Вікіпедія ruewiki https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Медіа Шпеціална Діскузія Хоснователь Діскузія з хоснователём Вікіпедія Діскузія ку Вікіпедії Файл Діскузія ку файлу MediaWiki Діскузія ку MediaWiki Шаблона Діскузія ку шаблонї Поміч Діскузія ку помочі Катеґорія Діскузія ку катеґорії TimedText TimedText talk Модуль Обговорення модуля Подія Обговорення події Список країн 0 360 173988 143083 2026-10-20T18:43:59Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173988 wikitext text/x-wiki == Список країн ISO код 3166-1 == {| class="wikitable sortable" ! чісловый !! alpha-3 !! alpha-2 !! Kраїна |- | 036 || AUS || [[ISO 3166-2:AU|AU]] || {{flag|Австральскый Союз}} |- | 040 || AUT || [[ISO 3166-2:AT|AT]] || {{flag|Австрія}} |- | 031 || AZE || [[ISO 3166-2:AZ|AZ]] || {{flag|Азербайджан}} |- | 248 || ALA || [[ISO 3166-2:AX|AX]] || {{flag|Аланды}} |- | 008 || ALB || [[ISO 3166-2:AL|AL]] || {{flag|Албанія}} |- | 012 || DZA || [[ISO 3166-2:DZ|DZ]] || {{flag|Алжір}} |- | 016 || ASM || [[ISO 3166-2:AS|AS]] || {{flag|Америцька Самоа}} |- | 850 || VIR || [[ISO 3166-2:VI|VI]] || {{flag|Америцькы Паненьскы островы}} |- | 020 || AD || [[ISO 3166-2:AD|AD]] || {{flag|Андора}} |- | 024 || AGO || [[ISO 3166-2:AO|AO]] || {{flag|Анґола}} |- | 660 || AIA || [[ISO 3166-2:AI|AI]] || {{flag|Анґуіла}} |- | 010 || ATA || [[ISO 3166-2:AQ|AQ]] || {{flag|Антарктіда}} |- | 028 || ATG || [[ISO 3166-2:AG|AG]] || {{flag|Антіґуа і Барбуда}} |- | 032 || ARG || [[ISO 3166-2:AR|AR]] || {{flag|Арґентіна}} |- | 051 || ARM || [[ISO 3166-2:AM|AM]] || {{flag|Арменія}} |- | 533 || ABW || [[ISO 3166-2:AW|AW]] || {{flag|Аруба}} |- | 004 || AFG || [[ISO 3166-2:AF|AF]] || {{flag|Афґаністан}} |- | 044 || BHS || [[ISO 3166-2:BS|BS]] || {{flag|Багамы}} |- | 050 || BGD || [[ISO 3166-2:BD|BD]] || {{flag|Банґладеш}} |- | 052 || BRB || [[ISO 3166-2:BB|BB]] || {{flag|Барбадос}} |- | 048 || BHR || [[ISO 3166-2:BH|BH]] || {{flag|Бахрейн}} |- | 056 || BEL || [[ISO 3166-2:BE|BE]] || {{flag|Белґія}} |- | 084 || BLZ || [[ISO 3166-2:BZ|BZ]] || {{flag|Беліз}} |- | 204 || BEN || [[ISO 3166-2:BJ|BJ]] || {{flag|Бенін}} |- | 060 || BMU || [[ISO 3166-2:BM|BM]] || {{flag|Бермуды}} |- | 064 || BTN || [[ISO 3166-2:BT|BT]] || {{flag|Бгутан}} |- | 112 || BLR || [[ISO 3166-2:BY|BY]] || {{flag|Білорусь}} |- | 068 || BOL || [[ISO 3166-2:BO|BO]] || {{flag|Болівія}} |- | 070 || BIH || [[ISO 3166-2:BA|BA]] || {{flag|Боснія і Герцеґовина}} |- | 072 || BWA || [[ISO 3166-2:BW|BW]] || {{flag|Ботсвана}} |- | 076 || BRA || [[ISO 3166-2:BR|BR]] || {{flag|Бразілія}} |- | 086 || IOT || [[ISO 3166-2:IO|IO]] || {{flag|Брітьске індіцкоокеаньске теріторіум}} |- | 092 || VGB || [[ISO 3166-2:VG|VG]] || {{flag|Брітьскы Паненьскы островы}} |- | 096 || BRN || [[ISO 3166-2:BN|BN]] || {{flag|Бруней}} |- | 074 || BVT || [[ISO 3166-2:BV|BV]] || [[Файл:Flag of Norway.svg|22px]] [[Буветів остров]] |- | 100 || BGR || [[ISO 3166-2:BG|BG]] || {{flag|Булгарія}} |- | 854 || BFA || [[ISO 3166-2:BF|BF]] || {{flag|Буркіна Фасо}} |- | 108 || BDI || [[ISO 3166-2:BI|BI]] || {{flag|Бурунді}} |- | 876 || WLF || [[ISO 3166-2:WF|WF]] || {{flag|Валіс і Футуна}} |- | 548 || VUT || [[ISO 3166-2:VU|VU]] || {{flag|Вануату}} |- | 336 || VAT || [[ISO 3166-2:VA|VA]] || {{flag|Ватікан}} |- | 826 || GBR || [[ISO 3166-2:GB|GB]] || {{flag|Велика Брітанія}} |- | 862 || VEN || [[ISO 3166-2:VE|VE]] || {{flag|Венезуела}} |- | 704 || VNM || [[ISO 3166-2:VN|VN]] || {{flag|Вєтнам}} |- | 626 || TLS || [[ISO 3166-2:TL|TL]] || {{flag|Выходный Тімор}} |- | 332 || HTI || [[ISO 3166-2:HT|HT]] || {{flag|Гайті}} |- | 334 || HMD || [[ISO 3166-2:HM|HM]] || [[Файл:Flag of Australia.svg|22px]] [[Гардовы і МакДоналдовы островы]] |- | 530 || ANT || [[ISO 3166-2:AN|AN]] || {{flag|Голандьскы Антілы}} |- | 344 || HKG || [[ISO 3166-2:HK|HK]] || {{flag|Гонґ Конґ}} |- | 340 || HND || [[ISO 3166-2:HN|HN]] || {{flag|Гондурас}} |- | 266 || GAB || [[ISO 3166-2:GA|GA]] || {{flag|Ґабон}} |- | 270 || GMB || [[ISO 3166-2:GM|GM]] || {{flag|Ґамбія}} |- | 288 || GHA || [[ISO 3166-2:GH|GH]] || {{flag|Ґана}} |- | 328 || GUY || [[ISO 3166-2:GY|GY]] || {{flag|Ґаяна}} |- | 312 || GLP || [[ISO 3166-2:GP|GP]] || [[Файл:Flag of France.svg|22px]] [[Ґваделуп]] |- | 316 || GUM || [[ISO 3166-2:GU|GU]] || {{flag|Ґвам}} |- | 320 || GTM || [[ISO 3166-2:GT|GT]] || {{flag|Ґватемала}} |- | 324 || GIN || [[ISO 3166-2:GN|GN]] || {{flag|Ґвінея}} |- | 624 || GNB || [[ISO 3166-2:GW|GW]] || {{flag|Ґвінея Біссау}} |- | 831 || GGY || [[ISO 3166-2:GG|GG]] || {{flag|Ґернсі}} |- | 292 || GIB || [[ISO 3166-2:GI|GI]] || {{flag|Ґібралтар}} |- | 308 || GRD || [[ISO 3166-2:GD|GD]] || {{flag|Ґренада}} |- | 300 || GRC || [[ISO 3166-2:GR|GR]] || {{flag|Ґреція}} |- | 304 || GRL || [[ISO 3166-2:GL|GL]] || {{flag|Ґроньско}} |- | 268 || GEO || [[ISO 3166-2:GE|GE]] || {{flag|Ґрузія}} |- | 208 || DNK || [[ISO 3166-2:DK|DK]] || {{flag|Даньско}} |- | 180 || COD || [[ISO 3166-2:CD|CD]] || {{flag|Демократічна републіка Конґо}} |- | 832 || JEY || [[ISO 3166-2:JE|JE]] || {{flag|Джерзі}} |- | 262 || DJI || [[ISO 3166-2:DJ|DJ]] || {{flag|Джібутьско}} |- | 212 || DMA || [[ISO 3166-2:DM|DM]] || {{flag|Домініка}} |- | 214 || DOM || [[ISO 3166-2:DO|DO]] || {{flag|Домініканьска републіка}} |- | 818 || EGY || [[ISO 3166-2:EG|EG]] || {{flag|Еґіпет}} |- | 218 || ECU || [[ISO 3166-2:EC|EC]] || {{flag|Еквадор}} |- | 232 || ERI || [[ISO 3166-2:ER|ER]] || {{flag|Ерітрея}} |- | 233 || EST || [[ISO 3166-2:EE|EE]] || {{flag|Естонія}} |- | 231 || ETH || [[ISO 3166-2:ET|ET]] || {{flag|Етіопія}} |- | 887 || YEM || [[ISO 3166-2:YE|YE]] || {{flag|Ємен}} |- | 894 || ZMB || [[ISO 3166-2:ZM|ZM]] || {{flag|Замбія}} |- | 732 || ESH || [[ISO 3166-2:EH|EH]] || {{flag|Западна Сагара}} |- | 882 || WSM || [[ISO 3166-2:WS|WS]] || {{flag|Западна Самоа}} |- | 716 || ZWE || [[ISO 3166-2:ZW|ZW]] || {{flag|Зімбабве}} |- | 376 || ISR || [[ISO 3166-2:IL|IL]] || {{flag|Ізраіль}} |- | 356 || IND || [[ISO 3166-2:IN|IN]] || {{flag|Індія}} |- | 360 || IDN || [[ISO 3166-2:ID|ID]] || {{flag|Індонезія}} |- | 368 || IRQ || [[ISO 3166-2:IQ|IQ]] || {{flag|Ірак}} |- | 364 || IRN || [[ISO 3166-2:IR|IR]] || {{flag|Іран}} |- | 372 || IRL || [[ISO 3166-2:IE|IE]] || {{flag|Ірьско}} |- | 352 || ISL || [[ISO 3166-2:IS|IS]] || {{flag|Ісланд}} |- | 724 || ESP || [[ISO 3166-2:ES|ES]] || {{flag|Іспанія}} |- | 380 || ITA || [[ISO 3166-2:IT|IT]] || {{flag|Італія}} |- | 400 || JOR || [[ISO 3166-2:JO|JO]] || {{flag|Йорданьско}} |- | 398 || KAZ || [[ISO 3166-2:KZ|KZ]] || {{flag|Казахстан}} |- | 136 || CYM || [[ISO 3166-2:KY|KY]] || {{flag|Кайманьскы островы}} |- | 116 || KHM || [[ISO 3166-2:KH|KH]] || {{flag|Камбоджа}} |- | 120 || CMR || [[ISO 3166-2:CM|CM]] || {{flag|Камерун}} |- | 124 || CAN || [[ISO 3166-2:CA|CA]] || {{flag|Канада}} |- | 132 || CPV || [[ISO 3166-2:CV|CV]] || {{flag|Капверды}} |- | 634 || QAT || [[ISO 3166-2:QA|QA]] || {{flag|Катар}} |- | 404 || KEN || [[ISO 3166-2:KE|KE]] || {{flag|Кенія}} |- | 417 || KGZ || [[ISO 3166-2:KG|KG]] || {{flag|Кірґістан}} |- | 296 || KIR || [[ISO 3166-2:KI|KI]] || {{flag|Кірібаті}} |- | 156 || CHN || [[ISO 3166-2:CN|CN]] || {{flag|Кітай}} |- | 166 || CCK || [[ISO 3166-2:CC|CC]] || {{flag|Кокосовы островы}} |- | 170 || COL || [[ISO 3166-2:CO|CO]] || {{flag|Колумбія}} |- | 174 || COM || [[ISO 3166-2:KM|KM]] || {{flag|Коморы}} |- | 178 || COG || [[ISO 3166-2:CG|CG]] || {{flag|Конґо}} |- | 188 || CRI || [[ISO 3166-2:CR|CR]] || {{flag|Костаріка}} |- | 192 || CUB || [[ISO 3166-2:CU|CU]] || {{flag|Куба}} |- | 414 || KWT || [[ISO 3166-2:KW|KW]] || {{flag|Кувайт}} |- | 184 || COK || [[ISO 3166-2:CK|CK]] || {{flag|Куковы островы}} |- | 418 || LAO || [[ISO 3166-2:LA|LA]] || {{flag|Лаос}} |- | 428 || LVA || [[ISO 3166-2:LV|LV]] || {{flag|Латвія}} |- | 426 || LSO || [[ISO 3166-2:LS|LS]] || {{flag|Лесото}} |- | 422 || LBN || [[ISO 3166-2:LB|LB]] || {{flag|Лібанон}} |- | 430 || LBR || [[ISO 3166-2:LR|LR]] || {{flag|Ліберія}} |- | 434 || LBY || [[ISO 3166-2:LY|LY]] || {{flag|Лібія}} |- | 440 || LTU || [[ISO 3166-2:LT|LT]] || {{flag|Літва}} |- | 438 || LIE || [[ISO 3166-2:LI|LI]] || {{flag|Ліхтенштайньско}} |- | 442 || LUX || [[ISO 3166-2:LU|LU]] || {{flag|Луксембурьско}} |- | 450 || MDG || [[ISO 3166-2:MG|MG]] || {{flag|Мадаґаскар}} |- | 348 || HUN || [[ISO 3166-2:HU|HU]] || {{flag|Мадярьско}} |- | 175 || MYT || [[ISO 3166-2:YT|YT]] || [[Файл:Flag of France.svg|22px]] [[Майот]] |- | 446 || MAC || [[ISO 3166-2:MO|MO]] || {{flag|Макао}} |- | 807 || MKD || [[ISO 3166-2:MK|MK]] || {{flag|Македонія}} |- | 454 || MWI || [[ISO 3166-2:MW|MW]] || {{flag|Малаві}} |- | 458 || MYS || [[ISO 3166-2:MY|MY]] || {{flag|Малайзія}} |- | 462 || MDV || [[ISO 3166-2:MV|MV]] || {{flag|Малдівы}} |- | 466 || MLI || [[ISO 3166-2:ML|ML]] || {{flag|Малі}} |- | 470 || MLT || [[ISO 3166-2:MT|MT]] || {{flag|Малта}} |- | 504 || MAR || [[ISO 3166-2:MA|MA]] || {{flag|Мароко}} |- | 474 || MTQ || [[ISO 3166-2:MQ|MQ]] || [[Файл:Flag of France.svg|22px]] [[Мартінік]] |- | 584 || MHL || [[ISO 3166-2:MH|MH]] || {{flag|Маршаловы островы}} |- | 478 || MRT || [[ISO 3166-2:MR|MR]] || {{flag|Мауретанія}} |- | 480 || MUS || [[ISO 3166-2:MU|MU]] || [[Файл:Flag_of_Mauritius.svg|22px]] [[Маврікій]] |- | 484 || MEX || [[ISO 3166-2:MX|MX]] || {{flag|Мексіко}} |- | 581 || UMI || [[ISO 3166-2:UM|UM]] || [[Файл:Flag of United States.svg|22px]] [[Меншы одлеглы островы США]] |- | 583 || FSM || [[ISO 3166-2:FM|FM]] || {{flag|Мікронезія}} |- | 508 || MOZ || [[ISO 3166-2:MZ|MZ]] || {{flag|Мозамбік}} |- | 498 || MDA || [[ISO 3166-2:MD|MD]] || {{flag|Молдова}} |- | 492 || MCO || [[ISO 3166-2:MC|MC]] || {{flag|Монако}} |- | 496 || MNG || [[ISO 3166-2:MN|MN]] || {{flag|Монґолія}} |- | 500 || MSR || [[ISO 3166-2:MS|MS]] || {{flag|Монтсерат}} |- | 104 || MMR || [[ISO 3166-2:MM|MM]] || {{flag|Мянмарьско}} |- | 516 || NAM || [[ISO 3166-2:NA|NA]] || {{flag|Намібія}} |- | 520 || NRU || [[ISO 3166-2:NR|NR]] || {{flag|Науру}} |- | 524 || NPL || [[ISO 3166-2:NP|NP]] || {{flag|Непал}} |- | 562 || NER || [[ISO 3166-2:NE|NE]] || {{flag|Ніґер}} |- | 566 || NGA || [[ISO 3166-2:NG|NG]] || {{flag|Ніґерія}} |- | 528 || NLD || [[ISO 3166-2:NL|NL]] || {{flag|Нідерланды}} |- | 558 || NIC || [[ISO 3166-2:NI|NI]] || {{flag|Нікараґуа}} |- | 570 || NIU || [[ISO 3166-2:NU|NU]] || {{flag|Ніуе}} |- | 276 || DEU || [[ISO 3166-2:DE|DE]] || {{flag|Нїмецько}} |- | 540 || NCL || [[ISO 3166-2:NC|NC]] || {{flag|Нова Каледонія}} |- | 554 || NZL || [[ISO 3166-2:NZ|NZ]] || {{flag|Новый Зеланд}} |- | 578 || NOR || [[ISO 3166-2:NO|NO]] || {{flag|Норьско}} |- | 512 || OMN || [[ISO 3166-2:OM|OM]] || {{flag|Оман}} |- | 833 || IMN || [[ISO 3166-2:IM|IM]] || {{flag|Остров Ман}} |- | 574 || NFK || [[ISO 3166-2:NF|NF]] || {{flag|Остров Норфолк}} |- | 162 || CXR || [[ISO 3166-2:CX|CX]] || {{flag|Остров Різдва}} |- | 586 || PAK || [[ISO 3166-2:PK|PK]] || {{flag|Пакістан}} |- | 585 || PLW || [[ISO 3166-2:PW|PW]] || {{flag|Палау}} |- | 275 || PSE || [[ISO 3166-2:PS|PS]] || {{flag|Палестина}} |- | 591 || PAN || [[ISO 3166-2:PA|PA]] || {{flag|Панама}} |- | 598 || PNG || [[ISO 3166-2:PG|PG]] || {{flag|Папуа-Нова Ґвінеа}} |- | 600 || PRY || [[ISO 3166-2:PY|PY]] || {{flag|Параґвай}} |- | 604 || PER || [[ISO 3166-2:PE|PE]] || {{flag|Перу}} |- | 612 || PCN || [[ISO 3166-2:PN|PN]] || {{flag|Піткерновы островы}} |- | 384 || CIV || [[ISO 3166-2:CI|CI]] || {{flag|Побережя слоновины}} |- | 616 || POL || [[ISO 3166-2:PL|PL]] || {{flag|Польско}} |- | 630 || PRI || [[ISO 3166-2:PR|PR]] || {{flag|Порторіко}} |- | 620 || PRT || [[ISO 3166-2:PT|PT]] || {{flag|Портуґалія}} |- | 646 || RWA || [[ISO 3166-2:RW|RW]] || {{flag|Рванда}} |- | 638 || REU || [[ISO 3166-2:RE|RE]] || [[Файл:Flag of France.svg|22px]] [[Реуніон]] |- | 226 || GNQ || [[ISO 3166-2:GQ|GQ]] || {{flag|Ровникова Ґвінеа}} |- | 642 || ROU || [[ISO 3166-2:RO|RO]] || {{flag|Румуньско}} |- | 643 || RUS || [[ISO 3166-2:RU|RU]] || {{flag|Росія}} |- | 222 || SLV || [[ISO 3166-2:SV|SV]] || {{flag|Салвадор}} |- | 674 || SMR || [[ISO 3166-2:SM|SM]] || {{flag|Сан Маріно}} |- | 682 || SAU || [[ISO 3166-2:SA|SA]] || {{flag|Саудьска Арабія}} |- | 748 || SWZ || [[ISO 3166-2:SZ|SZ]] || {{flag|Свазійско}} |- | 654 || SHN || [[ISO 3166-2:SH|SH]] || [[Файл:Flag of the United Kingdom.svg|22px]] [[Свята Гелена]] |- | 662 || LCA || [[ISO 3166-2:LC|LC]] || {{flag|Свята Луція}} |- | 670 || VCT || [[ISO 3166-2:VC|VC]] || {{flag|Святый Вінсент і Ґренадіны}} |- | 659 || KNA || [[ISO 3166-2:KN|KN]] || {{flag|Святый Кріштоф і Невіс}} |- | 678 || STP || [[ISO 3166-2:ST|ST]] || {{flag|Святый Томаш і Прінців остров}} |- | 408 || PRK || [[ISO 3166-2:KP|KP]] || {{flag|Северна Корея}} |- | 580 || MNP || [[ISO 3166-2:MP|MP]] || {{flag|Северны Маріаньскы островы}} |- | 690 || SYC || [[ISO 3166-2:SC|SC]] || {{flag|Сейшелы}} |- | 652 || BLM || [[ISO 3166-2:BL|BL]] || {{flag|Сен Бартелемі}} |- | 663 || MAF || [[ISO 3166-2:MF|MF]] || [[Файл:Flag of France.svg|22px]] [[Сен Мартен]] |- | 666 || SPM || [[ISO 3166-2:PM|PM]] || {{flag|Сен Пєр і Мікелон}} |- | 686 || SEN || [[ISO 3166-2:SN|SN]] || {{flag|Сенеґал}} |- | 688 || SRB || [[ISO 3166-2:RS|RS]] || {{flag|Серьбско}} |- | 140 || CAF || [[ISO 3166-2:CF|CF]] || {{flag|Середнёафрицька републіка}} |- | 694 || SLE || [[ISO 3166-2:SL|SL]] || {{flag|Сіера Леон}} |- | 702 || SGP || [[ISO 3166-2:SG|SG]] || {{flag|Сінґапур}} |- | 760 || SYR || [[ISO 3166-2:SY|SY]] || {{flag|Сірія}} |- | 705 || SVN || [[ISO 3166-2:SI|SI]] || {{flag|Словенія}} |- | 703 || SVK || [[ISO 3166-2:SK|SK]] || {{flag|Словеньско}} |- | 706 || SOM || [[ISO 3166-2:SO|SO]] || {{flag|Сомальско}} |- | 784 || ARE || [[ISO 3166-2:AE|AE]] || {{flag|Споєны Арабскы Еміраты}} |- | 840 || USA || [[ISO 3166-2:US|US]] || {{flag|Споєны Штаты Америцькы}} |- | 144 || LKA || [[ISO 3166-2:LK|LK]] || {{flag|Срі Ланка}} |- | 736 || SDN || [[ISO 3166-2:SD|SD]] || {{flag|Судан}} |- | 740 || SUR || [[ISO 3166-2:SR|SR]] || {{flag|Сурінам}} |- | 762 || TJK || [[ISO 3166-2:TJ|TJ]] || {{flag|Таджікістан}} |- | 158 || TWN || [[ISO 3166-2:TW|TW]] || {{flag|Тайван}} |- | 834 || TZA || [[ISO 3166-2:TZ|TZ]] || {{flag|Танзанія}} |- | 764 || THA || [[ISO 3166-2:TH|TH]] || {{flag|Тгайско}} |- | 796 || TCA || [[ISO 3166-2:TC|TC]] || {{flag|Теркс і Кейкос}} |- | 768 || TGO || [[ISO 3166-2:TG|TG]] || {{flag|Тоґо}} |- | 772 || TKL || [[ISO 3166-2:TK|TK]] || {{flag|Токелау}} |- | 776 || TON || [[ISO 3166-2:TO|TO]] || {{flag|Тонґа}} |- | 780 || TTO || [[ISO 3166-2:TT|TT]] || {{flag|Трінідад і Тобаґо}} |- | 798 || TUV || [[ISO 3166-2:TV|TV]] || {{flag|Тувалу}} |- | 788 || TUN || [[ISO 3166-2:TN|TN]] || {{flag|Тунісько}} |- | 795 || TKM || [[ISO 3166-2:TM|TM]] || {{flag|Туркменістан}} |- | 792 || TUR || [[ISO 3166-2:TR|TR]] || {{flag|Турція}} |- | 800 || UGA || [[ISO 3166-2:UG|UG]] || {{flag|Уґанда}} |- | 860 || UZB || [[ISO 3166-2:UZ|UZ]] || {{flag|Узбекістан}} |- | 804 || UKR || [[ISO 3166-2:UA|UA]] || {{flag|Україна}} |- | 858 || URY || [[ISO 3166-2:UY|UY]] || {{flag|Уруґвай}} |- | 234 || FRO || [[ISO 3166-2:FO|FO]] || {{flag|Фаєрьскы островы}} |- | 242 || FJI || [[ISO 3166-2:FJ|FJ]] || {{flag|Фіджі}} |- | 608 || PHL || [[ISO 3166-2:PH|PH]] || {{flag|Філіпіны}} |- | 246 || FIN || [[ISO 3166-2:FI|FI]] || {{flag|Фіньско}} |- | 238 || FLK || [[ISO 3166-2:FK|FK]] || {{flag|Фолкленды}} |- | 250 || FRA || [[ISO 3166-2:FR|FR]] || {{flag|Франція}} |- | 254 || GUF || [[ISO 3166-2:GF|GF]] || [[Файл:Flag of France.svg|22px]] [[Французька Ґваяна]] |- | 258 || PYF || [[ISO 3166-2:PF|PF]] || {{flag|Французька Полінезія}} |- | 260 || ATF || [[ISO 3166-2:TF|TF]] || {{flag|Французькы южны теріторії}} |- | 191 || HRV || [[ISO 3166-2:HR|HR]] || {{flag|Хорватія}} |- | 196 || CYP || [[ISO 3166-2:CY|CY]] || {{flag|Ціпрус}} |- | 148 || TCD || [[ISO 3166-2:TD|TD]] || {{flag|Чад}} |- | 203 || CZE || [[ISO 3166-2:CZ|CZ]] || {{flag|Чесько}} |- | 152 || CHL || [[ISO 3166-2:CL|CL]] || {{flag|Чіле}} |- | 499 || MNE || [[ISO 3166-2:ME|ME]] || {{flag|Чорна Гора}} |- | 090 || SLB || [[ISO 3166-2:SB|SB]] || {{flag|Шаламуновы островы}} |- | 756 || CHE || [[ISO 3166-2:CH|CH]] || {{flag|Швайцарія}} |- | 752 || SWE || [[ISO 3166-2:SE|SE]] || {{flag|Швеція}} |- | 744 || SJM || [[ISO 3166-2:SJ|SJ]] || [[Файл:Flag of Norway.svg|22px]] [[Шпіцберґы]] |- | 710 || ZAF || [[ISO 3166-2:ZA|ZA]] || {{flag|Южна Африка}} |- | 239 || SGS || [[ISO 3166-2:GS|GS]] || {{flag|Южна Джорджія і Южны Сендвічовы островы}} |- | 410 || KOR || [[ISO 3166-2:KR|KR]] || {{flag|Южна Корея}} |- | 388 || JAM || [[ISO 3166-2:JM|JM]] || {{flag|Ямайка}} |- | 392 || JPN || [[ISO 3166-2:JP|JP]] || {{flag|Японія}} |} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Країны|*]] [[sv:ISO 3166#ISO 3166-1-koder]] m6i7bhsuvwbappwqq5o06mdl3v8gvkb Ню Йорк 0 892 174061 170377 2026-10-20T20:57:31Z Flipdot 23893 Flipdot переменовав сторінку [[Ню Йорк (місто)]] на [[Ню Йорк]]: Варош є май популарный уд штата, та резонно буде за прикладом другых Вікіпедій учинити го главнов статьов за запросом 170377 wikitext text/x-wiki [[Файл:NYC Montage 7.jpg|thumb|right|Ню Йорк]] {{Місто}} '''Ню Йорк''' (офіціално ''The City of New York'') є найлюднатїше місто [[Споєны штаты|Споєных штатів]] і ёго метрополітна область належыть ку найлюднатїшым на світї. Місто было заложене [[Нідерланды|Голандянами]] в роцї [[1625]] і од року [[1790]] є найвекшым містом Споєных штатів. Ню Йорк быв тыж першым головным містом Споєных штатів по приятю [[конштітуція|конштітуції]]. В сучасности є єдным із світовых центер обходу і фінанчницьтва. Ню Йорк мать тыж цілосвітовый вплив в области медій, політікы, едукації, забавы, уменя, [[мода|моды]] і [[реклама|рекламы]]. Є огниском міджінародных одношінь і діпломації, бо ся ту находить резіденція [[Орґанізація споєных націй|Орґанізації споєных націй]]. == Історія == {{main|Історія Ню Йорк}} Італіьскый мореплавець [[Джованні да Верраццано]] (1485—1528) досяг затокы Нью-Йорк 1524 року, [[Генрі Гудзон]] дослїджовав єй 1609 року. Мѣсто засноване як торговельна факторія 1614 року [[голландці|голландцями]]. 1624 року голландцї заснували поселїня Мангеттен, від 1626 року — фортеця [[Новий Амстердам]], центер голландской колонії Новы Нидерланды. 1664 року єй захватили англїчанѣ, котры не стрітили опору з боку губернатора [[Пітер Стаувесант|Стаувесанта]], послѣ чого мѣсто было перейменовано в Нью-Йорк ({{langx|uk|Новий Йорк}}) на честь ініціатора захвату — [[Яків II (король Англії)|герцога Йоркського]]. [[Файл:Johannes_Adam_Simon_Oertel_Pulling_Down_the_Statue_of_King_George_III,_N.Y.C._ca._1859.jpg|thumb|left|Статую англійського короля [[Георг III|Георга III]] демонтують у 1776 році.]] 9-й У юли 1776 року помічник [[Джордж Вашингтон|Джорджа Вашингтона]] прочитав [[Декларація незалежності США|Декларацію независлости Споєных Штатів]] своїм військам і громадянам Ню Йорка, котры потім вирушили в Боулінг-Грін, де стояла статуя короля [[Георг III|Георга III]]. Потім вони прив'язали мотузкы до статуї, зірвали єй з основы і відвезли останкы в [[Літчфілд (Коннектикут)|Лічфілд, штат Коннектикут]], де більша часть свинцю статуї была перетворена на 42 000 мускетів для [[Континентальна армія|континенталной армії]]. У процесѣ было зрубано навершя на верхівках огорожѣ, побудованої по периметру Боулінг-Грін для защиты статуї, що зображує королівський символ корони. Паркан стоїть і донині, а на мѣсцѣ колишніх навершів короны збереглися нерівні сліди від зарубок. Під час войны за независлость у 1776—1784 англійскі війська окупували Нью-Йорк. У період 1785—1789 років він быв першов столицею [[Сполучені Штати Америки|США]]. Від кінця XVIII століття — важный порт і осередок торговлї, промыслу, фінансів, політичного та културного жытя страны. П'ять округів об'єднали 1898 року, і мѣсто зайняло свій теперішнїй територіалный розсяг. === Сучасність === 1980-тї рокы были періодом помірного зростаня, що змінився великым бумом 1990-х років. Пом'якшення расовой напружености, значне падіня рівня [[злочинність|злочинности]], зростаня [[імміграція|імміграції]] оновили мѣсто, і населѣня Нью-Йорка вперше в його історії перевищило 8 міліонів осіб. Наприкінцѣ 1990-х мѣсто одержало много переваг від успіхів індустрії фінансового сервісу в період буму «доткомів». Це стало одным з чинників зростаня цін на [[нерухомість]] у місті. [[Файл:World Trade Center From Queens.jpg|thumb|left|Вид на горизонт з Квінзу та Всесвітній торговий центр, 1997 рік]] [[Терористичний акт 11 вересня 2001 року|Терористичні акты 11 вересня 2001 року]] торкнулися і столиці США, міста [[Вашингтон]], але Нью-Йорк постраждав найбѣльше внаслідок атак на [[Всесвітній торговий центр]] і щільний їдкий дым, який продовжував підніматися від його руїн впродовж декількох місяців після падіння «Веж-Близнюків» та пожежі. Попри це, розчищення епіцентру выбуху завершили швидше, ніж планувалося, і відтоді мѣсто высунуло новы планы для зруйнованої теріторії. [[Всесвітній торговий центр 1]], який побудували на мѣсцѣ Всесвітнього торгового центру, також знаный як Вежа Свободы, став одным з найвыщих [[хмарочос]]ів у свѣтѣ (1776 футів або 532,8 м). {{Стыржень}} [[Катеґорія:Міста США]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты США]] qsj9xpfi7r5dgozlb3n0txhhvdtoeul Росія 0 1004 174173 171045 2026-10-21T00:05:59Z Flipdot 23893 Захистив «[[Росія]]»: Частый вандалізм: Ник. [[Вікіпедія:Портал_комуніты#c-Flipdot-20261018141800-Противандалноє_замкнутя_статий_на_тему_Рос|дискусію на Порталі]] ([Едітованя=Дозволити лем автоматічно потвердженым хоснователям] (кінчіть 01:05, 21 януара 2027 (UTC)) [Переменовати=Дозволити лем автоматічно потвердженым хоснователям] (кінчіть 01:05, 21 януара 2027 (UTC))) 171045 wikitext text/x-wiki {{Держава |Держава= Російска Федерація |Самоназва= {{ref-ru}} '''Российская Федерация'''<br/>'''Россия'''<ref>«Назвы ''Российская Федерация'' ай ''Россия'' рівнозначны» // Конституция Российской Федерации, ст. 1, часть 2</ref> |Образчик=[[File:Coat of Arms of the Russian Federation.svg|130px|alt=Штатный герб]] |Подпис=Штатный герб |Розлога=17 098 246 км<sup>2</sup> |Обывательство=144,6 млн. особ |Столиця=[[Москва]] |ГДП на особу= $49380<ref>[https://www.imf.org/external/datamapper/profile/RUS] IMF WORLD ECONOMIC OUTLOOK (APRIL 2025)</ref> |Интернет-домен= .ru, .su, .рф |Часовый пояс= од UTC+2 до UTC+12 |Телефонный код=+7 }} [[Файл:Russian Federation (orthographic projection) - 2014, 2022 Annexed Territories disputed.svg|thumb|262px|Світлозелена фарба означує теріторії меджінародны узнаны як часть Україны: Крым анектованый в роцї 2014, а штири области часточно обсаджены і анектованы в роцї 2022<ref name="Pifer-2020">{{cite web |last=Pifer |first=Steven |url=https://www.brookings.edu/blog/order-from-chaos/2020/03/17/crimea-six-years-after-illegal-annexation/ |title=Crimea: Six years after illegal annexation |publisher=[[Brookings Institution]] |date=17 March 2020 |access-date=30 November 2021 |archive-date=14 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220414045104/https://www.brookings.edu/blog/order-from-chaos/2020/03/17/crimea-six-years-after-illegal-annexation/ |url-status=live }}</ref>]] '''Ро́сія''' або '''Ру́сько''' ({{lang-ru|Россия}}), офіціална назва '''Росі́йска федера́ція''' ({{lang-ru|Российская Федерация}}, скорочено '''РФ''') є трансконтіненталный штат, котрый ся находить во [[Выходна Европа|выходній Европі]] і северній Азії. Є то розлогов найвекша країна світа, котрой теріторія заберать 17 098 246 км<sup>2</sup>, што представлює веце як восьмину цїлковой обываной сушы Земли і приближно 11% цїлковой світовой сушы.<ref>[https://data.worldbank.org/indicator/AG.LND.TOTL.K2?locations=RU Land area (sq. km) - Russian Federation]. Група Світового банку (World Bank Open Data).</ref> Штат ся розпростерать через єденадцять часовых пасем, омывають го воды трёх океанів ([[Атлантічный океан|Атлантічного]], [[Северный ледовый океан|Северного ледового]] і [[Тихый океан|Тихого]]) і мать найдовшу штатну граніцю на світї, причім на суші гранічіть із штирнадцятёми країнами і мать морьскы граніцї із [[Японія|Японіёв]] і [[Споєны Штаты Америцькы|США]].<ref>[https://web.archive.org/web/20210109173026/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/ Russia - The World Factbook]. Центральне розвідувальне управління США (CIA).</ref> На єй теріторії ся находять неєднакы природны зоны, од арктічных пустынь і тундры по тайґу і степы, як ай найглибше солодководне озеро світа – [[Байкал]].<ref>[https://whc.unesco.org/en/list/754/ Lake Baikal]. UNESCO World Heritage Centre.</ref> [[Головне місто|Главным і найвекшым містом]] є [[Москва]], котра належить меджі найвекшых метрополів Европы; далшым міморядно важным културным, научным і економічным центром є [[Санкт-Петербурґ]].<ref>[https://etu.ru/en/university/about/cultural-capital St. Petersburg as the Cultural Capital and major trade gateway]. Saint Petersburg Electrotechnical University.</ref> Подля даных Світовой банкы мать Росія приближно 143,5 міліона обывателїв (без дочасно окупованых теріторій Україны), што з нёго робить найлюднатїшу країну Европы і девяту найлюднатїшу країну світа, хоць через обровскы необываны теріторії Сібіру і Далекого выходу мать країна єден з найнизшых указовачів густоты обывательства на світї – приближно 8,5 особ на кілометер квадратный.<ref>[https://data.worldbank.org/country/russian-federation Russian Federation — World Bank Open Data]. Група Світового банку.</ref> Історія російской штатности ся вызначує сторочнов теріторіалнов експанзіёв. Сучасный російскый штат одводжує свою політічну традіцію од Великого московского князївства, котре ся в [[XVI. стороча|16. сторочу]] за влады Івана IV. Грозного переміновало перемінило на Російске царьство а в роцї [[1721]], в резултатї Северной войнї і реформ [[Петро I. Російскый|Петра I.]], было выголошено за [[Російска імперія|Російску імперію]].<ref>Riasanovsky, Nicholas V., Steinberg, Mark D. ''A History of Russia'' (8th ed.). Oxford University Press, 2010. ISBN 978-0195341973. С. 211-215.</ref> До конця 19. стороча ся імперія тягла од выходной Европы по Аляшку і обсяговала обровскы теріторії Евразії. По фебруаровой револуції і [[Октоброва револуція|октобровім переворотї]] в роцї [[1917]] взникла Російска совєтьска федератівна соціалістічна републіка, котра ся в роцї [[1922]] стала ядром і найвекшов републіков [[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|Совєтьского союзу]] (СССР) – першого конштітучного соціалістічного і тоталітного штату на світї.<ref>[https://www.britannica.com/place/Russian-Soviet-Federated-Socialist-Republic Russian Soviet Federated Socialist Republic]. Encyclopædia Britannica.</ref> По [[Друга світова война|другій світовій войнї]] ся СССР упевнив як ґлобалный [[Наддержава|надштат]], котрый зограв ключову задачу в холодній войнї і досягла значны успіхы в козмічнім перебіганю, главно выпущінём першого умелого сателіту Земли і першого чоловіка до весміру.<ref>Siddiqi, Asif A. ''Challenge to Apollo: The Soviet Union and the Space Race, 1945–1974''. NASA, 2000. С. 1-4.</ref> По політічній і економічній крізї, котра вела к розпаду СССР в роцї 1991, ся Росія стала незалежным штатом і была офіціално узнана за ёго єдиного правного наступцю на меджінародній сценї, причім наслїдовало стабілну позіцію в Безпечностній радї ОСН, статус ядрового надштату із найвекшым арзеналом збрани громадного зніщіня на світї і значну часть совєтьского борґу.<ref>Zimmermann, Andreas. ''State Succession in Treaties''. Springer, 2012. ISBN 978-3642336302. С. 445.</ref><ref>[https://fas.org/initiative/status-of-world-nuclear-forces/ Status of World Nuclear Forces]. Federation of American Scientists (FAS).</ref> Подля платной конштітуції з року 1993 є Росія демократічнов федератівнов републіков, єднак в фактічности ся од року 2000 під веджінём Владіміра Путіна політічна сістема згіршыла і перемінила на твердый персоналістічный авторітарьскый режім, котрый дослїдници часто кваліфікують як діктатуру.<ref>Gessen, Masha. ''The Future Is History: How Totalitarianism Reclaimed Russia''. Riverhead Books, 2017. ISBN 978-1594634536.</ref> В Ґлобалнім Індексї демокрації (Democracy Index) за рік 2023, котрый зіставує Economist Intelligence Unit, мать Росія статус „авторітарьского режіму“ а з 167 країн ся умістило на 144. містї.<ref>[https://www.eiu.com/n/campaigns/democracy-index-2023/ Democracy Index 2023: Age of conflict]. The Economist Intelligence Unit (EIU).</ref> Сучасный штат ся вызначує тоталнов централізаціёв моци, высокым уровнём сістемной корупції,<ref>[https://www.transparency.org/en/cpi/2023 Corruption Perceptions Index 2023]. Transparency International.</ref> свідомым зніщінём обчаньской сполочности, повнов ліквідаціёв незалежный медій і куртым перенаслїдованём, арештом або фізічным одстранёванём політічных опонентів.<ref>[https://www.hrw.org/world-report/2024/country-chapters/russia World Report 2024: Russia]. Human Rights Watch.</ref> Економіка Росії належить меджі найвекшых на світї з погляду [[Паритет накупной силы|паріты купной силы]], мать меджі іншым выразно жрїдлово орьєнтованый характер і є крітічно залежна од добываня і вывозу суровин, передовшыткым нафты, земного ґазу і металів.<ref>[https://www.iea.org/countries/russia Russia - Energy Sector Profile]. International Energy Agency (IEA).</ref> == Найвекшы мiста == {{main|Городы-миллионникы России}} * [[Москва]] * [[Санкт-Петербурґ]] * [[Новосибирск]] * [[Нижнїй Новгород]] * [[Краснодар]] == Адміністратівне дїлїня == * [[Републіка Адигея|Адигея]] * [[Републіка Алтай]] * [[Башкортостан]] * [[Републіка Бурятія|Бурятія]] * [[Дагестан]] * [[Ингушитія]] * [[Кабардино-Балкарія]] * [[Калмикія]] * [[Карачаєво-Черкесія]] * [[Републіка Карелія|Карелія]] * [[Републіка Комі]] * [[Ставропольський край]] * [[Марій Ел]] * [[Мордовія]] * [[Републіка Саха|Якутія]] або [[Републіка Саха|Саха]] * [[Північна Осетія]] * [[Татарстан]] * [[Републіка Тива|Тива]] * [[Републіка Удмуртія|Удмуртія]] * [[Хакасія]] * [[Чечня]] * [[Чуваська Республіка]] * [[Алтайський край]] * [[Краснодарський край]] * [[Красноярський край]] * [[Приморський край]] * [[Хабаровський край]] * [[Амурська область]] * [[Астраханська область]] * [[Архангельська область]] * [[Бєлгородська область]] * [[Брянська область]], * [[Владимирська область]] * [[Волгоградська область]] * [[Вологодська область]] * [[Воронезька область]] * [[Івановська область]] * [[Іркутська область]] * [[Калінінградська область]] * [[Калузька область]] * [[Камчатський край]] * [[Кемеровська область]] * [[Кіровська область]] * [[Костромська область]] * [[Курганська область]] * [[Курська область]] * [[Ленінградська область]] * [[Липецька область]] * [[Магаданська область]] * [[Московська область]] * [[Мурманська область]] * [[Нижньогородська область]] * [[Новгородська область]] * [[Новосибірська область]] * [[Омська область]] * [[Оренбурзька область]] * [[Орловська область]], * [[Пензенська область]], * [[Пермськый край]] * [[Псковська область]] * [[Ростовська область]] * [[Рязанська область]] * [[Самарська область]] * [[Саратовська область]] * [[Сахалінська область]] * [[Свердловська область]] * [[Смоленська область]] * [[Тамбовська область]] * [[Тверська область]] * [[Томська область]] * [[Тульська область]] * [[Тюменська область]] * [[Ульяновська область]] * [[Челябінська область]] * [[Забайкальський край]] * [[Ярославська область]] * [[Москва]] * [[Санкт-Петербурґ]] * [[Єврейська автономна область]] * [[Ненецький автономний округ]] * [[Ханти-Мансійський автономний округ — Югра]] * [[Чукотський автономний округ]] * [[Ямало-Ненецький автономний округ]] == Поз. тыж == * [[СССР]] * [[Російска імперія]] * [[Русске царство|Російске царьство]] == Референції == {{reflist}} {{Стыржень}} {{Штаты Европы}} [[Катеґорія:Державы Азии]] [[Катеґорія:Країны Европы]] [[Катеґорія:Росія| ]] [[Катеґорія:Країны]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1991]] lrys8ba1vyrcba62dmuzduxxd7baum7 Старовікый Рим 0 1019 173992 163997 2026-10-20T18:46:51Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173992 wikitext text/x-wiki [[File:Roman Republic Empire map.gif|thumb|Рост и упадок Старовікого Риму<br> {{legend|#a64|[[Римска република]]}} {{legend|#a6a|[[Римска империя]]}} {{legend|#48a|[[Западна Римска империя]]}} {{legend|#bc4|[[Византска империя]]}}]] [[Файл:Toga Illustration-2.svg|thumb|150px|Римска тоґа]] '''Старовікый Рим''' є традічне означіня штатного цілку, котрый выник в 8. ст. до н. е. на Апеніньскім півострові на території, де є днешнїй [[Рим]], як містьскый штат, поступно опановав цїле [[Середоморя]] і в роцї 395 н.е. ся роздїлив на [[Западна Римска империя|Западоримску рішу]] (заникла [[476]] н.е.) і [[Візантьска ріша|Візантьску рішу]] (заникла року 1453 н.е.). Од часу опанованя [[Середоморя]] ся часто означує як ''Римска ріша''. Із старовікого Рима походить модерне право, хрістіаньска реліґія, части модерной філозофії і много іншых наук, як і основа днешнёй штруктуры многых штатів. Історія старовікого Рима ся традічно дїлить на штири фазы: * [[Римске кральовство|кралёвство]]: [[753 до н. е.]] — [[509 до н. е.]] * [[Римска република|републіка]]: [[509 до н. е.]] — [[27 до н. е.]] * [[Римска империя|цісарьство]]: [[27 до н. е.]] — [[395]] * [[Западна Римска империя|Западоримска ріша]]: [[395]] — [[476]] і [[Візантьска ріша]]: [[395]] — [[1453]] Тоты штири фазы ся іщі дале дїлять на меншы части. == Конець "золотого віку" Римской імперії == Місто-держава Рим у статусї [[Републіка|Републіки]], а пізнїше Імперії, наслїдком актівной збройной експанзії в III. ст. до н. е. — початку II. ст. н. е., запановав над вшыткым [[Середоморя|Середоморьом]]. Риму належали величезны теріторії од Піренейского півострова до Закавказя, од [[Велика Британия (остров)|Брітанії]] до Северной Африкы і Мезопотамії. [[Рим]] — столиця Імперії, быв найбівшым містом того часу, з обывательством майже єден міліон людей. Добробыт римских обывателїв забеспечовав ся державными ґаранціями охраны приватной властности, ослободжіньом од даней, трудом близко 11 міліонів рабів, стабілными цінами. Про завоеваня популарности цїлого обывательства влада зряджовала кровавы і газардны цирковы позиранкы и роздаваня гроши і потравин в главнім містї. Нормы римского права, якы ся одличають од "варварскых" законів і звычаїв, забеспечовали охрану римскых обывателїв. Суд быв публічным, пожадовав доказаня вины і давав можность обгаебы. Западна, Южна и Централна часть Европы, Северна Африка и Близкый Выход были покрыты добрыми чинеными дорогами, мостами ай акведуктами. Теріторія Імперії была зъєдночена поштовов службов. == Жрідла == * [https://web.archive.org/web/20180305083401/https://www.imperiumromanum.edu.pl/chronologia-starozytnego-rzymu/ Хронология Старовікого Риму] {{Реф-инфо|[[Польскый язык|поль.]]}} == Референції == {{reflist}} {{Стыржень}} {{Commonscat|Ancient Rome}} [[Катеґорія:Старовікый Рим]] [[Катеґорія:Бывшы штаты]] 5qk72bjonwl1qvla5hpcd2cjb0p1qfe Скалисты горы 0 1050 173948 173510 2026-10-20T12:43:49Z Engelseziekte 2261 delete 173948 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Скали́сты гóры''' ({{lang-en|Rocky Mountains}}) — велике горьске пасмо на западї [[Северна Америка|Северной Америкы]]. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Горы]] j3e4ja36vsmj49dw23joche87mlv2ff Словеньско 0 1056 173956 158041 2026-10-20T12:49:17Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173956 wikitext text/x-wiki {{Otheruses|Словеньско (чеперушка)}} {{Інфобокс країна | native_name = {{lang-sk|Slovenská republika}} | conventional_long_name = Словеньска републіка | common_name = Словеньско | image_flag = Flag of Slovakia.svg | image_coat = Coat of Arms of Slovakia.svg | image_map = EU-Slovakia.svg | map_caption = Локалность Словеньска (темно-зеленый) —в [[Европа|Европї]] (ясно-зеленый і темно-серый) —в [[Европска унія|Европскій унії]] (ясно-зеленый) | national_anthem = ''[[Над Татров ся блискать]]''<small><br />"Nad Tatrou sa blýska"</small> | official_languages = [[словеньскый язык]] | ethnic_groups = 80.7% [[Словакы]] 8.5% [[Мадяре]] 2.0% [[Циґане|Ромы]] 0.6% [[Русины|Руснакы]] 0.6% [[Чехы]] 0.1% [[Українцї]] 7.5% іншы етнічка ґрупа | ethnic_groups_year = 2011<ref name=2011census>{{cite web|url=https://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/bd447dc5-c417-48d6-89e1-0a2d60053cf6/Table_10_Population_by_nationality_2011_2001_1991.pdf?MOD=AJPERES&CVID=kojGfKx|title=Table 10 Population by nationality - 2011, 2001, 1991|publisher=Statistical Office of the Slovak Republic|accessdate=2018-03-10}}</ref> | capital = [[Братїслава]]|latd=48 |latm=09 |latNS=N |longd=17 |longm=07 |longEW=E | largest_city = capital | government_type = [[Парламентьска република]] | leader_title1 = [[Презідент]] | leader_title2 = [[Премєр]] | leader_name1 = Петер Пеллеґріні | leader_name2 = Роберт Фицо | area_rank = 123 | area_magnitude = 1 E10 | area_km2 = 49,035 <!--http://www.statistics.sk/mosmis/eng/run.html--> | area_sq_mi = 18,932 | percent_water = | population_census = 5,397,036 | population_census_year = 2011<ref name=pop>{{cite web|url= https://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/1b5db721-099f-46d4-ad88-63d0da1a8e4d/Table_1_Development_in_the_number_of_inhabitants_2011_2001_1991_1980_1970.pdf?MOD=AJPERES&CVID=kojGfmI|title=Table 1 Development in the number of inhabitants - 2011, 2001, 1991, 1980, 1970|publisher=Statistical Office of the Slovak Republic|accessdate=2018-03-10}}</ref> | population_census_rank = 116 | population_density_km2 = 111 | population_density_sq_mi = 287.5 | population_density_rank = 88 | GDP_PPP = $179.527 міліард<ref name=imf2>{{cite web|url= http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=70&pr.y=4&sy=2017&ey=2017&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=936&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=|title=Slovakia|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2018-03-10}}</ref> | GDP_PPP_per_capita = $34,743<ref name=imf2/> | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_year = 2018 | GDP_PPP_per_capita_rank = 39 | GDP_nominal = $89.134 міліард<ref name=imf2/> | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_year = 2018 | GDP_nominal_per_capita = $19,128<ref name=imf2/> | GDP_nominal_per_capita_rank = | sovereignty_type = [[Незалежность]] | established_event1 = {{nowrap|од [[Австро-Угорьско|Австро-Угорьска]]}} | established_date1 = 28. октобер 1918 | established_event2 = Словеньска автономна земля в Чехословакії | established_date2 = 23. новембер 1938 | established_event3 = перша [[Словеньска републіка (1939–1945)|Словеньска републіка]] | established_date3 = 14. марец 1939 | established_event4 = Словеньска соціалістічна републіка | established_date4 = 1. януар 1969 | established_event5 = {{nowrap|од [[Чехословакія|Чехословакії]]}} | established_date5 = 1. януар 1993 | established_event6 = член [[Европска унія|Европской унія]] | established_date6 = 1. май 2004<ref name=cia>{{cite web | title = Slovakia | work = The World Factbook | publisher = [[Central Intelligence Agency|CIA]] |year=2021 | url =https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/slovakia/ | accessdate = April 10, 2021 }}</ref> | Gini = 26.1<ref name=gini>{{cite web | title=Gini coefficient of equivalised disposable income - EU-SILC survey | publisher = [[Eurostat]] | year=2018 | url= http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=ilc_di12 | accessdate=2018-03-10}}</ref> | Gini_rank = 8 | Gini_year = 2014 | Gini_category = <span style="color:#090;">ныжнїй</span> | HDI = {{increase}} 0.845 | HDI_rank = 40 | HDI_year = 2015<ref name=hdi>{{cite web | title=Table 1: Human Development Index and its components | publisher = United Nations Development Programme | url= http://hdr.undp.org/en/composite/HDI | accessdate=2018-03-10}}</ref> | HDI_category = <span style="color:#090;">дужый высокый</span> | currency = [[Евро]] ([[Сімбол Евро|€]])<sup>2</sup> | currency_code = EUR<sup>2</sup> | country_code = | time_zone = СЕЧ | utc_offset = +1 | time_zone_DST = СЕЛЧ | utc_offset_DST = +2 | demonym = словеньскый | drives_on = праве | cctld = [[.sk]]<sup>3</sup> | calling_code = [[:en:Telephone numbers in Slovakia|+421]]<sup>4</sup> | footnotes = <sup>1</sup> [[Чехословакія]] повкреме на [[Чесько]] і Словеньско.<br /><sup>2</sup> Наперед 2009, вно было словеньску коруну.<br /><sup>3</sup> Тыж, [[.eu]].<br /><sup>4</sup> Сполочный код 42 із Чеськом аж до 1997. }} '''Словéньско''' або '''Словáкія''' ({{lang-sk|Slovensko}}), повна назва '''Словéньска републíка''' або '''Словáцька републíка''' ({{lang-sk|Slovenská republika}}) — [[штат]] в [[Середня Европа|середнїй Европі]]. Є членьскым штатом [[Европска унія|Европской унії]] і [[НАТО]]. Має розлогу 49036 км² і жыє ту около 5 447 270 обывателїв. На [[северозапад]]ї гранічіть з [[Чесько]]м, на [[югозапад]]ї з [[Австрія|Австріёв]], на [[север]]ї з [[Польско]]м, на [[выход]]ї з [[Україна|Українов]] і на [[юг]]у з [[Мадярьско]]м. Країна є переважно горьска, бо векшыну поверьхнї заберають высочіны. Зо северу ту з могутного облука засягують Карпаты, на югу ся розпростерають [[Карпатска котлина|Карпатьскы котлины]]. [[Головне місто|Головным і найвекшым місто]] є [[Братїслава]], [[урядный язык|урядным языком]] є [[Словеньскый язык|словеньскый (словацькый)]]. == Жытелї == '''Народностне зложіня''' ([[2011]] p.): * [[Словаци]] - 4 352 775 * [[Мадяре]] - 458 467 * [[Циґане|Рома]] - 105 738 * [[Русины]] - 33 482 * [[Чехы]] - 30 367 * [[Українцї]] - 7 430 * [[Нѣмцѣ|Нїмцї]] - 4 690 * [[Мораване]] - 3 286 * [[Поляци]] - 3 084 * [[Росіяне]] - 1 997 * [[Булгары]] - 1 051 * [[Хорваты]] - 1 022 * [[Сербы]] - 698 * [[Жыде]] - 631 * Іншы - 9 852 * Незіщены - 382 493 * Довєдна - 5 538 036 '''Реліґійне зложіня''': * [[римокатолици]] - 68,9 %, * [[протестанты]] (євангелици) - 6,9 %, * [[ґрекокатолици]] - 4,1 %, * [[протестанты]] (калвіністы) - 2,0 %, * [[православны]] - 0,9 %, * атеїсты або іншы - 13 % == Адміністратівне дїлїня == [[File:Kraje Slovenska.svg|thumb|Краї Словеньска (8)]] [[File:Okresy97 Slovakia.svg|thumb|Окресы Словеньска<br/>(79; в Братїславі 5, в Кошіцї 4)]] {{См. Тыж|Адміністратівне дїлїня Словеньска}} Словеньска републіка ся дїлить на 8 [[Краї Словеньска|країв]] ({{lang-sk|[[Край|kraj]]}}) і 79 [[Окрес|окресів]] ({{lang-sk|[[Окрес|okres]]}}), в котрых є 141 [[Міста Словеньска|міст]], 2883 [[Село|валалів]] і воєньскых обводів. Краї Словеньска: # [[Банскобістріцькый край]] ({{lang-sk|Banskobystrický kraj}}), головне місто — [[Банска Бістріца]] ({{lang-sk|Banská Bystrica}}) # [[Братїславскый край]] ({{lang-sk|Bratislavský kraj}}), головне місто — [[Братїслава]] ({{lang-sk|Bratislava}}) # [[Жіліньскый край]] ({{lang-sk|Žilinský kraj}}), головне місто — [[Жіліна]] ({{lang-sk|Žilina}}) # [[Кошіцькый край]] ({{lang-sk|Košický kraj}}), головне місто — [[Кошіцї]] ({{lang-sk|Košice}}) # [[Нїтряньскый край]] ({{lang-sk|Nitriansky kraj}}), головне місто — [[Нїтра]] ({{lang-sk|Nyitra}}) # [[Пряшівскый край]] ({{lang-sk|Prešovský kraj}}), головне місто — [[Пряшів]] ({{lang-sk|Prešov}}) # [[Тренчіньскый край]] ({{lang-sk|Trenčiansky kraj}}), головне місто — [[Тренчін]] ({{lang-sk|Trenčín}}) # [[Трнавскый край]] ({{lang-sk|Trnavský kraj}}), головне місто — [[Трнава]] ({{lang-sk|Trnava}}) == Референції == {{reflist}} {{Стыржень}} {{Штаты Европы}} {{Европска унія}} {{НАТО}} [[Катеґорія:Країны Европы|Словеньско]] [[Катеґорія:Европска унія]] [[Катеґорія:Словеньско| ]] 1wzs9xrklxybldq2dzf4kiu01kwrzoy Смерть 0 1059 174039 162360 2026-10-20T19:16:08Z Engelseziekte 2261 174039 wikitext text/x-wiki [[Файл:Habsburg Emperor death head dsc01325.jpg|thumb|150px|Як сімбол смерти ся часто хоснує смертка]] '''Смерть''' є (з біолоґічного і лїкарьского глядиска) заставлїня жывотных функцій в орґанізмі споєны зо змінами, котры обновлїня жывота знеможнюють. Смерть є став орґанізму по укінчіню жывота, тырвала і цїлкова страта чутя. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Біолоґія]] o82b4uvs7vveo5u0g7tvtl0jop3j0ds Соул 0 1064 174006 146562 2026-10-20T18:57:15Z Engelseziekte 2261 delete 174006 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Місто}} '''Соул''' ([[Корейскый язык|кор]]. 한국어) — є головне місто [[Южна Корея|Южной Кореї]]. Назва міста є властнї самотным корейскым словом, котре означує головне місто. Ціла назва Соулу звучіть Соул тхукпйолсі. Жыє ту приближно 10 міліонів жытелїв (в аґломерації коло 20 міліонів). Ёго розлога є 605 км². {{Стыржень}} [[Катеґорія:Міста Южной Кореї]] [[Катеґорія:Головны міста]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Южной Кореи]] jyuk3if3h0v42qh6ilsrfds9ywo4len 174099 174006 2026-10-20T21:48:35Z Flipdot 23893 174099 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс місто | назва = Соул | містна_назва = {{lang-ko|서울}}, офіційно {{lang|ko|서울특별시}} | штат = [[Южна Корея]] | ерб = Seal_of_Seoul,_South_Korea.svg | прапор = Flag_of_Seoul.svg | попис_ербу = Печатка | попис_прапору = Флаґ | рік_обывательства = Q1 2026 | часове_пасмо = UTC+9 | розлога = 605.21 | надморьска_вышка = 38 | обывательство = 9,579,449<ref name="4-population" /> (сам варош)<br>26,037,000<ref name="4-population" /> (метрополійный округ) | густота = 15,828 (сам варош)<br>2,053 (метрополійный округ) | коордінаты = 37°33′36″N 126°59′24″E | тіп = Спеціалный метрополійный варош }} '''Соул''' ({{lang-ko|서울}} {{Audio-IPA|Ko-Seoul.ogg|[sʰʌ.uɭ]}}), офіційно Спеціална метрополія Соул ({{lang-ko|서울특별시}} ''Соул-тхукпйолші'') се [[головне місто|головный варош]] [[Южна Корея|Южної Кореї]] и майбулшый варош у цілуй [[Корея|Кореї]]. Май шырокый метрополійный округ, до котрого входят Соул, провінція [[Кйонґґі]] тай [[Інчхон]],<ref>{{cite web |title=Seoul Metropolitan Area |url=http://nationalatlas.ngii.go.kr/pages/page_2649.php |website=nationalatlas.ngii.go.kr |access-date=28 December 2024}}</ref> в 2022.&nbsp;році стала шестов майвеликов аґломераційов за економіков по [[Ню Йорк]]у, [[Токіо]]ви, [[Лос Анджелес]]ови, [[Паріж]]у тай [[Лондон]]у, и обсягує булш як половину бывательства вшыткої Южної Кореї. В самому Соулі жыє 9.6&nbsp;млн&nbsp;чоловік, а в метрополійнум окрузі&nbsp;— дас&nbsp;26&nbsp;млн.<ref name="4-population">{{cite web |title=City Overview (Population) |url=http://english.seoul.go.kr/seoul-views/meaning-of-seoul/4-population/ |publisher=Seoul Metropolitan Government }}</ref> Сам варош має [[площа|площу]] 605.21&nbsp;км².<ref name="seoul1">{{cite web|url=http://stat.seoul.go.kr/Seoul_System5.jsp?stc_cd=412|title=Seoul Statistics (Land Area)|publisher=[[Seoul Metropolitan Government]]|access-date=24 March 2010|archive-date=19 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131019175850/http://stat.seoul.go.kr/Seoul_System5.jsp?stc_cd=412|url-status=live}}</ref> Історія Соула ся тягне до 18.&nbsp;року&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е., кой го заклав наруд [[Пекче]], єдного з трьох корольств Кореї. Бігом правліня дінастії [[Чосон]] у Соулі ся поклала столиця, варош обклали муром. На зачаткови 20.&nbsp;стороча Соул быв окупованый Японськов імперійов и дочасно переназваный на Кейджо ({{lang-jp|京城}} ''Keijō''; по {{lang-ko|경성}} ''Кйонсхон''). Бігом [[Корейська война|Корейської войны]] контроль над варошом переходив из рук у рукы чотыри раз; Соул быв булшинов розбитый, айбо удтовды вун ся читаво удстройив и скоро ся розрус. Адміністративна столиця ся [[де факто]] перенесла до [[планованый варош|планованого вароша]] [[Седжонґ]]а дас за 121&nbsp;км на юг, удкрытого в 2012.<ref>{{Cite web |last=Herald |first=Korea |date=2012-06-28 |title=Sejong City to open Sunday |url=https://www.koreaherald.com/article/10366789 |access-date=2026-05-15 |website=The Korea Herald |language=en}}</ref> На 2019.&nbsp;рук у Седжонґови розміщені 10 из 18 южнокорейськых урядовых міністерств.<ref>{{Cite news |last=Babe |first=Ann |date=4 June 2019 |title=South Korea's Master-Planned City Draws Criticism |url=https://www.usnews.com/news/cities/articles/2019-06-04/sejong-south-koreas-new-administrative-capital-city-draws-critics |access-date=15 May 2026 |work=U.S. News & World Report}}</ref> Попри вто Конституційный суд Кореї в 2004.&nbsp;році постановив, ож Соул ся має лишити націоналнов столицьов позад „неписаної конституційної традиції“, хыба бы ся тото поміняло через націоналный [[референдум]].<ref>{{Cite web |date=21 October 2004 |title=2004Hun-Ma554: Relocation of the Capital City Case |url=https://isearch.ccourt.go.kr/view.do?idx=01&docId=12741 |access-date=15 May 2026 |website=isearch.ccourt.go.kr}}</ref> В індексі Sustainable Cities Index ґлобалної конзалтінґової фірмы Arcadis за 2015.&nbsp;рук Соул быв названый майдобрым про жывут варошом в [[Азія|Азії]] и другым за квалітов жывота в світі.<ref>{{cite web |title=It's official: Singapore & Seoul ranked Asia's most sustainable cities |url=https://seoulsolution.kr/en/content/property-report-it%E2%80%99s-official-singapore-seoul-ranked-asia%E2%80%99s-most-sustainable-cities |website=Seoul Solution |date=2015 |access-date=2025-06-09}}</ref><ref>{{cite web |title=Asian cities lack sustainability, says Arcadis index |url=https://www.propertyguru.com.sg/property-management-news/2015/2/83234/asian-cities-lack-sustainability |website=PropertyGuru Singapore |date=February 2015 |access-date=2025-06-09}}</ref> Соул має [[ГДП]] на чоловіка 40,000 [[Долар США|доларув США]].{{efn|name=GDPinfo|Податкы [[Світовый банк|Світового банку]]<ref name="GDPinfo1">{{cite web |title=GDP per capita, PPP (current international $) – South Korea |url=https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.PP.CD?locations=KR |website=World Bank |access-date=2025-06-09}}</ref> и [[Межинародный валутный фонд|Межинародного валутного фонда]].<ref name="GDPinfo2">{{cite web |title=South Korea and Seoul GDP per capita (PPP) |url=https://www.imf.org/en/Countries/KOR |website=International Monetary Fund |access-date=2025-06-09}}</ref>}} На його території сут штабквартиры 15&nbsp;компаній из исписа [[Fortune Global 500]], у тум числі індустріалных ґіґантув ги [[Samsung]],<ref>{{cite web|url=http://fortune.com/global500/samsung-electronics-13/|title=Samsung Electronics|website=Fortune|access-date=24 October 2014|archive-date=24 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141024065549/http://fortune.com/global500/samsung-electronics-13/|url-status=live}}</ref> [[LG]] и [[Hyundai]]; в Соулі сут читаві технолоґічні габы ги [[Канґнам]] и [[Digital Media City]].<ref>{{cite news |url=http://www.theage.com.au/news/technology/tech-capitals-of-the-world/2007/06/16/1181414598292.html |title=Tech capitals of the world |work=The Age |date=15 June 2009 |access-date=7 August 2013 |location=Melbourne |archive-date=12 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090912100420/http://www.theage.com.au/news/technology/tech-capitals-of-the-world/2007/06/16/1181414598292.html |url-status=live }}</ref> Варош має семоє місто у індексі ґлобалных варошув и ґлобалных фінанчных центрув, и є єдным из пяти майпопуларных міст про справленя ґлобалных конференцій.<ref>[http://www.uia.be/sites/uia.be/files/documents/statistics/press/press12.pdf Union of International Associations (UIA) International Meetings Statistics for the Year 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140703095242/http://www.uia.be/sites/uia.be/files/documents/statistics/press/press12.pdf |date=3 July 2014 }}. Joel Fischer.</ref> У нюм ся проводили масштабні події ги літні Азійські бавища 1986.&nbsp;року, літні Олімпійські бавища 1988.&nbsp;року, саміт G20 2010.&nbsp;року, три мачі Чемпіоната світу FIFA 2002.&nbsp;року. Ґеоґрафічно Соул є в гористуй и берегастуй місности, а його майвысока точка, гора [[Пухансан]], є на сіверному крайцьови. На території вароша сут пять памняток [[Світова дідузнина ЮНЕСКО|Світової дідузнины]] [[ЮНЕСКО]]: [[Чхандоккунґ]], фортеця [[Хвасонґ]], [[Чонґмйо]], [[Намгансансонґ]] и [[корольські гробы дінастії Чосон]].<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/kr |title=Lists: Republic of Korea |publisher=[[UNESCO]] |access-date=26 December 2019 |archive-date=25 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191225050657/http://whc.unesco.org/en/statesparties/kr |url-status=live }}</ref> Межи прикладами сучасної архітектуры Соула сут: N&nbsp;Seoul Tower, 63&nbsp;Building, Lotte World Tower, Dongdaemun Design Plaza, Lotte World, Trade Tower, COEX, IFC Seoul и Parc1. Соул&nbsp;— центер музичных, културных и завгурных індустрій, котрі через [[К-поп]] и [[Корейська габа|Корейську габу]] добыли про Южну Корею світову славу. {{Стыржень}} == Запяткы == {{Reflist|group=lower-alpha}} == Референції == {{Reflist}} [[Катеґорія:Міста Южной Кореї]] [[Катеґорія:Головны міста]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Южной Кореи]] lluuj3t5j6bg9r86c5cnfy063g99otr 174100 174099 2026-10-20T21:50:36Z Flipdot 23893 174100 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс місто | назва = Соул | містна_назва = {{lang-ko|서울}}, офіційно {{lang|ko|서울특별시}} | штат = [[Южна Корея]] | ерб = Seal_of_Seoul,_South_Korea.svg | прапор = Flag_of_Seoul.svg | попис_ербу = Печатка | попис_прапору = Флаґ | рік_обывательства = Q1 2026 | часове_пасмо = UTC+9 | розлога = 605.21 | надморьска_вышка = 38 | обывательство = 9,579,449<ref name="4-population" /> (сам варош)<br>26,037,000<ref name="4-population" /> (метрополійный округ) | густота = 15,828 (сам варош)<br>2,053 (метрополійный округ) | коордінаты = 37°33′36″N 126°59′24″E | тіп = Спеціалный метрополійный варош }} '''Соул''' ({{lang-ko|서울}} {{Audio-IPA|Ko-Seoul.ogg|[sʰʌ.uɭ]}}), офіційно Спеціална метрополія Соул ({{lang-ko|서울특별시}} ''Соул-тхукпйолші'') се [[головне місто|головный варош]] [[Южна Корея|Южної Кореї]] и майбулшый варош у цілуй [[Корея|Кореї]]. Май шырокый метрополійный округ, до котрого входят Соул, провінція [[Кйонґґі]] тай [[Інчхон]],<ref>{{cite web |title=Seoul Metropolitan Area |url=http://nationalatlas.ngii.go.kr/pages/page_2649.php |website=nationalatlas.ngii.go.kr |access-date=28 December 2024}}</ref> в 2022.&nbsp;році стала шестов майвеликов аґломераційов за економіков по [[Ню Йорк]]у, [[Токіо]]ви, [[Лос Анджелес]]ови, [[Паріж]]у тай [[Лондон]]у, и обсягує булш як половину бывательства вшыткої Южної Кореї. В самому Соулі жыє 9.6&nbsp;млн&nbsp;чоловік, а в метрополійнум окрузі&nbsp;— дас&nbsp;26&nbsp;млн.<ref name="4-population">{{cite web |title=City Overview (Population) |url=http://english.seoul.go.kr/seoul-views/meaning-of-seoul/4-population/ |publisher=Seoul Metropolitan Government }}</ref> Сам варош має [[площа|площу]] 605.21&nbsp;км².<ref name="seoul1">{{cite web|url=http://stat.seoul.go.kr/Seoul_System5.jsp?stc_cd=412|title=Seoul Statistics (Land Area)|publisher=Seoul Metropolitan Government|access-date=24 March 2010|archive-date=19 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131019175850/http://stat.seoul.go.kr/Seoul_System5.jsp?stc_cd=412|url-status=live}}</ref> Історія Соула ся тягне до 18.&nbsp;року&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е., кой го заклав наруд [[Пекче]], єдного з трьох корольств Кореї. Бігом правліня дінастії [[Чосон]] у Соулі ся поклала столиця, варош обклали муром. На зачаткови 20.&nbsp;стороча Соул быв окупованый Японськов імперійов и дочасно переназваный на Кейджо ({{lang-jp|京城}} ''Keijō''; по {{lang-ko|경성}} ''Кйонсхон''). Бігом [[Корейська война|Корейської войны]] контроль над варошом переходив из рук у рукы чотыри раз; Соул быв булшинов розбитый, айбо удтовды вун ся читаво удстройив и скоро ся розрус. Адміністративна столиця ся [[де факто]] перенесла до [[планованый варош|планованого вароша]] [[Седжонґ]]а дас за 121&nbsp;км на юг, удкрытого в 2012.<ref>{{Cite web |last=Herald |first=Korea |date=2012-06-28 |title=Sejong City to open Sunday |url=https://www.koreaherald.com/article/10366789 |access-date=2026-05-15 |website=The Korea Herald |language=en}}</ref> На 2019.&nbsp;рук у Седжонґови розміщені 10 из 18 южнокорейськых урядовых міністерств.<ref>{{Cite news |last=Babe |first=Ann |date=4 June 2019 |title=South Korea's Master-Planned City Draws Criticism |url=https://www.usnews.com/news/cities/articles/2019-06-04/sejong-south-koreas-new-administrative-capital-city-draws-critics |access-date=15 May 2026 |work=U.S. News & World Report}}</ref> Попри вто Конституційный суд Кореї в 2004.&nbsp;році постановив, ож Соул ся має лишити націоналнов столицьов позад „неписаної конституційної традиції“, хыба бы ся тото поміняло через націоналный [[референдум]].<ref>{{Cite web |date=21 October 2004 |title=2004Hun-Ma554: Relocation of the Capital City Case |url=https://isearch.ccourt.go.kr/view.do?idx=01&docId=12741 |access-date=15 May 2026 |website=isearch.ccourt.go.kr}}</ref> В індексі Sustainable Cities Index ґлобалної конзалтінґової фірмы Arcadis за 2015.&nbsp;рук Соул быв названый майдобрым про жывут варошом в [[Азія|Азії]] и другым за квалітов жывота в світі.<ref>{{cite web |title=It's official: Singapore & Seoul ranked Asia's most sustainable cities |url=https://seoulsolution.kr/en/content/property-report-it%E2%80%99s-official-singapore-seoul-ranked-asia%E2%80%99s-most-sustainable-cities |website=Seoul Solution |date=2015 |access-date=2025-06-09}}</ref><ref>{{cite web |title=Asian cities lack sustainability, says Arcadis index |url=https://www.propertyguru.com.sg/property-management-news/2015/2/83234/asian-cities-lack-sustainability |website=PropertyGuru Singapore |date=February 2015 |access-date=2025-06-09}}</ref> Соул має [[ГДП]] на чоловіка 40,000 [[Долар США|доларув США]].{{efn|name=GDPinfo|Податкы [[Світовый банк|Світового банку]]<ref name="GDPinfo1">{{cite web |title=GDP per capita, PPP (current international $) – South Korea |url=https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.PP.CD?locations=KR |website=World Bank |access-date=2025-06-09}}</ref> и [[Межинародный валутный фонд|Межинародного валутного фонда]].<ref name="GDPinfo2">{{cite web |title=South Korea and Seoul GDP per capita (PPP) |url=https://www.imf.org/en/Countries/KOR |website=International Monetary Fund |access-date=2025-06-09}}</ref>}} На його території сут штабквартиры 15&nbsp;компаній из исписа [[Fortune Global 500]], у тум числі індустріалных ґіґантув ги [[Samsung]],<ref>{{cite web|url=http://fortune.com/global500/samsung-electronics-13/|title=Samsung Electronics|website=Fortune|access-date=24 October 2014|archive-date=24 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141024065549/http://fortune.com/global500/samsung-electronics-13/|url-status=live}}</ref> [[LG]] и [[Hyundai]]; в Соулі сут читаві технолоґічні габы ги [[Канґнам]] и [[Digital Media City]].<ref>{{cite news |url=http://www.theage.com.au/news/technology/tech-capitals-of-the-world/2007/06/16/1181414598292.html |title=Tech capitals of the world |work=The Age |date=15 June 2009 |access-date=7 August 2013 |location=Melbourne |archive-date=12 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090912100420/http://www.theage.com.au/news/technology/tech-capitals-of-the-world/2007/06/16/1181414598292.html |url-status=live }}</ref> Варош має семоє місто у індексі ґлобалных варошув и ґлобалных фінанчных центрув, и є єдным из пяти майпопуларных міст про справленя ґлобалных конференцій.<ref>[http://www.uia.be/sites/uia.be/files/documents/statistics/press/press12.pdf Union of International Associations (UIA) International Meetings Statistics for the Year 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140703095242/http://www.uia.be/sites/uia.be/files/documents/statistics/press/press12.pdf |date=3 July 2014 }}. Joel Fischer.</ref> У нюм ся проводили масштабні події ги літні Азійські бавища 1986.&nbsp;року, літні Олімпійські бавища 1988.&nbsp;року, саміт G20 2010.&nbsp;року, три мачі Чемпіоната світу FIFA 2002.&nbsp;року. Ґеоґрафічно Соул є в гористуй и берегастуй місности, а його майвысока точка, гора [[Пухансан]], є на сіверному крайцьови. На території вароша сут пять памняток [[Світова дідузнина ЮНЕСКО|Світової дідузнины]] [[ЮНЕСКО]]: [[Чхандоккунґ]], фортеця [[Хвасонґ]], [[Чонґмйо]], [[Намгансансонґ]] и [[корольські гробы дінастії Чосон]].<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/kr |title=Lists: Republic of Korea |publisher=[[UNESCO]] |access-date=26 December 2019 |archive-date=25 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191225050657/http://whc.unesco.org/en/statesparties/kr |url-status=live }}</ref> Межи прикладами сучасної архітектуры Соула сут: N&nbsp;Seoul Tower, 63&nbsp;Building, Lotte World Tower, Dongdaemun Design Plaza, Lotte World, Trade Tower, COEX, IFC Seoul и Parc1. Соул&nbsp;— центер музичных, културных и завгурных індустрій, котрі через [[К-поп]] и [[Корейська габа|Корейську габу]] добыли про Южну Корею світову славу. {{Стыржень}} == Запяткы == {{Reflist|group=lower-alpha}} == Референції == {{Reflist}} [[Катеґорія:Міста Южной Кореї]] [[Катеґорія:Головны міста]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Южной Кореи]] nlw53kugs8l1g5brvfda0jidikce5pq 174102 174100 2026-10-20T22:05:06Z Halajkovič 33393 +выправлїня хыбы 174102 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс місто | назва = Соул | містна_назва = {{lang-ko|서울}}, офіційно {{lang|ko|서울특별시}} | штат = Южна Корея | ерб = Seal_of_Seoul,_South_Korea.svg | прапор = Flag_of_Seoul.svg | попис_ербу = Печатка | попис_прапору = Флаґ | рік_обывательства = Q1 2026 | часове_пасмо = UTC+9 | розлога = 605.21 | надморьска_вышка = 38 | обывательство = 9,579,449<ref name="4-population" /> (сам варош)<br>26,037,000<ref name="4-population" /> (метрополійный округ) | густота = 15,828 (сам варош)<br>2,053 (метрополійный округ) | коордінаты = 37°33′36″N 126°59′24″E | тіп = Спеціалный метрополійный варош }} '''Соул''' ({{lang-ko|서울}} {{Audio-IPA|Ko-Seoul.ogg|[sʰʌ.uɭ]}}), офіційно Спеціална метрополія Соул ({{lang-ko|서울특별시}} ''Соул-тхукпйолші'') се [[головне місто|головный варош]] [[Южна Корея|Южної Кореї]] и майбулшый варош у цілуй [[Корея|Кореї]]. Май шырокый метрополійный округ, до котрого входят Соул, провінція [[Кйонґґі]] тай [[Інчхон]],<ref>{{cite web |title=Seoul Metropolitan Area |url=http://nationalatlas.ngii.go.kr/pages/page_2649.php |website=nationalatlas.ngii.go.kr |access-date=28 December 2024}}</ref> в 2022.&nbsp;році стала шестов майвеликов аґломераційов за економіков по [[Ню Йорк]]у, [[Токіо]]ви, [[Лос Анджелес]]ови, [[Паріж]]у тай [[Лондон]]у, и обсягує булш як половину бывательства вшыткої Южної Кореї. В самому Соулі жыє 9.6&nbsp;млн&nbsp;чоловік, а в метрополійнум окрузі&nbsp;— дас&nbsp;26&nbsp;млн.<ref name="4-population">{{cite web |title=City Overview (Population) |url=http://english.seoul.go.kr/seoul-views/meaning-of-seoul/4-population/ |publisher=Seoul Metropolitan Government }}</ref> Сам варош має [[площа|площу]] 605.21&nbsp;км².<ref name="seoul1">{{cite web|url=http://stat.seoul.go.kr/Seoul_System5.jsp?stc_cd=412|title=Seoul Statistics (Land Area)|publisher=Seoul Metropolitan Government|access-date=24 March 2010|archive-date=19 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131019175850/http://stat.seoul.go.kr/Seoul_System5.jsp?stc_cd=412|url-status=live}}</ref> Історія Соула ся тягне до 18.&nbsp;року&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е., кой го заклав наруд [[Пекче]], єдного з трьох корольств Кореї. Бігом правліня дінастії [[Чосон]] у Соулі ся поклала столиця, варош обклали муром. На зачаткови 20.&nbsp;стороча Соул быв окупованый Японськов імперійов и дочасно переназваный на Кейджо ({{lang-jp|京城}} ''Keijō''; по {{lang-ko|경성}} ''Кйонсхон''). Бігом [[Корейська война|Корейської войны]] контроль над варошом переходив из рук у рукы чотыри раз; Соул быв булшинов розбитый, айбо удтовды вун ся читаво удстройив и скоро ся розрус. Адміністративна столиця ся [[де факто]] перенесла до [[планованый варош|планованого вароша]] [[Седжонґ]]а дас за 121&nbsp;км на юг, удкрытого в 2012.<ref>{{Cite web |last=Herald |first=Korea |date=2012-06-28 |title=Sejong City to open Sunday |url=https://www.koreaherald.com/article/10366789 |access-date=2026-05-15 |website=The Korea Herald |language=en}}</ref> На 2019.&nbsp;рук у Седжонґови розміщені 10 из 18 южнокорейськых урядовых міністерств.<ref>{{Cite news |last=Babe |first=Ann |date=4 June 2019 |title=South Korea's Master-Planned City Draws Criticism |url=https://www.usnews.com/news/cities/articles/2019-06-04/sejong-south-koreas-new-administrative-capital-city-draws-critics |access-date=15 May 2026 |work=U.S. News & World Report}}</ref> Попри вто Конституційный суд Кореї в 2004.&nbsp;році постановив, ож Соул ся має лишити націоналнов столицьов позад „неписаної конституційної традиції“, хыба бы ся тото поміняло через націоналный [[референдум]].<ref>{{Cite web |date=21 October 2004 |title=2004Hun-Ma554: Relocation of the Capital City Case |url=https://isearch.ccourt.go.kr/view.do?idx=01&docId=12741 |access-date=15 May 2026 |website=isearch.ccourt.go.kr}}</ref> В індексі Sustainable Cities Index ґлобалної конзалтінґової фірмы Arcadis за 2015.&nbsp;рук Соул быв названый майдобрым про жывут варошом в [[Азія|Азії]] и другым за квалітов жывота в світі.<ref>{{cite web |title=It's official: Singapore & Seoul ranked Asia's most sustainable cities |url=https://seoulsolution.kr/en/content/property-report-it%E2%80%99s-official-singapore-seoul-ranked-asia%E2%80%99s-most-sustainable-cities |website=Seoul Solution |date=2015 |access-date=2025-06-09}}</ref><ref>{{cite web |title=Asian cities lack sustainability, says Arcadis index |url=https://www.propertyguru.com.sg/property-management-news/2015/2/83234/asian-cities-lack-sustainability |website=PropertyGuru Singapore |date=February 2015 |access-date=2025-06-09}}</ref> Соул має [[ГДП]] на чоловіка 40,000 [[Долар США|доларув США]].{{efn|name=GDPinfo|Податкы [[Світовый банк|Світового банку]]<ref name="GDPinfo1">{{cite web |title=GDP per capita, PPP (current international $) – South Korea |url=https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.PP.CD?locations=KR |website=World Bank |access-date=2025-06-09}}</ref> и [[Межинародный валутный фонд|Межинародного валутного фонда]].<ref name="GDPinfo2">{{cite web |title=South Korea and Seoul GDP per capita (PPP) |url=https://www.imf.org/en/Countries/KOR |website=International Monetary Fund |access-date=2025-06-09}}</ref>}} На його території сут штабквартиры 15&nbsp;компаній из исписа [[Fortune Global 500]], у тум числі індустріалных ґіґантув ги [[Samsung]],<ref>{{cite web|url=http://fortune.com/global500/samsung-electronics-13/|title=Samsung Electronics|website=Fortune|access-date=24 October 2014|archive-date=24 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141024065549/http://fortune.com/global500/samsung-electronics-13/|url-status=live}}</ref> [[LG]] и [[Hyundai]]; в Соулі сут читаві технолоґічні габы ги [[Канґнам]] и [[Digital Media City]].<ref>{{cite news |url=http://www.theage.com.au/news/technology/tech-capitals-of-the-world/2007/06/16/1181414598292.html |title=Tech capitals of the world |work=The Age |date=15 June 2009 |access-date=7 August 2013 |location=Melbourne |archive-date=12 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090912100420/http://www.theage.com.au/news/technology/tech-capitals-of-the-world/2007/06/16/1181414598292.html |url-status=live }}</ref> Варош має семоє місто у індексі ґлобалных варошув и ґлобалных фінанчных центрув, и є єдным из пяти майпопуларных міст про справленя ґлобалных конференцій.<ref>[http://www.uia.be/sites/uia.be/files/documents/statistics/press/press12.pdf Union of International Associations (UIA) International Meetings Statistics for the Year 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140703095242/http://www.uia.be/sites/uia.be/files/documents/statistics/press/press12.pdf |date=3 July 2014 }}. Joel Fischer.</ref> У нюм ся проводили масштабні події ги літні Азійські бавища 1986.&nbsp;року, літні Олімпійські бавища 1988.&nbsp;року, саміт G20 2010.&nbsp;року, три мачі Чемпіоната світу FIFA 2002.&nbsp;року. Ґеоґрафічно Соул є в гористуй и берегастуй місности, а його майвысока точка, гора [[Пухансан]], є на сіверному крайцьови. На території вароша сут пять памняток [[Світова дідузнина ЮНЕСКО|Світової дідузнины]] [[ЮНЕСКО]]: [[Чхандоккунґ]], фортеця [[Хвасонґ]], [[Чонґмйо]], [[Намгансансонґ]] и [[корольські гробы дінастії Чосон]].<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/kr |title=Lists: Republic of Korea |publisher=[[UNESCO]] |access-date=26 December 2019 |archive-date=25 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191225050657/http://whc.unesco.org/en/statesparties/kr |url-status=live }}</ref> Межи прикладами сучасної архітектуры Соула сут: N&nbsp;Seoul Tower, 63&nbsp;Building, Lotte World Tower, Dongdaemun Design Plaza, Lotte World, Trade Tower, COEX, IFC Seoul и Parc1. Соул&nbsp;— центер музичных, културных и завгурных індустрій, котрі через [[К-поп]] и [[Корейська габа|Корейську габу]] добыли про Южну Корею світову славу. {{Стыржень}} == Запяткы == {{Reflist|group=lower-alpha}} == Референції == {{Reflist}} [[Катеґорія:Міста Южной Кореї]] [[Катеґорія:Головны міста]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Южной Кореи]] be85pbon2ysgaj53dly24xshrmqtmj0 Соціолінґвістіка 0 1069 174008 97549 2026-10-20T18:57:52Z Engelseziekte 2261 delete 174008 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Соціолінґвістіка''' є языконаукова дісціпліна бадаюча сполоченьскы подмінкы [[Язык|языковой]] [[Комунікація|комунікації]], одношіня языка і сполочности, одношіня хоснователїв ку языку. [[Катеґорія:Гуманітны і соціалны наукы]] 2srntz6932an9hc5njrrlldrtjlt7vg Список Русиньскых Америчанів 0 1070 173985 141076 2026-10-20T18:42:18Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173985 wikitext text/x-wiki Тото є список '''вынятковых [[Русиньскы Америчаны|Русиньскых Америчанів]]'''. Жебы была на тому списку, персона мусить мати статю у Вікіпедії, котра указує, же персона є русиньского походжіня або мусить мати референції, што указують же персона є Русиньскый Америчан і є выняткова. <!-- Не придавайте себе, невынятковых людей або выдуманых персонажів. Кідь ся то годить, придайте цітат--> == Список == # [[Томас Белл (романописець)|Томас Белл]], романописець # [[Едвард Вайда]], [[США|америцькый]] [[Лінґвістіка|языкознатель]] # [[Енді Варгол]], умелець (обоми родиче Русины) # [[Джеймс Варгола]], ілустратор # [[Петер Вілгоускі]], композітор (обоми родиче Русины) # [[Нік Голоняк]], електротехнічный інжінїр (обоми родиче Русины) # [[Томас Гопко]], [[Православна Церковь|православный]] теолоґ # [[Сандра Ді]], акторка (Русиньска матїрь) # [[Стів Дітко]], ілустратор комічных книг і сполутворца [[Spider-Man]] (отець Русин) # [[Біл Еванс]], джезовый музикант (Русиньска матїрь) # [[Григорий Жаткович]], [[правник]] и [[политик]] # [[Пол Жаткович]], новинарь і културный дїятель (Русиньскый іміґрант) # [https://web.archive.org/web/20210708210801/http://www.tomkovach.us/ Том Ковач], вояк. інвентор, автор, дїятель # [[Патриция Крафчик]], универзитна [[професор]]ка и [[култура|културна]] активистка # [[Том Рідж]], політік (Русиньска матїрь) # [[Елейн Русинко]], универзитна [[професор]]ка и [[култура|културна]] активистка # [[Том Селек]], актор (Русиньскый отець) # [[Марк Сінґел]], політік (Русиньска матїрь) # [[Stellar rotation#Rotation braking|Анрев П. Скуманіч]], астрофізік (Русиньскы родиче)ц # [[Джон Спенсер (актор)|Джон Спенсер]], актор (обоми родиче Русины) # [[Майкл Стренк]], морскый піхотинець [[США]] (Русиньскый іміґрант) # [[Роберт Урих]], актор (Русиньскый отець) == Екстерны одказы == * [https://web.archive.org/web/20100723012028/http://www.simkovich.org/famouscarpathorussians.htm Rusyn American Photos & Bios] {{Стыржень}} [[Катеґорія:Русиньскы Америчане]] fq6pmtnf9j2jgb4auciqe0wtsvavwcf 173986 173985 2026-10-20T18:42:53Z Engelseziekte 2261 173986 wikitext text/x-wiki Тото є список '''вынятковых [[Русиньскы Америчаны|Русиньскых Америчанів]]'''. Жебы была на тому списку, персона мусить мати статю у Вікіпедії, котра указує, же персона є русиньского походжіня або мусить мати референції, што указують же персона є Русиньскый Америчан і є выняткова. <!-- Не придавайте себе, невынятковых людей або выдуманых персонажів. Кідь ся то годить, придайте цітат--> == Список == # [[Томас Белл (романописець)|Томас Белл]], романописець # [[Едвард Вайда]], [[США|америцькый]] [[Лінґвістіка|языкознатель]] # [[Енді Варгол]], умелець (обоми родиче Русины) # [[Джеймс Варгола]], ілустратор # [[Петро Вілговськый]], композітор (обоми родиче Русины) # [[Нік Голоняк]], електротехнічный інжінїр (обоми родиче Русины) # [[Томас Гопко]], [[Православна Церковь|православный]] теолоґ # [[Сандра Ді]], акторка (Русиньска матїрь) # [[Стів Дітко]], ілустратор комічных книг і сполутворца [[Spider-Man]] (отець Русин) # [[Біл Еванс]], джезовый музикант (Русиньска матїрь) # [[Григорий Жаткович]], [[правник]] и [[политик]] # [[Пол Жаткович]], новинарь і културный дїятель (Русиньскый іміґрант) # [https://web.archive.org/web/20210708210801/http://www.tomkovach.us/ Том Ковач], вояк. інвентор, автор, дїятель # [[Патриция Крафчик]], универзитна [[професор]]ка и [[култура|културна]] активистка # [[Том Рідж]], політік (Русиньска матїрь) # [[Елейн Русинко]], универзитна [[професор]]ка и [[култура|културна]] активистка # [[Том Селек]], актор (Русиньскый отець) # [[Марк Сінґел]], політік (Русиньска матїрь) # [[Stellar rotation#Rotation braking|Анрев П. Скуманіч]], астрофізік (Русиньскы родиче)ц # [[Джон Спенсер (актор)|Джон Спенсер]], актор (обоми родиче Русины) # [[Майкл Стренк]], морскый піхотинець [[США]] (Русиньскый іміґрант) # [[Роберт Урих]], актор (Русиньскый отець) == Екстерны одказы == * [https://web.archive.org/web/20100723012028/http://www.simkovich.org/famouscarpathorussians.htm Rusyn American Photos & Bios] {{Стыржень}} [[Катеґорія:Русиньскы Америчане]] 1y6kwdzidh8uh6d5fyxub342ustujx8 Старый Оскiл 0 1078 174014 149332 2026-10-20T18:59:56Z Engelseziekte 2261 delete 174014 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Стары́й Оскӯл''' ([[Україньскый язык|укр]]. Старий Оскіл) ([[Російскый язык|рус]]. Старый Оскол)&nbsp;— [[Місто|варош]] у [[Білгородьска область|Білгородьскӯв области]], [[Росія|Росії]]. {{Місто}} == Жерела == * СССР. Административно-территориальное деление союзных республик на 1 января 1980 года / Составители В. А. Дударев, Н. А. Евсеева. — М.: Известия, 1980. — 702 с. — С. 101. == Референції == <references /> {{stub}} [[Катеґорія:Міста Росії]] 958opeso2kg05za3fnuu3ex2q8x7d8m Стенлі Кубрік 0 1085 174015 169451 2026-10-20T19:00:24Z Engelseziekte 2261 delete 174015 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Особа проста |Имя=Стенлі Кубрік |Образчик=[[File:Stanley Kubrick (1949 portrait by Phillip Harrington - cropped).jpg|250px]] |Чинность=[[режисер]], [[Фотография|фотограф]] |Уроджѣня={{Birth date|1928|07|26}} |Мѣсто_роджѣня=[[Ню Йорк (місто)|Новый Йорк]] |Мѣсто_смерти=Гарпенден, ґрафство Гертфордшир, [[Велика Британия|Анґліцько]] |Упокоеня={{Death date and age|1999|3|7|1928|7|26}} |Мѣсто_погребу= |Категория_склада=Stanley Kubrick }} '''Стенлі Кубрік''' ([[26. юл|26. юла]] [[1928]] Бронкс, [[Ню Йорк (місто)|Ню Йорк]], [[США]] – [[7. марец|7. марца]] [[1999]], Гарпенден, ґрафство Гертфордшир, [[Велика Британия|Анґліцько]]) быв америцькый [[Режисер|режісер]] і фотоґраф.<ref>IMDb.com, Inc.</ref><ref>Wallenfeldt, Jeff and Barson, Michael</ref> == Филмография == * [[1953]] ''Страх и жаданя'' (Fear and Desire) * [[1955]] ''Цюлунок смерти'' (Killer's Kiss) * [[1956]] ''Забиваня'' (The Killing) * [[1957]] ''Дорогы славы'' (Paths of Glory) * [[1960]] ''Спартак'' (Spartacus) * [[1961]] ''Лолита'' (Lolita – DVD) * [[1964]] ''Др. Дивнолюб циже Як ем ся научив не творити ся нич а любити бомбу'' (Dr. Strangelove or How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb) * [[1968]] ''2001: Козмична одисея'' (2001: A Space Odyssey) * [[1971]] ''Механичный помаранч'' (A Clockwork Orange) * [[1975]] ''Барри Линдон'' (Barry Lyndon) * [[1980]] ''Освітлїня'' (Shining) * [[1987]] ''Панцирьлайбик'' (Full Metal Jacket) * [[1999]] ''Заслїплююча пасія'' (Eyes Wide Shut) == Жерела и одказы == * {{ Cite web |author= '''Wallenfeldt, Jeff and Barson, Michael''' |title= Stanley Kubrick |publisher= Encyclopedia Britannica |date= 3 Mar. 2022 |url= https://www.britannica.com/biography/Stanley-Kubrick |accessdate= 2022-03-11}}{{ref-en}} * {{Cite web |title= Stanley Kubrick (1928–1999) |url= https://www.imdb.com/name/nm0000040/ |publisher= '''IMDb.com, Inc.''' |accessdate= 2022-03-11}}{{ref-en}} == Референції == {{reflist}} {{Lifetime|1928|1999|Кубрик, Стенли}} [[Катеґорія:Филмовы режиссеры]] 9mbg2kc1atm4yryurn0y0inwau3m0co Сулейман Пышный 0 1091 174023 167894 2026-10-20T19:02:50Z Engelseziekte 2261 delete 174023 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{особа проста |Имя=Сулейман Пышный |Чинность=пановник Османьской рішы {{nobr|в роках 1520 аж 1566}} |Уроджѣня={{birth date|1494|11|6}} |Мѣсто_роджѣня=Трабзон, [[Османьска імперія]] |Упокоеня={{death date and age|1566|9|6|1494|11|6}} |Мѣсто_смерти=Сигетвар, [[Мадярске кральовство]] |Категория_склада=Suleiman I |Образчик=[[File:EmperorSuleiman.jpg|250px]] |Образчика_подпис= Подля Тициана, около 1530 }} [[File:Suleiman2.jpg|thumb|220px|Сулейман Пышный]] Султан '''Сулейман I.''', 6. новембра 1494 (респ. апріль 1495) аж 5. септембра (респ. 6. септембра) 1566, быв пановником Османьской рішы в роках 1520 аж 1566.<ref>[http://24.hu/tudomany/2016/09/06/meghalt-szulejman-a-szive-magyarorszagon-maradt/ Meghalt Szulejmán, a szíve Magyarországon maradt], 24.hu</ref> == Референції == <references /> {{Стыржень}} [[Катеґорія:Пановници]] [[Катеґорія:Османьска імперія]] na4nsvzz9t9h0inj58cpjewb0udkjhc Сідні 0 1096 174037 146558 2026-10-20T19:14:44Z Engelseziekte 2261 174037 wikitext text/x-wiki {{Місто}} '''Сідні''' ([[Анґліцькый язык|анґл]]. ''Sydney'') — є найрозлеглише і найнаселенїше [[місто]] в [[Австралія|Австралії]], є головным містом Нового Южного Велсу. Сідні ся находить на северовыходнім побережу [[Тасманове море|Тасманового моря]]. З ёго популаціов, котра перевышує 4,5 міліона жытелїв в ёго метрополітнім области ся стала найросшыренїшым містом в Океанії. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста Австралії]] ife9w4qajl9dx9yecy3tcadh2qvwmpw Сінан 0 1101 174031 100445 2026-10-20T19:04:34Z Engelseziekte 2261 delete 174031 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Сінан''' (*1489 — †1588) — [[Турція|турецькый]] архітектор і інжінїр османьской добы. Націоналностёв Армен або Ґрек. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Архитекторы]] nqy9vq0r60e8qdo7h17eyggx7gmd22j Тамільскый язык 0 1103 174068 81254 2026-10-20T21:07:53Z Engelseziekte 2261 delete 174068 wikitext text/x-wiki {{Delete}}'''Тамільскый язык''' (தமிழ்) є єдиный дотеперь жывый класічный язык світа (на роздїл од санскріту, латинчіны ітд.). Заряджує ся міджі дравідьскы языкы. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Языкы]] bwcv2mdl06o7v7edzd2rm2qhuz5168n Тегеран 0 1113 174082 153501 2026-10-20T21:20:05Z Engelseziekte 2261 delete 174082 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Місто|назва=Тегеран|місцёва назва=تهران|часова зона=[[UTC+3:30|UTC+3:30]]|братьскы міста=Гавана, Душанбе, [[Ереван|Ереван]],Каракас, Мінск, Москва,Пекінґ, Преторія, Сеул, Лос Анжелес|жытелїв=7 797 520}} '''Тегеран''' є головне місто [[Іран]]у, цетрум рівноменной провінції і резіденціёв найвысшых урядів штатной адміністратівы. В роцї 2006 у нім жыло 7.797.520 жытелїв, у шыршій околицї метрополы, згруба тотожныма з граніцями провінції, пак 13.413.348 людей. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Міста Ірану]] [[Катеґорія:Головны міста]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] 93g62smiqutpog9z03w1pp9io84djdy Телевізія 0 1114 174083 165409 2026-10-20T21:20:09Z Engelseziekte 2261 delete 174083 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:Neptun M547 BT.JPG|міні|Телевізія]] Слово '''Телевізія''' може значіти: * [[Телевізор]] * [[Телевізія (медіум)]] * [[Телевізна компанія]] * [[Телевізне высыланя]] {{Стыржень}} [[Катеґорія:Релакс]] pfm62dz8tbqgdv26ish3mee4zmbxa1v Телекомунікації 0 1115 174084 108980 2026-10-20T21:20:17Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174084 wikitext text/x-wiki '''Телекомунікації''' ся занимать передаванём інформації на далеко (з ґрецького теле - далекый). Є так єдным разом і сортов транспорту і технолоґіёв служачов про дорозуміваня. Їднать ся властнї тыж о шпеціфічну сорту електронічной комунікації. Комунікація може біжати міджі двома субєктами, але і од єдного одосылателя ку много приїмателям. Міджі телекомунікації належыть * [[телеґраф]]ія ** [[далекопис]] ** [[бездротова телеґрафія]] * [[телефон]]ія ** [[телефотоґрафія]] ** [[телефакс]] ** [[мобілна телефонія]] * [[радіофонія]] ** [[мобілна радіофонія]] (переносны высылачкы) Міджі способы масовой електронічной комунiкації належыть * [[радіо]] ** [[радіо по дротї]] * [[Телевізія (медіум)|телевізіа]] ** [[кабелова телевізія]] У телекомунікаціях основаных на компютерах страчать попереднє дїліня змысел, мережа двойпунктовых споїв може служыти про масову комунікацію, або наспак фізічно здїляне медіум може быти хосноване ку двойпунктовій комунікації. * [[Комютерова мережа|компютеровы мережы]] * [[Інтернет]] * діґіталны [[пейджр]]овы мережы {{Стыржень}} [[Катеґорія:Технолоґія]] [[Катеґорія:Телекоммуникация| ]] 21o2hirc07l52v3y9buuqdmv07x3wip Теніс 0 1117 174091 138208 2026-10-20T21:24:47Z Engelseziekte 2261 174091 wikitext text/x-wiki [[Файл:Tommy Haas serves.jpg|thumb|Тенісовый сервіс]] '''Теніс''' (анґл. tennis < angl. tenes, tenetz < fr. tenez! = нате, берьте, тримте!), означованый і як білый шпорт, є лоптова гра про 2 аж 4 грачів. Варіант з 2 грачами є двогра, варіанта зо 4 грачами ся пак зове штирьгра. Розлишує ся тыж змішана штирьгра, у котрій в каждій двойцї грає єдна жена і єден хлоп. Суперы стоять на гріску проти собі, і пробують одразити лоптічку тенісовов ракетов так, жебы єй супер не міг в рамках правил тенісу вернути назад. == Історія == Року [[1592]] были в Паріжі зазначены правила французькой гры пауме. Анґічан Валтер Клоптон Вінґфілд ся тыма правилами іншпіровав, жебы собі року [[1875]] дав патентовати гру звану теніс. В юлії [[1877]] ся у Вімбледонї дїяло перше змаганя. Теніс належыть ку олімпійскым шпортам. З тенісу взникло пару подобных шпортів граных векшынов під стріхов на шпеціалнім куртї, наприклад сквош або рікочет, або іншы модіфікації як наприклад плажовый теніс. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Шпортовы гры]] m21qad65h8uxgkiqrmwelgbh1p7xhyg Томас Едісон 0 1125 174123 131588 2026-10-20T22:51:41Z Engelseziekte 2261 delete 174123 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:Thomas Edison.jpg|thumb|Томас Едісон, [[1915]]]] [[File:A day with Thomas A. Edison.webm|thumb|thumbtime=1|upright=1.1|''A Day with Thomas Edison'' (1922)]] '''Томас Алва Едісон''' ([[11. фебруар]]а [[1847]] [[Штаты США|штат]] [[Огайо|Огаё]], [[США]] – [[18. октобра]] [[1931]] [[Ню Джерзи|Ню Джерзі]]) быв америцькый [[вынаходник]], цїлосвітово єден з найпродуктівнїшых а найвызначнїшых. {{Стыржень}} {{Lifetime|1847|1931|Едисон, Томас Алва}} [[Катеґорія:Вынаходници]] g68gbxfbw3e4fgifburh0tfqmk2k3tm Томаш Аквіньскый 0 1126 174122 167823 2026-10-20T22:51:37Z Engelseziekte 2261 delete 174122 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Святый |имя = Томаш Аквіньскый<br/> {{ref-la}} ''Thomas Aquinos'' |образчик = Saint Thomas Aquinas.jpg |розмѣр образчика = |опис образчика = |наставка = ый <!-- а/ый --> |честован/а в = [[Католицька церьков|Католицька Церьков]] |датум роджѣня = 1225 |мѣсто роджѣня = |датум смерти = 7. марца 1274<ref name="">Chenu M. St. Thomas Aquinas https://www.britannica.com/biography/Saint-Thomas-Aquinas</ref> |мѣсто смерти = |титул = |датум беатификации = |мѣсто беатификации = |беатификован/а од = |датум канонизации = |мѣсто канонизации = |канонизован/а од = |главне святилище = |праздник = |атрибуты = |покровительство = |Commons = Thomas Aquinas }} Святый '''Томаш Аквіньскый'''([[1225]] – [[7. марец]] [[1274]]), латиньскы Thomas Aquinas, быв католицькый [[филозоф|філозоф]] і теолоґ схоластічной традіції. Ёго робота значіла верьх схоластікы. == Референції == {{reflist}} {{Стыржень}} {{Lifetime|1225|1274|Томаш Аквиньскый}} [[Катеґорія:Філозофы]] [[Катеґорія:Христианскы святы]] 16lp32rxq8z999tnstm6qm7mrod21wz Транспорт 0 1128 174128 81278 2026-10-20T22:56:03Z Engelseziekte 2261 delete 174128 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Транспорт''' є означіня на перевожаня. Означіня має шыроку шкалу схоснованя, од [[лоґістіка|лоґістікы]], [[перевожаня]], по [[Ґеолоґія|ґеолоґію]]. * [[Транспорт (ґеолоґія)]], перенос частиць в становленім середовищу. Може іти о перенос частиць во водї, воздусї за помочі вітра ітд. * [[Транспорт (лоґістіка)]] * [[Транспорт (перевожаня)]] * [[Мембрановый транспорт]] {{Стыржень}} [[Катеґорія:Технолоґія]] 6tj52ggqnaoyazoxa4bhf9v94rqsral Турецькый язык 0 1130 174152 145320 2026-10-20T23:08:49Z Engelseziekte 2261 delete 174152 wikitext text/x-wiki {{Delete}}'''Турецькый язык''' ({{lang-tr|Türkçe, Türk dili}}) – є турькічный язык хоснованый переважно в [[Турція|Турції]], [[Булгарія|Булгарії]], на [[Кіпр]]і, на теріторії колишнёй Османьской рішы і тыж є языком пару міліонів іміґрантів в країнах [[Европска унія|Европской Унії]]. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Языкы]] [[Катеґорія:Турція]] 3rz095litoyjzjesm5qgunx7b4bjsu3 Тім Бернерс-Лі 0 1134 174163 81284 2026-10-20T23:16:56Z Engelseziekte 2261 delete 174163 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:Tim Berners-Lee.jpg|right|thumb|Тім Бернерс-Лі]] '''Тімотгі (Тім) Джон Бернерс-Лі''' (* 8. юна 1955 Лондон) є вынаходник World Wide Webu і діректор конзорція W3C, котре меркує на вывой вебу. {{Стыржень}} hxbpgc1ta9n4i09dxx35gm8dfush7vq Україна 0 1137 174172 168530 2026-10-21T00:05:19Z Flipdot 23893 Захистив «[[Україна]]»: Частый вандалізм: Ник. [[Вікіпедія:Портал_комуніты#c-Flipdot-20261018141800-Противандалноє_замкнутя_статий_на_тему_Рос|дискусію на Порталі] ([Едітованя=Дозволити лем автоматічно потвердженым хоснователям] (кінчіть 01:05, 21 януара 2027 (UTC)) [Переменовати=Дозволити лем автоматічно потвердженым хоснователям] (кінчіть 01:05, 21 януара 2027 (UTC))) 168530 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс країна | native_name = {{lang|uk|Україна}} | conventional_long_name = | common_name = Ukraine | image_flag = Flag of Ukraine.svg | image_coat = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg | image_map = Europe-Ukraine (with Crimea).svg | national_anthem = Ще не вмерла Україны<ref name=anthem>{{cite web|url=http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=602-15 |title=Law of Ukraine. State Anthem of Ukraine|publisher=[[Verkhovna Rada of Ukraine]]|date=2003-03-06|lang-uk}}</ref><br /><small>{{lang-uk|[[Гімна Україны|Ще не вмерла України]]}}</small><br /><center>[[Файл:National anthem of Ukraine, instrumental.oga]]</center> | official_languages = [[Україньскый язык|україньскый]] | regional_languages = [[Російскый язык|російскый]]<br />[[крымскотатарьскый язык|крымскотатарьскый]]<br /> і іншы языкы | ethnic_groups = '''77.8% [[Українцї]]''',<br />17.3% [[Русы]],<br /> 4.9% іншы етнічны ґрупы<ref name="Ethnic composition of the population of Ukraine, 2001 Census">{{cite web|url=http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/nationality/|archiveurl=http://web.archive.org/web/20080323110131/http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/nationality/|archivedate=March 23, 2008 |title=Population by ethnic nationality, 1 January, year|work=ukrcensus.gov.ua|publisher=Ukrainian Office of Statistics|accessdate=April 17, 2010}}</ref> | ethnic_groups_year = 2001 | demonym = [[Українцї|Українець, Українка, Українцї]] | capital = [[Кієв]] | latd=50 |latm=27 |latNS=N |longd=30 |longm=30 |longEW=E | largest_city = capital | government_type = [[Унітарный штат|Унітарна]] [[напівпрезідентьска републіка]] | leader_title1 = [[Презідент Україны|Презідент]] | leader_name1 = [[Володимир Зеленьскый]] | leader_title2 = [[Міністер Україны|Міністер]] | leader_name2 = Юлія Свириденко | legislature = [[Верьховна Рада Україны|Верьховна Рада]] | sovereignty_type = [[Історія Україны|Взник]] | sovereignty_note = | established_event1 = [[Кієвска Русь]] | established_date1 = [[882]] | established_event2 = [[Руське князївство]] | established_date2 = [[1199]] | established_event3 = [[Козацькый гетманат]] | established_date3 = [[1649]] | established_event4 = [[Україньска народна републіка]] | established_date4 = [[OldWikisource:Третій Універсал Української Центральної Ради|7. новембра 1917]] | established_event5 = [[Западноукраинска людова република|Западоукраїньска народна републіка]] | established_date5 = [[1. новембра]] [[1918]] | established_event6 = [[УССР|Україньска ССР]] | established_date6 = [[30. децембра]] [[1922]] | established_event7 = [[:en:Declaration of Ukrainian Independence, 1941|Друга декларація незалежности]] | established_date7 = [[30. юна]] [[1941]] | established_event8 = [[Декларація штатной суверенности Україны|Незалежность од Совєтьского союзу]] | established_date8 = [[24. авґуста]] [[1991]] | area_rank = 46. у світї | area_magnitude = 1 E11 | area_km2 = 603,628 | area_sq_mi = 233,090 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = 7% | population_estimate = 43,745,640<ref name=pop>Country comparison: population.</ref> | population_estimate_year = 2021 | population_estimate_rank = 34. у світї | population_census = 48,457,102<ref name="Ethnic composition of the population of Ukraine, 2001 Census"/> | population_census_year = 2001 | population_density_km2 = 77 | population_density_sq_mi = 199 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = 115-е | GDP_PPP_year = 2010 | GDP_PPP = $302.679 billion<ref name=imf1>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/02/weodata/weorept.aspx?sy=2007&ey=2010&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=85&pr1.y=19&c=926&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=|title=Ukraine|publisher=International Monetary Fund|year=2010}}</ref> <!--Do not use CIA factbook as source!--> | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_per_capita = $6,656<ref name=imf1/> <!--Do not use CIA factbook as source!--> | GDP_PPP_per_capita_rank = | GDP_nominal = $136.561 billion<ref name=imf1/> <!--Do not use CIA factbook as source!--> | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_year = 2010 | GDP_nominal_per_capita = $3,003<ref name=imf1/> <!--Do not use CIA factbook as source!--> | GDP_nominal_per_capita_rank = | HDI_year = 2011 | HDI = {{increase}} 0.710<ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Tables.pdf|title=HDRO (Human Development Report Office United Nations Development Programme|year=2011|publisher=United Nations|accessdate=2 November 2011}}</ref> | HDI_rank = 76. у світї | HDI_category = <span style="color:#090;">высокый</span> | Gini = 31<ref name=cia>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/up.html|title=Ukraine|accessdate=December 24, 2007|date=December 13, 2007|work=[[CIA World Factbook]]}}</ref> | Gini_year = 2006 | Gini_category = <span style="color:#fc0;">середня</span> | currency = [[Гривня|Гривна]] | currency_code = UAH | country_code = UKR | time_zone = [[Выходоевропскый час]] | utc_offset = [[UTC+2:00|+2]]<ref name=timechange>{{cite web|author= |url=http://ua.korrespondent.net/ukraine/events/1273613-rishennya-radi-ukrayina-30-zhovtnya-perejde-na-zimovij-chas |title=Рішення Ради: Україна 30 жовтня перейде на зимовий час » Події » Україна » Кореспондент |publisher=Ua.korrespondent.net |date= |accessdate=2011-10-31}}</ref> | time_zone_DST = [[Выходоевропскый лїтнїй час]] | utc_offset_DST = [[UTC+3:00|+3]] | drives_on = right | cctld = [[.ua]], [[.укр]] | calling_code = [[Telephone numbers in Ukraine|+380]] | footnotes = {{smallsup|1}} An [[Ukrainian independence referendum, 1991|independence referendum]] was held on December 1, after which Ukrainian independence was finalized on December 26. The [[Constitution of Ukraine|current constitution]] was adopted on June 28, 1996. }} '''Украї́на''' ([[Русиньскый язык|підкарп.&nbsp;русин.]] {{Lang|rue|Укра́йи́на}}, {{lang-lem|Украíна}},<ref>{{cite book |url=https://lemko.org/pdf/Duda2011.pdf |title=Лемківський словник |author=Ігор Дуда |date=2011 |language=uk |page=338}}</ref> {{lang-uk|Україна}} {{audio-IPA|LL-Q8798 (ukr)-Vshmorgun-Україна.wav|[ʊkrɐˈjinɐ]}}) є суверенный [[штат]], котрый ся находить во [[Выходна Европа|выходній]] і [[Середня Европа|середнїй Европі]]. Є найрозсяглїшов країнов з розлогов 603 628 км<sup>2</sup>, теріторія котрой лежыть цалком у рамках европского контіненту, і другов найрозсяглїшов країнов в Европі цїлково (по европскій части [[Росія|Росії]]). Україна гранічіть з [[Білорусь|Білорусіёв]] на [[север]]ї, з [[Польско]]м, [[Словеньско]]м і [[Мадярьско]]м на [[запад]]ї, з [[Румуньско]]м і [[Молдавия|Молдавіёв]] на [[югозапад]]ї, як ай з Росіёв на [[выход]]ї і [[северовыход]]ї. На [[юг]]у має приступ к [[Чорне море|Чорному]] і Азовскому морю, што з нёй робить стратеґічный важный наморный вузел в чорноморьскім реґіонї.<ref>Національний атлас України. Географічне положення та адміністративний устрій. Київ: ДНВП „Картографія“.</ref> Україна є [[унітарный штат]] і парламентно-презідентьска републіка. Сучасна штатность Україны выходить з довгой історічной традіції, котра має своє походжіня од середнёвікой [[Кієвска Русь|Кієвской Руси]] ([[9. стороча|9.]]–[[13. стороча]]), продовжує через Руське кралёвство, Литовске великокнязївство, [[Запорожске войско|козацькый штат]] [[17. стороча|17.]]–[[18. стороча]] і [[Україньска народна републіка|народноослободителны бої]] зачатку [[20. стороча]]. Україна офіціално обновила свою незалежность [[24. авґуста]] [[1991]] по розпадї [[Совєтьскый союз|Совєтьского союзу]], што было леґітімізовано цїлонародным референдумом [[1. децембра]] 1991.<ref>Plokhy, S. (2015). The Gates of Europe: A History of Ukraine. New York: Basic Books.</ref> Тота країна зограла ключову задачу в ґлобалній потравиновій безпечности, кедьже належить меджі найвекшых світовых вывозцїв [[Збіжа|збіжы]], сонячніцёвого олїя і кендеріцї, вдяка чому сі в перебігу історії выслужыла прозывку „жытніця Европы“.<ref>The World Bank. Ukraine: Country Context and Economic Overview. Washington, D.C.</ref> Окрем польногосподарьского сектора діспонує Україна значным промыселным потенціалом в бранджах металурґії, енерґетікы (в тім чіслї ядровой), строярства і авіачных і козмічных технолоґій. В послїднїх десятьрочах ся країна стала єдным з вызначных европскых центрів інформачных технолоґій і діґіталной трансформації публічных служеб. Україна є закладаючім членом [[Орґанізація споєных народів|Орґанізації споєных народів]], членом Рады Европы і Світовой торговой орґанізації і має штатут кандідатьской країны на вступ до [[Европска унія|Европской унії]]. Непозераючі на проблемы споєны з охранов теріторіалной інтеґріты і суверенности зіставать Україна ключовым субєктом европской безпечности і меджінародного права.<ref>United Nations. Charter of the United Nations and Statute of the International Court of Justice. San Francisco, 1945.</ref> [[Головне місто|Головным містом]] і найвекшов метрополов країны є [[Кієв]] – історічный центр выходославяньской цівілізації і [[Хрістіанство|хрістіанства]]. == Етімолоґія і назва == Топонім „Україна“ ся першыраз споминать в Кієвскім лїтописї (подля Іпатієвского кодексу) в роцї 1187.<ref>{{cite book | title = Літопис руський / Пер. з давньорус. Л. Є. Махновця | publisher = Дніпро | location = Київ | year = 1989 | pages = 347 | isbn = 5-308-00052-2 | url = http://litopys.org.ua/litop/lit11.htm}}</ref> В розповіди о смерти переяславского князя Владіміра Ґлебовіча лїтописець позначовать, же за ним „оукраина много постона“ (Україна много нарїкала). Пізнїше ся тот термін повторно стрїчать в лїтописах (головно в роках 1189, 1213 і 1282) в звязаности з розлічныма теріторіями Руси.<ref>{{cite book | last = Magocsi | first = P. R. | year = 2010 | title = A History of Ukraine: The Land and Its Peoples | edition = 2nd | publisher = University of Toronto Press | location = Toronto | page = 171}}</ref><ref>{{cite book | last = Kappeler | first = A. | year = 1994 | title = Kleine Geschichte der Ukraine | publisher = C.H. Beck | location = München | page = 22 | isbn = 3-406-37449-2}}</ref> В сучасній історіоґрафії і языкознавстві екзістують дві главны теорії o оріґіналнім вызнамі того слова. Перша з них – „пограніча“ або „окраїна“ – Тота теорія традічно доміновала в російскій і польскій передреволучній науцї і підпорує ю ай ряд западных і дакотры сучасны україньскы науковцїв. Подля нёй топонім походить з праславяньского слова „оукраина“<ref>В староруськім писомництві ся на означіня звука [у] традічно хосновав діґраф „оу“ (ліґатура ѹ), прото ся візуалный запис „оукраина“ фонетічно чітать як „україна“. Веце о правописї лїтопису позерай: {{cite book | author = Григорій Півторак | title = Походження українців, росіян, білорусів та їхніх мов | publisher = Академія | location = Київ | year = 2001 | isbn = 966-580-082-5 | url = http://litopys.org.ua/pivtorak/pivt12.htm}}.{{cite book | last = Subtelny | first = O. | year = 2009 | title = Ukraine: A History | url = https://archive.org/details/ukrainehistory0004subt | edition = 4th | publisher = University of Toronto Press | location = Toronto | page = [https://archive.org/details/ukrainehistory0004subt/page/n100 73] | isbn = 978-1442609914}}</ref> і cпочатку ся хосновало як обща назва про погранічны теріторії. Подля того выкладу лїтопис з року 1187 говорив о Переяславскім князївстві як о теріторіях гранічачіх з половецькым степом, і в 16.–17. сторочу ся тот термін одношовав на погранічі Републікы обох народів і Російской імперії.<ref>{{cite book | last = Subtelny | first = O. | year = 2009 | title = Ukraine: A History | edition = 4th | publisher = University of Toronto Press | location = Toronto | page = 73 | isbn = 978-1442609914}}</ref><ref>{{cite book | last = Magocsi | first = P. R. | year = 2010 | title = A History of Ukraine: The Land and Its Peoples | edition = 2nd | publisher = University of Toronto Press | location = Toronto | page = 171}}</ref> Наопак, в сучасній україньскій академічній науцї домінує друга теорія – верзія „краю“, „країны“ або „властной земли“. Єй поклонници твердять, же термін „оукраина“ є одводженый од слова „край“ (во вызнамі „родна земля“, „теріторія“, „самостатне князївство“) з помочі префікса „у-“ (значіть „внутрїшня земля“, вычленена з цїлку). Подля той верзії лїтописець з року 1187 не называть термін „оукраина“ погранічём, але праві Переяславску землю як самостатне князївство.<ref>{{cite book | author = Григорій Півторак | title = Походження українців, росіян, білорусів та їхніх мов | publisher = Академія | location = Київ | year = 2001 | isbn = 966-580-082-5 | url = http://litopys.org.ua/pivtorak/pivt12.htm}}</ref><ref>{{cite book | last = Plokhy | first = S. | year = 2015 | title = The Gates of Europe: A History of Ukraine | publisher = Basic Books | location = New York | page = 75}}</ref> Без огляду на оріґіналный етімолоґічный вызнам ся історіци сугласили, же в протягу 16.–17. сторочу, головно в періоды козацькых воєн і екзістенції Козацького гетманату, термін „Україна“ поступно стратив чісто ґеоґрафічный (реґіоналный) характер. Трансформовав ся на властне мено, чім ся став політічным і етнічным ідентіфікатором теріторії обываной Українцями.<ref>{{cite book | last = Kappeler | first = A. | year = 1994 | title = Kleine Geschichte der Ukraine | publisher = C.H. Beck | location = München | page = 22 | isbn = 3-406-37449-2}}</ref><ref>{{cite book | last = Serczyk | first = W. A. | year = 2001 | title = Historia Ukrainy | url = https://archive.org/details/historiaukrainy0000serc_u8s1 | publisher = Ossolineum | location = Wrocław | page = [https://archive.org/details/historiaukrainy0000serc_u8s1/page/n12 9] | isbn = 83-04-04530-3}}</ref> == Адміністратівне дїлїня == {{ГоловнаСтатя|Адміністративноє діленя Украйины}} Україна є дїлена на 24 области і [[Автономна Републіка Крым|Автономну Републіку Крым]], мимо того 2 міста мають шпеціалный статус — [[Київ]] і [[Севастополь]]. Адміністратівны части Україны: * [[Вінницька область]] * [[Волыньска область]] * [[Днїпропетровска область]] * [[Житомирьска область]] * [[Донецька область]] * [[Закарпатьска область]] * [[Запорізька область]] * [[Івано-Франківска область]] * [[Кієвска область]] * [[Кіровоградьска область]] * [[Луганьска область]] * [[Львівска область]] * [[Миколаївска область]] * [[Одеска область]] * [[Полтавска область]] * [[Рівненьска область]] * [[Сумска область]] * [[Тернопільска область]] * [[Харківска область]] * [[Херсоньска область]] * [[Хмельницька область]] * [[Черкаска область]] * [[Чернівецька область]] * [[Чернїгівска область]] * [[Автономна Републіка Крым]] * місто [[Київ]] * місто [[Севастополь]] {{Oblasts of Ukraine}} ::::::::::::'''2013''' == Одказы == * {{cite web |author= |editor= |date=2021 |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ukraine/ |title='''Country comparison: population''' |publisher=The World Factbook |format= |quote= |language=[[Англицкый язык|англицкы]] |accessdate=2021-04-10 |archiveurl= |archivedate= }} == Референції == <references/> {{Штаты Европы}} [[Катеґорія:Україна]] [[Катеґорія:Країны]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1991]] 59m929hxx8xqtfxmcm16ekgxko4mtq0 Шаблона:Чеперушка 10 1611 174192 161197 2026-10-21T01:28:43Z Flipdot 23893 174192 wikitext text/x-wiki <div class="notice metadata" id="disambig" style="border: 1px solid #aaa; margin-top: 2em; clear:both; padding: .75em 1em .75em;"> <div style="float: left; margin-top: .75em;">{{Codex icon|articleDisambiguation_color-progressive|size=32px}}</div> <div class="plainlinks" style="font-style: italic; margin-left: 44px;">Ся сторунка-[[Поміч:Чеперушкы|чеперушка]] обсягує {{namespace detect|main=статі|category=катеґорії|wikipedia=сторункы проєктув<includeonly>|template=шаблоны</includeonly>|other=сторункы}}, зязані з назвов '''{{#if:{{{ignore_parentheses|}}}|{{#if:{{{page-title|}}}|{{{page-title|}}}|{{FULLPAGENAME}}}}|{{PAGENAMEBASE|{{#if:{{{page-title|}}}|{{{page-title|}}}|{{FULLPAGENAME}}}}}}}}'''. <small>{{main other<!--detects if in mainspace or not--> | demospace = {{{demospace|}}}<!--for testing, see docs at [[Template:Main other]]--> | Аж вас сюды хыбно привело [{{fullurl:Special:WhatLinksHere/{{FULLPAGENAME}}|namespace=0}} удкликованя], котроє бы мало напрямити на конкретноє значіня, годні сьте помочи Вікіпедії, вернувши&nbsp;ся тай удреґадовавши тото удкликованя так, обы вно вело прямо на потребну статю.<!--If in mainspace, the "internal link" only links to incoming links in mainspace, and we use the term "intended article"--> | Аж вас сюды хыбно привело [{{fullurl:Special:WhatLinksHere/{{FULLPAGENAME}}}} удкликованя], котроє бы иншак мало добрі напрямити на конкретну сторунку, годні сьте помочи Вікіпедії, вернувши&nbsp;ся тай удреґадовавши тото удкликованя так, обы вно вело прямо на потребну сторунку.<!--If not in mainspace, the "internal link" links to incoming links in all namespaces, and we use the term "intended page"--> }}</small> </div> <div class="cleaner"></div> [[Category:Чеперушкы]]__DISAMBIG__ </div><noinclude> {{Doc}} </noinclude> nueqsb2ujp3mpp8rkzzw98lbz8o4vjn 174193 174192 2026-10-21T01:29:56Z Flipdot 23893 174193 wikitext text/x-wiki <div class="notice metadata" id="disambig" style="border: 1px solid #aaa; margin-top: 2em; clear:both; padding: .75em 1em .25em;"> <div style="float: left; margin-top: .75em;">{{Codex icon|articleDisambiguation_color-progressive|size=32px}}</div> <div class="plainlinks" style="font-style: italic; margin-left: 44px;">Ся сторунка-[[Поміч:Чеперушкы|чеперушка]] обсягує {{namespace detect|main=статі|category=катеґорії|wikipedia=сторункы проєктув<includeonly>|template=шаблоны</includeonly>|other=сторункы}}, зязані з назвов '''{{#if:{{{ignore_parentheses|}}}|{{#if:{{{page-title|}}}|{{{page-title|}}}|{{FULLPAGENAME}}}}|{{PAGENAMEBASE|{{#if:{{{page-title|}}}|{{{page-title|}}}|{{FULLPAGENAME}}}}}}}}'''. <small>{{main other<!--detects if in mainspace or not--> | demospace = {{{demospace|}}}<!--for testing, see docs at [[Template:Main other]]--> | Аж вас сюды хыбно привело [{{fullurl:Special:WhatLinksHere/{{FULLPAGENAME}}|namespace=0}} удкликованя], котроє бы мало напрямити на конкретноє значіня, годні сьте помочи Вікіпедії, вернувши&nbsp;ся тай удреґадовавши тото удкликованя так, обы вно вело прямо на потребну статю.<!--If in mainspace, the "internal link" only links to incoming links in mainspace, and we use the term "intended article"--> | Аж вас сюды хыбно привело [{{fullurl:Special:WhatLinksHere/{{FULLPAGENAME}}}} удкликованя], котроє бы иншак мало добрі напрямити на конкретну сторунку, годні сьте помочи Вікіпедії, вернувши&nbsp;ся тай удреґадовавши тото удкликованя так, обы вно вело прямо на потребну сторунку.<!--If not in mainspace, the "internal link" links to incoming links in all namespaces, and we use the term "intended page"--> }}</small> </div> <div class="cleaner"></div> [[Category:Чеперушкы]]__DISAMBIG__ </div><noinclude> {{Doc}} </noinclude> lwma60c87y14gwfr6hw3c43ozy6unxz Вікіпедія:Портал комуніты 4 1701 174187 173627 2026-10-21T00:47:53Z Flipdot 23893 /* Противандалноє замкнутя статий на тему Російсько-украйинської войны */ Відповідь 174187 wikitext text/x-wiki {{Шаблона:Вікіпедія:Меню}} {{Шаблона:Вікіпедія:Портал комуніты}} __NEWSECTIONLINK__ <!-- Please, put your message below. --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Хоснователь:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Діскузія з хоснователём:MediaWiki message delivery|діскусія]]) 14:21, 18 януара 2026 (CET) <!-- Повідомлення надіслано користувачем Tiven2240@metawiki з використанням списку розсилки на сторінці у https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="ru" dir="ltr">Ежегодный пересмотр Универсального кодекса поведения и Руководства по правоприменению</span> == <div lang="ru" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Пишу вам, чтобы сообщить о начале ежегодного пересмотра Универсального кодекса поведения (Universal Code of Conduct) и Руководства по его применению. Вы можете вносить предложения по изменениям до 9 февраля 2026 года. Это первый из нескольких этапов ежегодного пересмотра. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Дополнительную информацию и возможность присоединиться к обсуждению можно найти на странице UCoC в Мета-вики]]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Координационный комитет по Универсальному кодексу поведения]] (U4C) — это глобальная группа, деятельность которой направлена на обеспечение справедливого и последовательного применения Универсального кодекса поведения. Эта процедура ежегодного пересмотра была спланирована и реализована U4C. Получить дополнительную информацию и узнать об обязанностях U4C можно, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|ознакомившись с Уставом U4C]]. Пожалуйста, поделитесь этой информацией с другими участниками вашего сообщества там, где это уместно. — В сотрудничестве с U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|Обсуждение]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 януара 2026 (CET) <!-- Повідомлення надіслано користувачем Keegan (WMF)@metawiki з використанням списку розсилки на сторінці у https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Повідомлення надіслано користувачем OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki з використанням списку розсилки на сторінці у https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Хоснователь:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Діскузія з хоснователём:MediaWiki message delivery|діскусія]]) 02:58, 26 апріля 2026 (CEST) </bdi> <!-- Повідомлення надіслано користувачем Codename Noreste@metawiki з використанням списку розсилки на сторінці у https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == "Філтер знеужываня" == Інтересно мі, як "[[Хоснователь:Філтер знеужываня|Філтер знеужываня]]" (а праві якым способом) здобыв права [https://rue.wikipedia.org/w/index.php?title=Шпеціална:Список_хоснователїв&group=sysop адміністратора], і то іщі із нуловым чіслом управ. Якый мать змысел бот, кедь од року 2018 не робить в общім ніч? Є то може лем наоко, жебы ся здало, же тота Вікіпедія мать хоць бы даякых адміністраторів? [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 22:29, 19 мая 2026 (CEST) :Тадь ото гибы системноє конто (на профільови так и пише) на автоматичну модерацію. Пуста сторунка внескув у нього видав зато, ож технічно бот не ревертит авадь редаґує дашто, а завертат редаґованя щи сперед тым, як они ся застосувут до даякої статі. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 23:00, 19 мая 2026 (CEST) ::гм, то єм не подумав, в тім припадї вопросы одпадають. [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 23:12, 19 мая 2026 (CEST) == <span lang="uk" dir="ltr">Час проголосувати на виборах 2026 року до U4C</span> == <div lang="uk" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Виборців з правом голосу запрошують проголосувати на виборах 2026 до [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Координаційного комітету Універсального кодексу поведінки]] (U4C). Більше інформації, зокрема про критерії права голосу, процес голосування, інформацію про кандидатів та посилання на голосування, можна знайти на Мета-вікі на [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|інформаційній сторінці виборів 2026]]. Голосування завершується 2 червня 2026 о [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Якщо маєте право голосу, проголосуйте, будь ласка. Результати оголосять 14 червня 2026. -- У співпраці з U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 мая 2026 (CEST) <!-- Повідомлення надіслано користувачем Keegan (WMF)@metawiki з використанням списку розсилки на сторінці у https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Migration to Parsoid == Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. It's important to notice that we've already identified a known issue in your wiki related to mixing html and wikitext table tags. In case you notice this behaviour, please follow [[mw:Parsoid/Parser_Unification/Instructions_for_editors#T417705:_Parsoid_doesn't_close_a_table_row_when_syntax_transitions_from_HTML_to_wikitext_syntax|these instructions]] to fix it. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Confidence_Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Known_Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. [[Хоснователь:MSantos (WMF)|MSantos (WMF)]] ([[Діскузія з хоснователём:MSantos (WMF)|діскусія]]) 10:43, 11 юнія 2026 (CEST) == <span lang="uk" dir="ltr">Міграція на Parsoid</span> == <div lang="uk" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Читати це іншою мовою]]</em> Привіт усім! Я радий повідомити вам, що наступним кроком у проекті [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Уніфікація парсеру]] буде увімкнення Parsoid як типового візуалізатора статей у вашій вікі. Ми поступово збільшуємо кількість вікі, що використовують Parsoid, з наміром зробити його парсером вікітексту за замовчуванням у наступному випуску MediaWiki з довгостроковою підтримкою. Це зробить наші вікі більш надійними та узгодженими для редакторів, читачів та інструментів, а також полегшить розробку майбутніх функцій вікітексту. Якщо це шкодить вашому ходу роботи, не переживайте: ви можете вимкнути Parsoid для себе, скориставшись пунктом у підменю «Інструменти» прямо на цій сторінці, як описано у документації [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]]. Доступна [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|детальніша інформація про нашу стратегію розгортання]], включно з тестуванням, яке ми проводимо перед увімкненням Parsoid у новій вікі. Не вагайтесь повідомляти про баги і проблеми: спершу погляньте у нашу документацію [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|відомих проблем]], і якщо ви знайшли новий баг, створіть для нього нове завдання на Фабрикаторі і тегніть в ньому [[phab:project/view/5846|Content Transform Team]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 00:30, 13 юнія 2026 (CEST) <!-- Повідомлення надіслано користувачем ABreault (WMF)@metawiki з використанням списку розсилки на сторінці у https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-06-15_Wikipedias&oldid=30671393 --> :Добре [[Хоснователь:Rue323|Rue323]] ([[Діскузія з хоснователём:Rue323|діскусія]]) 23:28, 21 юнія 2026 (CEST) == Новый Главный бук == Зачну з того, ож типирішньый главный бук є доста архаичным и прыжавучым про нову чилядь. Типирішньый бук за 15 году лем тай утратив актуалность, бо банално не приспособленый до темної темы тай телефону, має малу кваліту образку, тай вцілому, ун доста кривый, што прыжат людий и дає проєктови ищи гуршу репутацію. Тож ищи гуд типирь мы з Halajkovič'ом рішили зробити новый варіянт бока, котрый буде духовно наслідовати типирішньому інтерфийсу, айбо буде вызерати ліпше. Тогды же я зробив варіянт, котрый переосмысльовав старый дізайн, на основі того же дізайна, Halajkovič переробив дізайн з нулы, айбо проєкт ся лишив на гуд, онь до днись, кой мы убєденили сме обадві вирзії бока. [[Користувач:LYTMAN/Тест]] сись варіянт файно вырішив всі проблемы старого бока, став візуално ліпше, при тум не стратив юзабіліту. Ци не против вы, замінити типирішньый Главный бук на сись варіянт? [[Хоснователь:LYTMAN|LYTMAN]] ([[Діскузія з хоснователём:LYTMAN|діскусія]]) 23:40, 21 юнія 2026 (CEST) ==== За ==== # [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 23:41, 21 юнія 2026 (CEST) # [[Хоснователь:Rue323|Rue323]] ([[Діскузія з хоснователём:Rue323|діскусія]]) 23:46, 21 юнія 2026 (CEST) #[[Хоснователь:Obelick09|Obelick09]] ([[Діскузія з хоснователём:Obelick09|діскусія]]) 07:43, 22 юнія 2026 (CEST) #[[Хоснователь:Saphu rue|Saphu rue]] ([[Діскузія з хоснователём:Saphu rue|діскусія]]) 15:27, 23 юнія 2026 (CEST) ==== Против ==== 1. Аж головна сторінка постара технолоґічно, чом бы ю не адаптовати? Ваш варіант дуже далекый, не вижу, обы ун «духовно наслідовав». Наспак, усі елементы стали єднакі и дуже білі (а на моюм компютері чорні, бо штось ищи й не фунґує як бы мало быти). :: Туй маєте (подля мене) файні приклады — усі responsive: :: [https://en.wikipedia.org Анґлійська Вікіпедія] :: [https://he.wikipedia.org Іврітська Вікіпедія] :: [https://hr.wikipedia.org Горватська Вікіпедія] :: [https://jv.wikipedia.org Яванська Вікіпедія] :: --[[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 19:23, 23 юнія 2026 (CEST) :Проблема з темнов темов и даякі малі проблемы управлині. [[Хоснователь:LYTMAN|LYTMAN]] ([[Діскузія з хоснователём:LYTMAN|діскусія]]) 13:33, 2 юлія 2026 (CEST) 2. Русины тыж суть «доста архаичны», зато они за тоты рокы створили 10000 статей и ''Головна сторона'' их нич не «прыжала». Не мали ниякый интерес до «темної темы» и не здогадовали ся, же тот «варіянт доста кривый». А «про нову чилядь» треба знати, же Википедия мать свои правила, котрых ся треба держати. А Русины мають кодификованый язык, словникы и граматикы, котры треба честовати, жебы не достати «ищи гуршу репутацію». --[[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 21:17, 24 юнія 2026 (CEST) :1. Як исе скапчано з главным боком? Туй ани обєктівної, ани субєктівної крітікы конкретно главного бока я не вчув им. Я лиш увидів, што вы просто не хочете міняти, "бо вно й так робит", хоть и бук обєктівно застарів, и хоть исе не майглавноє, што гія вчинити в нашуй вікі, айбо сяка зміна є лем плусом, тым булше, кой вже робота вчинена. :2. Про мене русины то не лем архаична чилядь, ай молоді люде, котрі в основнум ся хоснувут телефонами, котрі професіонално ся хоснувут компютерами, котрым важна не лем издобность, ай естетічна часть інтерфийса, тым булше, кой такой мало не вшиткі вікії за 15 году пушли вперед и "нова чилядь" привыкла видіти нормалный бук. :3. Русины то не лем діды з рузных орґанізацій, котрі ся розумівут в етимолоґії. Ай проста чилядь, котра не знає, што такоє ять, як фунґує твирьдый знак, и чого ниґде ниє буквы ґ. Аж ся орьєнтовати на основну авдіторію, то єсть, на булшость простых русину, та може бы добрі писати языком, котрого вни порозумівут? Не ґраматіков Гарайды, котра была булше 80 году типирь, не казковым нереалным койне, не пряшувськым стандартом, котрого наші за свову бисіду не гет біжат принимати, а простов бисідов. Якый хосен из літературного языка, котрый мертвый и не воскресне, доку руснацька бисіда ся не зачне вчити у вошколах. Тай не знаву, до чого се было, кой и так главный бук писаный по пряшувськы. :4. Якых 10 тисяч статий? Три з половинов тисячі пустых статий за даты, тисяча боку з шаблоном стрыжень, тай щи дакулько тисяч, котрым хыбит тот шаблон. А з нормалных статий, може, дай Бог, тисячі 3, тай то часть из них писана хоть як, а часть ґраматиков, котру не каждый порозуміє (тов же Гарайды, по пряшувськы, по лемкувськы й по бачванськы). :5. Я честуву тоту ґраматіку, котров пишу ([https://rusynsociety.com/універзалный-пудкарпатськый-русинсь/ УПРС]). Айно, вна не кодіфікована, айбо ю чилядь май принимат, бо вна показує, як годен вызерати народный варіянт літературного русинського писма, и ю годен читати каждый в пудкарпатьови, а за койне гія забыти. И я радый, ож така ґраматіка є, бо чилядь, котра хоче писати "по нашому", годна тото робити унормовано, а не хоть як, авадь ґраматиков, яка до зуправдного '''живого''' писма русину нич не має. Вы самі ся не додержуєте тої ґраматикы, котров пишете. Чого не кладите твирьді знакы, нашто записуєте рефликсію о*, чом записуєте кы гы хы, а не ки ги хи? [[Хоснователь:LYTMAN|LYTMAN]] ([[Діскузія з хоснователём:LYTMAN|діскусія]]) 02:06, 27 юнія 2026 (CEST) ==== Здержу ся ==== == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|діскусія]])</bdi> 19:11, 23 юнія 2026 (CEST) <!-- Повідомлення надіслано користувачем Codename Noreste@metawiki з використанням списку розсилки на сторінці у https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="ru" dir="ltr">Размещение ссылок на контакты по вопросам права и безопасности в нижнем колонтитуле вашего вики-проекта</span> == <div lang="ru" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Контакты по вопросам права и безопасности''' Дорогие участники сообщества, Фонд Викимедиа сформировал [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|единую страницу с контактами по вопросам права и безопасности]] для размещения в нижних колонтитулах ваших проектов соответствующих ссылок на нее, чтобы обеспечить доступ к достоверной юридической информации. Это нормативное требование. Мы уже разместили эти ссылки в английском, немецком, итальянском, испанском и других проектах Википедии, и мы также скоро добавим это и в ваш вики-проект. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Пожалуйста, ознакомьтесь более подробно на странице проекта]] и оставляйте любые комментарии в этой ветке или на [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|странице обсуждений]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:30, 25 юнія 2026 (CEST) <!-- Повідомлення надіслано користувачем Sannita (WMF)@metawiki з використанням списку розсилки на сторінці у https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 14:24, 24 юлія 2026 (CEST) </bdi> <!-- Повідомлення надіслано користувачем DreamRimmer@metawiki з використанням списку розсилки на сторінці у https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Context of the situation with Rue323 == This is me trying to provide context of the situation we have in our tiny Rusyn Wikipedia for non-Rusyn speakers in case any questions arise from stewards and other cross-wiki users with administrative access. For roughly two years there has been a user editing Rusyn Wikipedia, first under the account @[[Хоснователь:Іван Романеску|Іван Романеску]], then @[[Хоснователь:Іван Романескош|Іван Романескош]], then the current @[[Хоснователь:Rue323|Rue323]] (which was initially nicknamed ''Бойкыня Босорканя'' and was a sockpuppetry attempt). They have produced over a hundred new pages and have been repeatedly called out for low-quality edits and new page creations, including by an ex-administrator Engelseziekte, who nicely asked them to clean up the mess (see [https://rue.wikipedia.org/wiki/Діскузія_з_хоснователём:Rue323#Проблемні_статі|this talk page]]). Numerous people have tried to reason with them on multiple occasions. While a lot of their edits could be taken in good faith, Rusyn Wikipedia simply lacks the resources to go over these articles en masse and make them at least decent, and @[[Хоснователь:Rue323|Rue323]], despite agreeing to fix the damage they have caused years ago, seems to keep making new articles instead of fixing the old ones; worse yet, their new articles often repeat the same things they have been warned about over and over again: such as pulling untranslated (see e.g. [https://rue.wikipedia.org/wiki/Diabolo_menthe Diabolo menthe], [https://rue.wikipedia.org/wiki/Жупа_Мараморош_(Чехословеньско) Жупа Мараморош (Чехословеньско)]) or unsourced content ([https://rue.wikipedia.org/wiki/Ґут Ґут], [https://rue.wikipedia.org/wiki/Чонкаш Чонкаш]) from other Wikipedias and leaving stubs. They were told about citing sources, encyclopedic style, and other aspects of editing Wikipedia, again, on multiple occasions. I am still slowly fixing their 2024–2025 stuff myself, but the rate at which they produce new low-quality edits seems to completely outpace me. They also either completely ignore any feedback at this point, talk back in a pretty uncourteous manner seemingly not intending to change anything (see e.g. [https://rue.wikipedia.org/wiki/Діскузія_з_хоснователём:Rue323#c-Rue323-20260831212500-Flipdot-20260831172400 this reply]) or even revert/blank talk pages (e.g. [https://rue.wikipedia.org/wiki/Діскузія:Birthdays_the_Beginning these 3 reverts] of my talk page comment asking them to experiment with articles in sandboxes or local files instead of making new untranslated/empty pages in the main namespace). [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 01:04, 18 септембра 2026 (CEST) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:20, 21 септембра 2026 (CEST) <!-- Повідомлення надіслано користувачем Danny Benjafield (WMDE)@metawiki з використанням списку розсилки на сторінці у https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31065812 --> == Пропозіція на злїпшіня кваліты: порожнї статї о роках == Вітам вас, честованы хоснователї русиньской Вікіпедії! Хотїв бы-м настолити важный вопрос, котрый ся тыкать кваліты нашой енціклопедії. Іде конкретно в припадї множства статей о роках (напр. [[1231]], [[1806]], [[1516]] і т. д.), котры суть фактічно порожнї, обсягують лем надписы секцій („'''Події'''“, „'''Народили ся'''“, „'''Вмерли“''' і т. д.) без жадной інформації. Векшына тых статей была переважно створена хоснователём [https://rue.wikipedia.org/w/index.php?title=Шпеціална:Вклад&end=2013-04-03&hideMinor=1&namespace=0&newOnly=1&start=2012-12-27&tagfilter=&target=Wasiatochko&wpfilters%5B0%5D=associated&dir=prev&offset=20130122071216&limit=1000 Wasiatochko] в періодї од 27. децембра 2012 до 27. януара 2013. Ёго цїлём было правдоподобно звышыти чісло статей на Вікіпедії, але можеме лем гадати. === Моя пропозіція === :1. Хотїв бы-м предложыти, жебы ся вылучіли тоты статї о роках, котры не обсягують жадного факту. :2. Лишыти статї о роках, де є хоць єден факт написаный (о народжіню, смерти, подїї і т. д.). :3. Вылучіти цалком порожнї статї-стыржнї. :4. Вернути ся к їх створїню тогды, кедь будеме мати можность наповнити їх обсягом (ручно або ботом). Дякую за увагу!--[[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 21:01, 25 септембра 2026 (CEST) :Сякоє гибы уже пуднимав на обговореня вадь маймало побіжно споминав @[[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]], айбо так тямлю, ож у резултаті вун ся спер на рішеньови лишити вшыткі такі статі. Я не тямлю, де тото было, айбо ачей ся лишило даґде в архівах, напр. сього такой Портала. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 01:47, 26 септембра 2026 (CEST) ::Уд себе вповім, ож я не розуміву, нашто давати до кажджої статі при любому споминкови за рокы/даты/стороча и т.&nbsp;д.&nbsp;удкликованя на удповідну сторунку з роком/датов/сторочом. Видит ми ся тото візуалным шумом, задарьным кываньом про читача (бо булшина такый сторунок тото пусті безхосенні статі), и кобы дако быв посправді заінтересованый у даякуй даті, та бы уйшов на таку сторунку через гляданя. ::Мало того, не сохтуєме лінковати з кажджого обычного слова: :::''„Василь Ковач ся [[Рожденя|родив]] у [[село|селі]] [[Великі Лазы]], у [[Файта|файті]] [[Минулость|даколишнього]] [[село|сільського]] [[корчма]][[корчмарь|ря]] [[Иван|Ивана]] [[Ковач (фамілія)|Ковача]].“'' ::…та нашто лінковати з кажджої даты? ::Не сохтує ся так фурт ся удкликовати на сторункы за даты ай у напр.&nbsp;анґліцькуй Вікіпедії, даже попри вто, ож у них они видав будут май заповнені ги туйкы. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 01:57, 26 септембра 2026 (CEST) :::К тому: „Василь Ковач ся родив у селі Великі Лазы, у файті даколишнього сільського корчмаря [[Иван Ковач|Ивана Ковача]].“ згодный, стачіть одказати лем на то послїднє – на самотного корчмаря, і то є вшытко; што ся тыкать самотных датумів/років/стороч, є ту барз много прічін, о котрых ся дасть подіскутовати, думам, же найдеме сполочны рїшіня;) [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 16:32, 27 септембра 2026 (CEST) ::Гей, @[[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] о тім говорив уж скорше, але вырїшыв єм к тому вопросу ся вернути, протоже сі заслужить повторного зважіня. [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 16:12, 27 септембра 2026 (CEST) :::Но та я ипен приставу на його товдышню думку, ож на сьому етапі тоты статі мож лишати, най бы собі вже были. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 22:36, 27 септембра 2026 (CEST) ::::А гей, розумім, як то є зо вшыткыма остатнїма статями, ці нї (з такым істым розсягом як в статей за рокы)? [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 23:57, 27 септембра 2026 (CEST) :Кедь ся не мылю, @[[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] казав, ож май легко доповнити новый факт до готової статі. Из другого боку, сесі статі ся заповнюют дуже помалы — 1,6 тыс. їх дотеперь порожні. Майліпше покрыті пузніші рокы: по 1750 ся лишили лиш 15 порожньых статий ([[1752]], [[1753]], [[1755]], [[1757]], [[1761]], [[1766]], [[1768]], [[1774]], [[1776]], [[1777]], [[1782]], [[1790]], [[1806]], [[1811]]), котрі бы мож лишити и наповнити релевантными фактами. [[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 23:06, 10 октобра 2026 (CEST) ::Мате правду, также кедь сьме тот вопрос уж (практічно) вырїшыли, можеме ёго поважовати за запертый? [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 23:39, 10 октобра 2026 (CEST) == Обговореня кандидатуры в адміністраторы русинської Вікіпедії == Честовані вікіпедішты, даву туй голошіня, ож подав єм заявку в адміністраторы на [[Вікіпедія:Адміністраторы#Flipdot|Вікіпедія:Адміністраторы § Flipdot]] и теперь тамкы йде обговореня мої кандидатуры. — [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 18:27, 6 октобра 2026 (CEST) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary. The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/> Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes. Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Хоснователь:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Діскузія з хоснователём:MediaWiki message delivery|діскусія]]) 11:29, 9 октобра 2026 (CEST) <!-- Повідомлення надіслано користувачем Danny Benjafield (WMDE)@metawiki з використанням списку розсилки на сторінці у https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 --> == Противандалноє замкнутя статий на тему Російсько-украйинської войны == Сим ініціюву дискусію за замкнутя статий на тему Російсько-украйинської войны, обы їх могли редаґовати лиш автопотвержені хосновачі&nbsp;— тоты статі ся дуже часто вандалізувут. Моя понука в тому, обы їх раз замкнути на 3&nbsp;місяці и поникати, ци тото буде доброє рішіня, а пак при потребі замкнути ай на май довгый час авадь не замыкати. Ідея в тому, ож вандалізм ся майчасто чинит из свіжых контув авадь такой из дочасных&nbsp;— конто дустає статус автопотверженого, аж ся не мылю, аж має булше 10&nbsp;правок и булш як 7&nbsp;днув стажу, што уже читаво зменшує ризик вандалізма, айбо не вчинит редаґованя тых статий тяжкым про новых хосновачув. Пропоновані мнов статі на замкнутя тото: * [[Владімір Путін]] * [[Україна]] * [[Росія]] * [[Донецька народна републіка]] Буду радый, аж пудкажете, котрі щи статі сього филя парувут на замкнутя. Потенційно пак мож бы было розшырити испис до [[Володимир Зеленськый]], [[Російсько-украйинська война]], айбо раз тоты статі не мавут читавої історії частого вандалізма. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 16:18, 18 октобра 2026 (CEST) :{{За}}. Тота ідея ся мі подобать; што ся тыкать остатнїх статей, котры бы были вгодны „замкнути“, буде треба їх выглядати і дописати ту.-- [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 16:44, 18 октобра 2026 (CEST) :{{за}} было бы ипно так учинити, мотивація вандаловати на Вікі у такых особ значно удпаде при мінімалнӱв защиті, ге было из статёв [[Сукалень]]. [[Хоснователь:Rue323|Rue323]] ([[Діскузія з хоснователём:Rue323|діскусія]]) 20:09, 18 октобра 2026 (CEST) :{{За}} пудтримую вже сказаноє горі. --[[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 21:44, 18 октобра 2026 (CEST) :{{Готово|Готово.}} Вшыткым дякуву, позамыкав єм тоты статі про непотверженых хосновачув на 3&nbsp;місяці. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 02:47, 21 октобра 2026 (CEST) bssu6se8v6g1zaom51uctzk9frhaozs Шаблона:Стыржень 10 2018 174180 170880 2026-10-21T00:21:23Z Halajkovič 33393 +корекція шаблоны 174180 wikitext text/x-wiki <div class="boilerplate" id="stub"> {| class="plainlinks metadata noprint pahyl" cellpadding="2" style="background: transparent;" | [[Файл:Wiki_letter_w.svg|40px]] | ''Тота статя є затля <nowiki>„</nowiki>[[Вікіпедія:Стыржень|Стыржень]]<nowiki>“</nowiki>. Поможте Вікіпедії так, же єй [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|action=edit}} доповните і розшырите]''. |}</div> {{#if:{{{nocat|}}}{{NAMESPACE}}|| [[Катеґорія:{{#switch:{{#property:P31}} |чоловік=Біоґрафічны стыржнї |чоловік=Персоналії подля алфавіту |таксон=Стыржнї:Біолоґія<!-- (Q16521)--> |спіральна галактика|шпірална ґалаксія |лінзоподібна галактика|ленчова ґалаксія =Стыржнї:Астрономія |{{#switch:{{#property:P17}} |Білорусія=Стыржнї:Білорусія |Польско=Стыржнї:Польско |Россия|Росія=Стыржнї:Росія |Сербія=Стыржнї:Сербія |Словеньско=Стыржнї:Словеньско |США|Споєны Штаты Америцькы=Стыржнї:США |Україна=Стыржнї:Україна |Хорватія|Хорватия=Стыржнї:Хорватия |Чехія|Чесько=Стыржнї:Чесько |Швеция|Швеція=Стыржнї:Швеция |{{#if:{{#property:P31}} |{{#if: {{#invoke:string|match |s={{#invoke:Wd|properties|raw |P31}}|pattern=Q6256|nomatch=}} {{#invoke:string|match |s={{#invoke:Wd|properties|raw |P31}}|pattern=Q3024240|nomatch=}} |Стыржнї:Країны |Стыржнї}} |Стыржнї}} }} }}]]}}<noinclude> {{#categorytree:Стыржнї|depth=0|mode=all|showcount}} {{Documentation}} </noinclude> 0x70ba3116ua193abuzusbiw10hg5rm Точка росы 0 2389 174106 164812 2026-10-20T22:47:04Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174106 wikitext text/x-wiki '''Точка росы''' (теплота росной точкы) є [[теплота]], при якій є [[воздух]] максімално насыченый водныма парами (релатівна вогкость [[воздух]]у досягне 100 %). Кідь теплота упаде під тоту точку, зачінать [[кондензація]]. Теплота росной точкы є інша про різны абсолутны вогкости [[воздух]]у: чім веце є водной пары у воздусї, тым высша є теплота росной точкы, то значіть же тым высшу теплоту мусить мати [[воздух]] (і пара) мати, жебы пара не скондензовала. А наспак, кідь є у воздуху водной пары лем дуже мало, може быти [[воздух]] холоднїшый, і пара не кондензує так скоро. == Одказы == *[http://теплорасчет.рф http://теплорасчет.рф Задарный калкулатор точкы росы]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Метеоролоґічны явы]] fq0w12wojm7uaqha54ajnxab27t7v12 Слобожанщіна 0 2391 173951 170898 2026-10-20T12:46:50Z Engelseziekte 2261 delete 173951 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Регион}} '''Слобожанщіна''' ({{lang-uk|Слобожанщина, Слобідська Україна}}, {{lang-ru|Слобожанщина, Слободская Украина}}) є історіко-ґеоґрафічный реґіон в [[Европа|Европі]], в [[штат]]ах [[Україна]] і [[Росія]] (Выходна Слобожанщіна). Найвекшы варошы суть: [[Харків]], [[Сумы]] ([[Україна]]), [[Старый Оскіл]] ([[Росія]]). {{stub}} [[Катеґорія:Україна]] [[Катеґорія:География России]] rjpwgtnnudiszrbwj731koyfcpe29h9 Тарас Шевченко 0 2398 174075 167139 2026-10-20T21:13:26Z Engelseziekte 2261 delete 174075 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Писатель|imagesize=200px|birthplace=Моринцї, Кієвська ґубернія, [[Російска імперія]]|deathplace=[[Санкт-Петербурґ]], [[Російска імперія]]|image=Taras Shevchenko selfportrait oil 1840.jpg|period=1832-1861|birthdate=[[9. марца]] [[1814]]|deathdate=[[10. марца]] [[1861]]}}<!--[[Файл:Taras Shevchenko selfportrait oil 1840.jpg|thumb|Тарас Шевченко, автопортрет]]--> '''Тарас Григорович Шевченко''' ([[9. марца]] [[1814]], [[Моринцї]], [[Кієвська ґубернія]], [[Російска імперія]] — [[10. марца]] [[1861]], [[Санкт-Петербурґ]], [[Російска імперія]]) — [[Україна|україньскый]] поет, прозаік. {{lifetime|1814|1861|Шевченко, Тарас Григорович}} [[Катеґорія:Поеты]] [[Катеґорія:Украинскы писателе]] [[Катеґорія:Украинскы поеты]] {{stub}} b1mrm5803l7t3d0yo497ikwwnb3nlrz Торискы 0 2614 174120 162766 2026-10-20T22:50:58Z Flipdot 23893 174120 wikitext text/x-wiki {{Локалита |статус = [[Село]] [[Словакия|Словакии]] |руська назва = Торискы |оригинална назва = Torysky |герб = Slovakia15Spis217.JPG |опис герба = &nbsp; |ширина герба = 250 |вид крайны = Штат |крайна = Словакия |lat_dir = N |lat_deg =49 |lat_min =05 |lat_sec =48 <!-- землеписна ширка--> |lon_dir = E |lon_deg =20 |lon_min =40 |lon_sec =35 <!-- землеписна довжка--> |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в масштабѣ 3 км/цм --> |размер карты страны = 250 <!-- 0 затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = 1284: Tarchafeu |вид региона = [[Край (Словакия)|Край]] |регион = [[Пряшівскый край|Пряшовскый]] |вид района = Окрес |район = Левоча |вид общины = Сельскый уряд |община = Obecný úrad Torysky, č. 20<br>053 72 Torysky |площа = 6,98<ref name=OT>Obec Torysky</ref> |вид высоты = Надморска вышка |высота = 813<ref name=OT/> |население = 330 <ref name=Počet>[http://datacube.statistics.sk/#!/view/sk/VBD_DEM/om7101rr/v_om7101rr_00_00_00_sk Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne). Bratislava : ŠÚ SR, 2021-03-21. Доступне онлайн.]</ref> |год переписи = 31. 12. 2020 |часовый пояс = +1 |DST = перевод годинкы |телефонный код = +421-53 |почтовый индекс = 053 72 |вид идентификатора = ŠÚJ |цифровой идентификатор = 543675 |категория в Commons = Torysky |сайт = https://www.torysky.sk |язык сайта = {{ref-sk}} }} '''Торискы'''<ref>{{Cite book |author=Анна Плїшкова, Кветослава Копорова, Василь Ябур і кол. |editor= |title=Правила русиньского правопису з ортоґрафічным і ґраматічным словником |language= |edition= |volume= |chapter=Назвы сел Словацькой Републікы, в котрых жыють Русины |quote=Торискы -сок ж пл. тант.; Торисчан -а пл. -е -ан/-ів м; Торисчанка -ы -нок ж; ториськый |location=Пряшів |publisher=Выдала Пряшівска універзіта в Пряшові у Выдавательстві Пряшівской універзіты |date=2019 |series= |page=540 |isbn=978-80-555-2323-1 |doi= |url= }}</ref> {{ref-sk}} ''Torysky'' суть [[село]]м в [[окрес Левоча|окресѣ Левоча]] [[Пряшовскый край|Пряшовского края]] [[Словакия|Словакии]], в историчном регионѣ [[Жупа Спиш|Спиш]].<ref name=Süle>Süle, Peter; Süle, Peter, ml.</ref> == Полога == Село лежить над рѣков [[Ториса]], о 5 [[км]] на юговыход од ей жерела, од окресного мѣста [[Левоча]] оддалене о {{nobr|16 [[км]]}} напрямом на сѣверовыход.<ref name=OT/> == История == Готар села первый раз ся споминать в року 1284 як ''Tarchafeu'' в листинѣ краля Ласлова IV. (днешна мадярска назва села ''Tarcafő''). Але само [[село]] было заложене [[3. май|3. мая]] [[1537]] [[мѣсто]]м [[Левоча]] як его подданске село. Обывательство ся занимало скотарством и [[лѣс]]ныма роботами. В [[XVI. стороча|XVI. ст.]] ту быв млин и пила. В первой половцѣ [[XX. стороча|XX. ст.]] ту выробляли шинглы, обробляли кожу, тыж ткали полотно, выробляли сукно и шили суконне шатя.<ref name=Süle/> Школа ся споминать од року 1800, мурована грекокатолицька церква поставлена в року 1861 и засвячена дѣвѣ Марии, а каплиця — зачатком [[XX. стороча|XX. ст.]].<ref name=OT/> В року 1947 на [[УССР|Украину]] оптовали 17 родин.<ref name=AKovac>Андрій Ковач</ref> == Обывательство == {{SK|pop}} == Вызнамны родаци == * [[Йоанн Брадач]] (1732–1772), первый [[епископ]] самостойной [[Мукачовска грекокатолицка епархия|Мукачовской грекокатолицкой епархии]] * [[Михаил Котрадов]] (1831–1901), [[священик]], [[педагог]], просвѣтитель, [[меценаш]] == Галерия == <gallery mode=packed heights=150> Slovakia15Spis179.JPG|Церква Slovakia15Spis180.JPG|Каплиця Slovakia15Spis165.JPG|Давны ставбы Slovakia15Spis219.JPG|Сучасны ставбы </gallery> == Референции == {{reflist}} == Жерела и одказы == * {{Cite book |author = Süle, Peter; Süle, Peter, ml. |title = Encyklopédia miest a obcí Slovenska |location = Lučenec |publisher = PS-LINE |date = 2005 |isbn = 80-969388-8-6 |page = 724 из 960 }}{{ref-sk}} * {{Cite web |url=https://www.torysky.sk |title=Obec Torysky oficiálne stránky |accessdate=2021-12-04}} {{ref-sk}} * Андрій Ковач: Ториськи – Torysky //{{КСРУ}} {{nobr|С. 484}}{{ref-uk}} {{Окрес Левоча}} {{Русиньскы села на Словеньску}} [[Категория:Населены пункты Словакии]] pa574kyrtnu32uypfhcd1hsdom4qps1 174124 174120 2026-10-20T22:51:51Z Flipdot 23893 174124 wikitext text/x-wiki {{Локалита |статус = [[Село]] [[Словакия|Словакии]] |руська назва = Торискы |оригинална назва = Torysky |герб = Slovakia15Spis217.JPG |опис герба = &nbsp; |ширина герба = 250 |вид крайны = Штат |крайна = Словакия |lat_dir = N |lat_deg =49 |lat_min =05 |lat_sec =48 <!-- землеписна ширка--> |lon_dir = E |lon_deg =20 |lon_min =40 |lon_sec =35 <!-- землеписна довжка--> |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в масштабѣ 3 км/цм --> |размер карты страны = 250 <!-- 0 затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = 1284: Tarchafeu |вид региона = [[Край (Словакия)|Край]] |регион = [[Пряшівскый край|Пряшовскый]] |вид района = Окрес |район = Левоча |вид общины = Сельскый уряд |община = Obecný úrad Torysky, č. 20<br>053 72 Torysky |площа = 6,98<ref name=OT>Obec Torysky</ref> |вид высоты = Надморска вышка |высота = 813<ref name=OT/> |население = 330 <ref name=Počet>[http://datacube.statistics.sk/#!/view/sk/VBD_DEM/om7101rr/v_om7101rr_00_00_00_sk Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne). Bratislava : ŠÚ SR, 2021-03-21. Доступне онлайн.]</ref> |год переписи = 31. 12. 2020 |часовый пояс = +1 |DST = перевод годинкы |телефонный код = +421-53 |почтовый индекс = 053 72 |вид идентификатора = ŠÚJ |цифровой идентификатор = 543675 |категория в Commons = Torysky |сайт = https://www.torysky.sk |язык сайта = {{ref-sk}} }} '''Торискы'''<ref>{{Cite book |author=Анна Плїшкова, Кветослава Копорова, Василь Ябур і кол. |editor= |title=Правила русиньского правопису з ортоґрафічным і ґраматічным словником |language= |edition= |volume= |chapter=Назвы сел Словацькой Републікы, в котрых жыють Русины |quote=Торискы -сок ж пл. тант.; Торисчан -а пл. -е -ан/-ів м; Торисчанка -ы -нок ж; ториськый |location=Пряшів |publisher=Выдала Пряшівска універзіта в Пряшові у Выдавательстві Пряшівской універзіты |date=2019 |series= |page=540 |isbn=978-80-555-2323-1 |doi= |url= }}</ref> ({{lang-sk|Torysky}}) суть [[село]]м в [[окрес Левоча|окресѣ Левоча]] [[Пряшовскый край|Пряшовского края]] [[Словакия|Словакии]], в историчном регионѣ [[Жупа Спиш|Спиш]].<ref name=Süle>Süle, Peter; Süle, Peter, ml.</ref> == Полога == Село лежить над рѣков [[Ториса]], о 5 [[км]] на юговыход од ей жерела, од окресного мѣста [[Левоча]] оддалене о {{nobr|16 [[км]]}} напрямом на сѣверовыход.<ref name=OT/> == История == Готар села первый раз ся споминать в року 1284 як ''Tarchafeu'' в листинѣ краля Ласлова IV. (днешна мадярска назва села ''Tarcafő''). Але само [[село]] было заложене [[3. май|3. мая]] [[1537]] [[мѣсто]]м [[Левоча]] як его подданске село. Обывательство ся занимало скотарством и [[лѣс]]ныма роботами. В [[XVI. стороча|XVI. ст.]] ту быв млин и пила. В первой половцѣ [[XX. стороча|XX. ст.]] ту выробляли шинглы, обробляли кожу, тыж ткали полотно, выробляли сукно и шили суконне шатя.<ref name=Süle/> Школа ся споминать од року 1800, мурована грекокатолицька церква поставлена в року 1861 и засвячена дѣвѣ Марии, а каплиця — зачатком [[XX. стороча|XX. ст.]].<ref name=OT/> В року 1947 на [[УССР|Украину]] оптовали 17 родин.<ref name=AKovac>Андрій Ковач</ref> == Обывательство == {{SK|pop}} == Вызнамны родаци == * [[Йоанн Брадач]] (1732–1772), первый [[епископ]] самостойной [[Мукачовска грекокатолицка епархия|Мукачовской грекокатолицкой епархии]] * [[Михаил Котрадов]] (1831–1901), [[священик]], [[педагог]], просвѣтитель, [[меценаш]] == Галерия == <gallery mode=packed heights=150> Slovakia15Spis179.JPG|Церква Slovakia15Spis180.JPG|Каплиця Slovakia15Spis165.JPG|Давны ставбы Slovakia15Spis219.JPG|Сучасны ставбы </gallery> == Референции == {{reflist}} == Жерела и одказы == * {{Cite book |author = Süle, Peter; Süle, Peter, ml. |title = Encyklopédia miest a obcí Slovenska |location = Lučenec |publisher = PS-LINE |date = 2005 |isbn = 80-969388-8-6 |page = 724 из 960 }}{{ref-sk}} * {{Cite web |url=https://www.torysky.sk |title=Obec Torysky oficiálne stránky |accessdate=2021-12-04}} {{ref-sk}} * Андрій Ковач: Ториськи – Torysky //{{КСРУ}} {{nobr|С. 484}}{{ref-uk}} {{Окрес Левоча}} {{Русиньскы села на Словеньску}} [[Категория:Населены пункты Словакии]] 6votwtsqdvsbym0l0cefdgvjvmdj7y5 Тополя 0 2702 174119 161979 2026-10-20T22:50:58Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174119 wikitext text/x-wiki {{Локалита |статус = [[Село]] [[Словеньско|Словеньска]] |руська назва = Тополя |оригинална назва = Topoľa {{ref-sk}} |застава = Cerkov svätého Michala archanjela, Topoľa, okres Snina (04).jpg |опис заставы = Церьков Св. Архангела Михаила |ширина заставы = 250 |герб = <!-- назва файла, нп.: Herb.jpg --> |опис герба = <!-- появить ся над фотков --> |ширина герба = <!-- в пикселах, нп.: 100 --> |вид крайны = Штат <!--2.гарадича администрации --> |крайна = Словакия |lat_dir = N |lat_deg = 49 |lat_min = 02 |lat_sec = 39 <!-- землеписна ширка--> |lon_dir = E |lon_deg = 22 |lon_min = 21 |lon_sec = 21 <!-- землеписна довжка--> |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в маштабѣ (скалѣ) 3 км/цм --> |карта страны = <!-- локачна мапа штату (имплицитно дасть мапу свѣта) --> |размер карты страны = 250 <!-- 0 затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = |вид региона = [[Край (Словакия)|Край]] <!--3.гарадича администрации--> |регион = [[Пряшівскый край|Пряшовскый]] |вид района = Окрес <!--4.гарадича администрации, предволено: Район --> |район = [[Окрес Снина|Снина]] |вид общины = Староста<!--5.гарадича администрации ПОВИННЫЙ ПАРАМЕТЕР!--> |община = Mária Bobriková<ref>{{Cite web |title= Voľby do orgánov samosprávy obcí 2022 : Zoznam zvolených starostov |publisher= Bratislava: Štatistický úrad SR, 2022-10-30 |url= https://volby.statistics.sk/oso/oso2022/sk/subory_na_stiahnutie.html |accessdate= 2023-03-28}}{{ref-sk}}</ref><br/> (SMER-SD) |первое упоминание = 1337<ref>{{Cite book |title= Vlastivedný slovník obcí na Slovensku |volume= III |edition= 1 |location= Bratislava |publisher= VEDA, 1978 |page= 166}}{{ref-sk}}</ref> |площа = <!-- в квадр. км --> |вид высоты = Надморска вышка <!-- або: Найвысша точка, Высота центра …--> |высота = 384<!-- в метрах --> |население = 164<!-- лем само число --> |год переписи = 2021<ref>{{Cite web |title= Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) |publisher= Bratislava: Štatistický úrad SR, rev. 2022-03-31 |url= https://datacube.statistics.sk/#!/view/sk/VBD_DEM/om7101rr/v_om7101rr_00_00_00_sk |accessdate= 2023-03-28}}{{ref-sk}}</ref> |часовый пояс = +1 |DST = перевод годинкы <!—пусто значить, же час не переводять --> |телефонный код = +421-57 |почтовый индекс = 067 65 |вид идентификатора = ŠÚJ<!-- локална система кодованя територии--> |цифровой идентификатор = 520888 |категория в Commons = Topoľa |сайт = https://topola.estranky.sk/ Obec Topoľa |язык сайта = {{ref-sk}} }} '''Тополя''' (по {{язык+sk|Topoľa}}) є [[село]] на [[Словеньско|Словеньску]] в [[окрес Снина|окресї Снина]]. == Обывательство == {{SK|pop}} Зложіня обывательства подля народности (2011 р.)<ref>[https://web.archive.org/web/20201008015433/https://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/9c5ad996-02f4-4c1f-b33c-5baba2af317f/Tab_2_Obyvatelstvo_trvalo_byvajuce_v_obciach_SR_podla_narodnosti_SODB_2011.pdf?MOD=AJPERES&CVID=knLIczO&CVID=knLIczO Народностне зложіня обывательства подля списованя людей з 2011 р.] (по словеньскы). Штатістічный уряд Словеньской републікы. Одказ перевіреный 2020-08-27.</ref>: *[[Русины]] - 55 (34,2%) *[[Словаци]] - 79 (49,1%) *[[Українцї]] - 3 *[[Поляци]] - 1 *[[Чехы]] - 1 *Нестановлены - 22 (13,7%) [[Русиньскый язык]] за материньскый означіли 107 жытелїв (66,5%)<ref>[https://web.archive.org/web/20201026101340/https://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/e285abec-6b1c-46ea-93de-0507fc844183/Tab_5_Obyv_trvalo_byvajuce_v_obciach_SR_podla_materinskeho_jazyka_SODB_2011.pdf?MOD=AJPERES&CVID=kKC5u9T&CVID=kKC5u9T Материньскый язык обывательства подля списованя людей з 2011 р.] (по словеньскы). Штатістічный уряд Словеньской републікы. Одказ перевіреный 2020-08-27.</ref>. == Вызначны родаци == * [[Александер Духновіч]] (1803–1865), [[Русины|русиньскый]] народный будитель == Памяткы == [[Церьков Архангела Михаила (Тополя)|Церьков Архангела Михаила]] з року [[1700]] (НКП) == Референції == <references /> {{Стыржень}} {{Окрес Снина}} {{Русиньскы села на Словеньску}} [[Катеґорія:Населены пункты Словакии]] icukxu1mj21qkwyy7jkg0whbvq0gm1v Театер Александра Духновіча 0 2776 174081 171342 2026-10-20T21:19:32Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174081 wikitext text/x-wiki [[Файл:Divadlo Alexandra Duchnoviča.jpg|thumb|275px|right|Чоло будовы Tеатру Александра Духновіча]] '''Tеатер [[Александер Духновіч|Александра Духновіча]]''' ся находить в [[Пряшів|Пряшові]] і є єдиным [[Словеньско|словеньскым]] [[театр|театром]] што учінкує в [[Русиньскый язык|русиньскім языку]]. Основаный быв у році 1945 (24-го новембра). Свою першу премєру одограв в марці 1946 рока і была то пєса Ой, не ходи Грицю. На зачатку свойого існованя театер грав по російскы. В 50-тых роках 20-го стороча театер переорьєнтовав ся на україньскый язык. У 80-тых роках в театрі перешла ґенерачна зміна і поступно театер зачав переходити на русиньскый язык.<ref>[http://www.lem.fm/teater-aleksandra-duhnovicha-zachinat-yubileynu-70-tu-sezonu Петро Медвідь: Театер Александра Духновіча зачінать юбілейну 70-ту сезону]</ref> Од основаня до [[15. октобра]] [[1990]] назва была '''Украинскый народный театер (УНТ)''', {{ref-uk}} Український національний театр.<ref name="Магочи">Маґочій, Павло Роберт</ref> == Жрідла і одказы == * '''Маґочій, Павло Роберт''' Театр імені Олександра Духновича (Театер Александра Духновіча – ТАД) {{ЕКР}} Стор. 726–727. * Офіціална сторінка [https://web.archive.org/web/20220331221639/http://www.divadload.sk/ Divadlo Alexandra Duchnoviča Tеатер Александра Духновіча]. * TEATEР AЛEКСAНДРA ДУХНOВІЧA В ПРЯШOВІ (Статї з русиньской пресы) [https://web.archive.org/web/20200919122915/http://www.rusynacademy.sk/rusynski/rusyn_teatro.html#%D0%A0%D0%95%D0%90%D0%9A%D0%A6%D0%86%D0%AF_%D0%9D%D0%90_%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%A2%D0%AE_%D0%A3_%D0%A1%D0%9B%D0%9E%D0%92%D0%95%D0%9D%D0%AC%D0%A1%D0%9A%D0%86%D0%9C_%D0%94%D0%95%D0%9D%D0%9D%D0%98%D0%9A%D0%A3_%E2%80%9ESME%E2%80%9C_%D0%9F%D0%86%D0%94_%D0%9D%D0%90%D0%97%D0%92%D0%9E%D0%92_%D0%A2%D0%95%D0%90%D0%A2%D0%95%D0%A0_%D0%A1%D0%AF_]. {{Commonscat|Divadlo Alexandra Duchnoviča}} == Референції == <references/> {{Стыржень}} [[Катеґорія:Александер Духновіч]] [[Катеґорія:Театер]] qn5xh4f3r3oelpn8vlzdoddmbjmg94f Пряшів 0 3432 174131 170459 2026-10-20T22:57:37Z Flipdot 23893 Непотвержена секція 174131 wikitext text/x-wiki {{Булше жерел}} {{Пряшівскый штандарт}} {{ІСОА |тіп = місто }} '''Пря́шів''' ('''Прешов'''; {{lang-sk|Prešov}} {{IPA2|ˈpreʂɔw}} {{audio|Presov.ogg|высловность}}, {{lang-de|Eperies, Preschau}}, {{lang-hu|Eperjes}}, {{lang-uk|Пряшів}}, {{lang-la|Fragopolis, Eperiessinum}}) — [[місто]] на выходї [[Словеньско|Словеньска]], адміністратівный центер [[окрес Пряшів|Пряшівского окресу]] і [[Пряшівскый край|Пряшівского краю]]. На конець року 2023 має 82 286 обывателїв, і є третїм найлюднїшым [[Міста Словеньска|містом на Словеньску]]. == Походжіня назвы == Леґенда повідать, же кедь ся в 12. сторочу мадярьскый краль [[Бело II. Слїпый]] стримовав у тім краю, стратив ся своёй дружынї. Глядавші стежкы ку допроводу собі спрагу і голод одганяв ягодами, якы у тых кончінах росли у великім множестві. Як ёго вечур нашли рытїре з дружыны, краль вырїшыв назвати недалеке село подля ягід. З історічного погляду тота леґенда не мать достовірну основу. Назва ''Пряшів'' ся обявує од 16. стороча.{{Жрідло}} == Ґеоґрафія == Пряшів положеный во выходній части [[Словеньско|Словеньска]], на березї рікы [[Торіса]] і має розлогу 71,18 км<sup>2</sup>. Місто лежыть в Пряшівскій котлинї, котра окружена Славковскыма горами на западї і Шарішскым хребтом на выходї. Высота міста має 250 метрів над уровнём моря, што надає ёму характерный горбистый терен. Найвысшым містом в околіцях є горб Калварія, знамый обєкт паломництва. Пряшів має мірный клімат з теплыма лїтами і холодныма зимами. Середнї літнї температуры сягають коло 19-20 °C, а зимнї около -2 °C. Місто ся находить в котлї з природнов охранов од сильных вітрїв, але часто з доджами, переважно в лїтнї місяцї.<ref>[https://www.gopresov.sk/zaujimavosti/geografia/ Geografia Prešova]</ref> == Історія == {{Непотверджено|секція=ай}} [[Файл:Presov10Slovakia43.JPG|left|thumb|Історічны містьскы домы]] Початкы населїня той теріторії ідуть аж до [[Камяна доба|добы камяной]], о чім свідчать вызначны археолоґічны обявы, найджены в долинї потока Делня. Далшы стопы екзістенції населїня теріторії днешнёго Пряшова походять з [[Бронзова доба|добы бронзовой]], коли гев были обявены бронзовы предметы, кераміка а і желїзный ножык і ігліцї. Найджіня золотых і стріберных мінц належыть ку дуже цїнным доказам о екзістенції господарьскых стыків той теріторії з [[Римска империя|Римсков рішов]]. Історічно доложене є і населїня теріторії Пряшова [[Славяне|Славянами]] з перелому 8. і 9. стороча. На початку 12. стороча была тота теріторія зачленена до [[Мадярске кральовство|мадярьского штату]]. Перше писемне спомянутя Пряшова ся находить в листинї краля [[Бело IV.|Бела IV.]] з року 1247. У тім самім сторочу року 1299 удїлив краль [[Андрій III.]] Пряшову містьскы права, котры розшырив краль [[Людовит I.]] в року 1374, і тым ся місто Пряшів стало [[слободне кралёвске місто|слободным кралёвскым містом]]. В 14. і 15. сторочу місто зажыло міморядный господарьскый росквіт, основали ся ту [[цех]]ы (скоряницькый, ковальскый і под.) і в тім часї ту жыло веце 2000 людей обсягуючіх ся переважно ремеслом. В роцї 1455 дістало місто од краля [[Ладїслав Погробок|Ладїслава Погробка]] свій першый містьскый ерб. Дякуючі господарьскій просперітї міста 15. стороча значіло і розвой ставебного руху, котре ся одзеркалїло і на гоносній архітектурї міщаньскых домів. Вывой міста в 16. і 17. сторочу овпливнили поступно [[Реформация|реформація]] і антігабсбурьскы повстаня. Місто постигли і жывелны погромы, мор, пожары і пропад міста ся проглубовав. До історії ся записав і рік 1687 знамый як [[пряшівскы яткы]], коли были на пляцї круто поправены 24 міщане за підпору [[Імріх Текелі|Імріха Текеліго]], ведучім антігабсбурьского повстаня як варованя про другых. Місто ся ожывило кінцём 18. і початком 19. стороча, коли ся жытельство Пряшова доповнило пристяговалцями з другых міст. Зряджінём [[Пряшівська ґрекокатолицька архієпархія|ґрекокатолицькой єпархії]] в роцї 1816 гев зачало приходити векше чісло [[Русины|Русинів]] і кінцём 18. стороча ту выникла і вызначна [[Евреи|жыдівска]] комуніта. Велике господарьске значіня про місто мала і выроба солї і зато в 19. сторочу быв застарїлый способ здобываня солї нагородженый модернїшым шырокым комплексом. В той період актівно ся розвивала културна і наукова чінность. Пряшів став центром русиньской културы і народны оброджованы чінности. В роцї 1848, почас револючных подїй в Австрійскій ріші, містьскы Русины актівізовали свої силы, штобы підпоровати свої народны права і автономію. === Перегляд вызначных історічных подїй === * 4.-5. стороча — приход [[Славяне|Славян]] на теріторію Пряшова. * 1247 – перше писемне спомянутя Пряшова. * 1299 – удїлїня містьскых прав угорьскым крялём [[Андрій III.|Андріём III.]]. * 1412 (80. рокы 15. стороча) – Пряшів належыть до Пентаполітаны (союз 5 кралёвскых міст – Пряшів, [[Кошіцї]], [[Бардеёв]], [[Левоча]], [[Сабінов]]). * 1429 – перше спомянутя містьской школы в Пряшові. * 1453 – першый ерб Пряшова. * 1455 – удїлїня права міста Пряшів орґанізовати шторічный триднёвый ярмак (од краля [[Ладїслав Погробок|Ладїслава В. Погробка]]). * 1502 – 1505 – початок будованя Дому св. Николая. * 1667 – Колеґіум в Пряшові, протестантьскый едукачный центер [[Верьхнє Угорьско|верьхнёго Угорьска]], Народна културна памятка. * 1687 – [[Пряшівскы яткы|Караффовы яткы]], 24 поправеных міщанів. * 1703 – початок найвекшого антігабсбурьского повстаня на чолї з [[Франтїшек II. Ракоці|Франтїшком II. Ракоціём]]. * Конець 18. стороча – першы [[Жыде]] пришли до Пряшова. * 1816 – Пряшів ся ставать резіденціов самостатного [[Пряшівська ґрекокатолицька архієпархія|ґрекокатолицького єпіскопства]]. * 1848 – ставляня 1. жыдівской [[Синаґоґа|сінаґоґы]]. * 1886, 1887 – великы ничівы пожары постигують Пряшів. * 16.6.1919 – з балкона радніцї была выголошена [[Словеньска Советьска Републіка|Словеньска совєтьска републіка]], котра потім выголосила своїм головным містом Пряшів. * 1923-24 – ставляня сецесной будовы Босаковой банкы. * 19.1.1945 – ослободжіня Пряшова [[Червена армада|Червенов армадов]], конець [[Друга світова война|2. світовой войны]]. * 1950 – центер ся ставать містьсков памятковов резерваціов. * 1972 – Солівары ся ставають народнов културнов памятков. == Обывательство == {{SK|pop}} Народностне зложіня ([[2011]]): * [[Словаци]]&nbsp;— 81.14 % * [[Циґане]] (Ромы)&nbsp;— 1.70 % * [[Русины]]&nbsp;— 1.59 % * [[Українцї]]&nbsp;— 0,7 % * [[Чехы]]&nbsp;— 0.48 % * [[Мадяре]]&nbsp;— 0.14 % * іншы&nbsp;— 13.8 % === Проценты реліґій === У період меджі 1880 і 2011 роками є ту ясны Реліґійне (Набоженьске) зложіня ([[2007]] p.): * [[Римокатолицька церьков|римокатолици]]&nbsp;— 66,77 %, * [[Ґрекокатолицька церьков|ґрекокатолици]]&nbsp;— 4,82 %, * [[Протестантство|протестанты]] (євангелици)&nbsp;— 4,82 %, * [[Православна церьков|православны]]&nbsp;— 1,68 %, * [[гуситы]]&nbsp;— 0,03 %, * [[Атеізм|атеісты]] або іншы&nbsp;— 16,66 % == Културны памяткы == [[File:Slovakia_Presov_694.JPG|thumb|Ґрекокатолицькый архієпіскоп і митрополія і тыж катедралный храм на Головній уліцї.]] [[File:Presov Slovakia 2091.JPG|thumb|[[Театер Александра Духновіча|театер Александра Духновіча]].]] === Храмы === У містї є [[Римокатолицька церьков|римокатолицькый]] храм св. Мікулаша з 1. пол. 14.ст., римокатолицькый франтішканьскый костол св. Йозефа, [[ґрекокатолицька церьков|ґрекокатолицькый]] храм св. Йоана Хрестителя, [[Православна церьков|православный]] храм св. Александра Невского з 1950 р. == Ґалерія == <gallery> File:Christmas, Prešov 21 Slovakia 25.jpg File:Christmas, Prešov 21 Slovakia 7.jpg File:Christmas, Prešov 21 Slovakia 27.jpg File:Christmas, Prešov 21 Slovakia.3.jpg File:Mural, Prešov 21 Slovakia 3.jpg File:Vianočná výzdoba, Prešov 20 Slovakia 15.jpg File:Vianočná výzdoba na Solivare, Prešov 20 Slovakia 5.jpg File:Advent. Eperia night Prešov 21 Slovakia.jpg File:Bulharská, Prešov 21 Slovakia 6.jpg File:Pápež, Prešov 2021 Slovakia 28.jpg File:Pápež František. Prešov 21 Slovakia 38.jpg File:Christmas, Prešov 22 Slovakia 23.jpg File:Christmas, Prešov 22 Slovakia 13.jpg File:Christmas, Prešov 22 Slovakia 43.jpg File:Pavlovičovo námestie, Prešov 23 Slovakia 4.jpg File:Vianočná výzdoba, Weberova. Prešov 22 Slovakia 2.jpg </gallery> == См. тыж == * [[Пряшӯвська Русь|Пряшівська Русь]] == Референції == {{reflist}} {{Окрес Пряшів}} [[Катеґорія:Міста Словеньска]] [[Катеґорія:Пряшів]] [[Катеґорія:Пряшівскый край]] [[Катеґорія:Населены пункты Словакии]] 8t31c6dniyam2as8tbpz4oel2ws5n8l 174132 174131 2026-10-20T22:57:55Z Flipdot 23893 174132 wikitext text/x-wiki {{Булше жерел}} {{Пряшівскый штандарт}} {{ІСОА |тіп = місто }} '''Пря́шів''' ('''Прешов'''; {{lang-sk|Prešov}} {{IPA2|ˈpreʂɔw}} {{audio|Presov.ogg|высловность}}, {{lang-de|Eperies, Preschau}}, {{lang-hu|Eperjes}}, {{lang-uk|Пряшів}}, {{lang-la|Fragopolis, Eperiessinum}}) — [[місто]] на выходї [[Словеньско|Словеньска]], адміністратівный центер [[окрес Пряшів|Пряшівского окресу]] і [[Пряшівскый край|Пряшівского краю]]. На конець року 2023 має 82 286 обывателїв, і є третїм найлюднїшым [[Міста Словеньска|містом на Словеньску]]. == Походжіня назвы == Леґенда повідать, же кедь ся в 12. сторочу мадярьскый краль [[Бело II. Слїпый]] стримовав у тім краю, стратив ся своёй дружынї. Глядавші стежкы ку допроводу собі спрагу і голод одганяв ягодами, якы у тых кончінах росли у великім множестві. Як ёго вечур нашли рытїре з дружыны, краль вырїшыв назвати недалеке село подля ягід. З історічного погляду тота леґенда не мать достовірну основу. Назва ''Пряшів'' ся обявує од 16. стороча.{{Жрідло}} == Ґеоґрафія == Пряшів положеный во выходній части [[Словеньско|Словеньска]], на березї рікы [[Ториса]] і має розлогу 71,18 км<sup>2</sup>. Місто лежыть в Пряшівскій котлинї, котра окружена Славковскыма горами на западї і Шарішскым хребтом на выходї. Высота міста має 250 метрів над уровнём моря, што надає ёму характерный горбистый терен. Найвысшым містом в околіцях є горб Калварія, знамый обєкт паломництва. Пряшів має мірный клімат з теплыма лїтами і холодныма зимами. Середнї літнї температуры сягають коло 19-20 °C, а зимнї около -2 °C. Місто ся находить в котлї з природнов охранов од сильных вітрїв, але часто з доджами, переважно в лїтнї місяцї.<ref>[https://www.gopresov.sk/zaujimavosti/geografia/ Geografia Prešova]</ref> == Історія == {{Непотверджено|секція=ай}} [[Файл:Presov10Slovakia43.JPG|left|thumb|Історічны містьскы домы]] Початкы населїня той теріторії ідуть аж до [[Камяна доба|добы камяной]], о чім свідчать вызначны археолоґічны обявы, найджены в долинї потока Делня. Далшы стопы екзістенції населїня теріторії днешнёго Пряшова походять з [[Бронзова доба|добы бронзовой]], коли гев были обявены бронзовы предметы, кераміка а і желїзный ножык і ігліцї. Найджіня золотых і стріберных мінц належыть ку дуже цїнным доказам о екзістенції господарьскых стыків той теріторії з [[Римска империя|Римсков рішов]]. Історічно доложене є і населїня теріторії Пряшова [[Славяне|Славянами]] з перелому 8. і 9. стороча. На початку 12. стороча была тота теріторія зачленена до [[Мадярске кральовство|мадярьского штату]]. Перше писемне спомянутя Пряшова ся находить в листинї краля [[Бело IV.|Бела IV.]] з року 1247. У тім самім сторочу року 1299 удїлив краль [[Андрій III.]] Пряшову містьскы права, котры розшырив краль [[Людовит I.]] в року 1374, і тым ся місто Пряшів стало [[слободне кралёвске місто|слободным кралёвскым містом]]. В 14. і 15. сторочу місто зажыло міморядный господарьскый росквіт, основали ся ту [[цех]]ы (скоряницькый, ковальскый і под.) і в тім часї ту жыло веце 2000 людей обсягуючіх ся переважно ремеслом. В роцї 1455 дістало місто од краля [[Ладїслав Погробок|Ладїслава Погробка]] свій першый містьскый ерб. Дякуючі господарьскій просперітї міста 15. стороча значіло і розвой ставебного руху, котре ся одзеркалїло і на гоносній архітектурї міщаньскых домів. Вывой міста в 16. і 17. сторочу овпливнили поступно [[Реформация|реформація]] і антігабсбурьскы повстаня. Місто постигли і жывелны погромы, мор, пожары і пропад міста ся проглубовав. До історії ся записав і рік 1687 знамый як [[пряшівскы яткы]], коли были на пляцї круто поправены 24 міщане за підпору [[Імріх Текелі|Імріха Текеліго]], ведучім антігабсбурьского повстаня як варованя про другых. Місто ся ожывило кінцём 18. і початком 19. стороча, коли ся жытельство Пряшова доповнило пристяговалцями з другых міст. Зряджінём [[Пряшівська ґрекокатолицька архієпархія|ґрекокатолицькой єпархії]] в роцї 1816 гев зачало приходити векше чісло [[Русины|Русинів]] і кінцём 18. стороча ту выникла і вызначна [[Евреи|жыдівска]] комуніта. Велике господарьске значіня про місто мала і выроба солї і зато в 19. сторочу быв застарїлый способ здобываня солї нагородженый модернїшым шырокым комплексом. В той період актівно ся розвивала културна і наукова чінность. Пряшів став центром русиньской културы і народны оброджованы чінности. В роцї 1848, почас револючных подїй в Австрійскій ріші, містьскы Русины актівізовали свої силы, штобы підпоровати свої народны права і автономію. === Перегляд вызначных історічных подїй === * 4.-5. стороча — приход [[Славяне|Славян]] на теріторію Пряшова. * 1247 – перше писемне спомянутя Пряшова. * 1299 – удїлїня містьскых прав угорьскым крялём [[Андрій III.|Андріём III.]]. * 1412 (80. рокы 15. стороча) – Пряшів належыть до Пентаполітаны (союз 5 кралёвскых міст – Пряшів, [[Кошіцї]], [[Бардеёв]], [[Левоча]], [[Сабінов]]). * 1429 – перше спомянутя містьской школы в Пряшові. * 1453 – першый ерб Пряшова. * 1455 – удїлїня права міста Пряшів орґанізовати шторічный триднёвый ярмак (од краля [[Ладїслав Погробок|Ладїслава В. Погробка]]). * 1502 – 1505 – початок будованя Дому св. Николая. * 1667 – Колеґіум в Пряшові, протестантьскый едукачный центер [[Верьхнє Угорьско|верьхнёго Угорьска]], Народна културна памятка. * 1687 – [[Пряшівскы яткы|Караффовы яткы]], 24 поправеных міщанів. * 1703 – початок найвекшого антігабсбурьского повстаня на чолї з [[Франтїшек II. Ракоці|Франтїшком II. Ракоціём]]. * Конець 18. стороча – першы [[Жыде]] пришли до Пряшова. * 1816 – Пряшів ся ставать резіденціов самостатного [[Пряшівська ґрекокатолицька архієпархія|ґрекокатолицького єпіскопства]]. * 1848 – ставляня 1. жыдівской [[Синаґоґа|сінаґоґы]]. * 1886, 1887 – великы ничівы пожары постигують Пряшів. * 16.6.1919 – з балкона радніцї была выголошена [[Словеньска Советьска Републіка|Словеньска совєтьска републіка]], котра потім выголосила своїм головным містом Пряшів. * 1923-24 – ставляня сецесной будовы Босаковой банкы. * 19.1.1945 – ослободжіня Пряшова [[Червена армада|Червенов армадов]], конець [[Друга світова война|2. світовой войны]]. * 1950 – центер ся ставать містьсков памятковов резерваціов. * 1972 – Солівары ся ставають народнов културнов памятков. == Обывательство == {{SK|pop}} Народностне зложіня ([[2011]]): * [[Словаци]]&nbsp;— 81.14 % * [[Циґане]] (Ромы)&nbsp;— 1.70 % * [[Русины]]&nbsp;— 1.59 % * [[Українцї]]&nbsp;— 0,7 % * [[Чехы]]&nbsp;— 0.48 % * [[Мадяре]]&nbsp;— 0.14 % * іншы&nbsp;— 13.8 % === Проценты реліґій === У період меджі 1880 і 2011 роками є ту ясны Реліґійне (Набоженьске) зложіня ([[2007]] p.): * [[Римокатолицька церьков|римокатолици]]&nbsp;— 66,77 %, * [[Ґрекокатолицька церьков|ґрекокатолици]]&nbsp;— 4,82 %, * [[Протестантство|протестанты]] (євангелици)&nbsp;— 4,82 %, * [[Православна церьков|православны]]&nbsp;— 1,68 %, * [[гуситы]]&nbsp;— 0,03 %, * [[Атеізм|атеісты]] або іншы&nbsp;— 16,66 % == Културны памяткы == [[File:Slovakia_Presov_694.JPG|thumb|Ґрекокатолицькый архієпіскоп і митрополія і тыж катедралный храм на Головній уліцї.]] [[File:Presov Slovakia 2091.JPG|thumb|[[Театер Александра Духновіча|театер Александра Духновіча]].]] === Храмы === У містї є [[Римокатолицька церьков|римокатолицькый]] храм св. Мікулаша з 1. пол. 14.ст., римокатолицькый франтішканьскый костол св. Йозефа, [[ґрекокатолицька церьков|ґрекокатолицькый]] храм св. Йоана Хрестителя, [[Православна церьков|православный]] храм св. Александра Невского з 1950 р. == Ґалерія == <gallery> File:Christmas, Prešov 21 Slovakia 25.jpg File:Christmas, Prešov 21 Slovakia 7.jpg File:Christmas, Prešov 21 Slovakia 27.jpg File:Christmas, Prešov 21 Slovakia.3.jpg File:Mural, Prešov 21 Slovakia 3.jpg File:Vianočná výzdoba, Prešov 20 Slovakia 15.jpg File:Vianočná výzdoba na Solivare, Prešov 20 Slovakia 5.jpg File:Advent. Eperia night Prešov 21 Slovakia.jpg File:Bulharská, Prešov 21 Slovakia 6.jpg File:Pápež, Prešov 2021 Slovakia 28.jpg File:Pápež František. Prešov 21 Slovakia 38.jpg File:Christmas, Prešov 22 Slovakia 23.jpg File:Christmas, Prešov 22 Slovakia 13.jpg File:Christmas, Prešov 22 Slovakia 43.jpg File:Pavlovičovo námestie, Prešov 23 Slovakia 4.jpg File:Vianočná výzdoba, Weberova. Prešov 22 Slovakia 2.jpg </gallery> == См. тыж == * [[Пряшӯвська Русь|Пряшівська Русь]] == Референції == {{reflist}} {{Окрес Пряшів}} [[Катеґорія:Міста Словеньска]] [[Катеґорія:Пряшів]] [[Катеґорія:Пряшівскый край]] [[Катеґорія:Населены пункты Словакии]] qld10g606wsmurogy22hn5q1a6ug1aw Тісінець 0 3469 174167 160338 2026-10-20T23:17:27Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174167 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс Словеньска обец |URL знаку = Erb chýba.jpg |URL пологы = Mapa nie je.png |Образок = Tisinec.jpg |Край = [[Пряшівскый край|Пряшівскый]] |Окрес = [[Окрес Стропков|Стропков]] |Реґіон = [[Шаріш]] |Северна шырка = 49° 14' 00<nowiki>"</nowiki> |Выходна довжка = 21° 38' 00<nowiki>"</nowiki> |Надморьска вышка = 195 |Розлога = 3758 |Чісло жытелїв = 428 |Статус ку = 31.12.2004 |Густота жытельства = 114/km |Перша писемна змінка = 1379 |Код = 527912 |ЕЧВ = SP |ПСЧ = 091 01 (пошта [[Стропков]]) |Передвольба = |Адреса = |Website = |Імейл = |Телефон = |Факс = |Староста = Йозеф Качмар<ref>{{Список старостів і пріматорів 2010|Йозеф Качмар}}</ref> |Політічна партія = [[СМЕР – соціална демокрація|СМЕР]], [[MOST-HÍD]] |}} '''Тісінець''' (по {{язык+sk|Tisinec}} ) є [[село]] в [[окрес Стропков|окресї Стропков]] в [[Пряшівскый край|Пряшовскім краю]] на северовыходї [[Словакія|Словенска]]. == Історія == == Ґеоґрафія == == Обывательство == {{SK|pop}} == Етніціта == == Реліґія == == Памяткы == == Вызначны родаци і жытелї == == Референції == <references/> {{Стыржень}} {{Окрес Стропков}} kosyudlk8izff7oyl4bf9ythcly5c1e Тураны над Ондавов 0 3471 174149 160337 2026-10-20T23:08:17Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174149 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс Словеньска обец |URL знаку = Erb chýba.jpg |URL пологы = Mapa nie je.png |Образок = Turany_nad_Ondavou.jpg |Попис образка = Погляд на Тураны над Ондавов |Край = [[Пряшівскый край|Пряшівскый]] |Окрес = [[Окрес Стропков|Стропков]] |Реґіон = |Северна шырка = 00° 00' 00<nowiki>"</nowiki> |Выходна довжка = 00° 00' 00<nowiki>"</nowiki> |Надморьска вышка = |Розлога = |Чісло жытелїв = 402 |Статус ку = 31.12.2004 |Густота жытельства = |Перша писемна змінка = 1567 |Код = 527939 |ЕЧВ = SP |ПСЧ = 090 33 |Передвольба = |Адреса = Obecný úrad Turany nad Ondavou 100, 09033 Turany nad Ondavou |Website = |Імейл = obecturany@zoznam.sk |Телефон = +421 54 749 12 11 |Факс = |Староста = Вєра Пунджакова<ref>{{Список старостів і пріматорів 2010|Вєра Пунджакова}}</ref> |Політічна партія = [[СМЕР – соціална демокрація|СМЕР]] |}} '''Тураны над Ондавов''' (по {{язык+sk|Turany nad Ondavou}} ) є [[село]] в [[окрес Стропков|окресї Стропков]] в [[Пряшівскый край|Пряшовскім краю]] на северовыходї [[Словакія|Словенска]]. == Історія == == Ґеоґрафія == == Обывательство == {{SK|pop}} == Етніціта == == Реліґія == == Памяткы == == Вызначны родаци і жытелї == == Референції == <references/> {{Стыржень}} {{Окрес Стропков}} a376301dw8r0j3yyfjw04l1n0ihrzkn Триуголник 0 3877 174140 138431 2026-10-20T23:00:59Z Engelseziekte 2261 174140 wikitext text/x-wiki {{Кратное изображение |заголовок = Триуголникы подля довжкы сторон |зона = right |направление = horizontal |ширина = 100 |фон_заголовка = rgb(225, 232, 255) |цвет фона = rgb(225, 232, 255) |изобр1 = Triangle-equilateral.svg |подпись1 = Ровнобокый |изобр2 = Triangle-isosceles.svg |подпись2 = Ровнораменный |изобр3 = Triangle-scalene.svg |подпись3 = Рознобокый }} '''Триуго́лник''' ци '''три́кут''' (в [[Евклидовскый простор|евклидовском просторѣ]]) — [[Ґеометрічна фіґура|геометрична фигура]], што ся складать з трех точок, котры не лежать на едной [[Проста|простой]], и трех одрѣзкох, што тоты точкы злучають. Три точкы, што творять триуголник, звуть ся его ''вершинами'', а одрѣзкы — ''боками'' або ''сторонами''. В каждом плоском (евклидовском) триуголнику сумма величин углох ровнать ся 180°.<ref> Корн Г., Корн Т. C. 50.</ref> {{Кратное изображение |заголовок = Триуголникы подля величин углох |зона = right |направление = horizontal |ширина =100 |фон_заголовка = rgb(225, 232, 255) |цвет фона = rgb(225, 232, 255) |изобр1 = Triangle-right.svg |подпись1 = Простоуглый |изобр2 = Triangle-obtuse.svg |подпись2 = Тупоуглый |изобр3 = Triangle-acute.svg |подпись3 = Остроуглый }} == Типы триуголникох == [[Файл:Euler diagram of triangle types-rue.svg|300px|thumb|Диаграма Ейлера про типы триуголникох.]] ===Подля довжкы сторон=== * '''Ровнобокым''' зве ся триуголник, што мать всѣ стороны еднакой довжкы. Всѣ углы ровнобокого триуголника тыж еднакы и суть ровны 60°.<ref>http://mathworld.wolfram.com/EquilateralTriangle.html</ref> * '''Ровнораменным''' зве ся триуголник, што мать двѣ стороны еднакой довжкы. Тоты стороны звуть ся '''раменами''', третя сторона зве ся '''основов'''. Углы при основѣ триуголника суть ровнакы. Всякый ровнобокый триуголник е въедно з тым ровнораменный, але не наопак.<ref>http://mathworld.wolfram.com/IsoscelesTriangle.html</ref> * '''Рознобокым''' зве ся триуголник, якого всѣ стороны мають розны довжкы. Внуторны углы рознобокого триуголника розличны.<ref>http://mathworld.wolfram.com/ScaleneTriangle.html</ref> ===Подля величин углох=== * Кедь еден з углох ровный 90° ([[простый угол]]), тогды триуголник зве ся '''простоуглым''' . Сторона, сопротивна простому углу, зве ся '''[[Гипотенуза|гипотенузов]]''', а иншы двѣ стороны&nbsp;— '''[[катета]]ми'''. * Кедь еден з углох векшый од 90°, тогды триуголник называють '''тупоуглым'''. * Кедь всѣ углы меншы од 90°, триуголник называють '''остроуглым'''. ==Жерела и одказы== * [http://eqworld.ipmnet.ru/ru/library/books/Korn1973ru.djvu Корн Г., Корн Т. Справочник по математике (для научных работников и инженеров). — М.: Наука, 1973. — 720 с. (djvu)] * [http://www.mccme.ru/free-books/mmmf-lectures/book.19.pdf Мякишев А. Г. Элементы геометрии треугольника. — М.: МЦНМО, 2002. (pdf)] * [http://mathworld.wolfram.com/Triangle.html Триуголник (англ.)] ==Референции== {{Reflist}} {{Commonscat|Triangles}} [[Катеґорія:Триуголник]] rb4g2l5fxthzwfu6i4mhf5bc4zd6bha Словакы 0 3879 173952 142371 2026-10-20T12:47:08Z Engelseziekte 2261 delete 173952 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:Svks2.jpg|міні|праворуч]] '''Словакы''' (Словаци, slov. Slováci) - западославяньска етнічна ґрупа. Творять майоріту в штатї [[Словеньско]], міноріту в повно штатох світу (напр. в [[Чесько|Чеську]], [[Канада|Канадї]], [[США|Америцї]], [[Сербія|Сербії]]). {{Стыржень}} [[Катеґорія:Славяне]] l4nv24l7onapfm5hisfvyjgu1mer513 Сотаци 0 3967 174005 139522 2026-10-20T18:56:58Z Engelseziekte 2261 delete 174005 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Сотаци''' — часть выходословеньского жытельства, од [[Ясенів|Ясенова]] (коло [[Гуменне|Гуменного]]) по [[Снина|Снину]]. Переходна форма міджі [[Словакы|Словаками]] і [[Русины|Русинами]]. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Словакы]] [[Катеґорія:Русины]] oepgryjg8x3u630xi5svn2eq4cj3zi8 Пиво 0 4043 174054 173919 2026-10-20T20:37:59Z InternetArchiveBot 22034 Add 2 books for [[Вікіпедія:Перевірителность]] (20261020)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 174054 wikitext text/x-wiki [[Файл:Budvar-mug.JPG|250px|right|Пувлітер Будвару]] '''Пиво''' се [[алкогол|алкогольноє питя]], выробльованоє в процесі [[пивоваріня|варіня]] и [[ферментація|ферментації]] (квашіня) [[крохмаль|крохмалюв]] из [[зернові културы|зерновых култур]]&nbsp;— майчасто [[солод]]ового [[ячмінь|ячміня]], айбо хоснувут ся ай [[пшениця]], [[мелай]] (тенґериця), [[ріж]] и [[овес]]. Зерна ся трощат, обы крохмаль ся перечинив на цукры, котрі ся розчинювут у воді и формувут пивноє сусло. Ферментація сусла дружджами выділят [[етанол]] и [[карбонація|карбонує]] пиво. Пиво тото єден из майстарых и майшыроко вжываных алкогольных питюв у світі и єден из майпопуларных питюв домак. Булшина сучасных пив ся варит из [[хміль]]ом, што додає їм гурькоты и другых смакув и фунґує як природный [[конзервант]] и [[стабілізатор (хемія)|стабілізатор]]. Про смак ся годні додавати (вадь заміняти хміль) ай другі інґредієнты, наприклад [[ґрут]], травы вадь [[овоча]]. У комерційному пивоваріню карбонація часто не природна, ай штучна. Пиво ся пакує як правило у склянкы тай алумінійові банкы и часто доступноє ги „чопованоє“ з крана у [[паб]]ах и [[бар]]ах. Пивна індустрія&nbsp;— ґлобалный бізніс, котрый чинят як читаві мултинаціоналні корпорації, так и малі місні выробникы. Сучасноє пиво має [[Муцность алкоголя|муцнусть]] в районі 4–6%. Пиво ся споминат у подакотрых старых письмовых памнятках: [[законы Хаммурапія|законах Хаммурапія]] (1750&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.), де ся пише за реґулацію пивоваріня; в молитві ид мезопотамськуй богыні пива „Гімна д Нінкасі“, де ся описує рецепт пива. Пиво творит пласт културы многых народув и асоціює ся из соціалными традиціями. Аж го пити надміру, пиво годно шкодити здоровлю и є [[карціноґен]]ом 1.&nbsp;катеґорії подля [[Межинародна аґенція зглядованя раку|Межинародної аґенції зглядованя раку]] (IARC). == Історія == === Правік === [[Файл:Stèle Mercenaire syrien 18ème dynastie Neues Museum image éclaircie et perspective corrigée.jpg|міні|[[Давньый Еґипет|Давньоеґипетськый]] образ, [[18.&nbsp;династія]], правліня [[Ахнатон]]а, дас&nbsp;1300&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е., на котрому сірійськый найомник пє пиво з трубочкы. Еґипетськый музей у Берліні]] Пиво&nbsp;— єдно из майстарых алкогольных питюв у світі.<ref>{{cite book |first=Ben |last=McFarland |year=2009 |title=World's Best Beers: One thousand craft brews from cask to glass |url=https://books.google.com/books?id=SHh-4M_QxEsC&pg=PA10 |publisher=Sterling Publishing |isbn=978-1-4027-6694-7 |page=10}}</ref> Майранньый археолоґічный доказ ферментації тото остаткы пива консистенції каші, котрым 13,000&nbsp;рокув&nbsp;— тото пиво ся хосновало напувкочувным [[Натуфєн|натуфськым]] народом про ритуалну трапезу. Найшли їх у [[пещера Ракефет|пещері Ракефет]] у горах [[Кармел]] коло [[Хайфа|Хайфы]] в днешньому сіверному [[Ізраїль|Ізраїлю]].<ref name="BBC 2018 oldest brewery">{{cite news |title='World's oldest brewery' found in cave in Israel, say researchers |date=15 September 2018 |website=BBC News |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-45534133 |access-date=15 September 2018}}</ref><ref>{{cite news |title=13,000&nbsp;year-old brewery discovered in Israel – the oldest in the world |url=https://www.timesofisrael.com/13000-year-old-brewery-discovered-in-israel-the-oldest-in-the-world/ |date=2018-09-12 |last1=Borschel-Dan |first1=Amanda |newspaper=The Times of Israel |access-date=16 September 2018}}</ref> Бігом розкопок ся были найшли доказы того, ож пиво ся варило у [[Ґыбеклі Тепе]] бігом [[Докерамічный неоліт|докерамічного неоліта]] (дас 8500&nbsp;– 5500&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.).<ref>{{cite journal |last1=Dietrich |first1=Oliver |last2=Heun |first2=Manfred |last3=Notroff |first3=Jens |last4=Schmidt |first4=Klaus |last5=Zarnkow |first5=Martin |date=September 2012 |title=The role of cult and feasting in the emergence of Neolithic communities. New evidence from Göbekli Tepe, south-eastern Turkey |journal=Antiquity |volume=86 |issue=333 |pages=674–695 |doi=10.1017/S0003598X00047840 |doi-access=free}}</ref> Майранньый ясный хемічный доказ пивоваріня з ячміня датованый дас&nbsp;3500&nbsp;–3100&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е. и найденый на розкопках у [[Ґодін Тепе]] в горах [[Заґрос]] у западному [[Іран]]і.<ref name=McGovern-2009>{{cite book |last=McGovern |first=Patrick |year=2009 |title=Uncorking the Past |url=https://archive.org/details/uncorkingpastque0000mcgo |isbn=978-0-520-25379-7 |pages=[https://archive.org/details/uncorkingpastque0000mcgo/page/66 66]–71|publisher=University of California Press }}</ref><ref>{{cite news |title=Jar in Iranian ruins betrays beer drinkers of 3500 B.C. |url=https://www.nytimes.com/1992/11/05/world/jar-in-iranian-ruins-betrays-beer-drinkers-of-3500-bc.html |date=1992-11-05 |last1=Wilford |first1=John Noble |newspaper=[[The New York Times]] |access-date=10 November 2010}}</ref> === Ранні цівілізації === Пиво записаноє в письмовуй історії [[Давньый Еґипет|давнього Еґипта]],<ref>{{cite encyclopedia |title=Beer |encyclopedia=[[Encyclopædia Britanica]] |edition=online |url=https://www.britannica.com/eb/article-66615/beer |access-date=27 August 2023 |via=Britannica.com}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Homan |first1=Michael M. |date=June 2004 |title=Beer and its drinkers: An ancient Near Eastern love story |journal=Near Eastern Archaeology |volume=67 |issue=2 |pages=84–95 |doi=10.2307/4132364 |jstor=4132364 |s2cid=162357890 }}</ref> и археолоґы шпекулувут, ож пиво годно было быти важным фактором у формації цівілізацій.<ref>{{cite news |title=Archeologists link rise of civilization and beer's invention |date=8 November 2010 |website=CBS News |url=http://www.cbsnews.com/news/archeologists-link-rise-of-civilization-and-beers-invention/ |access-date=10 November 2010}}</ref> [[Шумеры]] пили вшылиякі пива: вусям ячмінных филюв, дванадцять пшеничных и три из суміші зерен.<ref name="Gately 2008">{{Cite book |last=Gately |first=Iain |title=Drink: A Cultural History of Alcohol |date=2008 |publisher=Penguin Publishing Group |isbn=978-1-4406-3126-9 |location=East Rutherford |pages=3–4}}</ref> Вірило ся, ож шумерська богыня [[Нінкасі]] позирала за процесом пивоваріня, и выроба тай дистрибуція пива ся тамкы приписовали жонам.<ref name="Gately 2008"/> Дас&nbsp;5000&nbsp;рокув&nbsp;теперь робутникам в [[Урук|Уруці]] (теперь [[Ірак]]) ся плотило за роботу пивом.<ref>{{cite magazine |last=George |first=Alison |date=22 June 2016 |title=The world's oldest paycheck was cashed in beer |magazine=New Scientist |url=https://www.newscientist.com/article/2094658-the-worlds-oldest-paycheck-was-cashed-in-beer/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160625140953/https://www.newscientist.com/article/2094658-the-worlds-oldest-paycheck-was-cashed-in-beer/ |archive-date=2016-06-25}}</ref> Бігом ставбы [[Еґипетські піраміды|еґипетськых пірамід]] кажджый робутник дуставав у день чотыри-пять літрув пива, котрі фунґовали як спожыва и освіжіня&nbsp;— тото мало критичну роль у процесі ставбы.<ref>{{cite magazine |first=Abigail |last=Tucker |date=August 2011 |title=The beer archaeologist |magazine=Smithsonian Magazine |url=https://www.smithsonianmag.com/history/the-beer-archaeologist-17016372/ |access-date=30 October 2023 }}</ref> Подакотрі майранні шумерські писаня обсягувут споминкы за пиво: наприклад молитва ид богыні Нінкасі „Гімна д Нінкасі“,<ref>{{cite journal |last=Prince |first=J. Dyneley |year=1916 |title=A Hymn to Ninkasi |journal=The American Journal of Semitic Languages and Literatures |volume=33 |issue=1 |pages=40–44 |doi=10.1086/369806 |doi-access=free}}</ref> котра паралелно фунґовала як спосуб затямити рецепт пива у културі, де было мало грамотных людий; в пораді Ґілґамешови уд богыні [[Шідурі]] („Наповнюй си черево, весели ся день и нуч!“), записануй в „<nowiki/>[[Епос за Ґілґамеша|Епосі за Ґілґамеша]]<nowiki/>“, она годна была маймало часточно мати на гадці ипен питя пива.<ref>{{cite journal |last1=Hartman |first1=L.F. |last2=Oppenheim |first2=A.L. |year=1950 |title=On beer and brewing techniques in ancient Mesopotamia |journal=Supplement to the Journal of the American Oriental Society |volume=10}}</ref> [[Дощкы з Еблы]], найдені в 1974 в [[Ебла|Еблі]], [[Сірія]], указувут, ож у вароши пиво ся варило щи в 2500.&nbsp;році&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.<ref>Dumper, Stanley. 2007, p. 141.</ref> Ферментованоє питя з [[ріж]]а и овоча ся чинило в [[Китай|Китаї]] у дас&nbsp;7000&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е. На удлику уд [[саке]], на сахаризацію ріжу ся не хосновала [[плісінь]]; вмісто того, вун ся скорше всього ладив про ферментацію жваньом авадь солодованьом.<ref>{{cite journal |last1=McGovern |first1=Patrick E. |last2=Zhang |first2=Juzhong |last3=Tang |first3=Jigen |last4=Zhang |first4=Zhiqing |last5=Hall |first5=Gretchen R. |last6=Moreau |first6=Robert A. |last7=Nuñez |first7=Alberto |last8=Butrym |first8=Eric D. |last9=Richards |first9=Michael P. |last10=Wang |first10=Chen-Shan |last11=Cheng |first11=Guangsheng |last12=Zhao |first12=Zhijun |last13=Wang |first13=Changsui |display-authors=5 |year=2004 |title=Fermented beverages of pre- and proto-historic China |journal=[[PNAS]] |volume=101 |issue=51 |pages=17593–17598 |doi=10.1073/pnas.0407921102 |pmid=15590771 |pmc=539767 |bibcode=2004PNAS..10117593M |doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web |title=Li wine: The beer of ancient China |date=15 July 2009 |series=China Beer Festivals |volume=2009 |website=echinacities.com |url=http://www.echinacities.com/Special/Beer-Festival/Content.aspx?n=3223 |access-date=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090719014915/http://www.echinacities.com/special/Beer-Festival/Content.aspx?n=3223 |archive-date=19 July 2009}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wang |first1=Jiajing |last2=Liu |first2=Li |last3=Ball |first3=Terry |last4=Yu |first4=Linjie |last5=Li |first5=Yuanqing |last6=Xing |first6=Fulai |title=Revealing a 5,000-y-old beer recipe in China |journal=[[PNAS]] |volume=113 |issue=23 |date=2016-06-07 |pmid=27217567 |pmc=4988576 |doi=10.1073/pnas.1601465113 |doi-access=free |pages=6444–6448 |bibcode=2016PNAS..113.6444W |url=https://www.pnas.org/content/pnas/113/23/6444.full.pdf }}</ref> Записано, ож бігом [[Ведичный період|ведичного періода]] в [[Давня Індія|давнюй Індії]] пила ся [[Сура (алкогольноє питя)|сура]], котра подабала на пиво.<ref name="Eraly2002">{{cite book |first=Abraham |last=Eraly |year=2002 |title=Gem in the Lotus |publisher=Penguin Books |isbn=978-93-5118-014-2 |page=165 |url=https://books.google.com/books?id=YokatCwNG90C&pg=PT165}}</ref><ref name="Prakash2005">{{cite book |first=Om |last=Prakash |year=2005 |title=Cultural History of India |publisher=New Age International |isbn=978-81-224-1587-2 |page=503 |url=https://books.google.com/books?id=nzpYb5UOeiwC&pg=PA503 |access-date=8 October 2013}}</ref> У 4.&nbsp;сторочу&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е. грецькый філозоф [[Ксенофон]] записав у свойих вандрованях, ож у [[Арменія|Арменії]] сохтовали з трубочок пити „ячмінноє вино“.<ref>{{cite magazine |last=Vann |first=Karine |date=13 September 2017 |title=Armenia might be one of the oldest and youngest beer-making countries in the world |magazine=Smithsonian Magazine |url=http://www.smithsonianmag.com/travel/armenia-might-be-one-oldest-and-youngest-beermaking-countries-world-180964860/}}</ref><ref>{{cite book |last=Hornsey |first=Ian Spencer |url=https://books.google.com/books?id=QqnvNsgas20C&pg=PA132 |title=A History of Beer and Brewing |date=2003 |publisher=Royal Society of Chemistry |isbn=978-0-85404-630-0 |pages=132–133}}</ref> == Класифікація == Пиво ся класифікує и оцінює подля фарбы, муцности тай гурькоты. Сучасноє пиво як правило має 4–6% [[Муцность алкоголя|муцности]].<ref name="BBC News 2010">{{cite news |title=World's strongest beer reclaimed |website=BBC News |date=16 February 2010 |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/north_east/8517607.stm |access-date=5 August 2015}}</ref> Гурькота ся замірює за шкалов IBU ({{Lang-en|International Bitterness Units}}), котра ся врокаши дефінує Америцькым обществом хемікув-пивоварув и Европськов конвенційов пивоварень.<ref>{{cite web |url=http://www.europeanbreweryconvention.org/EBCmain/commiteesgroups/index.php |title=The Analysis Committee |access-date=5 August 2009 |author=European Brewery Convention |quote=The EBC Analysis Committee also works closely together with the 'American Society of Brewing Chemists' (ASBC) to establish so-called 'International methods' with world-wide recognition of applicability. A partnership declaration between EBC and ASBC has been signed. The integration of the IOB methods of analysis and EBC methods is nearing completion. |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090519041640/http://www.europeanbreweryconvention.org/EBCmain/commiteesgroups/index.php|archive-date=19 May 2009}}</ref> Межинародна шкала была розроблена на основі европської (EBU, {{Lang|en|European Bitterness Units}}), и значіня гурькоты мавут быти ідентичні.<ref>{{cite web |url=http://www.lehighvalleyhomebrewers.org/glossary.html |title=Beer and Brewing Glossary|access-date=5 August 2009 |author=Lehigh Valley Homebrewers |year=2007 |quote=IBUs (International Bittering Units) – The accepted worldwide standard for measuring bitterness in beer, also known as EBU, based on the estimated alpha acid percentage of the hops used and the length of time they are boiled. |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080924090107/http://www.lehighvalleyhomebrewers.org/glossary.html |archive-date=24 September 2008}}</ref> === Фарба === [[Файл:Paulaner.jpg|міні|upright|[[Paulaner]] dunkel&nbsp;– темный лаґер]] Фарбу пива вызначат солод.<ref>[https://books.google.com/books?id=5PVTAAAAMAAJ&q=The+color+of+beer+is+first+of+all+determined+by+the+malt+type. Google Books] Fritz Ullmann, ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry'' Vol A-11 pp455, VCH (1985), {{ISBN|3-527-20103-3}}</ref> Майчастый колер&nbsp;— світлоянтарьовый, позад хоснованя світлых солодув. Світлый лаґер и світлый ель тото терміны про пива, вчинені з солоду, сушеного и жареного на [[кокс]]ови. Кокс ся першый раз ухосновав на тот процес у 1642.&nbsp;році, айбо лиш дас у 1703 першый раз ся схосновав термін „світлый ель“.<ref>[https://web.archive.org/web/20100203045718/http://ratebeer.com/Beer-News/Article-579.htm British Bitter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100203045718/http://ratebeer.com/Beer-News/Article-579.htm |date=3 February 2010 }} "A beer style or a way of life?", RateBeer (January 2006). Retrieved 30 September 2008.</ref><ref>Martyn Cornell, ''Beer: The Story of the Pint'', Headline (2004), {{ISBN|0-7553-1165-5}}</ref> Булшина днешнього пива ся варит на основі рецепта світлого лаґера, вареного в 1842 у [[Пылзень|Пылзньови]], теперь [[Чехія]].<ref>[https://web.archive.org/web/20100712053442/http://www.beerhunter.com/documents/19133-000262.html BeerHunter] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20100712053442/http://www.beerhunter.com/documents/19133-000262.html |date=12 July 2010 }} Michael Jackson, "A Czech-style classic from Belgium", Beer Hunter Online (7 September 1999). Retrieved 20 September 2008.</ref> Темноє пиво ся як правило варит из світлосолодової вадь лаґерносолодової основны з малов дольов май темного солоду. Другі фарбива&nbsp;— наприклад [[карамель]]&nbsp;— тоже ся знавут хосновати на затемненя пива. Дуже темні пива, ги [[ставт]]ы, хоснувут темный вадь чорный солод из май довгым процес його обжаркы.<ref>[https://books.google.com/books?id=gtKOyU9ci1MC&dq=roasted+malts+color+beer&pg=PA320 Google Books] Costas Katsigris, Chris Thomas, ''The Bar and Beverage Book'' pp320, John Wiley and Sons (2006), {{ISBN|0-471-64799-3}}</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=QDpi_6VnhegC&dq=roasted+malts+color+beer&pg=PA228 Google Books] J. Scott Smith, Y. H. Hui, ''Food Processing: Principles and Applications'' pp228, Blackwell Publishing (2004), {{ISBN|0-8138-1942-3}}</ref> {{Стыржень}} == Референції == {{Reflist}} == Далшоє читаня == {{refbegin|colwidth=25em|small=yes}} * {{cite encyclopedia |title=Encyclopaedia of Brewing |first=Christopher |last=Boulton |isbn=978-1-4051-6744-4 |date=August 2013 |location=Chichester, UK |publisher=Wiley-Blackwell |ref=none}} * {{cite book |first1=Tom |last1=Colicchio |date=October 2011 |title=The Oxford Companion to Beer |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00garr |editor1-first=Garrett |editor1-last=Oliver |editor-link1=Garrett Oliver |series=Oxford Companion To&nbsp;... |edition=1st hardcover |pages=960 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-536713-3 |ref=none}} * {{cite encyclopedia |editor1-first=Christine P. |editor1-last=Rhodes |editor2-first=Pamela B. |editor2-last=Lappies |date=October 1997 |title=The Encyclopedia of Beer |edition=paperback reprint |pages=509 |publisher=Henry Holt & Co |location=New York, NY |isbn=978-0-8050-5554-2 |ref=none}} * {{cite encyclopedia |first1=Tim |last1=Webb |first2=Stephen |last2=Beaumont |title=The World Atlas of Beer: The essential guide to the beers of the world |date=October 2012 |edition=hardcover |location=New York, NY |publisher=Sterling Epicure |isbn=978-1-4027-8961-8 |ref=none}} * {{cite encyclopedia |first=David |last=Kenning |year=2010 |title=Beers of the World: Over 350&nbsp;classic beers, lagers, ales, and porters |edition=hardcover |location=Bath, UK |publisher=Parragon |isbn=978-1-4454-0878-1 |ref=none}} * {{cite encyclopedia |editor1-first=Mark W. |editor1-last=Patterson |editor2-first=Nancy |editor2-last=Hoalst-Pullen |year=2023 |title=The Geography of Beer: Policies, perceptions, and place |edition=hardcover |location=Cham |publisher=Springer |isbn=978-3-031-39007-4 |ref=none}} {{refend}} == Вонкашні удкликованя == * [[:commons:Category:Beer|Пиво]] на [[Вікімедія Коммонс]] * [[:wikisource:Portal:Beer|Пиво]] на [[Вікіжерела]]х [[Катеґорія:Алкоголічны напої]] oz8lnyiiyqul85s8t5bma27brggbkgc Тернопільска область 0 4177 174097 146556 2026-10-20T21:32:36Z Engelseziekte 2261 delete 174097 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Регион|статус=[[Область]] [[Україна|Украины]]|регион=Тернопільска область|регион оригинал={{lang-uk|Тернопільська область}}|образчик=[[Файл:Coat of Arms of Ternopil Oblast.svg|80px]]|подпис=[[Герб Тернопільской области]]}} '''Тернопільска область''' ({{lang-uk|Тернопільська область}}) — єдна з областей на [[запад]]ї [[Україна|Україны]], з центром у місті [[Тернопіль]]. Мать розлогу 13 823 км² і 1 030 921 жытелїв ([[2010|2021]]). == Адміністратівне дїлїня == {|class="wikitable sortable" width="100%" |-style="background:#ddd;" ! № ! Назва ! class=unsortable width=85 align="center" | Ерб ! Населїня, <br /> тис. жит. ! Теріторія, <br /> км² ! Густота, <br /> чол./км² ! Адміністратівный <br /> центер ! class=unsortable width=120 | Мапа |- | align=center | 1 | [[Кременецькый раён|Кременецькый]] | [[Файл:Coat of Arms of Kremenetskiy Raion in Ternopil Oblast.png|100px]] | align=right| 144,7 | align=right| 2650,7 | align=right| 95,5 | align=center | [[Кременець]] | [[Файл:Kremenets Raion 2020.svg|120px]] |- | align=center | 2 | [[Тернопільскый раён|Тернопільскый]] | [[Файл:Coat of Arms of Ternopilskiy Raion in Ternopil Oblast.png|100px]] | align=right| 566,9 | align=right| 6202,5 | align=right| 24,3 | align=center | [[Тернопіль]] | [[Файл:Ternopil Raion 2020.svg|120px]] |- | align=center | 3 | [[Чортківскый раён|Чортківскый]] | [[Файл:Chortkiv rayon gerb.png|100px]] | align=right| 334,3 | align=right| 5027,3 | align=right| 41,3 | align=center | [[Чортків]] | [[Файл:Chortkiv Raion 2020.svg|120px]] |} {{Україна}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Тернопільска область]] [[Катеґорія:Области Україны]] lyy5r0fmobovdtq02sn2hrtc3workhl Сумска область 0 4178 174025 141966 2026-10-20T19:03:14Z Engelseziekte 2261 delete 174025 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:Map of Ukraine political simple Oblast Sumy.png|thumb|250px|Сумска область]] '''Сумска область''' ({{lang-uk|Сумська область}}) – є єдна з областей [[Україна|Україны]], з центром у місті [[Сумы]]. Ся находить на кордонї з [[Росія|Росією]]. Мать розлогу 23 834 км² і 1 081 400 жытелїв ([[2020]]). == Адміністратівне дїлїня == Районы Сумской области: * [[Охтирський район]] * [[Конотопський район]] * [[Роменський район]] * [[Сумський район]] * [[Шосткинський район]] {{Україна}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Україна]] [[Катеґорія:Области Україны]] [[Катеґорія:Сумска область]] kycf7skhjvu5cp4bzqr4xool2q33h4i Смереків 0 4513 174040 147591 2026-10-20T19:18:08Z Engelseziekte 2261 delete 174040 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Смереків''' — [[село]] у [[Жовківскый район|Жовківскому районі]], [[Львівска область|Львӯвськой области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП}} == Референції == <references/> {{SgKP|X|871|Smereków}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Лемківскы села в Польску]] rba16qqlystcs1ophocsb7hcewauxq9 Сінхротрон 0 4672 173997 153943 2026-10-20T18:52:52Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173997 wikitext text/x-wiki [[Файл:Schéma de principe du synchrotron.jpg|thumb|300px|Сінхотроны суть нынї хоснованы переважно про продукованя высокоенерґетічных рентґеновых лучів]] '''Сінхотрон''' є конкретный тіп кругового [[ускорёвач|ускорёвача частиць]] у котрім є [[маґнетічне поле]] і [[електрічне поле]] істым способом зосінхронізаоване з "перелетячіма" частицями. == Характерістіка == Сінхотроновый ускорёвач частиць (напр. [[електрон]]ів) ся складать з трёх частей: Лінеарного ускорёвача (LINAC), де ся звязок електронів „зконцентрує“ і акцелерує на [[Енерґія|енерґію]] в рядох стовок [[Електронволт|MeV]], BOOSTER (ускорёвачі) де є звязок електронів акцелерованый на [[швыдкость]] близку [[Швыдкость світла|швыдкости світла]] і енерґія ся рушать в рядох єдиніць GeV і STORAGE RING, де є луц складованый. Сінхотроновы жарїня выникаючі в STORAGE RING є дістрібуоване до BEAMLINES, на кінцї котрых суть лабораторія. Нероздїлнов частёв цалой сістемы є заперта [[Вакуум|вакуова]] трубка, в котрій ся величезнов швыдкостёв рушають електроны. Вакуум досяговане в сістемі і рушать ся в рядах 10<sup>-10</sup> [[Pascal|Pa]]. Дорога луча є коріґована маґнетами (DIPOLE, QUADRUPOLE, SEXTUPOLE a CORECTOR). {{Стыржень}} [[Катеґорія:Фізіка]] pt9t2a7htyy8abt0tf4npgmbx49uqc3 Стімулована емісія 0 4675 173994 98786 2026-10-20T18:52:16Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173994 wikitext text/x-wiki '''Стімулована емісія''' є обще [[емісія]] [[Когеренція (вовнїня)|когерентного]] [[Електромаґнетічне жарїня|електромаґнетічного жарїня]] з матеріалу выкликана жарїнём за сучасного переходу части квантовой сістемы з ексцітованого статусу до статусу базового. Знаме є передовшыткым єй схоснованя в [[ласер]]ах ку зосилнїню світла жаданых властностей, але находить уплатнїня і в зосилованю електромаґнетічного жарїня з вовновыма довжками мімо область видимого світла і єй близкых ([[масер]]) ці про ускорїня частиць ([[пасер]]). {{Стыржень}} [[Катеґорія:Фізіка]] j9q1ww0sicogjz8atfhh0253rgfm52h Термодінаміка 0 4685 174096 99572 2026-10-20T21:30:51Z Engelseziekte 2261 174096 wikitext text/x-wiki [[Файл:Carnot title page.png|thumb|Тітулна сторона ключовой роботы Саді Карнота о термодінаміцї з тітулом: ''Réflexions sur la puissance motrice du feu, et sur les machines propres à dèvelopper cette puissance'']] '''Термодінаміка''' є область [[фізіка|фізікы]], котра ся занимать процесами і властностями матеріалів і поль споєных з [[тепло|теплом]] і тепелныма явами выходячі притім з общіх прінціпів переміны енерґії, котры суть пописаны трёма термодінамічныма теоремами. Термодінаміка ся дале дїлить на штудіум рівноважных і нерівноважных процесів. Історічно быв розвой термодінаімкы ведженый тугов звышыти ефектівіту першых паровых строїв, котра была пописана в ключовій працї ''Роздумованя о імпулзній силї огня'' французького фізіка [[Ніколас Леонард Саді Карнот|Саді Карнота]], часто называного вітцём термодінамікы. О далшый розвой ся запрічінила формулація першого і другого закона термодінамікы, на котрых брали участь передовшыткым [[лорд Келвін]], [[Рудолф Клауій]] і [[Віліям Джон Мекворн Ренкін|Віліям Ренкін]]. Самотный термін термодінаміка є першыраз захопленый в роцї 1849 в працї лорда Келвіна. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Фізіка]] qbjmm8wm5od0czhqskeyvpb1m349bii Слон 0 4729 173964 140795 2026-10-20T12:52:30Z Engelseziekte 2261 173964 wikitext text/x-wiki [[Файл:Asian Elephant Prague Zoo.jpg|thumb|right|Слон індійскый]] '''Слон''' є найвекшый сухоземный [[Ссавцї|ссавець]]. По народжіню важыть дас 100 кґ. Саміця слона є кітна 20 аж 22 місяцїв, што є найдовша доба кітности у сухоземного звірятя. Слон ся дожывать 60 аж 70 років. Найвекшого слона застрїлили в [[Анґола|Анґолї]] в роцї [[1974]], важыв 12&nbsp;000 [[кілоґрам]]ів. Слоны суть в сучасности строго храненый вид по цїлім світї. == Основны інформації == Слон є характерістічный своїм хоботом, што є комбінація носа і верьхнёго рота, котрый хоснує на добываня їджіня, котра є дуже высоко. Слон є тыж способный підняти ним ладунок о вазї аж 1 тоны. В пекотї собі часто хоботом на ся метають пісок, порох ці воду. Слоны мають ай клы. Тоты великы зубы їм тырчать з ґамбы. Слоновы [[кел|клы]] суть єднов з прічін їх лову. Бізніс з нима є заказаный в много державах. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Ссавцї]] mmibjdhvts1q66xf7vpftmgk7h1z771 Слыж 0 4834 173963 82675 2026-10-20T12:52:20Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173963 wikitext text/x-wiki [[Файл:Barbatula barbatula kövi csík.jpg|thumb|right|Слыж]] '''Слыж''' ці '''слыган''' (''Barbatula barbatula'') є дрібным видом рыбы жыючой скоро в цалій Европі окрем [[Ґреція|Ґреції]], [[Апеніньскый півостров|Апеніньского півострова]], [[Шкотьско|Шкотьска]] і великой частї Шкандінавского півострова і Піренейского півострова.Слыж є довгый 10-18цм і коло ґамбы мать шість баюсків. {{Стыржень}} {{commonscat|Barbatula barbatula}} [[Катеґорія:Рыбы Підкарпатьской Руси]] akz1ffpubxsz1n00p33pqcl5g2xf1y7 Степовый лунь 0 5266 173993 127087 2026-10-20T18:50:09Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173993 wikitext text/x-wiki [[Файл:Circus macrourus.jpg|thumb|right|Степовый лунь]] [[File:Circus macrourus MHNT.ZOO.2010.11.97.11.jpg|thumb| ''Circus macrourus'']] '''Степовый лунь''' (''Circus macrourus'') є середнё великый [[хищі|хищ]] з [[родина (біолоґія)|родины]] ястрябовых. Степовый лунь росте до 40 – 48 цм. Самець є зверьха зафарбленый переважно сиво з тмавыма кінцями крыл і зо спіднёй стороны чісто білы. Саміця є невыразно бура із світлїшым сподом тїла. Гнїздить на югу [[выходна Европа|выходной Европы]] і [[середня Азія|середнёй Азії]] і зимує переважно в [[Африка|Африцї]], [[Індія|Індії]] і в юговыходній Азії. Рідко залїтавать і до западной Европы і на Брітаньскы островы. Жыє в одкрытых країнах, найчастїше степі, мочарях, ловить і на полях. Жывить ся малыма ссавцями, ящурками і меншыма видамі птахів. == Референції == {{Переклад|en|Moták stepní|6418921}} * [http://www.arkive.org/pallid-harrier/circus-macrourus/biology.html ARKive]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Стыржень}} {{sisterlinks | commons = Circus macrourus | species = Circus macrourus}} [[Катеґорія:Ястрябовы]] [[Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси]] pz84gtsgims6mxee8mjcpeburcmgmvj Тернопіль 0 5380 174098 170661 2026-10-20T21:32:43Z Engelseziekte 2261 delete 174098 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Місто | тіп = | назва = Тернопіль | місцёва назва = {{lang-uk|Тернопіль}} | образок = Ternopil-Ukraine-Map.png | образок_розмір = | прапор =Flag of Ternopil.svg | попис прапора = | ерб = Coat of arms of Ternopil.svg | попис ерба = Ерб міста | образок_підпис = | уміщіня = | попис уміщіня = | mapx = | mapy = | marksize = | край = [[Україна]] | окрес = | реґіон = [[Тернопільска область]] | заложене = [[1540]] | перша змінка =[[1540]] | аґломерація =565.1 | статус = [[1540]] | подїл = | жытелїв = 225 004 | розлога = 86 | ref-площа = | густота = 3 741 | код = | коордінаты = {{Coord|49|33|N|25|35|W|scale:100000}} | elevation = | lat_d = | lat_s = | lat_NS = N | long_d = | long_m = | long_EW = E | coordinates_type = | highest = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_long_d = | lowest = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_long_d = | надморьска вышка = 320 | водойма = Серет | етнікон =тернополянин, тернополянка, тернополяни | станція = Тернопіль | відстань = | желїзніця к = 486 | ref-залізниця к = | автошлях к = 418 | ref-автошлях к = | фізічна к = 367 | ref-фізична к = | желїзніця с = | фізічна с = | автошлях с = | братьскы міста = | день населеного пункту = | поштовы індексы = 46000-499 | адреса = 46000, Тернопільська область, м. Тернопіль, вул. Листопадова, 5, 52-20-21 | веб-сторінка = http://rada.te.ua/ | пріматор = Надал Сергій Віталійович | позначкы = |Магдебурзьке право=[[1548]]}} '''Терно́піль''' ({{lang-uk|Тернопіль}}) є місто в [[Україна|Україні]], 225 286 жытелїв, адміністратівне центрум [[Тернопільска область|Тернопільской области]]. Перше ся споминать у [[1540]]. році. ==Історія== [[Місто]] засноване [[1540]]. року Яном Амором Тарновскым. == Референції == {{50 найвекшых міст Україны}} {{Областны центры Україны}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Міста Україны]] [[Катеґорія:Тернопільска область]] kib90mdxl6xigyf9kdw1rjudyabw6lh Смоленьск 0 5451 173999 140313 2026-10-20T18:55:13Z Engelseziekte 2261 delete 173999 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Місто |образок = Uspensky cathedral.jpg |образок_підпис = Успеньскый собор |прапор = Flag of Smolensk (Smolensk oblast).png |ерб = Coat of Arms of Smolensk (Smolensk oblast) (2001).png |реґіон = [[Смоленьска область]] }} '''Смоленьск''' ({{lang-ru|Смоленск}})&nbsp;— місто в [[Росія|Росії]], адміністратівный центер [[Смоленьска область|Смоленьской области]]. Лежыть у западній части Росії на ріці [[Днїпр]]. Перше ся споминать у 863 році. == Референції == <references /> {{Стыржень}} [[Катеґорія:Міста Росії]] [[Катеґорія:Смоленьска область]] 1ufzhdx4h393bcyosra2qy25giktuzd Словяньск 0 5512 173960 165881 2026-10-20T12:51:06Z Engelseziekte 2261 delete 173960 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Місто |назва = Словяньск |місцёва назва = {{lang-uk|Слов'янськ}} |прапор = Flag of Sloviansk.svg |попис прапора = Прапор міста |ерб = Coat of Arms of Sloviansk.svg |попис ерба = Ерб міста |край = [[Україна]] |окрес = |реґіон = [[Донецька область]] |заложене = [[1645]] |перша змінка = |аґломерація = Краматорьска |статус = [[1794]] |жытелїв = 54 000 |розлога = 74 |ref-площа = |густота = 1872.3 |код = |коордінаты = {{Coord|48|51|N|37|37|W|scale:100000}} |надморьска вышка = 74 |станція = Словяньск |відстань = |желїзніця к = 632 |ref-залізниця к = |автошлях к = 772 |ref-автошлях к = |фізічна к = 537 |ref-фізична к = |желїзніця с = 110 |фізічна с = 95,5 |автошлях с = 119 |день населеного пункту = |поштовы індексы = 84100-84129 |адреса = 84122, м. Слов'янськ, майдан Соборний, 2 |веб-сторінка = http://www.slavrada.gov.ua/ |пріматор = |позначкы = }} '''Словяньск''' ({{lang-uk|Слов'янськ}}) є місто в [[Україна|Українї]], [[Донецька область]]. Жыє тамкы 40 000 жытелїв. Перше ся споминать у [[1645]] роцї. {{Commonscat}} {{50 найвекшых міст Україны}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Міста Україны]] [[Катеґорія:Донецька область]] ha7vez6q3bdmz93aojls8b5juxi0k60 Сїверьскодонецьк 0 5662 174035 163064 2026-10-20T19:05:31Z Engelseziekte 2261 delete 174035 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Місто |назва = Сіверьскодонецьк |місцёва назва = {{lang-uk|Сіверськодонецьк}} |образок = Азот(2010-03-03)6.jpg |образок_підпис = |країна = {{UKR}} |край = [[Луганьска область]] |заложене = [[1934]] |статус = [[1958]] |подїл = |густота = 2627 |станція = Лисичаньск |відстань = |желїзніця к = |автошлях к = |желїзніця с = 191 |фізічна с = 124 |автошлях с = 120 |адреса = 93404, м. Сєвєродонецьк, бульвар Дружби Народів, 32 |веб-сторінка = http://www.sed-rada.gov.ua/ |пріматор = Казаков Валентин Васильович |позначкы = }} '''Сіверьскодонецьк''' ({{lang-uk|Сіверськодонецьк}}; до року 2024 '''Сєвєродонецьк''' ({{lang-uk|Сєвєродонецьк}}) — є [[місто]] в [[Україна|Українї]], [[Луганьска область]], адміністратівный центер Сіверьскодонецького раёну. Находить ся на берегах рїкы [[Сіверьскый Донець]], 120 км по трасї и 191 км по желїзнім путёви од [[Луганьск]]а. Жыє там ~ 40 000 жытелїв. Перше ся споминать у роцї [[1934]]. {{50 найвекшых міст Україны}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Міста Україны]] [[Катеґорія:Луганьска область]] 17hqppooyaipqhnkw5p8wtmvkg4y0yh Старовижівскый район 0 5780 174012 123007 2026-10-20T18:58:57Z Engelseziekte 2261 delete 174012 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Старовижівскый район''' (укр. Старовижівський район) є [[район]] на [[Україна|Українї]] у [[Волиньска область|Волиньскій области]]. Мать розлогу 1122 км² і 31 012 жытелїв. Центер - селище [[Стара Вижівка]]. [[Файл:Starovyzhivskyi-Raion.png|250px|right]] {{Волиньска область}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Старовижівскый район]] [[Катеґорія:Районы Волиньской области]] b34u515qgmnzs81j87ylwloboftbgm9 Турійскый район 0 5781 174155 173448 2026-10-20T23:12:24Z Engelseziekte 2261 delete 174155 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Регион}} '''Турійскый район''' ([[Україньскый язык|укр]]. Турійський район) є [[район]] на [[Україна|Українї]] у [[Волиньска область|Волиньскій области]]. Мать розлогу 1205 км² і 26 570 жытелїв. Центер - селище [[Турійськ|Турійск]]. {{Волиньска область}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Турійскый район]] [[Катеґорія:Районы Волиньской области]] g33jiyhrd7rp56h52k28s6dy6xofprq Трпіня 0 6001 174134 140625 2026-10-20T22:59:51Z Engelseziekte 2261 delete 174134 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Місто |назва = Трпіня<br /> Trpinja<br /> Трпиња |місцёва назва = |образок = ТРПИЊА.jpg |окрес = |реґіон = [[Паннония]] |заложене = |перша змінка = |аґломерація = |статус = |водойма = |станція = |відстань = |желїзніця к = |автошлях к = |желїзніця с = |автошлях с = |веб-сторінка = |пріматор = |позначкы = }} '''Трпіня''' ({{lang-hr|Trpinja}}; {{lang-sr|Трпиња}}) є серьбске [[село]] на [[Хорватія|Хорватії]]. {{стыржень}} [[Катеґорія:Населены пункты Хорватии]] izefam67q5e9yo8mftrhbzka96u5kjl Сміла 0 6042 174000 149102 2026-10-20T18:55:30Z Engelseziekte 2261 delete 174000 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Місто | окрес = [[Сміляньскый район]] | реґіон = [[Черкаска область]] | заложене = [[1542]] | статус = [[1926]] | станція = Сміла | відстань = | желїзніця к = | автошлях к = | ref-автошлях к = | фізічна к = 165 | желїзніця с = 24 | фізічна с = 26 | автошлях с = 30 | адреса = м. Сміла, вул. Незалежності, 37 | веб-сторінка = http://smila.ck.ua/ | пріматор = Ананко Сергій Васильович | позначкы = }} '''Сміла''' — [[місто]] в [[Україна|Україні]], [[Черкаска область]]. Находить ся на берегах рікы [[Тясмин (ріка)|Тясмин]], 30 км по трасi и 24 км по [[Желѣзниця|желізници]] уд [[Черкасы|Черкас]]. Жиє там 64 295 жытелїв. Перше ся споминать у [[1542]] році. == Референції == <references /> {{Стыржень}} [[Катеґорія:Міста Україны]] [[Катеґорія:Черкаска область]] t02eyxxykqa4y0q58ccidi4i6iuctqb Тoшірo Міфунe 0 6265 174060 168075 2026-10-20T20:55:29Z Engelseziekte 2261 delete 174060 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{особа проста |Имя=Тошіро Міфунe |Имя_оригиналне={{ref-ja}} 三船 敏郎 {{ref-en}} Toshirō Mifune |Категория_склада=Toshirō Mifune |Образчик=[[File:Toshiro Mifune 1954 Scan10003 160913.jpg|200px]] |Образчика_подпис=Фото з року 1954 |Уроджѣня={{birth date|1920|4|1}} |Мѣсто_роджѣня=[[Циндао]], [[Китайска република (1912–1949)]] |Упокоеня={{death date and age|1997|12|24|1920|4|1}} |Мѣсто_смерти=[[Токіо]], [[Япония]] }} '''Тoшірo Міфунe''' ({{ref-ja}} ''三船 敏郎'', {{ref-en}} Toshirō Mifune, 1920 – 1997) быв єден з найвызначнїшых [[Японія|японьскых]] і світовых [[філм]]овых актерів. == Жрідла == * https://www.imdb.com/name/nm0001536/ Toshirō Mifune(1920-1997) * http://toshiromifune.org Toshiro Mifune == Референції == <references /> {{Lifetime|1920|1997|Міфунe, Тoшірo}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Персоналии:Япония]] [[Катеґорія:Филмовы артисты]] ryg8twtb5j3weyjobgelp9mh3htzm6y Темперамент 0 6279 174089 142546 2026-10-20T21:24:12Z Engelseziekte 2261 174089 wikitext text/x-wiki [[Файл:The_Effects_of_Sensitivity_on_the_Four_Different_Temperaments_LACMA_54.70.23.jpg|міні|праворуч]] '''Темперамент''' ([[латиньскый язык|лат.]] адекватна змішанина) значіть згорнутя характерістічных або вродженых черт індівідуалностей, котры ся тырвало проявлюють способом реаґованя, комунікації і пережываня. Темперамент є звязаный із взрушывостёв – значіть міров одповідї істого чоловіка на різны поштовхы - і загорнює і тенденцію черяти дяку. Назва выражать старый образ, же кажду особу годен охарактерізовати як даяку змішанину штир основных тїлесных щав т.є. гумору. Люде взаємно суть інакшы не лем своїм душевным жывотом (т.є. вниманём, памятанём, думанём, інтересами), но і формов - реакціями на імпулзы. Значіть темперамент становлює дінаміку цїлого пережываня і справованя індівідуалности. == Дінаміка пережываня == Дінаміка пережываня є темпо перебігу і черяня псіхічных процесів, статусів, дїй і комунікації і їх інтензітов. Пережываня ся выдрізнять: * скоростёв тай інтензітов реакцій чоловіка на різны поштовхы, * довжков тырваня реакцій * проявом пережываного навонка == Тіполоґія особности == Люде собі уже здавна вшимли, же люде реаґують на імпулзы вшелияк, але характерістічно, і так выникали намагы каждого чоловіка зашорити до даякого тіпу. Выникли штири славны тіполоґії. === Іпократова тіполоґія темпераменту === [[Файл:Four temperaments - 2.svg|right|200px|thumb|Штири темпераменты ([[флеґматік]], [[холерік]], [[санґвінік]], [[меланхолік]])]] == Повязаны статї == * [[Псіхічны властности індівідуалности]] * [[Псіхолоґія]] == Референції == <references/> {{Переклад|cs|Temperament|8516421}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Темперамент]] [[Катеґорія:Індівідуалность]] [[Катеґорія:Псіхічны властности]] e574m6qdepeq3h0z426j1ea0tvsl0km Асімілація 0 6312 174194 171681 2026-10-21T01:34:09Z Flipdot 23893 174194 wikitext text/x-wiki '''Асіміла́ція''' (з {{Lang-la|similis}} „подобный“) є означіня про приспособлїня єдного яву другому. Хоснує ся у веце різных сітуаціях і областях: * [[Асімілація (біолоґія)]], приниманя і переміны латок жывым орґанізмом про выставбу його тїла * [[Асімілація (псіхолоґія)]] * [[Асімілація (учіня)]] * [[Фонемова сподоба|Асімілація (лінґвістіка)]], присоблїня фонем другым, векшынов сусїднїй; в лінґвістіцї ся так даколи означує: ** зачленїня [[перебераня|перевзятого]] слова до нового языка ** асімілація падів — складбова сподоба, т.є. [[атракція (лінґвістіка)]] * [[Асімілація (соціолоґія)]], сплынутя єдного чоловіка або ґрупы людей з майорітным жытельством * [[Асімілація (ґеолоґія)]], абсорбованя і занык фраґментів [[горнина|горнины]] в [[маґма|маґмі]] * [[Асімілація даных]], в [[Метеоролоґія|метеоролоґії]] метода, яка уможнює одгаднути статус атмосферы * [[Асімілація акції]], абсорбція выданых акцій публіков {{Чеперушка}} dduo8fg4glywthtoqnqz66frpiokto1 Танк 0 6563 174071 172220 2026-10-20T21:09:30Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174071 wikitext text/x-wiki [[Файл:Iraq-m1 abrams.jpg|thumb|250px|Танк США [[Абрамс (танк)|М1 Абрамс]] на уліцях містечка Біаж, [[Ірак]].]] '''Танк'''&nbsp;— [[броня|бронёвана]] боёва машына на [[гусеніця|гусенічнім]] [[шасі]], звычайно з [[канон]]овым основным [[озброїня|озброїнём]]. В ранных етапах розвитку танкобудованя ся вырабляли танкы з выключно [[кулёмет|кулёметовым]] озброїнём, а по [[Друга світова война|Другій світовій войнї]] експеріментовали з конштруованём танків [[ракета|ракетовым]] озброїнём. Знаны суть варіанты танків з огнёметом. Основнов розлуков танку од другых гусенічных боёвых машын з каноновым озброїнём є можливость танку швыдко стрїляти в шырокых меджах [[Кут піднесїня|кутів піднесїня]] тай горізонталных кутах. В переважній векшынї припадків таку можливость реалізовали встановлїнём канона на [[Башта (озброїня)|баштї]], котра ся обертать в горізонталній площінї, хоць суть нечісленны выняткы. == Історїя выникнення == Танкы ся появили 1916 году в [[Перша світова война|Першӱв світовӱв войнї]] для прорыва лїнїй обороны в умовах позицїйної во́йны на западному фронтови. У міжвоєнный період танкы еволюціонували до більш універсальных бойовых машин, здатных выконувати широкый спектръ задач на полї бою, а разом із нима розвивалися і [[Доктрина|доктрины]] застосування танковых вїйськ у маневровӱв войні, зокрема, німицька ідея [[«бліцкрига»]]. Успіх кампаній [[Вермахт|Вермахта]] проти [[Польско|Польщі]], [[Франція|Франції]] та СССР привӱв до широкого вызнання ефективностї танка і масового выробництва в усіх провідных країнах. == Референції == {{reflist}} {{Переклад|uk|Танк|10168563}} == Вонкашнї лінкы == {{Commonscat|Tanks}} * [http://www.battlefield.ru The Russian Battlefield] {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20110720235851/http://www.kubinka.ru/ Воєнний музей Бронетанкового озброєння та техніки. Росія, Кубінка] {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20110212041131/http://armor.kiev.ua/ Бронетанкова бібліотека Василя Чобітка] {{ref-ru}} * [http://wio.ru/tank/ww1tanru.htm Танки 1-ї світової війни] {{ref-ru}} * [http://wio.ru/tank/ww2aceru.htm Радянські танкові аси] {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20120805052110/http://armor.kiev.ua/ptur/ Танку ПТКР не страшний. Захист бронетанкової зброї та техніки від високоточної зброї] {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20090611002219/http://www.achtungtiger.boom.ru/ Невелика сторінка про німецьких танкових асів Другої світової війни] {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20090221131854/http://armoured.vif2.ru/main.htm Вітчизняна бронетанкова техніка] {{ref-ru}} * [http://www.btvt.narod.ru/ Сталь та вогонь: танки у війнах] {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20120419025346/http://www.redtanks.bos.ru/ Сталева лавина] {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20061009000540/http://www.ipclub.ru/arsenal/angar/WWII/army/germany/gertanks/panzerwaffe.htm Танки та самохідні установки Німеччини. 1933—1945] {{ref-ru}} * [http://ru-front.h1.ru/ Сайт присвячений історії розвитку та застосування бронетанкової техніки, а також піхотного озброєння, які використовувалися в битвах на Східному фронті] {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20080924125820/http://wwi.sbn.bz/tank2/tank2.htm Танки та броньовики першої світової війни] {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20110504083113/http://liveguns.ru/tanki Каталог танків] {{ref-ru}} * Передача «Воєнна справа». [https://web.archive.org/web/20100112012835/http://rutube.ru/tracks/483352.html?v=de0b97b1ba32c3b3df0f86edad87d1ff Серія про танки] на [http://rutube.ru RuTube] {{ref-ru}} * [http://www.achtungpanzer.com/panzer.htm ACHTUNG PANZER! Сайт присвячений бронетанковій техніці Німеччини періоду Другої світової війни] {{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20090211132241/http://armorinaction.com/ Armour in action. Сайт містить величезну кількість фотографій сучасних танків в реальних умовах (не на виставках)] {{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20141110230956/http://www.onwar.com/tanks/index.htm OnWar's Tanks of World War II] Порівняльні характеристики та діаграми танків Другої світової війни {{ref-en}} [[Катеґорія:Танкы|*]] [[Катеґорія:Бронетехніка]] [[Катеґорія:Зброя]] {{Стыржень}} 4uzznewicccia2adqa6c7jr509felwp Таншоннят (аэропорт) 0 6641 174072 83634 2026-10-20T21:10:03Z Engelseziekte 2261 delete 174072 wikitext text/x-wiki {{Delete}}[[File:Tansonnhat9.jpg|250px|thumb|right|Таншоннят аэропорт]] '''Таншоннят аэропорт''' є аэропорт [[Вєтнам|Вєтнамy]], [[Хошимин]], жыючіми на плосї о розлозї 8,5 км². {{commons|Таншоннят (аэропорт)}} [[Катеґорія:аэропорт Вєтнаму]] ea7bi40qcbq3bgajrl7hwlci3hl17p1 Стрый (город) 0 6668 174019 145244 2026-10-20T19:01:55Z Engelseziekte 2261 delete 174019 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Вецезначность|Стрый}} {{Місто | тіп = | назва = Стрый | місцёва назва = Стрий {{Реф-инфо|[[Украинскый язык|укр.]]}} | образок = Stryi town hall1.JPG | образок_розмір = | прапор = Flag of Stryi.svg | попис прапора = Прапор міста | ерб = Coat of arms Stryi.svg | попис ерба = Ерб міста | образок_підпис = | уміщіня = | попис уміщіня = | mapx = | mapy = | marksize = | край = [[Україна]] | окрес = | реґіон = [[Львівска область]] | заложене = | перша змінка = [[1385]] | аґломерація = Стрыйска | статус = [[1385]] | подїл = | жытелїв = 59 425 | розлога = 16,95 | ref-площа = | густота = | код = | коордінаты = {{Coord|49|15|N|23|50|E|scale:100000}} | elevation = | lat_d = | lat_s = | lat_NS = N | long_d = | long_m = | long_EW = E | coordinates_type = | highest = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_long_d = | lowest = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_long_d = | надморьска вышка = | водойма = [[Стрый (ріка)|Стрый]] | станція = Стрый | відстань = | желїзніця к = | ref-залізниця к = | автошлях к = | ref-автошлях к = | фізічна к = | ref-фізична к = | желїзніця с = | фізічна с = | автошлях с = | етнікон = | братьскы міста = | день населеного пункту = | поштовы індексы = 82400 | адреса = 82400, Львівська обл., м. Стрий, вул. Шевченка, 71 | веб-сторінка = http://stryi-rada.gov.ua/ | пріматор = Шрамов'ят Роман Євстахович | позначкы = }} '''Стрый''' {{Реф-инфо|[[Украинскый язык|укр.]]}} ''Стрий'' — город в [[Україна|Україні]], [[Львівска область]]. Находить ся на берегах [[Стрый (ріка)|рікы Стрый]], 71&nbsp;км по автодразї и 75&nbsp;км желїзницьов од [[Львів|Львова]]. Город мать 59&nbsp;425 жытелїв. Перва упоминка походить з року [[1385]]. == Одказы == * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/429 Stryj]// Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1890. — T. XI : Sochaczew — Szlubowska Wola.— S. 429—438 {{Стыржень}} [[Катеґорія:Міста Україны]] [[Катеґорія:Львівска область]] [[Катеґорія:Населены пункты Львовской области]] 00b9lvzkzak6rak15wy0r06c8b0jtv2 Тібет 0 6777 174162 142543 2026-10-20T23:16:52Z Engelseziekte 2261 delete 174162 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:拷贝_(70097727).jpeg|міні|праворуч]] '''Тібет''' ([[Тібетьскый язык|тібетьскы]]: བོད་ {{IPA|[pʰø̀ʔ]}}) є історічна область в [[Середня Азія|середнїй Азії]]. {{стыржень}} [[Катеґорія:Азія]] 63h2olumvr711pj0woud3qikt3a3zmn Словенія 0 8714 173959 171232 2026-10-20T12:50:30Z Engelseziekte 2261 непотверджено 173959 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} {{Інфобокс країна (підк) |native_name={{lang-sl|Republika Slovenija}} |conventional_long_name=Република Словенія | common_name = Словенія |image_flag=Flag of Slovenia.svg |image_coat=Coat of arms of Slovenia.svg |image_map=EU-Slovenia.svg |national_motto= |national_anthem=''[[Zdravljica]]'' <small>(сема строфа)</small> |official_languages=[[Словенськый язык|словенськый]], [[Мадярськый язык|мадярськый]]*, [[Таліянськый язык|таліянськый]]* |capital=[[Любляна]] |largest_city=capital |demonym = [[словенці]] |latd=46 |latm=03 |latNS=N |longd=14 |longm=30 |longEW=E |government_type=парламентська [[Републіка|република]] |leader_title1=президент |leader_name1=[[Наташа Пірц Мусар]] |leader_title2 = премєр-міністер |leader_name2 = [[Роберт Голоб]] |area_rank=153. |area_magnitude=1_E12 |area_km2=20271 |percent_water=0,7 |population_estimate = 2 094 060 |population_estimate_year = октовбер 2019 |population_estimate_rank = 142. |population_census = 1 964 036 |population_census_year = 2002 |population_density_km2 = 103 |population_density_rank = 80. |GDP_PPP_year = 2018 |GDP_PPP = 75,967 міліарда [[Америцькый долар|доларув США]] |GDP_PPP_per_capita=$36 741 |HDI_year = 2018 |HDI = 0,902 |HDI_category=<span style="color:#090;">дуже высокый</span> |currency=[[Евро]] |currency_code=EUR |utc_offset=+1 |utc_offset_DST=+2 |drives_on= |cctld=[[.si]] |calling_code=+386 |footnotes=* В мадярськых вадь таліянськых общинах. }} '''Словенія''' ({{lang-sl|Slovenija}} [[МФА|[slɔˈʋèːnija]]]), офіціално '''Република Словенія''' ({{lang-sl|Republika Slovenija}}, накурто ''RS'') — [[країна]] в южнуй части [[Середня Европа|Середньої Европы]]. Граничит з [[Італія|Італійов]] на западі, на сівері з [[Австрія|Австрійов]], на сіверо-востоці з [[Мадярщина|Мадярщинов]], а на востоці та юзі з [[Хорватія|Хорватійов]]. Из площов 20 271 км² ся рахує єднов из май малых держав Европы. Столиця и такой майбулшый варош є [[Любляна]]. Словенія має 2,094 млн жителюв. 83% сут [[словенці]] по народности, пак значущі меншины сут [[мадяры]], [[таліяне]], [[ромы]] тай родакы з другых републик [[Югославія|бывшої Югославії]]. У подаєдных общинах [[мадярськый язык|мадярськый]] и [[таліянськый язык]]ы мают офіціалный статус паралелно из цілодержавным [[словенськый язык|словенськым]]. Словенія перша зпомежи републик Югославії уголосила независимусть в юнію 1991 года. В 2004 годі ся причленила до [[ЕУ|Европейського союзу]] и [[НАТО]]. В 2007 годі ся причленила ай до [[Еврозона|Еврозоны]], приявши общу валуту [[евро]]. == Історія == === Правік === [[Файл:Flûte paléolithique (musée national de Slovénie, Ljubljana) (9420310527).jpg|thumb|left|120px|Кустка [[печерный медвідь|печерного медвідя]] з [[Дівє Бабе]], ачей правічна фловта]] Територія теперішньої Словенії была заселена з [[правік]]у. Майстарші признакы людського поселеня ся датуют часом дас сперед 250 тыс. годами. В карстовуй печері [[Дівє Бабе]] ся найшла продіркавлена кустка [[печерный медвідь|печерного медвідя]], котра має датованя дас 42-44 тыс. годув назад; тота кустка ся тримле за [[Фловта з Дівє Бабе|правічну фловту]] и годна быти майстаршым у світі найденым музикалным інструментом. На [[люблянська млака|люблянськуй млаці]] в 2002 годі найшли [[Правічні алпійські жилища на сулаках|остаткы жилищ на сулаках]] віком булш ги 4,5 тыс. годув (теперь ото [[Світова дїдовизна ЮНЕСКО|обєкт світової дідузнины ЮНЕСКО]]), а вєдно з ними майстароє в світі деревляноє колесо. В часі межи [[бронзова доба|бронзовов]] и [[желїзна доба|желізнов добов]] в Словенії были поширені [[културы погребовых урн]] и [[галштатска култура]]. === Старовік (антика) === В [[Старовікый Рим|римську добу]] днешня Словенія была поділена межи провінціями [[Італія (провінція)|Італія]], [[Паннонія]] тай [[Норікум]]. Словенські землі лежали на торговому пути з Італії в Паннонію тай мали оборонноє значеня. Туй были римські поселеня [[Емона]] (теперь [[Любляна]]), Пойтовіо ([[Птуй]]) тай Келея ([[Цельє]]). [[Славяне|Словянські]] племена перейшли в Алпы в VI. стогудю по тому, як удты пушло ґерманськоє племня [[ланґобарды|ланґобардув]]. Приблизно в 620-х годах алпійські словяне были частьов [[Самова держава|Самової державы]]. По Самовуй смерти в 650-х годах словяне теперішньої [[Карінтія|Карінтії]] сформовали независимоє княжество [[Карантанія|Карантанію]]. [[Файл:Klagenfurt Landhaus Großer Wappensaal Fürstenstein 19072006 6295.jpg|thumb|left|190px|[[Прінцув камінь]], символ [[Карантанія|Карантанського княжества]]]] === Середньовік === Карантанці перші змежи словян прияли [[хрістіанство|християнство]] в VII. стогудю. У тот само період ся Карантанія стає вазалом [[Баварія|Баварії]], а май пак вєдно з Баварійов частьов [[Імперія Каролінґув|імперії Каролінґув]]. У наслідну добу алпійські словяне помалы страчают свою автономію, котру в процесі політичної и културної ґерманізації замінят [[Франкы|франкська]] [[феодалізм|феодална система]]. До XIV. стогудя булша часть теперішньої Словенії пудпала пуд владу [[Габсбурґы|Габсбурґської династії]]. Майуплывна містна династія, [[ґровфы Цельські]], уфайтовала ся в 1456 годі. Конець середньовіка ся зазначив [[Османсько-габсбурґські войны|турецьков навалов]]. Недовольнусть феодалнов защитов против туркув и новыми податями привели ид великым селянськым восстаням у 1515 г. и 1572-3 гг. (вєдно з хорватами). === Ранный нововік === Ширеня [[реформация|реформації]] (головно [[лутеранство|лутеранства]]) в XVI. стогудю заклало фундамент розбудовы словенського [[книжный язык|книжного языка]]. Перші книгы по словенськы удав [[Прімож Трубар]] у 1550 годі. Наслідна контрреформація и католицькый абсолутизм загамовали словенську літературу онь до XVIII. стогудя, коли за реформаторської влады [[Мария Терезия|Марії Терезії]] тай сына юй [[Йозеф ІІ.|Йозефа ІІ.]] было заведено повинноє ошколованя из основнов ошколов на словенському языкови. Словенська література оживлят ся такыми фіґурами, як драматик [[Антон Томаж Лінхарт]] и поет [[Валентин Водник]]. [[Файл:Solkanski-most-1906 vir SŽ ŽM Tiri in čas 10-1998.jpg|thumb|[[Солканськый муст]] на ріці [[Сочи]] (1906)]] XV.-XVII. стогудя ся зазначили далшыми спустошуючыми войнами з [[Османьска імперія|Османськов імперійов]], войнами з [[Венеціанська република|Венеціанськов републиков]] из западного боку, тай далшыми восстанями селян. Стогудньый період мира тай розвиваня ся урвав из [[Наполеоновські войны|наполеоновськыми войнами]]. В період 1805-1813 гг. словенські землі (кроме сіверо-восточных) были частьов [[Іллірські провінції|Іллірськых провінцій]] из столицьов у Любляні. Словенськов реакційов на [[Весна народув|весну народув 1848 года]] была платформа автономної [[Изъєдинена Словенія|Изъєдиненої Словенії]]. Другым важным політичным напрямом быв [[іллірізм]], авадь ідея зъєдиненя з остатньыми южными словянами. По 1848 году словенська култура и політика заживают уброженя. Из новыми політичными свободами приходят конфлікты межи поколінями: католиками, лібералами тай соціалістами. У ту само добу ся зачинают ай межиетнічні конфлікты на змішаных словенсько-німецькых тай словенсько-таліянськых територіях, котрі ся пак май розгорят по войні. Починаючи уд 1880 года до першої світової войны еміґровали дас 300 тысяч словенцюв (єден из шести), майбулш у [[США]]. Гурничый опыт еміґранты дуставали щи дома в Словенії, пак робили в Америці банясами: майвелика словенська община ся находит у [[Кливленд, Огайо|Клівленді]] ([[Огайо]]), другі сут у [[Іллінойс]]і, [[Колорадо|Колораді]], [[Міннесота|Міннесоті]], [[Монтана|Монтані]], [[Пенсилвания|Пенсілванії]] тай [[Юта|Юті]]. Попри тум исе быв період індустріалізації. Важным економічным, културным и політичным центром для словенцюв быв ядранськый портовый варош [[Терст]]. === Перша світова война === [[Перша світова война]] принесла Словенії великі страты, май булш позад дванадцяти [[Битвы на ріці Соча|битв на ріці Сочи]], на теперішнюм словенсько-таліянськум пограничу. Соткы тысяч словенцюв рекрутовали в [[австро-мадярськоє войсько]], из них булш ги 30 тысяч загыбли. Соткы тысяч жителюв погранича помістили в [[утікацькый табор|утікацькі таборы]] в Австрії тай Італії. В таліянськых таборах ся з словенськыми втікачами убходили ги з державными ворогами - за час войны дакулько тысяч умерли позад голоду тай хворот. [[Файл:KongressfallofAH.jpg|thumb|left|Уголошеня [[Держава словенцюв, хорватув и сербув|Державы словенцюв, хорватув и сербув]] в [[Любляна|Любляні]]]] 29. октовбра 1918 народні зборы в [[Любляна|Любляні]] и [[хорватськый парламент]] уголосили независимусть [[Держава словенцюв, хорватув и сербув|Державы словенцюв, хорватув и сербув]]. Пак 1. децембра 1918 Держава СХС ся зъєдинила з [[Сербія|Сербійов]] у [[Корольство сербув, хорватув и словенцюв]] (уд 1929 ся стало называти [[Югославія]]). [[Сен-Жерменскый мирный договор|Сен-Жерменськый мирный договор (1919)]] постановив провести [[Карінтійськый референдум|референдум]] в етнічно змішануй южнуй [[Карінтія|Карінтії]], де ся вже бороли австрійські войська з югославськыми. На области проведеня референдума, де приблизно 70% людности были словенці, 59% проголосовали за Австрію (межи тым на южнум березі [[Драва|рікы Дравы]] булшина голосув была за Югославію). Ціла область ся так стала частёв Австрії. [[Рапаллськый договор (1920)]] лишив приблизно 327 тыс. словенцюв (из 1,3 млн) в Італії. По тому, як власть в Італії [[Фашистська Італія|взяли фашисты]], они пудпали пуд насилну [[Таліянізація|таліянізацію]]. Майпознатов в удпорі против фашизма была орґанізація [[ТІҐР]], заоснована в 1927 годі. === Меживойнова доба === Нестойка ситуація в новуй [[Югославія|Югославії]] из єї многыми політичными крізами в цілому ся характеризовала противеньом межи сербськым центром и націоналнов периферійов. У цілу меживойнову добу словенці май пуддержовали [[Словенська людова партія|Словенську людову партію]], котра ся борола за автономію. Словенія як економічно майрозвита часть корольства была його промысловым центром. Єї економіка тай промысел ся щи булше розвили в 1920-ті годы, а май пак доста успішно удреаґовали на [[Велика депресія|економічну крізу 1929 года]]. Силно ся розвив ай туризм: словенські курорты (напр. [[Блед]] вадь [[Роґашка Слатина]]) добили собі світової славы. Два майбулші вароші, Любляна и [[Марібор]], были ґрунтовно модернізовані. Важными представителями модерністичної архітектуры были [[Йоже Плечник]], [[Иван Вурник]] и [[Владимир Шубіц]]. === Друга світова война === {| class="infobox" style="width: 90px; font-size: 86%" | {{Image label begin|image=Provincia di Lubiana1941-1943.jpg|width=350}} {{Image label small|x=0.345|y=0.105|scale=350|text=[[Націстічне Нїмецько|<span style="color:#0645AD;">Нацистська Німеччина</span>]]}} {{Image label small|x=0.915|y=0.058|scale=350|text=[[Мадярське кральовство|<span style="color:#0645AD;">Мадяр-<br/><br/>щина</span>]]}} {{Image label small|x=0.021|y=0.465|scale=350|text=[[Фашистська Італія|<span style="color:#0645AD;">Фаш.<br/><br/>Італія</span>]]}} {{Image label small|x=0.815|y=0.454|scale=350|text=[[Независима держава Хорватія|<span style="color:#0645AD;">Независима<br/><br/>держава<br/><br/>Хорватія</span>]]}} {{Image label end}} |- | У другуй світовуй войні [[Націстічне Нїмецько|нацистська Німеччина]] (барнаста барва) и [[Мадярске кральовство|гортіювська Мадярщина]] (зелена) анексовали території на сівері, а [[фашистська Італія]] на югови (чорно-біла смугаста часть мапы; чорна часть на западі была частьов Італії уд Рапаллського договора 1920 года). По 1943 г. Німеччина забрала собі ай таліянську окупаційну зону. |} [[Державы Оси|Гітлерувська коаліція]] напали на Югославію в апрілю 1941, розбивши ю за дакулько тыжднюв. Словенію поділили межи собов [[Націстічне Нїмецько|Німеччина]] на сівері тай [[Фашистська Італія|Італія]] на югови. Восточный реґіон [[Прекмуря]] (сперед [[Тріанонськый договор|Тріанонськым миром]] часть жуп [[жупа Ваш|Ваш]] и [[жупа Зала|Зала]]) заяла [[Мадярске кральовство|Мадярщина]], а дакулько сел на хорватському гатарови припали [[Независима держава Хорватія|Независимуй державі Хорватії]]. В таліянськуй окупаційнуй зоні ся орґанізовав [[Освободителный фронт Словенії|Освободителный фронт]], часть югославського комуністичного партизанства пуд проводом [[Йосип Броз Тіто|Йосипа Броза Тіта]]. Таліяне против тому спонзоровали містні анти-партизанські отряды. По [[Перемиря межи Італійов и Союзными державами|перемирю межи Італійов и Союзными державами]] в септембру 1943 Німеччина забрала юго-запад Словенії собі тай зъєдинила анти-партизанські отряды в [[Словенськоє домобранство]]. У кунцьови войны на яри 1945 партизаны освободили цілу територію днешньої Словенії (в [[Прекмуря|Прекмурю]] їм помогла ай [[Червена армада]]). В 1947 годі Італія передала Словенії теперішньоє [[Приморя]] по [[Мирный договор з Італійов (1947)|мирному договору]]. Партизаны взяли ай [[Терст]] и часть австрійської [[Карінтія|Карінтії]], айбо сесі реґіоны май пак мусіли лишити позад тиску западных союзникув. У войні загыбли дас 8% словенського населеня. Мала [[жыде|жидувська]] община в [[Прекмуря|Прекмурю]] была унищена в [[голокауст|голокості]] мадярськых жидув в 1944 годі. Нацисты депортовали булш ги 50 тыс. словенцюв, включно з дітьми, насилно переселеными в німецькі родины. Приблизно 30-40 тыс. чоловікув рекрутовали и заслали на восточный фронт. Таліянські власти депортовали 25 тыс. у [[концентрачный лагер|концентрачні лаґры]]. По войні комуністична власть зводила рахункы з своими противниками. Велика часть німцюв тай таліянув утікла из Словенії. === Соціалізм === [[Файл:Razgledanje spomenika u Dražgošama.jpg|thumb|[[Йосип Броз Тіто]] и словенськый політик [[Едвард Кардель]] у селі [[Дразґоше]]]] По войні ся Словенія стала републиков [[СФРЮ|федеративної Югославії]], котра в перші повойнові годы провела [[націоналізація|націоналізацію]] и зачаткы [[колективізація|колективізації]]. В 1948 годі независима політика Югославії стала причинов [[Розкол Тіто-Сталін|конфлікта межи Тітом и Сталіном]]. Противникы режима, межи ними ай словенці, засилали ся в трудові лаґры (майпознатый є [[Голый Оток]]). Уд 1950-х годув Югославія експериментовала из реформами. Личні и економічні свободы в Югославії были май высокі ги в державах [[Совітськый блок|совітського блока]]. Як федеративна република Словенія мала доста широку автономію. По [[Йосип Броз Тіто|Тітовуй]] смерти в 1980 годі ся зачала економічна и політична кріза. Повторив ся політичный конфлікт межи [[Сербія|Сербійов]] з єдного бока, и Словенійов тай [[Хорватія|Хорватійов]] из другого. В апрілю 1990 года Словенія провела перші демократичні выборы, на котрых выграла [[Демос (Словенія)|Демократична опозиція]] з дисидентом [[Йоже Пучник]]ом у чолі. 23. децембра 1990 пройшов [[Референдум за независимусть Словенії (1990)|референдум]] за независимусть, де ю пуддержали 88% цілого населеня. Офіційно ся независимусть уголосила 25. юнія 1991 года. 27. юнія из приходом [[Югославська людова армада|югославської армады]] в Словенію зачала ся [[Десятиденна война]]. На конець юлія югославська армада докус лишила Словенію. === Независима Словенія === В децембрі 1991 года была прията нова [[конституція Словенії]], пак у 1992 законы за [[приватизація|приватизацію]]. У Словенії переход ид [[торжна економіка|торжнуй економіці]] проходив поступно (напротив [[шокова терапія|«шокової терапії»]] в другых покомуністичных державах). Словенія ся причленила до [[ОЗН]] в 1992, до [[ЕУ]] и [[НАТО]] в 2004, тай до [[Еврозона|Еврозоны]] в 2007 годі. == Ґеоґрафія == [[Файл:Relief map of Slovenia.png|thumb|left|Рельєф Словенії]] Словенія лежит у середнюй авадь юго-восточнуй части Европы пуд [[Алпы|Алпійскыми горами]], на березі [[Середоземне море|Середоземного моря]]. На єї території ся стрічат алпійскый, середоземный и континенталный [[клімат]]. Булш ги половина території є заліснена (булшу частку хащ в Европі мают лиш [[Фінландія]] тай [[Швеція]]). В сіверо-западнуй части країны домінуют Алпы з майвысшым верьхом Словенії [[Триглав]]ом (2864 м). Из боку моря на юго-западі лежит [[Крас (плато)|плато Карст (Крас)]] из пудземными ріками тай печерами, як напримір [[Постойнська печера]] ци [[Шкоцъянські печеры]]. Словенськый берег [[Ядранске море|Ядранського моря]] тягне ся дас на 47 км уд [[Італія|Італії]] до [[Хорватія|Хорватії]]. [[Файл:Lake Bohinj (9452094709).jpg|thumb|right|[[Бохінськоє озеро]], майбулшоє озеро Словенії.]] [[Файл:P anguinus2.jpg|thumb|right|[[Proteus anguinus|«Чоловіцьку рыбу»]] мож увидіти в словенськых печерах, напримір у [[Постойнська печера|Постойнськуй печері]].]] Територія Словенії лежит головно в базені [[Чорне море|Чорного моря]] (81%), менша часть у базені [[Ядранске море|Ядранського моря]]. Майдовжі рікы сут [[Сава]], [[Драва]], [[Мура]], [[Колпа]] и [[Соча]]. Кваліта воды ся рахує єднов з майвысшых в Европі, айбо на промысловых и земледілськых територіях знают быти еколоґічні проблемы. === Флора и фавна === Словенія має богату, пестру флору и фавну позад свого положеня на границях біоґеоґрафічных реґіонув. При площи розміром 0,004% поверьха Землі туй є представленый 1% біолоґічных видув. Ссавцюв є 75 видув, межи ними [[Marmota|свистуны]], [[Capra ibex|козорогы]] и [[Rupicapra rupicapra|серны]]. Межи [[Carnivora|драпіжниками]] важні сут [[рысь]], [[мачка дика|дика мачка]], [[лисиця]] тай [[шакал]]. Словенія має дас 40-60 [[вовк]]ув и дас 450 [[бурый медвідь|бурых медвідюв]]. Дуже богата є печерна фавна, в котруй мож найти дакулько десяткув [[ендем|ендемічных видув]]. Из печерных хребетных познатый є лиш самый протей ''[[Proteus anguinus]]'', авадь «чоловіцька рыба». Из [[Cetacea|китовых]] в сіверному Ядрані жиє лиш делфін ''[[Tursiops truncatus]]''. Змежи богатої птичої фавны мож назвати дакулько [[сововы]]х: [[лелит]]а, [[ухан]]а вадь [[пугач]]а. Далшыми прикладами сут [[ястряб]], [[крачун]], [[чорный дятель|чорна]] и [[зелена жовна]] вадь [[бузёк|бузьок]] (майбулш у [[Прекмуря|Прекмурю]]). Містных господарськых звірят є 13, из восьми видув (курка, свиня, пес, кунь, увця, коза, пчола, марга). Межи ними сут [[крашськый овчарськый пес]], [[крайнська пчола]] и [[ліпіцанськый кунь]]. Иде робота над убновленьом популації містного [[Пструг мраморный|пструга мраморного]], котрого утиснули чужі виды [[пструг]]а. У днукашных районах, так ги в цілому в Середнюй Европі, мож найти [[дуб]] и [[бук]]. У горах май ростут [[смерека]], [[ялиця]] и [[сосна]]. [[Липа]] ся рахує за націоналный символ. Границя ліса проходит на высоті 1700-1800 м. В Алпах мож найти всякоє квітя, напр. [[Daphne blagayana|вовчелычку Блаґайову]], [[свічурникы]] (''Gentiana clusii'', ''Gentiana froelichi''), [[Primula auricula|стрінчашку ушкову]], [[Leontopodium nivale|шовкову косицю]], ''[[Cypripedium calceolus]]'', ''[[Fritillaria meleagris]]'' вадь ''[[Pulsatilla grandis]]''. == Політика == {{Multiple image | align = right | direction = horizontal | width = | image1 = Srečanje predsednika vlade Roberta Goloba z novoizvoljeno predsednico republike Natašo Pirc Musar (52516619515) (cropped).jpg | width1 = 132 | alt1 = Nataša Pirc Musar | caption1 = Президент Републикы Словенії [[Наташа Пірц Мусар]] | image2 = Robert Golob - 52114942369 (cropped).jpg | width2 = 125 | alt2 = Robert Golob | caption2 = Предсідник правительства Републикы Словенії [[Роберт Голоб]] | total_width = }} Словенія вто [[многопартійна сістема|многопартійна]] [[парламентська демократія]]. [[Голова державы]] є [[президент]], убераный всенародно на пять годув, майбулш на два терміны за собов. Екзекутивну власть має [[правительство Словенії]] (''Vlada Republike Slovenije''), веденоє премєр-міністром. Премєр-міністра и другых мініструв уберат [[Парламент Словенії|Державноє зобраня]], основна палата парламента. [[Парламент Словенії]] ся складує з Державного зобраня тай Державної рады, т.є. в теорії є двокоморовый, айбо направду парламентські функції має лиш Державноє зобраня. Державноє зобраня має 90 депутатув (по єдному из [[Таліяне|таліянської]] и [[Мадяре|мадярської]] меншин) тай уберат ся на чотыри годы. Державна рада має 40 депутатув, котрі ся непрямо уберают на пять годув и представляют ґрупы інтересув (соціалні, економічні, професійні и реґіоналні). === Адміністративноє діленя === Словенія ся ділит на 212 общин (из котрых 11 сут варошські), котрі сут єдинов формов [[містна самоуправа|містної самоуправы]]. Общины мают доста широку компетенцію, до котрої входят напр. орґанізація спередшколного ученя и основної здоровничої службы, орґанізація ключовых соціалных служб, теріторіалноє планованя. Сістема статистичных єдинок [[NUTS]] ділит Словенію на [[Словенія в класифікації NUTS|два макрореґіоны]] (NUTS-2), котрі ся хоснуют у [[реґіонална політіка ЕУ|реґіоналнуй політиці Евроунії]]. Тоты ся пак ділят на 12 далшых реґіонув (NUTS-3). Неформалні традиційні реґіоны мают коріня в бывшых провінціях [[Австрійска імперія|імперії Габсбурґув]], а то сут [[Приморя]], [[Карінтія]], [[Штаєрмарк]] и [[Крайна]], котра ся дале ділит на Горішню, Долушню и Внуторну Крайну ([[Прекмуря]] было частьов двох [[Жупа (Мадярске кральовство)|мадярськых жуп]]). == Економіка == Словенія має высокый уровень розвитости и стабілный рост економікы. Змежи посткомуністичных держав Словенія має май высокый [[ГДП]] (ВВП) на єдного жителя. Майрозвита часть країны вто середня Словенія из столицьов [[Любляна|Люблянов]]. У 2007. годі Словенія перша змежи новых членув [[ЕУ|ЕС]] прияла валуту [[евро]] (місто [[словенськый толар|словенського толара]]). В 2010. годі ся причленила до [[OECD|Орґанізації економічного сотрудництва и розвою]]. Словенія має добре ошколовану робочу силу и розвиту інфраструктуру. Країна ся находит на важных транспортных путях. Уровень [[Прямі заграничні інвестиції|прямых заграничных інвестицій]] доста низкый, айбо в послідні годы поступно рус. Словенська економіка силно пострадала позад [[Европейська довгова кріза|Европейської довгової крізы]] кунця 2000-х. ГДП зачав назад рости в 2013. годі. Важными секторами промысла сут електроніка, електричный обладунок, хемікалії, лікарські препараты, текстіл, папірь и папірьова продукція, деревляні выробкы и автомобілі. Почти дві третины жителюв роблят у сфері служб. === Туризм === [[Файл:Bled Overview.JPG|thumb|right|[[Бледськоє озеро]] и остров]] Туризм у Словенії вто динамічный сектор економікы, котрый у 2019. годі прямо и непрямо приносив 12,3% цілого [[ГДП]] (ВВП). Вєдно в тому годі было 6,23 млн навщив країны и 15,8 млн ночовань. Туризм достачав 58 тысяч робочых міст. Булшина туристув приходит из великых европейськых рынкув, напримір [[Італія|Італії]], [[Німеччина|Німеччины]], вадь [[Австрія|Австрії]]. Словенія має много розмаїтых природных и културных обєктув для туристув. В столиці [[Любляна|Любляні]] є много вызначных прикладув [[бароко]]вої и [[сецесія|сецесійної]] архітектуры, межи послідньыми сут важні роботы словенського архітектора [[Йоже Плечник]]а. На сіверо-западі ся находят [[Юлійські Алпы]] из [[Бледськоє озеро|Бледськым озером]], долинов рікы [[Соча]], тай горов [[Триглав]], майвысшов у Словенії. Змежи другых верьховинськых ареалув, популарных на лыжованя и вандрованя, мож уділити [[Камницькі Алпы]], [[Караванкы]] тай [[Похоръє]]. Приморськоє [[плато Карст]] дало назву [[карст]]у — природнуй зоні, де вода розтоплює горнину, творячи печеры. Майпознаті печеры в сьому реґіоні сут [[Постойнська печера]] и [[Шкоцъянські печеры]] (на [[Світова дїдовизна ЮНЕСКО|спискови ЮНЕСКО]]). Словенська часть [[Істрія|Істрії]] лежит на березі [[Ядранске море|Ядранського моря]] — туй майважным туристичным пунктом є варош [[Піран]] из архітектуров у стилі венеціанської [[Готична архитектура|ґотикы]]. Береговата країна довкола [[Марібор]]а є позната своим винарьством. Сіверо-восток Словенії богатый на купелі, якыми сут [[Роґашка Слатина]], [[Раденці]], [[Чатеж об Саві]], [[Добрна]] и [[Моравске Топліце]]. Змежи иншых туристичных дестинацій сут історичні вароші [[Птуй]] тай [[Шкофя Лока]], и дакулько замкув, напримір [[Предъямськый замок]]. === Транспорт === [[Файл:Pendolino ETR 310.jpg|thumb|right|[[Хылячый ся поїзд]] [[Pendolino]] ETR 310 на централнуй штації в Любляні]] Словенія має доста великоє число автострад в порувнаню из середньыми числами в [[ЕУ|ЕС]]. Из розвитям системы скорых дорог Словенія ся фактично стала єднов великов [[Аґломерація|аґломераційов]]. Кваліта иншых дорог ся позад неувагы погуршує. Личні автомобілі сут намного май популарні ги масовый общественный транспорт, котрый тоже значно помалів. Желізниця натеперь перестаріла и позад сього не годна повноцінно конкуровати з дорожным транспортом. Основным портом у Словенії є [[Копер]]. У сіверному [[Ядранске море|Ядрані]] исе є майбулшый порт подля контейнерного транспорта (принимат такой 590 тыс. [[TEU]] на гуд). Вєдно з тым Копер є щи центром морського пасажирського транспорта, майчасто скапчаного из [[Італія|Італійов]] и [[Хорватія|Хорватійов]]. Май малі порты сут у [[Ізола|Ізолі]] тай [[Піран]]і. Змежи аеропортув основный є [[Аеропорт Любляна|Аеропорт Йоже Пучника]] в Любляні. Менші межинародні аеропорты сут у [[Марібор]]і и [[Порторож]]у. Майбулшов аеролінійов была державна [[Adria Airways]], айбо в 2019. годі збанкротовала и сперла свою роботу. Попри того Словенія має щи 12 уднушньых аеропортув и єден воєнськый. == Демоґрафія == Густота населеня Словенії — 101 житель на км². Варошськоє населеня числит 65%-79% зависимо уд дефініції. [[Довгота житя|Середня довгота житя]] в 2018 была 81,1 годув (для чоловікув 78,2 а для жун 84 годы). Майвеликі етнічні ґрупы на переписі з 2002 года были: [[словенці]] (83,1%), [[сербы]] (2%), [[хорваты]] (1,8%), [[боснякы]] (1,6%), [[ромы]] (0,4%), [[мадяры]] (0,3%), [[албанцѣ|албанці]] (0,3%), [[македонцѣ|македонці]] (0,2%), [[таліяне]] (0,1%). [[Словенськый язык]], котрый є частьов [[южнословянські языкы|южнословянської ґрупы]], має офіціалный статус на цілуй території Словенії. [[Мадярськый язык|Мадярськый]] и [[таліянськый язык]]ы мают офіціалный статус у змішаных реґіонах попиля мадярського тай таліянського гатарув. [[Ґотшейськый діалект]] нїмецького языка, котрым ся говорило в юго-восточнуй области [[Кочевя]], рахує ся [[Атлас загроженых языкув світу|критично загроженым]]. Ведля даных из 2007 года, 92% словенцюв віком уд 25 до 64 годув знали даякый чужый язык, а 71,8% знали два вадь булше (што была майвысша величина помежи країн ЕС). Из чужых языкув поширені сут хорватськый (знают го 61%), англійськый (56%), німецькый (42%) тай таліянськый (15%). Подля даных из 2018 г., майбулшов реліґійнов общинов сут [[Римокатолицька церьков|римо-католикы]] (73,4%). Значна часть населеня ся вызначат ги [[атеізм|атеїстув]] (14,7%) вадь [[аґностіцізм|аґностикув]] (3,6%). Межи великых реліґійных меншин мож назвати [[Православна церьков|православных]], [[Іслам|мусулманув]] и [[Протестантство|протестантув]] (в [[Прекмуря|Прекмурю]]). В Словенії щи жиє невеликоє число [[Ґрекокатолицька церьков|греко-католикув]] (в [[Біла Країна|Білуй Країні]] на юго-западі) и [[Юдаїзм|юдеюв]] (в [[Любляна|Любляні]]). {{Вароші Словенії}} == Култура == [[Файл:Ivan Grohar - Sejalec.jpg|thumb|right|''Сіяч'' ([[Иван Ґрохар]], 1907) — сесь образ ся став метафоров словенцюв и передав процес трансформації селської културы у вароську.]] === Уміня === ==== Вытварництво ==== За майважный період словенського малярьства ся держат XVIII. и XIX. столітя, коли ся оно розвивало в стілях [[неокласіцізм]]а (Матевж Ланґус), [[бідермаєр]]а (Джузеппе Томінц) и [[романтізм]]а (Міхаел Строй). Першу образову выставу орґанізовала малярька-[[реалізм|реалістка]] [[Івана Кобилца]] на кунцьови XIX. столітя. Змежи малярюв-[[імпресіонізм|імпресіоністув]] ся удзначили Матей Стернен, Матія Яма, Ріхард Якопич тай Иван Ґрохар; змежи [[Експресионизм|експресіоністув]] — Вено Пілон и Тоне Краль. Убнова словенської скулптуры ся зачала уд [[Алойз Ґанґл|Алойза Ґанґла]] (1859–1935), автора люблянськых памнятникув [[Крайна|крайнського]] научника [[Янез Вайкард Валвазор|Янеза Вайкарда Валвазора]] и поета и журналіста [[Валентин Водник|Валентина Водника]], тай статуй Словенського народного театра оперы и балета. По войні скулптуру дале розвивали братя Борис и Зденко Калины тай Якоб Савіншек. Молода версть скулпторув, напр. Янез Болька, Драґо Тршар и Славко Тихец, творили в абстрактнум стілю. Днешні скулпторы, напр. Яков Брдар и Мірсад Беґич, вернули ся ид людськым фіґурам. Змежи обєктув дізайна майбулшу світову славу має деревляный столець [[Rex (столець)|Rex]] (1952) у скандінавському стілю. Сесь столиць авторства дізайнера інтеръєрув Ніка Краля є частьов сталої выставы данського [[Designsmuseum]], майбулшого скандінавського музея дізайна, тай щи є в колекції Музея модерного уміня (MOMA). Як приклад промыслового дізайна мож назвати перші успішні карвінґові [[лыжі]] [[Elan]] SCX (1993), котрі ся стали єдным из майвызначных пунктув в історії лыжного спорта. ==== Архітектура ==== Архітектуру Словенії заступляют у булшині европейські стілі, котрі годні мати окремішні націоналні признакы. Из [[Романска архитектура|романського]] періода (XI-XIII. ст.) сут всокочені дас 180 примірув церькувної и феодалної архітектуры розличных тіпув. Романську архітектуру пак умінила [[Готична архитектура|ґотична]] (XIII-XVI. ст.), котра ся дале ділит на [[венеціанська ґотика|венеціанську ґотику]] в [[Приморя|Приморю]] и тзв. сіверну ґотику в иншых реґіонах Словенії. У тот само середньовічный період ся появила булша часть словенськых варошув. Земльотрясеня 1511. года понищило великоє число старшых архітектурных памняток; наслідна реконструкція (напр. у [[Любляна|Любляні]]) ся держит за переход ид [[Ренесансна архітектура|ренесанснуй архітектурі]]. Словенськый ренесанс обычно має подобу публичных будов, напр. каштелюв ци варошськых хыж. [[Барокова архітектура]] прийшла в Словенію в XVII. столітю вєдно з [[контрреформація|контрреформаційов]]. Спершу ся характерізовала венеціанськым вплывом, пак ся уд другої половкы XVIII. столітя май зачинают ширити віднянські архітектурні ідеї. Словенські барокові будовы были булшым ділом не чисто нові, ай реконструовані из старшої середньовічної архітектуры. За центер словенського барока ся тримле Любляна, де ся удбыла масштабна реновація церьквув и горожанськых хыж. XIX. столітя ся стало в многум зачатком модерної архітектуры. Важноє значеня прияли архітектурна теорія, реґулація будованя. Умножили ся функціоналні тіпы (оздоровні, промыслові итд.), для публичных будов ся появили тіпові проєкты. Для першої половкы столітя характерні [[класіцістічна архітектура|класіцізм]] и [[бідермаєр]]. У Словенії ся по них не зостало много примірув, головно позад незгодливої політічної сітуації в добу наполеоновськых воєн. У другуй половці столітя домінує історізм — спершу як комбінованя елементув розличных стілюв, пузніше ся появляют чисті історічні стілі, з котрых майважніші сут [[неороманіка]], [[неоґотика]], [[неоресенанс]] и [[необароко]]. Перші два ся май часто хосновали для церькувных будов, а неоренесансный стіль быв признаком публичных будов по цілуй Австро-мадярськуй імперії. У контексті урбанізації и націоналізма архітектура дустала щи народні формы, як то позыченый словенцями чеськый ренесанс (напр. Народный дом у [[Марібор]]і) ци німецькый ренесанс (Німецька хыжа в [[Цельє|Целью]]). Дакулько важных примірув неоренесанса были збудовані щи по люблянському земльотрясеню 1895. года, айбо булшоє артістічноє значеня має стіль [[сецесійна архітектура|сецесії]], котрый ся появив иппен у добу обновы города. Земльотрясеня 1895. года в Любляні принесло шкоду, айбо нараз из нев возмогу провести масштабну реновацію. Мусай было розобрати булш ги 10% варощанськых будов, а на їх місті ся появили нові; булшину остатньых будов треба было рекоструовати. У слідуючому 1896. годі быв приятый новый варошськый план. Хоть у публичных новобудовах дале доміновав історізм, пріватный горожанськый капітал удреаґовав на товдышню віднянську мовду, сецесійный стіль. Булшина люблянськых сецесійных обєктув (котрых є над 80) ся появила в період 1901-1909 гг. и сповняла функцію пріватного бываня и пудузятництва. Першый значный обєкт у стілю сецесії быв Змайськый муст, поставленый в 1901 г. Основна часть будов ся помістила в околици улиці ''Miklošičeva cesta'' межи старым центром и желізницьов. Попри [[ар нуво]] в иншых країнах віднянська, а позад того и словенська сецесія має май раціоналні и ґеометричні формы. В Любляні ся сецесія головно проявлят на фасадах, майбулш украшенями из ростинным ци ґеометричным орнаментом. Орнамент ся майчасто концентрує у горішнюй части будовы. В иншых аспектах обычно видко комбінацію з неоренесансом и необароком. Майважні словенські архітекты сього періода сут Макс Фабіані, котрый ся ошколовав у Відню и там участвовав у формованю сецесії, тай Ціріл Метод Кох, котрому належит майбулшоє число тогочасных люблянськых обєктув. За пузню сецесію ся даколи тримле наслідный народный стіль архітекта [[Иван Вурник|Ивана Вурника]]. Другым варошом Словенії по числу сецесійных памняток є [[Мурська Собота]] на [[Прекмуря|Прекмурю]] (товды мадярська часть монархії), котра в 1910. годі не мала ани три тысячі жителюв. Булшину сих памняток сотворив єден архітект, [[Ласлов Токач]]. У великых містах того періода, [[Марібор]]і тай [[Цельє|Целью]], сецесія представлена слабше. На примір [[Ґрац]]а, столиці провінції, туй ищи дале доміновала архітектура історізма, зато обычно видиме лиш окремі елементы сецесії. Подаєдні сецесійні фасады мож найти всяде по Словенії. Май мало сесь стіль представленый на [[Приморя|Приморю]] — там сут лиш єдиничні приміры. ==== Музика ==== ==== Література ==== === Наука и школованя === {{Переклад|sl|Slovenija|5365949|en|Slovenia|976525044}} {{Переклад|sl|Zgodovina Slovenije|5349305|en|History of Slovenia|972687857}} {{Штаты Европы}} {{Европска унія}} {{НАТО}} [[Катеґорія:Країны Европы]] [[Катеґорія:Европска унія]] [[Катеґорія:Країны]] [[Катеґорія:Державы НАТО]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1991]] 95ike4dgronv0y223y5kctltq1tp952 Список кралїв Кенту 0 8733 174010 142253 2026-10-20T18:58:26Z Engelseziekte 2261 delete 174010 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:British_isles_802.jpg|міні|праворуч]] На теріторії [[Брітанія|Брітанії]], завойованої [[анґлосаксы|анґлосаксами]] до початку VII ст. ся утворило 15 дрібных анґлосаксоньскых племінных князївств. В резултатї борьбы, в якій они неперестанно перебывали, ся сформовало [[Гептархія|сім кралёвств]]. Ниже представленый хронолоґічный '''список кралїв''' єдного з них — [[Кент (кралёвство)|Кенту]]. * [[455]]-[[488]] — Хенґіст; * [[488]]-[[512]] — Ерік; * [[512]]-[[560]] — Ерменріх; * [[560]]-[[616]] — Етелберт; * [[616]]-[[640]] — Едбальд; * [[640]]-[[664]] — Ерконберт; * [[664]]-[[673]] — Екберт I; * [[673]]-[[685]] — Хлотер; * [[685]]-[[687]] — Едрік; * [[688]]-[[690]] — Освін; * [[690]]-[[692]] — Свехард; * [[690]]-[[725]] — Вітред; * [[725]]-[[762]] — Етельберт; * [[725]]-[[748]] — Едберт; * [[747]]-[[767]] — Едвульф; * бл.[[762]] — Сіґред; * [[?]] — Едмунд; * бл.[[765]]-[[785]] — Хеберт; * бл.[[765]]-[[785]] — Екберт II; * [[?]] — Ельмунд; * [[796]]-[[798]] — Едберт; * [[798]]-[[807]] — Кутред; * [[807]]-[[827]] — Бальдред; == Тыж посмоть == * [[Гептархія]] {{стыржень}} [[Катеґорія:Гептархія]] pji3tc1ofdm04bj1weohir775rizvax Сінтоїзм 0 9021 174032 138981 2026-10-20T19:04:47Z Engelseziekte 2261 delete 174032 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[File:Itsukushima_Gate.jpg|thumbnail|250px|right|Торії Іцукушіма]] '''Сінтоїзм''' (Яп. 神道 Shintō) - є японска реліґійна і філозофічна школа. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Реліґія]] [[Катеґорія:Япония]] pd4ydyo6eez3f4vsk2eumfwzq2wp3ca Шаблона:Lang-ko 10 9112 174048 140606 2026-10-20T20:08:00Z Flipdot 23893 174048 wikitext text/x-wiki [[Корейскый язык|кор.]]{{#if:{{{1|}}}|&nbsp;{{lang|ko|{{{1}}}}}}}<noinclude> [[Category:Шаблоны языків|ko]] {{documentation}} </noinclude> nf62l5ovik151h9yweshzba45xggif2 Словіньскый язык 0 10123 173961 132790 2026-10-20T12:51:18Z Engelseziekte 2261 delete 173961 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:Slovenian Dialects.svg|міні|Словіньскый язык]] '''Словіньскый язык''' ({{lang-sl|slovenski jezik/slovenščina}}) є [[Южнославяньскы языкы|южнославяньскый]] язык, котрым ся бісїдує передовшыткым в [[Словенія|Словенії]] і в іншых країнах. Словіньсчiна хоснує [[латиніка|латиніку]]. {{Славяньскы языкы}} [[Катеґорія:Южнославяньскы языкы]] [[Катеґорія:Языкы]] bed67484l6z461dmh85jwc4636wukfz Тырнава 0 10158 174161 160757 2026-10-20T23:15:08Z Engelseziekte 2261 delete 174161 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:Slovakia-Trnava-Trojicne namestie.JPG|right|180px|Анґліцькы міста]] '''Тырнава''' (по {{lang-sk|Trnava}})&nbsp;— місто на [[Словеньско|Словеньску]] в [[окрес Тырнава|окресї Тырнава]] [[Тырнавскый край|Тырнавского краю]]. Лежыть у юго-западній части [[Словеньско|Словеньска]]. Тырнава є адміністратівным центром [[окрес Тырнава|окресї Тырнава]] і [[Тырнавскый край|Тырнавского краю]]. == Обывательство == {{SK|pop}} == Населїня == У містї бывать 65.713 людей. == Референції == <references/> lw1rndk6grvo6crpt9hdn2ra9949a6i Татарьскы удары 0 10264 174079 131605 2026-10-20T21:17:07Z Engelseziekte 2261 delete 174079 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:Genghis Khan empire-en.svg|thumb|right|Монґольско-татарьска інвазіа до Выходньой Европы]] '''Татарьскы удары''' або '''Татарьскы напады''' точнійше '''Монґольско-татарьскы удары''' была інвазіа войск [[Монґольска ріша|Монґольской рішы]] до [[Выходна Европа|Выходньой Европы]] у рокох 1223–1240 а пізнїйше і далей до середины [[Европа|Европы]]. [[Катеґорія:Історія]] qfcim7ez3w9vtd5ujwu9jyf1edh5z09 Теодор Ромжa 0 10283 174093 131959 2026-10-20T21:26:08Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174093 wikitext text/x-wiki [[File:Romza Teodor Glen Cove USA.jpg|thumb|250px|Теодор Ромжа, фото од [[Йозафат Тімковіч|Й.Тимковича]], василианскый монастырь Glen Cove, USA]] '''Теодор Ромжa''' (*[[14. апріль|14. апріля]] [[1911]], [[Великый Бычков]] — †[[1. новембер|1. новембра]] [[1947]], [[Мукачово]]) — быв [[єпіскоп]] [[Мукачовска ґрекокатолицька єпархія|Мукачовской ґрекокатолицькой єпархії]]. [[27. юн|27. юна]] [[2001]] го [[Папа римскый|папа]] [[Папа Йоан Павел ІІ.|Йоан Павел ІІ.]] выголосив за благословеного.<ref>Vatican: documents</ref> ==Біоґрафія== В роцї [[1930]] закінчів штудії матурітов на ґімназії в [[Хуст]]і. Теодор быв все веселый, любив шпорт, рад чітав жывоты святых і мучеників. Тогдышній мукачовскый єпископ [[Петро Ґебей]] ёго прияв до священицького семінаря в [[Ужгород]]і і кідь відів, якы мать таленты і характер, післав го докінчіти теолоґічны штудії до папського колеґія Ґерманікум-Гунґарікум, в 1934 Русікум в [[Рим]]і. Філозофію і теолоґію скінчів на папській универзіті Ґреґоріанум, де здобыв і докторскый тітул. В [[Рим]]і быв 25. 12. 1936 рукоположеный на [[священик]]а. Ёго священицкым моттом были слова 116 псалму: Господи, єм твій слуга і сын твоёй служебниці. В році [[1937]] быв менованый за пароха в [[Березове|Березовім]]. Новій єпископ [[Александер Стойка]] ёго пізніше закликав до [[Ужгород]]у і выменовав за шпірітуала свячщеницького семінаря і професора філозофії. По смерти єпископа А. Стойку прияв 24. 9. 1944 єпископску хіротонію на єпископа [[Мукачовска ґрекокатолицька єпархія|мукачовской єпархії]], котру вів лем три рокы. На єпископа Ромжу зробили 27. 10. 1947 [[атентат]]. Тяжкым воєнскым мотором вдарили до воза, в котрім ся віз єпископ і другы священиці. Віз ся розпав а отрясеных священиків бы бандиты добили на смерть, кебы не пришлов поштарьскый мотор з єдной і віруючі з другой страны. Пак іх одвезли до шпыталя до [[Мукачово|Мукачова]]. Єпископ ся уж діставав із тяжкой раны, як го 31. 10. 1947 отровила сестра Одарка, котру післало [[НКВД]]. Вмерти мусив прото, бо быв могучов силов, котра тримала віруючіх вєдно і не піддавала ся неприятелёві Хрістовой церкві. Ёго жывот быв як ікона [[Ісус Хрістос|Хріста]]. Насдідовав [[Ісус Хрістос|Ісуса]], ріс в мудрости, вчів словами і прикладом, обяв вшыткых і вшытко із любовёв. В переслідуваню быв силный і прияв свій хрест – смерь про віру і про церков. Свою душу оддал Сотворителёві в шпыталю як мученик 1. 11. 1947. В 60-тых роках 20-го сторіча інавґурованём метрополитного архієпископа візантійскорусиньской метрополії Ш. Й. Кочішка ся почав процес беатифікації єпископа Т. Ромжу і ёго сполубратів, [[Павел Петро Ґойдіч|Павла Петра Ґойдіча]], [[Василь Гопко|Василя Гопка]] і [[Александер Хіра|Александра Хіру]]. За благословеного Ромжу выголосив 27. 6. 2001 [[Папа Йоан Павел ІІ.|Йоан Павел ІІ.]] == Жрідла == * {{cite web |url=http://www.vatican.va/news_services/liturgy/documents/ns_lit_doc_20010627_romza_en.html |title=Teodor Romża (1911–1947) |publisher='''Vatican: documents''' |accessdate=2021-04-18}} {{ref-en}} * Іван Поп: Podkarpatská Rus - osobnosti její historie, vědy a kultury, Libri; Перше выданя ([[2008]]), {{ISBN| 978-80-7277-370-1}} {{Commonscat|Teodor Romža}} == Референції == {{reflist}} {{Стыржень}} {{Lifetime|1911|1947|Ромжа, Теодор}} [[Катеґорія:Русиньскы церьковны дїятелї]] [[Катеґорія:Русиньскы єпіскопы]] [[Катеґорія:Русиньскы мученици]] [[Катеґорія:Грекокатолицкы епископы]] lr87fz0fwdd962d3vy96v64l5h9hwvl Ториса 0 10298 174107 123281 2026-10-20T22:48:00Z Engelseziekte 2261 174107 wikitext text/x-wiki [[File:Slovakia Town Presov Pc333.jpg|thumb|250px|Торіса у [[Пряшів|Пряшові]]]] '''Ториса''' є ріка на северо-выходнім [[Словеньско|Словеньску]]. Прамінить у [[Левочскы горы|Левочскых горах]] коло села [[Торискы]]. Мать довжку 129 кілометрів, што єй рядить меджі найдовшы рікы на [[Словеньско|Словеньску]] (10.). Свою путь закінчує втоком до рікы [[Горнад]] юго-выходні од [[Кошыцї|Кошыць]]. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Рікы подля алфавиту]] [[Катеґорія:Рікы Словакии]] [[Катеґорія:Рікы што зачінають на русиньскых землях]] [[Катеґорія:Рікы Европы]] m0vaayvufxgraka68si705scsbh041n 174109 174107 2026-10-20T22:49:12Z Engelseziekte 2261 Engelseziekte переменовав сторінку [[Торіса]] на [[Ториса]] з вычерянём напрямлїнь: Назва з помилкою 174107 wikitext text/x-wiki [[File:Slovakia Town Presov Pc333.jpg|thumb|250px|Торіса у [[Пряшів|Пряшові]]]] '''Ториса''' є ріка на северо-выходнім [[Словеньско|Словеньску]]. Прамінить у [[Левочскы горы|Левочскых горах]] коло села [[Торискы]]. Мать довжку 129 кілометрів, што єй рядить меджі найдовшы рікы на [[Словеньско|Словеньску]] (10.). Свою путь закінчує втоком до рікы [[Горнад]] юго-выходні од [[Кошыцї|Кошыць]]. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Рікы подля алфавиту]] [[Катеґорія:Рікы Словакии]] [[Катеґорія:Рікы што зачінають на русиньскых землях]] [[Катеґорія:Рікы Европы]] m0vaayvufxgraka68si705scsbh041n Сполкова републіка Нїмецько (1949—1990) 0 10402 173989 135948 2026-10-20T18:44:32Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173989 wikitext text/x-wiki [[Файл:Flag of Germany.svg|thumb|альт=|Нїмецькый прапор]] [[Файл:West Germany 1956-1990.svg|thumb|right|{{center|Сполкова републіка Нїмецько}}]] '''Сполкова републіка Нїмецько''' ({{lang-de|Bundesrepublik Deutschland}}), '''Западнє Нїмецько''' і скорочіня '''СРН''' ({{lang-de|Westdeutschland, BRD}}) — є бывшый середоевропскый штат, якый існував в рокох [[1949]] аж [[1990]], коли ся ку нёму прыпоїли [[Германска демократична република|Нїмецьку демократічну републіку]] (НДР) і [[Западный Берлін]]. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Заниклы штаты Германии]] [[Катеґорія:История Германии]] 9yj6sy5shb5qy846qz3ubz3x4kx79wd Софія 0 10425 174007 144046 2026-10-20T18:57:38Z Engelseziekte 2261 delete 174007 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Otheruses|Софія (чеперушка)}} {{Місто |місцёва назва = {{lang-bg|Со́фия}} |країна = {{flag|Булгарія}} }} '''Софія''' ({{lang-bg|Со́фия}} {{Audio-IPA|Sofia.ogg|[ˈsɔfijə]}}) — є [[Головне місто|головне і найвекше місто]] [[Булгарія|Булгарії]] з 1.26 млн. населїням. == Ґалерія == <gallery> StGeorgeRotundaSofia.JPG| Sof.University~1935.jpg| Narsob3.jpg| NationalAssemblySquare.jpg| </gallery> == Референції == {{reflist}} {{Стыржень}} {{Головні міста країн Европы}} [[Катеґорія:Головны міста]] [[Катеґорія:Населены пункты Болгарии]] [[Катеґорія:Міста Булгарії]] [[Катеґорія:Болгария]] piqb2ed40aposos1kt94mi1u31a115d Тірана 0 10432 174164 136818 2026-10-20T23:17:00Z Engelseziekte 2261 delete 174164 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:Skanderbeg Square in Tirana.jpg|thumb|right|255px|Тірана]] '''Тірана''' — є головне місто [[Албанія|Албанії]]. Мать 618. тіс. обывателїв. {{Стыржень}} {{Головні міста країн Европы}} [[Катеґорія:Головны міста]] [[Катеґорія:Міста Европы]] [[Катеґорія:Міста]] ci6ipbyirw5ag9j6s9vc19r1yiwuzlq Тіранозавр 0 10458 174165 154574 2026-10-20T23:17:07Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174165 wikitext text/x-wiki [[Файл:Tyrannosaurus Rex Holotype.jpg|міні]] '''Тіраноза́вр''' ([[Латиньскый язык|лат]]. ''Tyrannosaurus'')&nbsp;— [[Род (біолоґія)|род]] тіранозавровых тероподів. В роді відомый 1 вид&nbsp;— Тіранозавр королівський, який єпопуларным персонажем в [[Поп-култура|масовій културі]]. Як і звышок тіранозавровых, ''Tyrannosaurus'' быв двоногым хыжаком з масывным черепом, врівноваженым довгым, тяжкым хвостом. Односно велыкыми та сыльными ногами. Рукы тіранозавра были барс малыми й малы лем два пальці. Хоч іншы [[тероподы]] рівны або перевыщують тіранозавра по розмірах, він быв найбівшым відомым тіранозавровым і єдным з найбівшых відомых наземных мясоїдів, до 15 [[Метер|метрів]] до довжкы. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Дінозавры]] kv5u88jlm0htj117puiq0hkt5m8snb7 Топля 0 10568 174121 123280 2026-10-20T22:51:28Z Engelseziekte 2261 174121 wikitext text/x-wiki '''Топля''' є ріка на северо-выходнім [[Словеньско|Словеньску]]. Прамінить у карпатьскых горах коло села [[Лївовска Гута]]. Мать довжку 130 кілометрів, што єй рядить меджі найдовшы рікы на [[Словеньско|Словеньску]] (9.). Свою путь закінчує втоком до рікы [[Ондава]] выходні од [[Пархованы|Парховян]]. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Рікы подля алфавиту]] [[Катеґорія:Рікы Словакии]] [[Катеґорія:Рікы што зачінають на русиньскых землях]] [[Катеґорія:Рікы Европы]] ewrqafrcb38v2f86t3g2b1cii3xiu17 Торвозавр 0 10569 174118 93743 2026-10-20T22:50:46Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174118 wikitext text/x-wiki [[Файл:Torvosaurus tanner DBi.jpg|300px|міні]] '''Торвозавр''' ('''''Torvosaurus tanneri''''') — обровскый предаторскый [[Дінозавры|дінозавр]] пізноюрськой епохы. Прыналежыть до родины Megalosauridae (челядь Spinosauroidea), найближшый близкый знаменитого [[меґалозавр]]а. Быв до 12 метрів до довжкы. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Дінозавры]] feldbyoldfbf0wvf3olewad54ks3d73 Транспорт (лоґістіка) 0 10583 174129 97635 2026-10-20T22:56:18Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174129 wikitext text/x-wiki [[Файл:CMA CGM Balzac.jpg|thumb|250px|right]] '''Транспорт''' як область в рамкох [[лоґістіка|лоґістікы]], є сполочeньско-економична область, котра ся дотулять перевозу річей, людей, палив, звірят, рослин, і др. Знаєме транспорт автодорожній, желїзнічный, летецькый, наморный, річный, потрубный, комбінованый i т.д. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Економія]] iwqbl3orfao40x5dtmhmqrj83ld8wd6 Телефонный код 0 10637 174085 108973 2026-10-20T21:21:46Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174085 wikitext text/x-wiki '''Телефонный код (предвольба)'''&nbsp;— префиксное число, што дозвалять [[телефон]]уючому выволати або прияти межигородны и межинародны телефонны воланя. Код зоны номерации (званый ABC про географично зависимы зоны номерации або DEF&nbsp;— про географично независимы зоны номерации)&nbsp;— три десятковы знакы&nbsp;— тот префикс [[Телефонне число|телефонного числа]], якый указуе межигородный узел звязи. == Смоть тыж == * [[Межинародны телефонны коды]] * [[Телефонны коды Украины]] * [[:en:Telephone numbers in Hungary | Телефонны коды в Мадярщинѣ (англ.)]] * [[:pl:Numery telefoniczne w Polsce | Телефонны коды в Польщѣ (пол.)]] * [[:en:Telephone numbers in Romania | Телефонны коды в Румынии (англ.)]] * [[:sk:Slovenské telefónne predvoľby | Телефонны предвольбы в Словакии (слов.)]] * [[:en:List of dialling codes in Ukraine | Телефонны предвольбы в Украинѣ (англ.)]] == Жерела == * [http://zakon5.rada.gov.ua/laws/show/z1284-06 Наказ Міністерства транспорту та зв'язку №&nbsp;1105 від 23.11.2006 «Про затвердження Національного плану нумерації України»] {{Стыржень}} [[Катеґорія:Телекоммуникация]] [[Катеґорія:Телефонны числа]] qiv56tg6rusd13f9dhm1hy3amwikgsp Донецька народна републіка 0 10657 174174 172304 2026-10-21T00:06:19Z Flipdot 23893 Захистив «[[Донецька народна републіка]]»: Частый вандалізм: Ник. [[Вікіпедія:Портал_комуніты#c-Flipdot-20261018141800-Противандалноє_замкнутя_статий_на_тему_Рос|дискусію на Порталі]] ([Едітованя=Дозволити лем автоматічно потвердженым хоснователям] (кінчіть 01:06, 21 януара 2027 (UTC)) [Переменовати=Дозволити лем автоматічно потвердженым хоснователям] (кінчіть 01:06, 21 януара 2027 (UTC))) 172304 wikitext text/x-wiki {{Адміністратівна єдиніця |назва = Донецька народна републіка |місцёва назва = {{lang-ru|Донецкая Народная Республика}} |полога = Map of Russia - Donetsk.svg |образок = Donetsk montage (2015).png |прапор = Flag of Donetsk People's Republic.svg |ерб = Coat of Arms of the Donetsk People's Republic.svg |країна = {{RUS}} |адміністратівный центер = [[Донецьк]] |найвекшы міста = на 23. фебруара 2022: Донецьк, [[Макіївка]], [[Горлівка]], [[Єнакієве]], [[Харцизьк]], [[Чистякове|Чістякове]] |входить = на 23. фебруара 2022: 5 раёнів, 13 містьскых |хоснованя = [[7. апріля]] [[2014]] |урядный язык = [[Російскый язык|російскый]] (урядный), [[Україньскый язык|україньскый]] (до 2020)<ref name="РС" >{{Cite news|title=Отмена языка. В Донецке поменяли "конституцию"|url=https://www.svoboda.org/a/30479661.html|website=Радио Свобода|date=2020-03-11|access-date=2020-03-11|archive-date=2020-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200312172435/https://www.svoboda.org/a/30479661.html}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://dnr-news.com/konstituciya-doneckoy-narodnoy-respubliki.html# |title=Конституция Донецкой Народной Республики, ст. 10 |access-date=2014-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140722124049/http://dnr-news.com/konstituciya-doneckoy-narodnoy-respubliki.html# |archive-date=2014-07-22 |url-status=dead }}</ref> |розлога = 26 517 |обывательство = 2 244 547 (2020)<ref>[http://glavstat.govdnr.ru/pdf/naselenie/chisl_naselenie_0920.pdf Численность населения Донецкой Народной Республики на 1 сентября 2020 года] {{Wayback|url=http://glavstat.govdnr.ru/pdf/naselenie/chisl_naselenie_0920.pdf |date=20201017032219 }} // ГлавСтат ДНР]</ref> |густота обывательства = 84,63 |етнічны ґрупы = [[Росіяне]], [[Українцї]] |вебова сторінка = {{URL|https://днронлайн.рф}} }} '''Донецька народна републіка''' (скорочено '''ДНР''', {{lang-ru|Донецкая Народная Республика, ДНР}}) — сепаратістічне штатне утворїня на выходї [[Україна|Україны]], котре підпоровала і контролёвала [[Росія]].<ref>{{cite book|last=MATSUZATO|first=KIMITAKA|chapter=The First Four Years of the Donetsk People’s Republic|title=The War in Ukraine's Donbas|publisher=Central European University Press|year=2022|pages=43–66|quote=This state was born as a result of the extreme polarization of Ukrainian society, has survived the military conflict with its former suzerain (Ukraine), and, at a certain stage of state building, began to enjoy Russia’s support.|isbn=9789633864203|doi=10.7829/j.ctv26jp68t.7|s2cid=245630627}}</ref><ref>{{cite book|last=Toal|first=Gerard|title=Near Abroad : Putin, the West, and the contest over Ukraine and the Caucasus|url=https://archive.org/details/nearabroadputinw0000toal|date=2017|page=[https://archive.org/details/nearabroadputinw0000toal/page/239 239]|quote=this does not mean that the Kremlin was behind all forms of protest against Euromaidan— this is clearly not the case— or that the Kremlin controlled the actions of all secessionist leaders, also clearly not so. Secessionist leaders and later rebel fighters had their own motivations. Having said that, there is considerable evidence to indicate that Russian state security structures worked in partnership with ostensibly private but functionally extended state networks of influence—oligarchic groups, veteran organizations, nationalist movements, biker gangs, and organized criminal networks— to encourage, support, and sustain separatist rebellion in eastern Ukraine from the very outset.|isbn=978-0-19-025331-8|publication-place=New York, NY|oclc=965543300}}</ref> В роках 2014–2022 екзістовала як самозваный штат, потім была Росіёв анектована як субєкт федерації. ДНР сі претендує теріторії [[Донецька область|Донецькой области]] Україны.<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.theguardian.com/world/2022/apr/11/new-phase-of-ukraine-war-brings-no-obvious-route-to-end-fighting|title=New phase of Ukraine war brings no obvious route to end fighting|website=the Guardian|date=2022-04-11|access-date=2022-07-05|quote=Russia’s current military activity appears to back up what are in effect reduced war aims: targeting the entire Donetsk and Luhansk oblasts claimed by the so-called separatist republics, both recognised by Vladimir Putin just before the war broke out.|archive-date=2022-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220607222659/https://www.theguardian.com/world/2022/apr/11/new-phase-of-ukraine-war-brings-no-obvious-route-to-end-fighting|url-status=live}}</ref> Головным містом є [[Донецьк]]. Україна означує Донецьку народну републіку за «терорістічну орґанізацію на окупованій теріторії Донецькой области» и зачала проти ней «антітерорістічну операцію (АТО)» ({{lang-uk|Антитерористична операція}});<ref>{{Cite web | title = Ukraine’s prosecutor general classifies self-declared Donetsk and Luhansk republics as terrorist organizations | url = http://www.kyivpost.com/content/ukraine/ukraines-prosecutor-general-classifies-self-declared-donetsk-and-luhansk-republics-as-terrorist-organizations-348212.html | date = May 16, 2014 | accessdate = 2021-11-11 | publisher = Kyiv Post }}{{ref-en}}</ref> подля україньской леґіслатівы, на означіня понятя «Донецька народна републіка» треба хосновати термін «окупаційна адміністрація Російської Федерації в окупованій Донецькій області».<ref>{{Cite web |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/2268-19 |title=Про особливості державної політики із забезпечення державного суверенітету України на тимчасово окупованих територіях у Донецькій та Луганській областях |publisher= zakon.rada.gov.ua |accessdate=2021-11-11}}{{ref-uk}}</ref> == Історія == Процес ся зачав [[7. апріля]] [[2014]], коли сепаратісты, заяли будинок Донецькой облдержадміністрації,<ref>{{cite web |author= |editor= |date=7 April 2014 |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-26910210 |title=Ukraine: Pro-Russians storm offices in Donetsk, Luhansk, Kharkiv |publisher=BBC News |format= |quote= |language= |accessdate=2021-11-11 |archiveurl= |archivedate= }}{{ref-en}}</ref> а наступно выголосили на 11. мая референдум о независлости своёй псевдреспубликы, котру назвали Донецка Народна Република.<ref>{{cite web |author= |editor= |date=8 КВІТНЯ 2014 |url=https://www.pravda.com.ua/news/2014/04/8/7021775/ |title="Донецька республіка" поки ще є і хоче в Митний союз |publisher=Українська правда |format= |quote= |language= |accessdate=2021-11-11 |archiveurl= |archivedate= }}{{ref-uk}}</ref> 13. апріля 2014 «дочасный презідент» Україны, Олександер Турчинов, выголосив зачаток антітерорістічной операції против незаконных збройных формацій із насаджінём збройных сил Україны.<ref>{{cite web |author= |editor= |date=16 April 2014 |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-27035196 |title=Ukraine says Donetsk 'anti-terror operation' under way |publisher=BBC News |format= |quote= |language= |accessdate=2021-11-11 |archiveurl= |archivedate= }}{{ref-en}}</ref> 11 мая на части теріторії Донбаса одбыв ся анонсованый референдум о независлости ДНР, на котрому, подля сепаратістів, около 90&nbsp;% населїня, што пришло на референдум, проголосовали за независлость. На основі того проводця [[Донецьк|донецкых сепаратістів]] Денис Пушилин выголосив независлость «людовой републикы».<ref>{{cite web |author= |editor= |date=12. мая 2014 |url=https://www.idnes.cz/zpravy/zahranicni/ukrajina-rusko-luhansk-doneck-referendum.A140512_132651_zahranicni_aha |title=Východ Ukrajiny vyhlásil nezávislost. Chceme do Ruska, žádají separatisté |publisher=iDNES |format= |quote= |language= |accessdate=2021-11-11 |archiveurl= |archivedate=}}{{ref-cs}}</ref> [[Російська Федерація]] удїлює сепаратістам ДНР всяку воєньску, економічну, торговну тай дипломатичну поміч, але самы російскы водці денонсують тот факт і выголошують, ож жителї Донбасу ведуть войну против «злочинного режиму» в Українї. Подля шацованя ''Crisis Group Europe and Central Asia Briefing N°79'' (5 February 2016) тото обтяжує російскый буджет о {{nowrap|$1 млрд}} рочно.<ref>{{cite web |author= |editor= |date= 5 February 2016 |url=http://www.crisisgroup.org/~/media/Files/europe/ukraine/b079-russia-and-the-separatists-in-eastern-ukraine.pdf |title= Russia and the Separatists in Eastern Ukraine |publisher=Crisis Group Europe and Central Asia |format=pdf, page 1 |quote= |language= |accessdate= |archiveurl= https://web.archive.org/web/20160221172014/http://www.crisisgroup.org/~/media/Files/europe/ukraine/b079-russia-and-the-separatists-in-eastern-ukraine.pdf |archivedate=21 Feb 2016 }}</ref> Донецька народна републіка з 2022 дістала узнаня од 3 членів штатів [[ОСН]]: [[Росія]]<ref name="указ признание">{{cite web |author= |url=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001202202220002 |title=Указ Президента Российской Федерации от 21.02.2022 № 71 "О признании Донецкой Народной Республики" |lang= |website=publication.pravo.gov.ru |publisher=Официальный интернет-портал правовой информации |date=2022-02-22 |access-date=2022-02-21 |archive-date=2022-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220222232303/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001202202220002 |deadlink=no }}</ref>, [[Сірія]]<ref name="автоссылка3">{{Cite web|lang=|url=https://sana.sy/ru/?p=321639|title=Сирия объявила о признании независимости и суверенитета ЛНР и ДНР|author=|website=|date=2022-06-29|publisher=[[Сирийское арабское информационное агентство]]|access-date=2022-06-29}}</ref>, [[Северна Корея]]<ref name="North_Korea_DNR_LNR">{{Cite web|lang=ru|url=https://meduza.io/news/2022/07/13/kndr-priznala-dnr|title=КНДР признала ДНР и ЛНР. В ответ Украина разорвала дипломатические отношения с Северной Кореей|website=|date=2022-07-14|publisher=[[Meduza]]|access-date=2022-07-16}}</ref>. == Референції == {{reflist}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Субєкты Росії]] lfycoye0s9xzfnkzfbal20smorpg573 Йозеф Тисо 0 10687 174176 157285 2026-10-21T00:12:38Z Halajkovič 33393 174176 wikitext text/x-wiki {{Везирь | имя = Йозеф Тисо | образок = Jozef Tiso.jpg | величина_образка = 250px | жена = | подпис_под_образком = Jozef Tiso | пост = Президент 1. Словацкой республикы | зачаток_термина = 26. октобер 1939 | конець_термина = апрѣль 1945 | предходник = ''пост новоствореный'' | наступник = ''пост скасованый'' | пост2 = 1. Премьер Словацкой републикы | зачаток_термина2 = 14. марец 1939 | конець_термина2 = 26. октобер 1939 | предходник2 = ''пост новоствореный'' | наступник2 = ''Войтех Тука'' | датум_уроджѣня = 13. октобер 1887 | мѣсто_уроджѣня = Велька Битча, [[Австро-Мадярщина]] | датум_смерти = 18. апрѣль 1947 | мѣсто_смерти = [[Братислава]], [[Чехословакия]] | профессия = [[священик]], [[теолог]], [[политик]] | партия = Словацка народна партия | народность = [[Словаци|Словак]] | alma_mater = Пазманеум | едукация = доктор [[Теология|теологии]], 1911 | вѣра = римокатолик | подпис = Jozef Tisos signature.jpg | категория в Commons = Jozef Tiso }} [[File:Jozef Tiso (Berlin).jpg|thumb|267px|Йозеф Тисо з визитов у А.&nbsp;Гитлера, 1941]] '''Йо́зеф Ти́со''' ({{lang-sk|Jozef Tiso}}; *&nbsp;[[13. октобер]] [[1887]], Велька Битча, жупа Тренчин, [[Мадярске кральовство]], днесь Битча, Словакия&nbsp;– †&nbsp;[[18. апрѣль]] [[1947]], [[Братїслава|Братислава]])&nbsp;— [[Словакы|словацкый]] [[Римокатолицка Церковь|римокатолицкый]] [[священик]], [[теолог]] и [[политик]], 1.&nbsp;[[президент]] Словацкой републикы (1939–1945). == Молоды рокы и наука == Родив ся в фамилии мясаря Гашпара Тиса яко другый дѣтвак з десятерох, быв крещеный яко Йозеф-Гашпар, але друге имя не хосновав. Уже в зачаточной школѣ в Битчи освоив основы нѣмецкого и [[Мадярскый язык|мадярского языка]]. Як способного ку языкам послали го на гимназию до Жилины (1898), пак до [[Нїтра|Нѣтры]] (1902), одкы го нѣтрянскый [[Епископ|бискуп]], як вызначно способного послав до [[Пазманеум]]а во [[Відень|Вѣдень]], де по науцѣ (1906–1910) року 1911 зыскав ступѣнь доктора теологии. Од року 1910 служив священником, а в часѣ [[Перша світова война|1.&nbsp;Свѣтовой войны]] фелдкуратом (военскым священником), але в конци рока 1914 тяжко похворѣв ся и быв вывольненый од войска. Доставать роботу профессора теологиии в Нѣтрѣ, а року 1921, в барз молодом вѣку, ставать ся секретарем нѣтрянского бискупа. == Политична карьера == Уже од року 1910 бере участь в политичных партиях, а року 1918 доставать ся до гремия Словацкой народной партии, яка выступала за автономию [[Словеньско|Словакии]]. Року 1925 выбраный за посланця парламента и зоставать ним до року 1939. Року 1927 партия добивать ся до влады и Йозеф Тисо наступать на пост Министра здоровництва и физкултуры. Року 1930 ставать ся подпредсѣдником партии, а по смерти предсѣдника Андрея Глинкы&nbsp;— везирьом партии (1939). == Перва Словацка република == По [[Мюнхенска догварька|Мниховской догодѣ]] ([[30. септембер|30.]]&nbsp;[[30. септембер|септембер]] [[1938]]) Нѣмцѣ обсадили Судеты, а президент Чехословакии [[Едвард Бенеш]] вздав ся свого уряду и емигровав. В Жилинѣ представителѣ словацкых партий такой выголосили автономию Словакии ([[6. октобер|6.]]&nbsp;[[6. октобер|октобер]] [[1938]]). В тяжкой ситуации парламент в Празѣ мусѣв нараз тоту автономию легислативно утвердити, а президент Емил Гаха именовав Йозефа Тиса премьером автономной Словакии. Подля Мниховской догоды Чехословакия мусѣла за три мѣсяцѣ рѣшити проблемы польской и мадярской меншины, што было майже неможне. Понеже Мниховска догода не дозволяла [[Гитлер]]у военным способом забирати далшы части Чехословакии, робив крокы ку тому, обы ся Чехословакия роспала сама по собѣ: про то добивав ся выголошѣня самостойности Словакии и таксамо [[Підкарпатьска Русь|Подкарпатской Руси]], котры хотѣв зробити своима сателлитами. При грозячом выголошѣню самостойности Словакии президент Гаха одволав Тиса з функции и выголосив на территории Словакии штатарию ([[9. марец|9.]]&nbsp;[[9. марец|марец]] [[1939]]), заведены з Чехии военскы едноткы зачали обсаджовати стратегичны объекты. Уже збавеный функции Тисо прияв позваня Гитлера до Берлина на 13.&nbsp;марца, на котром Гитлер домогав ся неодкладного выголошѣня независимости Словакии. Тисо собѣ лем только выпросив, жебы тот вопрос поставив на рѣшѣня словацкого сойма. На другый день словацкый сойм выголосив независимость ([[14. марец|14.]]&nbsp;[[14. марец|марец]] [[1939]]). О атмосферѣ того акту добрѣ свѣдчить споминка посланця Павла Чарногурского:<ref>Pavol Čarnogurský, 14. marec 1939 (Bratislava 1992, s. 247&nbsp;–&nbsp;251)</ref> "…по отворѣню сойма на посланецкы лавицѣ упав тяжкый, дусячый настрой… Каждый з нас розумѣв, же выголошѣньем независимости словацкой державы станеме ся лем инструментом в руках Гитлера, а не проводниками волѣ народа. {{Цитат 3|В оригиналѣ|''…otvorením snemu sa zniesla na poslanecké lavice ťažká, až dusivá nálada… Každý z nás vedel, že vyhlásením slovenskej štátnej samostatnosti sa staneme len nástrojom Hitlera, nie vyjadrovateľmi vôle národa.''|}} Подобный сценарий реализовали и на Подкарпатской Руси. Чехословакия перестала екзистовати. Тисо быв винный за депортацию [[Жиды|Жидох]] [[Словакия|Словакии]] до [[Концентрачный лагер|концентрачных лагрох]]. Тото не сперечав ани на судѣ, бо поважовав их за шкодникох словацкого люду. Выступаючи на дожинках в Голичу 16. августа 1942 повѣв: ''„Зробили сьме то на росказ Божый: Словак, зошмарь, збав ся свого шкодника!“'' <ref>{{cite web |author= |editor= |date=2025-05-07 |url=https://sk.wikiquote.org/wiki/Jozef_Tiso |title=Jozef Tiso – Wikicitáty |publisher=sk.wikiquote.org |format= |quote=„Urobili sme to podľa príkazu Božieho: Slovák, zhoď, zbav sa svojho škodcu!“ |language=слов. |accessdate= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> == Конець карьеры == В апрѣлю 1945 по приходѣ Червеной Армады Тисо утѣк до [[Австрія|Австрии]], де быв арештованый еднотков америцкого войска и выданый Чехословакии. Быв обжалованый зо зрады отечества и злочинов против людскости. Суд над ним зачав ся 2.&nbsp;децембра 1946 и закончив ся 15.&nbsp;апрѣля 1947. Быв засудженый на смерть завѣшеньем. Екзекуция одбыла ся 18.&nbsp;апрѣля 1947 на дворѣ Юстичного палаца в [[Братїслава|Братиславѣ]]. Неодовго быв в тайности похованый на Мартинском цинтерю в Братиславѣ. {{Цитат|''Шацунок его особности и чинох в словацкой и заграничной историогрфии противоречивый. Як идеолог, политик, державный и духовный дѣятель в тяжкой ситуации добы 2. свѣтовой войны,мимо дакотрых уступок нѣмецьому натиску и наслѣдным з того хыбам, причинив ся до збереженя териториалной и нородностной цѣлости штату, захранив живот вельом людям, духовны и материалны вартости словацкого народа''.|Slovenský biografický slovník}} {{Цитат 3|В оригиналѣ|Hodnotenie jeho osobnosti a činov je v slovenskej a zahraničnej historiografii protirečivé. Ako ideológ, politik, štátnik i duchovný činiteľ v zložitej vnútropolitickej a medzinárodnej situácii v období 2. svetovej vojny, napriek niektorým ústupkom vynúteným mocenským vplyvom Nemeckej ríše a z toho vyplývajúcim chybným rozhodnutiam, pričinil sa o zachovanie národnej a územnej integrity Slovenska, o záchranu mnohých životov a o rozvoj duchovných i materiálnych hodnôt slovenského národa.|Slovenský biografický slovník<ref>Slovenský biografický slovník</ref>}} Хоть еще и днесь многы в Словакии и заграничу видять в нем жертву трагичных обстоянь, свѣт оцѣнять его особу еднозначно.<ref>Nikola Bučeková: Svet vidí v Tisovi diktátora, Pravda, 22. feb. 2016, [http://spravy.pravda.sk/domace/clanok/384378-svet-vidi-v-tisovi-diktatora/ Online]</ref> == Одказы == * {{Cite book |author= |editor= |title=Slovenský biografický slovník |language= |edition= |volume=VI T{{--}}Ž |chapter= |quote= |location=Martin |publisher=Matica slovenská |date=1994 |series= |pages=74-76 |isbn=80-7090-111-X |doi= |url= }} * [https://www.facebook.com/zemplin.zemplen/videos/1845834129001060/ Slováci útočia na Sovietsky zväz (видео)] == Референции == {{Reflist}} {{Lifetime|1887|1947|Тисо, Йозеф}} [[Катеґорія:История Словеньска]] [[Катеґорія:Політічны лідеры]] [[Катеґорія:Посланцьове парламента]] qfhza8rej6wuekmrzzlqpf712oxi95t 174183 174176 2026-10-21T00:29:01Z Flipdot 23893 174183 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} {{Везирь | имя = Йозеф Тисо | образок = Jozef Tiso.jpg | величина_образка = 250px | жена = | подпис_под_образком = Jozef Tiso | пост = Президент 1. Словацкой республикы | зачаток_термина = 26. октобер 1939 | конець_термина = апрѣль 1945 | предходник = ''пост новоствореный'' | наступник = ''пост скасованый'' | пост2 = 1. Премьер Словацкой републикы | зачаток_термина2 = 14. марец 1939 | конець_термина2 = 26. октобер 1939 | предходник2 = ''пост новоствореный'' | наступник2 = ''Войтех Тука'' | датум_уроджѣня = 13. октобер 1887 | мѣсто_уроджѣня = Велька Битча, [[Австро-Мадярщина]] | датум_смерти = 18. апрѣль 1947 | мѣсто_смерти = [[Братислава]], [[Чехословакия]] | профессия = [[священик]], [[теолог]], [[политик]] | партия = Словацка народна партия | народность = [[Словаци|Словак]] | alma_mater = Пазманеум | едукация = доктор [[Теология|теологии]], 1911 | вѣра = римокатолик | подпис = Jozef Tisos signature.jpg | категория в Commons = Jozef Tiso }} [[File:Jozef Tiso (Berlin).jpg|thumb|267px|Йозеф Тисо з визитов у А.&nbsp;Гитлера, 1941]] '''Йо́зеф Ти́со''' ({{lang-sk|Jozef Tiso}}; 13.&nbsp;октобер 1887, Велька Битча, жупа Тренчин, [[Мадярске кральовство]], днесь Битча, Словакия&nbsp;– 18.&nbsp;апрѣль 1947, [[Братїслава|Братислава]])&nbsp;— [[Словакы|словацкый]] [[Римокатолицка Церковь|римокатолицкый]] [[священик]], [[теолог]] и [[политик]], 1.&nbsp;[[президент]] Словацкой републикы (1939–1945). == Молоды рокы и наука == Родив ся в фамилии мясаря Гашпара Тиса яко другый дѣтвак з десятерох, быв крещеный яко Йозеф-Гашпар, але друге имя не хосновав. Уже в зачаточной школѣ в Битчи освоив основы нѣмецкого и [[Мадярскый язык|мадярского языка]]. Як способного ку языкам послали го на гимназию до Жилины (1898), пак до [[Нїтра|Нѣтры]] (1902), одкы го нѣтрянскый [[Епископ|бискуп]], як вызначно способного послав до [[Пазманеум]]а во [[Відень|Вѣдень]], де по науцѣ (1906–1910) року 1911 зыскав ступѣнь доктора теологии. Од року 1910 служив священником, а в часѣ [[Перша світова война|1.&nbsp;Свѣтовой войны]] фелдкуратом (военскым священником), але в конци рока 1914 тяжко похворѣв ся и быв вывольненый од войска. Доставать роботу профессора теологиии в Нѣтрѣ, а року 1921, в барз молодом вѣку, ставать ся секретарем нѣтрянского бискупа. == Политична карьера == Уже од року 1910 бере участь в политичных партиях, а року 1918 доставать ся до гремия Словацкой народной партии, яка выступала за автономию [[Словеньско|Словакии]]. Року 1925 выбраный за посланця парламента и зоставать ним до року 1939. Року 1927 партия добивать ся до влады и Йозеф Тисо наступать на пост Министра здоровництва и физкултуры. Року 1930 ставать ся подпредсѣдником партии, а по смерти предсѣдника Андрея Глинкы&nbsp;— везирьом партии (1939). == Перва Словацка република == По [[Мюнхенска догварька|Мниховской догодѣ]] ([[30. септембер|30.]]&nbsp;[[30. септембер|септембер]] [[1938]]) Нѣмцѣ обсадили Судеты, а президент Чехословакии [[Едвард Бенеш]] вздав ся свого уряду и емигровав. В Жилинѣ представителѣ словацкых партий такой выголосили автономию Словакии ([[6. октобер|6.]]&nbsp;[[6. октобер|октобер]] [[1938]]). В тяжкой ситуации парламент в Празѣ мусѣв нараз тоту автономию легислативно утвердити, а президент Емил Гаха именовав Йозефа Тиса премьером автономной Словакии. Подля Мниховской догоды Чехословакия мусѣла за три мѣсяцѣ рѣшити проблемы польской и мадярской меншины, што было майже неможне. Понеже Мниховска догода не дозволяла [[Гитлер]]у военным способом забирати далшы части Чехословакии, робив крокы ку тому, обы ся Чехословакия роспала сама по собѣ: про то добивав ся выголошѣня самостойности Словакии и таксамо [[Підкарпатьска Русь|Подкарпатской Руси]], котры хотѣв зробити своима сателлитами. При грозячом выголошѣню самостойности Словакии президент Гаха одволав Тиса з функции и выголосив на территории Словакии штатарию ([[9. марец|9.]]&nbsp;[[9. марец|марец]] [[1939]]), заведены з Чехии военскы едноткы зачали обсаджовати стратегичны объекты. Уже збавеный функции Тисо прияв позваня Гитлера до Берлина на 13.&nbsp;марца, на котром Гитлер домогав ся неодкладного выголошѣня независимости Словакии. Тисо собѣ лем только выпросив, жебы тот вопрос поставив на рѣшѣня словацкого сойма. На другый день словацкый сойм выголосив независимость ([[14. марец|14.]]&nbsp;[[14. марец|марец]] [[1939]]). О атмосферѣ того акту добрѣ свѣдчить споминка посланця Павла Чарногурского:<ref>Pavol Čarnogurský, 14. marec 1939 (Bratislava 1992, s. 247&nbsp;–&nbsp;251)</ref> "…по отворѣню сойма на посланецкы лавицѣ упав тяжкый, дусячый настрой… Каждый з нас розумѣв, же выголошѣньем независимости словацкой державы станеме ся лем инструментом в руках Гитлера, а не проводниками волѣ народа. {{Цитат 3|В оригиналѣ|''…otvorením snemu sa zniesla na poslanecké lavice ťažká, až dusivá nálada… Každý z nás vedel, že vyhlásením slovenskej štátnej samostatnosti sa staneme len nástrojom Hitlera, nie vyjadrovateľmi vôle národa.''|}} Подобный сценарий реализовали и на Подкарпатской Руси. Чехословакия перестала екзистовати. Тисо быв винный за депортацию [[Жиды|Жидох]] [[Словакия|Словакии]] до [[Концентрачный лагер|концентрачных лагрох]]. Тото не сперечав ани на судѣ, бо поважовав их за шкодникох словацкого люду. Выступаючи на дожинках в Голичу 16. августа 1942 повѣв: ''„Зробили сьме то на росказ Божый: Словак, зошмарь, збав ся свого шкодника!“'' <ref>{{cite web |author= |editor= |date=2025-05-07 |url=https://sk.wikiquote.org/wiki/Jozef_Tiso |title=Jozef Tiso – Wikicitáty |publisher=sk.wikiquote.org |format= |quote=„Urobili sme to podľa príkazu Božieho: Slovák, zhoď, zbav sa svojho škodcu!“ |language=слов. |accessdate= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> == Конець карьеры == В апрѣлю 1945 по приходѣ Червеной Армады Тисо утѣк до [[Австрія|Австрии]], де быв арештованый еднотков америцкого войска и выданый Чехословакии. Быв обжалованый зо зрады отечества и злочинов против людскости. Суд над ним зачав ся 2.&nbsp;децембра 1946 и закончив ся 15.&nbsp;апрѣля 1947. Быв засудженый на смерть завѣшеньем. Екзекуция одбыла ся 18.&nbsp;апрѣля 1947 на дворѣ Юстичного палаца в [[Братїслава|Братиславѣ]]. Неодовго быв в тайности похованый на Мартинском цинтерю в Братиславѣ. {{Цитат|''Шацунок его особности и чинох в словацкой и заграничной историогрфии противоречивый. Як идеолог, политик, державный и духовный дѣятель в тяжкой ситуации добы 2. свѣтовой войны,мимо дакотрых уступок нѣмецьому натиску и наслѣдным з того хыбам, причинив ся до збереженя териториалной и нородностной цѣлости штату, захранив живот вельом людям, духовны и материалны вартости словацкого народа''.|Slovenský biografický slovník}} {{Цитат 3|В оригиналѣ|Hodnotenie jeho osobnosti a činov je v slovenskej a zahraničnej historiografii protirečivé. Ako ideológ, politik, štátnik i duchovný činiteľ v zložitej vnútropolitickej a medzinárodnej situácii v období 2. svetovej vojny, napriek niektorým ústupkom vynúteným mocenským vplyvom Nemeckej ríše a z toho vyplývajúcim chybným rozhodnutiam, pričinil sa o zachovanie národnej a územnej integrity Slovenska, o záchranu mnohých životov a o rozvoj duchovných i materiálnych hodnôt slovenského národa.|Slovenský biografický slovník<ref>Slovenský biografický slovník</ref>}} Хоть еще и днесь многы в Словакии и заграничу видять в нем жертву трагичных обстоянь, свѣт оцѣнять его особу еднозначно.<ref>Nikola Bučeková: Svet vidí v Tisovi diktátora, Pravda, 22. feb. 2016, [http://spravy.pravda.sk/domace/clanok/384378-svet-vidi-v-tisovi-diktatora/ Online]</ref> == Одказы == * {{Cite book |author= |editor= |title=Slovenský biografický slovník |language= |edition= |volume=VI T{{--}}Ž |chapter= |quote= |location=Martin |publisher=Matica slovenská |date=1994 |series= |pages=74-76 |isbn=80-7090-111-X |doi= |url= }} * [https://www.facebook.com/zemplin.zemplen/videos/1845834129001060/ Slováci útočia na Sovietsky zväz (видео)] == Референции == {{Reflist}} {{Lifetime|1887|1947|Тисо, Йозеф}} [[Катеґорія:История Словеньска]] [[Катеґорія:Політічны лідеры]] [[Катеґорія:Посланцьове парламента]] pv4l84ffwlg4q5g6rzbiqp0jm5oaxif MediaWiki:Deletereason-dropdown 8 10731 174150 173765 2026-10-20T23:08:26Z Flipdot 23893 174150 wikitext text/x-wiki * Общі причины (про вшыткі филі сторунок) ** На пожаданя автора ** Подля консенсуса ** Нарушеня авторьскых прав ** Вандалізм ** Не є хосенного обсягу ** Беззвязна/тестова сторунка ** Вытворіня сторункы, ідентичної до удаленої * Дискусії ** Дискусія ид неекзістувучуй сторунці * Шаблоны ** Нехоснованый шаблон * Перенапрямліня ** Перенапрямліня на неекзістувучу сторунку ** Перенапрямліня з хыбов * Катеґорії ** Нехоснована катеґорія p0oufc4mbv0zeigs6m9pdpcjb66rdx9 Шаблона:Непотверджено 10 10769 174130 172211 2026-10-20T22:56:50Z Flipdot 23893 174130 wikitext text/x-wiki {{SAFESUBST:<noinclude />#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B= {{Ambox | name = {{{name|Непотверджено}}} | small = {{#if:{{{small|}}}|left}} | type = content | class = ambox-Refimprove | image = [[File:Achtung.svg|50x40px|alt=icon]] | issue = '''У сюй {{#if:{{{секція|{{{section|}}}}}}|секції|статі}} не зазначені [[Вікіпедія:Додаваня жерел|жерела]], котрыма бы ся [[Вікіпедія:Перевірителность|потвержовала]] подана в нюй інформація.''' | fix = Годні сьте помочи Вікіпедії, <span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} додавши]</span> до статі [[Вікіпедія:Бизувні жерела|бизувні жерела]]. | removalnotice = | talk = {{{дискусія|{{{talk|}}}}}} | date = {{{дата|{{{date|}}}}}} }}<includeonly> {{Катеґорія|Статьи без жерел або одказов||{{#if:{{#ifexpr:{{{1}}}}}|!}} {{{1}}}{{PAGENAME}}}} {{Катеґорія|Статї з неяснов достовірностёв||{{#if:{{#ifexpr:{{{1}}}}}|!}} {{{1}}}{{PAGENAME}}}} </includeonly> }} <noinclude> {{doc-inline}} Про тото варованя замѣстите в зачатку статьи тото: <nowiki>{{Непотверджено}}</nowiki> [[Катеґорія:Варованя]] {{doc-end}} </noinclude> 6wuj3hexjk8uk2tjh7c1bzaqpuwaxa8 Стог 0 10799 173972 127277 2026-10-20T18:31:37Z Engelseziekte 2261 Engelseziekte переменовав сторінку [[Стог (1653 м)]] на [[Стог]]: стандартный формат 127277 wikitext text/x-wiki {{Верх | назва = Стог | мѣстна-назва = ''пол.'' Stóg, ''рум.'' Stogu, ''укр.'' Стіг, ''чеш.'' Stoh | фото = Stig_(marmarosh).jpg | фото-розмѣр = 300px <!-- кедь пусто, буде 250рх, въедно з образком росширить ся рама --> | подпис-фото = Верх Стог (1653 м), границя Закарпатской, Ивано-Франковской области и Румыниии | высота-над-морем = 1653 м | умѣстнѣня = Восточны Карпаты | горске-пасмо = [[:Мармарошскы Верхы]] | изолация = | перепад-высот = | latd = 47 | latm = 58 | lats = 07 | latNS = N | longd = 24 | longm = 33 | longs = 46 | longEW = E | тип-гор = | вѣк-гор = | остатна-ерупция = | первый-выступ = | легше-выходиско = | категория в Commons = Stoh (peak) }} [[Файл:Trójstyk na górze Stoh.JPG|thumb|308px|{{center|Троймеджа [[Польща]]-[[Румыния]]-[[Чехословакия]]<br> знак з року 1930, сучасна фотография}} ]] '''Стог (1653 м)''' — верх в Восточных Карпатах на стыку трьох горскых пасем: [[Чорногора (гребень)|Чорногора]], Гуцулскы Алпы и Чивчин. Вышка над морьом — 1653 м. ==Полога== Верх находить ся на межи [[Закарпатьска область|Закарпатской]] тай [[Івано-Франківска область|Ивано-Франковской]] области, на граници [[Україна|Украины]] з [[Румуньско|Румыниев]]. До Другой свѣтовой войны на верху Стог сходили ся границѣ [[Польско|Польщи]], [[Румуньско|Румынии]] и [[Чеськословеньско|Чехословакии]]. Верх лежить в пасмѣ [[Мармарошскы Верхы]] и е частьов [[Раховскы Верхы|Гуцулскых Алп]], што тягнуть ся одты поздовж румынской границѣ на запад. Векша часть того пасма въедно з найвысшов точков находить ся в Румынии (Munții Maramureșului). На сѣверозападной убочи Стога выкырлюе [[Поток (водный ток)|поток]] Стоговець, котрый, зливаючи ся з [[Поток (водный ток)|потоком]] Балзатул, выбиваючым сѣвернѣйше спод Мармарошского гребѣня, давать зачаток рѣчкы [[Бѣла Тиса]]. Тоты водотокы суть сѣвернов границьов пасма [[Мармарошскы Верхы]]. ==Ростинность== Вершок горы положистый, порослый травов и крячковатыма поростами, Дагде суть плохы криволѣся и ядловця сибирского (Juniperus sibirica Burgsd.).<ref>Черепанин Р.М. Аркто-альпійські види рослин Українських Карпат</ref> Дакотры виды — рододендрон восточнокарпатскый Rhododendron myrtifolium Schott et Kotschy, сон бѣлый Pulsatilla scherfelii (Ullep.) Skalický (P. alba auct. non Rchb.) — записаны до Червеной книгы Украины.<ref>Дідух Я.П. Червона книга України</ref> ==Околиця и приступ== На cѣвер од Стога бѣгне гребѣнь з верхами Щавник (1378 м) и Выход (1471 м), через тоты мож выйти на верх [[Поп Иван (Чорногорскый)|Чорна Гора]] (2021 м). На юговостоку од Стога простерло ся пасмо Чивчинскы горы, на запад — вздовж границѣ Гуцулскы Алпы (Раховскы горы, Мармарошскы Верхы). Понеже ту е пригранична зона Украины, туристы потребують мати урядный дозвол од пограничной службы.<ref>Як достати дозвол на приступ в Мармарошскы горы</ref> Найблизшый приступ: [[Рахово]], [[Дѣлове (Требушаны)]]. ==Жерела== * Географическая энциклопедия Украины: в 3-х томах / Редколлегия: А. М. Маринич (отв. ред.) и др. — М. 1989. * Дідух Я.П. (ред.) Червона книга України. Рослинний світ. Київ, Видавництво «Глобалконсалтинг»,2009. * Черепанин Р.М. Аркто-альпійські види рослин Українських Карпат. Прикарпатський національний університет імені Василя Стефаника. Івано-Франківськ, 2017. ==Одказы== *[http://blog.karpaty.ua/marmarosi-iak-otrimati-dozvil/ Як достати дозвол на приступ в Мармарошскы горы]{{ref-uk}} ==Фотогалерия== *[https://www.flickr.com/photos/ashenwolf/8106529203/in/photostream/lightbox/ Конѣ на Мармарошском гребени (By Sergii Gulenok)] * [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c0/%D0%9A%D0%B2%D1%96%D1%82_%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%83_%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D0%B0%D1%85.jpg Рододендрон в пасмѣ Мармарошскы Верхы (Од Максима Бальбуха)] ==Референции== {{Reflist}} [[Катеґорія:Верхы и горскы пасма]] [[Катеґорія:Верхы и горскы пасма Украины]] [[Катеґорія:Верхы и горскы пасма Закарпатской области]] [[Катеґорія:Верхы и горскы пасма Румынии]] 1cxylb8kmpwpru7uf73pa4bkwq7j423 173974 173972 2026-10-20T18:31:57Z Engelseziekte 2261 173974 wikitext text/x-wiki {{Верх | назва = Стог | мѣстна-назва = ''пол.'' Stóg, ''рум.'' Stogu, ''укр.'' Стіг, ''чеш.'' Stoh | фото = Stig_(marmarosh).jpg | фото-розмѣр = 300px <!-- кедь пусто, буде 250рх, въедно з образком росширить ся рама --> | подпис-фото = Верх Стог (1653 м), границя Закарпатской, Ивано-Франковской области и Румыниии | высота-над-морем = 1653 м | умѣстнѣня = Восточны Карпаты | горске-пасмо = [[:Мармарошскы Верхы]] | изолация = | перепад-высот = | latd = 47 | latm = 58 | lats = 07 | latNS = N | longd = 24 | longm = 33 | longs = 46 | longEW = E | тип-гор = | вѣк-гор = | остатна-ерупция = | первый-выступ = | легше-выходиско = | категория в Commons = Stoh (peak) }} [[Файл:Trójstyk na górze Stoh.JPG|thumb|308px|{{center|Троймеджа [[Польща]]-[[Румыния]]-[[Чехословакия]]<br> знак з року 1930, сучасна фотография}} ]] '''Стог''' — верх в Восточных Карпатах на стыку трьох горскых пасем: [[Чорногора (гребень)|Чорногора]], Гуцулскы Алпы и Чивчин. Вышка над морьом — 1653 м. ==Полога== Верх находить ся на межи [[Закарпатьска область|Закарпатской]] тай [[Івано-Франківска область|Ивано-Франковской]] области, на граници [[Україна|Украины]] з [[Румуньско|Румыниев]]. До Другой свѣтовой войны на верху Стог сходили ся границѣ [[Польско|Польщи]], [[Румуньско|Румынии]] и [[Чеськословеньско|Чехословакии]]. Верх лежить в пасмѣ [[Мармарошскы Верхы]] и е частьов [[Раховскы Верхы|Гуцулскых Алп]], што тягнуть ся одты поздовж румынской границѣ на запад. Векша часть того пасма въедно з найвысшов точков находить ся в Румынии (Munții Maramureșului). На сѣверозападной убочи Стога выкырлюе [[Поток (водный ток)|поток]] Стоговець, котрый, зливаючи ся з [[Поток (водный ток)|потоком]] Балзатул, выбиваючым сѣвернѣйше спод Мармарошского гребѣня, давать зачаток рѣчкы [[Бѣла Тиса]]. Тоты водотокы суть сѣвернов границьов пасма [[Мармарошскы Верхы]]. ==Ростинность== Вершок горы положистый, порослый травов и крячковатыма поростами, Дагде суть плохы криволѣся и ядловця сибирского (Juniperus sibirica Burgsd.).<ref>Черепанин Р.М. Аркто-альпійські види рослин Українських Карпат</ref> Дакотры виды — рододендрон восточнокарпатскый Rhododendron myrtifolium Schott et Kotschy, сон бѣлый Pulsatilla scherfelii (Ullep.) Skalický (P. alba auct. non Rchb.) — записаны до Червеной книгы Украины.<ref>Дідух Я.П. Червона книга України</ref> ==Околиця и приступ== На cѣвер од Стога бѣгне гребѣнь з верхами Щавник (1378 м) и Выход (1471 м), через тоты мож выйти на верх [[Поп Иван (Чорногорскый)|Чорна Гора]] (2021 м). На юговостоку од Стога простерло ся пасмо Чивчинскы горы, на запад — вздовж границѣ Гуцулскы Алпы (Раховскы горы, Мармарошскы Верхы). Понеже ту е пригранична зона Украины, туристы потребують мати урядный дозвол од пограничной службы.<ref>Як достати дозвол на приступ в Мармарошскы горы</ref> Найблизшый приступ: [[Рахово]], [[Дѣлове (Требушаны)]]. ==Жерела== * Географическая энциклопедия Украины: в 3-х томах / Редколлегия: А. М. Маринич (отв. ред.) и др. — М. 1989. * Дідух Я.П. (ред.) Червона книга України. Рослинний світ. Київ, Видавництво «Глобалконсалтинг»,2009. * Черепанин Р.М. Аркто-альпійські види рослин Українських Карпат. Прикарпатський національний університет імені Василя Стефаника. Івано-Франківськ, 2017. ==Одказы== *[http://blog.karpaty.ua/marmarosi-iak-otrimati-dozvil/ Як достати дозвол на приступ в Мармарошскы горы]{{ref-uk}} ==Фотогалерия== *[https://www.flickr.com/photos/ashenwolf/8106529203/in/photostream/lightbox/ Конѣ на Мармарошском гребени (By Sergii Gulenok)] * [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c0/%D0%9A%D0%B2%D1%96%D1%82_%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%83_%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D0%B0%D1%85.jpg Рододендрон в пасмѣ Мармарошскы Верхы (Од Максима Бальбуха)] ==Референции== {{Reflist}} [[Катеґорія:Верхы и горскы пасма]] [[Катеґорія:Верхы и горскы пасма Украины]] [[Катеґорія:Верхы и горскы пасма Закарпатской области]] [[Катеґорія:Верхы и горскы пасма Румынии]] am1ekmwbkd76r0d95jtlu5tm9bjl5y7 Мармарошскы Верхы 0 10802 174043 137588 2026-10-20T19:53:38Z Flipdot 23893 174043 wikitext text/x-wiki {{Горске пасмо | назва = Мармарошскы Верхы | назва мѣстна = {{Реф-инфо|''рум.''|по румынскы}} Munții Maramureșului,<br/> {{Реф-инфо|''укр.''|по украинскы}} Мармароси | образок = Мармароський масив.JPG | великость образка = 300 | опис образка = Пасмо Мармарошскы Верхы | alt = | найвысша точка = [[:Фаркеу]], [[:Румыния]] | максимална вышка = 1961 | розлога = около 400 | довжка = <!-- лем само число --> | ширина = <!-- лем само число --> | середна вышка = <!-- лем само число --> | зазначка = погранична зона<br>[[Украина|Украины]] и [[Румыния|Румынии]] | горство = Восточны Карпаты | сосѣдство = [[:Чорногора]] | части = [[Раховскы Верхы]]<br>[[Чивчинскы Верхы]] | координаты = <small>{{coord|47.97|N|24.56|E|}} [[Стог]]</small> | континент = [[:Европа]] | держава = [[:Украина]], [[:Румыния]] | горнины = [[лупок]], [[гнайс]] и др. | рѣкы = | мапа = Stoh-3border.jpg | великость мапы = 300 | опис мапы = Схема горскых пасем в околици | категория склада = Maramureș Mountains }} '''Мармарошскы Верхы''' ({{lang-ro|Munții Maramureșului}}, {{lang-uk|Мармароси, Мармароські гори}}) — горске пасмо у Восточных Карпатах. Вѣк-гор — архей. ==Полога== Векша часть того пасма простерать ся на территории [[Румуньско|Румынии]]. В границях [[Україна|Украины]], до [[Івано-Франківска область|Ивано-Франковской]] и [[Закарпатьска область|Закарпатской области]]) высягають его сѣверны и сѣверовосточны окраи, [[Раховскы Верхы]] (або [[Гуцулскы Алпы]]) и [[Чивчинскы Верхы]]. До рока 1944 [[Раховскы Верхы|Раховскыма Верхами]] закончовала ся границя [[Румуньско|Румынии]] з [[Чеськословеньско|Чехословакиев]], а [[Чивчинскы Верхы|Чивчинскыма Верхами]] — з [[Польско|Польщов]], а на верху [[Стог (1653 м)]] стыкали ся три границѣ. Границю пасма творять рѣкы [[Бѣла Тиса]] з сѣверной стороны, и [[Вишеу]] з южной. [[Файл:Farcău, jezírko.jpg|thumb|310px|Озерко на убочи Фаркеу]] ==Призначности== Раховскы и Чивчинскы Верхы — еден из найменше доступных горскых районов Украины. Про доступ до тутешной приграничной зоны Украины, туристы потребують мати урядный дозвол од пограничной службы.<ref>Як достати дозвол на приступ в Мармарошскы горы</ref> Часть пасма [[Раховскы Верхы]] окрем того належить до природной резервации [[Карпатскый биосферный заповѣдник]]. На румынском боцѣ цѣла розлога Мармарошскых Верхов выголошена за [[Народный природный парк Мармарошскы Верхы]]. Мармарошскы Верхы нетипичны про [[Карпаты]]. Суть они барз давны, сформовали ся в первогорной добѣ. Складены суть з [[метаморфизм|метаморфозованых]] кришталичных усадженин: [[лупок|лупков]], [[гнайс]]ов и др. Верхы ту суть высокы, з прикрыма убочами и глубокыма узкыма долинами, напоминають алпскы ландшафты. ==Главнѣйшы вершкы== ===В Румынии=== {| class="wikitable" |- ! Верх !! Вышка |- | [[Фаркеу]] || 1961 м |- | [[Неньеска (Мика-Маре)]] || 1820 м |- | [[Жербан]] || 1795 м |- | [[Пьетросул]] || 1784 м |} ===В Украинѣ=== {| class="wikitable" |- ! Верх !! Вышка |- | [[Поп Иван (Раховскый)]] || 1936 м |- | [[Чивчин]] || 1769 м |- | [[Стог (1653 м)|Стог]] || 1653 м |} ==Жерела и одказы== *Маринич О. М. (відп. ред.) та ін. Географічна енциклопедія України. К., 1989. *[http://blog.karpaty.ua/marmarosi-iak-otrimati-dozvil/ Як достати дозвол на приступ в Мармарошскы горы] ==Референции== {{reflist}} [[Катеґорія:Верхы и горскы пасма]] [[Катеґорія:Верхы и горскы пасма Украины]] [[Катеґорія:Верхы и горскы пасма Закарпатской области]] gihw5zel7g2e52pbhri4s0a26f5t96z 174046 174043 2026-10-20T19:55:34Z Flipdot 23893 174046 wikitext text/x-wiki {{Горске пасмо | назва = Мармарошскы Верхы | назва мѣстна = {{Реф-инфо|''рум.''|по румынскы}} Munții Maramureșului,<br/> {{Реф-инфо|''укр.''|по украинскы}} Мармароси | образок = Мармароський масив.JPG | великость образка = 300 | опис образка = Пасмо Мармарошскы Верхы | alt = | найвысша точка = [[:Фаркеу]], [[:Румыния]] | максимална вышка = 1961 | розлога = около 400 | довжка = <!-- лем само число --> | ширина = <!-- лем само число --> | середна вышка = <!-- лем само число --> | зазначка = погранична зона<br>[[Украина|Украины]] и [[Румыния|Румынии]] | горство = Восточны Карпаты | сосѣдство = [[:Чорногора]] | части = [[Раховскы Верхы]]<br>[[Чивчинскы Верхы]] | координаты = <small>{{coord|47.97|N|24.56|E|}} [[Стог]]</small> | континент = [[:Европа]] | держава = [[:Украина]], [[:Румыния]] | горнины = [[лупок]], [[гнайс]] и др. | рѣкы = | мапа = Stoh-3border.jpg | великость мапы = 300 | опис мапы = Схема горскых пасем в околици | категория склада = Maramureș Mountains }} '''Мармарошскы Верхы''' ({{lang-ro|Munții Maramureșului}}, {{lang-uk|Мармароси, Мармароські гори}}) — горске пасмо у Восточных Карпатах. Вѣк-гор — архей. ==Полога== Векша часть того пасма простерать ся на территории [[Румуньско|Румынии]]. В границях [[Україна|Украины]], до [[Івано-Франківска область|Ивано-Франковской]] и [[Закарпатьска область|Закарпатской области]]) высягають его сѣверны и сѣверовосточны окраи, [[Раховскы Верхы]] (або [[Гуцулскы Алпы]]) и [[Чивчинскы Верхы]]. До рока 1944 [[Раховскы Верхы|Раховскыма Верхами]] закончовала ся границя [[Румуньско|Румынии]] з [[Чеськословеньско|Чехословакиев]], а [[Чивчинскы Верхы|Чивчинскыма Верхами]] — з [[Польско|Польщов]], а на верху [[Стог]] стыкали ся три границѣ. Границю пасма творять рѣкы [[Бѣла Тиса]] з сѣверной стороны, и [[Вишеу]] з южной. [[Файл:Farcău, jezírko.jpg|thumb|310px|Озерко на убочи Фаркеу]] ==Призначности== Раховскы и Чивчинскы Верхы — еден из найменше доступных горскых районов Украины. Про доступ до тутешной приграничной зоны Украины, туристы потребують мати урядный дозвол од пограничной службы.<ref>Як достати дозвол на приступ в Мармарошскы горы</ref> Часть пасма [[Раховскы Верхы]] окрем того належить до природной резервации [[Карпатскый биосферный заповѣдник]]. На румынском боцѣ цѣла розлога Мармарошскых Верхов выголошена за [[Народный природный парк Мармарошскы Верхы]]. Мармарошскы Верхы нетипичны про [[Карпаты]]. Суть они барз давны, сформовали ся в первогорной добѣ. Складены суть з [[метаморфизм|метаморфозованых]] кришталичных усадженин: [[лупок|лупков]], [[гнайс]]ов и др. Верхы ту суть высокы, з прикрыма убочами и глубокыма узкыма долинами, напоминають алпскы ландшафты. ==Главнѣйшы вершкы== ===В Румынии=== {| class="wikitable" |- ! Верх !! Вышка |- | [[Фаркеу]] || 1961 м |- | [[Неньеска (Мика-Маре)]] || 1820 м |- | [[Жербан]] || 1795 м |- | [[Пьетросул]] || 1784 м |} ===В Украинѣ=== {| class="wikitable" |- ! Верх !! Вышка |- | [[Поп Иван (Раховскый)]] || 1936 м |- | [[Чивчин]] || 1769 м |- | [[Стог]] || 1653 м |} ==Жерела и одказы== *Маринич О. М. (відп. ред.) та ін. Географічна енциклопедія України. К., 1989. *[http://blog.karpaty.ua/marmarosi-iak-otrimati-dozvil/ Як достати дозвол на приступ в Мармарошскы горы] ==Референции== {{reflist}} [[Катеґорія:Верхы и горскы пасма]] [[Катеґорія:Верхы и горскы пасма Украины]] [[Катеґорія:Верхы и горскы пасма Закарпатской области]] b2t747qsotyv0k6n6w7fdncl8xxpjro Чорногора 0 10814 174044 162086 2026-10-20T19:54:02Z Flipdot 23893 174044 wikitext text/x-wiki {{Горске пасмо | назва = Гребень Чорногора | назва мѣстна = | образок = Stoh-3border.jpg | великость образка = 390 | опис образка = Схема горскых пасем на крайном востоку Закарпатской области | alt = | найвысша точка = Говерла | максимална вышка = 2061 | розлога = <!-- лем само число --> | довжка = 30 | ширина = <!-- лем само число --> | середна вышка = <!-- лем само число --> | зазначка = найлегше выходиско: [[:Лазещина]], [[:Ворохта]] | горство = Восточны Карпаты | сосѣдство = [[:Мармарошскы Верхы]] | части = <!-- з чого ся складать --> | координаты = {{coord|48.16|N|24.5|E|}} | континент = [[:Европа]] | держава = [[:Украина]] | горнины = [[:флиш]] | рѣкы = [[:Прут]], [[:Тиса]] | мапа = <!-- example.jpg --> | опис мапы = | категория склада = Chornohora range }} '''Чорногора''' — понад 30 км довге горске пасмо у Восточных Карпатах, в котром находять ся верхы, сягаючѣ вышков над 2000 м. Найвеце популарный объект туристикы в украинской части Карпат. Назва гребеня веде ся од давной назвы верха [[Поп Иван (Чорногорскый)|Чорна Гора]] (2021 м), котрый теперь найчастѣйше познавають яко [[Поп Иван (Чорногорскый)|Поп Иван]]. Вѣк гор — архей. ==Полога== Гребень Чорногора вцѣлови простерать ся на территории [[Україна|Украины]] и творить природну границю [[Івано-Франківска область|Ивано-Франковской]] и [[Закарпатьска область|Закарпатской области]], а тыж и вододѣл межи [[Тиса|Тисов]] и [[Прут]]ом . До рока 1944 тым гребенем бѣгла границя [[Мадярьско|Мадярщины]], в роках 1919–1939 [[Чеськословеньско|Чехословакии]] з [[Польско|Польщов]], в роках 1939–1944 з [[СССР]]. Главный гребень тягне ся примѣрно од [[Стороны свѣта|сѣверозапад]]а на [[юговосток]], але мать и силны бочны [[запад]]ны и слабшы [[Восток|восточны]] выбѣжкы. На [[запад]]ных выбѣжках тыж находять ся верхы-двохтысячникы. Орографично Чорногора зачне ся од Говерлы и тягне ся до [[Стог]]а. ==Призначности== [[Файл:З--Кострич--на--Чорногору..jpg|thumb|400px|Выгляд на гребень Чорногора од востока (з верха Кострич, 1544 м, над селом Кривополье, {{Coord|48.1689|24.6529}})]] Гребень Чорногора — доступный туристичный объект, але взимѣ и в часѣ лѣтных бурь смертелно небеспечный. Подля карпатскых захранных служеб «в Чорногору взимѣ ходять три категории людей: алпинисты, захранцѣ и ... самогубцѣ».<ref>Василь Кобилюк. Двобій з зимовою Чорногорою закінчився трагічно</ref><ref> Василь Кобилюк. Застереження на літній період</ref> Цѣлый район належить до природной резервации [[Карпатскый биосферный заповѣдник]]. Геологично складать ся переважно з [[флиш]]у, дагде суть выходы вулканичных [[горнина|горнин]]. Убочи глубоко порѣзаны, у горѣшной части алпского ландшафта з ледняковыми формами: [[Кар (геология)|карами]], [[Трог (геология)|трогами]], [[Суть (геология)|сутями]] нерѣдко [[Цирк (геология)|цирками]], в котрых вытворюють ся озерця. Пониже границь [[лѣс]]а покрыты буковыми и шпильковыма поростами, повысше — полонинами. Геологично Чорногора зачинать ся од Говерлы и закончуе ся Васкулом (1730 м). [[File:Svidovec a Čorna hora.jpg|thumb|400px|Мапа Свидовця и Чорногоры (чеш.)]] ==Главнѣйшы вершкы (над 2000 м) == {| class="wikitable" |- ! Верх!! Вышка |- | [[Говерла]] ||2061 м |- | [[Бребенескул]] ||2036 м |- | [[Поп Иван (Чорногорскый)|Чорна Гора]]||2021 м |- | [[Петрос]] || 2020 м |- | [[Гутин-Томнатик]] || 2016 м |- | [[Ребра]] || 2001 м |} ==Жерела и одказы== * Голубец М.А., Гаврусевич А.Н., Загайкевич И.К. и др. Украинские Карпаты. Природа. К.,Наукова думка, 1988. *[http://www.verkhovyna.info/ua/verkhovyna/resque/articles;5/ Василь Кобилюк. Двобій з зимовою Чорногорою закінчився трагічно (укр.)] * [http://carpathians.eu/rjatuvannja/zasterezhennja-rjatuvalnikiv/zasterezhennja-girskikh-rjatuvalnikiv-na-litnii-period.html Василь Кобилюк. Застереження на літній період (укр.)] *Маринич О. М. (відп. ред.) та ін. Географічна енциклопедія України. К., 1989. ==Референции== {{reflist}} [[Катеґорія:Верхы и горскы пасма]] [[Катеґорія:Верхы и горскы пасма Украины]] [[Катеґорія:Верхы и горскы пасма Закарпатской области]] 2q2eewiunpwz7m965ydowo2iupnr4gs Сінь славы словеньского гокея 0 10865 174033 127092 2026-10-20T19:05:00Z Engelseziekte 2261 delete 174033 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Сінь славы Словеньского гокея''' ([[Словеньскый язык|слов]]. Sieň slávy slovenského hokeja) - є експозіція, яка представля найвызначнїшых словеньскых грачів в гокей. Взникла року 2002. == Грачі зі СССГ == *2002: [[Ладїслав Горськы]], [[Владїмір Дзюрілла]], [[Йозеф Ґолонка]] *2003: [[Растїслав Янчушка]] *2004: [[Карол Фако]] *2005: [[Ігор Ліба]] *2006: Рудольф Тайнцнар *2007: [[Душан Пашек]] *2008: [[Душан Фашко]] *2009: Дарїус Руснак *2011: [[Роберт Швехла]] *2012: Павол Демїтра *2014: [[Здено Цігер]] == Одказы == [https://web.archive.org/web/20051025041404/http://www.hokejovasienslavy.sk/ Сінь славы Словеньского гокея] [[Катеґорія:Сінь славы словеньского гокея]] 67swx6pvjhqpy29bd6hjaxgwwisdeb7 Иштван Темеркень 0 11005 174087 166081 2026-10-20T21:22:26Z Engelseziekte 2261 Engelseziekte переменовав сторінку [[Темеркень, Иштван]] на [[Иштван Темеркень]] з вычерянём напрямлїнь: стандартный формат 166081 wikitext text/x-wiki {{ Писатель проста | name = Иштван Темеркень | image = Tömörkény István.jpg |imagesize=200px | alt = | caption = Иштван Темеркень в 1900-х роках | pseudonym = | birthname = Иштван Штайнгасснер | birthdate = 21. децембра 1866<!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} --> | birthplace = [[Цеглид]] | deathdate = {{Death date and age|1917|04|24|1866|12|21}} | deathplace = [[Сегед]] | resting_place = | occupation = [[писатель]], музеолог, [[археолог]], [[етнограф]] | language = мадярскый | nationality = [[Мадяре|Мадяр]] | ethnicity = нѣмецкого роду | citizenship = мадярске | education = | alma_mater = | period = 1886-1916 | genre = [[Новела (литература)|новела]]<!-- or: | genres = --> | subject = <!-- or: | subjects = --> | movement = [[Натурализм (литература)|натурализм]] | notableworks = Зо збойницкого свѣта Мадярской низины<br/>Вшелиякы Мадяре и прочый народ<!-- or: | notablework = --> | spouse = Емма Киш Палчиева, 1894<!-- or: | spouses = --> | partner = <!-- or: | partners = --> | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | Commons = István Tömörkény }} [[File:Tömörkény István Szeged.jpg|thumb|right|265px|Памятник Иштвану Темеркеню в [[Сегед]]ѣ, перед гимназиев его имени]] '''Иштван Темеркень''' ({{lang-hu|Tömörkény István}}, родж. ''Steingassner István'', *[[21. децембер]] [[1866]], [[Цеглид]], — †[[24. апріль|24. апрѣль]] [[1917]], [[Сегед]]) мадярскый [[писатель]], [[новинарь]], [[етнограф]], [[археолог]], музеолог. Темеркень быв едным з найвекшых майстрох повѣдкы в мадярской литературѣ.<ref>{{cite web |author=Hegedüs Géza |editor= |date= |url=https://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/IrodalmiArckapcsarnok-hegedus-geza-irodalmi-arckepcsarnok-1/a-magyar-irodalom-arckepcsarnoka-1239/tomorkeny-istvan-18661917-4CB/ |title=TÖMÖRKÉNY ISTVÁN (1866–1917) |publisher=Arcanum |format= |quote=Igazi, legsajátabb műfaja a novella. Rendkívül tömören tud elmondani bonyolult történeteket is. Néhány szavas jellemzés után szemléletesen állnak előttünk az alakok. Néha úgy tesz, mintha pongyolán fogalmazna, de hamarosan kiderül, hogy ez is művészi fogás, a mozzanatok egyszerre csak egységes képpé állnak össze. A novellákban gyakran visszatérő alakok – mint például Förgeteg János – az olvasó személyes ismerősei lesznek. Mesterien játszik a hangulatokkal, vidáman induló történetből nyomasztó tragédia fejlődik, komor helyzetek váratlan fordulattal komikumba csapnak át. Valamennyi novellája önmagában kerek, zárt világ, de együtt mégis nagy, egységes körképet adnak arról a mélységről, amelyről a századfordulóig vagy nem beszéltek, vagy idillé hamisították, vagy ha meg is közelítették, mint Mikszáth vagy Gárdonyi, mégsem vállalták azt a teljes szociális együttérzést, mint Tömörkény. |language= |accessdate= |archiveurl= |archivedate= }}</ref> {{Цитат 2|''В Сегедском музею он сам быв найвекшым раритетом и сокровищом того часу, якое у вшиткых музеях Будапешта не мож было найти. И нигда собѣ не думав на то, же навщѣвителе музея з великым благоговѣньем позирали на него.''|[[Ференц Мора]]}} == Биография == [[File:Memorial tablet Tömörkény István.jpg|thumb|right|265px|Памятна табла в [[Маков]]ѣ,<ref>[[Мѣстечко]] 25 км оддаленое од Сегеда на восток.</ref> на стѣнѣ готела Корона пише: «В сем давном гостинцю жив в рр. 1877-1880 Иштван Темеркень, ту стрѣтив ся первый раз з "доцѣльнов прощавов"<ref>Назва зберькы новел, опубликованой посмертно: Célszerű szegény emberek (1922).</ref> и ту зознамив ся зоз своима первыма литературныма поставами.»]] Штайнгасснеры были швабска фамилия приселенцьох з [[Австрія|Австрии]]. При уроджѣню сына его отець арендовав в [[Цеглид]]ѣ гостинець при штации. Иштван зачав ся учити в [[Сегед|сегедской]] школѣ чина [[Пиаристы|пиаристох]],<ref>Пиаристичны школы и гимназии были бесплатны.</ref> пак три рокы (1877-1880) учив ся в [[Маков|маковской]] реформатской гимназии. Мав 16 рокы, коли мусѣв быв лишити гимназиалну науку, бо отцево подузятя збанкротовало. Став до роботы патикарьчиком, обы мав з чого жити. В роках 1882-1886 быв патикарьом, але тота робота его не удовольняла, любив быв быти независимым, сам собѣ паном. З помочов сородников достав мѣсто [[Новинарь|новинаря]] в Сегедском Вѣстнику ({{lang-hu|Szegedi Híradó}}). Змѣнив при тому свое призвиско на Темеркень, понеже в [[Австро-Угорьско|дуалистичной]] [[Мадярьско|Мадярщинѣ]] найти мѣсто в сполоченском животѣ з чужородным призвиском не было реалне. Хоть новинарство не означало забеспеченое прожитя, але на розвитя писательского таланта было цѣлком придатное. Темеркень не мав ани свѣдоцтво матуриты, ани универзитну диплому, (в тых часах патикаре тото не мусѣли мати), зато року 1888 мусѣв наруковати до войска, як каждый непривилегованый член сполоченства, селянин або роботник. Два рокы служив на [[Боснія і Герцеґовина|босенско]]-[[Османьска імперія|турецкой]] граници (1888-1889), ту научив ся [[Серьбскый язык|сербскый язык]]. Еще еден рок служив у [[Відень|Вѣдню]] (1890-1891), де легко научив ся, знаючи домашный швабскый [[диалект]], [[Нїмецькый язык|нѣмецкый]] литературный [[язык]]. Наруковав яко шоровый вояк, демобилизованый быв яко сержант. Въедно з ним служили молоды селяне з околиць Сегеда, и тото были его первы сполоченскы скушености. По войску робив [[новинарь]]ом в Сегедском Деннику ({{lang-hu|Szegedi Napló}}), котрый быв много высшый по духу од Сегедского Вѣстника. Року 1894 побрав ся зо своев женов Еммов, дѣвков познатого сегедского готельера.<ref name=”EA”>Vas István: Jegyzetek. Életrajzi adatok.</ref> Року 1897 [[Калман Миксат]] запросив го за екстерного дописователя столичной новинкы Державный вѣстник ({{lang-hu|Országos Hírlap}}). Року 1899 быв выбраный за главного секретаря Общества Дугонича,<ref name=”Ревай”> Révai nagy lexikona, т. 18, с. 407. </ref> вплывового литературно-сполоченского общества и зыскав рекомендации на службу в Библиотецѣ Шомодьи, зъединеной зоз Сегедскым музеом, створеным того року. Тут служив при боку директора, Яноша Рейзнера, яко побѣгайло на вшиткы задачѣ. Так освоив вшиткы роботы в библиотецѣ и в музею, межи тым учив ся на курсах, зорганизованых Державным Иншпекторатом про Музеи и Библиотекы<ref>({{lang-hu|Múzeumok és Könyvtárak Országos Felügyelősége}}, MKOF) </ref>. Року 1900 абсолвовав библиотечный курс, року 1901 — природописный, року 1903 — народописный и археологичный. По смерти Яноша Рейзнера (1904) став ся директором библиотекы и музея и быв на том посту до конця живота. В роках 1899–1907 брав участь в археологичных и етнографичных експедициях и выступав в фаховых выданях зо статьями на темы языкознаня, археологии, етнографии.<ref>См. Szinnyei József.</ref> Умер 24. апрѣля 1917 на запал плюц.<ref name=”EA”/> == Литературна творба == Рокы 1903–1913 были кулминациов его литературной творчости: достав знамости на вшитку Мадярщину, майже каждый рок выйшла му книжка в [[Будапешт]]ѣ.<ref name=”EA”/> Року 1906 быв выбраный членом Общества Петефи,<ref name=”Ревай”/> елитного клуба найлѣпшых мадярскых писательох. Темеркеньова творба радикално и послѣдовно очищена од идеологии, належить до литературного [[Натурализм (литература)|натурализма]], выбраны свои типы, их способ живота, их менталиту, бесѣду, рисуе в интегралной цѣлости, збераючи курты истории, шкицы припадох, пригодны зазначкы в бесконечный ряд.<ref>Péter László</ref> Темеркень на такый способ, як зберав музейны експонаты, зберав тоты истории о людях, хранячи их етнографичну цѣнность, а з их живота мусѣла цѣлком пропасти индивидуална перспектива, метафизичны представы о цѣли, но не пропали моралны цѣнности. Але тото литературное зберательство, так як и музейно-етнографичное, не была самоцѣль — она захопила дух тогочасного Сегеда, указала тых людей, з чиих труда и пота выростали палаты Сегеда. Темеркеня много цитовали, наново выдавали и перевыдавали, но немногы из его сочасникох порозумѣли го. Тогочасна литературна критика выказовала незадоволеность, авторитетна пресса од него чекала в первом рядѣ гуморны творы, академична критика замѣтовала му заглублѣня до подробностей и надмѣрну етнографичность. З Темеркеньом въедно працуючый [[Ференц Мора]] добрѣ розумѣв Темеркеньову квалиту и во вшитком поддержовав го. В своей творчости Темеркень слѣдовав за [[Калман Миксат|Калманом Миксатом]], але язык его и выклад быв значно простѣйшый, близшый до народной бесѣды, без литературной артистичности.<ref name=”Ревай”/> На подкарпатску литературу творчость обох сих писателей мала величезный вплыв. В повѣданях [[Александер Маркуш|Александра Маркуша]] легко видѣти штил выкладу од Темеркеня. Темеркень писав о простых людях, волочугах, збойниках, и при том писав их языком. В том быв подобный до [[Максим Горькый|Горького]], але его творы не были идеологичны. Темеркень писав з легкым гумором, в том быв подобный до [[Антон Чехов|Чехова]], але гумор его другоплановый и все офарбеный смутком над негораздностями того живота перед котрыма люде безсилны. [[Ендре Ади]] писав за него в некрологу: «Не мадярскый Чехов, Горькый, або иншый быв, но быв сам по собѣ, всѣх сегедян и всѣх Мадярох — Темеркень…».<ref name=”EA”/> == Новелы окремыма томами == *''Szegedi parasztok és egyéb urak'' (1893) — Сегедскы селяне и прочы паны *''Jegenyék alatt'' (1898) — Под смереками *''Az alföldi rablóvilág történetei'' (1898, 1988) — Зо збойницкого свѣта [[Велика мадярска низина|Мадярской низины]] *''Vízenjárók és kétkezi munkások'' (1902) — Рѣчкоплавцѣ и мануалцѣ *''Gerendás szobákból'' (1904) — Из деревяных хыж *''Förgeteg János mint közerő és más elbeszélések'' (1905) — Яно Крутель як сполоченска сила и другы повѣданя *''Különféle magyarok meg egyéb népek'' (1907) — [http://www.gutenberg.org/etext/27546 Вшелиякы Мадяре и прочый народ, выданя року 1910 на сайтѣ Проект Gutenberg] *''Napos Tájak'' (1908) — Сонѣчны краи *''Homokos világ'' (1910) — Пѣсковый свѣт *''Ne engedjük a madarat… s más holmik'' (1911) — Не дайме птицям… тай инша всячина *''Bazsarózsák'' (1912) — Божы ружѣ *''Népek az ország használatában'' (1917) — Народ в хоснованю державы *''Célszerű szegény emberek'' (1922) — Доцѣльна прощава *''Mesék amik teremnek'' (Füveskönyv) Bodobács Kiadó, Szentes, 2008 — Казкы, котры родять *''Rózsa Sándor nálunk'' (Betyárok és egyebek) Bodobács Kiadó, Szentes, 2009 — Наш Шандор Ровжа (Збойници и прочы) == Жерела == * Lengyel András: "Szeged kultúrpalotájának legnagyobb raritása" Tömörkény István. // A hagyomány szolgálatában : Történeti ismertető Szeged és Csongrád megye múzeumairól/ szerk. Lengyel András. Szeged, Móra Ferenc Múzeum, 2002. {{ISBN| 9637217568}}. Pp. 73-77. * Móra Ferenc: Napok, holdak, elmúlt csillagok. Révai Kiadás, Budapest, 1936. * Péter László: Tömörkény világa. Budapest, Lord, 1997. 216 p. {{ISBN| 963854449X}}. * Tömörkény István. // Révai nagy lexikona. 18. köt. Révai Testvérek Irodalmi Intézet Részvénytársaság, Budapest. 1911–1935. * Vas István: Jegyzetek. Életrajzi adatok. // Tömörkény István. Válogatott novellái. Szépirodalmi könyvkiadó. Budapest, 1977. Pp. 999–1004. == Одказы == * {{Cite web |url= http://moly.hu/szerzok/tomorkeny-istvan |publisher=A Moly, olvasástámogató szolgáltatás |title= Tömörkény István alkotói adatlapja |accessdate=2021-12-12 }}{{ref-hu}} * {{Cite web |author= Szinnyei József |title= Tömörkény István |url= http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/t/t28324.htm |publisher= Országos Széchényi Könyvtár |accessdate=2021-12-12 }}{{ref-hu}} == Референции == {{reflist}} {{Переклад|hu|Tömörkény István|18272261}} {{Lifetime|1866|1917|Темеркень, Иштван}} [[Катеґорія:Мадярскы писателе]] [[Катеґорія:Мадярскы новинаре]] [[Катеґорія:Мадярскы археологы]] [[Катеґорія:Мадярскы етнографы]] [[Катеґорія:Мадярскы музеологы]] [[Катеґорія:Пиаристичны штуденты]] 5d142gyr7ebky8gbwgrl35p2ky4838m Протинка 0 11356 174053 172958 2026-10-20T20:36:54Z InternetArchiveBot 22034 Add 1 book for [[Вікіпедія:Перевірителность]] (20261020)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 174053 wikitext text/x-wiki '''Ко́ма''', '''протинка''', '''запята''' '''{{char|,}}''' є [[пунктуація|знак пунктуації]], котрый ся хоснує у многых котекстах и [[язык]]ах. У подакотрых [[шрифт]]ах она ся удмальовує ги курта нахылена вліво линія, піціцько завкруглена вадь пряма; у другых она узират як мініатурна заповнена цифра {{char|9}} из круглым авадь квадратным верьшком. Як правило ся розміщує на [[Базова линія|базовуй линії]]. У многых шрифтах єї форма ся збігат из [[апостроф]]ом авадь єденарнов [[Лабкы|лабков]] {{char|’}}. Кома ся головно хоснує ги уддільовач частий [[речіня]], наприклад зворотув и трьох и булше переличованых предметув. У&nbsp;дакотрых писемных традиціях нив ся удділявут десяті часті у [[дробы#Десяткова репрезентація|десятковых дробах]]. Слово „кома“ походит уд {{lang-grc|κόμμα}} (''kómma''), котроє зачатково значило удрізаный дарабчик, курту клавзу.<ref name="EB1911">{{Cite encyclopedia|last=Chisholm |first=Hugh |title=Comma |url=https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Comma |year=1911 |volume=6 |page=765|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]}}</ref> Подакотрі писемні системы хоснувут діакритику (над- ци пудшоровый знак) у формі комы, котрый ся держит за окремый уд [[седія|седії]]. У візантськум и сучаснум [[грецькый язык|грецькум]] над буквами ся кладут силный и слабый придых, котрі ся удповідно означувут над буквов: {{char|ἁ}} тай {{char|ἀ}}. У латвійському, румынському и лівонському правописах ся кома-діакритика хоснує пуд буквов, наприклад {{char|ș}}. == Історія == {{Main|Пунктуація#Історія}} [[Пунктуація]] ся появила многым май пузно ги [[алфавіт]]ы. У 3.&nbsp;сторочу до&nbsp;н.&nbsp;е.&nbsp;[[Арістофан Візантськый]] угадав систему из єденарных [[Інтерпункт|цяточок]] ({{lang|grc-Latn|théseis}}) на разнуй высоті, котрі уддільовали стихы тай указовали, кулько дыханя треба на зачитованя кажджого дараба текста наголос.<ref>{{cite book |title= Eats, Shoot & Leaves: The Zero Tolerance Approach to Punctuation|url= https://archive.org/details/eatsshootsleaves0775trus|last= Truss|first= Lynn|year= 2004|publisher= Gotham Books|location= New York|isbn= 1-59240-087-6|page=[https://archive.org/details/eatsshootsleaves0775trus/page/72 72]}}</ref> Довгота ся означовала цятков здолув, посередині вадь горі шорика. Про курті дарабы ся цятка {{angbr|·}} клала посередині шора. Удтедь ся узяла концепція комы, хоть таков назывков ся раз кликали не самі знакы, ай клавзы, котрі ся нима роздільовали. Теперішня візуална форма комы пушла уд [[Слеш (пунктуація)|діаґоналної рискы]] {{char|/}}, котра ся кликала {{Lang-la|virgula suspensiva}}, означовала павзу и была в хоснованю уд 13. по 17.&nbsp;стороча. Сучасну кому першый раз ухосновав таліянськый тіпоґраф [[Алдо Мануціо]].<ref>{{cite web |url= http://www.haverford.edu/classics/courses/2006S/lat101/handouts/no_spaces_aeneid.pdf |title=Reading Before Punctuation – ''Introduction to Latin Literature'' pamphlet |url-status=dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20060902185038/http://www.haverford.edu/classics/courses/2006S/lat101/handouts/no_spaces_aeneid.pdf |archive-date=2 September 2006}}, Haverford College</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20160304203023/http://www.ualberta.ca/~sreimer/ms-course/course/punc.htm#mtop Manuscript Studies, Medieval and Early Modern] {{Webarchive|url= https://web.archive.org/web/20160304203023/http://www.ualberta.ca/~sreimer/ms-course/course/punc.htm#mtop |date=4 March 2016}} – Palaeography: Punctuation glossary</ref> == Хоснованя в языках == === Варіанты комы === Обычна кома в [[Юнікод]]і ся означує {{unichar|,|юнікодовоє значіня=U+002C|назывка=comma|html=&comma;}}, айбо екзістувут и другі варіації комы. {{clear}} :{| class="wikitable sortable" |+ |- !scope="col"|Знак !scope="col"|Код у Юнікоді !scope="col"|Назывка в Юнікоді !scope="col"|Коментарі |- |style="text-align:center;"| {{big| ,}} | U+002C | {{sc| COMMA}} | Повнит функцію комы в булшині европськых языкув<br/>Удділят десяті часті в контіненталнуй [[Европа|Европі]], [[Бразілія|Бразілії]] и многых другых [[Латинська Америка|латиноамерицькых]] крайинах (айбо наприклад не у [[Мексіко|Мексиці]]) |- |style="text-align:center;"| {{big| ،}} | U+060C | [[Арабскый алфавіт|{{sc|ARABIC}}]] {{sc|COMMA}} | Хоснує ся в ушыткых языках, хоснувучых [[арабськый алфавіт]], и в подакотрых другых алфавітах, у тум числі [[Сірійськый алфавіт|сірійському]] и письмі [[Тана (письмо)|тана]] |- |style="text-align:center;"| {{big| ⸲}} | U+2E32 | {{sc| TURNED COMMA}} | Транслітераційный знак, указувучый на назалізацію в фонетичному алфавіті palaeotype про [[анґліцькый язык]] |- |style="text-align:center;"| {{big| ⸴}} | U+2E34 | {{sc| RAISED COMMA}} | |- |style="text-align:center;"| {{big| ⹁}} | U+2E41 | {{sc| REVERSED COMMA}} | Хоснує ся в [[Сіндгськый язык|сіндгському]] и другых языках |- |style="text-align:center;"| {{big| ⹉}} | U+2E49 | {{sc| DOUBLE STACKED COMMA}} | Хоснує ся у восточноправославнуй літурґійнуй книзі „[[Тіпікон]]“ |- |style="text-align:center;"| {{big| 、}} | U+3001 | [[Ідеоґрама|{{sc|IDEOGRAPHIC}}]] {{sc|COMMA}} | Хоснує ся в [[Китайськоє письмо|китайськуй]] и [[Японськоє письмо|японськуй]] письмовых системах |- |style="text-align:center;"| {{big| ︐}} | U+FE10 | {{sc| PRESENTATION FORM FOR VERTICAL COMMA}} | Хоснує ся у вертикалному письмі |- |style="text-align:center;"| {{big| ︑}} | U+FE11 | {{sc| PRESENTATION FORM FOR VERTICAL}} [[ideogram|{{sc|IDEOGRAPHIC}}]] {{sc| COMMA}} | Хоснує ся у вертикалному письмі |- |style="text-align:center;"| {{big| ﹐}} | U+FE50 | {{sc| SMALL COMMA}} | |- |style="text-align:center;"| {{big| ﹑}} | U+FE51 | {{sc| SMALL}} [[ideogram|{{sc| IDEOGRAPHIC}}]] {{sc| COMMA}} | |- |style="text-align:center;"| {{big| ，}} | [[Halfwidth and Fullwidth Forms (Unicode block)|U+FF0C]] | {{sc| FULLWIDTH COMMA}} | |- |style="text-align:center;"| {{big| ､}} | [[Halfwidth and Fullwidth Forms (Unicode block)|U+FF64]] | {{sc| HALFWIDTH}} [[ideogram|{{sc| IDEOGRAPHIC}}]] {{sc| COMMA}} | |} Подакотрі языкы хоснувут домак иншакі знакы у ролі комы. :{| class="wikitable sortable" |- !scope="col"|Знак !scope="col"|Код у Юнікоді !scope="col"|Назывка в Юнікоді !scope="col"|Коментарі |- |style="text-align:center;"| {{big| ·}} | U+00B7 | {{sc| MIDDLE DOT}} | Хоснує ся ги кома у [[Ґрузинськый язык|ґрузинському языку]] |- |style="text-align:center;"| {{big| ∘}} | U+2218 | {{sc| RING OPERATOR}} | Хоснує ся ги кома в [[малаялам]]і |- |style="text-align:center;"| {{big| ՝}} | U+055D | [[Арменськый алфавіт|{{sc|ARMENIAN}}]] {{sc| COMMA}} | |- |style="text-align:center;"| {{big| ߸}} | U+07F8 | [[Письмо нко|{{sc|NKO}}]] {{sc| COMMA}} | |- |style="text-align:center;"| {{big| ፣}} | U+1363 | [[Ґеез|{{sc|ETHIOPIC}}]] {{sc| COMMA}} | |- |style="text-align:center;"| {{big| ᠂}} | U+1802 | [[Монґолськоє письмо|{{sc|MONGOLIAN}}]] {{sc| COMMA}} | |- |style="text-align:center;"| {{big| ᠈}} | U+1808 | [[Манджурськый алфавіт|{{sc|MONGOLIAN MANCHU}}]] {{sc| COMMA}} | |- |style="text-align:center;"| {{big| ⹌}} | U+2E4C | [[Середньовік|{{sc|MEDIEVAL}}]] {{sc| COMMA}} | |- |style="text-align:center;"| {{big| ꓾}} | U+A4FE | [[Язык лісу|{{sc|LISU}}]] {{sc| PUNCTUATION COMMA}} | |- |style="text-align:center;"| {{big| ꘍}} | U+A60D | [[Сілабарій ваі|{{sc|VAI}}]] {{sc| COMMA}} | |- |style="text-align:center;"| {{big| ꛵}} | U+A6F5 | [[Письмо бамум|{{sc|BAMUM}}]] {{sc| COMMA}} | |- |style="text-align:center;"| {{big| 𑑍}} |data-sort-value="U+X1144D"| U+1144D | [[Непалськый алфавіт|{{sc|NEWA}}]] {{sc| COMMA}} | |- |style="text-align:center;"| {{big| 𑑚}} |data-sort-value="U+X1145A"| U+1145A | [[Непалськый алфавіт|{{sc|NEWA}}]] {{sc| DOUBLE COMMA}} | |- |style="text-align:center;"| {{big| 𖺗}} |data-sort-value="U+X16E97"| U+16E97 | [[Medefaidrin|{{sc|MEDEFAIDRIN}}]] {{sc| COMMA}} | |- |style="text-align:center;"| {{big| 𝪇}} |data-sort-value="U+X1DA87"| U+1DA87 | [[Знакопис|{{sc|SIGNWRITING}}]] {{sc| COMMA}} | |} Екзістує ай шор подабавучых на кому діакритичных знакув, котрі в юнікодовых назывках мавут {{sc|COMMA}}, айбо не хоснувут ся ги [[пунктуація]]. Є ай подобна до комы лежача на базовуй линії лабка (долув у таблі; удповідні высоколежачі и двойні лабкы туй не вказані). :{| class="wikitable sortable" |- !scope="col"|Знак !scope="col"|Код у Юнікоді !scope="col"|Назывка в Юнікоді !scope="col"|Коментарі |- |style="text-align:center;"| {{big| ʻ}} | U+02BB | {{sc| MODIFIER LETTER TURNED COMMA}} | Хоснує ся ги ''{{lang|haw|[[ʻокіна]]}}'' в [[Гавайськый язык|гавайському языку]] |- |style="text-align:center;"| {{big| ʽ}} | U+02BD | {{sc| MODIFIER LETTER REVERSED COMMA}} | Указує на слабый придых |- |style="text-align:center;"| {{big| &nbsp; ‍̒}} | U+0312 | [[Скапчувучый знак|{{sc|COMBINING}}]] {{sc| TURNED COMMA ABOVE}} | Латвійська надшорова [[седія]] |- |style="text-align:center;"| {{big| &nbsp; ‍̓}} | U+0313 | [[Скапчувучый знак|{{sc|COMBINING}}]] {{sc| COMMA ABOVE}} | Грецькоє [[псілі]] (слабый придых) |- |style="text-align:center;"| {{big| &nbsp; ‍̔}} | U+0314 | [[Скапчувучый знак|{{sc|COMBINING}}]] {{sc| REVERSED COMMA ABOVE}} | Грецька [[дасія]] ''{{lang|el|dasia}}'' (силный придых) |- |style="text-align:center;"| {{big| &nbsp; ‍̕}} | U+0315 | [[Скапчувучый знак|{{sc|COMBINING}}]] {{sc| COMMA ABOVE RIGHT}} | |- |style="text-align:center;"| {{big| &nbsp; ‍̦}} | U+0326 | [[Скапчувучый знак|{{sc|COMBINING}}]] {{sc| COMMA BELOW}} | Діакритичный знак у [[Румынськый язык|румынському]], [[Латвійськый язык|латвійському]], [[Лівонськый язык|лівонському]] |- |style="text-align:center;"| {{big| &nbsp; ‍᫰}} | U+1AF0 | Combining character|{{sc|COMBINING DOUBLE COMMA ABOVE}} |Діакритичный указник [[Тон (лінґвістика)|тону]]<ref>{{cite web|title=L2/24-232: Unicode request for compound tone diacritics III|url=https://www.unicode.org/L2/L2024/24232-compound-tone-diacritics.pdf|date=2024-10-18}}</ref> |- |style="text-align:center;"| {{big| ‚}} | U+201A | {{sc| SINGLE LOW-9 QUOTATION MARK}} | Удкрывавуча єденарна лабка у подакотрых языках |} == Референції == {{Reflist}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Пунктуація]] l06z7uewd1il5760i7m2wr0v3ioread Тунис 0 11641 174147 143775 2026-10-20T23:07:23Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174147 wikitext text/x-wiki {{Держава |Держава=Тунисска Република |Самоназва= ''араб.'' الجمهورية التونسية |Образчик={{Кратное изображение |зона=center |зона_подписи=center |подпись = Застава и герб |ширина1 = 160 |ширина2 = 68 |изобр1 = Flag of Tunisia.svg |изобр2 = Coat of arms of Tunisia.svg }} |Подпис= |Розлога=163610 км<sup>2</sup> |Обывательство=10.982.476<ref name=tr>[http://census.ins.tn/fr/resultats Résultats du recensements 2014 par gouvernorats et délégations (Vol2). Statistiques Tunisie. ''фр.'' Вычитано: 2017-07-25]</ref> (2014) |Столиця=Тунис |ГДП на особу=$12043<ref>Податка зоз "Світовый банк: ГДП держав" подїлена на число обывателів.</ref> |Интернет-домен=.tn |Часовый пояс=UTC+1 (влѣтѣ +2) |Телефонный код=+216 |Категория склада= Tunisia }} [[File:Location Tunisia AU Africa.svg|200px|right]] '''Туни́с''', официална назва — '''Туни́сска Репу́блика''' (''[[Арабскый язык|араб]].'' الجمهورية التونسية чит. ал-Джумхуриййа ат-Тунисиййа)<ref>Атлас мира: Максимально подробная информация / Руководители проекта: А. Н. Бушнев, А. П. Притворов. — Москва: АСТ, 2017. — С. 66. — ISBN 978-5-17-10261-4.</ref>, — [[держава]] в Сѣверной [[Африка|Африцѣ]]. Межуе з [[Алжір|Алжиром]] и [[Лібія|Либиев]]. Столиця — [[Тунис (город)|Тунис]]. Державный язык — [[Арабскый язык|арабскый]]. Державна организация: президентска република. ==Обывательство== Подля списованя 2014, обывательство 10,982476 милионох особ, територия — 163 610 км². Около 50% Тунисянох односят себе ку середной класѣ. Минимална платня 270 динары, циже около 130 доларох [[США]]. ==Економика== З [[Грубый домашный продукт|ГДП]] во вышцѣ 132261 млн. доларох економика державы умѣстила ся на 75. позиции в свѣтѣ в року 2016.<ref>Світовый банк: ГДП держав світа</ref> Главны торговы партнеры: [[Нїмецько|Германия]], [[Італія|Италия]], [[Франція|Франция]]. Главный конарь економикы — земледѣлство. Подля експорту оливового олоя занимать 4-е мѣсто в свѣтѣ и 10% свѣтовой продукции. Другый важный конарь — [[туристика]]. Около 40% експортных приймох доставать од вывоза нафты. ==Жерела и одказы== * [http://databank.worldbank.org/data/download/GDP_PPP.pdf Світовый банк: ГДП держав світа подля ПНС в року 2016 (.pdf)] == Референції == {{reflist}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Країны]] 5z03xr09ezj6vh694rrldemk0lzf8a7 Туси 0 11862 174153 133474 2026-10-20T23:12:05Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174153 wikitext text/x-wiki {{Локалита |статус = Cело Франции |руська назва = Туси |оригинална назва = Toucy {{Реф-инфо|фр.|по французскы}} |застава = <!-- назва файла, нп.: Zastava.png --> |опис заставы = <!-- появить ся над фотков --> |ширина заставы = <!-- в пикселах, нп.: 150 --> |герб = Blason Toucy 89.svg |опис герба = <!-- появить ся над фотков --> |ширина герба = <!-- в пикселах, нп.: 100, 150… --> |вид крайны = [[Держава]] <!--2.гарадича администрации --> |крайна = Франция <!-- do not put link here! --> |lat_dir = N |lat_deg = 47 |lat_min = 44 |lat_sec = 14 <!-- землеписна ширка--> |lon_dir = E |lon_deg = 3 |lon_min = 17 |lon_sec = 39<!-- землеписна довжка--> |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в масштабѣ 3 км/цм --> |размер карты страны = 250 <!-- 0 затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = |вид региона = Регион |регион = Бургундия-Франш Конте |вид района = Департамент |район = Йонна, {{Реф-инфо|фр.|по французскы}} Yonne |вид общины = округ |община = Осер, {{Реф-инфо|фр.|по французскы}} Auxerre |площа = 34,85 <!-- в квадр. км --> |вид высоты = Высота над морем <!--(Найвысша точка, Высота центра …--> |высота = 177-306 <!-- в метрах --> |население = 2628 <!-- лем само число --> |год переписи = 2010 |часовый пояс = +1 |DST = перевод годинкы <!—пустый параметер значить, же час не переводять --> |телефонный код = |почтовый индекс = 89130 |вид идентификатора = INSEE-код |цифровой идентификатор = 89419 |категория в Commons = Toucy |сайт = |язык сайта = }} [[Файл:Toucy Place de l'Hôtel de ville.JPG|thumb|left|Туси. Выгляд в центрѣ села]] '''Туси''', {{Реф-инфо|фр.|по французскы}} Toucy — французске село в департаменту [[Йонна (департамент)|Йонна]], регион [[Бургундия-Франш Конте]]. == Полога == Село лежить на правом березѣ рѣкы Уанн, {{Реф-инфо|фр.|по французскы}} Ouanne, и е около 150 км оддалене од [[Паріж|Парижа]]. Од марца 2015 оно е центром кантона Кер де Пвизай, {{Реф-инфо|фр.|по французскы}} Cœur de Puisaye, створеного при тогдышной реорганизации кантонох.<ref>[https://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000028622057 Décret n° 2014-156 du 13 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de l'Yonne &#124; Legifrance. Одчитане: 2017-07-19]</ref> == Динамика числа обывательох == ''Обывательство''<ref>[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/pages2012/zip/HIST_POP_COM_RP10.zip INSEE] (ZIP 2,2 MB)</ref> <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:400 height:323 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:3000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1962 text:1962 bar:1968 text:1968 bar:1975 text:1975 bar:1982 text:1982 bar:1990 text:1990 bar:1999 text:1999 bar:2010 text:2010 PlotData= color:barra width:30 align:left bar:1962 from:0 till: 2417 bar:1968 from:0 till: 2505 bar:1975 from:0 till: 2584 bar:1982 from:0 till: 2665 bar:1990 from:0 till: 2590 bar:1999 from:0 till: 2602 bar:2010 from:0 till: 2628 PlotData= bar:1962 at: 2417 fontsize:S text: 2.417 shift:(-8,5) bar:1968 at: 2505 fontsize:S text: 2.505 shift:(-10,5) bar:1975 at: 2584 fontsize:S text: 2.584 shift:(-10,5) bar:1982 at: 2665 fontsize:S text: 2.665 shift:(-10,5) bar:1990 at: 2590 fontsize:S text: 2.590 shift:(-10,5) bar:1999 at: 2602 fontsize:S text: 2.602 shift:(-10,5) bar:2010 at: 2628 fontsize:S text: 2.628 shift:(-10,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:"Жерело: INSEE" </timeline> == Вызнамны родаци == * [[Пьер Ларусс]] (1817–1875), [[Лексикография|лексикограф]], [[Енциклопедия|енциклопедиста]], закладатель выдавательства. == Референции == {{reflist}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Населены пункты Франции]] s8wi0kmymiy44si2s0mvjk8pk14i57x Славія Прага 0 11869 173949 137392 2026-10-20T12:46:18Z Engelseziekte 2261 delete 173949 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[File:Flag of SK Slavia Prague.svg|right|thumb|Flag of SK Slavia Prague.]] '''ФК Славія''' ([[Чеськый язык|чес]]. Sportovní Klub Slavia Praha), знамый так само як '''Славія Прага''' - є професіоналный фотбаловый клуб з мїста [[Прага]], [[Чесько]]. == Історічны названя клубу == * [[1892]] - '''SK ACOS Praha''' (Sportovní klub Akadamický cyklistický odbor Slavia Praha) * [[1895]] - '''SK Slavia Praha''' (Sportovní klub Slavia Praha) * [[1948]] – '''Sokol Slavia Praha''' * [[1949]] – '''ZSJ Dynamo Slavia Praha''' (Základní sportovní jednota Dynamo Slavia Praha) * [[1953]] – '''DSO Dynamo Praha''' (Dobrovolná sportovní organizace Dynamo Praha) * [[1954]] – '''TJ Dynamo Praha''' (Tělovýchovná jednota Dynamo Praha) * [[1965]] – '''SK Slavia Praha''' (Sportovní klub Slavia Praha) * [[1973]] – '''TJ Slavia Praha''' (Tělovýchovná jednota Slavia Praha) * [[1977]] – '''TJ Slavia IPS Praha''' (Tělovýchovná jednota Slavia [[Inženýrské a průmyslové stavby|Inženýrské průmyslové stavby]] Praha) * [[1978]] – '''SK Slavia IPS Praha''' (Sportovní klub Slavia Inženýrské průmyslové stavby Praha) * [[1991]] – '''SK Slavia Praha''' (Sportovní klub Slavia Praha) == Успіхы == *'''[[Чеська ліґа]]''' **'''Шампіоны''' (7): 1996, 2008, 2009, 2017, 2019, 2020, 2021 *'''[[Чеськый погар]]''' **'''Шампіоны''' (7): 1997, 1999, 2002, 2017/18, 2018/19, 2020/21, 2022/23 == Славны грачі == *[[Франтішек Планічка]] *[[Фердінанд Даучік]] *[[Ладіслав Женішек]] == Одказы == *[http://www.slavia.cz/ Домашна сторінка клуба] [[Катеґорія:Шпортовы клубы]] [[Катеґорія:Фотбаловы клубы]] jodomgdxoao3t964y62e8guf3ywdv40 Сук Арас 0 11956 173976 162098 2026-10-20T18:32:57Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173976 wikitext text/x-wiki {{Локалита |статус = Столиця провинции |руська назва = Сук Арас |оригинална назва = {{Реф-инфо|берб.|по берберскы}} Suq Ahras або Tagast<br/>{{Реф-инфо|араб.|по арабскы}} سوق أهراس / طاغاست<br/>{{Реф-инфо|фр.|по французскы}} Souk Ahras |застава = |опис заставы = |ширина заставы = |герб = Blason Souk-Ahras (French Algeria).png |опис герба = |ширина герба = 70 |вид крайны = Держава |крайна = Алжир <!-- do not put link here! --> |lat_dir = N |lat_deg = 36 |lat_min = 17 |lat_sec = 11 <!-- землеписна ширка--> |lon_dir = E |lon_deg = 07 |lon_min = 57 |lon_sec = 04<!-- землеписна довжка--> |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в масштабѣ 3 км/цм --> |карта страны = physical |размер карты страны = 130 <!-- 0 затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = [[Тагаст|Thagaste або Tagast]] |вид региона = |регион = |вид района = |район = |вид общины = Вилает |община = Сук Арас |площа = 812 <!-- в квадр. км --> |вид высоты = Вышка центра <!--(Найвысша точка, Высота центра …--> |высота = 699 |население = 156 745 |год переписи = 2011 |часовый пояс = +1 |DST = |телефонный код = |почтовый индекс = 41000 |вид идентификатора = |цифровой идентификатор = |категория в Commons = Souk Ahras |сайт = |язык сайта = }} [[Файл:L'hotel_de_la_ville.jpg|thumb|280px|thumb|<center>Бывша радниця, днесь театер</center>]] '''Сук-Арас''' — город на [[сѣверовосток]]у [[Алжір|Алжира]], административный центер ровноименной провинции ([[Вілаєт|вилайета]]). ==Характеристика== Сук Арас положеный в горском пасмѣ [[Орес]] около 440 км на [[Стороны свѣта|восток-юговосток]] од столицѣ державы. Обывателе города — переважно [[Берберы]], подля вѣры [[могамедан]]е-суниты. Город мать универзиту з восьмома факултами и 12 тыс. штудентами. [[Економіка|Економика]]: винарство, скотарство, [[лѣс]]не газдованя, долованя копалин (желѣзна руда, фосфаты), туристика. Транспорт: [[желѣзниця]], летиско в [[Аннаба|Аннабѣ]] (около 80 км). ==История== Сук-Арас находить ся на мѣстѣ давного [[Нумидия|нумидийского]] города [[Тагаст]], в котром ся родили [[Святый Августин]] и его мати, [[Свята Моника]]<ref>[http://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_%281913%29/Thagaste Thagaste. //Catholic Encyclopedia.]</ref> В роках 1830–1962 належав до [[Французскый Алжир|Французского Алжира]]. В конци 19. ст. город быв приключеный до желѣзницѣ, што значно оживило его економику. ==Жерела== * [https://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_%281913%29/Thagaste Catholic Encyclopedia (1913)/Thagaste. Одчитане 2012-12-04 {{Реф-инфо|англ.|по англицкы}}] * [http://www.souk-ahras.info/ Souk Ahras Info. {{Реф-инфо|фр.|по французскы}}] == Референции == {{reflist}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Населены пункты Алжира]] orm10ubtabppjnmywtde7tsonqsyxsp Столовы гры 0 12497 174017 156069 2026-10-20T19:01:12Z Engelseziekte 2261 delete 174017 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Столова гра''' є сорта [[гра|гры]], котру люде грають повекшыні за столом. У сучасності існуе велике чісло гер по цілым світі. Найзнамійшы гры суть [[Монополі]], [[Скребл]], [[Осадникы зос Катана]], [[Каркасон]] або [[Актівіті]]. Даколи за столову гру ся триме і [[Шахы|шах]]. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Гры]] rqxbs0lakhjktwtcu61jcdw0jcciv47 Непал 0 12700 174184 161264 2026-10-21T00:35:50Z Alofi Niue 37244 Official name change in 2020, as per https://unterm.un.org/unterm2/en/view/3922e336-a0f8-4780-b597-d9485555160e 174184 wikitext text/x-wiki '''Непáл''' ({{lang-ne|नेपाल}} {{IPA|[neˈpaːl]}}) — внутроземный [[штат]] в [[Южна Азія|южній Азії]]. [[Головне місто]] є [[Катманду]]. На северї гранічіть з Тібетьсков автомомнов областю, а по югу, на выходї і западї з [[Індія|Індіёв]]. == Ґалерія == <br><gallery class=center caption="Непал"> Kathmandu-Hanuman Dhoka-Nasal Chowk-20-013-gje.jpg|Катманду Swayambhunath-Souvenirs-12-2013-gje.jpg|Сваямбунатх Patan-Palastplatz-70-Manidhara-2015-gje.jpg|Патан Bhaktapur-Palastplatz 31-abends-2013-gje.jpg|Бактапур Cho La-44-Zyklopengeroell-Traeger-2007-gje.jpg|[[Гімалаї]] Chhukung to Imja Tse Camp-78-Traeger-2007-gje.jpg|[[Гімалаї]] Thikedhunga-28-Verpflegungsstation-2013-gje.jpg|Каскі Mustang-Dhakmar-96-rote Wand-2015-gje.jpg|Мустанґ Mustang-Samar-04-Dajori La-Gebetsfahnen-2015-gje.jpg|Мустанґ </gallery> {{stub}} [[Катеґорія:Непал]] [[Катеґорія:Державы Азии]] pxea35vwmh33dfw4do8m4p1nwk06q2t 174185 174184 2026-10-21T00:38:21Z Halajkovič 33393 Зрушена верзія [[Special:Diff/174184|174184]] од хоснователя [[Special:Contributions/Alofi Niue|Alofi Niue]] ([[User talk:Alofi Niue|діскусія]]) 174185 wikitext text/x-wiki '''Непáл''' ({{lang-ne|नेपाल}} {{IPA|[neˈpaːl]}}), офіціално '''Непальска федератівна демократічна републіка''' ({{lang-ne|संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल}}) — внутроземный [[штат]] в [[Южна Азія|южній Азії]]. [[Головне місто]] є [[Катманду]]. На северї гранічіть з Тібетьсков автомомнов областю, а по югу, на выходї і западї з [[Індія|Індіёв]]. == Ґалерія == <br><gallery class=center caption="Непал"> Kathmandu-Hanuman Dhoka-Nasal Chowk-20-013-gje.jpg|Катманду Swayambhunath-Souvenirs-12-2013-gje.jpg|Сваямбунатх Patan-Palastplatz-70-Manidhara-2015-gje.jpg|Патан Bhaktapur-Palastplatz 31-abends-2013-gje.jpg|Бактапур Cho La-44-Zyklopengeroell-Traeger-2007-gje.jpg|[[Гімалаї]] Chhukung to Imja Tse Camp-78-Traeger-2007-gje.jpg|[[Гімалаї]] Thikedhunga-28-Verpflegungsstation-2013-gje.jpg|Каскі Mustang-Dhakmar-96-rote Wand-2015-gje.jpg|Мустанґ Mustang-Samar-04-Dajori La-Gebetsfahnen-2015-gje.jpg|Мустанґ </gallery> {{stub}} [[Катеґорія:Непал]] [[Катеґорія:Державы Азии]] g88khgx4qs3fxsfnf5mju701qxyzey5 174186 174185 2026-10-21T00:43:06Z Halajkovič 33393 +приданя жрїдел тыкаючіх ся назвы 174186 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс о країнї}} '''Непа́л''' ({{lang-ne|नेपाल}} {{IPA|[neˈpal]}})<ref name="britannica_nepal">{{Cite web |url=https://www.britannica.com/place/Nepal |title=Nepal — Country, South Asia |website=Encyclopædia Britannica |language=en |access-date=2026-10-21}}</ref>, офіціална назва '''Непальска федератівна демократічна републіка''' ({{lang-ne|संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल}}, ''Sanghiya Loktantrik Ganatantra Nepal'')<ref name="cia_nepal">{{Cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nepal/ |title=Nepal — The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |language=en |access-date=2026-10-21}}</ref> є внутроземный [[штат]] в [[Южна Азія|южній Азії]]. [[Головне місто]] є [[Катманду]]. На [[север]]ї гранічіть з Тібетьсков автомомнов областю, а по [[юг]]у, на [[выход]]ї і [[запад]]ї з [[Індія|Індіёв]]. == Референції == {{референції}} {{stub}} [[Катеґорія:Непал]] [[Катеґорія:Державы Азии]] d1n8p61ic90sx38m2p7x9aui567scqb Сок 0 12732 173977 140214 2026-10-20T18:33:49Z Engelseziekte 2261 перекласти 173977 wikitext text/x-wiki {{Перекласти/дня|20261020183349}} '''Сок''' — уто рідкый пищевый прôдукт, полученный у ризультаті отжима съедобных достиглых [[плод]]ўв [[овощ]]ных авать [[фрукт]]овых культур. Сок популярный практичиськы у всіх странах миру. Найбўльше распространені сокы, выжаті из съедобных плодўв доброкачественных, достиглых фруктўв и овощий. Однако существувт сокы, получині из стебиля, кôрнів, листя усякых употребляемых в пищу трав (например, сок из стебиля сельдерея, сок из стебиля цукрового тростника). Сокы из [[виноград]]а и [[вишня|вишни]] считавут ся соками из почти єднакым составом. Из точкы зрения потребитилўв, сокы традиционно ділят на три вида: ''Свіжовыжатый (свіжоотжатый) сок''. Сок, котрый произвôдят в присутствії потребитилўв из пôмічув ручнôй авать механічнôй обработкы плодўв авать другых частин ростлин; ''Сок прямого отжима.'' Сись сок, изготовленный из доброкачественных достиглых фруктўв и овощів, прошедшый пастеризацію и разлитый в асептичискі пакеты авать скляну тару. ''Востановленный сок''. сок, произведенный из концентрированного сока и питнôй воды, котрый поступат к продажу у асептичиськўй упакôвці. == Фруктôві сокы == Содержат вшиткі питатильні вещества плодўв ([[угльоводы]], органічні кислоты, минеральні сôлі, [[витамин]]і, пектинôві и ароматичні вещества) и легко усваивавт ся [[організм]]ом * ''Абрикосовый сок'' * ''Апельсиновый сок'' * ''Виноградный сок'' * ''Гранатовый сок'' * ''Сливовый сок'' * ''Яблочный сок'' == Ягôдні сокы == * Сок крыжôвника * Сок чорнôй смородины == Овочиві сокы == * Капустный сок * Моркôвный сок * Бураковый сок * Томатный сок * Дынный сок == Сокы дерев == * Березовый сок * Кленовый сок [[Катеґорія:Напої]] 4f4u8ltyl8afadl0rrmgtup8plhwhbv Солонина 0 12734 173980 169507 2026-10-20T18:38:55Z Engelseziekte 2261 непо 173980 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} [[Файл:Salo 050.jpg|міні|Солонина]] '''Солонина''' — тваринный пӯдкожный [[жир]], майчасто свинськый. До яловичовôї солонины раньше хосновали назву лӯй, котра типирь выйшла из ужитку. Даколи, для назвы соленôї авать копченôї солонины, испôльзувт слово иностарнного походження — шпик. В Подкарпаті и у многых другых регіонах и краинах є частьов традиційнôї національнôї кухні. Упрошедші часы солонина была барз важным елементом харчування дякуючи свôїй дуже высокўй харчовўй цінности (770—870 [[ккал]] на 100 [[Грам(единка масы)|г]]), а также здатности сокотити свôї властивости протягом великого часу без охолодження. Для сього солонину для тривалого зберігання засôлювут. Из солонины вытоплювут смалиць и выроблявут шкваркы. Ныні, коли ширит ся здоровоє харчування из невеликым вмістом жирӯв, солонина стає бӯльше традиційнôв закускôв на національнôму стулі, ги основным блюдом. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Їдла]] j4fo78gtxt3h4qt0uvomgjq37imeqv4 Тройця (чеперушка) 0 13021 174139 113355 2026-10-20T23:00:48Z Engelseziekte 2261 174139 wikitext text/x-wiki '''Тройця''' може быти: * [[Свята Тройця]] — основна [[догма]] [[Христианство|христианства]];<ref name="УСЭС">УСЭС, том 3, с. 406</ref> * [[Тройця (свято)]] — едно з главных [[Христианство|христианскых]] свят.<ref name="УСЭС"/> ==Жерела и одказы== * УСЭС:Украинский советский энциклопедический словарь в трех томах. / Кудрицкий А.В. и др. (ред.). Главная редакция Украинской Советской Энциклопедии им. М.П. Бажана. К., 1988. Том 3. {{ISBN| 5-88500-007-7}}. == Референции == {{reflist}} {{Чеперушка-етм}} bvqddikeaedqea58q33v0bmq99c3xcd Трояны 0 13058 174135 130738 2026-10-20T23:00:00Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174135 wikitext text/x-wiki {{Локалита |статус = Cело |руська назва = Трояны |оригинална назва = Trojany ''поль.'' |застава = Trojany województwo mazowieckie.JPG |опис заставы = |ширина заставы = 250 |герб = <!-- назва файла, нп.: Herb.jpg --> |опис герба = <!-- появить ся над фотков --> |ширина герба = <!-- в пикселах, нп.: 100, 150… --> |вид крайны = Держава <!--2.гарадича администрации --> |крайна = Польща |lat_dir = N |lat_deg = 52 |lat_min = 28 |lat_sec = 38 <!-- землеписна ширка--> |lon_dir = E |lon_deg = 21 |lon_min = 20 |lon_sec = 45<!-- землеписна довжка--> |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в масштабѣ 3 км/цм --> |размер карты страны = 150 <!-- 0 затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = |вид региона = Воеводство |регион = [[Мазовия|Мазовецке]] |вид района = Повѣт<!--4.гарадича администрации, пусто назначить: Район --> |район = Воломинскый |вид общины = Гмина <!--5.гарадича администрации --> |община = Домбрувка |площа = <!-- в квадр. км --> |вид высоты = Надморска вышка <!--(Найвысша точка, Высота центра …--> |высота = <!-- в метрах --> |население = 520<!-- лем само число --><ref name= Trojany-w-liczbach>{{Cite web | url = http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5670/21/1/1/1_miejscowosci_ludnosc_nsp2011.xlsx |title = '''Wieś Trojany (mazowieckie) w liczbach''' |publisher= GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r. |accessdate = 2022-05-11}}</ref> |год переписи = 2011 |часовый пояс = +1 |DST = перевод годинкы <!—пустый параметер значить, же час не переводять --> |телефонный код = +48-29 |почтовый индекс = 05-252 |вид идентификатора = SIMC <!--инде може быти инша система --> |цифровой идентификатор = 0509130 |категория в Commons = Trojany, Masovian Voivodeship |сайт = <!-- http://www.ХХХХХ.com --> |язык сайта = <!-- нп. (мад., анг.) --> }} '''Трояны''', {{ref-pl}} ''Trojany'', суть [[село]] в гминѣ Домбрувка в [[Мазовия (воеводство)|Мазовецком воеводствѣ]] на [[выход]]ѣ [[Польско|Польска]]. == Полога == Через Трояны бѣгне автодорога S-8 з транспортовым перепущѣньом. Центер гмины Домбрувка лежить на сѣверозапад од села в оддалѣню {{nowrap|3 [[км]]}}. == Обывательство == В року 2011 обывательство в селѣ числило 520 особ, з чого 51,3% были жены, a 48,7% — хлопы. Обывательство села чинило 6,8% обывательства гмины.<ref name= Trojany-w-liczbach/> Обывателе суть переважно [[Римокатолицка Церковь|римокатолици]], а костел Здвигнутя Креста Господнього (1442) мають в Домбрувцѣ.<ref>Trojany 1(1)</ref> == Жерела == * {{Cite book |chapter= '''Trojany 1(1)''' |at= {{nowrap|Том XII, с. 482}} |title= Słownik geograficzny Królestwa Polskiego |location= Warszawa, 1892 |url= http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XII/482 |accessdate= 2022-05-11}} == Референции == {{reflist}} {{Стыржень}} [[Категория:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты в Польску]] r0luv44vhhcd0rhbw9y5kcrnvey7w9w 174143 174135 2026-10-20T23:05:20Z Flipdot 23893 174143 wikitext text/x-wiki {{Локалита |статус = Cело |руська назва = Трояны |оригинална назва = {{lang-pl|Trojany}} |застава = Trojany województwo mazowieckie.JPG |опис заставы = |ширина заставы = 250 |герб = <!-- назва файла, нп.: Herb.jpg --> |опис герба = <!-- появить ся над фотков --> |ширина герба = <!-- в пикселах, нп.: 100, 150… --> |вид крайны = Держава <!--2.гарадича администрации --> |крайна = Польща |lat_dir = N |lat_deg = 52 |lat_min = 28 |lat_sec = 38 <!-- землеписна ширка--> |lon_dir = E |lon_deg = 21 |lon_min = 20 |lon_sec = 45<!-- землеписна довжка--> |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в масштабѣ 3 км/цм --> |размер карты страны = 150 <!-- 0 затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = |вид региона = Воеводство |регион = [[Мазовия|Мазовецке]] |вид района = Повѣт<!--4.гарадича администрации, пусто назначить: Район --> |район = Воломинскый |вид общины = Гмина <!--5.гарадича администрации --> |община = Домбрувка |площа = <!-- в квадр. км --> |вид высоты = Надморска вышка <!--(Найвысша точка, Высота центра …--> |высота = <!-- в метрах --> |население = 520<!-- лем само число --><ref name= Trojany-w-liczbach>{{Cite web | url = http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5670/21/1/1/1_miejscowosci_ludnosc_nsp2011.xlsx |title = '''Wieś Trojany (mazowieckie) w liczbach''' |publisher= GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r. |accessdate = 2022-05-11}}</ref> |год переписи = 2011 |часовый пояс = +1 |DST = перевод годинкы <!—пустый параметер значить, же час не переводять --> |телефонный код = +48-29 |почтовый индекс = 05-252 |вид идентификатора = SIMC <!--инде може быти инша система --> |цифровой идентификатор = 0509130 |категория в Commons = Trojany, Masovian Voivodeship |сайт = <!-- http://www.ХХХХХ.com --> |язык сайта = <!-- нп. (мад., анг.) --> }} '''Трояны''' ({{lang-pl|Trojany}}) суть [[село]] в гминѣ Домбрувка в [[Мазовия (воеводство)|Мазовецком воеводствѣ]] на [[выход]]ѣ [[Польско|Польска]]. == Полога == Через Трояны бѣгне автодорога S-8 з транспортовым перепущѣньом. Центер гмины Домбрувка лежить на сѣверозапад од села в оддалѣню {{nowrap|3 [[км]]}}. == Обывательство == В року 2011 обывательство в селѣ числило 520 особ, з чого 51,3% были жены, a 48,7% — хлопы. Обывательство села чинило 6,8% обывательства гмины.<ref name= Trojany-w-liczbach/> Обывателе суть переважно [[Римокатолицка Церковь|римокатолици]], а костел Здвигнутя Креста Господнього (1442) мають в Домбрувцѣ.<ref>Trojany 1(1)</ref> == Жерела == * {{Cite book |chapter= Trojany 1(1) |at= {{nowrap|Том XII, с. 482}} |title= Słownik geograficzny Królestwa Polskiego |location= Warszawa, 1892 |url= http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XII/482 |accessdate= 2022-05-11}} == Референции == {{reflist}} {{Стыржень}} [[Категория:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты в Польску]] qgt0u2f1dl8zyv8ru0d8gr30l4k2x5m Стереохемия 0 13708 173971 111349 2026-10-20T18:31:10Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173971 wikitext text/x-wiki [[Файл:Chirality with hands.svg|thumb|Два изомеры аминокваса,<br> што ся розличують ориентациов]] '''Стереохемия''' — конарь [[хемия|хемии]], котрый штудируе просторове упорядкованя [[Молекула|молекул]] и его вплыв на [[физика]]лны властности (статична стереохемия), або тыж на напрям и скорость реакций (динамична стереохемия).<ref name="БЭС">Прохоров А. М., с. 1274.</ref> ==Жерела и одказы== * Прохоров А. М. (гл. ред.). Большой энциклопедический словарь. Москва: Советская энциклопедия, 1993. 1630 с. {{ISBN| 5-85270-015-0}} {{Commonscat|Stereochemistry}} ==Референции == {{reflist}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Стереохемия]] dzirwi7s6rnzqdu2t4wj4aqgj35x8yq Сметана 0 13855 173970 113346 2026-10-20T18:30:44Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173970 wikitext text/x-wiki [[File:Tomato Cucumber Salat.jpg|thumb|260px|Сметана в огурково-парадичковой шалатѣ додасть калорий, але и смаку]] '''Сметана''' — квасномолочный выробок, продукованый зоз [[Верхнина|верхнины]], сквашованой чистыма културами молочноквасных бактерий. Обсягуе [[протеин|бѣлковины]] (ок. 2,5%), [[тукы]] (20—40%), [[угльоводы|сахариды]] (2,3—2,5%). молочный квас (0,7—0,9%). Енергетична вартость 100 г сметаны при 30% мастнотѣ — 1,3 МДж (ок. 302 ккал).<ref>Прохоров А. М., с. 1228. </ref> Про сквашованю ся поуживають [[бактерии]], походячы з молочного квасу. Обычайна сметана мать 15-20% мастноту, што додавать значны [[калория|калории]] до [[Страва|стравы]]. Про тых, котры сокотять свою тонку линию, суть сметаны з меншов мастнотов. Такы сметаны ся приправують домѣшаньом молока ку обычайной сметанѣ.<ref>What is Sour Cream?</ref> ==Жерела и одказы== * Прохоров А. М. (гл. ред.). Большой энциклопедический словарь. Москва: Советская энциклопедия, 1993. 1630&nbsp;с. {{ISBN| 5-85270-015-0}}. {{Реф-инфо|[[Руськый язык|русс.]]}} * [https://www.wisegeek.com/what-is-sour-cream.htm What is Sour Cream? //WiseGEEK, clear answers for common questions] {{Реф-инфо|[[Англицкый язык|англ.]]}} {{Commonscat|Sour cream}} == Референции == {{reflist}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Молочны выробкы]] mrqun6kr14oapt86lnijs4ss7znuvtr Тиґла 0 13954 174105 158308 2026-10-20T22:42:17Z Engelseziekte 2261 delete 174105 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:Brick.jpg|міні|праворуч|Тиґла]] '''Тиґла''' — штучный камінь формы паралелепіпеда, изробленый из мінеральных матеріалӯв тай поддаваный термічнӯв обробці, што ся хоснує ге строителный матеріал. == Виды тиґлы == * Ґіперпресована тиґла * Огнестойка тиґла * Челлена тиґла * Фасонна тиґла * Лицёва тиґла * Рядова тиґла * Пічна тиґла * Актурна тиґла * Силікатна тиґла * Лекальна тиґла * Глазурована тиґла * Челленёва тиґла * Клінкерна тиґла * Тротуарна тиґла * Свинцёва тиґла * Саман {{Стыржень}} [[Катеґорія:Ставебны материалы]] e6rs4wnx1y24zqcoqpmlvsynt8jwqv5 Стрый (родина) 0 14014 173975 167426 2026-10-20T18:32:27Z Engelseziekte 2261 173975 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Стрый}} '''Стрый''', '''стры́ко''',<ref>{{Русиньскый правопис|Cтры́ко|465}}</ref> '''стрык''' — брат отця.<ref>[http://izbornyk.org.ua/pvlyar/yar15.htm Коротки словник історичної термінології, що вживається в «Повісті врем'яних літ»] // Повість врем'яних літ: Літопис (За Іпатським списком) / пер. з давньоруської, післяслово, комент. В. В. Яременка. — {{К.}}: Рад. письменник, 1990. — 558 с.</ref> Стрыева жена означать ся: '''стры́йна''', '''стрына'''. == Етимология == Подобне слово ся стрѣчать во вшиткых [[Славяньскы языкы|славянскых языках]]: {{lang-hr|strica}}, {{lang-cs|strýc}}, [[булгарьскый язык|булг.]] а [[македоньскый язык|мак.]] ''стрико'', {{lang-sr|стри́ко, стри̑ц/striko, stric}}, {{lang-sk|strýc, strýko}}, [[словіньскый язык|словѣн.]] ''stríc'', {{lang-pl|stryj, stryjek}},<ref>{{Cite web |url=http://almukantar.livejournal.com/6282.html |title=Вуйко і стрийко |accessdate=18 квітня 2015 |archive-date=28 червня 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628104919/http://almukantar.livejournal.com/6282.html }}</ref> [[Вышнёлужіцькый язык|горнолуж.]] ''tryk'', [[Російскы діалекты|русс. диал.]] ''stroj''. [[Праславяньскый язык|Праславянске]]&nbsp;''*stryjь'' правдоподобно походить з [[Індоевропскый праязык|ие. праязыка]] ''*ptruᵘ̯io-'', котре ся зредукуе на нуловый ступень [[Список індоевропскых корїнїв|праиндоевропской основы]] ''*ph₂tḗr'' („отець“)<ref>Етимологічний словник української мови : в 7 т. / редкол.: О. С. Мельничук (гол. ред.) та ін. — К. : Наукова думка, 2006. — Т. 5 : Р — Т / укл.: Р. В. Болдирєв та ін. — 704 с. — ISBN 966-00-0785-X.</ref> а е приблизно з {{lang-la|patruus}} („брат отця“), [[Авестьскый язык|авест.]] ''tūirya-'' (таксамо), [[Староіндіцькый язык|староинд.]] ''pítṛvyas'' (таксамо), грец. πάτρως (таксамо), гот. ''fatureo, fetiro'' (таксамо), {{lang-de|3|Vetter}} („братранець“, „двоитый брат“). Подля иншой верзии е приблизно зо словом {{lang-lt|strūjus}} („дѣд“), староирл. ''sruith'' („старый“, „честованый“), кимер. ''strutiu''.<ref>{{книга|автор=[[Макс Фасмер|Фасмер М. Р.]]|тітул=Строй // Этимологический словарь русского языка|одказ=http://enc-dic.com/fasmer/Stro-12922/ |відповідальний= |місто={{М.}}|выдавательство=Прогресс|рік=1964—1973|том= |сторінок= |сторінки= |isbn=|ref =}}</ref> == Референции == {{reflist}} == Жерела и одказы == * Horoszczak, Jarosław: Słownik łemkowsko-polski, polsko-łemkowski. Warszawa 2004. <nowiki>ISBN 83-917595-8-X</nowiki> * Дуда, Ігор: Лемківский словник. Тернопіль, Астон, 2011. (см. с. 117, «дядько») * Капраль, Михаил: Русинськый ортоґрафічный словарь. Будапешт, 2017 <nowiki>ISBN 978963-89139-3-7</nowiki> * [http://www.unipo.sk/public/media/11526/Rusinska_lexika.pdf Доц. ПгДр. Василь ЯБУР, к.н., ПгДр. Анна ПЛЇШКОВА, ПгД., ПгДр. Кветослава КОПОРОВА: Русиньска лексіка] [[Катеґорія:Родина]] 6dw8k6an54803m13rnbz0kbsiewzp58 Бѣла Тиса 0 14474 174045 162096 2026-10-20T19:55:06Z Flipdot 23893 174045 wikitext text/x-wiki {{Водный ток |статус = Горска рѣка |назва = Бѣла Тиса |назва иншоязычна = Fehér Tisza {{Реф-инфо|[[Мадярскый язык|мад.]]}} |образчик = [[Файл:Fehér-Tisza. Fortepan 6074.jpg|350px]] |образчика подпис = Бѣла Тиса, 1941 |довжка току = 26 км<ref name="УГЕ">Кирилюк М. І.: Біла Тиса.</ref> |плоха базену = 489 км<sup>2</sup><ref name="Швець">Каталог річок України (1957), с. 16, поз. 87.</ref> |проток середный = |проток максималный = |выток = Суток [[Балзатул]]а и [[Стоговець|Стоговця]]<ref name="УГЕ"/> Надморска вышка 800 м<br> {{coord|48|01|45|N|24|30|57|E|scale:100000}} |притокы = |устя = Суток з [[Чорна Тиса (рѣка)|Чорнов Тисов]] на 966-м км од устя [[Тиса|Тисы]]<ref name="Швець"/><br> Надморска вышка 460 м<ref name=Král>Dr. Jiří Král, с. 24.</ref><br> {{coord|48|04|30|N|24|14|39|E|scale:100000}} |путь до моря = [[Тиса]] → [[Дунай]] → [[Чорне море]] |категория склада = Tisza in Ukraine }} '''Бѣла Тиса''' — горска рѣка в [[Закарпатска область|Закарпатской области]] [[Украина|Украины]], лѣвый суток [[Тиса|Тисы]] (базен [[Дунай|Дуная]]).<ref name="УГЕ"/> ==Опис== За выток Бѣлой Тисы поважують суток горскых [[Ріка|рѣчок]] [[Балзатул]] и [[Стоговець]] на [[югозапад]]ных убочах масиву [[Чорногора]], надморска вышка 800&nbsp;м. Долина [[Ріка|рѣкы]] V-подобна, ширина корыта 15–20&nbsp;м; суть порогы и быстрины.<ref name="УГЕ"/> Бѣла Тиса зливать ся з [[Чорна Тиса (рѣка)|Чорнов]] на [[сѣвер]]ной околици [[Рахово|Рахова]] Устерѣкы в надморской вышцѣ 460&nbsp;м, творячи зачаток [[Тиса|Тисы]].<ref name=Král/> Спад [[Ріка|рѣкы]] 13&nbsp;<sup>м</sup>/<sub>км</sub>. Живлѣня мѣшане, переважать дождьове. Замерзаня зачинать ся в конци новембра, але замерзать [[Ріка|рѣка]] рѣдко. Очищать ся од леду в [[фебруар]]ѣ – [[Марец|марцу]]. Гидрологичы посты суть около [[Село|сел]] [[Лугы (Раховскый район)|Лугы]] и [[Ростокы (Раховскый район)|Ростокы]]. На окремых усѣках корыто Бѣлой Тисы укрѣплене. [[Ріка|Рѣка]] служить на водозастачаня и рыбарство.<ref name="УГЕ"/> ==История дефиниции вытока Бѣлой Тисы== === 50-ы рокы XX. стороча === На 19-м километрѣ од устя Бѣла Тиса приимать правый приток — рѣку [[Говерла (рѣка)|Говерла]], котра мать свой выток о еден километр на [[юговосток]] од вершины [[Говерла|Говерлы]] в пасмѣ [[Чорногора]] в надморской вышцѣ 1824&nbsp;м. В том же сутоку приимать яко лѣвый приток рѣку [[Стоговець]], котра мать выток в [[Мармарошскы Верхы|Мармарошскых Верхах]]. З тых двох рѣк важнѣйша ся поважовала [[Говерла (рѣка)|Говерла]], так же твердило ся, же «Бѣла Тиса зачинать ся в Чорногорѣ» и ей довжка 33,5&nbsp;км ([[Говерла (рѣка)|Говерла]] зарахована як ей часть).<ref name="Анучин">Анучин В. А., с. 29.</ref> В каталогу рѣк Украины (1957) зачаток Бѣлой Тисы быв дефинованый яко суток на 19-м километрѣ [[Говерла (рѣка)|Говерлы]] и [[Стоговець|Стоговця]], так же довжка Бѣлой Тисы была лем 19&nbsp;км.<ref name="Швець"/> === 90-ы рокы XX. стороча === Подля новой дефиниции Бѣла Тиса зачинаться сутоком [[Балзатул]]а и [[Стоговець|Стоговця]], ей довжка 26&nbsp;км (+7&nbsp;км — оддалѣня меджи тыма двома сутоками).<ref name="УГЕ"/> О тоты 7&nbsp;км уменшила ся довжка [[Стоговець|Стоговця]], а окрем того уже вытокы Бѣлой Тисы належало гледати в [[Мармарошскы Верхы|Мармарошскых Верхах]]. ==Найновшы мѣряня== В року 2000 експедиция Сегедского научного товаришства и Карпатскый биосферный заповѣдник, озброены найновшов апаратуров вымѣряли, же выток [[Стоговець|Стоговця]] находить ся высше, як то думали дотеперь, в надморской вышцѣ над 1400&nbsp;м под верхом [[Стог]].<ref>A Fehér-Tisza eredete, forráshelye</ref> Было тыж вымѣряно, же основный приток е [[Стоговець]] подля его протока, так же [[Балзатул]] ся мать поважовати за приток [[Стоговець|Стоговця]], што мимоходом, зазначено и в каталогу рѣчок еще в року 1957.<ref>Каталог річок України (1957), с. 17.</ref> В мѣстѣ найденого вытоку замонтовали памятну таблу з двоязычным текстом. В далшых експедициях провели точны вымѣры и мапованя. Координаты вытоку Бѣлой Тисы ( точнѣйше: [[Стоговець|Стоговця]]) суть {{coord|47|57|54.7|N|24|31|56.8|E}}, надморска вышка 1484&nbsp;м.<ref>Выток Бѣлой Тисы (найновшы мѣряня).</ref> ==Жерела и одказы== * Dr. Jiří Král: Podkarpatská Rus. V Praze, nákladem vlastním, 1924. {{ref-cs}} * Анучин В. А.: География советского Закарпатья. — М.: Географгиз, 1956. — 296 с. {{ref-ru}} * Кирилюк М. І.: Біла Тиса. //Географічна енциклопедія України: В 3-х т. Редкол.: О. М. Маринич (відп. ред.) та ін.— К. «Українська енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1989—1993. Т. 1: А—Ж.— 416 с: {{ISBN|5-88500—005—0}} С. 94. {{ref-uk}} * Швець Г.І., Дрозд Н.І., Левченко С.П. Каталог річок України. — Видавництво АН УРСР. Київ, 1957. — 192 с. {{ref-uk}} * [https://www.tisza-forras.hu/feher-tisza-forrasa/ A Fehér-Tisza eredete, forráshelye] {{ref-hu}} * [http://geocaching.hu/poi.geo?id=73967 Выток Бѣлой Тисы (найновшы мѣряня). 2009.07.07 (ФОТО)] {{ref-hu}} == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Рікы Европы]] [[Катеґорія:Рікы Україны]] [[Катеґорія:Рікы подля алфавиту]] 7iws236uljvauvbyrp6s4799az4lmsm Скопие 0 14661 173946 136823 2026-10-20T12:43:32Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173946 wikitext text/x-wiki {{Локалита |статус = Главне мѣсто Сѣверной Македонии |руська назва = Скопие |оригинална назва = Скопjе {{ref-mk}} |застава = Flag of Skopje, North Macedonia.svg |опис заставы = |ширина заставы = 50 |герб = Coat of arms of Skopje.svg |опис герба = |ширина герба = 100 |вид крайны = [[Держава]] |крайна = Сѣверна Македония <!-- do not put link here! --> |lat_dir = N |lat_deg =41 |lat_min =59 |lat_sec = <!-- землеписна ширка--> |lon_dir = E |lon_deg =21 |lon_min =26 |lon_sec = <!-- землеписна довжка--> |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в маштабѣ (скалѣ) 3 км/цм --> |размер карты страны = 250 <!-- 0 затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = |вид региона = <!--3.гарадича администрации--> |регион = |вид района = <!--4.гарадича администрации, предволено: Район --> |район = |вид общины = Градоначалник<!--5.гарадича администрации ПОВИННЫЙ ПАРАМЕТЕР!--> |община = [https://skopje.gov.mk/en_us/skopje/gradonacalnik/biografija/ Данела Арсовска] |площа = 571,5<!-- в квадр. км --> |вид высоты = Высота центра |высота = 240<!-- в метрах --> |население = 509900<!-- лем само число --> |год переписи = 2018 |часовый пояс = +1 |DST = перевод годинкы <!—пусто значить, же час не переводять --> |телефонный код = +389 02 |почтовый индекс = 1000 |вид идентификатора = <!-- локална система кодованя територии--> |цифровой идентификатор = |категория в Commons = Skopje |сайт = https://skopje.gov.mk Официjален портал |язык сайта = {{ref-mk}} }} [[File:Skopje-Daut Pashin Hamam.jpg|thumb|290px|Архитектурный памятник: купель Даут-паши]] '''Скопие''', {{ref-mk}} ''Скопје'', {{ref-sr}} ''Скопље'', {{ref-sq}} ''Shkupi(Шкупі)'', {{ref-tr}} ''Üsküp(Юскюб)'', {{ref-ru}} ''Скопье'' — головне мѣсто [[Сѣверна Македония|Сѣверной Македонии]]. ==Полога== Лежить на рѣцѣ Вардар, в сѣверной части державы.<ref name="Трешников">Трёшников А.Ф., с. 439.</ref> ==Економика== Важный транспортный узел, меджинародне летиско. Скопие — главный промысловый центер [[Сѣверна Македония|Сѣверной Македонии]]. Промысел: металургия, машинарство, хемична продукция (пласты, синтетичны волокна, агрохемичны материалы), фармацевтика, текстилии, выробкы з кожѣ, потравинарство (в том числѣ доган, конзервы), дереварска продукция, ставебны материалы.<ref name="Трешников"/> ==История== Скопие основане в [[VI. стороча|VI. сторочу]]. Захранили ся архитектурны памяткы з [[VI. стороча|VI.]] и [[XV. стороча|XV.]] – [[XVIII. стороча]]. Недалеко суть руины античного города Скупи. Скопие в року 1963 было з векшой части збуряне трясѣньом землѣ, пак одбудоване наново.<ref name="Трешников"/> ==Жерела и одказы== * '''Трёшников А.Ф.''' Географический энциклопедический словарь: Географические названия. /Гл. ред. А. Ф. Трёшников. — 2-е изд., доп. — М.: Сов. энциклопедия, 1989.— 592 с. {{ISBN| 5-85270-057-6}} * [https://skopje.gov.mk/en_us/ Официалный сайт ]{{ref-en}} == Референции == {{reflist}} {{Стыржень}} {{Головні міста країн Европы}} [[Катеґорія:Головны міста]] [[Катеґорія:Міста Европы]] [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Населены пункты Сѣверной Македонии]] 1vry1j98ofe3up81uxqmdosou4h495y Словацкый Комловш 0 15261 173953 132368 2026-10-20T12:47:48Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173953 wikitext text/x-wiki {{Локалита |статус = [[Мѣстечко]] в [[Мадярщина|Мадярщинѣ]] |руська назва = Словацкый Комловш |оригинална назва = Tótkomlós {{Реф-инфо|[[Мадярскый язык|мад.]]}} |застава = Flag of Tótkomlós.svg |опис заставы = <!-- появить ся над фотков --> |ширина заставы = 170 |герб = HUN Tótkomlós Címer.svg |опис герба = <!-- появить ся над фотков --> |ширина герба = 70 |вид крайны = [[Держава]]<!--2.гарадича администрации --> |крайна = Мадярщина |lat_dir = N |lat_deg =46 |lat_min =25 |lat_sec =01 <!-- землеписна ширка--> |lon_dir = E |lon_deg =20 |lon_min =43 |lon_sec =59 <!-- землеписна довжка--> |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в маштабѣ (скалѣ) 3 км/цм --> |размер карты страны = 270 <!-- 0 затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = |вид региона = Регион<!--3.гарадича администрации--> |регион = Южный Алфелд |вид района = Жупа<!--4.гарадича администрации, предволено: Район --> |район = Бикиш |вид общины = Старостка <!--5.гарадича администрации ПОВИННЫЙ ПАРАМЕТЕР!--> |община = Dr. Garay Rita |площа = 125,05<!-- в квадр. км --> |вид высоты = Надморска вышка <!-- або: Найвысша точка, Высота центра …--> |высота = 92<!-- в метрах --> |население = 5995<!-- лем само число --> |год переписи = 2015 |часовый пояс = +1 |DST = перевод годинкы <!—пусто значить, же час не переводять --> |телефонный код = +36 68 |почтовый индекс = 5940 |вид идентификатора = <!-- локална система кодованя територии--> |цифровой идентификатор = |категория в Commons = Tótkomlós |сайт = http://www.totkomlos.hu |язык сайта = мад. }} [[File:Tótkomlós - view from the church tower.jpg|thumb|290px|Выгляд на мѣстечко зоз церковной турни]] '''Словацкый Комловш''', {{Реф-инфо|[[Мадярскый язык|мад.]]}} ''Tótkomlós'' — [[мѣстечко]] в жупѣ Бикиш в юговосточной [[Мадярщина|Мадярщинѣ]]. Статус [[варош]]а придѣленый Президентом републикы [[1. новембра]] [[1993]]. ==Обывательство== Найвекшы локалны меншины, [[Словаци|словацка]] и [[Ромове|ромска]], мають народностны самоуправы. Зложѣня обывательства подля списованя з року 2011 было таке (якоже мож было голосити ся ку двом народностям, сума довъедна може быти над 100).<ref>Nemzetiségi és vallási megoszlás.</ref> {| class="wikitable" |- ! Народность !! %% |- | [[Мадяре]] ||align=right|82,7 |- | [[Словаци]] ||align=right| 21,5 |- | [[Ромове|Цигане (Ромы)]] ||align=right| 2,0 |- | [[Нѣмцѣ]] ||align=right| 0,6 |- | [[Румыны]] ||align=right| 0,6 |- | [[Болгаре]]|| align=right| 0,1 |- | [[Поляци]]|| align=right| 0,1 |- | [[Сербы]]|| align=right| 0,1 |- | Армяне, Греци, Русины, Словенцѣ, Украинцѣ|| align=right| 0,0 |- | Нерегистрованы в Мадярщинѣ народности|| align=right| 0,8 |- | Не хотѣли повѣсти ||align=right| 16,6 |} {| class="wikitable" |- ! Вѣросповѣданя !! %% |- | евангелици || align=right| 21,4 |- | римокатолици || align=right| 16,0 |- | реформаты || align=right| 4,6 |- | грекокатолици || align=right| 0,2 |- | иншы конфесии ||align=right| 0,9 |- | атеисты || align=right| 31,8 |- | не хотѣли повѣсти || align=right| 25,1 |} ==Вызнамны родаци== * [[Янош Янко (малярь)|Янош Янко]] (1833–1896), [[малярь]] * [[Жужа Дюркович]] (1929), [[актер]]ка, честна варощанка * [[Пал Завада]] (1954), [[писатель]], [[Социолог|социолог]], честный варощан ==Жерела и одказы== * {{cite web |author= |date= |url=http://www.ksh.hu/apps/hntr.telepules?p_lang=HU&p_id=16434 |title=Helységnévtár:Tótkomlós:'''Nemzetiségi és vallási megoszlás''' |publisher=KSH |format= |language=[[Мадярскый язык|мадярскы]] |accessdate=2019-07-19 |archiveurl= |archivedate= }} == Референции == {{reflist}} {{Стыржень}} {{Переклад|hu|Tótkomlós|20949373}} [[Катеґорія:Населены пункты Мадярьска]] 96rbqnyoket0rmzq0vkzwh746089ip6 Тростянець (Раховскый район) 0 15292 174137 145632 2026-10-20T23:00:14Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174137 wikitext text/x-wiki {{Локалита |статус = [[Село]] в [[Украина|Украинѣ]] |руська назва = Тростянець |оригинална назва = <!-- словацка, мадярска и т.п. --> |застава = |опис заставы = |ширина заставы = |герб = <!-- назва файла, нп.: Herb.jpg --> |опис герба = <!-- появить ся над фотков --> |ширина герба = <!-- в пикселах, нп.: 100 --> |вид крайны = [[Держава]]<!--2.гарадича администрации --> |крайна = Украина <!-- do not put link here --> |lat_dir = N |lat_deg =48 |lat_min =09 |lat_sec =27 <!-- землеписна ширка--> |lon_dir = E |lon_deg =24 |lon_min =16 |lon_sec =07 <!-- землеписна довжка--> |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в маштабѣ (скалѣ) 3 км/цм --> |размер карты страны = 150 <!-- 0 затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = |вид региона = [[Область]]<!--3.гарадича администрации--> |регион = [[Закарпатска область|Закарпатска]] |вид района = <!--4.гарадича администрации, предволено: Район --> |район = [[Раховскый район|Раховскый]] |вид общины = Сельска рада<!--5.гарадича администрации ПОВИННЫЙ ПАРАМЕТЕР!--> |община = Квасовска |площа = 240<!-- в квадр. км --> |вид высоты = Вышка центра села |высота = 723<!-- в метрах --> |население = 377<!-- лем само число --> |год переписи = 2001 |часовый пояс = +2 |DST = перевод годинкы <!—пусто значить, же час не переводять --> |телефонный код = +380 3132 |почтовый индекс = 90640 |вид идентификатора = КОАТУУ |цифровой идентификатор = 2123683003 |категория в Commons = |сайт = <!-- http://www.ХХХХХ.com --> |язык сайта = }} '''Тростяне́ць''' — село в [[Раховскый район|Раховском районѣ]] [[Закарпатска область|Закарпатской области]] [[Украина|Украины]], до року 1947 — приселок села [[Квасы]].<ref>Тростянець.</ref> == Сельска рада == Село административно входить до Квасовской сельской рады.<ref>Квасівська сільська рада.</ref> Адрес: {{Реф-инфо|[[Украинскый язык|укр.]]}} :Квасівська сільська рада :90640, Закарпатська обл., Рахівський р-н., с.Кваси, 158, тел. 3-24-18 ==Одказы== * {{cite web |author= |editor= |date= |url=http://gska2.rada.gov.ua/pls/z7503/A005?rf7571=11528 |title='''Тростянець''' |publisher=Верховна рада Украины |format= |language=[[Украинскый язык|украинскы]] |accessdate=2019-07-29 |archiveurl= |archivedate= }} * {{cite web |author= |editor= |date= |url=http://rada.info/rada/04351340/ |title='''Квасівська сільська рада''' |publisher= |format= |language=[[Украинскый язык|украинскы]] |accessdate=2019-07-29 |archiveurl= |archivedate= }} == Референции == {{reflist}} {{Стыржень}} {{Раховскый район}}{{Закарпатска область}} [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] mae6c9vvm6cwic04uzhofl0squi4g2r Третє болгарьске царьство 0 15482 174141 173445 2026-10-20T23:01:21Z Engelseziekte 2261 delete 174141 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Інфобокс о країнї}} '''Третє болгарьске царьство''' ({{lang-bg|Трета българска държава}})&nbsp;— была держава на юго–выході [[Европа|Европы]] і тримала в рокох [[1908]]–[[1946]]. Головне місто державы была [[Софія]]. == Царьове == *1908 – 1918: [[Фердінанд I]] *1918 – 1943: [[Боріс III]] *1943 – 1946: [[Сімеон II]] [[File:Знак булгарского царя.jpg|thumb|left|Знак болгарьского царя Сімеона ІІ.]] {{-|left}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:История Болгарии]] [[Катеґорія:Історічны штаты]] [[Катеґорія:Історічны штаты у Европі]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1908]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры заникли 1946]] 4zc18elq6dhi37ymaf30si9ixdvdusm Сімеон II 0 15484 174030 141690 2026-10-20T19:04:20Z Engelseziekte 2261 delete 174030 wikitext text/x-wiki {{Delete}} Сімеон II – быв [[Третє болгарьске царьство|болгарьскым]] царьом у роках 1943 – 1946. Быв зос дінастії [[Саксе-Кобурґ-Ґота]]. [[Файл:Резіденція Врана.jpg|мини|Резіденція роду Саксе-Кобурґ-Ґота у Софії (Болгарія)]] {{Стыржень}} [[Катеґорія:Царьове Болґарії]] [[Катеґорія:Царьове штатів у Европі]] [[Катеґорія:Пановникы штатів у Европі]] 6g3klle3nxym9503lktmsex1atdk6r2 Станїслав Конєчні 0 15924 173991 169444 2026-10-20T18:45:58Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173991 wikitext text/x-wiki ПгДр. '''Станїслав Конєчні''', к. н. (* 6. децембра 1949 в Левочі) — історик. Од року 1990 Станїслав Конєчні ся наповно занимав штудіом історії Русинів і Українцїв на Словеньску і в середнїй Европі 20. стороча. Став ся сполуавтором восьмох моноґрафій і веце як 100 штудій і одборных статей, двох каталоґів, сценаря выставкы і реалізатором многых лекцій і научных презентацій на Словеньску і за ёго граніцями з области історії Русинів, історії іншых етнічных меншын і подобных тем. Вів рїшіня трёх научных і одборных проєктів, быв орґанізатором або єдным з орґанізаторів дакількох научных акцій міджінародного характеру. С. Конєчні є членом Словеньской історічной сполочности, Асоціації україністів Словеньска, Світовой академії русиньской културы. В сучасности є председом Ученой рады Сполоченьсконаучного інштітуту САН в Кошіцях, членом Сейму САН в Братїславі і членом Научно-одборной рады Словеньского народного музея – [[Музей Русиньской Культуры в Пряшові|Музея русиньской културы в Пряшові]]. == Жерела и одказы == * http://www.rusynacademy.sk/rusynski/d/d_114.htm{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * https://web.archive.org/web/20191223202400/https://www.unipo.sk/cjknm/hlavne-sekcie/urjk/obsadenie-institutu/stanislav-konecny/ * https://web.archive.org/web/20200808151958/https://www.svusav.sk/en/staff/personnel/phdr-stanislav-konecny-csc/ {{Стыржень}} [[Катеґорія:Русиньскы історіци]] frfdnpm6jp2bt9nj5k1utgfonzkqjyj Сполок русиньскых писателїв Словеньска 0 15929 173990 173444 2026-10-20T18:45:23Z Engelseziekte 2261 delete 173990 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Сполок русиньскых писателїв Словеньска''' / '''Spolok rusínskych spisovateľov Slovenska'''<ref>https://web.archive.org/web/20230719183607/https://rusynlit.sk/</ref> [[Пряшовскый литературный сполок|Пряшівскый літературный сполок]] (Літературноє заведеніє пряшевскоє,​​ 1850—1856)​​ — попередник Сполку [[Русины|русиньскых]] [[Писатель|писателїв]] як наслїдователя выдаваня красной літературы в народнім языку Русинів. Алманахы Сполку русиньскых писателїв ся стали простором на публікацію плеяды уж знамых новодобых русиньскых авторів — Миколая Ксеняка, Михала Павука, Михала Гиряка, Штефана Сухого, Штефана Смолея, Гелены Ґіцовой-Міцовчіновой, Юрка Харитуна, Мірославы Лацовой, Штефана Ладижіньского, Петра Ялча, Кветы Мороховічовой-Цвик,... але таксамо їх самостатных поетічных або прозовых збірок. == Жерела и одказы == * К. Копорова. [https://web.archive.org/web/20211018101555/https://rusynlit.sk/index.php/2018/09/11/378/ СПОЛОК РУСИНЬСКЫХ ПИСАТЕЛЇВ І ЁГО РОЛЬ В ПЕСТОВАНЮ ЛІТЕРАТУРНОГО ЯЗЫКА РУСИНІВ НА СЛОВАКІЇ] * https://web.archive.org/web/20200925053608/http://cms3.rusynacademy.sk/?12-3-2016-%D0%A1%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%BA-%D1%80%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%8C%D1%81%D0%BA%D1%8B%D1%85-%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%97%D0%B2-%D0%A1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BA%D1%96%D1%97 [[Катеґорія:Русиньскы орґанізації]] [[Катеґорія:Русиньскы писателї]] [[Катеґорія:Словеньско]] [[Катеґорія:Организации в Словакии]] 1qm1lfvvenc3t35wcw8gt3rahlp7r71 Винниця 0 16312 174056 172648 2026-10-20T20:39:03Z InternetArchiveBot 22034 Add 1 book for [[Вікіпедія:Перевірителность]] (20261020)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 174056 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Плантація вина (грезна)}} {{Не поплетьте|Вінниця}} [[Файл:Vineyards in Burgundy France.jpg|міні|Вид на винницю в [[Бурґундія|Бурґундії]], [[Франція]]]] [[Файл:Aerial views of vineyards in Autumn in the Alsace wine region of France.webm|міні|Вид на винниці в осени у [[Алзас]]ькому винному реґіоні Франції]] [[Файл:Vinepyrennees2.jpg|міні|Винниці в реґіоні Ланґедок-Руссільйон, южна Франція]] [[Файл:Aerial View - Landschaft Markgräflerland1.jpg|міні|Вид на винниці в Маркґрефлерланді, [[Баден]], [[Німещина]]]] [[Файл:TzovaMay292022 02.jpg|міні|Винниці в [[Юдейські горы|Юдейськых горах]] коло [[Єрусалим]]а]] '''Винниця''' тото плантація [[Грозно|вина]] (грезна). Винниці ся кладут про [[виноробство]], выробу неалкоголного грезнового соку, [[Грозенкы|грозенок]]. == Історія == {{Main|Виноробство}} Майстарый спомин за виноробство ся датує 6000–5000.&nbsp;роками до&nbsp;н.&nbsp;е.<ref>{{cite news |last1=Keys |first1=David |title=Now that's what you call a real vintage: professor unearths 8,000-year-old wine |url=https://www.independent.co.uk/news/science/now-thats-what-you-call-a-real-vintage-professor-unearths-8000-year-old-wine-84179.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220817/https://www.independent.co.uk/news/science/now-thats-what-you-call-a-real-vintage-professor-unearths-8000-year-old-wine-84179.html |archive-date=2022-08-17 |url-access=subscription |url-status=live |access-date=10 July 2020 |work=The Independent |date=28 December 2003 |language=en}}</ref> Читавый поступ у виноробстві вчинили [[давні грекы]], айбо сучасні култиваційні технікы ся зачали пошырьовати [[Европа|Европов]] онь у часы розпаду [[Римська імперія|Римської імперії]].<ref name="Phillips pg 37">{{cite book |first=R. |last=Phillips |title=A Short History of Wine |url=https://archive.org/details/shorthistoryofwi0000phil_s4c0 |page=[https://archive.org/details/shorthistoryofwi0000phil_s4c0/page/37 37] |publisher=Harper Collins |year=2000 |isbn=0-06-093737-8 }}</ref> У середньовічнуй Европі твердым пудпоровачом виноробства была [[католицька церьков]], про котру вино было критично важноє в справляньови [[меса|мес]]. Бігом нестабілного [[Середновік|середньовіку]] виноробство практиковали й розвивали манастырі, бо мали ресурсы, безпеку, стабілность и інтерес в уліпшеньови кваліты вин. Їхні винниці были майліпші в Европі, а ''vinum theologium'' („теолоґічноє вино“) ся держало майліпшым уд ушыткых другых вин. Европські винниці ся засажовали вшылиякыми варіаціями вида ''[[Vitis vinifera]]''. У другуй половині 19.&nbsp;стороча цілый вид быв почти выгубленый, кой до [[Франція|Франції]] з [[Сіверна Америка|Сіверної Америкы]] ненароком привезли овада-шкодника [[Філоксера|філоксеру]]; америцькый вид ''[[Vitis labrusca]]'' мав імунітет уд філоксеры. ''Vitis vinifera'' спасли, [[Скіпленя (ботаніка)|прискіплювучи]] їх до [[Матиця (ботаніка)|матиць]] америцькых сортув, айбо філоксера так ся и лишат угрозов про неприскіплені вина. [[Файл:Clos-Cal-Mateu.jpg|міні|Винниця на высоті 1300&nbsp;м у [[Сердань|Сердани]], Франція<ref>[https://sainte-leocadie.fr/vigne-la-plus-haute-deurope/ « Clos Cal Mateu »], at ''sainte-leocadie.fr''.</ref>]] {{Стыржень}} == Референції == {{Reflist}} il3p4s0o5idp1n2xbytjqx3mbnm6bgy Сульовскы скалы 0 16341 174024 119171 2026-10-20T19:03:02Z Engelseziekte 2261 delete 174024 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:Sulovske skaly-goticka-brana-1.jpg|міні]] Сульовскы скалы є зоскупліня скал на северозападі [[Словеньско|Словеньска]] у [[Жіліньскый край|Жіліньскым краї]]. [[Катеґорія:Скалны міста]] [[Катеґорія:Скалны міста на Словеньску]] h4rrwamxa020mfyrxc95op2khmg7ge5 Стобскы піраміды 0 16346 174016 119183 2026-10-20T19:01:00Z Engelseziekte 2261 delete 174016 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:Стобскы піраміды.jpg|міні]] Стобскы піраміды є бізарне скалне місто на югозападі [[Болгарія|Болґарії]] у [[Кюстенділска область|Кюстенділскій области]]. [[Катеґорія:Скалны міста]] [[Катеґорія:Скалны міста в Болгарії]] 762nxl82pagftfofbo3toqwufnto90x Торньошпалца 0 16640 174113 146940 2026-10-20T22:49:50Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174113 wikitext text/x-wiki {{Локалита |статус = [[Село]] [[Мадярщина|Мадярщины]] |руська назва = Торньошпалца |оригинална назва = Tornyospálca |застава = |опис заставы = <!-- появить ся над фотков --> |ширина заставы = 150 |герб = HUN Tornyospálca címer.svg |опис герба = |ширина герба = 100 |вид крайны = [[Держава]] |крайна = [[Мадярщина]] |lat_dir = N |lat_deg =48 |lat_min =16 |lat_sec =12 |lon_dir = E |lon_deg =22 |lon_min =10 |lon_sec =48 |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в маштабѣ (скалѣ) 3 км/цм --> |размер карты страны = 0 <!-- так затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = |вид региона = [[Жупа (Мадярске кральовство)|Жупа]] |регион = [[Саболч-Сатмар-Берег]] |вид района = Округ<!--4.гарадича администрации, предволено: Район --> |район = Кишварда |вид общины = Староста<!--5.гарадича администрации ПОВИННЫЙ ПАРАМЕТЕР!--> |община = Аттила Ласло Лукачи |площа = 43,61<!-- в квадр. км --> |вид высоты = Надморска вышка <!-- або: Найвысша точка, Высота центра …--> |высота = <!-- в метрах --> |население = 2 668<ref>Központi Statisztikai Hivatal</ref> |год переписи = 2019, 1. януар |часовый пояс = +1 |DST = перевод годинкы <!—пусто значить, же час не переводять --> |телефонный код =+36 45 |почтовый индекс = 4642 |вид идентификатора = <!-- локална система кодованя територии--> |цифровой идентификатор = |категория в Commons = Tornyospálca |сайт = http://tornyospalca.hu/ |язык сайта = {{ref-hu}} }} {{ПозКарта |Мадярщина |width=290 |float=right |label=Торньошпалца |position=left |caption={{center|Полога на мапѣ Мадярщины}} |lat_deg=48|lat_min=16|lat_sec=12|lon_deg=22|lon_min=10|lon_sec=48}} '''Торньошпалца''', {{ref-hu}} ''Tornyospálca'' — село [[Жупа (Мадярске кральовство)|жупы]] [[Саболч-Сатмар-Берег]], округа Кишварда. == Полога == Лежить в сѣверовыходной части Мадярщины, на желѣзничной линии [[Матесалка]] – [[Чоп]], о 25 км од украинской границѣ. == История == Перва упоминка в историчных жерелах походить з року 1212. Найстарша будова в селѣ — реформатска мурована церква з гуситской добы, [[XV. стороча]].<ref name=történet>Tornyospálca község rövid történeti bemutatása</ref> == Обывательство == Подля списованя з року 2011 в селѣ 93% обывательох [[Мадяре]], 7% — [[Ромы]].<ref>Népszámlálás 2011</ref> == Вызнамны родаци == * [[Иштван Удвари]] (1950–2005), [[славистика|слависта]], [[професор]], член Мадярской Академии Наук == Жерела и одказы == * {{cite web |url=https://www.ksh.hu/docs/hun/hnk/hnk_2019.pdf |title=Magyarország közigazgatási helynévkönyve |date=2019. január 1. |publisher='''Központi Statisztikai Hivatal''' |format=PDF |accessdate=2020-07-13}} {{ref-hu}}{{ref-en}} * {{cite web |url=http://www.ksh.hu/nepszamlalas/tablak_teruleti_16 |title='''Népszámlálás''' |date='''2011''' |publisher=Központi Statisztikai Hivatal |format=PDF |accessdate=2020-07-13}} {{ref-hu}} * {{cite web |url=https://www.tornyospalca.hu/tornyospalca-kozseg-rovid-torteneti-bemutatasa |title='''Tornyospálca község rövid történeti bemutatása''' |accessdate=2020-07-13}} {{ref-hu}} == Референции == {{reflist}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Населены пункты Мадярьска]] bb6tf3ijb469k19cqg6scioxzp63i2i Унитарна держава 0 18111 174191 144346 2026-10-21T01:11:19Z Halajkovič 33393 /* */ 174191 wikitext text/x-wiki [[File:Map_of_unitary_and_federal_states.svg|thumb|400px|{{center|Унитарны и федеративны державы свѣта:}}<br />{{Legend|#0000b0|Унитарны}}{{Legend|#00e000|[[Федеративна держава|Федеративны]]]]}} '''Унитарна держава''' ({{ref-fr}} ''unitaire'' единый, {{ref-la}} ''unitas'' единство) — форма державного зряджѣня, при котрой векша часть або вшитка влада централизована. Тота форма е протикладом [[Федеративна держава|федеративной державѣ]].<ref name=EB>Encyclopedia Britannica</ref> == Характеристика == Складовы части унитарной державы суть административно-териториалныма зложками без статуса державной формации. Унитарна держава мать едну [[Конштитуция|уставу]], едну [[Законодарство|легислативу]], едно [[горожанство]], едину едноуровневу систему органох державной влады и справованя, едну судову систему, единый буджет и даневу систему и т.д., едным словом, вшиткы уровни влады суть згорнуты до единой общедержавной администрации. В административно-териториалных зложках унитарной державы, попри органах, выбраных обывательством (посланцѣ до мѣстной влады), суть присланы державов ([[президент]]ом, министерством внутра) представителе (владный комисарь, префект и др.), котры мають дозорно-контролны функции и рѣшають координачны, долагодны ай интегративны задачи.<ref name=BRE>Бекяшев К. А.</ref> == Мягшы варианты == === Автономия === Унитарна держава може дати окремым зложкам [[автономия|автономию]]. Напримѣр, в составѣ [[Никарагуа]] суть двѣ автономны области, населены [[Индиане|Индианами]]; в составѣ [[Финландия|Финландии]] суть автономны [[Аланды]].<ref name=BRE/> === Регионална самосправа === В розвитых демократиях унитарна держава во векшой мѣрѣ децентрализована, напримѣр, [[Франция]] и [[Велика Британия]] дають широку самостойность своим регионам.<ref name=BRE/> == Жерела и одказы == * {{cite web |author= |editor= |date=7 Aug. 2019 |url=https://www.britannica.com/topic/unitary-state |title=Unitary state |publisher= '''Encyclopedia Britannica''' |format= |quote= |language= |accessdate=2021-11-11 |archiveurl= |archivedate= }}{{ref-en}} * {{Cite book |author='''Бекяшев К. А.''' |editor= |title= // Большая российская энциклопедия |language= |edition= |volume=Том 33 |chapter=УНИТАРНОЕ ГОСУДАРСТВО |quote= |location=Москва |publisher= |date=2017 |series= |page=стр. 44 |isbn= |doi= |url= https://old.bigenc.ru/law/text/4699517 }}{{ref-ru}} {{Commonscat|Forms of state}} == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Формы штату и влады]] obecmyh9yn29x53n3ujm0vrwnffe8ma 174195 174191 2026-10-21T01:37:38Z Flipdot 23893 174195 wikitext text/x-wiki [[File:Map_of_unitary_and_federal_states.svg|thumb|400px|Политична мапа свѣта подля централизации влады:{{Legend|#0000b0|Унитарны державы}}{{Legend|#00e000|[[Федеративна держава|Федеративны державы]]}}]] '''Унитарна держава''' ({{lang-fr|unitaire}} „единый“, {{lang-la|unitas}} „единство“)&nbsp;— форма державного зряджѣня, при котрой векша часть або вшитка влада централизована. Тота форма е протикладом [[Федеративна держава|федеративной державѣ]].<ref name=EB>Encyclopedia Britannica</ref> == Характеристика == Складовы части унитарной державы суть административно-териториалныма зложками без статуса державной формации. Унитарна держава мать едну [[Конштитуция|уставу]], едну [[Законодарство|легислативу]], едно [[горожанство]], едину едноуровневу систему органох державной влады и справованя, едну судову систему, единый буджет и даневу систему и т.д., едным словом, вшиткы уровни влады суть згорнуты до единой общедержавной администрации. В административно-териториалных зложках унитарной державы, попри органах, выбраных обывательством (посланцѣ до мѣстной влады), суть присланы державов ([[президент]]ом, министерством внутра) представителе (владный комисарь, префект и др.), котры мають дозорно-контролны функции и рѣшають координачны, долагодны ай интегративны задачи.<ref name=BRE>Бекяшев К. А.</ref> == Мягшы варианты == === Автономия === Унитарна держава може дати окремым зложкам [[автономия|автономию]]. Напримѣр, в составѣ [[Никарагуа]] суть двѣ автономны области, населены [[Индиане|Индианами]]; в составѣ [[Финландия|Финландии]] суть автономны [[Аланды]].<ref name=BRE/> === Регионална самосправа === В розвитых демократиях унитарна держава во векшой мѣрѣ децентрализована, напримѣр, [[Франция]] и [[Велика Британия]] дають широку самостойность своим регионам.<ref name=BRE/> == Жерела и одказы == * {{cite web |author= |editor= |date=7 Aug. 2019 |url=https://www.britannica.com/topic/unitary-state |title=Unitary state |publisher= Encyclopedia Britannica |format= |quote= |language= |accessdate=2021-11-11 |archiveurl= |archivedate= }}{{ref-en}} * {{Cite book |author=Бекяшев К. А. |editor= |title= // Большая российская энциклопедия |language= |edition= |volume=Том 33 |chapter=УНИТАРНОЕ ГОСУДАРСТВО |quote= |location=Москва |publisher= |date=2017 |series= |page=стр. 44 |isbn= |doi= |url= https://old.bigenc.ru/law/text/4699517 }}{{ref-ru}} {{Commonscat|Forms of state}} == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Формы штату и влады]] j2izsjchm15x8s4u3e98coco3jhw18c Трансилвания 0 18130 174127 142126 2026-10-20T22:55:58Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174127 wikitext text/x-wiki {{Регион историчный |native_name = <small>''Transsilvania{{ref-la}}<br>Ardeal{{ref-ro}}<br>Erdély{{ref-hu}}<br/>Siebenbürgen{{ref-de}}''</small> |conventional_long_name = Трансилвания/Ардял |common_name = |subdivision = |nation =Историчный регион [[Румыния|Румынии]] |year_start = 10. столѣтя |event_end = [[Трианонскый мирный договор|заник]] |year_end = 1920 |date_end = 4. юн 1920 |image_flag = Flag of Transylvania (Local).svg |image_coat = Coat of arms of Transylvania.svg |image_map = Romania Regions Transylvania.jpg |capital = [[Клуж-Напока|Коложвар]] |latd =46 |latm =46 |latNS =N |longd =26 |longm =35 |longEW =E |stat_area1 = 103093 |stat_pop1 = 7723313 |stat_year1 = 1910 |категория склада = Transylvania |today = {{flagicon|Румуньско}} [[Румыния]] }} '''Трансилвания''', тыж '''Ардял''' ({{ref-la}} ''Transsilvania Транссилвания'', {{ref-ro}} ''Ardeal, Ардял'', {{ref-hu}} ''Erdély, Ердель'', {{ref-de}} ''Siebenbürgen, Семигород'') — историчный выходноевропскый регион, днесь положеный в [[Румыния|Румынии]].<ref name=EB>Encyclopedia Britannica</ref><ref name=BRE>Шкундин Г. Д.</ref> == Полога == Регион, назва которого ся первый раз появила в писемных жерелах [[XII. стороча]], занимав територию, ограничену [[Карпаты|Карпатскыма горами]] на [[сѣвер]]ѣ и [[выход]]ѣ, Трансилванскыма Алпами на [[юг]]у и горами Бигор на [[запад]]ѣ. Сосѣдны регионы Марамуреш , Кришана и Банат даколи ся тыж поважовали за часть Ардяла.<ref name=EB/> == История == В античных часах на том мѣстѣ было ядро державы [[Дакы|Дакох]].<ref name=BRE/> По сформованю регион быв частьов [[Мадярске кральовство|Мадярского кральовства]], в [[XI. стороча|XI.]] – [[XVI. стороча|XVI. сторочах]], пак быв автономным княжеством в составѣ [[Османска империя|Османской империи]] ([[XVI. стороча|XVI.]] – [[XVII. стороча]]), а дале зась став ся частьов [[Мадярске кральовство|Мадярского кральовства]] концьм [[XVII. стороча]]. По [[Перва свѣтова война|Первой свѣтовой войнѣ]] был придѣленый [[Румыния|Румынии]].<ref name=EB/> == Жерела и одказы == * {{Cite web |title= Transylvania |date=21 Mar. 2021 |publisher= '''Encyclopedia Britannica''' |url= https://www.britannica.com/place/Transylvania |accessdate = 2021-11-16 }}{{ref-en}} * {{Cite book |author='''Шкундин Г. Д.''' |chapter= ТРАНСИЛЬВАНИЯ |title= // Большая российская энциклопедия |volume= Том 32 |location= Москва, 2016 |pages= 338–339 }}{{ref-ru}} == Референции == {{reflist}} {{Стыржень}} [[Категория:Историчны регионы Румынии]] [[Категория:Историчны области Мадярщины]] ia5es1osd5g9oe3vx37vxkqkdstm2yv Склабина 0 18304 173947 160738 2026-10-20T12:43:45Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173947 wikitext text/x-wiki {{Локалита |статус = Село Словакии |руська назва = Склабина<!-- обычайно як назва статьи --> |оригинална назва = Sklabiná {{ref-sk}}<!-- словацка, мадярска и т.п. --> |застава = Sklabiná, Slovakia, Kálmán Mikszáth Memorial House 2017-07 01.jpg<!-- назва файла, нп.: Zastava.png --> |опис заставы = Дом-музей Миксата<!-- появить ся над фотков --> |ширина заставы = 250<!-- в пикселах, нп.: 150 --> |герб = <!-- назва файла, нп.: Herb.jpg --> |опис герба = <!-- появить ся над фотков --> |ширина герба = <!-- в пикселах, нп.: 100 --> |вид крайны = <!--2.гарадича администрации --> |крайна = Словакия<!-- Do not put link here for the location map accuracy (if used)!--> |lat_dir = N |lat_deg =48 |lat_min =09 |lat_sec =36 <!-- землеписна ширка--> |lon_dir = E |lon_deg =19 |lon_min =21 |lon_sec =28 <!-- землеписна довжка--> |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в маштабѣ (скалѣ) 3 км/цм --> |карта страны = <!-- локачна мапа штату (имплицитно дасть мапу свѣта) --> |размер карты страны = 250 <!-- 0 затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = до року 1899 ''Szklabonya'' |вид региона = Край<!--3.гарадича администрации--> |регион = [[Банскобыстрицкый край|Банскобыстрицкый]] |вид района = Окрес<!--4.гарадича администрации, предволено: Район --> |район = [[окрес Великый Кртіш|Великый Кртиш]] |вид общины = Сельскый уряд<!--5.гарадича администрации ПОВИННЫЙ ПАРАМЕТЕР!--> |община = Obecný úrad<br>Sklabiná 211<br>Telefón 451 41 40 |площа = 9,88<!-- в квадр. км --> |вид высоты = Надморска вышка <!-- або: Найвысша точка, Высота центра …--> |высота = 159<!-- в метрах --> |население = 857<!-- лем само число --><ref name=Stat2001>Штатистичны податкы подля списованя з року 2001</ref> |год переписи = 2001 |часовый пояс = +1 |DST = перевод годинкы <!—пусто значить, же час не переводять --> |телефонный код = +421 47 |почтовый индекс = 991 05 |вид идентификатора = ŠÚJ<!-- локална система кодованя територии--> |цифровой идентификатор = 516376 |категория в Commons = Sklabiná |сайт = <!-- http://www.ХХХХХ.com --> |язык сайта = }} '''Склабина''', {{ref-sk}} ''Sklabiná'', {{ref-hu}} ''Mikszáthfalva'', до року 1899 ''Szklabonya'' – [[село]] в [[окрес Великый Кртіш|окресѣ Великый Кртиш]] [[Банскобыстрицкый край|Банскобыстрицкого краю]] [[Словакия|Словакии]]. == Обывательство == {{SK|pop}} Подля списованя з року 2001 народностне зложѣня обывательства было:<ref name=Stat2001/> * [[Словаци]] – 94,05% * [[Чехы]] – 0,58% * [[Ромы]] – 2,33% * [[Украинцѣ]] – 1,87% * [[Мадяре]] – 0,7% Зложѣня подля вѣровызнаня (2001) было:<ref name=Stat2001/>: * [[Римокатолицка Церковь|римокатолици]] – 92,07% * [[Грекокатолицка Церковь|грекокатолици]] – 0,12% * [[Протестантство|евангелици]] – 2,22% * [[Православна Церковь|православны]] – 2,1% * [[Атеизм|атеисты]] – 2,92% * не повѣли – 0,47% == Вызнамны родаци == * [[Калман Миксат]] (1847–1910), [[Мадярскый язык|мадярскый]] [[писатель]] == Жерела и одказы== * {{Cite web |url=http://archive.is/20130909002658/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/scitanie.jsp?txtUroven=430610&lstObec=516376 |title= '''Штатистичны податкы подля списованя з року 2001''' |publisher= Statistical Office of the Slovak Republic |accessdate= 2022-01-17}}{{ref-en}} == Референции == {{reflist}} {{Стыржень}} [[Категория:Населены пункты Словакии]] <gallery mode=packed heights=100px> Sklabiná - kostol sv. Mikuláša.jpg|<small>Хр. св.Микулаша</small> Sklabiná - Kaplnka.jpg|Каплиця Sklabiná - Pekáreň.jpg|Пекарня Sklabiná - Socha Panny Márie.jpg|Дѣва Мария Sklabiná - stará ľudová architektúra.jpg|Дом людового штилу </gallery> 3sxagjmdpejwhuc9jihlcjg7tpheeen Иван Бирчак 0 18438 174178 144314 2026-10-21T00:16:04Z Halajkovič 33393 174178 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Бирчак|особы з тым призвиском}}{{Ученый |имя = Иван Бирчак |имя оригиналне = {{lang-sk|Ján Birčák}} |образчик = {{Фоторамка|Увидьте фото|width=90|align=center|pos=top |link=https://esu.com.ua/images/article_images/img_64de2edd22f87.jpg}} |познатый як = |позната як = |имя при уроджѣню = |уроджѣня = {{Birth date and age|1957|03|15}} |мѣсто роджѣня = [[Руська Воля над Попрадом]] |упокоеня = <!-- {{Death date and age|2034|ММ|ДД|1937|03|15}} --> |мѣсто смерти = |причина смерти = |сферы наук = [[физика]] полупроводникох |ученый ступень = Dr. h. c. prof.<br>RNDr. Ján Birčák, PhD. |alma mater = |главны роботы = |честны титулы = |членство в = |одзнакы = |категория склада = <!-- лем сама назва, напр.: Marie Curie --> }} '''Иван Бирчак''' ({{lang-sk|Ján Birčák}}; *[[15. марец]] [[1937]], [[Руська Воля над Попрадом]], [[окрес Стара Любовня]] — [[педагог]], [[ученый]], сполоченско-културный дѣятель.<ref name="Kovac1999">Федір Ковач</ref><ref name="Kovac2003">Ф. Ковач</ref> == Биография == === Походжѣня и штудии === Походить зоз селянской родины. Закончив середню школу в [[Пряшов]]ѣ (1955), физикално-математичну факулту Одесского педагогичного инштитуту (1960).<ref name="Kovac1999"/> Педагогична и научна робота:<ref name="Kovac1999"/><ref name="Kovac2003"/> * Гимназиалный професор во [[Свидник]]у (1961–1971) * Преподаватель физикы на факултѣ природных наук [[Универзита Павла Йозефа Шафарика|УПЙШ]] в [[Кошицѣ|Кошицях]] (1975–1976) * Кандидат наук (1975) * Преподаватель на педагогичной факултѣ в [[Пряшов]]ѣ (1977) * Доцент (1980) * Продекан педагогичной факулты в [[Пряшов]]ѣ (1985–1990) * Доктор honoris causa [[УжНУ]] (1996) Сполоченска чинность: * Быв выбраный за члена ЦК [[КСУТ]]. Член рады [[СРУСР]] (1990–1994) == Выбраны публикации == (подля стороны [https://www.unipo.sk/fakulta-humanitnych-prirodnych-vied/katedry/kfmt-fhpv/fyzika/emeritni-clenovia/bricak/ Dr. h. c. prof. RNDr. Ján Birčák, PhD., Katedra fyziky, matematiky a techniky / ODDELENIE FYZIKY]) * Birčák, J., Chemeresyuk. G. G., Serdyuk, V. V., 1976: Optical and Temperature Quenching of Photocurrent in Zinc Selenide Single Crystals. // Physica status solidy (a),33, {{nowrap|s. 145–149}} {{ref-en}} * SEMAK, D., POPIK, J., BIRČÁK, J., 1986: Vlastnosti polovodičov a metódy určovania ich parametrov. SPN, Bratislava, 167&nbsp;s. {{ref-sk}} * BIRČÁK, J., 1977: Оптическое и температурное гашение фототока в монокристаллах ZnSe, связанное с наличием двух центров медленной рекомбинации. // Военная техника и экономика, серия "Общетехническая", №2, 12&nbsp;с. {{ref-ru}} * BIRČÁK, J., SERĎUK, V., 1994: Fyzika slnečných článkov, UPJŠ Košice, 232&nbsp;s. {{ref-sk}} * SEMAK, D., BIRČÁK, J., 1998: Chalkogénne polovodiče na záznam informácie. FHPV PU, Prešov 1998, 117&nbsp;strán. {{ref-sk}} == Жерела и одказы == * {{Cite book |author= '''Ф. Ковач''' |chapter= Бирчак Іван |title= // Енциклопедія Сучасної України: електронна версія [онлайн] / гол. редкол.: І.&nbsp;М.&nbsp;Дзюба, А.&nbsp;І.&nbsp;Жуковський, М.&nbsp;Г.&nbsp;Железняк та ін.; |location= НАН України, НТШ. Київ |publisher= Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2003. |url= https://esu.com.ua/search_articles.php?id=41819 |accessdate= 19.03.2022}}{{ref-uk}} * '''[[Федор Ковач|Федір Ковач]]''': Бирчак Іван //{{КСРУ}} С.&nbsp;40. == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1937||Бирчак, Иван}} [[Катеґорія:Русиньскы фізіци]] m0tfokicigedbp9v4ngjrmaqo3i7387 174179 174178 2026-10-21T00:19:23Z Flipdot 23893 174179 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Бирчак|особы з тым призвиском}}{{Ученый |имя = Иван Бирчак |имя оригиналне = {{lang-sk|Ján Birčák}} |образчик = {{Фоторамка|Увидьте фото|width=90|align=center|pos=top |link=https://esu.com.ua/images/article_images/img_64de2edd22f87.jpg}} |познатый як = |позната як = |имя при уроджѣню = |уроджѣня = {{Birth date and age|1957|03|15}} |мѣсто роджѣня = [[Руська Воля над Попрадом]] |упокоеня = <!-- {{Death date and age|2034|ММ|ДД|1937|03|15}} --> |мѣсто смерти = |причина смерти = |сферы наук = [[физика]] полупроводникох |ученый ступень = Dr. h. c. prof.<br>RNDr. Ján Birčák, PhD. |alma mater = |главны роботы = |честны титулы = |членство в = |одзнакы = |категория склада = <!-- лем сама назва, напр.: Marie Curie --> }} '''Иван Бирчак''' ({{lang-sk|Ján Birčák}}; *[[15. марец]] [[1937]], [[Руська Воля над Попрадом]], [[окрес Стара Любовня]] — [[педагог]], [[ученый]], сполоченско-културный дѣятель.<ref name="Kovac1999">Федір Ковач</ref><ref name="Kovac2003">Ф. Ковач</ref> == Биография == === Походжѣня и штудии === Походить зоз селянской родины. Закончив середню школу в [[Пряшов]]ѣ (1955), физикално-математичну факулту Одесского педагогичного инштитуту (1960).<ref name="Kovac1999"/> Педагогична и научна робота:<ref name="Kovac1999"/><ref name="Kovac2003"/> * Гимназиалный професор во [[Свидник]]у (1961–1971) * Преподаватель физикы на факултѣ природных наук [[Универзита Павла Йозефа Шафарика|УПЙШ]] в [[Кошицѣ|Кошицях]] (1975–1976) * Кандидат наук (1975) * Преподаватель на педагогичной факултѣ в [[Пряшов]]ѣ (1977) * Доцент (1980) * Продекан педагогичной факулты в [[Пряшов]]ѣ (1985–1990) * Доктор honoris causa [[УжНУ]] (1996) Сполоченска чинность: * Быв выбраный за члена ЦК [[КСУТ]]. Член рады [[СРУСР]] (1990–1994) == Выбраны публикации == (подля стороны [https://www.unipo.sk/fakulta-humanitnych-prirodnych-vied/katedry/kfmt-fhpv/fyzika/emeritni-clenovia/bricak/ Dr. h. c. prof. RNDr. Ján Birčák, PhD., Katedra fyziky, matematiky a techniky / ODDELENIE FYZIKY]) * Birčák, J., Chemeresyuk. G. G., Serdyuk, V. V., 1976: Optical and Temperature Quenching of Photocurrent in Zinc Selenide Single Crystals. // Physica status solidy (a),33, {{nowrap|s. 145–149}} {{ref-en}} * SEMAK, D., POPIK, J., BIRČÁK, J., 1986: Vlastnosti polovodičov a metódy určovania ich parametrov. SPN, Bratislava, 167&nbsp;s. {{ref-sk}} * BIRČÁK, J., 1977: Оптическое и температурное гашение фототока в монокристаллах ZnSe, связанное с наличием двух центров медленной рекомбинации. // Военная техника и экономика, серия "Общетехническая", №2, 12&nbsp;с. {{ref-ru}} * BIRČÁK, J., SERĎUK, V., 1994: Fyzika slnečných článkov, UPJŠ Košice, 232&nbsp;s. {{ref-sk}} * SEMAK, D., BIRČÁK, J., 1998: Chalkogénne polovodiče na záznam informácie. FHPV PU, Prešov 1998, 117&nbsp;strán. {{ref-sk}} == Жерела и одказы == * {{Cite book |author= Ф. Ковач |chapter= Бирчак Іван |title= // Енциклопедія Сучасної України: електронна версія [онлайн] / гол. редкол.: І.&nbsp;М.&nbsp;Дзюба, А.&nbsp;І.&nbsp;Жуковський, М.&nbsp;Г.&nbsp;Железняк та ін.; |location= НАН України, НТШ. Київ |publisher= Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2003. |url= https://esu.com.ua/search_articles.php?id=41819 |accessdate= 19.03.2022}}{{ref-uk}} * [[Федор Ковач|Федір Ковач]]: Бирчак Іван //{{КСРУ}} С.&nbsp;40. == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1937||Бирчак, Иван}} [[Катеґорія:Русиньскы фізіци]] gnkduxqebsif879pe4xz8nzveldn99a 174181 174179 2026-10-21T00:24:49Z Flipdot 23893 174181 wikitext text/x-wiki {{Othernames|Бирчак}} {{Ученый |имя = Иван Бирчак |имя оригиналне = {{lang-sk|Ján Birčák}} |образчик = {{Фоторамка|Увидьте фото|width=90|align=center|pos=top |link=https://esu.com.ua/images/article_images/img_64de2edd22f87.jpg}} |познатый як = |позната як = |имя при уроджѣню = |уроджѣня = {{Birth date and age|1957|03|15}} |мѣсто роджѣня = [[Руська Воля над Попрадом]] |упокоеня = <!-- {{Death date and age|2034|ММ|ДД|1937|03|15}} --> |мѣсто смерти = |причина смерти = |сферы наук = [[физика]] полупроводникох |ученый ступень = Dr. h. c. prof.<br>RNDr. Ján Birčák, PhD. |alma mater = |главны роботы = |честны титулы = |членство в = |одзнакы = |категория склада = <!-- лем сама назва, напр.: Marie Curie --> }} '''Иван Бирчак''' ({{lang-sk|Ján Birčák}}; *[[15. марец]] [[1937]], [[Руська Воля над Попрадом]], [[окрес Стара Любовня]] — [[педагог]], [[ученый]], сполоченско-културный дѣятель.<ref name="Kovac1999">[[Федор Ковач|Федір Ковач]]: Бирчак Іван //{{КСРУ}} С.&nbsp;40.</ref><ref name="Kovac2003">{{Cite book |author= Ф. Ковач |chapter= Бирчак Іван |title= // Енциклопедія Сучасної України: електронна версія [онлайн] / гол. редкол.: І.&nbsp;М.&nbsp;Дзюба, А.&nbsp;І.&nbsp;Жуковський, М.&nbsp;Г.&nbsp;Железняк та ін.; |location= НАН України, НТШ. Київ |publisher= Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2003. |url= https://esu.com.ua/search_articles.php?id=41819 |accessdate= 19.03.2022}}{{ref-uk}}</ref> == Биография == === Походжѣня и штудии === Походить зоз селянской родины. Закончив середню школу в [[Пряшов]]ѣ (1955), физикално-математичну факулту Одесского педагогичного инштитуту (1960).<ref name="Kovac1999"/> Педагогична и научна робота:<ref name="Kovac1999"/><ref name="Kovac2003"/> * Гимназиалный професор во [[Свидник]]у (1961–1971) * Преподаватель физикы на факултѣ природных наук [[Универзита Павла Йозефа Шафарика|УПЙШ]] в [[Кошицѣ|Кошицях]] (1975–1976) * Кандидат наук (1975) * Преподаватель на педагогичной факултѣ в [[Пряшов]]ѣ (1977) * Доцент (1980) * Продекан педагогичной факулты в [[Пряшов]]ѣ (1985–1990) * Доктор honoris causa [[УжНУ]] (1996) Сполоченска чинность: * Быв выбраный за члена ЦК [[КСУТ]]. Член рады [[СРУСР]] (1990–1994) == Выбраны публикации == * Birčák, J., Chemeresyuk. G. G., Serdyuk, V. V., 1976: Optical and Temperature Quenching of Photocurrent in Zinc Selenide Single Crystals. // Physica status solidy (a),33, {{nowrap|s. 145–149}} {{ref-en}}<ref name="uniposkBiblio">[https://www.unipo.sk/fakulta-humanitnych-prirodnych-vied/katedry/kfmt-fhpv/fyzika/emeritni-clenovia/bricak/ Dr. h. c. prof. RNDr. Ján Birčák, PhD., Katedra fyziky, matematiky a techniky / ODDELENIE FYZIKY]</ref> * SEMAK, D., POPIK, J., BIRČÁK, J., 1986: Vlastnosti polovodičov a metódy určovania ich parametrov. SPN, Bratislava, 167&nbsp;s. {{ref-sk}}<ref name="uniposkBiblio" /> * BIRČÁK, J., 1977: Оптическое и температурное гашение фототока в монокристаллах ZnSe, связанное с наличием двух центров медленной рекомбинации. // Военная техника и экономика, серия "Общетехническая", №2, 12&nbsp;с. {{ref-ru}}<ref name="uniposkBiblio" /> * BIRČÁK, J., SERĎUK, V., 1994: Fyzika slnečných článkov, UPJŠ Košice, 232&nbsp;s. {{ref-sk}}<ref name="uniposkBiblio" /> * SEMAK, D., BIRČÁK, J., 1998: Chalkogénne polovodiče na záznam informácie. FHPV PU, Prešov 1998, 117&nbsp;strán. {{ref-sk}}<ref name="uniposkBiblio" /> == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1937||Бирчак, Иван}} [[Катеґорія:Русиньскы фізіци]] cvxtvpzook4lbh204dp7emt99cixona 174182 174181 2026-10-21T00:26:10Z Flipdot 23893 174182 wikitext text/x-wiki {{Othernames|Бирчак}} {{Ученый |имя = Иван Бирчак |имя оригиналне = {{lang-sk|Ján Birčák}} |образчик = {{Фоторамка|Увидьте фото|width=90|align=center|pos=top |link=https://esu.com.ua/images/article_images/img_64de2edd22f87.jpg}} |познатый як = |позната як = |имя при уроджѣню = |уроджѣня = {{Birth date and age|1957|03|15}} |мѣсто роджѣня = [[Руська Воля над Попрадом]] |упокоеня = <!-- {{Death date and age|2034|ММ|ДД|1937|03|15}} --> |мѣсто смерти = |причина смерти = |сферы наук = [[физика]] полупроводникох |ученый ступень = Dr. h. c. prof.<br>RNDr. Ján Birčák, PhD. |alma mater = |главны роботы = |честны титулы = |членство в = |одзнакы = |категория склада = <!-- лем сама назва, напр.: Marie Curie --> }} '''Иван Бирчак''' ({{lang-sk|Ján Birčák}}; *[[15. марец]] [[1937]], [[Руська Воля над Попрадом]], [[окрес Стара Любовня]] — [[педагог]], [[ученый]], сполоченско-културный дѣятель.<ref name="Kovac1999">[[Федор Ковач|Федір Ковач]]: Бирчак Іван //{{КСРУ}} С.&nbsp;40.</ref><ref name="Kovac2003">{{Cite book |author= Ф. Ковач |chapter= Бирчак Іван |title= // Енциклопедія Сучасної України: електронна версія [онлайн] / гол. редкол.: І.&nbsp;М.&nbsp;Дзюба, А.&nbsp;І.&nbsp;Жуковський, М.&nbsp;Г.&nbsp;Железняк та ін.; |location= НАН України, НТШ. Київ |publisher= Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2003. |url= https://esu.com.ua/search_articles.php?id=41819 |accessdate= 19.03.2022}}{{ref-uk}}</ref> == Биография == Походить зоз селянской родины. Закончив середню школу в [[Пряшов]]ѣ (1955), физикално-математичну факулту Одесского педагогичного инштитуту (1960).<ref name="Kovac1999"/> Педагогична и научна робота:<ref name="Kovac1999"/><ref name="Kovac2003"/> * Гимназиалный професор во [[Свидник]]у (1961–1971) * Преподаватель физикы на факултѣ природных наук [[Универзита Павла Йозефа Шафарика|УПЙШ]] в [[Кошицѣ|Кошицях]] (1975–1976) * Кандидат наук (1975) * Преподаватель на педагогичной факултѣ в [[Пряшов]]ѣ (1977) * Доцент (1980) * Продекан педагогичной факулты в [[Пряшов]]ѣ (1985–1990) * Доктор honoris causa [[УжНУ]] (1996) Быв выбраный за члена ЦК [[КСУТ]]. Член рады [[СРУСР]] (1990–1994). == Выбраны публикации == * Birčák, J., Chemeresyuk. G. G., Serdyuk, V. V., 1976: Optical and Temperature Quenching of Photocurrent in Zinc Selenide Single Crystals. // Physica status solidy (a),33, {{nowrap|s. 145–149}} {{ref-en}}<ref name="uniposkBiblio">[https://www.unipo.sk/fakulta-humanitnych-prirodnych-vied/katedry/kfmt-fhpv/fyzika/emeritni-clenovia/bricak/ Dr. h. c. prof. RNDr. Ján Birčák, PhD., Katedra fyziky, matematiky a techniky / ODDELENIE FYZIKY]</ref> * SEMAK, D., POPIK, J., BIRČÁK, J., 1986: Vlastnosti polovodičov a metódy určovania ich parametrov. SPN, Bratislava, 167&nbsp;s. {{ref-sk}}<ref name="uniposkBiblio" /> * BIRČÁK, J., 1977: Оптическое и температурное гашение фототока в монокристаллах ZnSe, связанное с наличием двух центров медленной рекомбинации. // Военная техника и экономика, серия "Общетехническая", №2, 12&nbsp;с. {{ref-ru}}<ref name="uniposkBiblio" /> * BIRČÁK, J., SERĎUK, V., 1994: Fyzika slnečných článkov, UPJŠ Košice, 232&nbsp;s. {{ref-sk}}<ref name="uniposkBiblio" /> * SEMAK, D., BIRČÁK, J., 1998: Chalkogénne polovodiče na záznam informácie. FHPV PU, Prešov 1998, 117&nbsp;strán. {{ref-sk}}<ref name="uniposkBiblio" /> == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1937||Бирчак, Иван}} [[Катеґорія:Русиньскы фізіци]] 9j6hvptuegurjjfy385y795fdzh4op1 Торсгавн 0 18518 174112 154428 2026-10-20T22:49:37Z Engelseziekte 2261 delete 174112 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Торсгавн''' є [[головне місто]] [[Фаєрьскы островы|Фаєрськых островыв]]. Торсгавн находить ся на острові [[Стреймой]]. {{Місто|країна=[[Данія]]}} {{Стыржень}} i95ap049xdc8ggnhwy24ku4rmyc5qlv Владімір Путін 0 18689 174171 173595 2026-10-21T00:03:51Z Flipdot 23893 Захистив «[[Владімір Путін]]»: Частый вандалізм: Ник. [[https://rue.wikipedia.org/wiki/Вікіпедія:Портал_комуніты#c-Flipdot-20261018141800-Противандалноє_замкнутя_статий_на_тему_Рос|дискусію на Порталі комуніты]] ([Едітованя=Дозволити лем автоматічно потвердженым хоснователям] (кінчіть 01:03, 21 януара 2027 (UTC)) [Переменовати=Дозволити лем автоматічно потвердженым хоснователям] (кінчіть 01:03, 21 януара 2027 (UTC))) 173591 wikitext text/x-wiki [[Файл:Владимир Путин (2025-05-22) cropped.jpg|міні|Владімір Путін в 2025.&nbsp;році]] '''Владі́мір Пу́тін''' ({{lang-ru|Владимир Владимирович Путин}}; 7.&nbsp;октовбра 1952)&nbsp;— російськый державный тай [[Политик|політичный дїятель]], бывшый офіцер [[КГБ|совєтської розвідкы]].<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com.ua/books?id=HjQkAQAAIAAJ&q=Пу%CC%81тін%C2%A0колишній+офіцер+радянської+розвідки&dq=Пу%CC%81тін%C2%A0колишній+офіцер+радянської+розвідки&hl=uk&sa=X&ved=0ahUKEwir97SRy4LkAhVEb1AKHfFCCOoQ6AEIKTAA|title=Галерея шпионажа|last=Шаваев|first=Андрей Гургенович|date=2009|year=|publisher=Инфра-М|location=Росія|pages=12|language=ru|trans_title=Галерея шпіонажу|isbn=9785160034362|quote=''... офицер советской внешней разведки ... Ксения Владимировна Бржезовская ...''}}</ref> Теперішньый [[Презідент|президент]] [[Росія|Російської федерації]] и верьховный главнокомандовач збройных сил Російської федерації з 7.&nbsp;мая 2012.&nbsp;года.<ref>{{Cite web|title=Владимир Путин вступил в должность Президента России|url=http://kremlin.ru/events/president/news/57416|language=ru|last=|first=|date=|publisher=}}</ref> Полковник запаса (1999). Державный робочый РФ 1. класа (1997). [[Кандидат наук|Кандидат економічних наук]] (1997).{{жрідло}} == Карєра == === Спорт === Володимир Путін у молодости занимав ся єдиноборствами. Є майстром спорта из самбо (1973) и джудо (1975). Чемпіон Ленінграда з джудо (1976). У 1998 році удостоєный званя заслуженого тренера Росії из самбо.{{жрідло}} === Сповнявучый обовязкы президента РФ (1999–2000) === 31. децембра 1999 року, по удставці президента [[Борис Николаевич Ельцин|Бориса Єльцина]], Владімір Путін быв призначеный исповнятельом обовязкув президента Російської федерації. На момент призначіня такой занимав посаду Головы уряду РФ<ref>{{Cite web|title=Президент России Борис Ельцин, объявив сегодня о своей отставке с поста главы государства, возложил исполнение обязанностей Президента на Председателя Правительства Владимира Путина|url=http://kremlin.ru/events/president/news/37381|language=ru|last=|first=|date=|publisher=}}</ref>. === Президентські выборы 2000. року === У марцьови 2000.&nbsp;року Путін узяв участь у президентськых убиранках у Російськуй федерації. Подля офіційных резултатув Централної выборчої комісії РФ, побідив у першум турі, набравши булш як 53% голосув „за“.<ref>{{Cite web|title=2000 Presidential elections|url=https://web.archive.org/web/20130704020705/http://www2.essex.ac.uk/elect/database/indexElections.asp?country=RUSSIA&election=ru2000presidential|language=en|last=|first=|date=|publisher=University of Essex. Archived}}</ref> 7. мая 2000. року вступив на посаду президента Російської федерації.<ref>{{Cite web|title=В Кремле состоялся торжественный прием по случаю вступления Владимира Путина в должность Президента России|url=http://kremlin.ru/events/president/news/38107|language=ru|last=|first=|date=|publisher=}}</ref> {{Стыржень}} == Референції == {{reflist}} {{Презіденты Росії}} {{Lifetime|1952||Путін, Владімір Владіміровіч}} [[Катеґорія:Політічны лідеры]] [[Катеґорія:Презіденты Росії]] gahrmkoaw3hhkx8t1ktzzdnyi9o4v8y Танах 0 19291 174069 172046 2026-10-20T21:08:19Z Engelseziekte 2261 delete 174069 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:Bible.malmesbury.arp.jpg|міні|праворуч]] '''Танах''' ({{lang-he|תנ"ך}})&nbsp;— назывка гебрейськой Біблії, у хрістіанствови Старый Завіт. Писана давньогебрейськув бисїдов. {{Стыржень}} 0wnm79nnt8gkjw3yeymbllohlt7h80m Табор 0 19427 174063 134789 2026-10-20T21:00:22Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174063 wikitext text/x-wiki {{Місто|official_name=Табор|місцёва назва={{lang-cs|Tábor}}|ерб=Tabor CoA CZ.png|прапор=Vlajka města Tábor.gif|країна=[[Чесько]]|реґіон=[[Югочешскый край]]|окрес=Табор|засноване=1420|перша змінка=1268|жытелїв=33 410 (2020)|розлога=62,22|поштовы індексы=390 01|коордінаты={{Coord|49|24|52|N|14|39|28|E|scale:100000}}|староста=Штєпан Павлїк|образок=Tábor náměstí.JPG}} '''Табор''' (чеськ. ''Tábor'') — місто в [[Чесько|Чеську]]. Положене в южній части [[Чесько|Чеська]], в [[Югочешскый край|Югочешскім краю]], в окресї [[Окрес Табор|Табор]]. Місто мать розлогу 62,22 км², чісло обывателїв - 33 410 (2020).<ref>https://www.czso.cz/csu/czso/pocet-obyvatel-v-obcich-k-112022</ref> == История == Місто дістало назву на честь горы Фавор ([[Латиньскый язык|лат.]] ''Thabor'') в [[Свята земля|Святій Земли]], а з часом ся ёго назва зближыла зо словом ''табор''. В [[1430|1430-х]] роках місто стало економічным центром, в роцї [[1436]] дістало права кралёвского міста. В роцї [[1452]] Табор быв захопленый [[Їржі з Подєбрад|Їржім з Подєбрад]].{{Жрідло}} == Референції == <references /> {{Стыржень}} 3kxa9raikpam0qqbe5t832q77le8jlu Собеслав 0 19448 173978 134851 2026-10-20T18:36:19Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173978 wikitext text/x-wiki {{Місто|official_name=Собеслав|місцёва назва={{lang-cs|Soběslav}}|ерб=Sobeslav crest Czech Republic.jpg|прапор=Flag of Soběslav.svg|образок=Soběslav square.jpg|країна=[[Чесько]]|реґіон=[[Югочешскый край]]|окрес=Табор|перша змінка=1293|засноване=1390|жытелїв=6 830 (2022)|коордінаты={{Coord|49|15|36|N|14|43|7|E|scale:100000}}|розлога=20,00|поштовы індексы=392 01|староста=Йиндржих Блага}} '''Собеслав''' ([[Чеськый язык|чеськ.]] ''Soběslav'') - місто в Чеську, положене в южній части [[Чесько|Чеська]], в [[Югочешскый край|Югочешскім краю]], в окресї [[Окрес Табор|Табор]]. Мать розлогу 20,00 км², почет обывателёв - 6 830 (2022).<ref>https://www.czso.cz/csu/czso/pocet-obyvatel-v-obcich-k-112022</ref> == История == Перша споминка о містї є роком [[1293]], кедь оно было маєтком родины Рожмберків. Права міста Собеслав дістав в роцї 1390. Пак в року 1394 быв в містнім градї запертый краль [[Вацлав IV]].<ref>https://www.musobeslav.cz/infocentrum/o-sobeslavi/historie/</ref> == Референції == <references /> {{Стыржень}} b6t3psobi436441mptkjytlovkkm98m Список країв на Словеньску 0 19647 173987 170516 2026-10-20T18:43:17Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173987 wikitext text/x-wiki [[Файл:Kraje Slovenska-rue.png|thumb|right|{{center|8 країв Словеньска}}]] '''Краї Словеньска''' ({{lang-sk|Kraje Slovenska}}) суть адміністратівно-теріторіалны єдиніцї штатной адміністрації в [[Словеньско|Словеньскій републіцї]], котры были першыраз заложены в роцї 1996. В днешнїм часї є на Словеньску 8 країв, котры мають свої окресы (79). == Список країв == По періодї, почас котрого не екзістовали краї ани жадный їх еквівалент (1990–1996), были краї зась заведжены в роцї 1996. Што ся о адміністратівнім членїню, Словеньско є од 31. децембра 2025 роздїлене на 8 країв:<ref>{{cite web |url=https://datacube.statistics.sk/#!/view/en/vbd_dem/om7102rr/v_om7102rr_00_00_00_en |title=Population by age and sex - SR, regions, districts, municipalities (annual) |publisher=Štatistický úrad Slovenskej republiky |language=en |access-date=2026-07-07}}</ref><ref>{{cite web |url=https://datacube.statistics.sk/#!/view/en/vbd_dem/om7015rr/v_om7015rr_00_00_00_en |title=Population by sex - SR, regions, districts, municipalities (annual) |publisher=Štatistický úrad Slovenskej republiky |language=en |access-date=2026-07-07}}</ref> {| class="toccolours mw-datatable sortable" border=1 cellpadding=3 style=border-collapse:collapse |- ! Ерб !! Край !! Головне місто ! Обывательство <br>(2019) !! % од<br>обывательства!! Розлога<br>(км²) !! % од<br>країны !! Чісло окресів !! Чісло міст |- | align=center | [[File:Coat of Arms of Banská Bystrica Region.svg|x42px]] || [[Банскобыстріцькый край]] || [[Банска Быстріця]] | align=center | 645 276 || align=center | 12,2 || align=center | 9454,4 || align=center | 19,3 || align=center | 13 || align=center | 24 |- | align=center | [[File:Coat of Arms of Bratislava Region.svg|x42px]] || [[Братїславскый край]] || [[Братїслава]] | align=center | 669 592 || align=center | 11,2 || align=center | 2052,7 || align=center | 4,2 || align=center | 8 || align=center | 7 |- | align=center | [[File:Coat of Arms of Žilina Region.svg|x42px]] || [[Жіліньскый край]] || [[Жіліна]] | align=center | 691 509 || align=center | 12,8 || align=center | 6808,7 || align=center | 13,9 || align=center | 11 || align=center | 18 |- | align=center | [[File:Coat of Arms of Košice Region.svg|x42px]] || [[Кошіцькый край]] || [[Кошіцї]] | align=center | 801 460 || align=center | 14,7 || align=center | 6754,5 || align=center | 13,8 || align=center | 11 || align=center | 17 |- | align=center | [[File:Coat of Arms of Nitra Region.svg|x42px]] || [[Нїтряньскый край]] || [[Нѣтра|Нїтра]] | align=center | 674 306 || align=center | 12,7 || align=center | 6343,8 || align=center | 12,9 || align=center | 7 || align=center | 15 |- | align=center | [[File:Coat of Arms of Prešov Region.svg|x42px]] || [[Пряшівскый край]] || [[Пряшів]] | align=center | 826 244 || align=center | 15,1 || align=center | 8973,6 || align=center | 18,3 || align=center | 13 || align=center | 23 |- | align=center | [[File:Coat of Arms of Trenčín Region.svg|x42px]] || [[Тренчіньскый край]] || [[Тренчін]] | align=center | 584 569 || align=center | 11,0 || align=center | 4502,0 || align=center | 9,2 || align=center | 9 || align=center | 18 |- | align=center | [[File:Coat of Arms of Trnava Region.svg|x42px]] || [[Трнавскый край]] || [[Трнава]] | align=center | 564 917 || align=center | 10,3 || align=center | 4146,6 || align=center | 8,4 || align=center | 7 || align=center | 16 |- ! [[File:Coat of arms of Slovakia.svg|x42px]] !! align=left | [[Словеньско]] !! align=left | [[Братїслава]] ! align=center | 5 457 873 !! align=center | 100 !! align=center | 49 036,3 !! align=center | 100 !! align=center | 79 !! align=center | 138 |} == Референції == {{референції}} {{Стыржень}} 6comhdxbhpgia2p2n3xelm796uxbnga Сістема Коле 0 19789 174034 154430 2026-10-20T19:05:13Z Engelseziekte 2261 delete 174034 wikitext text/x-wiki {{Delete}} Сістема Коле ото шахматный дебют, якый дає білым стабілну бавку, основна го суть у кріпкому пішаковому центрови, зачинат ся ходами d4 d5, Kf3 Kf6, e3. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Шахы]] k3mlsjg2aq6l03mdbpm9oexgahigid2 Теодор Качіньскый 0 20066 174092 161141 2026-10-20T21:25:32Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174092 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} [[File:Ted Kaczynski 2 (cropped).jpg|right|250px]] '''Теодор Джон Качіньскый''' ({{lang-en|Theodore John Kaczynski}}; {{ДН|22.|05|1942}}, [[Чикаго|Чикаґо]], [[Ілінойс]], [[США]] — {{ДС|10.|06|2023}}; знатый як '''Унабомбер''' ({{lang-en|Unabomber}})) — [[США|америцькый]] [[математік]], [[Терорізм|терорішта]], [[анархізм|анархіста]]. Став знаменитым спозад свойих серій поштовых пакетовых бомбовых атак из 1978 до 1995 годы. == Біоґрафія == Качіньскый ся родив 22 мая 1942 года у Чикаґо, штат Ілінойс. Он ся удїлив великым математічным талантом і получив стипедію Ґарвардського універзитета. После одержаня дохторського ступеня у математици, Качіньскый зачав робити на факультетови Каліфорнійського універзитета у Беркли Скоро, '''Качіньскый''' ся росчаровав у теперошньому світови а технолоґіі, што подохочовало го ид радікалным дїйствам. Он перейшов обивати у хащи Монтаны 1971 года а зачав обивати сам. Из 1978 до 1995 года засилав поштові пакеты из оружійом ид універзитетам, авіакомпаніям тай другым орґанізаціям. Сисї атакы призвели ид смерти 3 людий а раненям у многых другых. Кроме того, он слав письма ид ЗМІ, обы условити свойи політічнї а філософські вызираня. У 1996 годови быв задержаным Федеральным Бюром Росслїжованя '''(FBI)''' после удачного похода, напрямованой ид одпераньови особы. Он ся признав виноватым у свойих бідах у 1998 годови а такой быв засужденным ид доживотному арештови без можности на выход а помилованя. {{Стыржень}} {{lifetime|1942|2023|Тачіньскый, Теодор}} [[Катеґорія:Терорісты]] {{Commonscat}} 2vtuj96zbl6uyt51aowi73igv5tk073 Талишска Вікіпедія 0 20607 174067 144317 2026-10-20T21:06:54Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174067 wikitext text/x-wiki {{Вікіпедія | name = | screenshot = | caption = [[Файл:Wikipedia-logo-v2-tly.svg]] | код = tly <!-- языковый код (uk, de, sk, rue і другы) --> | Датум основаня = 30. авґуста 2023 | Досягнуто 50 тысяч статей = | Чісло статей = <!-- не потребный за наявности коду --> | Чісло редаґовань = <!-- не потребный за наявности коду --> | Чісло хоснователїв = <!-- не потребный за наявности коду --> | Чісло адміністраторів = <!-- не потребный за наявности коду --> | Чісло сторінок = <!-- не потребный за наявности коду --> | Чісло файлів = <!-- не потребный за наявности коду --> | Depth = <!-- не потребный за наявности коду --> | Чісло выбраных статей = | Чісло добрых статей = | Головна сторінка = [[:tly:|Sərlohə]] | Інформація за: = {{CURRENTDAY}}. {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} {{CURRENTYEAR}} }} '''Талишска Вікіпедія''' ({{lang-tly|Tolyšə Vikipedija}}) — [[Талишскый язык|талишскоязычна]] часть [[Вікіпедія|Вікіпедії]]. Была основана [[30. авґуста]] [[2023]] року. == Штатістіка == Днём {{CURRENTDAY}}. {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} {{CURRENTYEAR}} року талишскый оддїл Вікіпедії обсягує {{NUMBEROF|ARTICLES|tly|N}} {{plural:статя|статї|статей}}. Зареґістрованы {{NUMBEROF|USERS|tly|n}} {{plural:{{NUMBEROF|USERS|tly}}|хоснователь|хоснователї|хоснователїв}}, з них {{NUMBEROF|ACTIVEUSERS|tly|n}} учинили даяку операцію за послїднї 30 днї. Обще число оправ выносить {{NUMBEROF|EDITS|tly|n}}. == Одказы == * [[:tly:Sərlohə|Талишска Вікіпедія — Головна сторінка]] {{Стыржень}} [[Катеґорія:Языковы верзії Вікіпедії]] gs9ebc3qldq0r8a7s73wg5jyoq4vuff Тандыр 0 20772 174070 153002 2026-10-20T21:08:37Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174070 wikitext text/x-wiki [[Файл:Luxury_tandoor.png|міні|Нынїшні керамічні тандырі на дрывах]] [[Файл:A_Tandoor_also_known_as_tannour_is_a_cylindrical_clay_or_metal_oven_used_in_cooking_and_baking_in_Pakistan_and_other_Asian_countries.jpg|міні|Пакистанськый тандыр]] [[Файл:Turkmenistan_bread_baking.jpg|міні|Печеня хлїба и ''самсы'' на туркменському тандырьови]] '''Танды́р''' — один з виду фітову, мангал особого круглястого вида для приготовленя всякої [[Їджіня|їды]] у народу [[Азія|Азії]], [[Кавказ|Кавказа]], [[Балканскый полуостров|Балканського пувострова]], а тош и в другых регіонах. Хосновав ся так само для огріваня поміщеня, в култовых и лїчебных цїлях. Розширеный в краинах Передньої Азії, [[Маґреб|Магрибі]], [[Іспанія|Іспанії]], краинах [[Латинска Америка|Латинської Америкы]], [[Азербайджан|Азербайджанови]], [[Арменія|Арменії]], [[Кірґістан|Кыргызстані]], сїверо-западному [[Кітайска Народна Републіка|Китайови]] (Восточный Туркестан), на юзі [[Росія|Росії]], [[Казахстан|Казахстані]], [[Крым|Крымови]], [[Таджікістан|Таджикістані]], [[Туркменістан|Туркменії]], [[Індія|Індії]], [[Узбекістан|Узбекістані]], [[Японія|Японії]], и в [[Африка|Африці]]. Тандыр традиційно є важным атрибутом внутрішнього двора многых южных народу. В нього велика теплоємность и ун доста економный при спотребі топлива (дрыва). {{Стыржень}} 0pkfbk7dwh53j5ed099769odt45d03q Титан (спутник) 0 20780 174104 145035 2026-10-20T22:41:31Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174104 wikitext text/x-wiki [[Файл:Two_Halves_of_Titan.png|міні|праворуч]] '''Тита́н''' ([[Давньогрецькый язык|давн.-грец]]. Τιτάν) — єдин з май грубых спутнику Сатурна, другый за розміром спутник в [[Сонячна сістема|Сонячнуй системі]] (пусля спутника Юпітера Ганімеда), ун є єдиным, кроме [[Земля (планета)|Землі]], тілом в Сонячну системі, на котрому доказано стабільноє находженя жидкості на поверхності<ref name="NasaNews">{{Cite web |title=News Features: The Story of Saturn |url=http://saturn.jpl.nasa.gov/news/features/saturn-story/moons.cfm |publisher=[[NASA]]/JPL |access-date=2007-01-08 |archiveurl=https://www.webcitation.org/617Vt6xrq?url=http://saturn.jpl.nasa.gov/news/features/saturn-story/moons.cfm |archivedate=2011-08-22 }}</ref>, и єдиным спутником планеты, в якого є плотна атмосфера. Титан став первым популярным спутником Сатурна — в 1655 годови його найшов [[Нідерланды|голандськый]] [[астроном]] [[Гюйґенс, Христіан|Христіан Гюйґенс]]<ref>{{Cite web |author=R. Nemiroff, J. Bonnell. |date=2005-03-25 |title=Huygens Discovers Luna Saturni |url=https://apod.nasa.gov/apod/ap050325.html |access-date=2007-08-18 |publisher=[[NASA]] |work=Astronomy Picture of the Day |archiveurl=https://www.webcitation.org/617VtVVQM?url=http://apod.nasa.gov/apod/ap050325.html |archivedate=2011-08-22 }}</ref>. [[Файл:Titan,_Earth_&_Moon_size_comparison.jpg|ліворуч|міні|Прирувнаня розміру Титана, Місяця тай Землі]] {{Стыржень}} 74y7uul9gza3zzkuozmbu6grgpq3ylj Тараща 0 20822 174077 170519 2026-10-20T21:16:25Z Engelseziekte 2261 174077 wikitext text/x-wiki {{Языкова норма}} {{Перекласти/дня|20261020211625}} {{Вецезначность|Тараща (значення)}}{{Місто|official_name=Тараща|назва=Тараща|native_name=Тараща|ерб=Tarashcha_COA_(Kiev_Governorate)_(1852).png|прапор=Tarasha_prapor.png|герб_підпис=Герб|прапор_підпис=Флаг|map=Kyiv_oblast_location_map.svg|країна=Украина|коордінаты=49°33′ півн. ш. 30°30′ вост. д.|країна карта=Ukraine_under_Russian_occupation_grey.png|магдебурзьке право=1709. гуд}} '''Тара́ща'''&nbsp;— варош на [[Приднїпровська высочина|Приднїпровськув высочинї]], центр [[Таращанська вароська громада|Таращанськой вароськой громады]] Білоцерківського району [[Кієвска область|Киювськой областї]]. Лежит в зонї [[Лїсостеп|лїсостепу]] лїсистӯв місностї на югови Кийӯвськой областї, ипен річок Котлуй (притока Росі, басейн [[Днїпр|Днїпра]]) і Голубков. Розміщує ся ид [[Кієв|Киюва]]&nbsp;— 115&nbsp;км; ид [[Варшава|Варшавы]]&nbsp;— 779&nbsp;км; ид [[Прага|Прагы]]&nbsp;— 1196&nbsp;км; ид [[Берлін|Берліна]]&nbsp;— 1285&nbsp;км. За дакотримы данимы, за ревізії у [[1622|1622. гудї]] Білоцерківського староства [[Киювськоє воєводство|Киювського воєводства]] Рїчі Посполитой, ид державной скарбницї показана была доповідна за варош "Taraścia" йсе (евентуално Тараща)&nbsp;— урочіще із плотом білоцерківського боярина [[Миколы Лїсовича]], котрый ся прикапчав ид запорузькым козакам. Айбо називка села може пуходити уд чоловічого ймення [[Тарас Козак|Тарас]] [[Козак]].<ref>Заснував Таращу полковник Бліндовський, якому король Август II віддав ці землі в нагороду за заслуги у війні з шведами в 1709 році. Однак через два роки поселення зруйнував Орлик, зрадник українського народу, прихильник Мазепи і Карла XII. Незабаром поселення почало відроджуватися. Тут осідали головним чином селяни з Полісся, що тікали від кріпацької неволі. У 1722 році король Август II надав поселенню привілей містечка, згідно з яким жителям дозволялося раз на 2 тижні проводити торги і 4 рази на рік — ярмарки. У 1724 році в Таращі налічувалося 60 дворів. В 1740 році король Август III передав її шляхтичам Бушовським. Відтоді вона стала центром староства. За люстрацією 1765 року тут було 109 дворів, з них 78 селянських, які відробляли щороку 1092 дні панщини і сплачували 984 злотих чиншу і 120 злотих косового; 26 міщанських дворів платили 3900 злотих оренди за корчми і млини; і тільки 5 дворів не виконували ніяких повинностей. Джерело:https://ukrssr.com.ua/kiyivska/tarashhanskiy/tarashha-tarashhanskiy-rayon-kiyivska-oblast</ref> {{Стыржень}} * Згідно з офіційнов штатістиков, у 2012. гудї в Таращі жило 11 534. людей, у [[2006|2006.]] годї&nbsp;— 12,2 тис.; в [[2000]]&nbsp;р.&nbsp;— 14,4 тис.; [[1990]]&nbsp;р.&nbsp;— 14,3 тис.; [[1975]]&nbsp;р.&nbsp;— 13,2 тис. <code><nowiki><h1>Жерела и одказы</h1></nowiki></code> [[Катеґорія:Вароші Київськой областї]] [[Катеґорія:Тараща]] q6ghu0xu3d6ufticjhl2qtmngo1pb7s Сонячноє затменя 0 20908 173983 143108 2026-10-20T18:40:57Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173983 wikitext text/x-wiki [[Файл:Solar_eclips_1999_5.jpg|міні|200x200пкс|Повноє затменя Сонця у [[Франція|Франції]] в 1999 годі]] [[Файл:Solar_eclipse_1999_4.jpg|міні|200x200пкс|Повноє затменя Сонця у [[Франція|Франції]] в 1999 годі]] '''Сонячноє затменя'''&nbsp;— астрономічный феномен, якый складує ся в тому, што Місяць проходит помежи [[Земля (планета)|Земльов]] та [[Сонце|Сонцьом]], такым образом повністю вадь частично закрыває вид на Сонце з невеликої части Землі. Йсе годно трафляти ся лиш у фазі нового місяця, и лиш куй Місяць проходит сю фазу близько до [[Еклиптика|площаді орбіты Землі]], што робит ся приблизно кажді шість місяцю. ==Одкликованя== {{Переклад|uk|Сонячне затемнення}} {{Стыржень}} 3r63z5sflk3pbq0byigc4vp11bl3t67 Шаблона:Готово 10 20942 174190 143320 2026-10-21T00:55:59Z Flipdot 23893 174190 wikitext text/x-wiki <span class="nowrap">[[File:Codex icon check color-success (v2.6).svg|18px|link=|alt=]]&nbsp;'''{{{1|Готово}}}'''</span>{{{{{|safesubst:}}}#if:{{{2|{{{note|{{{reason|}}}}}}}}}|&#58; {{{2|{{{note|{{{reason}}}}}}}}}}}<!--template:done--><noinclude> {{documentation}} </noinclude> 4r4fi6jywxe9c4w9lxizmj761qmulom Тайбей 0 20976 174064 149345 2026-10-20T21:01:15Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174064 wikitext text/x-wiki {{Місто |образок = Taipei City montage.PNG |країна = {{TWN}}/{{CHN}} }} '''Тайбе́й''' ({{Кітайскый|臺北|台北|Táiběi}}) — [[головне місто|головне і найвекше місто]] [[Тайван|Кітайской републікы]]. Подля з точков [[Кітайска Народна Републіка|КЛР]] Тайбей — головне місто [[Тайван (Кітайска провінція)|провінції Тайван]] в складї [[Кітайска Народна Републіка|КЛР]]. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Населены пункты Тайваню]] [[Катеґорія:Головны міста]] [[Катеґорія:Міста Тайваню]] ro2kty0nx52xpiownyon6uft732z41d Хоснователь:Flipdot 2 21040 174101 173938 2026-10-20T22:00:27Z Flipdot 23893 /* Статі, котрі мала бы мати кажджа Вікіпедія */ 174101 wikitext text/x-wiki {| style="margin: 1em auto; float: right; margin-left: 10px; width: 238px" cellpadding="0" | style="text-align: center" | '''За мене''' |- | {{Адміністратор}} {{Хоснователь з Підкарпатя}} {{Хоснователь Telegram}} {{Хоснователь Discord}} |- | {{#babel: rue-N | uk-N | en-3 | ru-3 | de-1 | cs-1 | hu-1 | rsk-1 }} |} == Діялность на русинськуй Вікіпедії == Редаґуву на Русинськуй Вікіпедії уд 20.&nbsp;мая&nbsp;2021; Вікіпедію вцілови&nbsp;— уд 4.&nbsp;фебруара&nbsp;2021. Теперь головно сохтуву захарьовати, вікізовати, пудганяти пуд єднакый стиль, типоґрафічно уліпшовати екзістувучі статі. Пишу статі за сучасных русинськых діячув и умільцюв и вшылиякі понятя, за обясненьом котрых челядь типово и ходит на Вікіпедії. Пробуву обновити тай доповнити політикы русинської Вікіпедії, обы удображовали актуалный [[Вікіпедія:Консенсус|консенсус]]. Маву таку опінію, ож пріоритетным про русинську Вікіпедію є '''не число статий''', а '''кваліта'''. У такому напрямліньови снажу ся и сам писати туй статі: обы они были красно оформлені, релевантні про цільову авдиторію (= головно русинув); кой сідаву за написаня статі, часто силуву ся довести ї до достаточного обсягу вмісто того, вбы лишити ''[[:Катеґорія:Стыржнї|стыржень]]''. Майліпше знаву пудкарпатськый варіант [[Русиньскый язык|русинського языка]], айбо м годен писати и по пряшовськы вадь [[Паноньско русиньскый язык|панонськы]]. Хоснуву ґраматику тай ортоґрафію [[Отцюзнина (журнал)|журнала „Отцюзнина“]], котра ся базує на „Ґраматиці русинського языка“ [[Анна Меґела|А.&nbsp;Меґелы]]&nbsp;(2019). == Хосенні шаблоны == → [[Хоснователь:Flipdot/Мустры]] == Треба ми помуч == Буду вдячный, аж поможете ми довести до май файного стану такі статі: {{div col|colwidth=12em}} * [[Вилок]] * [[Пол (біолоґія)]] {{div col end}} == Статі == Долув найдете ориґіналні статі, написані вадь потовмачені мнов, тай читаво переписані/доповнені, котрі держу доста квалітныма про нашу Вікіпедію (и котрых бы ся хотіло мати булше). <!-- {{col-begin}}{{col-2}} --> == Русинські писателі == {{div col|colwidth=12em}} * [[Адамова-Стецович, Леся]] * [[Береш, Петро]] * [[Град, Михаил]] ** [[Премія Михаила Града|Премія им.&nbsp;Михаила Града]] * [[Дуць-Файфер, Олена]] * [[Завадяк, Иван]] * [[Рошко, Володимир]] * [[Ситар, Иван]] * [[Чухран, Михаил]] {{div col end}} <!-- {{col-2}} --> == Русинські діячі и діячі русинського коріня == {{div col|colwidth=12em}} * [[Євґеній Медєші Генц]] * [[Дітко, Стів]] * [[Жупан, Євген]] * [[Завадяк, Михаил]] * [[Капац, Юрко]] * [[Лыжечко, Мигаль]] * [[Сидор, Димитрій]] * [[Токар, Маріан]] * [[Шипович, Юрій]] * [[Русинськый културолоґічный клуб]] {{div col end}} <!-- {{col-end}} --> == Русины 101 == {{div col|colwidth=12em}} * [[Говіня]] * [[Кийзликы]] * [[Ланґош]] * [[Няґувська постила]] * [[Фрыч]] {{div col end}} == Населені пункты Пудкарпатя == {{div col|colwidth=12em}} * [[Великі Лазы]] * [[Вышково]] * [[Мукачово]] * [[Ростоватувці]] {{div col end}} == Місні гудакы == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ґоша Ґашан]] * [[hackedface]] * [[Obšar]] {{div col end}} == [[Вікіпедія:Статї, якы повинны быти|Статі, котрі мала бы мати кажджа Вікіпедія]] == {{div col|colwidth=12em}} * [[Апартеїд]] * [[Арабсько-ізраїльськый конфлікт]] * [[Біблія]] * [[Буенос Айрес]] * [[Верблюд]] * [[Годинка]] * [[Гомер]] * [[Джойс, Джеймс]] * [[Дінастія Чінґ]] * [[Еколоґія]] * [[Еффельова турня]] * [[Загрожені виды]] * [[Інвалідность]] * [[Йоґа]] * [[Кенія]] * [[Комар]] * [[Кустка]] * [[Менструація]] * [[Мнягкуны]] * [[Мовда]] * [[Нарушеня нику]] ([[Сліпота]]) * [[Нематоды]] * [[Німещина]] * [[Нус]] * [[Пиво]] * [[Письмова система]] * [[Пруст, Марсел]] * [[Реставрація Мейджі]] * [[Самошкоджіня]] * [[Соул]] * [[Статуя Слободы]] * [[Худоба]] {{div col end}} == Політикы тай приписы == {{div col|colwidth=12em}} * [[Вікіпедія: Адміністраторы]] * [[Вікіпедія: Невтралный позур]] * [[Вікіпедія: Консенсус]] {{div col end}} == Другоє == <!-- {{col-begin}}{{col-2}} --> {| class="wikitable" ! !! Статя |- | rowspan="2" style="text-align: center; font-size: 150%;" | А | [[Адміністративноє діленя Украйины]] |- | [[Аперітіф]] |- | rowspan="6" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Б | [[Баклава]] |- | [[Бананова республіка]] |- | [[Баптізм]] |- | [[Біблія]] |- | [[Біров, Ласлов]] |- | [[Болгарськый язык]] |- | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | В | [[Вінниця]] |- | [[Выкричник]] |- | [[Вылтава]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Г | [[Гавел, Вацлав]] |- | [[Гвузд]] ([[клинець]]) |- | [[Гомеричный сміх]] |- | [[Горянська ротунда]] |- | rowspan="2" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Ґ | [[Ґеноцід у Ґазі]] |- | [[Ґрісіні]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Д | [[Давньоруськый язык]] |- | [[Діжестіф]] |- | [[Донецьк]] |- | [[Дьолог, Надія]] |- | rowspan="5" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Е | [[Евромайдан]] |- | [[Еколоґія]] |- | [[Емпіризм]] |- | [[Емпіричный доказ]] |- | [[Ефект Даннінґа–Круґера]] |- | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | З | [[Закарпатська академія умінь]] |- | [[Заменгоф, Лудвік Лазарь]] |- | [[Звідалник]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | І | [[Інтелектуална інвалідность]] |-<!-- |} {{col-2}} {| class="wikitable" ! !! Статя |- --> | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | К | [[Кваґа]] |- | [[Кіплінґ, Радьярд]] |- | [[Коледж умінь им. А. Ерделія]] |- | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Л | [[Латвійськый язык]] |- | [[Латвія]] |- | [[Лінґва франка]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | М | [[Межинародный фонетичный алфавіт]] ([[МФА]]) |- | [[Мєлґо, Алберто]] |- | [[Молдавськый язык]] |- | [[Муцность алкоголя]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | О | [[Одоакер]] |- | [[Оладі]] |- | [[Оломовц]] |- | [[Опровуд]] |- | rowspan="11" style="text-align: center; font-size: 150%;" | П | [[Палачінта]] |- | [[Паленка]] |- | [[Пандемія COVID-19]] |- | [[Паралімпійські бавища]] |- | [[Пешітта]] |- | [[Піца]] |- | [[Пылзень]] |- | [[Поппер, Карл]] |- | [[Псавтыря (ритуал)]] |- | [[Псавтыря]] |- | [[Псалтырь]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Р | [[Ракія]] |- | [[Роналду, Кріштяну]] |- | [[Рошко, Михайло]] |- | [[Румынськый язык]] |- | rowspan="5" style="text-align: center; font-size: 150%;" | С | [[Само]] |- | [[Септуаґінта]] |- | [[Снайдер, Тімоті]] |- | [[Сумы]] |- | [[Сята Моніка]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Т | [[Тоалет]] ([[заход]]) |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | У | [[Убивство Ірины Фаріон]] |- | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Ф | [[Фавн]] |- | [[Фавна (божество)]] |- | [[ФК Русин|ФК „Русин“]] |- | rowspan="2" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Ч | [[Чаушеску, Ніколае]] |- | [[Чехія]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Ш | [[Шолтес, Банді]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | A | [[AfrikaBurn]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | B | [[Burning Man]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | E | [[Editio princeps]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | P | [[Pfeilstorch]] |} <!-- {{col-end}} --> == Файлы == {{div col|colwidth=12em}} * [[commons:File:Періодічна_таблиця_хемічных_елементів.svg|Періодічна таблиця хемічных елементів.svg]] {{div col end}} == Другі квалітні статі == Мої перзоналні номінанты на званя добрых статий русинської Вікіпедії. {{div col|colwidth=12em}} * [[Ярослав Гашек]] * [[Грамота 1404. року]] * [[Ґриґорій Жаткович]] * [[Кіріліця]] * [[Латиньскый алфавіт]] * [[Потопа (філм)]] * [[Пруссия]] * [[Словенія]] * [[Список синаґоґ в Карпатськуй Руси]] {{div col end}} == За мене == Участвовав єм у русинськых товмаченьох: * месенджера Telegram; * [[Компютерна бавка|компютерної бавкы]] [[Minecraft]]; * вебового ґрафічного редактора Photopea. {{Userpage}} d97klqefqo9f332rrvzsns0pvlvjwrj Склад (лінґвістика) 0 21181 173945 144740 2026-10-20T12:40:42Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173945 wikitext text/x-wiki '''Склад'''&nbsp;— у [[Лінґвістіка|лінґвістицї]]&nbsp;— мінімальный одрізок потока скапчаного говореня, што складає ся з єдного вадь дакулькох звуку. Розуміня склада, його структуры, класифікаційных выяву, поділу слов на склады, што вызначає ся разными теоріями, што пояснюют природу склада. Нынїшня лінґвістика розниковує склад у дихотомії — на уровньови фонетикы як фонетичну єдиницю и на уровньови фонолоґії як фонолоґічну єдиницю. Склад, особеностї його структуры и твореня скапчуют так само из ритмом говореня, його [[Притиск|наголосами]] и т.д. ==Удкликованя== {{Переклад|uk|Склад (мовознавство)|40932516}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Лінґвістіка]] p8836x0xgznew8dd20jx3q7k5r7dxdk Склад (значеня) 0 21182 173944 145135 2026-10-20T12:40:32Z Engelseziekte 2261 delete 173944 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Склад'''&nbsp;— у терміна сут такі значеня: == Обєкт == * Склад — територія, обєкт, корый вчиненый для складаня хуть чого. == Другоє == * [[Склад (лінґвістика)|Склад]]&nbsp;— у лінґвістицї&nbsp;— елемент слова, што складає ся з єдного вадь дакулькох звуку. {{Чеперушка}} 8uaxljxwillk3wroh2pb0zafsahmf2y Такош (село) 0 21198 174066 144809 2026-10-20T21:02:27Z Engelseziekte 2261 delete 174066 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Такош''' ([[Мадярскый язык|мад]]. Tákos) ([[Україньскый язык|укр]]. Такош) — [[село]] у [[Мадярьско|Мадярщині]], [[Сабольч-Сатмар-Береґ|Жупа Сабольч-Сатмар-Береґ]], [[Вашарошномыйнь (округ)|Округ Вашарошномыйнь]]. == Гісторія == У селови є цирьков основана у 1766 році. Село первый раз ся споминать у 1321 році на судови кой Втиць ([[Обул Каллаи]]) уничтожив Опшаря сына Шандора Каплона. У [[14/88|1488]] році Чысері Орос купив туй зимлі. У 1500 році Янош Дургай мав половину села. Містну цирьков называвуть «Боса Нотр-Дам». == Насіліня == У селі жиє на 2001 рӯк 411 людий [[2023]] — 354 [[Мадяре|Мадяры]] — 89% [[Циґане|Цигани]]— 11% == Меры == Мигаль Кіш — 1990-2002 Чаба Габор Надь — 2002-2006 Янош Варґа — 2006-2014 Шандор Філіп — 2014- н.д == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://hu.m.wikipedia.org/wiki/T%C3%A1kos Tákos] на Мадярьськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). ki5kkzpdsh8xreb3x2t5od8inhcmh97 Стратклайд 0 21219 174018 144897 2026-10-20T19:01:36Z Engelseziekte 2261 delete 174018 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Стра́тклайд''' авадь '''Алт-Клут''' ци '''Камбрия''' ([[Анґліцькый язык|aнґл]]. Strathclyde) ([[Шкоцкый язык|шкоц]]. Alt Clut) — [[Бриты (народ)|Бритьскоє]] кралёвство котроє екзітовало у [[V. стороча|V]]-[[XII. стороча|XII]] сторочу. == Історія == Про преданёви крайна была основана у V сторочови Керетіком Бировом, вождём Келтского племени Дамнонію̄в, федератӯв Рымской рішы. Резіденція му была Дан-Брітанн (Каштиль Бритӯв). == Кралі == • [[Клідно ап Кинвелин]] (560-597) — сын Кинвелина • [[Кінап ап Клидно]] (VII стороча) == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%B4 Стратклайд] на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). rbtnout9sh1fl2vtpsvgyl4a4qj7sy5 Сон у челленуй палатї 0 21253 173982 145073 2026-10-20T18:40:42Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173982 wikitext text/x-wiki [[Файл:Sun_Wen_Red_Chamber_17.jpg|міні|350x350пкс|Багаты хыжа Жунга родины Цзя на зачаткови дня ]] [[Файл:Jimao_Dream_of_the_Red_Chamber.jpg|міні|350x350пкс]] '''Сон у челленуй палатї''' ({{Lang-zh|紅樓夢}}) — єден з чотырьох май популярных класичных роману на [[Кітайскый язык|китайському языкови]]. Перші 80 глав были написані Цао Сюецыном и уйшли в світ пуд назвов «Записы на камінях» незадовго до його смертї в [[1763|1763.]] годї. Айбо, дись через тридцять году, у [[1791]]., [[Гао Э|Гао]] опоблікував ще сорок глав, тым самым довершив сюжетну лінію романа. Изглядователї романа сважают ся, накулько фінал одповідає авторськуй задумцї Цао. «Сон у челленуй палатї» — ото многоплановоє оповіданя про западаня двох віток родины Цзя, на фонови якої — кроме трьох поколїнь — появляє ся незраховуємоє число родичу. У романови слобудно змішуют ся елементы автобіоґрафічного описаня и выдумкы, каждоденні події житя мішают ся из всякыми містичными. ==Удкликованя== {{Переклад|be|Сон у чырвоным цераме|4040561}} {{Стыржень}} cigb3opk1q3cl95wj2alilumydvpz7e Тяжкый танк 0 21256 174159 168304 2026-10-20T23:14:57Z Engelseziekte 2261 delete 174159 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:King_Tiger_1.jpg|міні|Німицькый тяжкый танк часӱв [[Друга світова война|Другої світової войны]] [[Pz. Kpfw. VI Тиґр 2|Тиґр 2]]]] '''Тяжкы́й та́нк''' — многоцілёвый [[танк]], по дакотрых класифікаціёх танкӱв узначав ся ге [[Боёва Бронёвата Машина|ББМ]], чія маса бӱлше 30 [[Тона|тон]], оснащеный многокаліберными канонами и пулеметами. Май знамый тяжкый танк быв Challenger и [[Тигр (танк)|Panzer VI «Тигр»]].<ref>https://books.google.com/books?id=LsxJHQFbPSgC</ref> == Класифікація == Ид тяжкым танкам принадлежали вшыткі модифікації танка КВ, ІС-2, Pz. Kpfw. V «Пантера» (по німицькӱв класифікації серидні [[Танк|танкы]], у німцьӱв класифіковали ся по калібром [[Канон|канонӱв]]). == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B0%D0%B6%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA Важкий танк] на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). lqcuw0oey697mpssd202d9g1qgy62pw Тайван (чеперушка) 0 21277 174065 145126 2026-10-20T21:02:15Z Engelseziekte 2261 delete 174065 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Тайван''' може означати: * [[Тайван (остров)|Тайван]] — остров в [[Тихый океан|Тихому океанї]]. * [[Тайван]] — невызнаный штат в Азії. * [[Тайван (Кітайска людова републіка)|Тайван]] — провінція [[Кітайска Народна Републіка|КЛР]], фактічно контролёвана Кітайсков републіков. * [[Тайваньска републіка (1895)|Тайваньска републіка]] — невызнаный штат, што быв в роцї 1895. {{Чеперушка}} n4nyes7mgoxc4j3v7itx9xes1x7jdbf Завирьхня Кычера 0 21296 174199 147052 2026-10-21T11:55:03Z Halajkovič 33393 174199 wikitext text/x-wiki {{непотверджено}} {{НП}} '''Завирьхня Кычера''' ([[Мадярскый язык|мад]]. Nagycserjés) — село у [[Хустськый район|Хустському районови]], [[Закарпатска область|Закарпатьской области]], [[Україна|Украйины]]. == Історія == Село первый раз ся споминать у [[1500]] році. == Обывательство == У селі на [[2001]] рӯк жило 164 людий, из них: * [[Українцї|Украйинці]] — 100% == Ґеоґрафія == На юго-выході села бере начало ріка Ясеновиць, ліва притока [[Теребля (рѣка)|Тереблі]]. {{stub}} hx7geh4td8safi7dqhbnt2itui2pn8o Т 0 21324 174059 168088 2026-10-20T20:55:16Z Engelseziekte 2261 delete 174059 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Кіріліця}}'''Т (ты́)'''&nbsp;— [[буква]] [[Кіріліця|кирилици]]. У языка, што ї хоснувуть, позначать глухый ясенный прорывный [t̪], глухый ретрофлексный прорывный [ʈ̪]. Є у вшыткых кириличных алфавітох. У русиньскӱм языкови&nbsp;— 23 буква [[Україньскый алфавіт|алфавіта]], позначать глухый ясенный прорывный (шумный зомкнутый пеплорреднёязыковый приголосный). Годен быти твердым (''талант'') так и мнякым (''вість''). == Література == * Українська радянська енциклопедія : у 12 т. / гол. ред. М. П. Бажан ; редкол.: О. К. Антонов та ін. — 2-ге вид. — К. : Головна редакція УРЕ, 1974–1985. * ''Півторак Г. П.'' Т // Українська мова. Енциклопедія.&nbsp;— К.: Українська енциклопедія ім. М.&nbsp;П.&nbsp;Бажана, 2000. == Удкликованя == * T // Словник української мови : в 11 т. — Київ : Наукова думка, 1970—1980. [[Катеґорія:Кірілічны буквы]] [[Катеґорія:Буквы за алфавітом]] [[Катеґорія:Русиньскый алфавіт]] k8xj2q19efsa30fnplol156nuj84b79 Турицька Републіка Северного Кіпра 0 21336 174158 161100 2026-10-20T23:12:40Z Engelseziekte 2261 delete 174158 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Непотверджено}} [[Файл:Flag_of_the_Turkish_Republic_of_Northern_Cyprus.svg|міні|Прапор Турицької Републікы Северного Кіпра]] {{Краина}} '''Тури́цька Репу́бліка Се́верного Кі́пра''' ([[Турецькый язык|тур]]. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti) — часточно признана крайна на севері острова [[Кипр (остров)|Кіпр]]. Призната леш [[Турція|Турціёв]]. Штатный язык є [[Турецькый язык|Турицькый]]. Столиця — Северна [[Нікозія|Нікозия]]. == Історія == У [[1960]] році [[Кіпр|Републіка Кіпр]] объявила независность уд [[Великобританія|Великобританії]]. У [[1967]] році [[Ґрекы]] атаковали Турицькі районы на югови острова, была основата Турицька Адміністрация. [[15. юл|15 юла]] [[1974]] року на Кіпрови стався вайновый переворот, на Кіпр войшли турицькі войська и создали свої адміністрациї. У [[1983]] році туркы объявили за независность уд Кіпра, [[5. май|5 мая]] [[1985]] року 70,2% людий пуддержали введеня нової констітуції. == Катуна (Армія) == Катуна Турицькой Републікы Северного Кіпра мать 4 піхотных полка (7 батальйонӯв), всёго 3,500 солдат. Є запасы, 1 очерідь — 11,000, 2 очерідь — 10,000, 3 очерідь — 5,000 солдат. Є 73 міномета и другоє оружиє, є на острові и 11-Армійскый корпус Турції: 450 танка M48A2/5T, 627 БТР: 361 AAPC, 266 M-113, 90 САУ M-44T (155 мм), 102 буксированых канонӯв: 72 M101A1 (105 мм), 18 M-114A2 (155 мм), 12 M115 (203 мм), 450 мінометӯв: 175 81 мм, 148 M-30 (107 мм), 127 HY-12 (120 мм), 6 РСЗО T-122 (122 мм), 114 ПТРК: 66 «Милан», 48 «Тоу», бӯльше 60 зенітных канонӯв, 3 самолёты «Цесна-185», 4 вертолёта: 1 AS532UL, 3 UH-1H. == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%86%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%A1%D0%B5%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%9A%D0%B8%D0%BF%D1%80%D0%B0#p-lang Турецкая Республика Северного Кипра] на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). [[Катеґорія:Часточно вызнаны штаты]] gz6mqznd30iuv7udsgq0miw8lbeya8c Територія Феццан 0 21351 174095 165961 2026-10-20T21:30:34Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174095 wikitext text/x-wiki {{Регион|язык=[[французькый язык]]}} '''Терито́рія Фецца́н''' ([[Французькый язык|фр]]. Territoire du Fezzan) авадь '''Терито́рія Фецца́н-Ґада́мес''' ([[Французькый язык|фр]]. Territoire du Fezzan-Ghadamès) — бывша [[Колоніалізм|колонія]] [[Франція|Франції]] на території нынішнёї [[Лібія|Лівії]], мала форму воєнної адміністрації, екзістовавша из [[11. апріль|11. апріля]] [[1943]] по [[24. децембер|24. децембра]] [[1951]]. року. Быв зъединеный из [[Лібія|Лівіёв]] у [[1951]] (де-факто у [[1952]]. році). == Адміністрація == [[Франція]] хотіла учинити таку же модель власти у [[Феццан|Феццанови]] таку же модель власти ге у [[Алжір|Алжирови]], у [[Авґуст|авґустови]] [[1943]]. року ґенералы и політикы просили [[Шарл де Ґолл|Шарла де Ґолла]] зъеденити Феццан из [[Алжір|Алжиром]], айбо до кӱнця свого екзістованя Феццан быв уддільныв адміністраціёв из свойыми порядками, законами и ґубернатором.<ref>https://books.google.com/books?id=dsKlU6Ry8lgC</ref> У [[1948]]. році варош Ґадамес прикапчали ид Французському [[Тунис|Тунісови]] што ся улило у приграничный конфлікт миже Феццанськыв воєнныв адміністраціёв и [[Тунис|Тунісом]]. [[24. децембер|24. децембра]] [[1951]]. року [[Лібія|Лівія]] одержала независность и прикапчала ид собі Феццан, [[Франція]] пробовала лишити у реґіонови континґент у 400 солдат айбо пуд давлінём [[ЗША]], [[Британска империя|Британії]] а потӱм и [[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|СССР]] мусіла лишити ся Феццанськых територій.<ref>Жак Фремо, Сагара и Франція, 2010. 315 стор. ( <nowiki>ISBN 978-2-916385-44-0</nowiki> )</ref> Послідні французькі солдаты покинули Феццан у [[1956]]. році. == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%A4%D0%B5%D1%86%D1%86%D0%B0%D0%BD Территория Феццан] на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). {{Стыржень}} e698wz5ug07kjl2wye0ebx6o5l8o6qk Словеньска Советьска Републіка 0 21361 173955 167998 2026-10-20T12:48:39Z Engelseziekte 2261 delete 173955 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Краина}} {{непотверджено}} '''Словеньска Советьска Републіка''' ({{lang-sk|Slovenská republika rád}}, {{lang-hu|Szlovák Tanácsköztársaság}}) — бывшоє утворіня, котре екзістовало на юзі и выході нынішнёго [[Словеньско|Словеньска]] из [[16. юн|16 юна]] по [[7. юл|7 юла]] [[1919]] року. Из столицёв у [[Пряшів|Пряшові]], котроє главив [[Антонін Яновшек]]. == Історія == По сотворіню [[28. октобер|28 окто̄вбра]] [[1918]] року нового штата [[Чеськословеньско|Чехословеньску]] ёго армія получила приказ заняти всю територію [[Словеньско|Словеньска]]. Єднак тому противодійствовала Челлена Ґвардія (Армія [[Мадярска Совѣтска Република|Мадярской Советьской Републикы]]). У [[Марец|Марцови]] [[1919]] року Мадярскі вӯйська и 1-Русиньска челлена дивізія одвойовали [[Кошіцї|Кошиці]], [[Зволен (варош)|Зволен]], [[Великі Капушаны|Надькапош]], [[Ужгород]] и [[Пряшів|Пряшӯв]], уж у майови Русиньскі советы у [[Пряшів|Пряшові]] и [[Лабірщіна|Лабӯрщині]] и Словеньскі у [[Кошицѣ|Кошицёх]], Зволенови и Баньско-Быстровщині паровали объявліня нового штата. [[16. юн|16 юна]] [[1919]] року Антонін Яновшек объявив у [[Пряшів|Пряшові]] за независность '''Словеньской Советьской Републікы.''' [[7. юл|7 юла]] [[Пряшів|Пряшӯв]] и [[Кошицѣ|Кошиці]] было взято Чехословеньскыв арміёв а република была ликвидовата, [[Антонін Яновшек]] прожовжив діятелность уж у [[Комунистична партия Чехословакии|КПЧС]]. == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0 Словацкая советская республика] на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). {{stub}} [[Катеґорія:Бывшы штаты]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1919]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры заникли 1919]] b8dwm1zn7m1js3ll7i5wy90ouby6k9v Слёзы 0 21389 173962 145731 2026-10-20T12:52:15Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173962 wikitext text/x-wiki [[Файл:USMC-04952.jpg|міні|Слёза на лицёви]] '''Слё́зы, Слёза́''' ([[Латиньскый язык|лат]]. lacrima) — жыдкӯсть, уроблена слёзными желізами на змочованя и ухаріня поверхности [[Око|ока]]. == Слёзоотворіня == При [[Плач|реві]] путёви всасованя и самотёка слёзы стікавут у [[нӯс]], так ся отворявуть [[Насморк|смолі]], тым ся объяснят ош [[Чоловік розумный|чоловік]] годен пудтягати смолі при реваню. Иппен слёзы ся отворявуть при роздражіню ока авадь кідь вас "про́тягне" (уд слова Про̄тяг), слёзоотворіня годно ити уд 3-5 минут (даколи и менше) до многых [[Година|го̄дин]]. == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BB%D0%B5%D0%B7%D0%B0 Слеза] на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). {{Стыржень}} c9c4dw7llb9989erzst93ghzz49eejb Великі Лазы 0 21479 173943 173940 2026-10-20T12:36:19Z Engelseziekte 2261 назва 173943 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс місто | штат = Україна | назва = Великі Лазы | тіп = село | раён = [[Ужгородськый район|Ужгородськый]] | область = [[Закарпатська область|Закарпатська]] | ерб = Velyki lazy gerb.png | образок = Великі Лази, палац Плотені (кінець ХІХ ст.).JPG | шырька_образку = 300px | попис_образк у=Палац Плотийніюв | поштовый_код = 89440 | громада = Баранинська територіална громада | розлога = 0.29 }} {{Commons|Velyki Lazy}} '''Вели́кі Ла́зы''' ({{lang-uk|}}, {{lang-hu|Nagyláz}}, {{lang-cs|Velyki Lazy}}, {{lang|cs|Velký Láz}},<ref name="SeznamObci1922">{{Seznam obcí a úřadů na Podkarpatské Rusi 1922}}</ref> {{lang|cs|Veliké Lazy}}<ref name="BohacProkop1928">{{Statistický lexikon obcí v Republice československé 1928}}</ref>) тото [[село]] в [[Ужгородськый район|Ужгородському районі]] в [[Закарпатська область|Закарпатськуй области]] [[Украйина|Украйины]]. Лежит на юговосток уд [[Ужгород]]а. Адміністративно належит до Баранинської територіалної громады и має обывательство 1426&nbsp;чоловік; Баранинська сілська рада має в пудпорядкованьови [[Циганувці]].<ref name="gromadainfo">{{Cite web |title=Баранинська громада, Ужгородський район, Закарпатська область |url=https://gromada.info/gromada/baranynska/ |accessdate=2026-10-20}}</ref> == Історія == Майстарый знамый письмовый споминок за село (пуд назвов Laz) ся датує 1337.&nbsp;роком. Назывка має [[Мадярськый язык|мадярськоє]] вадь [[Русинськый язык|русинськоє]] походжіня ({{пор}} {{lang-hu|láz}} „поляна, горноє пасовиско“, {{lang||лазъ}} „поляна в хащи“). Годно быти, ож село дустало свою назывку позад свої топоґрафії. Май пак ид назывці Láz ся придавали префіксы Alsó- (Нижні), Nagy- (Великі), обы го удділити уд сосідньых Динковець (Dengláz, на юговостокови), названых за имньом [[немеш]]а Денка (Denck), котрый ся споминат у документі 1337.&nbsp;року. В 1911.&nbsp;році дві села ся скапчали в єдно пуд назывков Nagyláz.<ref name="Sebestyen2020">{{Cite book|last=Sebestyén|first=Zsolt|authorlink=Жолт Шебештьийн|page=295|url=https://mek.oszk.hu/20800/20807/20807.pdf|title=Kárpátalja helységnevei|year=2020|location=[[Ніредьгаза|Nyíregyháza]]|publisher=Pro Print Kft.|chapter=Nagyláz, Великі Лази|language=hu}}</ref> В 1342.&nbsp;році часть села належала [[Волохы|волоському]] воєводі Станіславу, котрый ї муг дустати в нагороду уд [[Друґеты|Друґетув]] за свою помуч у закладеньови села; в 1387 ся споминат Станіславув сын, волох Іштван Лазі. Подля [[Урбарій|урбарія]] 1631.&nbsp;року в Лазах бывали з повными и половинчастыми дарабами землі фамілії: Козан, Федан, Боріс, Деак, Деніс, Козма, Лазар, Семерей, Мошлі, Кереилив и Комуті, а без землі жыли Гончо, Кеньив, Мослі, Ліко и Фозекош.<ref name="Sebestyen2020" /> У Великых Лазах ся родив и бывав [[гусляш]] и [[піанішта]] [[Нандор Плотийні]]. У кунци 19.&nbsp;стороча вун заклав у селі винокурню, де ся вырабляло [[Вино (питя)|вино]] и [[бренді]]. По смерти Плотийнія в 1933 выробництво перейшло до його сына, а по [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]] совєтська власть націоналізовала фабрику. Неокласицистичный палац ґрофа Плотийнія ся якыйись час хосновав ги будова сілської рады, а пак ги школа; на 2020.&nbsp;рук у ньому діє ''Будинок дитячої творчості'' з активностями про дітий.<ref>{{Cite web |author=Банді Шолтес |authorlink=Банді Шолтес |date=2020-10-12 |accessdate=2026-10-20 |url=https://varosh.com.ua/projects/developing-domestic-tourism-cases-from-uzhhorod-and-mukachevo-suburbs/ |publisher=Varosh |title=Таємниці й принади Великих Лазів |work=Розвивати внутрішній туризм: Цікаві та невідомі пам’ятки за 10 км від Ужгорода та 20 км від Мукачева }}</ref> До [[Тріанонськый договор|Тріанонського договору]] село было в складі [[Мадярськоє корольство|Мадярського корольства]], а пак&nbsp;— частьов [[Чехословакія|Чехословакії]]. При Першуй чехословацькуй республіці в селі была жандармська управа.<ref name="SeznamObci1922" /> В 1925.&nbsp;році у Великых Лазах была вытворена первинна орґанізація [[Комуністична партія Чехословакії|Комуністичної партії Чехословакії]]; в 1928.&nbsp;в селі закладена [[комсомол]]ьська орґанізація.<ref name="IMSUSSR" /> 24.&nbsp;октовбра 1944 село было услобоженоє уд [[Націштська Німещина|націштської]] окупації; до [[Черлена армія|Черленої армії]] з села взяли 19&nbsp;чоловік.<ref name="IMSUSSR" /> Село трафило вєдно з другыми поселенями даколишньої Пудкарпатської Руси до [[Украйинська ССР|Украйинської ССР]]. В 1950–&nbsp;1951.&nbsp;роках [[Федор Потушняк]] найшов и зглядовав на території днешньых Великых Лазув сліды трьох [[Землянка|землянок]] и ватр, чебря и серсамы букської културы [[Пузньый неоліт|пузнього неоліта]] (4–3.&nbsp;тысячроча&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.)&nbsp;— стоянку назвав „''Підставлінець''“ за бережком Ставлінець, пуд котрым она ся розміщовала.<ref name="IMSUSSR" /><ref name="Potushnjak1958">{{Cite journal |title=Неолітична стоянка Підставлінець (біля с. Великі Лази) |author=[[Федор Потушняк|Ф. М. Потушняк]] |work=Наукові записки УжДУ |volume=XXXVI: Історичний збірник |publisher=[[Ужгородськый університет|Ужгородський державний університет]] |year=1958|pages=С.&nbsp;180–203}}</ref> Коло теперішньых Циганувцюв быв найденый бронзовый меч [[Пузньый бронзовый період|пузнього бронзового періода]] (2–1.&nbsp;тысячроча&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.).<ref name="IMSUSSR" /> В 1991.&nbsp;році по [[Розпад СССР|розпаду]] [[Совєтськый союз|Совєтського союза]] Великі Лазы стали частьов независлої [[Украйина|Украйины]]. == Демоґрафія == У списованьови 1910.&nbsp;року у Великых Лазах записали цілком 790&nbsp;бывателюв.<ref name="Census1910">{{cite journal|year=1912|title=A Magyar Szent Korona Országainak 1910. évi népszámlálása. Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint.|journal=Magyar Statisztikai Közlemények|publisher=Magyar Királyi Központi Statisztikai Hivatal|volume=Új sorozat|issue=42. kötet|pages=|id=|url=https://library.hungaricana.hu/hu/view/NEDA_1910_01/|access-date=2022-03-18}}</ref> {{col-begin}}{{col-2}} {| class="wikitable" |+Материнськый язык у списованю 1910.&nbsp;року !Материнськый язык !Число !% |- |[[Русинськый язык|русинськый]] |{{right}}582 |{{right}}73.7 |- |[[Мадярськый язык|мадярськый]] |{{right}}164 |{{right}}20.8 |- |[[Німецькый язык|німецькый]] |{{right}}38 |{{right}}4.8 |- |[[Словацькый язык|словацькый]] |{{right}}5 |{{right}}0.6 |- |''другі'' |{{right}}1 |{{right}}0.1 |- |''цілком'' |{{right}}790 |{{right}}100.0 |} {{col-2}} {| class="wikitable" |+Конфесії у списованю 1910.&nbsp;року !Конфесія !Число !% |- |[[грекокатолицизм|грекокатоликы]] |{{right}}633 |{{right}}80.1 |- |[[римокатолицизм|римокатоликы]] |{{right}}91 |{{right}}11.5 |- |[[юдаїзм|юдаїшты]] |{{right}}46 |{{right}}5.8 |- |[[реформатство|реформаты]] |{{right}}20 |{{right}}2.6 |- |''цілком'' |{{right}}790 |{{right}}100.0 |} {{col-end}} В 1966.&nbsp;році Великі Лазы мали бывательство 1179&nbsp;чоловік.<ref name="IMSUSSR">{{Історія міст і сіл УРСР 1969|глава=Великі Лази|бук=692}}</ref> {{Стыржень}} == Референції == {{Reflist}} == Вонкашні удкликованя == * [[:commons:Category:Velyki Lazy|Великі Лазы]] на [[Вікісклад]]ови i1hvws55d94fp1exu7jum02dtjtlvap 173965 173943 2026-10-20T16:05:56Z Halajkovič 33393 173965 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс місто | штат = Україна | назва = Великі Лазы | містна_назва = {{lang-uk|Великі Лази}} | тіп = село | раён = [[Ужгородськый район|Ужгородськый]] | область = [[Закарпатська область|Закарпатська]] | ерб = Velyki lazy gerb.png | образок = Великі Лази, палац Плотені (кінець ХІХ ст.).JPG | шырька_образку = 300px | попис_образку = Палац Плотийніюв | поштовый_код = 89440 | громада = Баранинська територіална громада | розлога = 0.29 }} {{Commons|Velyki Lazy}} '''Вели́кі Ла́зы''' ({{lang-uk|Великі Лази}}, {{lang-hu|Nagyláz}}, {{lang-cs|Velyki Lazy}}, {{lang|cs|Velký Láz}},<ref name="SeznamObci1922">{{Seznam obcí a úřadů na Podkarpatské Rusi 1922}}</ref> {{lang|cs|Veliké Lazy}}<ref name="BohacProkop1928">{{Statistický lexikon obcí v Republice československé 1928}}</ref>) тото [[село]] в [[Ужгородськый район|Ужгородському районі]] в [[Закарпатська область|Закарпатськуй области]] [[Украйина|Украйины]]. Лежит на юговосток уд [[Ужгород]]а. Адміністративно належит до Баранинської територіалної громады и має обывательство 1426&nbsp;чоловік; Баранинська сілська рада має в пудпорядкованьови [[Циганувці]].<ref name="gromadainfo">{{Cite web |title=Баранинська громада, Ужгородський район, Закарпатська область |url=https://gromada.info/gromada/baranynska/ |accessdate=2026-10-20}}</ref> == Історія == Майстарый знамый письмовый споминок за село (пуд назвов Laz) ся датує 1337.&nbsp;роком. Назывка має [[Мадярськый язык|мадярськоє]] вадь [[Русинськый язык|русинськоє]] походжіня ({{пор}} {{lang-hu|láz}} „поляна, горноє пасовиско“, {{lang||лазъ}} „поляна в хащи“). Годно быти, ож село дустало свою назывку позад свої топоґрафії. Май пак ид назывці Láz ся придавали префіксы Alsó- (Нижні), Nagy- (Великі), обы го удділити уд сосідньых Динковець (Dengláz, на юговостокови), названых за имньом [[немеш]]а Денка (Denck), котрый ся споминат у документі 1337.&nbsp;року. В 1911.&nbsp;році дві села ся скапчали в єдно пуд назывков Nagyláz.<ref name="Sebestyen2020">{{Cite book|last=Sebestyén|first=Zsolt|authorlink=Жолт Шебештьийн|page=295|url=https://mek.oszk.hu/20800/20807/20807.pdf|title=Kárpátalja helységnevei|year=2020|location=[[Ніредьгаза|Nyíregyháza]]|publisher=Pro Print Kft.|chapter=Nagyláz, Великі Лази|language=hu}}</ref> В 1342.&nbsp;році часть села належала [[Волохы|волоському]] воєводі Станіславу, котрый ї муг дустати в нагороду уд [[Друґеты|Друґетув]] за свою помуч у закладеньови села; в 1387 ся споминат Станіславув сын, волох Іштван Лазі. Подля [[Урбарій|урбарія]] 1631.&nbsp;року в Лазах бывали з повными и половинчастыми дарабами землі фамілії: Козан, Федан, Боріс, Деак, Деніс, Козма, Лазар, Семерей, Мошлі, Кереилив и Комуті, а без землі жыли Гончо, Кеньив, Мослі, Ліко и Фозекош.<ref name="Sebestyen2020" /> У Великых Лазах ся родив и бывав [[гусляш]] и [[піанішта]] [[Нандор Плотийні]]. У кунци 19.&nbsp;стороча вун заклав у селі винокурню, де ся вырабляло [[Вино (питя)|вино]] и [[бренді]]. По смерти Плотийнія в 1933 выробництво перейшло до його сына, а по [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]] совєтська власть націоналізовала фабрику. Неокласицистичный палац ґрофа Плотийнія ся якыйись час хосновав ги будова сілської рады, а пак ги школа; на 2020.&nbsp;рук у ньому діє ''Будинок дитячої творчості'' з активностями про дітий.<ref>{{Cite web |author=Банді Шолтес |authorlink=Банді Шолтес |date=2020-10-12 |accessdate=2026-10-20 |url=https://varosh.com.ua/projects/developing-domestic-tourism-cases-from-uzhhorod-and-mukachevo-suburbs/ |publisher=Varosh |title=Таємниці й принади Великих Лазів |work=Розвивати внутрішній туризм: Цікаві та невідомі пам’ятки за 10 км від Ужгорода та 20 км від Мукачева }}</ref> До [[Тріанонськый договор|Тріанонського договору]] село было в складі [[Мадярськоє корольство|Мадярського корольства]], а пак&nbsp;— частьов [[Чехословакія|Чехословакії]]. При Першуй чехословацькуй республіці в селі была жандармська управа.<ref name="SeznamObci1922" /> В 1925.&nbsp;році у Великых Лазах была вытворена первинна орґанізація [[Комуністична партія Чехословакії|Комуністичної партії Чехословакії]]; в 1928.&nbsp;в селі закладена [[комсомол]]ьська орґанізація.<ref name="IMSUSSR" /> 24.&nbsp;октовбра 1944 село было услобоженоє уд [[Націштська Німещина|націштської]] окупації; до [[Черлена армія|Черленої армії]] з села взяли 19&nbsp;чоловік.<ref name="IMSUSSR" /> Село трафило вєдно з другыми поселенями даколишньої Пудкарпатської Руси до [[Украйинська ССР|Украйинської ССР]]. В 1950–&nbsp;1951.&nbsp;роках [[Федор Потушняк]] найшов и зглядовав на території днешньых Великых Лазув сліды трьох [[Землянка|землянок]] и ватр, чебря и серсамы букської културы [[Пузньый неоліт|пузнього неоліта]] (4–3.&nbsp;тысячроча&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.)&nbsp;— стоянку назвав „''Підставлінець''“ за бережком Ставлінець, пуд котрым она ся розміщовала.<ref name="IMSUSSR" /><ref name="Potushnjak1958">{{Cite journal |title=Неолітична стоянка Підставлінець (біля с. Великі Лази) |author=[[Федор Потушняк|Ф. М. Потушняк]] |work=Наукові записки УжДУ |volume=XXXVI: Історичний збірник |publisher=[[Ужгородськый університет|Ужгородський державний університет]] |year=1958|pages=С.&nbsp;180–203}}</ref> Коло теперішньых Циганувцюв быв найденый бронзовый меч [[Пузньый бронзовый період|пузнього бронзового періода]] (2–1.&nbsp;тысячроча&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.).<ref name="IMSUSSR" /> В 1991.&nbsp;році по [[Розпад СССР|розпаду]] [[Совєтськый союз|Совєтського союза]] Великі Лазы стали частьов независлої [[Украйина|Украйины]]. == Демоґрафія == У списованьови 1910.&nbsp;року у Великых Лазах записали цілком 790&nbsp;бывателюв.<ref name="Census1910">{{cite journal|year=1912|title=A Magyar Szent Korona Országainak 1910. évi népszámlálása. Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint.|journal=Magyar Statisztikai Közlemények|publisher=Magyar Királyi Központi Statisztikai Hivatal|volume=Új sorozat|issue=42. kötet|pages=|id=|url=https://library.hungaricana.hu/hu/view/NEDA_1910_01/|access-date=2022-03-18}}</ref> {{col-begin}}{{col-2}} {| class="wikitable" |+Материнськый язык у списованю 1910.&nbsp;року !Материнськый язык !Число !% |- |[[Русинськый язык|русинськый]] |{{right}}582 |{{right}}73.7 |- |[[Мадярськый язык|мадярськый]] |{{right}}164 |{{right}}20.8 |- |[[Німецькый язык|німецькый]] |{{right}}38 |{{right}}4.8 |- |[[Словацькый язык|словацькый]] |{{right}}5 |{{right}}0.6 |- |''другі'' |{{right}}1 |{{right}}0.1 |- |''цілком'' |{{right}}790 |{{right}}100.0 |} {{col-2}} {| class="wikitable" |+Конфесії у списованю 1910.&nbsp;року !Конфесія !Число !% |- |[[грекокатолицизм|грекокатоликы]] |{{right}}633 |{{right}}80.1 |- |[[римокатолицизм|римокатоликы]] |{{right}}91 |{{right}}11.5 |- |[[юдаїзм|юдаїшты]] |{{right}}46 |{{right}}5.8 |- |[[реформатство|реформаты]] |{{right}}20 |{{right}}2.6 |- |''цілком'' |{{right}}790 |{{right}}100.0 |} {{col-end}} В 1966.&nbsp;році Великі Лазы мали бывательство 1179&nbsp;чоловік.<ref name="IMSUSSR">{{Історія міст і сіл УРСР 1969|глава=Великі Лази|бук=692}}</ref> {{Стыржень}} == Референції == {{Reflist}} == Вонкашні удкликованя == * [[:commons:Category:Velyki Lazy|Великі Лазы]] на [[Вікісклад]]ови 6r3t05coy2fs0ho63rr180cuvwgrfu4 173967 173965 2026-10-20T17:21:53Z Flipdot 23893 173967 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс місто | штат = Україна | назва = Великі Лазы | тіп = село | раён = [[Ужгородськый район|Ужгородськый]] | область = [[Закарпатська область|Закарпатська]] | ерб = Velyki lazy gerb.png | образок = Великі Лази, палац Плотені (кінець ХІХ ст.).JPG | шырька_образку = 300px | попис_образку = Палац Плотийніюв | поштовый_код = 89440 | громада = Баранинська територіална громада | розлога = 0.29 }} {{Commons|Velyki Lazy}} '''Вели́кі Ла́зы''' ({{lang-uk|Великі Лази}}, {{lang-hu|Nagyláz}}, {{lang-cs|Velyki Lazy}}, {{lang|cs|Velký Láz}},<ref name="SeznamObci1922">{{Seznam obcí a úřadů na Podkarpatské Rusi 1922}}</ref> {{lang|cs|Veliké Lazy}}<ref name="BohacProkop1928">{{Statistický lexikon obcí v Republice československé 1928}}</ref>) тото [[село]] в [[Ужгородськый район|Ужгородському районі]] в [[Закарпатська область|Закарпатськуй области]] [[Украйина|Украйины]]. Лежит на юговосток уд [[Ужгород]]а. Адміністративно належит до Баранинської територіалної громады и має обывательство 1426&nbsp;чоловік; Баранинська сілська рада має в пудпорядкованьови [[Циганувці]].<ref name="gromadainfo">{{Cite web |title=Баранинська громада, Ужгородський район, Закарпатська область |url=https://gromada.info/gromada/baranynska/ |accessdate=2026-10-20}}</ref> == Історія == Майстарый знамый письмовый споминок за село (пуд назвов Laz) ся датує 1337.&nbsp;роком. Назывка має [[Мадярськый язык|мадярськоє]] вадь [[Русинськый язык|русинськоє]] походжіня ({{пор}} {{lang-hu|láz}} „поляна, горноє пасовиско“, {{lang||лазъ}} „поляна в хащи“). Годно быти, ож село дустало свою назывку позад свої топоґрафії. Май пак ид назывці Láz ся придавали префіксы Alsó- (Нижні), Nagy- (Великі), обы го удділити уд сосідньых Динковець (Dengláz, на юговостокови), названых за имньом [[немеш]]а Денка (Denck), котрый ся споминат у документі 1337.&nbsp;року. В 1911.&nbsp;році дві села ся скапчали в єдно пуд назывков Nagyláz.<ref name="Sebestyen2020">{{Cite book|last=Sebestyén|first=Zsolt|authorlink=Жолт Шебештьийн|page=295|url=https://mek.oszk.hu/20800/20807/20807.pdf|title=Kárpátalja helységnevei|year=2020|location=[[Ніредьгаза|Nyíregyháza]]|publisher=Pro Print Kft.|chapter=Nagyláz, Великі Лази|language=hu}}</ref> В 1342.&nbsp;році часть села належала [[Волохы|волоському]] воєводі Станіславу, котрый ї муг дустати в нагороду уд [[Друґеты|Друґетув]] за свою помуч у закладеньови села; в 1387 ся споминат Станіславув сын, волох Іштван Лазі. Подля [[Урбарій|урбарія]] 1631.&nbsp;року в Лазах бывали з повными и половинчастыми дарабами землі фамілії: Козан, Федан, Боріс, Деак, Деніс, Козма, Лазар, Семерей, Мошлі, Кереилив и Комуті, а без землі жыли Гончо, Кеньив, Мослі, Ліко и Фозекош.<ref name="Sebestyen2020" /> У Великых Лазах ся родив и бывав [[гусляш]] и [[піанішта]] [[Нандор Плотийні]]. У кунци 19.&nbsp;стороча вун заклав у селі винокурню, де ся вырабляло [[Вино (питя)|вино]] и [[бренді]]. По смерти Плотийнія в 1933 выробництво перейшло до його сына, а по [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]] совєтська власть націоналізовала фабрику. Неокласицистичный палац ґрофа Плотийнія ся якыйись час хосновав ги будова сілської рады, а пак ги школа; на 2020.&nbsp;рук у ньому діє ''Будинок дитячої творчості'' з активностями про дітий.<ref>{{Cite web |author=Банді Шолтес |authorlink=Банді Шолтес |date=2020-10-12 |accessdate=2026-10-20 |url=https://varosh.com.ua/projects/developing-domestic-tourism-cases-from-uzhhorod-and-mukachevo-suburbs/ |publisher=Varosh |title=Таємниці й принади Великих Лазів |work=Розвивати внутрішній туризм: Цікаві та невідомі пам’ятки за 10 км від Ужгорода та 20 км від Мукачева }}</ref> До [[Тріанонськый договор|Тріанонського договору]] село было в складі [[Мадярськоє корольство|Мадярського корольства]], а пак&nbsp;— частьов [[Чехословакія|Чехословакії]]. При Першуй чехословацькуй республіці в селі была жандармська управа.<ref name="SeznamObci1922" /> В 1925.&nbsp;році у Великых Лазах была вытворена первинна орґанізація [[Комуністична партія Чехословакії|Комуністичної партії Чехословакії]]; в 1928.&nbsp;в селі закладена [[комсомол]]ьська орґанізація.<ref name="IMSUSSR" /> 24.&nbsp;октовбра 1944 село было услобоженоє уд [[Націштська Німещина|націштської]] окупації; до [[Черлена армія|Черленої армії]] з села взяли 19&nbsp;чоловік.<ref name="IMSUSSR" /> Село трафило вєдно з другыми поселенями даколишньої Пудкарпатської Руси до [[Украйинська ССР|Украйинської ССР]]. В 1950–&nbsp;1951.&nbsp;роках [[Федор Потушняк]] найшов и зглядовав на території днешньых Великых Лазув сліды трьох [[Землянка|землянок]] и ватр, чебря и серсамы букської културы [[Пузньый неоліт|пузнього неоліта]] (4–3.&nbsp;тысячроча&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.)&nbsp;— стоянку назвав „''Підставлінець''“ за бережком Ставлінець, пуд котрым она ся розміщовала.<ref name="IMSUSSR" /><ref name="Potushnjak1958">{{Cite journal |title=Неолітична стоянка Підставлінець (біля с. Великі Лази) |author=[[Федор Потушняк|Ф. М. Потушняк]] |work=Наукові записки УжДУ |volume=XXXVI: Історичний збірник |publisher=[[Ужгородськый університет|Ужгородський державний університет]] |year=1958|pages=С.&nbsp;180–203}}</ref> Коло теперішньых Циганувцюв быв найденый бронзовый меч [[Пузньый бронзовый період|пузнього бронзового періода]] (2–1.&nbsp;тысячроча&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.).<ref name="IMSUSSR" /> В 1991.&nbsp;році по [[Розпад СССР|розпаду]] [[Совєтськый союз|Совєтського союза]] Великі Лазы стали частьов независлої [[Украйина|Украйины]]. == Демоґрафія == У списованьови 1910.&nbsp;року у Великых Лазах записали цілком 790&nbsp;бывателюв.<ref name="Census1910">{{cite journal|year=1912|title=A Magyar Szent Korona Országainak 1910. évi népszámlálása. Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint.|journal=Magyar Statisztikai Közlemények|publisher=Magyar Királyi Központi Statisztikai Hivatal|volume=Új sorozat|issue=42. kötet|pages=|id=|url=https://library.hungaricana.hu/hu/view/NEDA_1910_01/|access-date=2022-03-18}}</ref> {{col-begin}}{{col-2}} {| class="wikitable" |+Материнськый язык у списованю 1910.&nbsp;року !Материнськый язык !Число !% |- |[[Русинськый язык|русинськый]] |{{right}}582 |{{right}}73.7 |- |[[Мадярськый язык|мадярськый]] |{{right}}164 |{{right}}20.8 |- |[[Німецькый язык|німецькый]] |{{right}}38 |{{right}}4.8 |- |[[Словацькый язык|словацькый]] |{{right}}5 |{{right}}0.6 |- |''другі'' |{{right}}1 |{{right}}0.1 |- |''цілком'' |{{right}}790 |{{right}}100.0 |} {{col-2}} {| class="wikitable" |+Конфесії у списованю 1910.&nbsp;року !Конфесія !Число !% |- |[[грекокатолицизм|грекокатоликы]] |{{right}}633 |{{right}}80.1 |- |[[римокатолицизм|римокатоликы]] |{{right}}91 |{{right}}11.5 |- |[[юдаїзм|юдаїшты]] |{{right}}46 |{{right}}5.8 |- |[[реформатство|реформаты]] |{{right}}20 |{{right}}2.6 |- |''цілком'' |{{right}}790 |{{right}}100.0 |} {{col-end}} В 1966.&nbsp;році Великі Лазы мали бывательство 1179&nbsp;чоловік.<ref name="IMSUSSR">{{Історія міст і сіл УРСР 1969|глава=Великі Лази|бук=692}}</ref> {{Стыржень}} == Референції == {{Reflist}} == Вонкашні удкликованя == * [[:commons:Category:Velyki Lazy|Великі Лазы]] на [[Вікісклад]]ови l8irrxr8y6rtjr5wdkk4bmasarax2x5 173968 173967 2026-10-20T17:22:47Z Flipdot 23893 173968 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс місто | штат = Україна | назва = Великі Лазы | тіп = село | раён = [[Ужгородськый район|Ужгородськый]] | область = [[Закарпатська область|Закарпатська]] | ерб = Velyki lazy gerb.png | образок = Великі Лази, палац Плотені (кінець ХІХ ст.).JPG | шырька_образку = 300px | попис_образку = Палац Плотийніюв | поштовый_код = 89440 | громада = Баранинська територіална громада | розлога = 0.29 }} {{Commons|Velyki Lazy}} '''Вели́кі Ла́зы''' ({{lang-uk|Великі Лази}}, {{lang-hu|Nagyláz}}, {{lang-cs|Velyki Lazy}}, {{lang|cs|Velký Láz}},<ref name="SeznamObci1922">{{Seznam obcí a úřadů na Podkarpatské Rusi 1922}}</ref> {{lang|cs|Veliké Lazy}}<ref name="BohacProkop1928">{{Statistický lexikon obcí v Republice československé 1928}}</ref>) тото [[село]] в [[Ужгородськый район|Ужгородському районі]] в [[Закарпатська область|Закарпатськуй области]] [[Украйина|Украйины]]. Лежит на юговосток уд [[Ужгород]]а. Адміністративно належит до Баранинської територіалної громады и має обывательство 1426&nbsp;чоловік; Баранинська сілська рада має в пудпорядкованьови [[Циганувці]].<ref name="gromadainfo">{{Cite web |title=Баранинська громада, Ужгородський район, Закарпатська область |url=https://gromada.info/gromada/baranynska/ |accessdate=2026-10-20}}</ref> == Історія == Майстарый знамый письмовый споминок за село (пуд назвов Laz) ся датує 1337.&nbsp;роком. Назывка має [[Мадярськый язык|мадярськоє]] вадь [[Русинськый язык|русинськоє]] походжіня ({{пор}} {{lang-hu|láz}} „поляна, горноє пасовиско“, {{lang||лазъ}} „поляна в хащи“). Годно быти, ож село дустало свою назывку позад свої топоґрафії. Май пак ид назывці Láz ся придавали префіксы Alsó- (Нижні), Nagy- (Великі), обы го удділити уд сосідньых Динковець (Dengláz, на юговостокови), названых за имньом [[немеш]]а Денка (Denck), котрый ся споминат у документі 1337.&nbsp;року. В 1911.&nbsp;році дві села ся скапчали в єдно пуд назывков Nagyláz.<ref name="Sebestyen2020">{{Cite book|last=Sebestyén|first=Zsolt|authorlink=Жолт Шебештьийн|page=295|url=https://mek.oszk.hu/20800/20807/20807.pdf|title=Kárpátalja helységnevei|year=2020|location=[[Ніредьгаза|Nyíregyháza]]|publisher=Pro Print Kft.|chapter=Nagyláz, Великі Лази|language=hu}}</ref> В 1342.&nbsp;році часть села належала [[Волохы|волоському]] воєводі Станіславу, котрый ї муг дустати в нагороду уд [[Друґеты|Друґетув]] за свою помуч у закладеньови села; в 1387 ся споминат Станіславув сын, волох Іштван Лазі. Подля [[Урбарій|урбарія]] 1631.&nbsp;року в Лазах бывали з повными и половинчастыми дарабами землі фамілії: Козан, Федан, Боріс, Деак, Деніс, Козма, Лазар, Семерей, Мошлі, Кереилив и Комуті, а без землі жыли Гончо, Кеньив, Мослі, Ліко и Фозекош.<ref name="Sebestyen2020" /> У Великых Лазах ся родив и бывав [[гусляш]] и [[піанішта]] [[Нандор Плотийні]]. У кунци 19.&nbsp;стороча вун заклав у селі винокурню, де ся вырабляло [[Вино (питя)|вино]] и [[бренді]]. По смерти Плотийнія в 1933 выробництво перейшло до його сына [[Янош Плотийні|Яноша]], а по [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]] [[Совєтськый союз|совєтська власть]] націоналізовала фабрику. Неокласицистичный палац ґрофа Плотийнія ся якыйись час хосновав ги будова сілської рады, а пак ги школа; на 2020.&nbsp;рук у ньому діє ''Будинок дитячої творчості'' з активностями про дітий.<ref>{{Cite web |author=Банді Шолтес |authorlink=Банді Шолтес |date=2020-10-12 |accessdate=2026-10-20 |url=https://varosh.com.ua/projects/developing-domestic-tourism-cases-from-uzhhorod-and-mukachevo-suburbs/ |publisher=Varosh |title=Таємниці й принади Великих Лазів |work=Розвивати внутрішній туризм: Цікаві та невідомі пам’ятки за 10 км від Ужгорода та 20 км від Мукачева }}</ref> До [[Тріанонськый договор|Тріанонського договору]] село было в складі [[Мадярськоє корольство|Мадярського корольства]], а пак&nbsp;— частьов [[Чехословакія|Чехословакії]]. При Першуй чехословацькуй республіці в селі была жандармська управа.<ref name="SeznamObci1922" /> В 1925.&nbsp;році у Великых Лазах была вытворена первинна орґанізація [[Комуністична партія Чехословакії|Комуністичної партії Чехословакії]]; в 1928.&nbsp;в селі закладена [[комсомол]]ьська орґанізація.<ref name="IMSUSSR" /> 24.&nbsp;октовбра 1944 село было услобоженоє уд [[Націштська Німещина|націштської]] окупації; до [[Черлена армія|Черленої армії]] з села взяли 19&nbsp;чоловік.<ref name="IMSUSSR" /> Село трафило вєдно з другыми поселенями даколишньої Пудкарпатської Руси до [[Украйинська ССР|Украйинської ССР]]. В 1950–&nbsp;1951.&nbsp;роках [[Федор Потушняк]] найшов и зглядовав на території днешньых Великых Лазув сліды трьох [[Землянка|землянок]] и ватр, чебря и серсамы букської културы [[Пузньый неоліт|пузнього неоліта]] (4–3.&nbsp;тысячроча&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.)&nbsp;— стоянку назвав „''Підставлінець''“ за бережком Ставлінець, пуд котрым она ся розміщовала.<ref name="IMSUSSR" /><ref name="Potushnjak1958">{{Cite journal |title=Неолітична стоянка Підставлінець (біля с. Великі Лази) |author=[[Федор Потушняк|Ф. М. Потушняк]] |work=Наукові записки УжДУ |volume=XXXVI: Історичний збірник |publisher=[[Ужгородськый університет|Ужгородський державний університет]] |year=1958|pages=С.&nbsp;180–203}}</ref> Коло теперішньых Циганувцюв быв найденый бронзовый меч [[Пузньый бронзовый період|пузнього бронзового періода]] (2–1.&nbsp;тысячроча&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.).<ref name="IMSUSSR" /> В 1991.&nbsp;році по [[Розпад СССР|розпаду]] [[Совєтськый союз|Совєтського союза]] Великі Лазы стали частьов независлої [[Украйина|Украйины]]. == Демоґрафія == У списованьови 1910.&nbsp;року у Великых Лазах записали цілком 790&nbsp;бывателюв.<ref name="Census1910">{{cite journal|year=1912|title=A Magyar Szent Korona Országainak 1910. évi népszámlálása. Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint.|journal=Magyar Statisztikai Közlemények|publisher=Magyar Királyi Központi Statisztikai Hivatal|volume=Új sorozat|issue=42. kötet|pages=|id=|url=https://library.hungaricana.hu/hu/view/NEDA_1910_01/|access-date=2022-03-18}}</ref> {{col-begin}}{{col-2}} {| class="wikitable" |+Материнськый язык у списованю 1910.&nbsp;року !Материнськый язык !Число !% |- |[[Русинськый язык|русинськый]] |{{right}}582 |{{right}}73.7 |- |[[Мадярськый язык|мадярськый]] |{{right}}164 |{{right}}20.8 |- |[[Німецькый язык|німецькый]] |{{right}}38 |{{right}}4.8 |- |[[Словацькый язык|словацькый]] |{{right}}5 |{{right}}0.6 |- |''другі'' |{{right}}1 |{{right}}0.1 |- |''цілком'' |{{right}}790 |{{right}}100.0 |} {{col-2}} {| class="wikitable" |+Конфесії у списованю 1910.&nbsp;року !Конфесія !Число !% |- |[[грекокатолицизм|грекокатоликы]] |{{right}}633 |{{right}}80.1 |- |[[римокатолицизм|римокатоликы]] |{{right}}91 |{{right}}11.5 |- |[[юдаїзм|юдаїшты]] |{{right}}46 |{{right}}5.8 |- |[[реформатство|реформаты]] |{{right}}20 |{{right}}2.6 |- |''цілком'' |{{right}}790 |{{right}}100.0 |} {{col-end}} В 1966.&nbsp;році Великі Лазы мали бывательство 1179&nbsp;чоловік.<ref name="IMSUSSR">{{Історія міст і сіл УРСР 1969|глава=Великі Лази|бук=692}}</ref> {{Стыржень}} == Референції == {{Reflist}} == Вонкашні удкликованя == * [[:commons:Category:Velyki Lazy|Великі Лазы]] на [[Вікісклад]]ови gmnomunzyf82xpwwq6fn6f7ry26vbn0 173995 173968 2026-10-20T18:52:16Z Flipdot 23893 /* */ Поправлена описка 173995 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс місто | штат = Україна | назва = Великі Лазы | тіп = село | раён = [[Ужгородськый район|Ужгородськый]] | область = [[Закарпатська область|Закарпатська]] | ерб = Velyki lazy gerb.png | образок = Великі Лази, палац Плотені (кінець ХІХ ст.).JPG | шырька_образку = 300px | попис_образку = Палац Плотийніюв | поштовый_код = 89440 | громада = Баранинська територіална громада | розлога = 0.29 }} {{Commons|Velyki Lazy}} '''Вели́кі Ла́зы''' ({{lang-uk|Великі Лази}}, {{lang-hu|Nagyláz}}, {{lang-cs|Velyki Lazy}}, {{lang|cs|Velký Láz}},<ref name="SeznamObci1922">{{Seznam obcí a úřadů na Podkarpatské Rusi 1922}}</ref> {{lang|cs|Veliké Lazy}}<ref name="BohacProkop1928">{{Statistický lexikon obcí v Republice československé 1928}}</ref>) тото [[село]] в [[Ужгородськый район|Ужгородському районі]] в [[Закарпатська область|Закарпатськуй области]] [[Украйина|Украйины]]. Лежит на юговосток уд [[Ужгород]]а. Адміністративно належит до Баранинської територіалної громады и має обывательство 1426&nbsp;чоловік; Великолазувська сілська рада має в пудпорядкованьови [[Циганувці]].<ref name="gromadainfo">{{Cite web |title=Баранинська громада, Ужгородський район, Закарпатська область |url=https://gromada.info/gromada/baranynska/ |accessdate=2026-10-20}}</ref> == Історія == Майстарый знамый письмовый споминок за село (пуд назвов Laz) ся датує 1337.&nbsp;роком. Назывка має [[Мадярськый язык|мадярськоє]] вадь [[Русинськый язык|русинськоє]] походжіня ({{пор}} {{lang-hu|láz}} „поляна, горноє пасовиско“, {{lang||лазъ}} „поляна в хащи“). Годно быти, ож село дустало свою назывку позад свої топоґрафії. Май пак ид назывці Láz ся придавали префіксы Alsó- (Нижні), Nagy- (Великі), обы го удділити уд сосідньых Динковець (Dengláz, на юговостокови), названых за имньом [[немеш]]а Денка (Denck), котрый ся споминат у документі 1337.&nbsp;року. В 1911.&nbsp;році дві села ся скапчали в єдно пуд назывков Nagyláz.<ref name="Sebestyen2020">{{Cite book|last=Sebestyén|first=Zsolt|authorlink=Жолт Шебештьийн|page=295|url=https://mek.oszk.hu/20800/20807/20807.pdf|title=Kárpátalja helységnevei|year=2020|location=[[Ніредьгаза|Nyíregyháza]]|publisher=Pro Print Kft.|chapter=Nagyláz, Великі Лази|language=hu}}</ref> В 1342.&nbsp;році часть села належала [[Волохы|волоському]] воєводі Станіславу, котрый ї муг дустати в нагороду уд [[Друґеты|Друґетув]] за свою помуч у закладеньови села; в 1387 ся споминат Станіславув сын, волох Іштван Лазі. Подля [[Урбарій|урбарія]] 1631.&nbsp;року в Лазах бывали з повными и половинчастыми дарабами землі фамілії: Козан, Федан, Боріс, Деак, Деніс, Козма, Лазар, Семерей, Мошлі, Кереилив и Комуті, а без землі жыли Гончо, Кеньив, Мослі, Ліко и Фозекош.<ref name="Sebestyen2020" /> У Великых Лазах ся родив и бывав [[гусляш]] и [[піанішта]] [[Нандор Плотийні]]. У кунци 19.&nbsp;стороча вун заклав у селі винокурню, де ся вырабляло [[Вино (питя)|вино]] и [[бренді]]. По смерти Плотийнія в 1933 выробництво перейшло до його сына [[Янош Плотийні|Яноша]], а по [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]] [[Совєтськый союз|совєтська власть]] націоналізовала фабрику. Неокласицистичный палац ґрофа Плотийнія ся якыйись час хосновав ги будова сілської рады, а пак ги школа; на 2020.&nbsp;рук у ньому діє ''Будинок дитячої творчості'' з активностями про дітий.<ref>{{Cite web |author=Банді Шолтес |authorlink=Банді Шолтес |date=2020-10-12 |accessdate=2026-10-20 |url=https://varosh.com.ua/projects/developing-domestic-tourism-cases-from-uzhhorod-and-mukachevo-suburbs/ |publisher=Varosh |title=Таємниці й принади Великих Лазів |work=Розвивати внутрішній туризм: Цікаві та невідомі пам’ятки за 10 км від Ужгорода та 20 км від Мукачева }}</ref> До [[Тріанонськый договор|Тріанонського договору]] село было в складі [[Мадярськоє корольство|Мадярського корольства]], а пак&nbsp;— частьов [[Чехословакія|Чехословакії]]. При Першуй чехословацькуй республіці в селі была жандармська управа.<ref name="SeznamObci1922" /> В 1925.&nbsp;році у Великых Лазах была вытворена первинна орґанізація [[Комуністична партія Чехословакії|Комуністичної партії Чехословакії]]; в 1928.&nbsp;в селі закладена [[комсомол]]ьська орґанізація.<ref name="IMSUSSR" /> 24.&nbsp;октовбра 1944 село было услобоженоє уд [[Націштська Німещина|націштської]] окупації; до [[Черлена армія|Черленої армії]] з села взяли 19&nbsp;чоловік.<ref name="IMSUSSR" /> Село трафило вєдно з другыми поселенями даколишньої Пудкарпатської Руси до [[Украйинська ССР|Украйинської ССР]]. В 1950–&nbsp;1951.&nbsp;роках [[Федор Потушняк]] найшов и зглядовав на території днешньых Великых Лазув сліды трьох [[Землянка|землянок]] и ватр, чебря и серсамы букської културы [[Пузньый неоліт|пузнього неоліта]] (4–3.&nbsp;тысячроча&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.)&nbsp;— стоянку назвав „''Підставлінець''“ за бережком Ставлінець, пуд котрым она ся розміщовала.<ref name="IMSUSSR" /><ref name="Potushnjak1958">{{Cite journal |title=Неолітична стоянка Підставлінець (біля с. Великі Лази) |author=[[Федор Потушняк|Ф. М. Потушняк]] |work=Наукові записки УжДУ |volume=XXXVI: Історичний збірник |publisher=[[Ужгородськый університет|Ужгородський державний університет]] |year=1958|pages=С.&nbsp;180–203}}</ref> Коло теперішньых Циганувцюв быв найденый бронзовый меч [[Пузньый бронзовый період|пузнього бронзового періода]] (2–1.&nbsp;тысячроча&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.).<ref name="IMSUSSR" /> В 1991.&nbsp;році по [[Розпад СССР|розпаду]] [[Совєтськый союз|Совєтського союза]] Великі Лазы стали частьов независлої [[Украйина|Украйины]]. == Демоґрафія == У списованьови 1910.&nbsp;року у Великых Лазах записали цілком 790&nbsp;бывателюв.<ref name="Census1910">{{cite journal|year=1912|title=A Magyar Szent Korona Országainak 1910. évi népszámlálása. Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint.|journal=Magyar Statisztikai Közlemények|publisher=Magyar Királyi Központi Statisztikai Hivatal|volume=Új sorozat|issue=42. kötet|pages=|id=|url=https://library.hungaricana.hu/hu/view/NEDA_1910_01/|access-date=2022-03-18}}</ref> {{col-begin}}{{col-2}} {| class="wikitable" |+Материнськый язык у списованю 1910.&nbsp;року !Материнськый язык !Число !% |- |[[Русинськый язык|русинськый]] |{{right}}582 |{{right}}73.7 |- |[[Мадярськый язык|мадярськый]] |{{right}}164 |{{right}}20.8 |- |[[Німецькый язык|німецькый]] |{{right}}38 |{{right}}4.8 |- |[[Словацькый язык|словацькый]] |{{right}}5 |{{right}}0.6 |- |''другі'' |{{right}}1 |{{right}}0.1 |- |''цілком'' |{{right}}790 |{{right}}100.0 |} {{col-2}} {| class="wikitable" |+Конфесії у списованю 1910.&nbsp;року !Конфесія !Число !% |- |[[грекокатолицизм|грекокатоликы]] |{{right}}633 |{{right}}80.1 |- |[[римокатолицизм|римокатоликы]] |{{right}}91 |{{right}}11.5 |- |[[юдаїзм|юдаїшты]] |{{right}}46 |{{right}}5.8 |- |[[реформатство|реформаты]] |{{right}}20 |{{right}}2.6 |- |''цілком'' |{{right}}790 |{{right}}100.0 |} {{col-end}} В 1966.&nbsp;році Великі Лазы мали бывательство 1179&nbsp;чоловік.<ref name="IMSUSSR">{{Історія міст і сіл УРСР 1969|глава=Великі Лази|бук=692}}</ref> {{Стыржень}} == Референції == {{Reflist}} == Вонкашні удкликованя == * [[:commons:Category:Velyki Lazy|Великі Лазы]] на [[Вікісклад]]ови nkypje0eiwtn2t2ykn47yhdj3gmfoc4 Тісауйварош 0 21497 174166 161297 2026-10-20T23:17:16Z Engelseziekte 2261 delete 174166 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Місто}} '''Тісауйва́рош''' ({{lang-hu|Tiszaújváros}}; в 1970-1990 — '''Ле́нінварош''' ({{lang-hu|Leninváros}})) — [[варош]] на севері [[Мадярьско|Мадярщины]] у 35 кілометрох уд [[Мішковиць|Мішковця]]. У медьє [[Боршод-Абов-Земплін]]. == Обывательство == У [[Місто|варошови]] на [[2001]] рӯк живе 17,517 людий, их них векшына [[Мадяре|Мадяры]].{{жрідло}} == Братьскі Вароші == * [[Свентогловиці]], [[Польско]]. * [[Рымавска Собота]], [[Словеньско|Словеньску]]. * [[Берегово]], [[Україна|Украйина]]. * [[Меркуря-Чук]], [[Румуньско|Румыния]]. * [[Людвіксфаген]], [[Нїмецько|Німицько]]. == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B8%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%88 Тисауйварош] на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). {{stub}} premclco4jsgxz6ur4ouyzhp4pnk0av Тіхвін 0 21498 174168 165555 2026-10-20T23:17:32Z Engelseziekte 2261 delete 174168 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Місто}} '''Ті́хвін''' ({{lang-ru|2|Тихвин}}) — варош у [[Ленінґрадьска Область|Ленінґрадьскӯв области]], [[Росія|Росії]]. == Обывательство == У варошови на [[2007]] рӯк живе 61,2 тысяч людий, из них векшына [[Русы|Руські]] и [[Вепсы]]. == Знамі Родаци == * [[Микула Римскый-Корсаков]] (1844-1908) — композитор часӯв [[Російска імперія|Російской Рішы]]. == Удкликованя == {{референції}} {{стыржень}} rtrh77pq6flb49olxwfzycps17qt1ww Тувиньска Людова Републіка 0 21505 174146 147156 2026-10-20T23:07:13Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174146 wikitext text/x-wiki {{Заникла держава|názov=Тувиньска Людова Републіка|originálny názov=Тыва Арат Республик|vlajka=Flag_of_the_Tuvan_People's_Republic_(1943-1944).svg|znak=Emblem_of_the_Tuvan_People's_Republic_(1943-1944).svg|pred 1=Урянхайскый край|pred 1 vlajka=Flag_of_Russia.svg|po 1 vlajka=Flag_of_the_Russian_Soviet_Federative_Socialist_Republic_(1954–1991).svg|po 1=Тувиньска автономна область|rok vzniku=1921|rok zániku=1944|hlavné mesto=Кызыл|rozloha=170 000|počet obyvateľov=81 100 (1944)|jazyky=тувиньскый|štátne zriadenie=[[соціалізм]]<br>[[комунізм]]|mapa=Tuva_map.png}} '''Тувиньска Людова Републіка''' ([[Тувиньскый язык|тув]]. ''Тыва Арат Республик'') — частично узнаный ([[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|СССР]] - в 1924 тай [[Монґольска Людова Републіка|МЛР]] - в 1926) штат в [[Сибирия|Сибиру]]. В 1921 - 1926 рокы офіціално хосновав назву '''Танну - Тува.''' В року 1944 была припоєна к [[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|СССР]] пуд назвов [[Тувиньска автономна область]] в части [[РСФСР]]<ref name=":0">Указ Президиума ВС СССР от 11.10.1944 о принятии Тувинской Народной Республики в состав Союза Советских Социалистических Республик — Викитека (wikisource.org)</ref>. == Істория == Взникла на тереторії бывшого протектората [[Російска імперія|Російскої рішы]], [[Урянхайскый край|Урянхайского краю]], пусля [[Октоброва револуція|Октоброї револуції]]. 14. авґуста 1921 року было проголошено независимость републікы Танну - Тува<ref>История Тувы - Официальный портал Республики Тыва (rtyva.ru)</ref>, были сотворені органы влади, принята перва Конштітуція из 22 статї. Главным городом став [[Кызыл]]. В 1923 року совітскі войска были уведені з Тувы. Пак были заключені смловы з СССР (1925) тай МЛР (1926) узнаваючи независимость Тувы. === Тува в Другуй світовуй войні === 25. юна 1941 року ТЛР проголосила войну [[Націстічне Нїмецько|Нїмецьку]]. При тому она начала помагати СССР. [[Москва|Москві]] быв переданый золотый запас републікы (дись 30 млн руб.). Уд июня 1941 дов октобера 1944 Тува поставила для потреб [[Червена армада|Червеной армады]] 50 тыс. пар лыж, 15 тыс. валянку, 70 тыс. тон шерсти, дакулько сот тон мняса тай другых товару на суму 66,5 млн руб. На пожертвованя обывательства было закуплено дакулько десятку боёвых танку. В року 1943 перви доброволці з Тувы вступили в ряды Червеной армады тай были зачислені в склад 25 - го танкового полка, котрый быв в боёвых діянёх на тереторії [[Україна|Украйины]], [[Молдавия|Молдовы]], [[Румуньско|Румуньска]], [[Мадярьско|Мадярьска]] тай [[Чеськословеньско|Чеськословеньска]]. За цілый час войны в рядах Червеной армады служило до 8 тыс. обывателюв ТЛР тай совітскої Тувы. === Припоєня до СССР === 17. авґуста 1944 року VII сесія Малого Хурала ТЛР приняла декларацію про припоєня Тувиньскої Людової Републікы в склад СССР. 14 октобра 1944 року ТЛР была принята в склад [[РСФСР]] на правах Тувиньскої автономної области<ref name=":0" />. == Референції == {{reflist}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Бывшы штаты]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1921]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры заникли 1944]] 7oz08hp6m8b3tfun2umvtuko691emvr Тоголенд 0 21547 174125 146626 2026-10-20T22:52:09Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174125 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} {{Заникла держава|názov=Тоголенд|originálny názov=Togoland|rok vzniku=1884|rok zániku=1914|mapa=Wirtschafts-Atlas_der_deutschen_Kolonien_-_14.jpg|vlajka=Flag_of_Deutsch-Togo.svg|znak=Proposed_Coat_of_Arms_Togo_1914.svg|hlavné mesto=Ломе|rozloha=90 479|štátne zriadenie=протекторат|počet obyvateľov=1 000 000 (1912)|po 1=Британьскоє Того|po 2=Французьскоє Того|po 1 vlajka=Flag_of_British_Togoland.svg|po 2 vlajka=Flag_of_Togo_(1957–1958).svg}} '''Тоголенд''' ([[Нїмецькый язык|нїм]]. ''Togoland'') - бывшый нїмецькый протекторат в Западнуй Африці, котроє лежит на землёх теперішных штату [[Ґана]] тай [[Того]]. == Істория == Тоголенд екзіштовав меджу британьсков колоніёв [[Британьскый Золотый Берег|Золотый Берег]] на западі тай французьсков колоніёв [[Французьска Дагомея|Дагомея]] на выході. Первым головов нїмецької колоніалної адмінстрації став рішськый комісар западного берегу Африки [[Густав Нахтігаль]]. Нїмці плановали учинити Тоголенд образковов колоніёв. Позад того, ож реґіон быв бідным мінеральными ресурсами (залежи фосфату, іще тогды не были одкрыті), они акцептовали ся на розвою сільского ґаздуваня. Быв розвой выробництва пальмового олою, заводили ся експортні културы, ипен какао тай бавовна, котрі вырощовали на плантаціях з хоснованям містної робочої силы. Начало ся будованя штрекы, котра мала спойити портовый город Ломе з уднушньыма областями колонії. Нїмці тыж заклали в колонії судову тай адміністративну систему. Под час [[Перша світова война|Первой світовой войны]] Тоголенд быв окупованый [[Велика Брітанія|Великов Британіёв]] тай [[Франція|Франціёв]], в 1924 році быв поділеный меджу ними. Дві трети території (вмісті з Ломе), маючи границю з Дагомеёв, стали Французьскым Тоголендом, осталні маючи границю з Золотым Берегом, стали Британьскым Тоголендом.<ref>Togoland | Ghana, Germany, Map, & History | Britannica</ref> == Референції == <references /> {{Стыржень}} [[Катеґорія:Колонії Нїмецька]] [[Катеґорія:Бывшы штаты]] r2qagfs0v4lpwdeygwi6nvucbs9wm07 Темір (варош) 0 21574 174090 146796 2026-10-20T21:24:27Z Engelseziekte 2261 delete 174090 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Місто |країна = {{flag|Казахстан}} }} '''Темір''' ([[Казахськый язык|каз]]. ''Темір'') — [[варош]] у [[Темірьскый район|Темірьскому районови]], [[Актюбінска область|Актюбінской области]], [[Казахстан]]а. == Обывательство == 1989 — 3503 1999 — 2310 2009 — 2678 2021 — 2202 == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_(%D0%BC%D1%96%D1%81%D1%82%D0%BE)#p-lang Темір (місто)] на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). [[Катеґорія:Населены пункты Казахстана]] 1bnio178ota9vu48xdnvv9ylhb1z1xm Туркменобад 0 21575 174157 147433 2026-10-20T23:12:34Z Engelseziekte 2261 delete 174157 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Туркменобад''' авадь '''Тӯркменобад''' ([[Туркменьскый язык|туркм]]. Türkmenabat) — варош у [[Туркменістан|Туркменістанови]], центр [[Лебапськый велаят|Лебапського велаята]]. {{НП}} == Ґеоґрафія == Варош лежить на ріці [[Амударья]]. == Історія == Варош основато у [[1886]] році. == Назва == Бывші назвы: '''Чарджуй''', 1886-1924, 1927-1940. '''Ленінськ''', 1924-1927. '''Чарджоу''', 1940-1992. '''Чарджев'''. == Обывательство == У варошови живе 253,000 а по инным данным 203,000 людий, векшына [[Туркмены]]. == Знамі Родаци == '''•''' [[Мустафаєва, Ґюллен|Мустафаєва Ґюллен]] (1919—1994) — советьска художниця. == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82#p-lang Туркменабат] на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). [[Катеґорія:Населены пункты Туркменістану]] asup5a62lqwafztlr32w7avj68mn9qz Суджа 0 21691 173996 155019 2026-10-20T18:52:35Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173996 wikitext text/x-wiki {{Місто |назва = Суджа |місцёва назва = {{lang2|ru|uk|Суджа}} |країна = {{RUS}} |жытелїв=100}} '''Су́джа''' ({{lang2|ru|uk|Суджа}}) — [[місто]] в [[Росія|Росії]], адміністратівный центер Суджаньского раёна [[Курьска область|Курьской области]]. Творить єдноменне муніціпалне утворїня «місто Суджа» зо статусом містьского поселїня як єдиный населеный пункт в ёго складї.<ref name="МО">{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/908002152 |title=Закон Курской области от 21 октября 2004 года № 48-ЗКО «О муниципальных образованиях Курской области» |access-date=2018-09-17 |archive-date=2020-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803002306/http://docs.cntd.ru/document/908002152 |deadlink=no }}</ref> Суджа лежыть в 10 км од ґраніцї з [[Україна|Українов]] і тыж 105 км на югозапад од міста [[Курьск]]а. З 14 авґуста 2024 по 12 марца 2025 року, місто было під котролём Україны <ref>(од 14. авґуста 2024)</ref>.<ref>[https://glavcom.ua/world/observe/sudzha-pid-kontrolem-zsu-zjavilosja-video-z-vulits-mista-1014990.html Суджа під контролем ЗСУ: з'явилося відео з вулиць міста]</ref> == Референції == {{reflist}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Населены пункты России]] [[Катеґорія:Населены пункты Курьской области]] d08mxwr7iwirv25h8sf55gjj14dp8j0 Стрыпа (село) 0 21699 174197 168920 2026-10-21T10:22:27Z Halajkovič 33393 174197 wikitext text/x-wiki {{непотверджено}} {{НП}} '''Стри́па''' ({{lang-hu|Sztrippa}}, {{lang-uk|Стрипа}}) — [[село]] у [[Ужгородскый район|Ужгородьскӯм районови]] [[Закарпатска область|Закарпатьской области]] [[Україна|Украйины]]. == Ґеоґрафія == [[Село]] є на выход уд [[Ужгород]]а миже [[Оріховиця|Оріховицёв]] и [[Цигановци|Цигановцями]]. == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1451]] році ге „Ztrypo“ ци „Strypo“. До [[1919]] року у составови [[Жупа Унґ|жупы Унґ]] ге [[Русины|русиньскоє]] [[село]] у пару хыж на [[Ріка|ріці]] [[Цигань (ріка)|Цигань]]. == Удкликованя == {{reflist}} {{stub}} knw499tuul8dmvrqgjernn6kajbk5hy Степан Ґіґа 0 21713 174038 168660 2026-10-20T19:15:53Z Engelseziekte 2261 непотверджено 174038 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} {{Музиканты | honorific_prefix = | name = Степан Ґіґа | honorific_suffix = | image = Гіга Степан Петрович.jpg | image_upright = | image_size = 250 | landscape = <!-- yes, кедь образчик горизонталный, иншак пролишьте --> | alt = | caption = | background = solo_singer | native_name = | native_name_lang = | birth_name = | alias = | birth_date ={{birth date|1959|11|16}} | birth_place = [[Бѣлкы (Закарпатска область)|Білкы]] | origin = [[Русины|Русин]]{{жрідло}} | death_date = {{death date and age|2025|12|12|1959|11|16}} | death_place = [[Львів]] | genre = | occupation = [[співак]] | instrument = | years_active = 1984–2025 | label = | associated_acts = | website = https://www.stepangiga.com/<!-- {{URL|www.example.com}} --> | notable_instruments = | module = | module2 = | module3 = }} '''Степан Ґі́ґа'''<ref>[https://esu.com.ua/article-25612 Ґіґа Степан Петрович / Н. П. Потушняк // Енциклопедія Сучасної України [Електронний ресурс] / Редкол. : І. М. Дзюба, А. І. Жуковський, М. Г. Железняк [та ін.] ; НАН України, НТШ. – К. : Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2007. – Режим доступу]</ref> вадь '''Гíга''' ([[Україньскый язык|укр]]. ''Гіга Степан Петрович''; [[16. новембер|16. новембра]] [[1959]], [[Бѣлкы (Закарпатска область)|Білкы]], [[Закарпатска область|Закарпатська область]], [[Украинска ССР|УССР]], [[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|СССР]]&nbsp;— [[12. децембра]] [[2025]], [[Львів|Львӯв]], [[Украйина]]) быв [[Україна|украйинськый]] естрадный [[Співак|спӯвак]] (тенор), [[композитор]], народный артист [[Україна|Украйины]] ([[2002]]). == Біоґрафія == Степан Ґіґа ся родив [[16. новембер|16. новембра]] [[1959]]. року у [[Село|селі]] [[Бѣлкы (Закарпатска область)|Білкы]] на [[Подкарпатя|Пудкарпатёви]]. Кой учився у школі, та брав урокы вокала и игры на баянови у містного учителя музыкы [[Мигаль Копиниць|Мигаля Копинця]]. Єднак у [[Ужгород|Ужгородьскоє]] муз. училище вӯн поступив леш из четвертої пробы: пӯсля 8., 9. и 10. класу стати студентом не удалося. Того, кӯнчивши дисятьрочку, вӯн пӯшов робити [[Слесарь|слесарём]] у містну сільхозтехніку, а из часо́м&nbsp;— шо̄вфером грузовика. Удтӯть&nbsp;— у армію, а ищи через два рокы, пӯсля вертаня из вӯйська, Степан став учнём Ужгородьского муз. училища. Ищи уд 7 класа и до самого кӯнця муз. училища Степан Ґіґа быв учасником ансамблю „Зелены Карпаты“, скоро став главов сёго колектива. Иппен у „Зеленых Карпатах“ я формовав ся ги музыкант,&nbsp;— утверждать Степан Ґіґа,&nbsp;— туй я первый раз стрітив ся из професійныв музыков и научив ся играти на вшыткых музыкалных инштрументох“. В Ужгородьскому муз. училищови Степан Ґіґа учив ся леш три рокы (1980–1983) замісто чотырёх&nbsp;— склав екзамены екстерном, и у тому же [[1983]]. році вступив у Кийӯвську конзерваторію на вокалный факултет, де учив ся у класі професора, завідувучого кафедров, народного артиста [[Україна|Украйины]] Константина Оґнєвого. Учачи ся у конзерваторії, Степан Ґіґа одержав шпеціалный мандат Міністерства културы [[Украинска ССР|Украйиньской ССР]] за слободноє пробываня учебного процеса. Исе ослобождало го уд лекцій и семінарю̄в айбо не уд екзаменӯв и залікӯв хоть и музыкант отапчас выйгравав на многых конкурсах и прикапчав ся ид популарнӯв на тот час сінтез-ґрупі „Цімборове мої“. У сись час вӯн дӯстав дакӯлько предложень ид подалшӯв роботі, у тому числови и уд Волыньской філармониї, де шпеціално для нёго была вчинена ґрупа „Рандеву“. Айбо вӯн удказав ся и вертає ся на рӯдноє [[Подкарпатя|Пудкарпатя]]&nbsp;— и у [[1988]]. році стає солістом Закарпатьской областной філармонії. Через рӯк Степан Ґіґа учинив джаз-рок ґрупу „Бескид“. У 1991 році, кой сись рокаш розформовали, Степан Ґіґа лишився без роботы. Иппен товды вӯн первый раз пробовав занимати ся аранжованям, зачав писати пісні, а скоро сотворив свою штудию звукозапису „GIGARecords“. У [[1995]] році уходить первый сольный альбом [[Співак|спӯвака]] „Цімборове мої“. Из часом появилося ищи два: „Улиця Наталі“ и „Розы тобі“. Альбом „Улиця Наталі“ (тиражованям занималася штудия звукозапису из [[Калуш|Калуша]] „6 секунд“) став про Степана судьбоносным&nbsp;— у [[2002]]. році тираж сягнув єдного міліона проданых копій. И ге резултат&nbsp;— Степан Ґіґа первым у независнӯв Украйині одержав Золотый діск. 20. фебруара 1998 року стає заслуженым артистом Украйины, а уж через чотыри рокы, 28. децембра 2002 року, отримав звання народного артиста Украйины. За 10 рокӯв Степан Ґіґа упустив три сольных альбомы, дві відеокасеты из кліпами („Цімборове мої“ и „Улиця Наталі“), ищи єдну відеокасету&nbsp;— из врученям Золотого діска. 17. новембра [[2005]]. року у [[Івано-Франківск|Ивано-Франкӯвськови]] одбыла ся презентація первого у Украйині двойного DVD [[Співак|спӯвака]]. На двох дисках (І&nbsp;— „Вулиця Наталі“, ІІ&nbsp;— „Троянди для тебе“)&nbsp;— верзія „живых“ концертӯв всеукрайиньского тура, якый проходив на пуддрежку нового альбома „Троянди для тебе“. У [[1989]]. році быв сотвореный рокаш „Друзі мої“ (художньый глава Павло Петренко), из якым Степан Ґіґа робив до кунця жывота. Спӯвак сотворив аґенцію Степана Ґіґы, де учать ся молоді музыканты. „Я не занимаву ся продюсованям сих дітий,&nbsp;— говорить Степан Ґіґа,&nbsp;— но пробуву научити их, записати перві пісні, помогаву им стати на ногы. И, што дуже важно, даву возмогу выступити пиля мене на великӯв сцені.“ За заслугы сперед украйиньскым народом и за розвитя украйиньской културы Степан Ґіґа у [[2002]]. році быв награжденый золотым орденом князя Константина Острозького І. ступене, у [[Новембер|новемброви]] [[2005]]&nbsp;— одержав срібляный орден Андрія Первозванного ІІ. ступеня, а через пару місяцю̄в, у януарови 2006. року, ёму вручили золотый орден Андрея Первозванного І. ступеня. Степан Ґіґа мав жону и двох дітий. Жона Галина&nbsp;— бывша адміністраторка Закарпатьской філармонії, ныні&nbsp;— директорка штудиї звукозаписа GigaRecords. == Хворота и смерть == 19.&nbsp;новембра 2025 Степан Ґіґа трафив до болниці у тяжкому стані позад вірусної хвороты тай перенюс термінову операцію, за што была оповістила його команда;<ref>{{Cite web |author=Facebook-сторінка Степана Гіги |date=2025-19-11 |title=Дорогі шанувальники, друзі! |url=https://www.facebook.com/share/p/1BUBe2xpUQ/ |quote=Дорогі шанувальники,друзі! Змушені повідомити, що найближчі заплановані концерти ми повині скасувати, у зв’язку із хворобою Степана Петровича та проведеним терміновим оперативним втручанням. Наразі його стан важкий але стабільний, він отримує всю необхідну медичну допомогу але потребує часу для відновлення та реабілітації. Просимо вибачення за незручності та дякуємо за ваше розуміння й підтримку у цей непростий момент. Бажаємо Степану Петровичу швидкого одужання ❤️ Слідкуйте за оновленнями ми обов’язково повернемось. P.S. Усіх, хто придбав квитки, хочемо запевнити: квиткові оператори обов’язково здійснять повернення коштів на ті замовлення, які були оформлені на їхніх сайтах. Єдине прохання — зачекайте трохи часу, адже обробка заявок та відповідь на листи можуть займати певний період. У разі надсилання повторних звернень, вони автоматично підніматимуться вгору в черзі — тож руки до них дійдуть значно пізніше, ніж мали б. }}</ref> наплановані концерты колектива Ґіґы „Друзі мої“ скасовали. 12.&nbsp;децембра Ґіґа умер у реанімації Першого територіалного медичного споєня Львова.<ref>{{Cite web |last=Бодняк |first=Олександра |url=https://zaxid.net/vidomiy_spivak_stepan_giga_pomer_u_lvivskiy_likarni_n1625908 |language=uk |title=Помер співак Степан Гіга |date=2025-12-12 }}</ref> == Діскоґрафія == * 1995&nbsp;— „Цімборове мої“ * 1997&nbsp;— „Королева“, Штудия „ALEX“ * 2001&nbsp;— „Улиця Наталі“, Штудия „6 Секунд“ * 2004&nbsp;— „Розы тобі“, Штудия „6 Секунд“ * 2014&nbsp;— „Путь у храм“, Штудия „6 Секунд == Референції == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%96%D0%B3%D0%B0_%D0%A1%D1%82%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 Гіга Степан Петрович] на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). [[Катеґорія:Уродили ся 1959]] [[Катеґорія:Музиканты]] [[Катеґорія:Родакы Білок]] [[Катеґорія:Сторінки з неперевіреними перекладами]] joevng433ctl2j71f5g6uao8ia09zbe Турійськ 0 21831 174154 155505 2026-10-20T23:12:19Z Engelseziekte 2261 delete 174154 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Турійськ''' ([[Україньскый язык|укр]]. Турійськ) ([[Польскый язык|пол]]. Turzysk) — [[Мѣстечко|варощик]] у [[Луцькый район|Луцькӯм районови]] (бывшӯм [[Турійскый район|Турійськӯм]]) [[Волыньска область|Волыньской области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП|население=5400}} == Історія == [[Мѣстечко|Варощик]] первый раз ся споминать у [[1097]] році. [[Файл:Turiisk_holocaust_memorial.jpg|міні|Меморіал, присяченый варощанам-жертвам [[Голокауст|Голокоста]] (Голон, [[Ізраіль|Израиль]])]] == Обывательство == У [[Мѣстечко|варощикови]] на [[2001]] рӯк живе 5866 людий, из них: [[Українцї|Украйинці]] — 5792 [[Русы]] — 68 [[Білорусины|Білорусы]] — 2 Инні — 4 == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладі]] статі [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%83%D1%80%D1%96%D0%B9%D1%81%D1%8C%D0%BA Турійськ] на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене)! [[Катеґорія:Районі центры Волиньской области]] [[Катеґорія:Турійскый район]] [[Катеґорія:Волиньска область]] [[Катеґорія:Волынь]] [[Катеґорія:Міста Україны]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Міста Волиньской области]] bf7i4vwd8z7gler5lu5e2x3mhjdfk16 Труська 0 21832 174133 172203 2026-10-20T22:59:43Z Engelseziekte 2261 непотверджено 174133 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} {{Таксобокс|name=Труська|image=Wild rabbit us.jpg|image_width=250px|image_caption=''[[Sylvilagus floridanus]]'' (Кролик флоридський)|domain=[[Ядерні]] (Eukaryota)|regnum=[[Быдла]] (Animalia)|phylum=[[Хордові]] (Chordata)|classis=[[Ссавцї]] (Mammalia)|superordo=[[Грызуны]] (Rodentia)|ordo=[[Зайцёподобны]] (Lagomorpha)|familia=[[Зайцёвы]] (Leporidae)|genus='''Труська''' (''Sylvilagus'')|genus_authority=[[Джон Едвард Грей|Gray]], 1867|type_species=''[[ Sylvilagus floridanus|Lepus sylvaticus]]''|type_species_authority=[[John Bachman|Bachman]], 1837<br/>(=''Lepus sylvaticus floridanus'' [[Джоель Асаф Ален|J. Allen]], 1890)|subdivision_ranks=Виды|subdivision=16 видӯв}}'''Тру́ська''' (''Sylvilagus'' Gray, 1867)&nbsp;— рӯд [[Ссавцї|ссавцю̄в]] файты зайцёвы, надшора грызуны. == Ідіня == Труськы ідять [[сіно]], люцерну и инні сушены [[травы]]. Иппен любить [[овощі]] и [[Овоцина|фрукты]]. [[Файл:Cottontail_Rabbit.jpg|праворуч|міні|200x200пкс|Sylvilagus aquaticus]] == Труська ге лабораторноє звіря == Труська — єден из майшыреных видӯв лабораторных пуддослідных звірю̄в при проведеню експериментӯв из цілёв ся дознати як даный ссавиць буде реаґовати на разні препараты, речовины, исскуственно сотворені пуд експеримент условія. Орґанізм труськы дуже уразливый до біолоґічных аґентӯв такых ге бактерії, вірусы и фізичны факторы, того труськы шыроко ся хоснувуть у пробах новоунайденых лікӯв и профілактичных препаратӯв.<ref>https://www.researchgate.net/publication/50841164_Application_of_rabbits_in_biomedical_research_A_review?utm_source</ref>.<ref>[https://www.jstage.jst.go.jp/article/jat/25/3/25_RV17018/_article?utm_source Роль трусёк у изслідованёви сердцёво-сосудистых хворот]</ref> == Домашні звірята == Домашня труська — исе одомашненый рӯзновид дикої (европейської) труськы (одомашненый быв доста пӯзно, приблизно у VI сторочови н. е.). Чоловік хоснує труськы и ге домашньых годованикӯв, так и про одержаня выгоды у виді мняса, шкурок и шерсти, и ге пуддослідных звірю̄в при проведеню лабораторных дослідӯв. Екзістує много порӯд трусёк. Галузь скотарьства, занимавуща ся розведенём домашньых трусёк, называть ся труськарьство. == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладі]] статі [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%80%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%BA Кролик] на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). [[Катеґорія:Ссавцї]] s9g5gxnxg1r6mfiwjym9dyg7xtxbixi Стрілецькоє (Яворовскый район) 0 21853 174020 155539 2026-10-20T19:02:09Z Engelseziekte 2261 delete 174020 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Вецезначность|Стрілецьке}}'''Стріле́цькоє''' авадь '''Стріле́цьке''' ([[Польскый язык|пол]]. Strzelczyska) ([[Україньскый язык|укр]]. Стрілецьке) — [[Поляци|польскоє]] [[село]] у [[Яворівскый раён|Яворовскому районови]], [[Львівска область|Львӯвськой области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП}} == Історія == [[Село]] было основано у зачатку [[1300-ы|1300-ых]] рокӯв но первый раз ся споминать у [[1396]] році. Из [[1. авґуст|1 авґуста]] [[1934]] року было у составі [[Ґмина|ґміны]] [[Ґміна Мостыська|Мостыська]], [[Львӯвськоє воєводство|Львӯвського воєводства]], [[Рѣчь Посполита II.|Польска]]. У [[1921]] році у [[Село|селі]] жило 1123 людий, из них вшыткі указали [[Поляци|Польску]] націоналность. Окрем того у дачных зимлях коло [[Село|села]] жило 35 людий, из них 28 заявили ош они [[Поляци|Полякы]], 7 [[Русины]]. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк живе 481 чилядник, из них: [[Поляци|Полякы]] — 97,71% [[Українцї|Украйинці]] — 2,29% == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладі]] статі [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%82%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%86%D1%8C%D0%BA%D0%B5_(%D0%AF%D0%B2%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%B2%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD)#/languages Стрілецьке (Яворівський район)] на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). [[Катеґорія:Львівска область]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Села за областю Україны]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Польскы села на Украйині]] [[Катеґорія:Стрілецькоє]] [[Катеґорія:Населены пункты Львовской области]] 2b6uah023f29q8may2x9cqi88w9tk1r Тарпа 0 21893 174078 158551 2026-10-20T21:16:58Z Engelseziekte 2261 delete 174078 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{НП}} '''Та́рпа''' ({{Lang-hu|Tarpa}})&nbsp;— [[Мѣстечко|варощик]] у [[медьє]] [[Сабольч-Сатмар-Береґ]] у [[Мадярьско|Мадярщині]]. Мать площадь 49,72 км². == Історія == Село первый раз ся споминать у 1299 році ге «Turpa» и у 1321 ге «Thorpa» у 1332 «Corpa, Torpa». У сись час ужек была Римокатолицька цирьков Андрія Первозванного. У XIII сторочу ужек много людий жило у селі файты Тарпай. У реєстрови десятины Папы Римського (за 1333 рӯк) стрічать ся назва Торпа.{{жрідло}} == Обывательство == У селі на 2015 рӯк живе 2322 людий, из них векшына Мадяры.{{жрідло}} {{stub}} [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты Мадярьска]] ip4vb7zpedcqqdbx53tkw207kkhxaeu Суботӯв 0 21905 174021 149586 2026-10-20T19:02:25Z Engelseziekte 2261 delete 174021 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Вецезначность|Суботӯв (значеня)}}'''Субо́тӯв''' ([[Україньскый язык|укр]]. Суботів) ([[Російскый язык|рус]]. Суботов)&nbsp;— [[село]] у [[Черкаськый район|Черкаському районови]] [[Черкаска область|Черкаськой области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП}} == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк живе 875 людий, из них: {| class="wikitable sortable" !Націоналность !Число нації !Процент |- |[[Українцї|украйинці]] |835 |95.43% |- |[[русы]] |18 |2.05% |- |[[Циґане|цигани]] |11 |1.26% |- |[[Мадяре|мадяры]] |6 |0.69% |- |[[Білорусины|білорусы]] |4 |0.46% |- |[[румыны]] |1 |0.11% |- class="sortbottom" !Усёго |875 |100% |} == Історія == Поселеня туй были ищи у часы [[Русь|Руси]], и были найдены иппен стоянкы [[Кімерійці|Кімерійцю̄в]] и городища [[Бронзова доба|бронзовой добы]]. === XVII стороча === [[Файл:Ilinskaya_Church_in_Subotov.jpg|ліворуч|міні|350x350пкс|Богданова цирьков из руїнами ёго хыжи.]] [[Село]] первый раз ся споминать у зачатку [[XVII. стороча|XVII]] стороча: оно, ге хутор, было ґаздӯвством [[Немеш|шляхтича]], козацького сотника [[Михайло Хмельницькый|Михайла Хмельницького]]. За ёго часӯв туй быв деривляный двӯр. По згыбели [[Михайло Хмельницькый|Михайла Хмельницького]] у [[1620]] році ёго сын [[Богдан Хмельницькый|Богдан]] по [[1648]] рӯк сприятствовав стройці у Суботові пляца-каштиля, якый став єдным из ёго опшарь([[1664]] рӯк), яку скоро заломили [[Поляци|польські]] воякы. У [[1648]] році из Суботова [[Богдан Хмельницькый]] рушив на [[Січ]] удкӯть и зачав во̄йну за слободу [[Українцї|Украйиньского народа]]. У [[1653]] році пляц быв обведеный двойным валом. Туй жив [[Тимош Хмельницькый]] въедно из [[Розанда Лупул|Розандов Лупул]]. Даякый час проживав иппен сват Б. Хмельницького Васілє (Василь) Лупул. Не обойшло Суботӯв и гайдамацькоє кываня. У [[1734]] и [[1741]] роках [[гайдамакы]] здобывали [[село]]. У [[1750]] році отряд, пуд командованём К. Уса, што мав 100 повстанцю̄в, убалив у [[Село|селі]] панські [[Хыжа|хыжі]]. У [[1741]] році туй было 100 дворӯв. [[1765]] року&nbsp;— 85 опшарь. [[Файл:Subotiv_church_of_Bohdan_Khmelnytsky.jpg|праворуч|міні|300x300пкс|[[Тарас Шевченко]]. «Богданова цирьков у Суботові». [[1845]]. Папірь, акварель]] [[Файл:Shevch34.jpg|праворуч|міні|300x300пкс|Тарас Шевченко. Богдановы руїны у Суботові. [[1845]]. Папірь, акварель]] У [[1880]]-ых роках у Суботові уявлено картину неизнамого автора середины [[XVIII. стороча|XVIII]] стороча «Богдан из полками». У [[Марец|марцови]] [[1919]] року у [[Село|селі]] зачала робити зачаткова [[школа]]. У [[Авґуст|авґустови]] [[1919]] у [[село]] зайшли воякы Денікіна а у [[Януар|януарови]] [[1920]] [[село]] узяли воякы [[Робочо-Селяньска Челлена Катуна|РСЧК]]. [[Файл:Subotiv_gerb_full_gerb.png|міні|154x154пкс|Великый герб села]] == Знамі Родаци == * [[Богдан Хмельницькый]]&nbsp;— [[ґетьман]] всія [[Україна|Украйины]]. * [[Коцур, Свирид Дементіёвич|Коцур Свирид Дементіёвич]]&nbsp; (род. [[30. януар|30.1.]][[1890]], с. Суботӯв, [[Чигириньскый повіт|Чигириньского повіта]] [[Кийӯвська ґубернія|Кийӯвськой ґубернії]]&nbsp;— ?)&nbsp;— воєнный и общественный діяч Суботӯвськой сотні Вольного козацтва ([[1917]]), глава Чигириньского востанкома Чигириньской «републікы» ([[1919]]—[[1920]]), повстанськый отаман. [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Черкаска область]] [[Катеґорія:Суботӯв]] [[Катеґорія:Села Черкаськой области]] f8tsx319ztn1eziqyogj2y9lq08b6lp Слобожане 0 21977 173950 158538 2026-10-20T12:46:28Z Engelseziekte 2261 delete 173950 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Непотверджено}} {{Інфобокс Етнічна ґрупа |group=Слобожане |population=3,000,000–4,000,000 |regions=[[Росія]] — 1,800,000<br>[[Україна|Украйина]] — 2,100,000 |region1=[[Курьска область]] — 600,000 |region2=[[Білгородьска область]] — 1,100,000 |region3=[[Бряньска область]] — 120,000 |region4=[[Харьківска область|Харькӯвська область]] — 1,400,000 |region5=[[Луганьска область]] — 200,000 |region6=[[Сумска область|Сумська область]]~ 160,000 |region7=[[Краматорьскый район]] — 100,000 |languages=[[слобожаньскый язык]]{{жрідло}}, [[Україньскый язык|украйиньскый язык]], [[руськый язык]] |religions=[[Православіє]] }} '''Слобожа́не''' авадь '''Слобожа́нци''' ({{lang-uk|Слобожани, Слобожанці}}, [[Російскый язык|рус.]] ''Слобожане, Слобожанцы'') — {{жрідло2|выходнословяньска ґрупа котра заселять [[реґіон]] [[Слобожанщіна|Слобожанщина]]. Ге [[народ]] ся появлявуть у [[XVII. стороча|XVII]] сторочу, у основі тото были выходці из [[Полтавска область|Полтавщины]].}} У [[1897]] році у [[Харьковська ґубернія|Харьковськӯв ґубернії]] было {{жрідло2|2,009,411 Слобожан и [[Українцї|Украйинцю̄в]].}} == Хыжі == [[Файл:Українська_церква._Сергій_Васильківський.jpg|міні|300x300пкс|Слобожаньска хыжа. Сергій Васильковськый]] [[Файл:Sergiy_Vasylkivskiy-_Zaporozh.jpg|міні|449x449пкс|Слобожанин иде з во̄йны.]] [[Файл:Sergiy_Vasylkivskiy-_Banduryst_z_clopchykom.jpg|міні|554x554пкс|Слобожанин из бандуров]] == Удкликованя == {{Стыржень}} Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладі]] статі [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%B8 Слобожани] на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). [[Катеґорія:Народы і етніка]] [[Катеґорія:Слобожане]] q4e4dpu8h886vimdljh2y7yk2jxquhz Сумськый район (1923—2020) 0 21985 174026 173465 2026-10-20T19:03:25Z Engelseziekte 2261 delete 174026 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Регион}} '''Сумськы́й райо́н''' ([[Україньскый язык|укр]]. Сумський район) ([[Російскый язык|рус]]. Сумской район) — бывшый район на [[Восток|выході]] [[Україна|Украйины]] у [[Сумска область|Сумськӯв области]]. Центр — [[Сумы]]. == Історія == Сумськый район быв сотвореный [[7. марец|7 марца]] [[1923]] року на основі [[Сумська волость|Сумськой]] и [[Чернеччинська волость|Чернеччинськой волостий]]. У [[XIV. стороча|XIV]] сторочу миже [[Путивль|Путивлём]] и [[Ромны|Ромнами]] майвеликым [[Місто|варошом]] была [[Хотінь]]. == Обывательство == {| rules="all" style="border: 1px solid #999" !Націоналнӯсть !Людий по нації !Процент |- |[[Українцї|украйинці]] | align="right" |58448 | align="right" |93,07&nbsp;% |- |[[русы]] | align="right" |3545 | align="right" |5,64&nbsp;% |- |[[Білорусины|білорусы]] | align="right" |306 | align="right" |0,49&nbsp;% |- |[[армяне]] | align="right" |70 | align="right" |0,11&nbsp;% |- |[[Циґане|цигани]] | align="right" |40 | align="right" |0,06&nbsp;% |- |инні | align="right" |391 | align="right" |0,62&nbsp;% |} {| rules="all" style="border: 1px solid #999" !Язык !Людий по языку !Процент |- |[[Україньскый язык|украйиньскый]] | align="right" |58920 | align="right" |93,82&nbsp;% |- |[[Російскый язык|руськый]] | align="right" |3448 | align="right" |5,49&nbsp;% |- |[[Білоруськый язык|білоруськый]] | align="right" |149 | align="right" |0,24&nbsp;% |- |[[Арменьскый язык|армяньскый]] | align="right" |50 | align="right" |0,08&nbsp;% |- |[[Азербайджанськый язык|азербайджанськый]] | align="right" |20 | align="right" |0,03&nbsp;% |- |инні | align="right" |213 | align="right" |0,34&nbsp;% |} [[Катеґорія:Сумска область]] [[Катеґорія:Сумськый район]] [[Катеґорія:Слобожане]] mne44cnku8arsz3yfo2bv582oqprzpm Тюмень 0 21993 174160 150122 2026-10-20T23:15:03Z Engelseziekte 2261 delete 174160 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Тюме́нь''' ([[Російскый язык|рус]]. Тюмень) ([[Сибірьско Татарьскый язык|сиб- тат]]. Цимке-тура) — [[Місто|варош]] у [[Росія|Росії]], адміністративный центр [[Тюменьска область|Тюменьской области]], [[Місто|варош]] є на ріці [[Тура (ріка)|Тура]], притоці [[Тобол|Тобола]]. Є у 1725 км уд [[Москва|Москвы]].{{Місто}} == Історія == [[29. юн|29 юна]] [[1586]] року, по приказова царя Федора Ивановича начинать ся стройка Тюменського острога на основі кріпости [[Чінґі-Тура]]. Період процвітаня [[Місто|вароша]] припадать на кӯниць [[XIX. стороча|XIX]] стороча. == Ныні == У наш час Тюмень&nbsp;— великшй промыслово розвитый [[Місто|варош]], [[Нефть|нефтяный]] узел. Туй находить ся поверх 50 научно-изслідницькых и проектных інститутӯв. == Знамі Родаци == * ́ [[Гуляєв, Юрій Александрович|Гуляєв Юрій Александрович]] ([[1930]]—[[1986]])&nbsp;— [[Росія|російськый]] и [[Україна|украйиньскый]] [[Співак|спӯвак]] (ліричный баритон) * [[Воскресенськый, Вячеслав Константинович|Воскресенськый Вячеслав Константинович]] (* [[1948]])&nbsp;— [[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|советьскый]] и [[Росія|російськый]] [[актер]] [[Театер|театра]] и [[кіно]]. [[Катеґорія:Міста Росії]] [[Катеґорія:Тюмень]] [[Катеґорія:Міста]] 9t86cke53i9hofovgddaepkj5jayroc Соленоє (Тячовськый район) 0 22001 174003 158777 2026-10-20T18:56:27Z Engelseziekte 2261 delete 174003 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Соле́ноє'''&nbsp;([[Мадярскый язык|мад]]. Királyvölgy) ([[Україньскый язык|укр]]. Солоне) ([[Румуньскый язык|рум]]. Solone) — бывшоє [[село]] у [[Тячовскый район|Тячовському районови]], [[Закарпатска область|Закарпатьской области]], [[Україна|Украйины]]. Рішеням [[Закарпатьска областна рада|Закарпатьской областної рады]] уд [[6. марец|6 марца]] [[2015]] року<ref>{{Cite web |url=http://w1.c1.rada.gov.ua/pls/z7503/A036?rdat1=25.05.2015&vf7551=1925 |title=Картка постанови про об'єднання сіл |access-date=25 травня 2015 |archivedate=14 квітня 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210414135800/http://w1.c1.rada.gov.ua/pls/z7503/A036?rdat1=25.05.2015&vf7551=1925 }}</ref> споєно из селом [[Ганичі]]. {{НП}} == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1828]] році. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк живе 1303 людий, из них подля языка: [[Україньскый язык|Украйинці]]— 98,31% [[Російскый язык|Русы]] — 1,07% Инні — 0,54% == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладі]] статі [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%BD%D0%B5_(%D0%A2%D1%8F%D1%87%D1%96%D0%B2%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD) Солоне (Тячівський район)] ниУкрайиньскӯв Вікіпедії и статі [https://ro.m.wikipedia.org/wiki/Solone,_Teceu Solone, Teceu] на Румыньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). {{stub}} [[Катеґорія:Бывшы населены пункты]] [[Катеґорія:Заникли 2015]] [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Села Закарпатьской области]] je4mvjixq3ixa0f6qatbzxwb34bc392 Тарантиньска Вікіпедія 0 22109 174073 173542 2026-10-20T21:13:07Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174073 wikitext text/x-wiki '''Тарантиньска Вікіпедія''' ([[Тарантиньскый язык|тарантин]]. ''Uicchipèdie'')&nbsp;— языковый розділ [[Вікіпедія|Вікіпедії]] [[Тарантиньскый язык|тарантиньскым языком]]. Сотворена у [[2006]] році. == Штатістіка == Тарантіньска Вікіпедія днесь обсягує {{NUMBEROF|ARTICLES|roa-tara|N}} статей. Є зареґістрованых {{NUMBEROF|USERS|roa-tara|N}} хоснователїв, з котрых {{NUMBEROF|ACTIVEUSERS|roa-tara|N}} є актівных. {{NUMBEROF|ADMINS|roa-tara|N}} хоснователїв мать права адміністратора. Цїлкове чісло управ є {{NUMBEROF|EDITS|roa-tara|N}}. Подля чісла статей заберать тарантіньска Вікіпедія {{Вікіпедії подля чісла статей|roa-tara}}. місто меджі вшыткыма языковыма верзіями Вікіпедії. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Вікіпедії]] twh9lzur6dd7zgye7qqa6epni3nqm12 Нижня Солотвина 0 22111 174198 150728 2026-10-21T11:52:53Z Halajkovič 33393 174198 wikitext text/x-wiki {{непотверджено}} {{НП}} '''Ни́жня Соло́твина''' ({{lang-uk|Нижнє Солотвино}}, {{lang-hu|Alsószlatina, Nagyszlatina}}) — [[село]] у [[Ужгородскый район|Ужгородьскӯм районови]] [[Закарпатска область|Закарпатьской области]] [[Україна|Украйины]]. == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1405]] році. У другӯв половині [[XVIII. стороча|XVIII]]&nbsp;ст. жрідла<sup>[котры?]</sup> рахувуть Нижню Солотвину [[Русины|русиньскым]] [[село]]м. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк жило 836 людий, из них: {| class="wikitable sortable" !Націоналность !Число по нації !Процент |- |[[Українцї|украйинці]] |815 |97.49% |- |[[русы]] |8 |0.96% |- |[[словакы]] |8 |0.96% |- |[[Мадяре|мадяры]] |3 |0.36% |- |инні |2 |0.23% |- class="sortbottom" !Усёго |836 |100% |} == Знамі Родаци == * [[Голик, Анатолій Мигалёвич|Голик Анатолій Мигалёвич]] ([[1994]]—[[2015]])&nbsp;— [[солдат]] Вооруженых сил [[Україна|Украйины]], участник [[Російско-україньска война|русо-украйиньской во̄йны]]. Захраненый у [[Село|селі]]. {{stub}} [[Катеґорія:Села Закарпатьской области]] [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] [[Катеґорія:Ужгородскый район]] [[Катеґорія:Нижня Солотвина]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] 1bn8ovvlp2ajaxdxcm6sva0542j91w9 Торкы 0 22119 174116 155556 2026-10-20T22:50:31Z Engelseziekte 2261 delete 174116 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Вецезначность|Торкы (значеня)}} [[Файл:1121_-_Торки_і_берендеї_втікають_з_Русі.jpg|міні|350x350пкс|1121 рӯк — торкы и берендеї тікавуть из Руси: ''«В то же лето бежаша торци берендичи из Руское земли, и тако мятущеся зде и отиде, погыбоша»''<ref>{{Cite web |title=Бегство торков и берендеев из Русской земли. |url=https://runivers.ru/doc/rusland/letopisi/?SECTION_ID=19639&ELEMENT_ID=587175 |access-date=9 березня 2023 }}</ref>. Мініатюра Радзивілловського літописа (13-15 ст.).]] '''То́ркы''' — тюркськый [[народ]] описанный у [[Русь|руськых]] [[Лѣтопис|літописах]] мавучый происхождіня из народа [[Огузы|Огузӯв]] котры у [[IX. стороча|IX]]-[[X. стороча|X]] сторочу кочовали у [[Каспіцьке море|прикаспію]] и дельті [[Волґа|Волгы]]. == Перві контакты из торками == [[965]] року [[Святослав I. Іґоревіч|Святослав Игорёвич]] рушив у похӯд на волзькых булгар и хозар. У ёго вӯйську уже йшли конні полкы степовикӯв-торкӯв. У походови [[Владимир Святославич|Володимира Великого]] на волзькых булгар [[985]] року торкы брали участь ге союзникы. У розгромови печенігӯв, які досаждали [[Русь|Руси]], велику роль играли торкы. До 50000 сих воїнӯв фурт были у командованю [[Кієвска Русь|кыйӯвськых]] князйӯв. По кӯнцю службы Торкы поселяли ся на [[Днїпр|Діпро]] и южно-руські зимлі. == Торкы и Русь == У середині [[XI. стороча|ХІ стороча]] майвеликі орды торкӯв пуд тиском [[Кыпчаки|половцю̄в]] перекочовали на причорноморські степы и Нижнёє Подніпровля, у́тіснивши удтӯть на запад печенігӯв. У [[1146]] році племена торкӯв и печенігӯв были споєны руськыми князями у воєнный союз, изнамый за літописами ге «<nowiki/>[[чорні клобукы]]<nowiki/>»&nbsp;— позад высокых чорных шерстяных шапок, які напоминали руськым головний убӯр православного священника. Чорні клобукы ставуть приграничниками раннёго руського Середнёвіка, які несли службу за князёву плату. Иппен, сыны руськых князю̄в всё май часто проходять боёвоє крещіня, главлячи полкы самых чорных клобукӯв. Ген так чорні клобукы, идучи из руськыми на половцю̄в, описувуть ся у «<nowiki/>[[Слово о полку Игорёвӯм|Слові о полку Игорёвӯм]]<nowiki/>»: ''«А мои ти куряни свѣдоми къмети:'' ''подъ трубами повити,'' ''подъ шеломы възлелѣяны,'' ''конець копїя въскръмлени,'' ''пути имь вѣдоми,'' ''яругы имъ знаєми,'' ''луци у нихъ напряжени,'' ''тули отворени,'' ''сабли изъострени;'' ''сами скачють, акы сѣрыи влъци въ полѣ,'' ''ищучи себе чти, а князю славѣ».'' Главным врагом [[Русь|Руси]], торкӯв и печенігӯв на довгый час стали кочові племена [[Кыпчаки|половцю̄в]]. Руські князі за помӯчов чорных клобукӯв неєдноразово удбивали их, докӯть они не пӯшли из історичної сцены У [[1240]] році при облозі [[Кієв|Киёва]] векшына Торкӯв умерли, тотых што ся обстали [[Монґольска ріша|Монґолы]] переселили на [[Волґа|Волгу]]. == Удкликованя == [[Катеґорія:Народы і етніка]] [[Катеґорія:Русь]] [[Катеґорія:Черкаска область]] [[Катеґорія:Середновік]] 5oc0akg3jx5zm0xggnkvzac57353vmp Словеньска Волова 0 22134 173954 160746 2026-10-20T12:48:08Z Engelseziekte 2261 delete 173954 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Слове́ньска Волова́''' ''([[Словеньскый язык|словен]]. Slovenská Volová) ([[Мадярскый язык|мад]]. Kisökrös) (до [[1898]] року — Tót-Volova)'' — [[село]] у [[Окрес Гуменне|окресови Гуменне]], [[Пряшівскый край|Пряшовського края]], [[Словеньско|Словеньску]].{{НП}} == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1451]] році. == Обывательство == {{SK|pop}} У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк живе 521 особа, из них: * [[Словакы|словены]]&nbsp;— 91,63&nbsp;%, * [[Циґане|цигани]]&nbsp;— 7,11&nbsp;%, * [[чехы]]&nbsp;— 0,42&nbsp;%. Склад обывательства за принадлежнӯстёв до реліґії станом на [[2001]] рӯк: * [[Римокатолицька церьков|римокатоликы]]&nbsp;— 96,86&nbsp;%, * [[Ґрекокатолицька церьков|греко-католикы]]&nbsp;— 2,51&nbsp;%, * не рахувуть саб вірянами авадь не принадлежать до аниєдної вышшеспомненой конфесії&nbsp;— 0,63&nbsp;%. == Референції == <references/> [[Катеґорія:Села Словеньска]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты Словакии]] [[Катеґорія:Окрес Гуменне]] [[Катеґорія:Словеньска Волова]] 9la875o9ofmqnl091hoq0aday86w81j Сукобін 0 22256 174022 151541 2026-10-20T19:02:37Z Engelseziekte 2261 delete 174022 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Суко́бін''' авадь '''Суко́бин''' ([[Чорногорьскый язык|чорн]] и [[Серьбскый язык|серб]]. Сукобин) ([[Албаньскый язык|алб]]. Sukubina) — [[Албанцѣ|албаньскоє]] [[село]] у [[Общины Чорной Горы|общині]] [[Ульцинь (община)|Ульцинь]], [[Чорна Гора]]. [[Село]] є на [[Юг|югови]] [[Штат|державы]]<ref><nowiki>https://www.mapquest.com/latlng/37.94248333,-121.93718333?zoom=10</nowiki></ref>.{{НП}} == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2003]] рӯк живе 375 людий, из них: [[Албанцѣ|Албанци]] — 374 Инні — 1 == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Села Чорной Горы]] [[Катеґорія:Населены пункты Чорной Горы]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Села общины Ульцинь]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Албаньскі села у Чорнӯв Горі]] eit1pet45lwp4w4n39qxwx3006s84hs Туймазы 0 22278 174142 151644 2026-10-20T23:05:07Z Engelseziekte 2261 delete 174142 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Туймазы́''' ([[Російскый язык|рус]]. Туймазы) ([[Башкірьскый язык|башк]]. Туймазы) — [[Місто|варош]] у [[Туймазиньскый район|Туймазиньскӯм районови]], [[Републіка Башкортостан|Републікы Башкортостан]], [[Росія|Росії]].{{Місто}} == Обывательство == Число [[Обывательство|обывательства]] у [[Місто|варошови]] становить 65 706 особ ([[2008]]). {| | valign="top" | {| class="wikitable" ![[Рік|Рӯк]] ![[Обывательство]] |- |[[1939]] | align="right" |9,2 |- |[[1959]] | align="right" |23,4 |- |[[1970]] | align="right" |37,0 |- |[[1989]] | align="right" |57,9 |- |[[2002]] | align="right" |66,7 |- |[[2008]] | align="right" |65,7 |- |} |} [[Катеґорія:Міста Росії]] [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Туймазиньскый район]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Населены пункты России]] <references /> == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладі]] статі [[:uk:Туймази|Туймази]] на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). 2ml5hayigfiehv8rozeixyf92vpt4uv Турі 0 22300 174156 169054 2026-10-20T23:12:29Z Engelseziekte 2261 delete 174156 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Турі''' є назва, хоснована про ґеоґрафічні обєкты. ==  Італія == * [[Турі (Італія)|Турі]] ({{Lang-it|Turi}})&nbsp;— муніципалітет у [[Італія|Італії]], у реґіонови [[Апулія]], [[провінція Барі]]. ==  Франція == * [[Турі (Центр — Долина Луары)|Турі]] ({{Lang-fr|Toury}})&nbsp;— муніципалітет у [[Франція|Франції]], у [[Реґіон|реґіонови]] [[Центр — Долина Луары]], департамент [[Ер и Луар]]. * [[Турі (Бретань)|Турі]] ({{Lang-fr|Thourie}}) — муніципалітет у [[Франція|Франції]], у [[Реґіон|реґіонови]] [[Бретань]], департамент [[Иль и Вілен]]. [[Катеґорія:Чеперушкы]] {{Чеперушка}} 26nnjd6tupucherx2jr8l1vcy2y017u Торкы (значеня) 0 22303 174115 151739 2026-10-20T22:50:06Z Engelseziekte 2261 delete 174115 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Чеперушка}} * '''[[Торкы]]'''&nbsp;— [[Лѣтопис|літописна]] назва тюркоязычных племен ''оґузӯв'' (узӯв), які у кӯнци [[IX. стороча|IX]]&nbsp;— на зачаткови [[X. стороча|X стороча]] кочовали у степах на север уд Аральского тай [[Каспіцьке море|Каспійського морю̄в]] аж до дельты [[Волґа|Волгы]]. == Топонім == === {{POL}} === * [[Торкі (Польско)|Торкі]] ({{Lang-pl|Torki}})&nbsp;— [[село]], [[Підкарпатьске воєводство|Пудкарпатьскоє воєводство]], [[Перемышльскый повіт|Перемышльськый повіт]]. === {{RUS}} === * [[Торкі (Росія)|Торкі]] ({{Lang-ru|Торки}})&nbsp;— [[село]] у [[Кадуйськый район|Кадуйському районови]], [[Вологодьска область|Вологодьской области]]. === {{UKR}} === * [[Торкы (Львӯвська область)|Торкы]]&nbsp;— [[село]], [[Львівска область|Львӯвська область]], [[Шептіцькый раён|Шептицькый район]]. == Иппен позерайте == * [[Торокы]] [[Катеґорія:Чеперушкы]] baqec2dwio3yu31coibq9i1ctn68npr Смига 0 22321 173998 157511 2026-10-20T18:54:59Z Engelseziekte 2261 delete 173998 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Непотверджено}} '''Сми́га''' ''(до [[1928]].''&nbsp;''року — Кеннеберґ,'' {{Lang-uk|Смига}}, {{Lang-pl|Smyga}})&nbsp;— [[Мѣстечко|варощик]] у [[Дубеньскый район|Дубеньскӯм районови]], [[Рівненьска область|Ровненьской области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП}} == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1861]].&nbsp;році.{{Жрідло}} Коло [[1890]].&nbsp;року ґроф Берґ котрый жив у [[Студянка (Дубеньскый район)|Студянці]] пригласив сюды 10 [[Німці|німицькых]] файт.{{Жрідло}} У [[1990]]–[[1991]].&nbsp;роках на гроші парафіян быв построєный, камляный, из дзвӯницёв Свято-Іовськый храм.{{Жрідло}} == Обывательство{{Жрідло}} == <timeline> ImageSize = width:1020 height:270 PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = late Colors = id:linegrey2 value:gray(0.9) id:linegrey value:gray(0.7) id:cobar value:rgb(0.7,0.8,0.9) id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6) DateFormat = yyyy Period = from:0 till:3250 ScaleMajor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey ScaleMinor = unit:year increment:100 start:0 gridcolor:linegrey2 PlotData = color:cobar width:33 align:left bar:1979 from:0 till:2512 bar:1989 from:0 till:2954 bar:1992 from:0 till:3100 bar:1998 from:0 till:3100 bar:2001 from:0 till:2799 bar:2003 from:0 till:2730 bar:2004 from:0 till:2717 bar:2005 from:0 till:2701 bar:2006 from:0 till:2690 bar:2007 from:0 till:2683 bar:2008 from:0 till:2685 bar:2009 from:0 till:2658 bar:2010 from:0 till:2647 bar:2011 from:0 till:2654 bar:2012 from:0 till:2681 bar:2013 from:0 till:2696 bar:2014 from:0 till:2685 bar:2015 from:0 till:2704 bar:2016 from:0 till:2707 bar:2017 from:0 till:2712 bar:2018 from:0 till:2718 bar:2019 from:0 till:2668 bar:2020 from:0 till:2616 bar:2021 from:0 till:2597 bar:2022 from:0 till:2560 PlotData= textcolor:black fontsize:S bar:1979 at: 2512 text: 2,512 shift:(-14,5) bar:1989 at: 2954 text: 2,954 shift:(-14,5) bar:1992 at: 3100 text: 3,100 shift:(-14,5) bar:1998 at: 3100 text: 3,100 shift:(-14,5) bar:2001 at: 2799 text: 2,799 shift:(-14,5) bar:2003 at: 2730 text: 2,730 shift:(-14,5) bar:2004 at: 2717 text: 2,717 shift:(-14,5) bar:2005 at: 2701 text: 2,701 shift:(-14,5) bar:2006 at: 2690 text: 2,690 shift:(-14,5) bar:2007 at: 2683 text: 2,683 shift:(-14,5) bar:2008 at: 2685 text: 2,685 shift:(-14,5) bar:2009 at: 2658 text: 2,658 shift:(-14,5) bar:2010 at: 2647 text: 2,647 shift:(-14,5) bar:2011 at: 2654 text: 2,654 shift:(-14,5) bar:2012 at: 2681 text: 2,681 shift:(-14,5) bar:2013 at: 2696 text: 2,696 shift:(-14,5) bar:2014 at: 2685 text: 2,685 shift:(-14,5) bar:2015 at: 2704 text: 2,704 shift:(-14,5) bar:2016 at: 2707 text: 2,707 shift:(-14,5) bar:2017 at: 2712 text: 2,712 shift:(-14,5) bar:2018 at: 2718 text: 2,718 shift:(-14,5) bar:2019 at: 2668 text: 2,668 shift:(-14,5) bar:2020 at: 2616 text: 2,616 shift:(-14,5) bar:2021 at: 2597 text: 2,597 shift:(-14,5) bar:2022 at: 2560 text: 2,560 shift:(-14,5) </timeline> === Язык === Розподіл [[Обывательство|обывательства]] про рӯдный язык за даными переписа [[2001]].&nbsp;року<ref>https://socialdata.org.ua/projects/mova-2001/</ref>: {| class="wikitable sortable" !Язык !Число по языкови !Процент |- |[[Україньскый язык|украйиньскый]] |2954 |97.98% |- |[[Російскый язык|руськый]] |48 |1.59% |- |[[Білоруськый язык|білоруськый]] |11 |0.37% |- |[[Арменьскый язык|армяньскый]] |1 |0.03% |- |[[Мадярскый язык|мадярьскый]] |1 |0.03% |- class="sortbottom" !Усёго |3015 |100% |} == Знамі Родаци == • [[Оксана Білозір]] — знама [[Співак|спӯвачка]] и [[Политик|політик]]. == Ґалерея == <gallery widths="200" heights="200" perrow="5"> Файл:Смт_Смига_Церква_Св._Іова_Почаївського,_1991_рік.jpg|[[Церьков (храм)|Цирьков]] Ст. Іова Почаю̄вського, мурована, [[1991]].&nbsp;рӯк Файл:Смт_Смига._Церква_Св._Іова_Почаївського,2013рік.jpg|[[Церьков (храм)|Цирьков]] Ст. Іова Почаю̄вського, деривляна, [[2013]].&nbsp;рӯк. Файл:Знак_при_в'їзді_в_селище.jpg|Знак при вїздови у [[село]]. </gallery> == Иппен позерайте == * [[Соснові насадженя (Смига)|Соснові насадженя]] (заповідноє урочище) * [[Ділянка ліса (урочище)|Ділянка ліса]] (заповідноє урочище) == Удкликованя == {{Reflist}} * [http://gska2.rada.gov.ua/pls/z7502/A005?rdat1=21.07.2008&rf7571=27357 Облікова картка]{{Dead link|date=травень 2019}} * [http://gazeta.ua/articles/people-newspaper/_lyudmila-romanyuk-robit-kviti-z-dereva/167527 Людмила Романюк робить квіти з дерева] * [https://mista.ua/%d0%a3%d0%ba%d1%80%d0%b0%d1%97%d0%bd%d0%b0/%d0%a0%d1%96%d0%b2%d0%bd%d0%b5%d0%bd%d1%81%d1%8c%d0%ba%d0%b0_%d0%be%d0%b1%d0%bb%d0%b0%d1%81%d1%82%d1%8c/%d0%94%d1%83%d0%b1%d0%b5%d0%bd%d1%81%d1%8c%d0%ba%d0%b8%d0%b9_%d1%80%d0%b0%d0%b9%d0%be%d0%bd/%d0%a1%d0%bc%d0%b8%d0%b3%d0%b0 Сайт села] * {{Webarchive|date=4 березня 2016}} [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Ровенской области]] logjjglhl5egw5sb82b7z4gxtmultsh Тверська ґубернія 0 22328 174080 173455 2026-10-20T21:18:24Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174080 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} {{Регион}} '''Тверьска́ ґубе́рнія''' ([[Російскый язык|рус]]. Тверская губерния) — адміністративно-територіална єдениця у [[1796]]—[[1917]] у составови [[Російска імперія|Російськой ріші]], у [[1917]]—[[1929]] — у составови [[РСФСР]]. Площадь — 56 837 верст² (64 686 км²). Тверьска ґубернія была образована у [[1796|1796 році]] на містови [[Тверьскоє намістничество|Тверьского намістничества]], учрежденого [[25. новембер|25 новембра]] [[1775]] року. Адміністративный центр — [[Тверь]]. == Адміністративноє діленя == У момент образованя Тверьска ґубернія включала 9 уїздӯв: Бежецкый, Вышнёволоцкый, Зубцовскый, Кашинскый, Новоторжскый, Осташковскый, Ржевськый, Старицькый, Тверьскый. У 1803 році были воссоздані упразднены при образованю ґубернії уїзды: Весьегонскый, Калязинскый и Корчевскый. Из 1803 до 1918 року у состав ґубернії входило 12 уїздӯв: === Заштатный варош === {| class="wikitable" !№ !Варош !Обывательство (1897) !Входить у !Ерб |- |1 |Красный Холм |2514 чол. |Весьегонскый уїзд |[[Файл:Coat_of_Arms_of_Krasny_Kholm_(Tver_oblast)_(1781).png|альт=|43x43пкс]] |- |} [[Файл:Карта_волостей_Тверской_губернии.jpg|міні|350x350пкс|Волости Тверьской ґубернії.]] == Обывательство == [[Файл:2009_Stamp_of_Russia._Men's_Hat._Tver'_Province.jpg|праворуч|міні|216x216пкс|Поштова марка [[Росія|Росії]], [[2009|2009 рӯк]].]] Націоналный состав на [[1897|1897 рӯк]]<ref>{{Cite web |url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1500 |title=Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей<!-- Заголовок добавлен ботом --> |access-date=2009-03-04 |archivedate=2013-10-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131005015833/http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1500 }}</ref>: {| class="wikitable" !Уїзд ![[русы]] ![[карелы]] |- |Ґубернія цалком |92,8 % |6,7 % |- |Бежецкый |80,8 % |19,0 % |- |Весьегонскый |83,7 % |16,2 % |- |Вышнёволоцкый |83,4 % |15,5 % |- |Зубцовскый |98,7 % |1,2 % |- |Калязинскый |99,9 % |… |- |Кашинскый |99,9 % |… |- |Корчевскый |99,8 % |… |- |Новоторжскый |89,1 % |10,6 % |- |Осташковскый |98,8 % |… |- |Ржевськый |99,3 % |… |- |Старицькый |99,8 % |… |- |Тверьскый |97,9 % |… |} == Зруняня из Тверьскыв областёв == {| class="wikitable" ! !Площадь !Обывательство |- |'''Тверьска ґубернія''', [[1913|1913 рӯк]] |65,1 тыс.км² |2351,1 тыс.чол. |- |[[Тверьска область]], [[2010|2010 рӯк]] |84,2 тыс.км² |1353,5 тыс.чол. |} == Карты == <gallery widths="170" heights="170"> Файл:Tver_in_Russian_Empire_(1914).svg|Містонахождіня ґубернії у Російськӯв ріші. Файл:Tver_governorate_1821.jpg|Ґенералн карта Тверьской ґубернії из Ґеоґрафіческого атласа Російськой ріші, Падышева. [[1821]] рӯк. Файл:Tver_gub_N.png|Карта адміністративного діленя Тверьской ґубернії. Файл:TverskayaGiO.png|Територія ґубернії и области на карті Файл:Карта-схема_по_двухверстной_карте_Тверской_губернии_1853г..jpg|Карта-схема учинена на основі споя листӯв двухверстной топоґрафіческой межовой карты А.И. Менде [[1853]] р. </gallery> == Удкликованя == {{Reflist}} {{Стыржень}} * [https://web.archive.org/web/20130422164751/http://blacksearcher.ru/forum/viewtopic.php?t=70 Списки населенных мест Тверской губернии 1862], [https://web.archive.org/web/20140606230418/http://boxpis.ru/svg/?p=1590 Электронный геокодированный вариант СНМ], [https://web.archive.org/web/20210727000832/http://boxpis.ru/gk-g/aesnmf.php?name=%D0%A1%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%81&p_name=0&p_name_and=0&pri_s=%D0%92%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%B5&pri_p=0&obj_s=%D1%86%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8C&obj_p=0&kj_1=500&kj_2=100000&kj_p=0&p_user=0 База данных по СНМ в комплексе с архивной и современной картой] * [https://web.archive.org/web/20250414140957/https://new.runivers.ru/maps/eiler/08/ Карта Тверского наместничества (1792 г)] * Карта Тверского наместничества (1796 г). Малоформатный атлас Российской империи. * Карта Тверской губернии (1800 г). Лист 14. Атлас Российской империи. * Карта Тверской губернии (1821 г). «Географический атлас Российской империи, Царства Польского и Великого Княжества Финляндского» * [http://runivers.ru/maps/AtlasRossiiskoyImperii51/8/ Карта Тверской Губернии (1835 г). «Атлас Российской Империи, содержащий в себе 51 губернию, 4 области, Царство Польское и Княжество Финляндское».] * [https://web.archive.org/web/20250119090304/https://new.runivers.ru/maps/podratlas/56/ Карта Тверской губернии из «Атласа» А. А. Ильина 1876 года] * [https://web.archive.org/web/20161011094448/http://boxpis.ru/gk-g/v3_3vall_google.php?u=navigate&l=34.960211&b=57.039234&m=13&dl=-0.0005150&db=0.0034560&nm=osm&nm2=Tv2v&sw=2&em_ks=0&kml_n=1&kml_f=http%3A%2F%2Fboxpis.ru%2Fkml%2Ft_u.kml&lang=ru Двухверстная топографическая межевая карта Тверской губернии съёмки А. И. Менде (Мендт)], 1853 г. (автоматизированный просмотр с современными картами и космическими снимками) * [https://ru.wikisource.org/wiki/Категория:ЭСБЕ:Тверская%20губерния ЭСБЕ:Тверская губерния] * [http://book-olds.ru/BookLibrary/44005-Pamyatnyie-kn-Tverskoy-gub.html Книги по истории Тверской губернии, Справочные и Памятные книжки] / Библиотека Царское Село [[Катеґорія:Тверьска ґубернія]] [[Катеґорія:Историчны области России]] nbg30i4dq3zncn1hbu5i9me52dlhjb3 Туранци 0 22379 174151 152211 2026-10-20T23:08:28Z Engelseziekte 2261 delete 174151 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Тур́анци''' (авест. tūiriiānąm) — у [[Зороастрізм|зороастризмови]] назва кочовых выходно-ираньскых народӯв. Противопоставлявуть ся осідлым земледільцям-иранцям. Борьба Турана и [[Іран|Ирана]] занимать централноє місто у Авестови. Туранцями (тура —  авест. tūra) [[1. тысячроча до н. е.|3 тысячи рокӯ назад]] у момент формированя у части степных выходноираньскых племен економіцького уклада кочового отгонного скотарьства стали называти ираноязычных представителю̄в данного (товды зовсім нового) вида ґаздӯвськой діятелности. И первым нарікло «тураньскым именём» свойых собратӯв-кочевникӯв (самоназваня которых — сакы) само же выходноираньскоє осідлое обывательство товдышнёї території [[Казахстан|Казахстана]] и юго-западной [[Сибирия|Сибіри]], не принявшоє «отгонно-кочову» економіцьку реболуцію тых свойых родӯв, которі у перві віка I тысячроча до н.е. и стали «саками». У май пӯздні часы туранцями называли сакӯв, массаґетӯв, кушан, парнӯв-протопарфян, южных ефталитӯв и другых северо-выходноираньскых народӯв. Термін обозначав практично усю Средню Азію, де жили тоті народы. У персидьскӯй літературі шыроко освящена тема многовікового противостоян [[Іран|Ирана]] и Турана. Фирдоусі и май пӯздня ираньска традиція раховала туранцями тюркоязычні племена. Современные историки отрицают версию в Шахнаме из-за её нереальности и того факта, что другие источники рассказывают совсем другую версию. Ібн Хаукал и Абу Исхак ал-Истахрі у свойых ґеоґрафіцькых трудах кажуть за Туран зовсім у другому місті, ищи у [[XVIII. стороча|XVIII]] сторочу Келатьска долина называла ся Тураном ([[Белуджистан]]). Первоначално британьскі и советьскі антрополоґы не хшбили до того, што белуджи, пуштуны и народы Балтистана є потомками тых сакӯв и массаґетӯв, котрых у Авестови именовало ся турами<ref>{{Cite web |url=http://www.iranicaonline.org/articles/turan |title=ṬURĀN – Encyclopaedia Iranica |author=electricpulp.com |publisher=www.iranicaonline.org |language=en |access-date=2017-06-12 |archivedate=2012-11-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121117055340/http://www.iranicaonline.org/articles/turan }}</ref>. == Иппен позерайте == * [[Тураньска низина]] * [[Туран]] == ованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Тураньскі племена]] [[Катеґорія:Зороастризм]] [[Катеґорія:Ираньскі народы]] [[Катеґорія:Туранци]] [[Катеґорія:Туран]] cr2op403bozjchbakp11yowdjqbczki Сібінь 0 22401 174029 152305 2026-10-20T19:04:06Z Engelseziekte 2261 delete 174029 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Сі́бінь''' ([[Хорватьскый язык|горв]]. Sibinj) ([[Мадярскый язык|мад]]. Szibin) ([[Босняцькый язык|босн]]. Sibinj) ([[Серьбскый язык|серб]]. Сибињ) — [[село]] у [[Бродьско-Посавська жупп|Бродьско-Посавськӯв жупі]], [[Хорватія|Горватії]]. {{НП}} == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2011]] рӯк живе 2424 людий. == Населены пункты == Окрем поселеня Сібінь, у общину иппен входять: * Бартоловци * Брчино * Челиковичі * Горні Андрієвци * Гргуревичі * Грыжичі * Громачник * Якачина-Мала * Раван * Слободниця * Завршье == Удкликованя == {{Reflist}}Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладі]] статі [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B8%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D1%8C Сибинь] на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). [[Катеґорія:Населены пункты Хорватии]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села подля краины]] 4mqd3x5omihcugh77hyl4iupshtkq2y Тропарь Пасхы 0 22415 174138 152372 2026-10-20T23:00:40Z Engelseziekte 2261 непотверджено 174138 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} '''Тропа́рь Па́схы''', '''Пасха́льный тропа́рь''', сокр. «''[[Ісус Хрістос|Христос]] воскресе из мертвых…''» — главноє торжественноє піснопениє праздника [[Великдень|Пасхы]] у [[Православіє|Выходнӯв Православнӯв Церкви]] и Грекокатолицькӯв церкви. Ге и векшына тропарю̄в — исе куртоє измолвляня, розкрывавущоє всю суть [[Великдень|праздника]]. Подобно тропарям Господскых праздникӯв (у одлік уд тропарю̄в другых праздникӯв) ''Тропарь Пасхы'' може часто повторяти ся ге [[Рефрен|приспів]] ид стихам псалма, и иппен хосновати ся уддільно (майчасто трічі). Ёго авторство неизнамо. Согласно Триоді цвітной, вӯн спӯвать ся «во глас 5-ый»<ref>{{Cite web |url=http://azbyka.ru/bogosluzhenie/arh/triod-zvetnaja-ucs.pdf |title=Триодь цветная |access-date=2015-02-24 |archivedate=2013-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130924054012/http://azbyka.ru/bogosluzhenie/arh/triod-zvetnaja-ucs.pdf }}</ref>, но у наш час ид нёму пудобрано ужек необозримоє число варіацій и мелодій. == Хоснованя == Тропарь раз спӯвать ся у началі утренёї пуд час пасхальной [[Всеночнa|всеночной]] у кӯнци крестного обхода храма, сперед закрытыми входными вратами пиля которого усі збиравуть ся. Товды (у пӯвночи) [[Клер|духовенство]] и люди по очереди спӯвавуть тропарь, котрый потӯм хоснує ся ге приспів ид уддільным стихам из псалмӯв 67 и 117 (по нумерації Септуаґінты): [[Епископ|Архієрей]] авадь [[священик]], у повнӯм облачении из [[Кадило|кадилом]] и [[Трисвічник|трисвічником]] возглашать: * «''Сла́ва Свято́й, и Единосу́щной, и Животворя́щой, и Неразді́льной [[Свята Тройця|Тро́ици]] всегда́, ны́ні и прі́сно, и во ві́кі віко́в!''» * всі молящі ся отвічавуть: ''«Амі́нь!»'' * бывші туй [[Клер|духовенство]] трічі спӯвать '''тропарь Пасхы'''. * за кліриками иппен троєкратно сись тропарь повторять хор. * потӯм духовенство спӯвать первый стих: «''Да воскре́снет Бог, и расточа́ть ся врази́ Его́!''» (Пс. 67:2). У Триоді указана май повна верзія сёго стиха: «''Да воскре́снет Бог, и расточа́ть ся врази́ Его́, и да бежа́т от лица́ Его́ ненави́дящії Его́!''» * хор раз спӯвать тропарь Пасхы * духовенство спӯвать другый стих: «''Я́ко исчеза́ет дым, да исче́знут!''» (Пс. 67:3) — у Триоді: «''Я́ко исчеза́ет дым, да исче́знут, я́ко та́ет во́ск от лица́ огня́!''» * хор раз спӯвать тропарь Пасхы * духовенство спӯвать тритьый стих: «''Та́ко да поги́бнут грі́шницы от лица́ Бо́жия, а пра́ведницы да возвеселя́ть ся!''» (Пс. 67:3— 4) * хор спӯвать тропарь Пасхы * духовенство спӯвать четвертый стих: «''Сей день, его́же сотвори́ Госпо́дь, возра́дуемся и возвесели́мся в онь!''» (Пс. 117:24) * хор раз спӯвать тропарь Пасхы * духовенство спӯвать: «''Сла́ва Отцу́ и [[Ісус Хрістос|Сы́ну]] и [[Святый Дух|Свято́му Ду́ху]]!''» * хор раз спӯвать тропарь Пасхы * духовенство спӯвать: «''И ны́ні и прі́сно и во ві́кі віко́в. Амі́нь!''» * хор раз спӯвать тропарь Пасхы * духовенство спӯвать: «''Христо́с воскре́се из ме́ртвых, сме́ртію смерть попра́в,!''» * хор спӯвать: «''И су́щим во гробі́х живо́т дарова́в!''» {| class="wikitable" !Язык !Товмаченя !Транслитерация |- |[[Албаньскый язык|Албаньскый]] |Krishti u Ngjall së vdekurësh, me vdekje vdekjen shkeli dhe të varrosurve, jetën u fali! | |- |[[Анґліцькый язык|Анґліцькый]] |Christ is risen from the dead,<br /><br />by death he trampled death,<br /><br />and to those in the tombs<br /><br />He granted Life! | |- |[[Арабскый язык|Арабськый]] |<div style="text-align:right; font-size:larger;">اَلْمَسِيحُ قَامَ مِنْ بَيْنِ ٱلْأَمْواتِوَوَطِئَ ٱلْمَوْتَ بِٱلْمَوْتُوَوَهَبَ ٱلْحَيَاةَلِلَّذِينَ فِي ٱلْقُبُورِ</div> |Al-Masīḥu qāma min bayni l-ʾamwāt<sup>i</sup><br /><br />wa-waṭiʾa l-mawta bi-l-mawt<sup>u</sup><br /><br />wa-wahaba l-hayāt<sup>a</sup><br /><br />lillaḏīna fī l-qubūr<sup>i</sup> |- |[[Баскськый язык|Баскськый]] |Piztu da Kristo hiletarik,<br /><br />Hilez garbaitu du herioa,<br /><br />piztuz ateratzen gaitzu gure hobietarik! | |- |[[Білоруськый язык|Білоруськый]]<br /><br />(Кирилиця) |{{Lang|be|Хрыстос уваскрос зь мёртвых,<br>Сьмерцю сьмерць зваяваў<br>І тым, што ў магілах<br>Жыцьцё дараваў!}} |Khrystos uvaskros z' myortvykh,<br /><br />S’myertsyu s’myerts' zvayavaw<br /><br />I tym, shto w mahilakh<br /><br />Zhyts’tsyo daravaw! |- |[[Булгарьскый язык|Болгарьскый]] |Христос възкръсна от мъртвите,<br /><br />като със смърт смъртта потъпка<br /><br />и на тия, които са в гробовете,<br /><br /> дарува Живот! | |- |[[Мадярскый язык|Мадярьскый]] |Feltámadt Krisztus halottaiból,<br /><br />legyőzte halállal a halált,<br /><br />és a sírban lévőknek Életet ajándékozott! | |- |Выходноноармяньскый |K’ristos haryav i mereloc’.<br /><br />Mahvamb zmah koxeac’<br /><br />yev merelyac’<br /><br />kyank pargevec’av! | |- |Вєтнамськый |Chúa Ki-tô từ cõi chết sống lại, đã chết để chiến thắng tử thần, và ban sự sống cho kẻ đã chết. | |- |Гавайськый |Ua ala a’e nei 'o Kristo mai ka moe lepo,<br /><br />e hehi ʻana i ka make ma o kona make a;<br /><br />i nā mea i loko o nā ilina e manawale’a ana aku i ke ola! | |- |[[Ґрецькый язык|Грецькый]] |Χριστὸς ἀνέστη ἐκ νεκρῶν,θανάτῳ θάνατον πατήσαςκαὶ τοῖς ἐν τοῖς μνήμασιζωὴν χαρισάμενος. |Христо́с анэ́сти эк нэкро́н,<br /><br />фана́то фа́натон пати́сас<br /><br />кэ ти́с эн ти́с мни́маси<br /><br />зои́н хариса́мэнос |- |[[Ґрузіньскый язык|Грузиньскый]] |ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით,<br /><br />სიკვდილითა სიკვდილისა დამთრგუნველი<br /><br />და საფლავების შინათა<br /><br />ცხოვრების მიმნიჭებელი! |Кри́стэ а́гсдга мквдрэ́тит,<br /><br />сиквди́лита сиквди́лиса дамтргу́нвэли<br /><br />да сапла́вебис шината́<br /><br />цховреби́с мимниче́бэли! |- |[[Гебрейскый язык|Иврит]] |<div style="text-align:right; font-size:larger;">הַמָשִׁיחַ קָם מִהַמֵתִיםבְּמוֹתוֹ אֶת הַמָּוֶת רָמַסוְלַאֲשֶׁר בַּקְּבַרִיםאֶת הַחַיִּים חוֹנֵן‎</div> |һа-Ма̄шиах қа̄м ми-һа-ме̄ҭим<br /><br />бә-моҭо̄ ет һа-ма̄ўеҭ ра̄мас<br /><br />вә-ла-ʾӑшер ба-ққәварим<br /><br />ет һа-хайим хо̄не̄н |- |[[Індонезьскый язык|Индонезьскый]] |Kristus t’lah bangkit dari mati<br /><br />Dengan matinya t’lah menginjak-injak maut<br /><br />Dan pada mereka yang di kuburan hidup dianugerahkan! | |- |[[Шпанєльскый язык|Испаньскый]] |Cristo ha resucitado de los muertos,<br /><br />pisoteando la muerte por la muerte,<br /><br />y a los que están en los sepulcros<br /><br />dando la Vida!<br /><br /><br /><br />авадь,<br /><br /><br /><br />Cristo ha resucitado de los muertos,<br /><br />por la muerte, la muerte hollando;<br /><br />y a los que están en las tumbas<br /><br />la Vida dando! | |- |[[Таліянськый язык|Таліянськый]] |Cristo è risorto dai morti,<br /><br />Con la morte ha vinto la morte,<br /><br />E a quelli nelle tombe<br /><br />Ha donato la Vita! | |- |Капампанганьскый |Y Cristo sinubli yang mebie qng Camatayan. <br /><br /> Qng panga’mate na menagumpe ya qng Camatayan, <br /><br />at bi’nie na ing bie careng Maca’cutcut! | |- |[[Кітайскый язык|Китайськый]] |E基督已經從死裡復活，<br /><br />他的死勝過死亡，<br /><br />把生命賜給已埋葬在墓中的人。 |jidu yijing cong sili fuhuo,<br /><br />ta de si shengguo siwang,<br /><br />ba shengming cigei yi maizang<br /><br />zai muzhong de ren! |- |[[Корейскый язык|Корейськый]] |그리스도 부활하셨네 죽은 이들 가운데서<br /><br />죽음으로 죽음을 멸하시고<br /><br />무덤에 있는 이들에게<br /><br />생명 베푸셨네! |Geuriseudo buhwalhasyeonne jugeun ideul gaundeseo Jugeumeuro jugeumeul myeolhasigo Mudeome inneun ideurege Saengmyeong bepusyeonne! |- |[[Латиньскый язык|Латынь]] |{{Lang|la|Christus resurrexit e mortuis,<br>Morte mortem calcavit,<br>Et entibus in sepulchris<br>Vitam donavit!}} |Хри́стус рэсуррэ́ксит э мо́ртуис,<br /><br />мо́ртэ мо́ртэм калька́вит,<br /><br />эт э́нтибус ин сэпу́льхрис <br /><br />Ви́там дона́вит! |- |[[Лотіськый язык|Латышськый]] |Kristus no miroņiem augšāmcēlies,<br /><br />Nāvi ar nāvi iznīcinājis<br /><br />Un tiem, kas kapos,<br /><br />Dzīvību dāvinājis! | |- |[[Літовскый язык|Литовськый]] |Kristus prisikėlė iš numirusių,<br /><br />Savo mirtimi mirtį nugalėjo,<br /><br />Mirusiems gyvybę dovanojo! | |- |[[Македоньскый язык|Македоньскый]] |Христос воскресе од мртвите,<br /><br />со смртта смртта ја победи,<br /><br />и на тие што беа во гробовите<br /><br />живот им дарува! | |- |[[Нїмецькый язык|Німицькый]] |{{Lang|de|Christus ist auferstanden von den Toten<br>hat den Tod durch den Tod zertreten<br>und denen in den Gräbern das Leben geschenkt!}} |Хри́стус іст ауфершта́нден фон ден то́тен<br /><br />гат ден тод дурх ден тод цертре́тен<br /><br />унд де́нен ин ден гре́берн дас Ле́бен геше́нкт! |- |[[Нідерландьскый язык|Нідерландьскый]] |Christus is opgestaan uit de doden,<br /><br />door Zijn dood vertreedt Hij de dood<br /><br />en schenkt het Leven<br /><br />aan hen in het graf! | |- |Палауськый |Kristus a mla mekiis ra kodall,<br /><br />Sirreihi a kodall loba kodall,<br /><br />el kirel ar ngara debull el nguu a klengar! | |- |Пінгелапськый |Krais isada sang mehla,<br /><br />kaluwehdiehr mehla pwehki ah pwoula,<br /><br />oh ketkiheng irail nan sousou mour! | |- |[[Польскый язык|Польскый]] |Chrystus powstał z martwych,<br /><br />śmiercią podeptał śmierć<br /><br />i będącym w grobach<br /><br />Życie dał! |Khristoos povstaoo z martvykh,<br /><br />Smercioo podeptaoo smierts,<br /><br />E bendontsim v grobah<br /><br />Zhitse daoo! |- |[[Портуґальскый язык|Португальскый]] |Cristo ressuscitou dos mortos,<br /><br />pisando a morte com a morte,<br /><br />e dando a Vida aos sepultados! | |- |[[Румуньскый язык|Румыньскый]] |Hristos a înviat din morţi,<br /><br />Cu moartea pre moarte călcând,<br /><br />Şi celor din morminte,<br /><br />Viaţă dăruindu-le! | |- |[[Російскый язык|Русский]] |Христос воскрес из мёртвых,<br /><br />смертью смерть победив<br /><br />и пребывающим во гробах<br /><br />жизнь даровав!<ref>{{Cite web |url=https://radiovera.ru/hristos-voskrese-2.html |title=Богослужебные песнопения. «Христос воскресе» |access-date=2022-04-22 |archivedate=2020-09-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200928113057/https://radiovera.ru/hristos-voskrese-2.html }}</ref><br /><br /><br /><br />или,<br /><br /><br /><br />Христос воскрес из мертвых,<br /><br />смертью смерть поправ<br /><br />и пребывающим во гробах<br /><br />жизнь даровав! | |- |[[Серьбскый язык|Серьбскый]] |Христос васкрсе из мртвих,<br /><br />смрћу смрт уништи,<br /><br />и онима који су у гробовима,<br /><br />Живот дарова! |Hristos vaskrse iz mrtvih,<br /><br />Smrću smrt uništi,<br /><br />I onima koji su u grobovima,<br /><br />Život darova! |- |[[Словеньскый язык|Словеньскый]] |Kristus slávne vstal z mŕtvych,<br /><br />smrťou smrť premohol<br /><br />a tým, čo sú v hroboch<br /><br />Život daroval! | |- |[[Словіньскый язык|Словенский]] |Kristus je vstal od mrtvih,<br /><br />z vstajenjem je premagal smrt<br /><br />in tistim, ki so v grobovih,<br /><br />je daroval Življenje!<br /><br /><br /><br />или,<br /><br /><br /><br />Kristus je vstal od mrtvih,<br /><br />z vstajenjem je premagal smrt,<br /><br />in dal Življenje<br /><br />mrtvim v grobeh! | |- |[[Турецькый язык|Турицькый]] |Mesih ölülerden dirildi,<br /><br />ölüm ile ölümü tepeleyerek<br /><br />ve mezarda olanlara Hayat bağışladı! |Месих олюлерден дирильди, олюм иле олюмю тепелейерек ве мезарда оланлара хаят баышлады! |- |[[Україньскый язык|Украйиньскый]] |Христос воскрес із мертвих,<br /><br />смертю смерть подолав,<br /><br />і тим, що в гробах,<br /><br />Життя дарував! |Khrystos voskres iz mertvykh,<br /><br />Smertiu smert podolav,<br /><br />I tym shcho v hrobakh<br /><br />Zhyttia daruvav! |- |Філіппіньскый |Si Kristo ay nabuhay mula sa mga patay,<br /><br />Sa pamamagitan ng kanyang kamatayan,<br /><br />nilupig niya ang kamatayan,<br /><br />At ang mga nasa himlayan<br /><br />Ay binigyan niya ng buhay! | |- |[[Французькый язык|Французькый]] |Le Christ est ressuscité des morts ;<br /><br />par la mort, il a vaincu la mort ;<br /><br />à ceux qui sont dans les tombeaux<br /><br />il a donné la Vie ! |Лё Кристе ресюсіте де морт, пар ла мор, иля ванкю ла мор; а сё кі сон дан ле томбо иля доне ла ві! |- |[[Русиньскый язык|Русиньскый]] |Христос воскресе из мертвых, смертію, смерть поправ, и сущих во гробіх, Живот даровав! | |- |[[Фіньскый язык|Фіньскый]] |Kristus nousi kuolleista,<br /><br />kuolemallaan kuoleman voitti<br /><br />ja haudoissa oleville elämän antoi! |Кристус ноусі куоллейста, куолнмалла куолеман войтті я хаудойсса олевілле елямян антой! |- |[[Церковнославянскый язык|Церковнословяньскый]] |Хрⷭ҇то́съ воскр҃се и҆з̾ ме́ртвыхъ,сме́ртїю сме́рть попра́въ,и҆ сꙋ̑щимъ во гробѣ́хъ живо́тъ дарова́въ! |''Московськый извод:''<br /><br />Христо́с воскре́се из мертвых,<br /><br />смертию смерть поправ,<br /><br />и сущим во гробе́х живот даровав!<br /><br />''Киевский извод:''<br /><br />Христо́с воскре́се із мертвих,<br /><br />смертію смерть поправ,<br /><br />і сущим во гробі́х живот даровав! |- |[[Церковнославянскый язык|Церковнословяньскый]]<br /><br />Старообрядный |{{Script|Cyrs|Хрїстосъ воскресе изъ мертвыхъ,<br>Смертїю на смерть настѹпи,<br>И грѡбным Животъ дарова!}} |Khristos voskrese iz mertvykh Smertiyu na smert' nastupi, I grobnim Zhivot' darova! |- |[[Чеськый язык|Чиськый]] |Vstal z mrtvých Kristus,<br /><br />smrtí smrt překonal<br /><br />a jsoucím ve hrobech,<br /><br />Život daroval! | |- |[[Японьскый язык|Японьскый]] |ハリストス死より復活し、<br /><br />死を以て死を滅ぼし、<br /><br />墓に在る者に<br /><br />生命を賜へり。 |Harisutosu shi yori fukkatsu shi,<br /><br />shi o motte shi o horoboshi,<br /><br />haka ni aru mono ni<br /><br />inochi o tamaeri! |} == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Литургия]] [[Катеґорія:Пасха]] [[Катеґорія:Православие]] [[Катеґорія:Тропарі]] jggw1tsc0ri4vevxvkqensozn0113bg Старомлиновка 0 22422 174013 170803 2026-10-20T18:59:16Z Engelseziekte 2261 delete 174013 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Непотверджено}} '''Старомли́новка''' ([[Російскый язык|рус]]. Старомлыновка) ([[Україньскый язык|укр]]. Старомлинівка) ([[Урумськый язык|урум]]. Т’ерменчик) ''(до [[1946]] — Старый Керменчик)'' — [[село]] у [[Волноваськый район|Волноваському районови]], [[Донецька область|Донецькой области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП|население=3373|год переписи=2001|этнохороним=Старомлиновчане}} == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1779]] році. [[Село]] назвали Керменчик што из Урумського языка значить млин. У [[1908]] році орґанізовали [[Бібліотека|бібліотеку]]. У поселенёви одбывало ся дві ярмаркы по три дны. У [[Марец|марцови]] [[2022]] року у ході [[Російско-україньска война|російськой инвазії у Украйину]] [[село]] было окупіроватоє. Ґенералным штабом казало ся за проведеня масовых репресій, збытковань и выселеня містного обывательства. У ихні опшаря заселяли російськых воєнных. Старомлиновка є єдным из майвеликых населеных пунктӯв на т. им. Бердяньскому напрямі. [[Село]] є єдным из ключовых населеных пунктӯв на сёму напрямі, у ходови проведеня контрнаступальных дійств [[Вооружені силы Украйины|ВСУ]]. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк живе 3373 людий, из них подля языка: [[Російскый язык|Руськый]] — 82,12% [[Україньскый язык|Украйиньскый]] — 16,04% [[Урумськый язык|Урумськый]] — 0,8% [[Арменьскый язык|Армяньскый]] — 0,24% [[Булгарьскый язык|Болгарьскый]] — 0,15% [[Молдавскый язык|Молдавскый]] — 0,03% == Култура == [[Село]] Старомлиновка двычи принимало миженародный фестиваль грецькой културы «Мега-Йорти» имени Доната Патричі [[2007]] тай [[2008]] року. == Знамі Родаци == * [[Демуренко, Митер Сергіёвич|Демуренко Митер Сергіёвич]] ([[1994]]—[[2016]]) — [[младшый сержант]] [[Вооружені силы Украйины|ВСУ]], участник русо-украйиньской во̄йны. * [[Теміров, Митер Павлович|Теміров Митер Павлович]]. * [[Мавроді, Сергій Анатолович|Мавроді Сергій Анатолович]] (* [[1965]]) — [[Росія|російськый]], [[Україна|украйиньскый]] и [[Споєны Штаты Америцькы|американьскый]] [[автор]], [[режисер]]. * [[Сачко, Василь Вікторович|Сачко Василь Вікторович]] — [[Україна|украйиньскый]] [[футболіст]] и [[тренер]]. == Ґалерея == {{Center|<gallery widths="170px" heights="130px" perrow="5"> Файл:Staromlynovka P1060731.JPG|Часть експозиції краёзнавчого музею'я Файл:Staromlynovka P1060752.JPG|Брама краёзнавчого музею Файл:Staromlynovka P1060765.JPG|Старий грецький будинок </gallery>}} == Удкликованя == {{Reflist}} * [http://www.azovgreeks.com/gendb/rus/Staromlinovka_3.htm З історії села] * [http://imsu-doneck.info/mista-i-sela-doneckoi-oblasti/velykonovosilskyj-rajon/staromlynivka.html Старомлинівка — Інформаційно-пізнавальний портал | Донецька область у складі УССР] (На основі матеріалів енциклопедичного видання про історію міст та сіл України, том&nbsp;— Історія міст і сіл Української РСР. Донецька область. — К.: Головна редакція УРЕ АН УРСР, 1970. — 992 с.) [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Села Донецькой области]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Старомлиновка]] cpeqeql9qaea2o520f91vxekwjwrtft Соленоє (Покровськый район) 0 22423 174002 158776 2026-10-20T18:56:14Z Engelseziekte 2261 delete 174002 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Вецезначность|Соленоє (Тячовськый район)}} {{НП|население=155|год переписи=2001|этнохороним=Соленовчане}} '''Соле́ноє''' ([[Російскый язык|рус]]. Солёное) ([[Україньскый язык|укр]]. Солоне) — [[село]] у [[Покровськый район|Покровськӯм районови]], [[Донецька область|Донецькой области]], [[Україна|Украйины]]. == Ґеоґрафія == [[Арсаґ|Трасса]] до [[Покровск|райцентра]] становить близко 7&nbsp;км и проходить автопутём містного значеня. Соленоє є на правому берегови [[Ріка|рікы]] [[Солена (Покровськый район)|Соленої]]. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк живе 155 людий, из них подля языка: * [[Україньскый язык|Украйиньскый]] — 89,68% * [[Російскый язык|Руськый]] — 10,32% == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладі]] статі [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%BD%D0%B5_(%D0%9F%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD) Солоне (Покровський район)] на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).{{Reflist}} * [http://weather.in.ua/ua/doneckaja/24475 Погода в селі Солоне] [Архівовано 20 грудня 2011 у Wayback Machine.] {{stub}} [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты Донецькой области]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Села Донецькой области]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Села подля краины]] n7xrw9rbmuf1fd1uqusv2trwqp1mxj1 Торнадо 0 22482 174114 167882 2026-10-20T22:49:57Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174114 wikitext text/x-wiki [[Файл:F5_tornado_Elie_Manitoba_2007.jpg|праворуч|міні|280x280пкс|Торнадо категорії F5 (максимальна по шкалї Фудзіты) коло Елі (Манітоба), [[22. юн|22. инія]] [[2007|2007 года]]]] [[Файл:Elijah_the_Prophet_spins_a_vortex.jpg|праворуч|міні|Торнадо на давнюй ґравюрі (вознесеня Илі Пророка)]] '''Торна́до''', вадь '''смерч''' (уд {{Lang-es|tornar}} — «вертїти, крутити»<ref>{{Cite web |url=https://dictinary.ru/%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%20%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0/%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%BE.html |title=Значение слова торнадо |access-date=2017-01-18 |archivedate=2017-01-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170119050026/https://dictinary.ru/%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%20%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0/%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%BE.html }}</ref>), '''тромб''' (от {{Lang-it|tromba}} — «цївка»<ref>{{Книга|рік=2011|isbn=978-5-227-02479-4|сторінок=607|выдавательство=Центрполиграф|тітул=Школьный словарь иностранных слов|одказ=https://books.google.ru/books?id=EZnOAAAAQBAJ&pg=PA439&q=тромб#v=snippet|ответственный=сост. {{s|А. А. Медведев}}|місто=М.|сторінкы=439}}</ref>), '''ме́зо-урага́н''', — атмосферный віхор, настаючый у гомыласто-дощовуй (бурьовуй) хмарі и который роспространяє ся дулу, часто до самої землї, у видови хмарного рукава вадь хобота діаметром в дисяткы и сотнї метру. Розвитя торнадо из хмары рузнит його уд даякых вонкошно подобных и так само всякых по природї появлень, например, смерчо-віхру и піщаных віхру. Обычно діаметр воронкы смерча в нижнюй пересїчцї складає 300—400 м, хуть, якшо смерч касає ся поверхностї [[Вода|воды]], йся величина годна складати лиш 5—30 [[Метер|м]], а при прохоженьови воронкы над сушов годно достигати 1,5—4,2 км. В [[Метеорология|метеорології]] термін ''смерч'' хоснуют для віхру, сформірованых над воднов поверхньов, а сформованый над сушов называют ''тромбами'' вадь (в Сївернуй Америцї) ''торнадо''{{Sfn|Хромов, Петросянц|2006|pages=448}}. Айбо в неспеціальнуй літературі йсї терміны часто хоснуют як повнї [[Синоним|синонімы]]. == Удкликованя == {{Переклад|ru|Смерч|141948632}} {{референції}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Метеоролоґія]] a6teyj9zjlagco9e6pvn5dtlofk57n0 Соя 0 22483 173984 152684 2026-10-20T18:41:38Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173984 wikitext text/x-wiki [[Файл:Soybean.USDA.jpg|міні|Соя]] {{Вецезначность|Соя (значення)}} [[Файл:2013soybean.png|праворуч|міні|200x200пкс|Урожай сої у світови у процентах для каждої окремо взятої країны в 2013 годови порувнячи з лідером [[Споєны Штаты Америцькы|США]] (100&nbsp;% = 89 483 000 тонн).]] '''Со́я обычна''' або '''щети́ниста'''&nbsp;(''Glycine max'' Moench.; синоніми: ''Soja hispida'' Moench., ''Soja japonica'' Savi.)&nbsp;— одногудня травяниста культурна рослина родины бобовых, из вон похожа на пасулю, єдна з май давньых культур яку мош їсти. Походит из [[Юговыходна Азія|Южно-восточної Азії]], росширена у [[Кітайска Народна Републіка|Китайови]], [[Індонезія|Індонезії]], [[Японія|Японії]], [[Споєны Штаты Америцькы|США]], [[Австралія|Австралії]], Кореї, на Далекому Востокови [[Росія|Росії]], в [[Україна|Україні]]&nbsp;— у Лісостепови и Степови. У зернятах сої сут 35—45&nbsp;% [[Протеін|білка]], 17—25&nbsp;% [[Тукы|жира]], 1—2&nbsp;% лецитина, 5—6&nbsp;% зольных речовин и [[Витамин|вітаміну]]. Из зернят роблят муку, улуй, крупы, соєвоє молоко, сурогат [[Кава|кавиля]] и много ще чого. Из зеленых бобу&nbsp;— разнї їдїня, консервы. Хоснуют так само на корм скотови. Кроме того жом хоснуют для выроба біотоплива. == Біолоґічнї особеностї == Соя&nbsp;— культура мусонного клімата, в ниї повышенї жаданя до застачаня вогкостьов и теплом. Жаданя в теплови увеличує ся уд проростаня зерняты до схода а тош до цвітіня и формованя зерняты, пуд час дозріваня жаданя до температуры мало меншит ся. ==Удкликованя== {{Переклад|uk|Соя звичайна|43170760}} {{Стыржень}} dkh5za2xdk2677pmyq5gwgn6iuq2fr9 Торговый знак 0 22509 174117 152836 2026-10-20T22:50:39Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174117 wikitext text/x-wiki [[Файл:Registered_trademark_symbol.png|праворуч|міні|180x180пкс|Знак правової охраны товарного знака]] '''Торго́вый знак''' (так само '''торго́ва ма́рка'''; позначают «®» вадь «™») — обозначеня, цїль якого застачити разницю межи товарами вадь услугами разных пудприятий<ref name=":0">{{Cite web |language= |url=https://www.wipo.int/trademarks/ru/ |title=Что такое товарный знак? |author= |work=Всемирная организация интеллектуальной собственности |date= |publisher= |access-date=2020-11-10 |archivedate=2020-11-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201117143843/https://www.wipo.int/trademarks/ru/ }}</ref>. Товарный знак вто охраняючоє право інтелектуальної власностї<ref name=":0" />. == Хоснованя == Реґістрація права на торговый знак и знак обслуговованя має теріторіальный характер, то значит, што право на охорону свого торгового знака юридичнї особы и індивідуальны промысловцї дустают лиш в тых країнах, у якых здобыли свідоцтво про реґістрацію свого торгового знака в удповідных реґістровых орґанах. Межинародна охорона, то є здобытя єдного охороного документа в дакулькох країнах, возможна приміром на теріторії Европейського союза. Реґістрація торгового знака по Мадридськуй згодї и протоколови ид нюй часто хыбно называют межинароднов реґістраційов; на дїлї реґістрації проводят народнї уряды, межинароднов (єднов) є лиш заява. ==Удкликованя== {{Переклад|ru|Товарный знак|142065547}} {{Стыржень}} pg0cr66xj9bvaz3a8nee212fwp63s3f Сіґма Бой 0 22515 174036 166953 2026-10-20T19:14:07Z Engelseziekte 2261 доста єдно жерело, айбо такоє, у котрому тота інформація є! 174036 wikitext text/x-wiki {{Infobox song | name = Сіґма Бой | type = single | artist = [[Betsy]] и [[Марія Янковська]] | released = 4. октовбра 2024 | genre = поп | language = руськый | length = {{Duration|m=2|s=14}} | label = [[Rhymes Music]] | misc = {{Extra chronology | artist = [[Betsy]] | type = singles | title = Сигма Бой | prev_title = Это мама моя | prev_year = 2024 | year = 2024 | next_title = Queen of Drama | next_year = 2025 }} {{Extra chronology | artist = [[Янковська, Анна-Марія Константинӱвна|Марія Янковська]] | type = singles | title = Сигма Бой | prev_title = РокБести | prev_year = 2024 | year = 2024 | next_title = Nunya | next_year = 2025 }} }} «'''Сі́ґма Бо́й'''» — [[пісня]] [[Росія|російськых]] [[Блоґер|блоґерӱв]] [[Betsy]] и [[Марія Янковська|Марії Янковської]]. Уйшла [[4. октобер|4 октовбра]] [[2024]]. року на лейблови [[Rhymes Music]]<ref>{{Cite web |url=https://music.apple.com/us/album/сигма-бой-single/1769211908 |title=Сигма Бой - Single - Album by Betsy & Мария Янковская - Apple Music |access-date=2024-12-21 }}</ref>. Стала знамыв дякувучи [[Вірусноє відео|віруснӱв]] популярности у [[TikTok]]<ref name="rbth20241217">{{cite web|url=https://www.rbth.com/arts/338092-sigma-boy-russian-song|title='Sigma Boy': How a song by Russian teenagers went viral with foreigners|website=[[Russia Beyond]]|date=2024-12-17|accessdate=2024-12-21}}</ref>. На сервісови [[Spotify]] трафила на першоє місто всесвітнього чарта Viral 50 Global<ref>{{cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/7380776|title=Лидеры чартов цифровых площадок в 2024 году|date=2024-12-16|website=[[Коммерсант]]|accessdate=2024-12-21}}</ref>. Пісню написав отиць [[Betsy]] (справжнёє имня: [[Betsy|Світлана Чертищева]]) композитор [[Михаил Чертищев]] у соавторствови из рок-спӱваком [[Мукка|Мукков]]<ref>{{Cite web |url=https://78.ru/news/2024-12-15/pesnya-dvuh-devochek-iz-rossii-stala-mirovim-hitom-zavirusivshis-v-tiktok |title=Песня двух девочек из России стала мировым хитом, завирусившись в TikTok |work=[[78 (телеканал)|78.ru]] |date=2024-12-15 |access-date=2024-12-21 }}</ref>. == Удкликованя == {{Reflist}} {{стыржень}} * [https://www.youtube.com/watch?v=frAhxXbLetk «Sigma Boy» (официальное аудио)] на «Ютюбе» [[Катеґорія:Пісні]] [[Катеґорія:Пісні 2024 року]] [[Катеґорія:Пісні Росії]] cweru704i62mphylt0qxzw4k6fkyemw 174047 174036 2026-10-20T19:57:00Z Flipdot 23893 delete - не є обсягу 174047 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Infobox song | name = Сіґма Бой | type = single | artist = [[Betsy]] и [[Марія Янковська]] | released = 4. октовбра 2024 | genre = поп | language = руськый | length = {{Duration|m=2|s=14}} | label = [[Rhymes Music]] | misc = {{Extra chronology | artist = [[Betsy]] | type = singles | title = Сигма Бой | prev_title = Это мама моя | prev_year = 2024 | year = 2024 | next_title = Queen of Drama | next_year = 2025 }} {{Extra chronology | artist = [[Янковська, Анна-Марія Константинӱвна|Марія Янковська]] | type = singles | title = Сигма Бой | prev_title = РокБести | prev_year = 2024 | year = 2024 | next_title = Nunya | next_year = 2025 }} }} «'''Сі́ґма Бо́й'''» — [[пісня]] [[Росія|російськых]] [[Блоґер|блоґерӱв]] [[Betsy]] и [[Марія Янковська|Марії Янковської]]. Уйшла [[4. октобер|4 октовбра]] [[2024]]. року на лейблови [[Rhymes Music]]<ref>{{Cite web |url=https://music.apple.com/us/album/сигма-бой-single/1769211908 |title=Сигма Бой - Single - Album by Betsy & Мария Янковская - Apple Music |access-date=2024-12-21 }}</ref>. Стала знамыв дякувучи [[Вірусноє відео|віруснӱв]] популярности у [[TikTok]]<ref name="rbth20241217">{{cite web|url=https://www.rbth.com/arts/338092-sigma-boy-russian-song|title='Sigma Boy': How a song by Russian teenagers went viral with foreigners|website=[[Russia Beyond]]|date=2024-12-17|accessdate=2024-12-21}}</ref>. На сервісови [[Spotify]] трафила на першоє місто всесвітнього чарта Viral 50 Global<ref>{{cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/7380776|title=Лидеры чартов цифровых площадок в 2024 году|date=2024-12-16|website=[[Коммерсант]]|accessdate=2024-12-21}}</ref>. Пісню написав отиць [[Betsy]] (справжнёє имня: [[Betsy|Світлана Чертищева]]) композитор [[Михаил Чертищев]] у соавторствови из рок-спӱваком [[Мукка|Мукков]]<ref>{{Cite web |url=https://78.ru/news/2024-12-15/pesnya-dvuh-devochek-iz-rossii-stala-mirovim-hitom-zavirusivshis-v-tiktok |title=Песня двух девочек из России стала мировым хитом, завирусившись в TikTok |work=[[78 (телеканал)|78.ru]] |date=2024-12-15 |access-date=2024-12-21 }}</ref>. == Удкликованя == {{Reflist}} {{стыржень}} * [https://www.youtube.com/watch?v=frAhxXbLetk «Sigma Boy» (официальное аудио)] на «Ютюбе» [[Катеґорія:Пісні]] [[Катеґорія:Пісні 2024 року]] [[Катеґорія:Пісні Росії]] hqbffkk2n3uunb19vdoyn1uiwz6j7v1 Троянда (село) 0 22545 174136 171058 2026-10-20T23:00:05Z Engelseziekte 2261 delete 174136 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{непотверджено}} {{Вецезначность|Троянда (значеня)}} {{НП|оригинальное название=Троянда|дата основания=1956|первое упоминание=1956|статус с=1956|население=124|год переписи=2001|национальный состав=[[Русы]] и [[Українцї|Украйинці]]|этнохороним=Трояндяне, Ружане}} '''Троя́нда''' ({{lang-uk|Троянда}}, {{lang-ru|Троянда, Роза}}) — [[село]] у [[Покровськый район|Покровськӯм районови]], [[Донецька область|Донецькой области]], [[Україна|Украйины]]. == Ґеоґрафія == [[Село]] є у 3 км уд [[Покровск|Покровська]] а до гатара [[Покровск|Покровська]] 200 м. == Назва == У [[Переклад (языконаука)|переводови]] из [[Україньскый язык|украйиньского языка]] означать слово „ружа“ (авадь „роза“).<sup>[реално🤯?]</sup> == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1956]] році. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк живе 124 людий, из них подля языка: * [[Україньскый язык|Украйиньскый]] — 83,87% * [[Російскый язык|Руськый]] — 16,13% Потӯм у [[Село|селі]] фіксовано 148 людий. == Удкликованя == {{stub}} {{Reflist}} [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села Донецькой области]] [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты Донецькой области]] [[Катеґорія:Покровскый район]] jrknh5rb0epaepknnluj5grytp817u1 Діскузія з хоснователём:Fadssdssd 3 22582 173969 157708 2026-10-20T17:49:39Z Halajkovič 33393 /* Інтерес */ нова секція 173969 wikitext text/x-wiki == [[UTC+2:00]] == Greetings, I see you recently created a page ([[UTC+2:00]]), and I have a question for you: in what dialect/speech did you write this article? Because there seems to be a mixture of 2-3 different dialects of the Rusyn language here, and the article should (as is known and desirable) be written in only one of the dialects of the Ruthenian language, and not in all the different ones. Judging by your description, you are from the South of Ukraine, but okay. I hope you understand what I am hinting at, if you write a page, please write them in one of these codified variants of the Ruthenian language: Presov, Pannonian, Lemko or Subcarpathian dialects, or even if you are at least a little familiar with one of the other dialects of Transcarpathia, then write in at least that. [[Хоснователь:Constraque|Constraque]] ([[Діскузія з хоснователём:Constraque|діскусія]]) 17:19, 17 януара 2025 (CET) :Hello [[Хоснователь:Constraque|Constraque]], thanks for the correction, I will review the article. And also on the Wikimedia page article (interwiki) [[wikidata:Q6723#sitelinks-wikipedia|2:00]] will semi-protected. [[Хоснователь:Fadssdssd|Fadssdssd]] ([[Діскузія з хоснователём:Fadssdssd|діскусія]]) 17:35, 17 януара 2025 (CET) == Русинськый язык == Доброго здоровля. Вижу, ож маєте ініціативность вытворьовати статі на Русинськуй Вікіпедії, тай зато так розуміву, ож не маєте пудлых намірув, айбо з того, што вижу, ваші статі практично не обсягувут [[Русиньскый язык|русинськый язык]], котрый є языком сиї Вікіпедії. Видит ми ся, ож хыбит вам раз навык писати по русинськы тай ож такі правкы годні ся конечно указати мало контер-продуктивными. Кідь направду маєте дяку учити русинськый язык, годен єм вам пудказати удповідні матеріалы. На учіня пряшовського стандарта є учебник „Русиньскый язык про чуджінцїв“ А.&nbsp;Плішкової тай К.&nbsp;Копорової [https://www.unipo.sk/public/media/26397/RJ%20pre%20cudzincov.pdf (удкликованя)], а пудкарпатськый варіант мож учити за учебником Надії Печоры „Русинськый язык про 1–3. класы“ вадь за книгов „Материнськый язык: писемниця русинського языка“ І.&nbsp;Керчі, Ш.&nbsp;Поповича тай другых. Хоть Вікіпедія и каже быти смілым тай сміло редаґовати, Русинська Вікіпедія доста мала, и наприклад мені лично ся видит, ож у многых случаях переписовати кылаві статі на субєктивно не дуже релевантні про русинську Вікіпедію темы забират помного часу, котрый бы муг быти інвестованый у квалітні статі, котрых Русинськуй Вікіпедії реално не стає. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 21:02, 23 фебруара 2025 (CET) == . == Христос Воскрес! Хоснователю @[[Хоснователь:Fadssdssd|Fadssdssd]], хочу предложити вам вступити у [[Telegram|Телеґрам]] чат участникӯв Русиньской Вікіпедії, же споправді маєте дяку, перейдіть по сёму лінкови: [[Вікіпедія:Telegram|Заходи]], ото чат про координацію дійств и тому подобного, иппен ото и не похыбить вам, бо ге уж и пудмітив хоснователь «Flipbot» вы не докус добрі знаєте ходь бы якый ись конкретный діалект ци ґраматику русиньского языка, у силу того што вы не русин ото мож порозуміти из єдного боку, но из другого боку не дуже и на хосен може ваша діятельность, но серьёзно, якый хосен мать статя написана дас чотырьма разныма діалектами и ґраматиками пуд явным украйиньскым орфоґрафічным вплывом, ни у кого нараз ся не получать усё, у мене тоже, статі многі мої не дуже прям на хосен (у планови жебы их мож хосновати у практиці) но [[Чоловік розумный|чоловікови]] рано авадь пӯзно доходить ож треба ся управляти, накурто, заходіть, объясниме. Из честованём [[Хоснователь:Rue323|Rue323]] ([[Діскузія з хоснователём:Rue323|діскусія]]) 19:53, 21 мая 2025 (CEST) == Інтерес == Вітам, важеный @[[Хоснователь:Fadssdssd|Fadssdssd]]! Хотїв бы-м ся спросити, як вам іде з навчанём русиньского языка? Мам чутя, же ваша ґраматіка злїпшыла, але не так, як бы-м сі желав. Хоснуєте даякы комунікачны платформы (наприклад Discord або Telegram), жебы єм ся з вами міг сконтактовати і продіскутовати детайлы тыкаючі ся русиньского языка і вашых статей? [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 19:49, 20 октобра 2026 (CEST) hwrc6vwd22uk99t9lrjr1frz338d8ca Тур 0 22616 174148 173410 2026-10-20T23:07:40Z Engelseziekte 2261 непотверджено 174148 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} '''Ту́р''', авадь '''Бы́к пе́рвісный''' ({{Lang-la|Bos primigenius}}; {{Lang-en|aurochs}}, иппен изнамый ге {{Lang-la|urus, ure}})&nbsp;— [[Вид (біолоґія)|вид]] вымерлых дикых представникӯв рода бык (''Bos''). Є собственно предок [[Корова|свійського быка]] (великої рогатої худобы). Быв ширеный у [[Европа|Европі]], Централӯв и юго-выходнӯв [[Азія|Азії]], севернӯв [[Африка|Африці]]. Жив у [[Лѣс|хащах]], [[Лісостеп|лісостепови]], [[Степ|степах]]. == Синонімы == * ''Bosurus minutus'' (1911) * ''Bos. namadicus'' (1859) * ''Bos taurus'' * ''Bos indicus'' * ''Bos urus'' == Пудвиды == * †''Bos primigenius primigenius'' (Bojanus, 1827)&nbsp;— евразійськый тур. * †''Bos primigenius namadicus'' (Falconer, 1859)&nbsp;— індійськый тур. * †''Bos primigenius africanus'' або ''mauretanicus'' (Thomas, 1881)&nbsp;— североафриканьскый тур. == Общый опис == Тур&nbsp;— великый бык (жива маса до 1200&nbsp;кг, высота у холці&nbsp;— до 200 см), из тяжкыв [[Голова|головов]], довгыми развитыми [[Рогы|рогома]], высокыми, мӯцными лабами, чорної, чорно-бурої и челленої мастий.<ref name="Підпала" /> Тур удзначав ся великыв силов, скоростёв, злым норовом.<ref name="Бусенко" /> Самка тура за період лактації давала 500—700&nbsp;кг молока.<ref name="Підпала" />Современнв велика рогата худоба происходить уд пары разновидӯв дикого тура, миже якых уділявуть такі: европскый, азійськый тай африканьскый. О.&nbsp;О.&nbsp;Браунер довӯг близку подобнӯсть тура и сірої степової худобы не леш за будовов [[Череп|черепа]], а и [[Скелет|скелета]].{{Center|<gallery widths="160px" heights="150px" perrow="4"> Файл:Bos_primigenius_Vig_uroksen.jpg|[[Скелет]] тура Файл:Bos_primigenius_Czaszka_tura.jpg|[[Череп]] тура Файл:Aurochs reconstruction.jpg|Реконштрукція евразійського пудвида тура (''B. p. primigenius'') по обстанкох, найденых у [[Брауншвейг|Брауншвейгови]] Файл:Aurochs liferestoration.jpg|Порівняння розмірів тура, бика свійського та людини Файл:Indian Aurochs B p namadicus 3.jpg|Відтворення індійського підвиду (''B. p. namadicus'') та умов його проживання Файл:Lascaux painting.jpg|Наскельні доісторичні зображення турів у [[Печера Ласко|печері Ласко]] </gallery>}} == Символіка == * Тур&nbsp;— єден из [[Славяне|словяньскых]] народных символӯв. Згаданий в ряді художніх творів, народних казках, переказах та бувальщинах. * Голова тура&nbsp;— старый символ и герб Молдавії, [[Молдавськоє княжество|Молдавського княжества]] т [[Буковина|Буковины]]. Гербова леґенда, у якӯв охота на тура споєна из основаням Молдавськой державности, описана у Словяно-молдавському літописови 1359—1504 рокӯв. {{Center|<gallery> Тур аверс.jpg|[[Тур (стріберна монета)]]<br/>аверс Тур реверс.jpg|[[Тур (стріберна монета)]]<br/>реверс Coat of arms of Moldavia.svg|[[Герб Молдавії]] Wappen_Herzogtum_Bukowina.png|[[Герб Буковины]] POL_województwo_kaliskie_IRP_COA.svg|[[Каліськый тур|Каліш]] POL_Bielsk_Podlaski_COA.svg|[[Герб Бялы Пудляськой]] Турівка._Згурівський_район_Київської_області.jpg [[Герб села Турівка]] </gallery>}} == Иппен позерайте == * [[Ватуссі]] * [[6043 Аврокс]]&nbsp;— [[Астероид|астероід]], назватый на честь сёго [[быдла]] ([[Анґліцькый язык|анґліцька]] назва). * [[Туров]] == Удкликованя == {{Reflist}} * [https://archive.org/details/eu0t0/EU_T_9_T_Kh/page/n77/mode/1up?view=theater&ui=embed&wrapper=false Тур] // Енциклопедія українознавства : Словникова частина : [в 11 т.] / Наукове товариство імені Шевченка ; гол. ред. проф., д-р Володимир Кубійович. — Париж — Нью-Йорк : Молоде життя, 1955—1995. — <nowiki>ISBN 5-7707-4049-3</nowiki>. * Підпала Т.&nbsp;В.&nbsp;Скотарство та технологія виробництва молока і яловичини: Навч. посібник,&nbsp;— Миколаїв: Видавничий відділ МДАУ, 2007 ISBN 978-966-8205-40-8 с. 22-24 * Тур // Універсальний словник-енциклопедія. — 4-те вид. — К. : Тека, 2006. * Тур // Українська мала енциклопедія : 16 кн. : у 8 т. / проф. Є. Онацький. — Накладом Адміністратури УАПЦ в Аргентині. — Буенос-Айрес, 1966. — Т. 8, кн. XV : Літери Ст — Уц. — С. 1940-1941. — 1000 екз. [[Катеґорія:Ссавцї]] [[Катеґорія:Быкові]] [[Катеґорія:Быкы]] [[Катеґорія:Вымерлі ссавці]] 5troathyvbzekiose2shwshy3ny2ref Кіш (Хормозган) 0 22636 173966 172834 2026-10-20T16:27:04Z Fadssdssd 31646 173966 wikitext text/x-wiki {{Delete}}{{Місто|часова зона=[[UTC+3:30]]|тіп=Варош|поштовы індексы=7941800000|водойма=[[Персийскый залив|Перзькый залив]]}} '''Кіш''' ({{Lang-fa|كيش}}) — курортный і [[Порт|портовый]] [[Місто|варош]] на [[Юг|югови]] [[Іран|Ірана]], [[остан]] [[Хормозган]]. Має меджінародный аеропорт<ref>[https://www.iata.org/ IATA]</ref>. Варош ся находить на [[Кіш|єдноменом острове]] в [[Персийскый залив|Перзьком заливе]], занимає майже цїлу теріторію<ref>[https://web.archive.org/web/20241208222158/http://www.fallingrain.com/world/IR/11/Kish.html Ґеоґрафічні даны]</ref>. [[Файл:Kish_map.png|міні|Карта вароша]] == Референції == {{Reflist}}{{Переклад|ru|Киш (Хормозган)|154623974}} [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Міста Ірану]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] bg2hnj0l49txmqomj7lktenac3xbwcl 174196 173966 2026-10-21T08:35:04Z Fadssdssd 31646 174196 wikitext text/x-wiki {{Delete}}{{Місто|часова зона=[[UTC+3:30]]|тіп=Варош|поштовы індексы=7941800000|водойма=[[Персийскый залив|Перзькый залив]]}} '''Кіш''' ({{Lang-fa|كيش}}) — курортный і [[Порт|портовый]] [[Місто|варош]] на [[Юг|югови]] [[Іран|Ірана]], [[остан]] [[Хормозган]]. Має меджінародный аеропорт<ref>[https://www.iata.org/ IATA]</ref>. Варош находить ся на майже вшытко теріторій [[Кіш|єдноменого острова]] в [[Персийскый залив|Перзьком заливе]]<ref>[https://web.archive.org/web/20241208222158/http://www.fallingrain.com/world/IR/11/Kish.html Ґеоґрафічні даны]</ref>. [[Файл:Kish_map.png|міні|Карта вароша]] == Референції == {{Reflist}}{{Переклад|ru|Киш (Хормозган)|154623974}} [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Міста Ірану]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] qraps75ow417xkqxg1k8yzeyvofb325 Соледар 0 22749 174001 154202 2026-10-20T18:55:52Z Engelseziekte 2261 delete 174001 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Соледа́р''' ([[Російскый язык|рус]]. Соледар) ([[Україньскый язык|укр]]. Соледар) ([[Білоруськый язык|біл]]. Салэдар, Салядар) ''(до [[1991]] Карло-Лібкнехтовськ)'' — [[Місто|варош]] у [[Бахмутьскый район|Бахмутьскому районови]], [[Донецька область|Донецькой области]], [[Україна|Украйины]]. {{Місто}} == Історія == [[Місто|Варош]] основаный у кӯнцёви [[XVII. стороча|XVII]] стороча [[Козакы|Козаками]] и [[Русы|Русами]]. Товды ищи [[село]] '''Брянцовка''' взникло вокруг величезных заляг [[Солї|соли]] и [[Угля|угле]], уд товды [[промысел]] туй ся розвивав. У [[1879]] році по найдіню туй заляг [[Камляна сӯль|камляної соли]] туй основана приватна компанія по добычи [[Солї|соли]] пуд управов Н. Н. Литуновського. У [[1926]] [[село]] называвуть '''Карло-Лібкнехтовськ'''. У [[Юл|юлови]] [[1991]] [[Місто|варош]] узяв си назву Соледар. [[21. януар|21 януара]] [[2023]] року [[Місто|варош]] узятый [[ВС РФ]] по злому обороны [[Вооружені силы Украйины|ВСУ]]. == Обывательство == У [[Місто|варошови]] на [[2001]] рӯк живе 13 182 людий, из них: [[Українцї|Украйинці]] — 82,22% [[Русы]] — 16,18% [[Білорусины|Білорусы]] — 0,34% [[Армяне]] — 0,17% Инні — 1,09% '''Подля языка:''' [[Україньскый язык|Украйиньскый]] — 60,10% [[Російскый язык|Руськый]] — 39,43% [[Арменьскый язык|Армяньскый]] — 0,11% [[Білоруськый язык|Білоруськый]] — 0,09% [[Циганськый язык|Циганськый]] — 0,05% [[Румуньскый язык|Румыньскый]] — 0,03% [[Булгарьскый язык|Болгарьскый]] — 0,01% [[Польскый язык|Польскый]] — 0,01% [[Ґрецькый язык|Грецькый]] — 0,01% Инні ([[Караимськый язык|Караимськый]] и [[Молдавскый язык|Молдавскый]]) — 0,16% == Знамі Родаци == • [[Федоров, Петро Микулаёвич|Федоров Петро Микулаёвич]] (род. [[1951]]) — [[Україна|украйиньскый]] [[астроном]] и [[Изслідователь|изслідвователь]]. • [[Меденцев, Александр Микулаёвич|Меденцев Александр Микулаёвич]] ([[1985]]-[[2019]]) — [[солдат]] [[Вооружені силы Украйины|ВСУ]], участник [[Російско-україньска война|Русо-Украйиньской во̄йны]]. Згыб у [[Бӯй|бою]] [[25. фебруар|25 фебруара]] [[2019]] року на [[Луганьска область|Луганщині]] у [[Село|селі]] [[Новоалександровка (Северодонецькый район)|Новоалександровка]]. == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладі]] статі [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D1%80 Соледар] на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). est97r20rj8lfzzowihtvn3kfd5d68l Телеханы 0 22800 174086 170167 2026-10-20T21:22:06Z Engelseziekte 2261 delete 174086 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Телеха́ны''' ([[Білоруськый язык|біл]]. Целяханы) ([[Польскый язык|поль]]. Telechany) ([[Російскый язык|рус]]. Телеханы) ([[Поліщуцькый язык|пол]]. Тэліханы) ([[Україньскый язык|укр]]. Телехани) — [[Мѣстечко|варощик]] у [[Ивацевицькый район|Ивацевицькому районови]], [[Брестьска область|Брестьской области]], [[Білорусь|Білоруси]]. {{НП}} == Ґеоґрафія == [[Мѣстечко|Варощик]] є над Огиньскым каналом, у 181&nbsp;км на [[Северовыход|северо-выход]] уд [[Брест|Бреста]]. == Історія == [[Мѣстечко|Варощик]] первый раз ся споминать у [[XVI. стороча|XVI]] сторочови. Из [[XVII. стороча|XVII стороча]]&nbsp;— [[Мѣстечко|варощик]], принадлежав князям Дольскым Вишневецькым, у [[XIX. стороча|XIX сторочови]]&nbsp;— Пусловськым. Пуд час [[Друга світова война|Другой світовой во̄йны]] [[Націстічне Нїмецько|нацисты]] знищили вшыткоє [[Евреи|жидӯвськоє]] [[обывательство]] у Телеханах. У [[1939]]—[[1954]] роках быв адміністративным центром [[Телеханьскый район|Телеханьского района]] [[Піньска область|Піньской области]]. Из [[1956]] року&nbsp;— [[Мѣстечко|варощик]] (СВТ). == Обывательство == У [[Мѣстечко|варощикови]] на [[2009]] рӯк живе 4198 людий, из них: {| class="standard" !Націоналнӯсть !Особ !Процент |- |[[Білорусины|білорусы]] | align="right" |4021 | align="right" |95,78&nbsp;% |- |[[русы]] | align="right" |130 | align="right" |3,10&nbsp;% |- |[[Українцї|украйинці]] | align="right" |26 | align="right" |0,62&nbsp;% |- |[[Поляци|полякы]] | align="right" |14 | align="right" |0,33&nbsp;% |- |націоналнӯсть не указана | align="right" |2 | align="right" |0,05&nbsp;% |- |[[литовці]] | align="right" |1 | align="right" |0,02&nbsp;% |- |[[Ґрузіны|грузины]] | align="right" |1 | align="right" |0,02&nbsp;% |- |[[мордва]] | align="right" |1 | align="right" |0,02&nbsp;% |- |[[Комі-пермяне|комі-пермякы]] | align="right" |1 | align="right" |0,02&nbsp;% |- |дві и бӯлше націоналностий | align="right" |1 | align="right" |0,02&nbsp;% |- !Усёго !4198 !100&nbsp;% |} == Економіка == Републіканьскоє унітарноє лісоґаздӯвськоє пудприємство «Телеханы» зачало фунґовати из [[1944]] року и на днишньый динь є єдинственным пудприємством у [[Білорусь|Білоруси]], што ураблять [[лыжі]]. Пудприємства лісової и пищевої промышленности. == Удкликованя == * [https://web.archive.org/web/20080428021407/http://ivacevichi.brest-region.by/content/art-635.html Телеханский поссовет]{{Ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20100918182648/http://belarustourism.by/catalog/link_885_332_174.html Телеханы]{{Ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20100627181447/http://ivacevichi.brest-region.by/content/art-838.html РУЛП «Телеханы»]{{Ref-ru}} * [http://zip.belpost.by/street/telehany-brest-ivacevichskiy Алфавитный список улиц по Телеханы]{{Dead link|date=липень 2019}}{{Ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20110721140455/http://www.souz.co.il/clubs/read.html?article=3268&Club_ID=1 Михаил Ринский, Судьба местечка Телеханы]{{Ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20081230051619/http://data.jewishgen.org/wconnect/wc.dll?jg~jgsys~shtetm~-1950528 Telekhany, Belarus] {{Ref-en}} * Encyclopedia of Jewish Life (2001), p.&nbsp;1301: «Telechany». {{Ref-en}}<span class="ref-info" title="англійською мовою">(англ.)</span> * Shtetl Finder (1980), p.&nbsp;102: «Telchan, Telekani». {{Ref-en}}<span class="ref-info" title="англійською мовою">(англ.)</span> [[Катеґорія:Варощикы Білоруси]] [[Катеґорія:Варощикы Брестьской области]] [[Катеґорія:Поліся]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Брестьской области]] [[Катеґорія:Населены пункты Білорусии]] [[Катеґорія:Телеханы]] o3iy9gjh3yaypmub6j8b9zek8ueb0gm Схізма (чеперушка) 0 22819 174027 154614 2026-10-20T19:03:37Z Engelseziekte 2261 delete 174027 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Схізма''' або '''розкол''' може означати: * [[Схизма|Схізма]] — розкол в церькви. * [[Схізма (гудба)|Схізма]] — музикалный інтервал. {{Чеперушка}} dve1uky0y4luhk1tq7g19ih9z9os0ot Словеньско (чеперушка) 0 22976 173957 155795 2026-10-20T12:49:23Z Engelseziekte 2261 delete 173957 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Словеньско''' або '''Словакія''' ({{lang-sk|Slovensko}}) може быти: * курта форма про: ** сучасный штат Словеньска републіка (од 1. януара 1993), поз. [[Словеньско]]. ** історічный штат почас [[Друга світова война|Другой світовой войны]] (14. марец 1939 — 8. май 1945), офіціално до 21. юлія 1939 Словеньскый штат, потім Словеньска републіка, поз. [[Словеньска републіка (1939–1945)]]. * в часї екзістенції Чехословеньска назва теріторії одповідаючі (з дрібныма змінами) днешнёй Словеньской републікы, шпеціфічно переважно курты формы про вытворїня: ** высша теріторіално-адміністратівна єдинка од 1. юлія 1928 до 7. октобра 1938, поз. [[Словеньска теріторія (1928–1938)]]. ** автономна теріторія Чехословеньска од 7. октобра 1938 до 14. марца 1938, поз. [[Словеньска теріторія (1938–1939)]]. ** членьскый штат Чехословеньской федератівной соціалістічной републікы (од 1. януара 1969 до 1. марца 1990), поз. [[Словеньска соціалістічна републіка]]. ** членьскый штат Чехословеньской федератівной републікы або Чеськой і Словеньской федератівной републікы (од 1. марца 1990 до 31. децембра 1992), поз. [[Словеньска републіка (1990–1992)]]. * До року 1918: Звычайна назва про (на югу і выходї переважно не є точно вымеджене) теріторії в северній части Угорьска неперерывно обыване [[Словаци|Словаками]], в шырокім змыслї в тім чіслї словеньскый реґіон на Мораві;<ref>Slovensko. In: {{Cite book | title = Ottův slovník naučný: illustrovaná encyklopaedie obecných vědomostí. Zväzok 23 Schlossar{{--}}Starowolski | title-link = Ottův slovník naučný | location = V Praze | publisher = J. Otto | year = 1905 | url = https://archive.org/stream/ottvslovnknauni47ottogoog#page/n514/mode/1up | pages = 454 }}</ref>{{#tag:ref|Граніця проходила в юговыходній Мораві по кривій вымедженій [[Густопече]]–[[Напаєдла]].<ref>ČESKOSLOVENSKÁ REPUBLIKA. In: {{Cite book | author = [[Pavel Bujnák]]. Zväzok 1 : A{{--}}D | title = Slovenský náučný slovník : Príručná encyklopedia vedomostí v troch dieloch | title-link = Slovenský náučný slovník | zväzok = 1 : A{{--}}D | location = Bratislava-Praha | publisher = Litevna | year = 1932 | pages = 201 }}</ref>|group=позн}} писомне доложене од 15. стороча, респ. одповідно уж в 11. сторочі як означіня про Нїтряньске князївство, поз. [[Історія Словеньска#Словеньско в Угорьску|історія Словеньска § Словеньско в Угорьску]] і [[Нїтряньске князївство]]. ** Самозвана автономна теріторія Угорьска, выголошена в септембрї 1848 в [[Міява|Міяві]], поз. часть о [[Словеньске повстаня (1848–1849)]] * єдна з предложеных теріторій тзв. Споєных штатів Великой Австрії, поз. [[Споєны штаты Великой Австрії]]. * в сучасній історічній науцї: теріторія одповідаючі сучасній Словеньской републікы (без огляду на народность обывателїв) в любовольнім часї почас історії, поз. [[історія Словеньска]]. * волебный обвод про вольбы до Европского парламенту, поз. [[Словеньско (волебный обвод Европского парламенту)]]. * періодікум: ** културно-освітовый місячник выдаваный [[Матіця словеньска|Матіцёв словеньсков]] в роках 1934–1952 в Мартінї, поз. [[Словеньско (часопис 1934–1952)]]. ** културно-освітовый місячник выдаваный [[Матіця словеньска|Матіцёв словеньсков]] од року 1977 в Мартінї, поз. [[Словеньско (часопис 1977)]]. * шістьтомна енціклопедія о Словеньску в чотирёх частях, котра выходила в 70. роках 20. стороча во выдавательстві Обзор, поз. [[Словеньско (енціклопедія Выдавательства Обзор)]]. * скорочіня [[Радіо Словеньско]]. * політічный рух на Словеньску, спочатку ся называв так: ОБЫЧАЙНЫ ЛЮДЕ і незалежны особности, поз. [[Словеньско (політічный рух)]]. == Позначкы == <references group=позн/> == Референції == {{reflist}} == Поз. тыж == * [[Словеньска Советьска Републіка|Словеньска совєтьска републіка]] * [[Словеньска людова републіка]] * [[Словеньска околіця|Верхнёугорьска словеньска околіця]] (автономна область про Словаків предложена в Меморандї народа словеньского) {{Чеперушка}} h870p88mfj4thheitv8uo9xawnceeba Солілоквій 0 22998 173981 155917 2026-10-20T18:39:25Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173981 wikitext text/x-wiki '''Соліло́квій''' (уд {{Lang-la|sōliloquium}}, из ''sōlus'' „сам“ +‎ ''loquor'' „говорити“) є [[монолоґ]], котрый ся адресує самому собі, думкы, проговорені вголос, не вповіджені другому челяднику. Солілоквії ся хоснувут як [[Драма|драматичный]] прийом. Бігом солілоквія, персонаж обычайно є сам на сцені и доводит свої думкы, чуства тай інтенції до авдиторії. Британська драматурґія періода [[Ренесанція|Ренесанса]] часто хосновала солілоквії; прикладом того є „быти ци не быти…“ из „Гамлета“ [[Вільям Шекспір|Вільяма Шекспіра]]. {{Стыржень}} 12s9u7fvbwrz3d1e29xr238qx9ax8xl Список десятьроч 0 23075 174009 170531 2026-10-20T18:58:09Z Engelseziekte 2261 delete 174009 wikitext text/x-wiki {{Delete}} Тото є '''список [[Десятьроча|десятьроч]]''' од зачатку [[21. стороча до н. е.]] аж по конець [[21. стороча]], вєдно з одказами на одповідаючі статї. Протягом [[20. стороча]] ся стало обычайным, же окремы десятьроча ся брали за самостатны історічны ентіты. То є видно передовшыткым в контекстї трендів, штілів і одношінь. {| class="wikitable" style="margin-left:auto; margin-right:auto; text-align:center; font-size:90%;" ! [[Стороча]] !colspan="10"| [[Десятьроча]] |- !colspan="11"| [[2. тысячроча до н. е.|2. тісячроча до н. е.]] |- ! [[21. стороча до н. е]] | [[0. рокы 21. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 21. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 21. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 21. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 21. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 21. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 21. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 21. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 21. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 21. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- ! [[20. стороча до н. е]] | [[0. рокы 20. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 20. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 20. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 20. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 20. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 20. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 20. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 20. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 20. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 20. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- ! [[19. стороча до н. е]] | [[0. рокы 19. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 19. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 19. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 19. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 19. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 19. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 19. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 19. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 19. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 19. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- ! [[18. стороча до н. е]] | [[0. рокы 18. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 18. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 18. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 18. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 18. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 18. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 18. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 18. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 18. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 18. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- ! [[17. стороча до н. е]] | [[0. рокы 17. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 17. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 17. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 17. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 17. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 17. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 17. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 17. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 17. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 17. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- ! [[16. стороча до н. е]] | [[0. рокы 16. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 16. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 16. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 16. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 16. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 16. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 16. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 16. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 16. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 16. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- ! [[15. стороча до н. е]] | [[0. рокы 15. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 15. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 15. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 15. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 15. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 15. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 15. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 15. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 15. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 15. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- ! [[14. стороча до н. е]] | [[0. рокы 14. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 14. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 14. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 14. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 14. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 14. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 14. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 14. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 14. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 14. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- ! [[13. стороча до н. е]] | [[0. рокы 13. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 13. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 13. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 13. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 13. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 13. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 13. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 13. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 13. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 13. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- ! [[12. стороча до н. е]] | [[0. рокы 12. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 12. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 12. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 12. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 12. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 12. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 12. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 12. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 12. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 12. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- ! [[11. стороча до н. е]] | [[0. рокы 11. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 11. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 11. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 11. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 11. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 11. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 11. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 11. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 11. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 11. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- !colspan="11"| [[1. тысячроча до н. е.|1. тісячроча до н. е.]] |- ! [[10. стороча до н. е]] | [[0. рокы 10. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 10. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 10. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 10. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 10. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 10. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 10. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 10. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 10. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 10. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- ! [[9. стороча до н. е]] | [[0. рокы 9. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 9. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 9. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 9. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 9. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 9. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 9. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 9. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 9. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 9. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- ! [[8. стороча до н. е]] | [[0. рокы 8. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 8. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 8. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 8. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 8. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 8. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 8. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 8. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 8. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 8. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- ! [[7. стороча до н. е]] | [[0. рокы 7. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 7. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 7. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 7. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 7. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 7. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 7. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 7. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 7. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 7. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- ! [[6. стороча до н. е]] | [[0. рокы 6. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 6. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 6. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 6. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 6. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 6. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 6. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 6. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 6. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 6. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- ! [[5. стороча до н. е]] | [[0. рокы 5. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 5. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 5. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 5. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 5. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 5. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 5. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 5. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 5. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 5. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- ! [[4. стороча до н. е]] | [[0. рокы 4. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 4. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 4. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 4. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 4. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 4. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 4. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 4. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 4. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 4. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- ! [[3. стороча до н. е]] | [[0. рокы 3. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 3. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 3. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 3. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 3. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 3. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 3. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 3. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 3. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 3. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- ! [[2. стороча до н. е]] | [[0. рокы 2. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 2. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 2. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 2. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 2. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 2. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 2. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 2. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 2. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 2. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- ! [[1. стороча до н. е]] | [[0. рокы 1. стороча до н. е.|0{{--}}9]] || [[10. рокы 1. стороча до н. е.|10{{--}}19]] || [[20. рокы 1. стороча до н. е.|20{{--}}29]] || [[30. рокы 1. стороча до н. е.|30{{--}}39]] || [[40. рокы 1. стороча до н. е.|40{{--}}49]] || [[50. рокы 1. стороча до н. е.|50{{--}}59]] || [[60. рокы 1. стороча до н. е.|60{{--}}69]] || [[70. рокы 1. стороча до н. е.|70{{--}}79]] || [[80. рокы 1. стороча до н. е.|80{{--}}89]] || [[90. рокы 1. стороча до н. е.|90{{--}}99]] |- !colspan="11"| [[1. тысячроча|1. тісячроча]] |- ! [[1. стороча]] | [[0. рокы 1. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 1. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 1. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 1. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 1. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 1. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 1. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 1. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 1. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 1. стороча|90{{--}}99]] |- ! [[2. стороча]] | [[0. рокы 2. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 2. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 2. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 2. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 2. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 2. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 2. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 2. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 2. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 2. стороча|90{{--}}99]] |- ! [[3. стороча]] | [[0. рокы 3. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 3. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 3. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 3. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 3. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 3. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 3. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 3. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 3. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 3. стороча|90{{--}}99]] |- ! [[4. стороча]] | [[0. рокы 4. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 4. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 4. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 4. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 4. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 4. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 4. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 4. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 4. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 4. стороча|90{{--}}99]] |- ! [[5. стороча]] | [[0. рокы 5. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 5. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 5. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 5. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 5. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 5. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 5. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 5. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 5. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 5. стороча|90{{--}}99]] |- ! [[6. стороча]] | [[0. рокы 6. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 6. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 6. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 6. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 6. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 6. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 6. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 6. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 6. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 6. стороча|90{{--}}99]] |- ! [[7. стороча]] | [[0. рокы 7. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 7. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 7. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 7. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 7. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 7. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 7. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 7. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 7. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 7. стороча|90{{--}}99]] |- ! [[8. стороча]] | [[0. рокы 8. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 8. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 8. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 8. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 8. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 8. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 8. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 8. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 8. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 8. стороча|90{{--}}99]] |- ! [[9. стороча]] | [[0. рокы 9. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 9. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 9. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 9. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 9. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 9. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 9. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 9. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 9. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 9. стороча|90{{--}}99]] |- ! [[10. стороча]] | [[0. рокы 10. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 10. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 10. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 10. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 10. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 10. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 10. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 10. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 10. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 10. стороча|90{{--}}99]] |- !colspan="11"| [[2. тысячроча|2. тісячроча]] |- ! [[11. стороча]] | [[0. рокы 11. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 11. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 11. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 11. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 11. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 11. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 11. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 11. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 11. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 11. стороча|90{{--}}99]] |- ! [[12. стороча]] | [[0. рокы 12. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 12. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 12. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 12. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 12. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 12. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 12. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 12. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 12. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 12. стороча|90{{--}}99]] |- ! [[13. стороча]] | [[0. рокы 13. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 13. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 13. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 13. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 13. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 13. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 13. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 13. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 13. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 13. стороча|90{{--}}99]] |- ! [[14. стороча]] | [[0. рокы 14. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 14. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 14. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 14. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 14. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 14. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 14. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 14. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 14. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 14. стороча|90{{--}}99]] |- ! [[15. стороча]] | [[0. рокы 15. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 15. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 15. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 15. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 15. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 15. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 15. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 15. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 15. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 15. стороча|90{{--}}99]] |- ! [[16. стороча]] | [[0. рокы 16. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 16. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 16. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 16. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 16. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 16. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 16. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 16. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 16. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 16. стороча|90{{--}}99]] |- ! [[17. стороча]] | [[0. рокы 17. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 17. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 17. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 17. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 17. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 17. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 17. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 17. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 17. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 17. стороча|90{{--}}99]] |- ! [[18. стороча]] | [[0. рокы 18. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 18. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 18. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 18. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 18. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 18. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 18. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 18. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 18. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 18. стороча|90{{--}}99]] |- ! [[19. стороча]] | [[0. рокы 19. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 19. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 19. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 19. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 19. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 19. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 19. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 19. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 19. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 19. стороча|90{{--}}99]] |- ! [[20. стороча]] | [[0. рокы 20. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 20. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 20. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 20. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 20. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 20. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 20. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 20. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 20. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 20. стороча|90{{--}}99]] |- !colspan="11"| [[3. тысячроча|3. тісячроча]] |- ! [[21. стороча]] | [[0. рокы 21. стороча|0{{--}}9]] || [[10. рокы 21. стороча|10{{--}}19]] || [[20. рокы 21. стороча|20{{--}}29]] || [[30. рокы 21. стороча|30{{--}}39]] || [[40. рокы 21. стороча|40{{--}}49]] || [[50. рокы 21. стороча|50{{--}}59]] || [[60. рокы 21. стороча|60{{--}}69]] || [[70. рокы 21. стороча|70{{--}}79]] || [[80. рокы 21. стороча|80{{--}}89]] || [[90. рокы 21. стороча|90{{--}}99]] |} == Поз. тыж == * [[Список років]] * [[Список стороч]] * [[Список тісячроч]] [[Катеґорія:Календарь]] 0r0dbkkb7ybwjsmzhsj8kr34a04sisx Письмова система 0 23282 174055 170114 2026-10-20T20:38:30Z InternetArchiveBot 22034 Add 1 book for [[Вікіпедія:Перевірителность]] (20261020)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 174055 wikitext text/x-wiki [[Файл:WritingSystemsOfTheWorld_de.svg|посилання=https://cs.wikipedia.org/wiki/Soubor:WritingSystemsOfTheWorld_de.svg|міні|300x300пкс|Письмові системы у світі]] [[Файл:Writing_directions_of_the_world.svg|посилання=https://cs.wikipedia.org/wiki/Soubor:Writing_directions_of_the_world.svg|міні|300x300пкс|Письмові системы подля напряму писаня]] '''Письмо́ва систе́ма''' є спосуб записа языка з помочов стандартизованых ґрафічных знакув. Майдавньоє письмо ся появило у другуй половині 4.&nbsp;тысячроча до&nbsp;н.&nbsp;е. Письмові системы ся типово класифікувут подля того, як їх знакы ([[Ґрафема|ґрафемы]]) удносят ся ид єдиницям языка. Фонетичні письмові системы&nbsp;— наприклад [[Алфавіт|алфавіты]] тай [[Силабарій|силабарії]]&nbsp;— хоснувут ґрафемы, котрі удповідавут звукам у респективнуй говоренуй бесіді. Алфавіты хоснувут ґрафемы, котрі ся называвут [[Буква|буквы]], и обычно удповідавут говореным [[Фонема|фонемам]]. З правила алфавіты ся ділят на три филі: чисті алфавіты хоснувут буквы и на согласні (консонанты), и на гласні звукы; абжады хоснувут лиш буквы, котрі репрезентувут согласні звукы; а абуґіды хоснувут буквы на представленя пар согласных–гласных. Силабарії хоснувут ґрафемы, котрі ся кличут силабоґрамы&nbsp;— они репрезентувут цілі [[Склад (лінґвістика)|склады]] авадь [[Мора (языкознавство)|моры]]. Лоґоґрафічні (вадь морфоґрафічні) письмові системы мавут ґрафемы на репрезентацію єдиниць значіня у языкови, наприклад [[Слово|слув]] авадь [[Морфема (языкознавство)|морфем]]. Алфавіты типово хоснувут менше ги 100&nbsp;разных знакув, а силабарії тай лоґоґрафії годні респективно хосновати стувкы тай тысячі знакув. == Історія == Письмові системы ся появляли з протописьма, айбо історично булшина протописьмовых систем не розвила ся у письмові системы. Протописьмові системы часто хосновали мнемонічні знакы вадь мали ідеоґрафічну основу, т.&nbsp;є.&nbsp;хосновали знакы, котрі прямо репрезентовали даяку ідею вадь понятя. Їм хыбіла можность повнустю передавати языкы. Наприклад: * знакы з Чаху (дас 7.&nbsp;тысячроча до&nbsp;н.&nbsp;е.&nbsp;), урізані на панцырьох корытниць, найдені у 24&nbsp;неолітичных гробах у Чаху, Сіверный Китай.<ref>Houston (2004), pp.&nbsp;245–246.</ref> * знакы з Вінчі (дас 6–5.&nbsp;тысячроча до&nbsp;н.&nbsp;е.), найдені на артефактах културы Вінча у централнуй и юговосточнуй Европі.<ref>Condorelli (2022), pp.&nbsp;20–21; Daniels (2018), p.&nbsp;148.</ref> * гарапськоє письмо (вадь письмо долины Інд; дас 2600–2000 до&nbsp;н.&nbsp;е.), найденоє на вшылиякых артефактах, выробленых індськов цивілізаційов на Індійському субконтіненті.<ref>Sproat (2010), p.&nbsp;110.</ref> * [[Кіпу]] (15.&nbsp;стороча н.&nbsp;е.), система сплетеных в узлы мотузув, котрі ся хосновали ги мнемонічна серсама у Інкськуй імперії у Южнуй Америці.<ref>Coulmas (2002), p.&nbsp;20.</ref> [[Файл:Comparative evolution of Cuneiform, Egyptian, and Chinese characters.svg|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Comparative evolution of Cuneiform, Egyptian, and Chinese characters.svg|міні|Діаґрама порувняня абстракції у піктоґрафії межиріцького клинописа, еґіпетськых гієроґліфув тай китайськых знакув.&nbsp;— из публікації 1870.&nbsp;рока авторства французького еґіптолоґа Ґастона Маспера.<ref>{{Cite book|last=Maspero|first=Gaston|url=http://archive.org/details/recueildetravaux27masp/page/244/mode/2up|title=Recueil de travaux relatifs à la philologie et à l'archéologie égyptiennes et assyriennes|publisher=Librairie Honoré Champion|year=1870|page=243|language=fr}}</ref>]]Письмо ся незалежно унаходило много раз бігом людської історії, першый раз появлявучи ся межи 3400.&nbsp;тай 3200.&nbsp;роками до&nbsp;н.&nbsp;е.&nbsp;у виді [[Клинопис|клинописа]], системы, котров ся на зачаткови записовав [[шумерськый язык]] у южнуй [[Мезопотамія|Мезопотамії]] (Межирічови); пак його адаптовали пуд запис акадської бесіды, кой єї носителі ся розселили по реґіонови.<ref>Krispijn (2012), p.&nbsp;184.</ref> За унайденьом клинописа хронолоґічно йшли еґіпетські гієроґліфы; вцілови є научный консенсус, ож сі дві письмові системы ся появили незалежно єдна уд другої&nbsp;— обідві они ся розвили з протописьмовых систем, майстарі послідовні тексты котрых ся датувут дас 2600.&nbsp;роками до&nbsp;н.&nbsp;е. Китайські знакы ся появили самостуйно у долині [[Хуанхе]] (Жовтої рікы) дас у 1200.&nbsp;роках до&nbsp;н.&nbsp;е. Не є доказув контакта межи Китайом тай ґрамотныма народами Близкого Востока, а межиріцькый и китайськый пудходы д репрезентації звукув и значінь ся дуже читаво розличавут.<ref>Bagley (2004), p.&nbsp;190.</ref><ref>Boltz (1999), p.&nbsp;108.</ref><ref>Keightley (1983), pp.&nbsp;415–416.</ref> Мезоамерицькі письмові системы, у тум числі олмецькоє письмо и письмо мая тоже ся розвивали незалежно.<ref>Gnanadesikan (2023), p.&nbsp;36. </ref> Из розвойом письма май сучасні верзії письмовых систем ся удкапчовали уд того прямого зязка межи ґрафемами тай ідеями. Тото ся ставало через [[Ребус|ребусовый]] принцип: знак ся брав и на означованя даякого другого слова, котроє в уговорі звучало похожо на слово, ідею котрого знак зачатково репрезентовав. Сесе позволило словам без конкретных візуалізацій першый раз быти поданыма у виді сімболув; поступовоє удходжіня уд ідеоґрафії ид системам письма, валовшным повноцінно передавати язык, ишло цілі стороча и потребовало свідомої аналізы даякого языка тыма, ко пробовав го записовати.<ref>Robertson (2004), pp.&nbsp;21–24.</ref> Алфавітноє письмо походит уд май ранньых морфоґрафічных письмен, и першый раз ся появило до 2000.&nbsp;року до&nbsp;н.&nbsp;е.&nbsp;про писаня семітського языка, говореного на Сінайськум пувострові. Булшина світовых алфавітув авадь прямо походят уд сього протосінайського письма, вадь были ним напряму іншпіровані. Межи його потомками сут фінікійськый алфавіт (1050 до&nbsp;н.&nbsp;е.) тай його дериватив, грецькый алфавіт (800 до&nbsp;н.&nbsp;е.).<ref>Fischer (2001), p.&nbsp;84–86.</ref><ref>Millard (1986), p.&nbsp;396.</ref> [[Латиньскый алфавіт|Латинськый алфавіт]] (латиниця), котрый пушов уд грецького, є майчастым письмом, хоснованым письмовыма системами. == Русинськый язык == Днешньый [[Русиньскый язык|русинськый язык]] хоснує два письма: [[кириличный алфавіт]] (кирилицю) и [[Латиньскый алфавіт|латинськый]] (латиницю). Усі варіації русинського языка мавут кириличні варіанты запису; поєдні варіації мавут офіціалні латинські еквіваленты, як наприклад [[Пряшів|пряшовські]] русины у [[Словеньско|Словакії]]. Латиниця ся головно хоснує русинами, жыючыми у тых крайинах, де [[Урядный язык|офіціалный язык]] пише ся латинков, т.&nbsp;є.&nbsp;на [[Словеньско|Словаках]], на [[Чеська републіка|Чехах]] и у [[Польско|Польщи]]&nbsp;— и удповідно латинськый запис язык варіює ся подля ортоґрафії офіціалного языка респективної державы; наприклад, русины у Чехії и Словакії хоснувут похожый на словацькый алфавіт на латиничный запис русинського, а [[лемкы]], жыючі у Польщи&nbsp;— полськый алфавіт. Окрем того, латиницю пораз сохтувут хосновати [[Руснаци у Сербиї|паннонські (бачванські)]] руснакы, и она є головно закладена на сербськогорватськуй латиничнуй ортоґрафії. {{Clear}} == Референції == <references /> == Жерела == {{Refbegin|30em}} * {{Cite book |last=Boltz |first=William G. |title=The Cambridge History of Ancient China: From the Origins of Civilization to 221 BC |publisher=Cambridge University Press |year=1999 |isbn=978-0-521-47030-8 |editor-last=Loewe |editor-first=Michael |editor-link=Michael Loewe |chapter=Language and writing |editor-last2=Shaughnessy |editor-first2=Edward L. |editor-link2=Edward L. Shaughnessy |chapter-url=https://books.google.com/books?id=cHA7Ey0-pbEC&q=The+Origin+and+Early+Development+of+the+Chinese+Writing+System.&pg=PA108}} * {{Cite book |last=Bußmann |first=Hadumod |title=Routledge Dictionary of Language and Linguistics |url=https://archive.org/details/routledgediction0000buss |publisher=Routledge |year=1998 |isbn=978-0-203-98005-7}} * {{Cite book |title=The First Writing: Script Invention as History and Process |publisher=Cambridge University Press |year=2004 |isbn=978-0-521-83861-0 |editor-last=Houston |editor-first=Stephen }} ** Bagley, Robert. "Anyang writing and the origin of the Chinese writing system". In Houston (2004), pp. 190–249. ** Robertson, John S. "The possibility and actuality of writing". In Houston (2004), pp. 16–38. * {{Cite book |last=Condorelli |first=Marco |title=Introducing Historical Orthography |publisher=Cambridge University Press |year=2022 |isbn=978-1-00-910073-1}} * {{Cite book |title=The Cambridge Handbook of Historical Orthography |publisher=Cambridge University Press |year=2023 |isbn=978-1-108-48731-3 |editor-last=Condorelli |editor-first=Marco |editor-mask=3 |series=Cambridge Handbooks in Language and Linguistics |editor-last2=Rutkowska |editor-first2=Hanna}} ** Barbarić, Vuk-Tadija. "Grapholinguistics". In Condorelli, Rutkowska (2023), pp. 118–137. ** Gnanadesikan, Amalia E. "Classifying and comparing early writing systems". In Condorelli, Rutkowska (2023), pp. 29–49. |in1=Condorelli |in2=Rutkowska |c= |pages=29–49}} ** Hartmann, Stefan; Szczepaniak, Renata. "Elements of writing systems". In Condorelli, Rutkowska (2023), pp. 50–72. ** Joyce, Terry. "Typologies of writing systems". In Condorelli, Rutkowska (2023), pp. 138–160. ** Rutkowska, Hanna. "Theoretical approaches to understanding writing systems". In Condorelli, Rutkowska (2023), pp. 95–117. ** Tamošiūnaitė, Aurelija. "Orthographic conventionality". In Condorelli, Rutkowska (2023), pp. 74–94. * {{Cite encyclopedia |year=2002 |title=Language and Writing Systems |encyclopedia=An Encyclopedia of Language |publisher=Routledge |url=https://books.google.com/books?id=1PbO7NveuRgC&pg=RA7-PT21 |last=Collinge |first=N. E. |isbn=978-1-134-97716-1}} * {{Cite book |last=Coulmas |first=Florian |title=The Writing Systems of the World |url=https://archive.org/details/writingsystemsof0000coul |publisher=Blackwell |year=1991 |isbn=978-0-631-18028-9 |orig-date=1989}} * {{Cite book |last=Coulmas |first=Florian |title=The Blackwell Encyclopedia of Writing Systems |publisher=Blackwell |year=2002 |isbn=978-0-631-19446-0 |edition=Repr. |ref={{sfnref|Coulmas|1996}} |author-mask=3 |orig-date=1996}} * {{Cite book |last=Coulmas |first=Florian |title=Writing Systems: An Introduction to Their Linguistic Analysis |url=https://archive.org/details/writingsystemsin0000coul |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-521-78217-3 |series=Cambridge Textbooks in Linguistics |author-mask=3}} * {{Cite book |last=Crystal |first=David |title=A Dictionary of Linguistics and Phonetics |publisher=Blackwell |year=2008 |isbn=978-1-4051-5296-9 |edition=6th |series=The Language Library}} * {{Cite book |title=The World's Writing Systems |url=https://archive.org/details/isbn_9780195079937 |publisher=Oxford University Press |year=1996 |isbn=978-0-19-507993-7 |editor-last=Daniels |editor-first=Peter T. |editor-last2=Bright |editor-first2=William }} * {{Cite book |last=Daniels |first=Peter T. |title=The Oxford Handbook of the History of Linguistics |url=https://archive.org/details/oxfordhandbookof0000unse_l6r3 |publisher=Oxford University Press |year=2013 |isbn=978-0-19-958584-7 |editor-last=Allan |editor-first=Keith |pages=[https://archive.org/details/oxfordhandbookof0000unse_l6r3/page/53 53]–70 |chapter=The history of writing as a history of linguistics |author-mask=3}} * {{Cite book |last=Daniels |first=Peter T. |title=An Exploration of Writing |publisher=Equinox |year=2018 |isbn=978-1-78179-528-6 |author-mask=3}} * {{Cite journal |last=de Kovel |first=Carolien G. F. |last2=Carrión-Castillo |first2=Amaia |last3=Francks |first3=Clyde |year=2019 |title=A large-scale population study of early life factors influencing left-handedness |journal=Scientific Reports |volume=9 |issue=1 |page=584 |bibcode=2019NatSR...9..584D |doi=10.1038/s41598-018-37423-8 |issn=2045-2322 |pmc=6345846 |pmid=30679750}} * {{Cite book |last=DeFrancis |first=John |title=Visible Speech: The Diverse Oneness of Writing Systems |url=https://archive.org/details/visiblespeechdiv0000defr |publisher=University of Hawaiʻi Press |year=1989 |isbn=978-0-8248-1207-2}} * {{Cite book |last=DeFrancis |first=John |title=The Chinese Language: Fact and Fantasy |publisher=University of Hawaiʻi Press |year=1990 |isbn=978-0-8248-1068-9 |author-mask=3 |orig-year=1986}} * {{Cite book |last=Diringer |first=David |title=Writing: Ancient Peoples And Places |url=https://archive.org/details/writingancientpe0000davi_y6c7 |publisher=Frederick A. Praeger |year=1962 |oclc=2824973}} * {{Cite journal |last=Dobbs-Allsopp |first=F. W. |year=2023 |title=On Hieratic and the Direction of Alphabetic Writing |url=https://janes.scholasticahq.com/article/75247-on-hieratic-and-the-direction-of-alphabetic-writing/attachment/159076.pdf |journal=Journal of the Ancient Near Eastern Society |volume=36 |issue=1 |pages=28–47}} * {{Cite book |last=Fischer |first=Steven Roger |title=A History of Writing |url=https://archive.org/details/historyofwriting0000fisc |publisher=Reaktion |year=2001 |isbn=978-1-86189-101-3 |series=Globalities}} * {{Cite book |last=Gnanadesikan |first=Amalia E. |title=The Writing Revolution: Cuneiform to the Internet |url=https://archive.org/details/writingrevolutio0000gnan |publisher=John Wiley & Sons |year=2009 |isbn=978-1-4051-5406-2 |series=The Language Library}} * {{Cite journal |last=Gnanadesikan |first=Amalia E. |year=2017 |title=Towards a typology of phonemic scripts |journal=Writing Systems Research |volume=9 |issue=1 |pages=14–35 |doi=10.1080/17586801.2017.1308239 |issn=1758-6801 |author-mask=3}} * {{Cite book |last=Haarmann |first=Harald |title=Geschichte der Schrift |publisher=C. H. Beck |year=2004 |isbn=978-3-406-47998-4 |edition=2nd |orig-date=2002 |language=de |trans-title=History of Writing}} * {{Cite book |last=Hannas |first=William C. |title=Asia's Orthographic Dilemma |url=https://archive.org/details/asiasorthographi0000hann_o2q7 |publisher=University of Hawaiʻi Press |year=1997 |isbn=978-0-8248-1842-5}} * {{Cite book |last=Harris |first=Roy |title=Signs of Writing |url=https://archive.org/details/signsofwriting0000harr |publisher=Routledge |year=1995 |isbn=0-415-10088-7}} * {{Cite book |last=Keightley |first=David N. |title=The Origins of Chinese Civilization |publisher=University of California Press |year=1983 |isbn=978-0-520-04229-2}} * {{Cite book |title=Analyses of Script: Properties of Characters and Writing Systems |publisher=Mouton de Gruyter |year=2008 |isbn=978-3-11-019641-2 |editor-last=Köhler |editor-first=Reinhard |series=Quantitative Linguistics |volume=63 |editor-last2=Altmann |editor-first2=Gabriel |editor-last3=Fan |editor-first3=Fengxiang}} * {{Cite book |last=Meletis |first=Dimitrios |title=The Nature of Writing: A Theory of Grapholinguistics |publisher=Fluxus |year=2020 |isbn=978-2-9570549-2-3 |series=Grapholinguistics and Its Applications |volume=3 |doi=10.36824/2020-meletis |issn=2681-8566 |doi-access=free}} * {{Cite book |last=Meletis |first=Dimitrios |title=Writing Systems and Their Use: An Overview of Grapholinguistics |last2=Dürscheid |first2=Christa |publisher=De Gruyter Mouton |year=2022 |isbn=978-3-11-075777-4 |series=Trends in Linguistics |volume=369 |author-mask=3}} * {{Cite journal |last=Millard |first=A. R. |year=1986 |title=The Infancy of the Alphabet |journal=World Archaeology |volume=17 |issue=3 |pages=390–398 |doi=10.1080/00438243.1986.9979978}} * {{Cite journal |last=Morford |first=Jill P. |last2=Wilkinson |first2=Erin |last3=Villwock |first3=Agnes |last4=Piñar |first4=Pilar |last5=Kroll |first5=Judith F. |year=2011 |title=When deaf signers read English: Do written words activate their sign translations? |journal=Cognition |volume=118 |issue=2 |pages=286–292 |doi=10.1016/j.cognition.2010.11.006 |pmc=3034361 |pmid=21145047 |doi-access=free}} * {{Cite book |last=Ottenheimer |first=Harriet Joseph |title=The Anthropology of Language: An Introduction to Linguistic Anthropology |url=https://archive.org/details/anthropologyofla0000otte_j6o4 |publisher=Cengage |year=2012 |isbn=978-1-133-70909-1}} * {{Cite journal |last=Papadatou-Pastou |first=Marietta |last2=Ntolka |first2=Eleni |last3=Schmitz |first3=Judith |last4=Martin |first4=Maryanne |last5=Munafò |first5=Marcus R. |last6=Ocklenburg |first6=Sebastian |last7=Paracchini |first7=Silvia |year=2020 |title=Human handedness: A meta-analysis |journal=Psychological Bulletin |volume=146 |issue=6 |pages=481–524 |doi=10.1037/bul0000229 |issn=1939-1455 |pmid=32237881 |s2cid=214768754 |hdl-access=free |hdl=10023/19889}} * {{Cite book |last=Powell |first=Barry B. |title=Writing: Theory and History of the Technology of Civilization |url=https://archive.org/details/writingtheoryhis0000powe |publisher=Wiley-Blackwell |year=2012 |isbn=978-1-118-25532-2 |ref={{sfnref|Powell|2009}} |orig-date=2009}} * {{Cite journal |last=Primus |first=Beatrice |year=2003 |title=Zum Silbenbegriff in der Schrift-, Laut- und Gebärdensprache—Versuch einer mediumübergreifenden Fundierung |trans-title=On the concept of syllables in written, spoken and sign language—an attempt to provide a cross-medium foundation |journal=Zeitschrift für Sprachwissenschaft |language=de |volume=22 |issue=1 |pages=3–55 |doi=10.1515/zfsw.2003.22.1.3 |issn=1613-3706}} * {{Cite journal |last=Primus |first=Beatrice |author-mask=3 |year=2004 |title=A featural analysis of the Modern Roman Alphabet |url=http://idsl1.phil-fak.uni-koeln.de/fileadmin/IDSLI/dozentenseiten/artikel_primus/Primus_Featural_Analysis_2004.pdf |url-status=dead |journal=Written Language and Literacy |publisher=John Benjamins |volume=7 |issue=2 |pages=235–274 |doi=10.1075/wll.7.2.06pri |issn=1387-6732 |eissn=1570-6001 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171010183819/http://idsl1.phil-fak.uni-koeln.de/fileadmin/IDSLI/dozentenseiten/artikel_primus/Primus_Featural_Analysis_2004.pdf |archive-date=10 October 2017}} * {{Cite book |last=Rogers |first=Henry |title=Writing Systems: A Linguistic Approach |url=https://archive.org/details/writingsystemsli0000roge |publisher=Blackwell |year=2005 |isbn=978-0-631-23463-0 |series=Blackwell Textbooks in Linguistics}} * {{Cite book |last=Sampson |first=Geoffrey |title=Writing Systems: A Linguistic Introduction |url=https://archive.org/details/writingsystemsli0000samp |publisher=Stanford University Press |year=1985 |isbn=978-0-8047-1254-5}} * {{Cite book |last=Sampson |first=Geoffrey |title=The Routledge Handbook of Linguistics |publisher=Routledge |year=2016 |isbn=978-0-415-83257-1 |editor-last=Allan |editor-first=Keith |pages=47–61 |chapter=Writing systems: methods for recording language |author-mask=3}} * {{Cite book |last=Schmandt-Besserat |first=Denise |title=How Writing Came About |url=https://archive.org/details/howwritingcameab0000schm |publisher=University of Texas Press |year=1996 |isbn=978-0-292-77704-0 |ref={{sfnref|Schmandt-Besserat|1992}} |orig-year=1992}} * {{Cite book |last=Sproat |first=Richard |title=Language, Technology, and Society |publisher=Oxford University Press |year=2010 |isbn=978-0-19-954938-2}} * {{Cite book |editor-last=Steele |editor-first=Philippa M. |title=Understanding Relations Between Scripts: The Aegean Writing Systems |volume=I |publisher=Oxbow |year=2017 |isbn=978-1-78570-644-8}} * {{Cite book |title=Writing Around the Ancient Mediterranean: Practices and Adaptations |publisher=Oxbow |year=2022 |isbn=978-1-78925-850-9 |editor-last=Steele |editor-first=Philippa M. |editor-mask=3 |series=Contexts Of and Relations Between Early Writing Systems |volume=6 |page=232 |editor-last2=Boyes |editor-first2=Philip J.}} * {{Cite book |title=Vernacular Literacy: A Re-Evaluation |publisher=Oxford University Press |year=1997 |isbn=978-0-19-823635-1 |editor-last=Tabouret-Keller |editor-first=Andrée |series=Oxford Studies in Anthropological Linguistics |volume=13 |editor-last2=Le Page |editor-first2=Robert B. |editor-last3=Gardner-Chloros |editor-first3=Penelope |editor-last4=Varro |editor-first4=Gabrielle}} ** Baker, Philip. "Developing ways of writing vernaculars: problems and solutions in a historical perspective". In Tabouret-Keller et al. (1997), pp.&nbsp;93–141. * {{Cite book |title=Scripts and Literacy: Reading and Learning to Read Alphabets, Syllabaries and Characters |publisher=Springer |year=1995 |isbn=978-94-010-4506-3 |editor-last=Taylor |editor-first=Insup |series=Neuropsychology and Cognition |volume=7 |editor-last2=Olson |editor-first2=David R.}} ** Scholes, Robert J. "Orthography, vision, and phonemic awareness". In Taylor, Olson (1995), pp. 359–374. * {{Cite book |title=The Idea of Writing: Writing Across Borders |publisher=Brill |year=2012 |isbn=978-90-04-21545-0 |editor-last=Voogt |editor-first=Alexander J. de |editor-last2=Quack |editor-first2=Joachim Friedrich}} ** Krispijn, Theo J. H. "Writing Semitic with cuneiform script. The interaction of Sumerian and Akkadian orthography in the second half of the third millennium BC". In Voogt, Quack (2012), pp. 181–218. * {{Cite book |last=Woods |first=Christopher |title=Visible Language: Inventions of Writing in the Ancient Middle East and Beyond |last2=Emberling |first2=Geoff |last3=Teeter |first3=Emily |publisher=Oriental Institute, University of Chicago |year=2010 |isbn=978-1-885923-76-9 |series=Oriental Institute Museum Publications}} {{Refend}} aiizwpyitx0pwxe1oshktcsssg7nctf Шаблона:Політика 10 23306 174188 172239 2026-10-21T00:53:32Z Flipdot 23893 174188 wikitext text/x-wiki {{ mbox | type = notice | image = [[Файл:Codex icon check color-success (v2.6).svg|40px|link=|alt=icon]] | imageright = {{{shortcutoverride|{{#if:{{{shortcut|{{{shortcut1|{{{sc1|{{{1|<noinclude>shortcut</noinclude>}}}}}}}}}}}} | {{Shortcut|{{{shortcut|{{{shortcut1|{{{sc1|{{{1|<noinclude>куртанка</noinclude>}}}}}}}}}}}} |{{{shortcut2|{{{sc2|{{{2|}}}}}}}}} |{{{shortcut3|{{{sc3|{{{3|}}}}}}}}} |{{{shortcut4|{{{sc4|{{{4|}}}}}}}}} |{{{shortcut5|{{{sc5|{{{5|}}}}}}}}} |msg={{{shortcutmsg|}}} <noinclude>|category=no</noinclude>}} }} }}} | text = <div style="padding-top: 6px; padding-bottom: 5px;">{{{textoverride|'''Тота {{{type|сторунка}}} документує [[Вікіпедія:Політикы тай приписы|політику]] русинської Вікіпедії.'''<div style="font-size: 90%;">Она описує шыроко приятый стандарт, котрый ушыткым редакторам [[Вікіпедія:Іґноруйте вшыткы правила|обычно]] варта держати. Зміны в неї мавут удображовати [[Вікіпедія:Консенсус|консенсус]].</div>{{#if:{{{text|}}}|&#32;{{{text}}}}}}}}</div> }}{{#ifeq:{{{demo}}}|yes||<includeonly>{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:4}}|{{{category|[[Category:Політикы Вікіпедії]] [[Category:Політикы Вікіпедії за {{#switch:{{{subcategory|}}} |справованя|обсяг|удаленя|сповненя|процедуры|леґалні темы={{{subcategory}}} |#default= }}]] }}} }}</includeonly>}}<noinclude> {{Documentation}}<!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> 3gowgjbien37m3slerlkb3ax36q0o6a 174189 174188 2026-10-21T00:53:54Z Flipdot 23893 174189 wikitext text/x-wiki {{ mbox | type = notice | image = [[Файл:Codex icon check color-success (v2.6).svg|40px|link=|alt=icon]] | imageright = {{{shortcutoverride|{{#if:{{{shortcut|{{{shortcut1|{{{sc1|{{{1|<noinclude>shortcut</noinclude>}}}}}}}}}}}} | {{Shortcut|{{{shortcut|{{{shortcut1|{{{sc1|{{{1|<noinclude>куртанка</noinclude>}}}}}}}}}}}} |{{{shortcut2|{{{sc2|{{{2|}}}}}}}}} |{{{shortcut3|{{{sc3|{{{3|}}}}}}}}} |{{{shortcut4|{{{sc4|{{{4|}}}}}}}}} |{{{shortcut5|{{{sc5|{{{5|}}}}}}}}} |msg={{{shortcutmsg|}}} <noinclude>|category=no</noinclude>}} }} }}} | text = <div style="padding-top: 6px; padding-bottom: 5px;">{{{textoverride|'''Тота {{{type|сторунка}}} документує [[Вікіпедія:Політикы тай приписы|політику]] русинської Вікіпедії.'''<div style="font-size: 90%;">Она описує шыроко приятый стандарт, котрый ушыткым редакторам [[Вікіпедія:Іґноруйте вшыткы правила|обычно]] варта держати. Зміны в неї мавут удображовати [[Вікіпедія:Консенсус|консенсус]].</div>{{#if:{{{text|}}}|&#32;{{{text}}}}}}}}</div> }}{{#ifeq:{{{demo}}}|yes||<includeonly>{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:4}}|{{{category|[[Category:Політикы Вікіпедії]] [[Category:Політикы Вікіпедії за {{#switch:{{{subcategory|}}} |справованя|обсяг|стираня|сповненя|процедуры|леґалні темы={{{subcategory}}} |#default= }}]] }}} }}</includeonly>}}<noinclude> {{Documentation}}<!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> 9mgw6c4t1dza8nwyrt9h5kgffp0xq1k Советськ (Тульська область) 0 23316 173979 169518 2026-10-20T18:38:10Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173979 wikitext text/x-wiki {{Місто|місцёва назва=Советск}} '''Сове́тьск''' ''([[Російскый язык|рус]]. Советск)'' — [[Місто|варош]] (из [[1954]]) у [[Щёкиньскый район|Щёкиньскому районови]], [[Тульска область|Тульской области]], [[Росія|Росії]]. Образує вароськоє поселеня ''город Советск''<ref name="МО">{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/801202177 |title=Закон Тульской области от 11 марта 2005 года № 552-ЗТО «О переименовании муниципального образования „г. Щекино и Щекинский район“ Тульской области, установлении границ, наделении статусом и определении административных центров муниципальных образований на территории Щекинского района Тульской области» |access-date=2018-09-10 |archivedate=2016-04-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160422100052/http://docs.cntd.ru/document/801202177 }}</ref>. == Ґеоґрафія == [[Місто|Варош]] є на [[Ріка|ріці]] [[Упа (ріка)|Упа]] (басейн [[Ока (ріка)|Окы]]), у 11 км на [[Юговыход|юго-выход]] уд [[Щёкино]], у 43 км уд [[Тула|Тулы]]. == Історія == * [[1793]] [[село]] Никольскоє обозначена у сёму містови на картах Російськой Имперії. * [[26. октобер|26 октов̄бра]] [[1949|1949 року]] варощик при стройці Щёкиньской ҐРЕС уднесеный ид катеґорії робочых варощикӯв из присвоєням му наименованя ''Советьскый''<ref name="АТД Тульской области">{{Cite web |url=http://guides.rusarchives.ru/browse/guidebook.html?bid=311&sid=1119907 |title=Административно-территориальное деление Тульской области за 1917-1989 годы |archiveurl=https://www.webcitation.org/61BMe0AfC |archivedate=2011-08-24 }}</ref>. * [[31. децембер|31 децембра]] [[1954|1954 року]] робочый варощик ''Советьскый'' перечиненый у варош районного пудчиненя из присвоєням му наименованя — варош '''Сове́тьск'''. У вароськый окрес вароша '''Сове́тьска''' уключеный варощик ''Упиньскый''. * Из [[2006|2006 року]] варош образує муніципальноє образованя (вароськоє поселеня) «город Советск». == Обывательство == У варошови на 2021 рӯк жило 7889 людий.<ref>https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx</ref>На [[1. януар|1 януара]] 2024 року по числови обывательства варош находив ся на 1004 містови из 1119 варошӯв Російськой Федерації. == Промысел == * [[Щёкиньска ҐРЕС]] — конденсаціонна теплоелектростанція на природному газови установленыв моцёв у 400 МВт. * Завод котельно-помӯчного оборудованя и трубопроводӯв. * Завод [https://www.sksmedical.ru SKS Medical] - уробництво медициньской технікы, меблю̄в и оборудованя. * Папірёва шведьска фабрика SCA из [[2009]] року, потому переименована у Essity (Ессіті). У [[2023]] році продана російськым инвесторам и переименована у [[2024]] році у ООО «ЕвоКом» == Ґалерея == <center> <gallery perrow="3" widths="200px" heights="140px"> Файл:Ул._Энергетиков.jpg|ул. Енерґетикӯв Файл:Монумент_"Вечный_Огонь".jpg|Вічный Огинь Файл:Окрестности_Советска_при_выезде_из_города.jpg|окрес на выході из вароша </gallery> </center> == Удкликованя == {{Reflist}} * {{Cite web |title=Советск и Щекинский район |url=http://71r.ru/shhekinskijj_rajjon/ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080310161010/http://71r.ru/shhekinskijj_rajjon/ |archivedate=2008-03-10 }} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Основаны 1949]] [[Катеґорія:Основаны 1793]] [[Катеґорія:Вароші Тульской области]] [[Катеґорія:Населены пункты России]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] 92dok6f4wmbi5mz17q8hkmj2wuu3wnq Словеньско Словакам 0 23329 173958 170498 2026-10-20T12:49:45Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173958 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} „'''Словеньско Словакам'''“ ({{lang-sk|Slovensko Slovákom}}) быв [[слоґан]] [[Глінкова словеньска народна партія|Словеньской народной партії]], етнонаціоналістічне гесло на підпору словеньской автономії у рамках [[Чехословакія|Чехословакії]],<ref>{{cite journal |last1=Jelinek |first1=Yeshayahu |title=The Holocaust of Slovakian Jewry |journal=East Central Europe |date=1 January 1983 |volume=10 |issue=1–2 |page=14 |doi=10.1163/187633083X00038 |language=en |issn=1876-3308}}</ref><ref>{{cite book |last1=Hegenscheidt-Nozdrovick |first1=Eliska |title="Die Slowakei den Slowaken!" Die separatistischen Str"mungen in der Slowakei zwischen 1918 und 1939 |date=2012 |publisher=Diplomica Verlag |isbn=978-3-8428-7210-3 |page=41 |url=https://books.google.com/books?id=Fly7n_ImytcC&q=Slovensko+Slov%C3%A1kom&pg=PA41 |language=de}}</ref> як прояв протичеськых поглядів в періодї Словеньского штату<ref>{{cite news |last1=Háka |first1=Antonín |title=Vyhánění Čechů ze Slovenska |url=https://haka.blog.idnes.cz/blog.aspx?c=338725 |access-date=3 February 2020 |work=[[iDNES.cz]] |date=13 May 2013 |language=cs|trans-title=Expulsion of Czechs from Slovakia}}</ref> і тыж як антісемітьске посолство ({{lang-sk|Slovensko Slovákom, Palestína Arabom}} — „Словеньско Словакам, Палестина [[Арабам|Арабам]]<nowiki>“</nowiki>).<ref>{{cite book |last1=Nižňanský |first1=Eduard|authorlink= Eduard Nižňanský |title=Židovská komunita na Slovensku medzi československou parlamentnou demokraciou a slovenským štátom v stredoeurópskom kontexte |date=1999 |publisher=Universum |isbn=978-80-967753-3-0 |page=30 |url=https://books.google.com/books?id=7domAAAAMAAJ&q=Slovensko+Slov%C3%A1kom |language=sk}}</ref> В [[21. стороча|21. сторочу]] ю все поужывають словеньскы націоналісты, котры суть проти [[Европска унія|ЕУ]], і [[Котлебовцї — Народна партія Наше Словеньско|Котлебовцькой партії]].<ref>{{cite news |title='Slovensko Slovákom!' V Bratislavě se demonstrovalo pro i proti EU |url=https://www.echo24.cz/a/ibAZx/slovensko-slovakom-v-bratislave-se-demonstrovalo-pro-i-proti-eu |access-date=4 February 2020 |work={{ill|Echo24|cs}} |date=25 June 2016 |language=cs}}</ref><ref>{{cite book |last1=Štefančík |first1=Radoslav |last2=Hvasta |first2=Miloslav |title=Jazyk pravicového extrémizmu |publisher=EKONÓM |isbn=978-80-225-4642-3 |page=175 |url=https://books.google.com/books?id=9cO3DwAAQBAJ&q=Slovensko+Slov%C3%A1kom&pg=PA175 |language=sk}}</ref> == Поз. тыж == * [[На вартї]] == Референції == {{референції}} {{Стыржень}} kc757hxaxvqfsxzff2d1yw1r6a45mpp 174169 173958 2026-10-20T23:59:03Z Halajkovič 33393 +доповнїня 174169 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} '''„Словеньско Словакам“''' ({{lang-sk|Slovensko Slovákom}}) є [[Словеньскый язык|словеньске]] етнонаціоналістічне гесло, котре ся шыроко розшырило в меджівойновім періодї і почас [[Друга світова война|Другой світовой войны]]. По першыраз го сформуловали представителї Словеньской народной партії (людаци) на челї з Андреём Глінком як потребу політічной і економічной автономії Словаків у рамках Чехословакії<ref name="jelinek">{{cite journal |last1=Jelinek |first1=Yeshayahu |title=The Holocaust of Slovakian Jewry |journal=East Central Europe |date=1983-01-01 |volume=10 |issue=1–2 |page=14 |doi=10.1163/187633083X00038 |language=en |issn=1876-3308}}</ref><ref name="hegenscheidt">{{cite book |last1=Hegenscheidt-Nozdrovická |first1=Eliška |title="Die Slowakei den Slowaken!" Die separatistischen Strömungen in der Slowakei zwischen 1918 und 1939 |date=2012 |publisher=Diplomica Verlag |isbn=978-3-8428-7210-3 |page=41 |url=https://books.google.com/books?id=Fly7n_ImytcC&q=Slovensko+Slov%C3%A1kom&pg=PA41 |language=de}}</ref> і в роках 1938–1945 ся стало єдным з главных пропаґандістічных гесел клерікално-фашістічного режіму Словеньского штату. В тім періодї ся тота фраза хосновала на оправданя насилного выгнатя чеського обывательства,<ref name="haka">{{cite news |last1=Háka |first1=Antonín |title=Vyhánění Čechů ze Slovenska |url=https://haka.blog.idnes.cz/blog.aspx?c=338725 |access-date=2020-02-03 |work=[[iDNES.cz]] |date=2013-05-13 |language=cs |trans-title=Вигнання чехів зі Словаччини}}</ref> антісемітьскых репресій і голокаусту.<ref name="niznansky">{{cite book |last1=Nižňanský |first1=Eduard |authorlink=Eduard Nižňanský |title=Židovská komunita na Slovensku medzi československou parlamentnou demokraciou a slovenským štátom v stredoeurópskom kontexte |date=1999 |publisher=Universum |isbn=978-80-967753-3-0 |page=30 |url=https://books.google.com/books?id=7domAAAAMAAJ&q=Slovensko+Slov%C3%A1kom |language=sk}}</ref> В 21. сторочу тот слоґан надале хоснують словеньскы ултраправіцёвы ґрупованя, евроскептіци і прихылници партії „Котлебовцї – Народна партія Наше Словеньско“ (ĽSNS).<ref name="echo24">{{cite news |title='Slovensko Slovákom!' V Bratislavě se demonstrovalo pro i proti EU |url=https://www.echo24.cz/a/ibAZx/slovensko-slovakom-v-bratislave-se-demonstrovalo-pro-i-proti-eu |access-date=2020-02-04 |work=Echo24 |date=2016-06-25 |language=cs}}</ref><ref name="stefancik">{{cite book |last1=Štefančík |first1=Radoslav |last2=Hvasta |first2=Miloslav |title=Jazyk pravicového extrémizmu |date=2019 |publisher=EKONÓM |isbn=978-80-225-4642-3 |page=175 |url=https://books.google.com/books?id=9cO3DwAAQBAJ&q=Slovensko+Slov%C3%A1kom&pg=PA175 |language=sk}}</ref> == Історія == === Взник і меджівойновый період (1918–1938) === Тото гесло ся зачало актівно обявовати в політічнім діскурзї по розпадї [[Австро-Угорьско|Австро-Угорьска]] і взнику [[Чехословакія|Чехословакії]] в роцї 1918.<ref name="hegenscheidt" /> Хоць зъєднотїня з Чехами захранило Словаків перед далшов мадярізаціёв, меджі пражсков централнов владов і словеньскыма конзерватівныма кругами швыдко взникли розпоры. Прага пересаджовала офіціалну ідеолоґію єднотного „чехословакізму“ і высылала на Словеньско тісячі чеськых урядників, учітелїв, желїзнічарїв, поліцайтів і вояків, жебы замінили колишню мадярьску адміністрацію.<ref name="haka" /> Взглядом на то, же на Словеньску росла властна ґенерація освітнёй інтеліґенції, котра в условіях Великой господарьской крізы протистояла безробітности, Глінкова словеньска народна партія (ГСНП) розбігла розсяглу кампань за автономію краю, операючі ся о установлїня Піттсбурьской догоды з року 1918.<ref name="hegenscheidt" /> Слоґан „Slovensko Slovákom“ ся став централным елементом аґітації людаків: значів потребу, жебы ся адміністрація краю, робочі міста у штатнім апаратї і господарьскы жрїдла зохабили вылучно етнічным Словакам. Кампань здобыла особливый розмах почас Маніфестічного зъязду словеньской молодежі в Тренчіньскых Тепліцях в юнії 1932, де радікалне крыло партії одкрыто выступило під геслом „Словеньско Словакам“ проти чеськой притомности.<ref name="hegenscheidt" /> === Протичеська і антісемітьска кампань (1938–1945) === По [[Мюнхеньска догода|Мюнхеньскій догодї]] і выголошіню автономії Словеньска в октобрї 1938 і наслїдно по взнику Першой словеньской републікы (марець 1939), котра была сателітным штатом націстічного Нїмецька і на челї котрой став [[Йозеф Тісо]], ся тото гесло стало штатнов доктрінов. Воєньске крыло режіму – мілітарізована орґанізація [[Ґлінкова ґарда]] – го хосновало вєдно з офіціалным поздравом „[[Na stráž!]]“ („На стражі!“).<ref name="stefancik" /> Практічна реалізація того гесла ся одбыла в двох главных напрямах: * '''Выгнатя чеського обывательства: ''' під замінков уволнїня робочіх міст про Словаків зачала автономна влада змушене уволнїня і депортацію чеськых урядників, учітелїв, і одборників вєдно з їх родинами. На уліцях словеньскых міст вывішовали плаґаты і скандовали розшырены верзії гесла: ''„Slovensko Slovákom, Čechov za Moravu!“'' („Словеньско Словака, Чехів за Мораву!“) або ''„Česi peši do Prahy!“'' („Чехы пішы до Прагы!“). Цїлково в роках 1938–1939 было змушеных зохабити Словеньско веце як 60-тісяч Чехів.<ref name="haka" /> * '''Антісемітізм і „арізація“:''' режім ГСНП споёвав протичеську реторіку з аґресівным антісемітізмом, причім обвинёвав жыдівску громаду з підпоры мадярьского ревізіонізму (по [[Першый віденьскый арбітраж|Першім віденьскім арбітражі]]) і з економічной домінації.<ref name="jelinek" /><ref name="niznansky" /> Почас жыдівскых поґромів, конфішкації подників(„арізації“) і однятя обчаньскых прав хосновали ґардісты управену верзію гесла: ''„Slovensko Slovákom, Palestína Arabom!“'' („Словеньско Словакам, [[Палестина]] [[Арабы|Арабам]]!“) або''„Židia do Palestíny!“'' („Жыдів до Палестины!“).<ref name="niznansky" /> Тота реторіка приправила ідеолоґічный ґрунт про приятя Жыдівского кодексу (1941) і наслїдну депортацію приближно 70-тісяч словеньскых Жыдів до націстічных ніщітелных таборів.<ref name="jelinek" /> === Хоснованя в 21. сторочу === По паді комуністічного режіму і розпадї Чехословакії в роцї 1993 было гесло „Slovensko Slovákom!“ знову ожывило неонацістічны субкултуры (переважно [[скінгед]]ы) і ултраправіцёвы орґанізації, як наприклад „Словеньска посполитость“ ({{lang-sk|Slovenská pospolitosť}}), котру вів Маріан Котлеба.<ref name="stefancik" /> В роках 2010–2020 ся тота фраза реґуларно обявовала на мітінґах правіцёво-радікалной партії „Котлебовцї – Народна партія Наше Словеньско“ (ĽSNS) і рух „Републіка“.<ref name="echo24" /><ref name="stefancik" /> В сучаснім контекстї ся значіня того слоґану змінив: теперь є заміряный передовшыткым проти членству Словеньска в [[Европска унія|Европскій унії]] і [[НАТО]], проти приїманю міґрантів з країн Близкого выходу і Африкы (головно почас европской міґрачной крізы в роках 2015–2016, як наприклад на протиевропскых демонштраціях в Братїславі в юнії 2016), як ай проти ромской і мадярьской народностной меншыны.<ref name="echo24" /><ref name="stefancik" /> Словеньскы політолоґове і лінґвісты (головно Радослав Штефанчік і Мілослав Ґваста) класіфікують тот выраз як знак языка правіцёвого екстремізму і натівізму, котрый одкликать на дїдовизну воєньского режіму з років 1939–1945.<ref name="stefancik" /> == Поз. тыж == * [[Na stráž!]] * [[Глінкова словенька народна партія]] * [[Глінкова ґарда]] == Референції == {{reflist}} o9qi3sujod72tsbpgki9pk5rvwcozm9 Тисовиць (Стрыйськый район) 0 23554 174103 165061 2026-10-20T22:41:09Z Engelseziekte 2261 + стыржень 174103 wikitext text/x-wiki '''Ти́совиць''' авадь '''Ти́совець''' ({{Lang-uk|Тисовець}}, {{Lang-pl|Tysowiec}}, {{Lang-ro|Tîsoveț}}) — [[село]] у [[Стрыйскый раён|Стрыйському районови]], [[Львівска область|Львӱвської области]], [[Україна|Украйины]].{{НП}} == Ґеоґрафія == [[Село]] є майвысокогорным [[Населеный пункт|населеным пунктом]] [[Львівска область|Львӱвської области]] (майвелика серидня высота поселеня). == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1538]]. році.<ref>https://www.karpaty.info/ua/uk/lv/st/tysovets/?utm_source=chatgpt.com</ref> == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк живе 158 людий, из них подля языка:<ref><nowiki><ref></nowiki>{{БД Держстату Украйины|тип=2001_язык|реґіон=Закарпатська область}}</ref> {| class="standard" !Язык ![[Процент]] |- |[[Україньскый язык|украйинськый]] | align="right" |96,18&nbsp;% |- |[[Російскый язык|руськый]] | align="right" |3,82&nbsp;% |} == Спорт == У Тисовцёви у [[Фебруар|фебруарови]] каждого року сновбордисты проводять свої фестивалі. Изнамый Тисовиць и спеціалныв 500. метровыв трасов про могула, єдного из видӱв фрістайла. Иппен туй проводять ся изруняня из сёго, уже олімпійського, вида спорта. У [[Село|селі]] є [[Учбово-спортивна база зимньых видӱв спорта МО Украйины]].<ref>https://www.active-rest.in.ua/tysovets-hirskolyzhna-baza-dlia-aktyvnoho-vidpochynku/?utm_source=chatgpt.com{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Памняткы == У [[Село|селі]] є [[Церьков (храм)|цирьков]] [[ПЦУ]], названа у чисть [[Михал (арханґел)|архистратиґа Михаила]]<ref>{{Cite web |url=http://uaoc.lviv.ua/index.php?id=54 |title=Про парафію на сайті Львівської єпархії |access-date=10 жовтня 2015 |archivedate=10 травня 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190510054732/https://uaoc.lviv.ua/index.php?id=54 }}</ref>. Нелалеко уд [[Село|села]] є комплексна памнятка природы містного значеня Козій.<gallery> Файл:ЛьвiвщинаСколiвський_р-он_с.Тисовець_1863_р.Бойкiвська_ц-ва_(12).jpg|Бойкӱвська цирьков [[1863]] року, из села Тисовиць, Сколӱвського района, Львӱвської области. </gallery> == Иппен позерайте == * [[Тисовиць (курорт)]] * [[Козӱвська ґміна]] * [[Майвысокогорні населені пункты Украйины]] == Удкликованя == * [https://www.karpaty.info/ua/uk/lv/st/tysovets/ Тисовець] // Карпати.info {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121005061108/http://www.karpaty.info/ua/uk/lv/sk/tysovets/|date=5 жовтня 2012}} * [https://web.archive.org/web/20230326180723/https://www.stryi-tur.info/strij-rajon/tisovec/ Тисовець] // Туристичний Інформаційний Центр Стрия * [https://decentralization.gov.ua/locality/35000# село Тисовець] // Децентралізація {{Стыржень}} [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села Львӯвськой области]] [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Населены пункты Львовской области]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Бойковскы села на Украйині]] azgnh88hy1nts3kmgofnal6ahusn74j Calibri Gang 0 23725 174074 171031 2026-10-20T21:13:11Z Halajkovič 33393 +доповнїня 174074 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Infobox | name = | bodystyle = width: 23em; font-size: 89% | titlestyle = | abovestyle = background-color: #E9EAEE | subheaderstyle = | title = | above = Calibri Gang | subheader = Калі́брі Ґенґ | subheader2 = | imagestyle = | captionstyle = | image = | caption = | headerstyle = background-color: #E9EAEE | labelstyle = | datastyle = | header1 = Основна інформація | label1 = Походжіня | data1 = [[Радвань над Лабірцём]], [[окрес Меджілабірцї]] | header2 = | label2 = Жанер | data2 = фолкреп<br>[[гіп-гоп]]<br>[[треп]] | header3 = | label3 = Рокы | data3 = 2020–{{abbr|п. ч.|притомный час|0}} | header4 = | label4 = Штат | data4 = {{SVK}} | header5 = | label5 = Язык | data5 = [[Русиньскый язык|русиньскый]]<br>[[Словеньскый язык|словеньскый]] | header6 = | label6 = Тематіка | data6 = [[русины|русиньска ідентіта]]<br>[[фолклор]]<br>сельскый жывот<br>самоіронія | label7 = Лейбел | data7 = Calibri Records<br>Kali Records (окремы сінґлы) | label8 = Зложіня | data8 = Іван Гудак (Hektor)<br>Крістіан Гнат (Trap Boy Donatelliss)<br>Ерік Ґашпар (Tchallabeatz) | label9 = Сполупраца | data9 = Don Čičo<br>ĽH Beťárky<br>Teraborsuk<br>Kapela Medium<br>SPIVANA PROHUĽKA / СПІВАНА ПРОГУЛЬКA | header10 = [https://www.youtube.com/@calibrigang6627 Офіціалный канал на YouTube] }} '''Calibri Gang''' ('''Калі́брі Ґенґ''') є русиньска музична ґрупа з выходного Словеньска, котра выступать в жанрах фолкреп, гіп-гоп і треп. Ґрупа взникла в селї [[Радвань над Лабірцём]] ([[Окрес Меджілабірцї|округ Меджилабірці]]) і споює елементы традічного карпаторусиньского фолклору зо сучаснов реповов музиков. Главным языком выступлїнь є [[Русиньскый язык|русиньскый]] (в комбінації зо словеньскым і выходословеньскыма діалектами).<ref name="startitup">{{Cite web |url=https://www.startitup.sk/folklor-obliekli-do-noveho-satu-robime-nieco-uplne-odlisne-nemame-konkurenciu-hovori-trio-calibri-gang/ |title=Calibri Gang mení našu hudobnú scénu, prichádzajú s folkrapom: „Robíme niečo úplne odlišné, nemáme konkurenciu“ |language=sk |publisher=Startitup.sk |date=2025-01-27 |access-date=2026-10-20}}</ref> == Зложіня ґрупы == Ґрупа має трёх членів:<ref name="startitup"/> * Іван Гудак ({{lang-sk|Ivan Hudák}}; Hektor), реповый інтерпрет, автор текстів, звуковый режісер (міксаж і мастерінґ) і стригач відеокліпів; * Крістіан Гнат ({{lang-sk|Kristián Hnát}}; Trap Boy Donatelliss), реповый інтерпрет, автор текстів і бітмейкер; * Ерік Ґашпар ({{lang-sk|Erik Gašpar}}; Tchallabeatz), музичный продуцент, аранжер і бітмейкер. == Історія == Капела взникла в роцї 2020 з ініціатівы родаків з села [[Радвань над Лабірцём]], Івана Ґудака (Hektor) і Крістіана Гната (Trap Boy Donatelliss), котры ся снажыли популарізовати русиньску громаду і модернізовати реґіоналну музичну дїдовизну посередництвом сучасных молодежницькых жанрів. Пізнїше ся к дуету припоїв музичный продуцент Ерік Ґашпар (Tchallabeatz), котрого Ґудак ословив з пропозіціём створити біт з хоснованём народных мотівів.<ref name="startitup"/> Назва „Calibri Gang“ є словнов гров, котра споює одказ на тіп писма Calibri (котре ся хоснує як штандартне писмо в проґрамі [[Microsoft Word]]) а анґліцькый термін „gang“ в змыслї музичной формації або банды приятелїв. Єдночасно назва наражать на выраз „тяжкый калібер“, чім повказує на енерґічность і нештандартность їх музичного штілу.<ref name="startitup"/> 28. децембра 2021 ґрупа выдала дебутовый штудіовый албум ''Beefeater, Vol. 1'' котрый є ладженый в класічнім гіп-гоповім і треповім штілї.<ref name="apple_beefeater">{{Cite web |url=https://music.apple.com/gb/album/beefeater-vol-1/1602019971 |title=Beefeater, Vol. 1 — Album by Calibri Gang |website=Apple Music |date=2021-12-28 |language=en |access-date=2026-10-20}}</ref> Поступно зачала ґрупа все частїше і актівнїше зачленовати до своёй творчости русиньскый язык і карпатьскый фолклор, чім тото направлїня упевнили на міні албумі „Rusínska krov“ (2023). Шыроке узнаня на словеньскім і русиньскій сцені сі тріо здобыло в роках 2024–2025 по выданю концепчных албумів ''Žyvani'' (2024), ''Folkrap'' (октобер 2024) та ''Folkrap 2'' (2025), котры вышли під властным лейблом ''Calibri Records''.<ref name="apple_folkrap">{{Cite web |url=https://music.apple.com/us/album/folkrap/1774116909 |title=FOLKRAP — Album by HEKTOR, Trap Boy Donatelliss & T challabeatz |website=Apple Music |date=2024-10-11 |language=en |access-date=2026-10-20}}</ref> Меджі найпопуларнїшых композіцій і відеокліпів того періоду суть „Husočky“, „Maľare“, „Ruthen“, „Pidmanula“, „Ridnyj kraj“ і „Iv bym, piv bym“, з котрых каждый назберав десяткі аж стовкы тісяч переглядів на платформі [[YouTube]].<ref name="youtube">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/@calibrigang6627 |title=CALIBRI GANG — офіційний YouTube-канал |website=YouTube |access-date=2026-10-20}}</ref> == Музичный штіл == Музика ґрупы „Calibri Gang“ ся вызначує споїнём репового рецітатіву, треповых і електронічных бітів з традічныма русиньскыма народныма мелодіями, многоголосностёв і акустічныма інштрументами (гуслї, акордеон, цімбалы). Подля слов членів капелы ся при створїню властного звуку іншпіровали єднак автентічным сельскым фолклором Пряшівского краю, в котрім вырастали од дїтства, єднак сучаснов выходоевропсков фолк-репоров сценов (головно творчостёв україньской капелы [[Kalush Orchestra]]).<ref name="startitup"/> Тексты пісень обсягують темы захованя русиньской ідентіты і родного языка, колоріту сельского жывота, молодежницькой забавы, особных скушеностей і самоіронії. Векшыну аранжманів, міксованя треків, як ай накручаня і стригу відеокліпів членове ґрупы реалізують властныма силами.<ref name="startitup"/> == Сполупраца і концертна чінность == Капела актівно сполупрацує з далшыма представителями русиньской і словеньской музичной сцены. Шыроку популарность сі здобыли головно сполочны проєкты з репером Don Čičo (сінґлы „Pravda“ і „Darmo“, выданы на лейблї „Kali Records“), дївоцькым фолклорным ансамблем „Ľudová hudba Beťárky“ (відеокліп „Tokajské dzivočky“), русиньскым проєктом „Teraborsuk“ („Byl Ja Parobočok“), капелов „Kapela Medium“ („Leto“) і вокалным дуетом „Spivana prohuľka“ („Diskotanec' / Діскотанець“, 2026).<ref name="youtube" /><ref name="startitup" /> Колектів реґуларно выступлює на културных і музичных фестівалах у выходнім Словеньску (головно в [[Гуменне]], [[Снина|Снинї]], [[Меджілабірцї|Меджілабірцях]] і на русиньскім фестівалї в [[Микова|Микові]]), орґанізує соловы концерты і презентації албумів і пропаґує русиньску културу на соціалных сїтях [[TikTok]], [[Instagram]] і на стрімовых платформах.<ref name="startitup" /> == Діскоґрафія == === Штудіовы албумы лбумы === * ''Beefeater, Vol. 1'' (2021)<ref name="apple_beefeater" /> * ''Žyvani'' (2024) * ''Folkrap'' (2024)<ref name="apple_folkrap" /> * ''Folkrap 2'' (2025) === Мініалбумы === * ''Rusínska krov'' (2023) === Выбраны сінґлы === * ''STFUP'' (2022) * ''V noci'' (2022) * ''Havana'' (2022) * ''Ghetto'' (2022) * ''NITRO'' (2022) * ''Tokajské dzivočky'' (за участёв ĽH Beťárky, 2024) * ''Husočky'' (2024) * ''Šuhaj'' (2024) * ''Ruthen'' (2024) * ''Pravda'' (за участёв Don Čičo, 2024) * ''DARMO'' (за участёв Don Čičo, 2025) * ''Ridnyj kraj'' (2025) * ''Pidmanula'' (2025) * ''Leto'' (за участёв Kapela Medium, 2025) * ''Diskotanec' / Діскотанець'' (за участёв SPIVANA PROHUĽKA / СПІВАНА ПРОГУЛЬКA, 2026) == Референції == {{референції}} == Вонкашнї одказы == * [[Файл:2024 Spotify logo without text.svg|15px]] [https://open.spotify.com/artist/4q5dCq8XeUVm9nZX2QsnPH Calibri Gang на Spotify] * [[Файл:Apple Music icon.svg|15px]] [https://music.apple.com/us/artist/calibri-gang/1602016473 Calibri Gang на Apple Music] * [[Файл:YouTube full-color icon (2024).svg|15px]] [https://www.youtube.com/@calibrigang6627 Офіціалный канал на YouTube] * [[Файл:Instagram logo 2022.svg|15px]] [https://www.instagram.com/calibri_gang Офіціална сторінка на Instagram] * [https://web.archive.org/web/20260106182727/https://app.chartmetric.com/artist/8274238 Chartmetric — штатістікы Calibri Gang] [[Катеґорія:Словеньскы музичны ґрупы]] [[Катеґорія:Русиньска култура]] [[Катеґорія:Реповы ґрупы]] 370kn6p770vvrahuxrltmmrmseue3kx 174076 174074 2026-10-20T21:16:20Z Halajkovič 33393 +корекція 174076 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Infobox | name = | bodystyle = width: 23em; font-size: 89% | titlestyle = | abovestyle = background-color: #E9EAEE | subheaderstyle = | title = | above = Calibri Gang | subheader = Калі́брі Ґенґ | subheader2 = | imagestyle = | captionstyle = | image = | caption = | headerstyle = background-color: #E9EAEE | labelstyle = | datastyle = | header1 = Основна інформація | label1 = Походжіня | data1 = [[Радвань над Лабірцём]], [[окрес Меджілабірцї]] | header2 = | label2 = Жанер | data2 = фолкреп<br>[[гіп-гоп]]<br>[[треп]] | header3 = | label3 = Рокы | data3 = 2020–{{abbr|п. ч.|притомный час|0}} | header4 = | label4 = Штат | data4 = {{SVK}} | header5 = | label5 = Язык | data5 = [[Русиньскый язык|русиньскый]]<br>[[Словеньскый язык|словеньскый]] | header6 = | label6 = Тематіка | data6 = [[русины|русиньска ідентіта]]<br>[[фолклор]]<br>сельскый жывот<br>самоіронія | label7 = Лейбел | data7 = Calibri Records<br>Kali Records (окремы сінґлы) | label8 = Зложіня | data8 = Іван Гудак (Hektor)<br>Крістіан Гнат (Trap Boy Donatelliss)<br>Ерік Ґашпар (Tchallabeatz) | label9 = Сполупраца | data9 = Don Čičo<br>ĽH Beťárky<br>Teraborsuk<br>Kapela Medium<br>SPIVANA PROHUĽKA / СПІВАНА ПРОГУЛЬКA | header10 = [https://www.youtube.com/@calibrigang6627 Офіціалный канал на YouTube] }} '''Calibri Gang''' ('''Калі́брі Ґенґ''') є русиньска музична ґрупа з выходного Словеньска, котра выступать в жанрах фолкреп, гіп-гоп і треп. Ґрупа взникла в селї [[Радвань над Лабірцём]] ([[окрес Меджілабірцї]]) і споює елементы традічного карпаторусиньского фолклору зо сучаснов реповов музиков. Главным языком выступлїнь є [[Русиньскый язык|русиньскый]] (в комбінації зо словеньскым і выходословеньскыма діалектами).<ref name="startitup">{{Cite web |url=https://www.startitup.sk/folklor-obliekli-do-noveho-satu-robime-nieco-uplne-odlisne-nemame-konkurenciu-hovori-trio-calibri-gang/ |title=Calibri Gang mení našu hudobnú scénu, prichádzajú s folkrapom: „Robíme niečo úplne odlišné, nemáme konkurenciu“ |language=sk |publisher=Startitup.sk |date=2025-01-27 |access-date=2026-10-20}}</ref> == Зложіня ґрупы == Ґрупа має трёх членів:<ref name="startitup"/> * Іван Гудак ({{lang-sk|Ivan Hudák}}; Hektor), реповый інтерпрет, автор текстів, звуковый режісер (міксаж і мастерінґ) і стригач відеокліпів; * Крістіан Гнат ({{lang-sk|Kristián Hnát}}; Trap Boy Donatelliss), реповый інтерпрет, автор текстів і бітмейкер; * Ерік Ґашпар ({{lang-sk|Erik Gašpar}}; Tchallabeatz), музичный продуцент, аранжер і бітмейкер. == Історія == Капела взникла в роцї 2020 з ініціатівы родаків з села [[Радвань над Лабірцём]], Івана Ґудака (Hektor) і Крістіана Гната (Trap Boy Donatelliss), котры ся снажыли популарізовати русиньску громаду і модернізовати реґіоналну музичну дїдовизну посередництвом сучасных молодежницькых жанрів. Пізнїше ся к дуету припоїв музичный продуцент Ерік Ґашпар (Tchallabeatz), котрого Ґудак ословив з пропозіціём створити біт з хоснованём народных мотівів.<ref name="startitup"/> Назва „Calibri Gang“ є словнов гров, котра споює одказ на тіп писма Calibri (котре ся хоснує як штандартне писмо в проґрамі [[Microsoft Word]]) а анґліцькый термін „gang“ в змыслї музичной формації або банды приятелїв. Єдночасно назва наражать на выраз „тяжкый калібер“, чім повказує на енерґічность і нештандартность їх музичного штілу.<ref name="startitup"/> 28. децембра 2021 ґрупа выдала дебутовый штудіовый албум ''Beefeater, Vol. 1'' котрый є ладженый в класічнім гіп-гоповім і треповім штілї.<ref name="apple_beefeater">{{Cite web |url=https://music.apple.com/gb/album/beefeater-vol-1/1602019971 |title=Beefeater, Vol. 1 — Album by Calibri Gang |website=Apple Music |date=2021-12-28 |language=en |access-date=2026-10-20}}</ref> Поступно зачала ґрупа все частїше і актівнїше зачленовати до своёй творчости русиньскый язык і карпатьскый фолклор, чім тото направлїня упевнили на міні албумі „Rusínska krov“ (2023). Шыроке узнаня на словеньскім і русиньскій сцені сі тріо здобыло в роках 2024–2025 по выданю концепчных албумів ''Žyvani'' (2024), ''Folkrap'' (октобер 2024) та ''Folkrap 2'' (2025), котры вышли під властным лейблом ''Calibri Records''.<ref name="apple_folkrap">{{Cite web |url=https://music.apple.com/us/album/folkrap/1774116909 |title=FOLKRAP — Album by HEKTOR, Trap Boy Donatelliss & T challabeatz |website=Apple Music |date=2024-10-11 |language=en |access-date=2026-10-20}}</ref> Меджі найпопуларнїшых композіцій і відеокліпів того періоду суть „Husočky“, „Maľare“, „Ruthen“, „Pidmanula“, „Ridnyj kraj“ і „Iv bym, piv bym“, з котрых каждый назберав десяткі аж стовкы тісяч переглядів на платформі [[YouTube]].<ref name="youtube">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/@calibrigang6627 |title=CALIBRI GANG — офіційний YouTube-канал |website=YouTube |access-date=2026-10-20}}</ref> == Музичный штіл == Музика ґрупы „Calibri Gang“ ся вызначує споїнём репового рецітатіву, треповых і електронічных бітів з традічныма русиньскыма народныма мелодіями, многоголосностёв і акустічныма інштрументами (гуслї, акордеон, цімбалы). Подля слов членів капелы ся при створїню властного звуку іншпіровали єднак автентічным сельскым фолклором Пряшівского краю, в котрім вырастали од дїтства, єднак сучаснов выходоевропсков фолк-репоров сценов (головно творчостёв україньской капелы [[Kalush Orchestra]]).<ref name="startitup"/> Тексты пісень обсягують темы захованя русиньской ідентіты і родного языка, колоріту сельского жывота, молодежницькой забавы, особных скушеностей і самоіронії. Векшыну аранжманів, міксованя треків, як ай накручаня і стригу відеокліпів членове ґрупы реалізують властныма силами.<ref name="startitup"/> == Сполупраца і концертна чінность == Капела актівно сполупрацує з далшыма представителями русиньской і словеньской музичной сцены. Шыроку популарность сі здобыли головно сполочны проєкты з репером Don Čičo (сінґлы „Pravda“ і „Darmo“, выданы на лейблї „Kali Records“), дївоцькым фолклорным ансамблем „Ľudová hudba Beťárky“ (відеокліп „Tokajské dzivočky“), русиньскым проєктом „Teraborsuk“ („Byl Ja Parobočok“), капелов „Kapela Medium“ („Leto“) і вокалным дуетом „Spivana prohuľka“ („Diskotanec' / Діскотанець“, 2026).<ref name="youtube" /><ref name="startitup" /> Колектів реґуларно выступлює на културных і музичных фестівалах у выходнім Словеньску (головно в [[Гуменне]], [[Снина|Снинї]], [[Меджілабірцї|Меджілабірцях]] і на русиньскім фестівалї в [[Микова|Микові]]), орґанізує соловы концерты і презентації албумів і пропаґує русиньску културу на соціалных сїтях [[TikTok]], [[Instagram]] і на стрімовых платформах.<ref name="startitup" /> == Діскоґрафія == === Штудіовы албумы лбумы === * ''Beefeater, Vol. 1'' (2021)<ref name="apple_beefeater" /> * ''Žyvani'' (2024) * ''Folkrap'' (2024)<ref name="apple_folkrap" /> * ''Folkrap 2'' (2025) === Мініалбумы === * ''Rusínska krov'' (2023) === Выбраны сінґлы === * ''STFUP'' (2022) * ''V noci'' (2022) * ''Havana'' (2022) * ''Ghetto'' (2022) * ''NITRO'' (2022) * ''Tokajské dzivočky'' (за участёв ĽH Beťárky, 2024) * ''Husočky'' (2024) * ''Šuhaj'' (2024) * ''Ruthen'' (2024) * ''Pravda'' (за участёв Don Čičo, 2024) * ''DARMO'' (за участёв Don Čičo, 2025) * ''Ridnyj kraj'' (2025) * ''Pidmanula'' (2025) * ''Leto'' (за участёв Kapela Medium, 2025) * ''Diskotanec' / Діскотанець'' (за участёв SPIVANA PROHUĽKA / СПІВАНА ПРОГУЛЬКA, 2026) == Референції == {{референції}} == Вонкашнї одказы == * [[Файл:2024 Spotify logo without text.svg|15px]] [https://open.spotify.com/artist/4q5dCq8XeUVm9nZX2QsnPH Calibri Gang на Spotify] * [[Файл:Apple Music icon.svg|15px]] [https://music.apple.com/us/artist/calibri-gang/1602016473 Calibri Gang на Apple Music] * [[Файл:YouTube full-color icon (2024).svg|15px]] [https://www.youtube.com/@calibrigang6627 Офіціалный канал на YouTube] * [[Файл:Instagram logo 2022.svg|15px]] [https://www.instagram.com/calibri_gang Офіціална сторінка на Instagram] * [https://web.archive.org/web/20260106182727/https://app.chartmetric.com/artist/8274238 Chartmetric — штатістікы Calibri Gang] [[Катеґорія:Словеньскы музичны ґрупы]] [[Катеґорія:Русиньска култура]] [[Катеґорія:Реповы ґрупы]] psej2sq2bqll4qq9akbct42xdmy14yd Воля Михова 0 23814 174041 161339 2026-10-20T19:25:49Z Halajkovič 33393 +доповнїня 174041 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Інфобокс місто | назва = Воля мігова | містна_назва = {{lang-pl|Wola Michowa}} | тіп = село | образок = Wola Michowa, kosciol.jpg | попис_образку = Церьков | ерб = | прапор = | штат = Польско | войводство = [[Підкарпатьске воєводство|Підкарпатьске]] | повят = [[Повят Санок|Санок]] | історічный_реґіон = [[Лемковина]] | коордінаты = 49°13′51″ с. ш. 22°09′53″ в. д. | перша_змінка = [[1546]] | містьске_право = [[1730]] | тіп_председы = Вуйт | пріматор = Роман Бздик | розлога = 22,54<ref>{{cite web |url=http://lemko.org/polish/szum.html |title=Przejawy kultury łemkowskiej w Polsce południowo-wschodniej. Liczba domów i ludzi na Łemkowszczyźnie |website=Lemko.org |language=pl |accessdate=2026-10-20}}</ref> | надморьска_вышка = 381 | водоєм = [[Ослава]], потік Хлівный | обывательство = 78<ref>[https://bip.komancza.pl/bip/i/3319 Raport o stanie gminy Komańcza w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024] s. 13</ref> | рік_обывательства = 2024 | густота = 1160 | часове_пасмо = [[CET]] ([[UTC+1]], в лїтї [[UTC+1]]) | поштовый_код = 38-543 | телефонный_код = +48 13 | код = 0354554 | тіп_коду = Код SIMC }} '''Вóля мі́гова''' ({{lang-pl|Wola Michowa}}) є [[село]] в [[Польско|Польску]] в повятї Санок в [[Підкарпатьске воєводство|Підкарпатьскім войводстві]], котре было до [[акція Вісла|акції Вісла]] лемківске.<ref>{{cite web |url=http://lemko.org/lih/lihchp23.html |title=Села в Польщi де до 1947 року пережывали Лемкы |publisher=lemko.org |accessdate=2011-09-01}}</ref> Належить до ґміны Команьча. == Історія == [[File:Польське військо під час акції Вісла у 1947 р. на фоні спустошеного села Воля Мігова.jpg|thumb|left|230px|Польска армада почас [[Акція Вісла|акції Вісла]] в роцї 1947 на фонї зніченого села Воля Мігова]] Село было заложене на основі волоського права в роцї 1546 як кралёвскый маєток. В данёвым реґістрї з року 1565 є уведженый руськый священик (піп), што свідчіть о екзістенції церькви. В роцї 1730 село здобыло штатут міста.<ref name="Komańcza">{{cite web |url=https://komancza.pl/s/39/wola-michowa-dawne-wielokulturowe-miasteczko-na-prawach-miejskich |title=Wola Michowa — dawne wielokulturowe miasteczko na prawach miejskich |website=Urząd Gminy Komańcza |language=pl |accessdate=2026-10-20}}</ref> До року 1772 належало до Руського войводства, земля Саночка. Од року 1772 стратило штатут міста і належало к ліському бецірку самбірьского ціркулу Галічі. На концї 19. стороча мало 840 обывателїв, з того 240 [[Евреи|Жыдів]].<ref name="Komańcza" /> Каждый рік ся ту одбывало 6 ярмарків.<ref name="Komańcza" /> В роцї 1843 была поставена камняну церьков святого Миколая.<ref>{{cite web |url=https://www.twojebieszczady.net/wola-mich/kosciol_wm.php |title=Parafia rzymskokatolicka p.w. św. Piotra i Pawła w Łupkowie - kościół w Woli Michowej |author=Gosztyła W. |website=Twoje Bieszczady |language=pl |accessdate=2026-10-20}}</ref> В роцї 1895 была побудована узкорозходна желїзніця з Нового Лупкова до Тісны.<ref>{{cite web |url=https://www.wedrowki.com/kolej/bkl/wstepu_cd.html |title=Historia budowy linii wąskotorowej Nowy Łupków – Cisna |website=Wędrówki.com — Kolej Leśna |language=pl |accessdate=2026-10-20}}</ref> В роцї 1927 мало село 777 обывателїв (з того 148 Жыдів).<ref>{{cite web |url=https://sztetl.org.pl |title=Wola Michowa — History of community |website=Virtual Shtetl |publisher=Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN |language=en |accessdate=2026-10-20}}</ref> Перед выгнанём Лемків в роцї 1945 до [[СССР]] і депортаціёв в роцї 1947 у рамках [[Акція Вісла|акції Вісла]]<ref>{{Cite web |url=http://lemky.com/244-operaciyi-visla-spisok-viselenikh-u-khodi.html |title=Акція «ВІСЛА»: Список виселених сіл і містечок |accessdate=17 липня 2017 |archive-date=30 липня 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170730201347/http://lemky.com/244-operaciyi-visla-spisok-viselenikh-u-khodi.html }}</ref> была у селї ґрекокатолицька парафія Лупківского деканату.<ref>{{Cite web |url=https://docviewer.yandex.ua/?url=ya-disk-public%3A%2F%2FWA6web7rpPq2KjU3hg0%2Bhty7bC3qoxoBIy41lS2HXAo%3D&name=shematyzm-peremyszl-1936.pdf&c=57cc68f1d607 |title=Шематизм Перемиськои єпархії. – Перемишль, 1936. – с. 63 |accessdate=6 вересня 2016 |archive-date=15 березня 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180315070630/https://docviewer.yandex.ua/?url=ya-disk-public%3A%2F%2FWA6web7rpPq2KjU3hg0%2Bhty7bC3qoxoBIy41lS2HXAo%3D&name=shematyzm-peremyszl-1936.pdf&c=57cc68f1d607 }}</ref> По Другій світовій войнї было тото горьске село притулком про войска [[УПА]]. Было часточно знічене, решта было знічене в роцї 1950 (окрем декотрых домів в Малій Волї), меджі нима ай дзвоніця і калпічка, і в роцї 1953 ай костел. На місто Лемків ся настяговали [[Поляци]].<ref name="Komańcza" /> == Сучасность == [[Файл:Cmentarz zydowski w Woli Michowej - Jewish Cemetery in Wola Michowa 2.JPG|thumb|240px|Руїны жыдівского цінтеря]] Заховали ся остаткы жыдівского і лемківско-україньского цінтерїв.<ref name="Komańcza" /> В роцї 2010 быв поставеный костел.<ref>{{cite web |url=https://nowylupkow.przemyska.pl/kosciol-filialny-w-woli-michowej/ |title=Kościół filialny w Woli Michowej |website=Parafia Nowy Łupków |language=pl |accessdate=2026-10-20}}</ref> == Референції == {{reflist}} == Жрїдла == * {{SgKP|VI|318|Michowa Wola}} * {{SgKP|XV_cz.2|322|Michowa Wola}} * Egon Erwin Kisch, ''Zapisz to Kisch!'', Warszawa 1957. * Wojciech Wesołkin, ''Wola Michowa i okolice'', Sanok 2010. * Wojciech Wesołkin, ''W dorzeczu Osławy cz. I. Wola Michowa - wieś, miasto i gmina zbiorowa,'' Bieszczad 15, Ustrzyki Dolne 2009, s.126-167 [[Катеґорія:Лемківскы села в Польску]] [[Катеґорія:Саноцькый повіт]] 9oail2zu0ygb2607hide7dd3sdiiu0o 174042 174041 2026-10-20T19:51:21Z Flipdot 23893 Flipdot перемістив сторінку [[Воля мiгова]] на місце напрямлїня [[Воля Михова]] не зохабивши напрямлїня: Назва з помилкою: Ник. Капраль М. (2021). Карпаторусинські поселеня 174041 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Інфобокс місто | назва = Воля мігова | містна_назва = {{lang-pl|Wola Michowa}} | тіп = село | образок = Wola Michowa, kosciol.jpg | попис_образку = Церьков | ерб = | прапор = | штат = Польско | войводство = [[Підкарпатьске воєводство|Підкарпатьске]] | повят = [[Повят Санок|Санок]] | історічный_реґіон = [[Лемковина]] | коордінаты = 49°13′51″ с. ш. 22°09′53″ в. д. | перша_змінка = [[1546]] | містьске_право = [[1730]] | тіп_председы = Вуйт | пріматор = Роман Бздик | розлога = 22,54<ref>{{cite web |url=http://lemko.org/polish/szum.html |title=Przejawy kultury łemkowskiej w Polsce południowo-wschodniej. Liczba domów i ludzi na Łemkowszczyźnie |website=Lemko.org |language=pl |accessdate=2026-10-20}}</ref> | надморьска_вышка = 381 | водоєм = [[Ослава]], потік Хлівный | обывательство = 78<ref>[https://bip.komancza.pl/bip/i/3319 Raport o stanie gminy Komańcza w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024] s. 13</ref> | рік_обывательства = 2024 | густота = 1160 | часове_пасмо = [[CET]] ([[UTC+1]], в лїтї [[UTC+1]]) | поштовый_код = 38-543 | телефонный_код = +48 13 | код = 0354554 | тіп_коду = Код SIMC }} '''Вóля мі́гова''' ({{lang-pl|Wola Michowa}}) є [[село]] в [[Польско|Польску]] в повятї Санок в [[Підкарпатьске воєводство|Підкарпатьскім войводстві]], котре было до [[акція Вісла|акції Вісла]] лемківске.<ref>{{cite web |url=http://lemko.org/lih/lihchp23.html |title=Села в Польщi де до 1947 року пережывали Лемкы |publisher=lemko.org |accessdate=2011-09-01}}</ref> Належить до ґміны Команьча. == Історія == [[File:Польське військо під час акції Вісла у 1947 р. на фоні спустошеного села Воля Мігова.jpg|thumb|left|230px|Польска армада почас [[Акція Вісла|акції Вісла]] в роцї 1947 на фонї зніченого села Воля Мігова]] Село было заложене на основі волоського права в роцї 1546 як кралёвскый маєток. В данёвым реґістрї з року 1565 є уведженый руськый священик (піп), што свідчіть о екзістенції церькви. В роцї 1730 село здобыло штатут міста.<ref name="Komańcza">{{cite web |url=https://komancza.pl/s/39/wola-michowa-dawne-wielokulturowe-miasteczko-na-prawach-miejskich |title=Wola Michowa — dawne wielokulturowe miasteczko na prawach miejskich |website=Urząd Gminy Komańcza |language=pl |accessdate=2026-10-20}}</ref> До року 1772 належало до Руського войводства, земля Саночка. Од року 1772 стратило штатут міста і належало к ліському бецірку самбірьского ціркулу Галічі. На концї 19. стороча мало 840 обывателїв, з того 240 [[Евреи|Жыдів]].<ref name="Komańcza" /> Каждый рік ся ту одбывало 6 ярмарків.<ref name="Komańcza" /> В роцї 1843 была поставена камняну церьков святого Миколая.<ref>{{cite web |url=https://www.twojebieszczady.net/wola-mich/kosciol_wm.php |title=Parafia rzymskokatolicka p.w. św. Piotra i Pawła w Łupkowie - kościół w Woli Michowej |author=Gosztyła W. |website=Twoje Bieszczady |language=pl |accessdate=2026-10-20}}</ref> В роцї 1895 была побудована узкорозходна желїзніця з Нового Лупкова до Тісны.<ref>{{cite web |url=https://www.wedrowki.com/kolej/bkl/wstepu_cd.html |title=Historia budowy linii wąskotorowej Nowy Łupków – Cisna |website=Wędrówki.com — Kolej Leśna |language=pl |accessdate=2026-10-20}}</ref> В роцї 1927 мало село 777 обывателїв (з того 148 Жыдів).<ref>{{cite web |url=https://sztetl.org.pl |title=Wola Michowa — History of community |website=Virtual Shtetl |publisher=Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN |language=en |accessdate=2026-10-20}}</ref> Перед выгнанём Лемків в роцї 1945 до [[СССР]] і депортаціёв в роцї 1947 у рамках [[Акція Вісла|акції Вісла]]<ref>{{Cite web |url=http://lemky.com/244-operaciyi-visla-spisok-viselenikh-u-khodi.html |title=Акція «ВІСЛА»: Список виселених сіл і містечок |accessdate=17 липня 2017 |archive-date=30 липня 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170730201347/http://lemky.com/244-operaciyi-visla-spisok-viselenikh-u-khodi.html }}</ref> была у селї ґрекокатолицька парафія Лупківского деканату.<ref>{{Cite web |url=https://docviewer.yandex.ua/?url=ya-disk-public%3A%2F%2FWA6web7rpPq2KjU3hg0%2Bhty7bC3qoxoBIy41lS2HXAo%3D&name=shematyzm-peremyszl-1936.pdf&c=57cc68f1d607 |title=Шематизм Перемиськои єпархії. – Перемишль, 1936. – с. 63 |accessdate=6 вересня 2016 |archive-date=15 березня 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180315070630/https://docviewer.yandex.ua/?url=ya-disk-public%3A%2F%2FWA6web7rpPq2KjU3hg0%2Bhty7bC3qoxoBIy41lS2HXAo%3D&name=shematyzm-peremyszl-1936.pdf&c=57cc68f1d607 }}</ref> По Другій світовій войнї было тото горьске село притулком про войска [[УПА]]. Было часточно знічене, решта было знічене в роцї 1950 (окрем декотрых домів в Малій Волї), меджі нима ай дзвоніця і калпічка, і в роцї 1953 ай костел. На місто Лемків ся настяговали [[Поляци]].<ref name="Komańcza" /> == Сучасность == [[Файл:Cmentarz zydowski w Woli Michowej - Jewish Cemetery in Wola Michowa 2.JPG|thumb|240px|Руїны жыдівского цінтеря]] Заховали ся остаткы жыдівского і лемківско-україньского цінтерїв.<ref name="Komańcza" /> В роцї 2010 быв поставеный костел.<ref>{{cite web |url=https://nowylupkow.przemyska.pl/kosciol-filialny-w-woli-michowej/ |title=Kościół filialny w Woli Michowej |website=Parafia Nowy Łupków |language=pl |accessdate=2026-10-20}}</ref> == Референції == {{reflist}} == Жрїдла == * {{SgKP|VI|318|Michowa Wola}} * {{SgKP|XV_cz.2|322|Michowa Wola}} * Egon Erwin Kisch, ''Zapisz to Kisch!'', Warszawa 1957. * Wojciech Wesołkin, ''Wola Michowa i okolice'', Sanok 2010. * Wojciech Wesołkin, ''W dorzeczu Osławy cz. I. Wola Michowa - wieś, miasto i gmina zbiorowa,'' Bieszczad 15, Ustrzyki Dolne 2009, s.126-167 [[Катеґорія:Лемківскы села в Польску]] [[Катеґорія:Саноцькый повіт]] 9oail2zu0ygb2607hide7dd3sdiiu0o 174170 174042 2026-10-21T00:03:12Z Halajkovič 33393 +корекція 174170 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Інфобокс місто | назва = Воля Михова | містна_назва = {{lang-pl|Wola Michowa}} | тіп = село | образок = Wola Michowa, kosciol.jpg | попис_образку = Церьков | ерб = | прапор = | штат = Польско | войводство = [[Підкарпатьске воєводство|Підкарпатьске]] | повят = [[Повят Санок|Санок]] | історічный_реґіон = [[Лемковина]] | коордінаты = 49°13′51″ с. ш. 22°09′53″ в. д. | перша_змінка = [[1546]] | містьске_право = [[1730]] | тіп_председы = Вуйт | пріматор = Роман Бздик | розлога = 22,54<ref>{{cite web |url=http://lemko.org/polish/szum.html |title=Przejawy kultury łemkowskiej w Polsce południowo-wschodniej. Liczba domów i ludzi na Łemkowszczyźnie |website=Lemko.org |language=pl |accessdate=2026-10-20}}</ref> | надморьска_вышка = 381 | водоєм = [[Ослава]], потік Хлівный | обывательство = 78<ref>[https://bip.komancza.pl/bip/i/3319 Raport o stanie gminy Komańcza w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024] s. 13</ref> | рік_обывательства = 2024 | густота = 1160 | часове_пасмо = [[CET]] ([[UTC+1]], в лїтї [[UTC+1]]) | поштовый_код = 38-543 | телефонный_код = +48 13 | код = 0354554 | тіп_коду = Код SIMC }} '''Воля Михова'''<ref>{{Карпаторусинські поселеня 2021|chapter=Воля Михова|page=25}}</ref> ({{lang-pl|Wola Michowa}}) є [[село]] в [[Польско|Польску]] в повятї Санок в [[Підкарпатьске воєводство|Підкарпатьскім войводстві]], котре было до [[акція Вісла|акції Вісла]] лемківске.<ref>{{cite web |url=http://lemko.org/lih/lihchp23.html |title=Села в Польщi де до 1947 року пережывали Лемкы |publisher=lemko.org |accessdate=2011-09-01}}</ref> Належить до ґміны Команьча. == Історія == [[File:Польське військо під час акції Вісла у 1947 р. на фоні спустошеного села Воля Мігова.jpg|thumb|left|230px|Польска армада почас [[Акція Вісла|акції Вісла]] в роцї 1947 на фонї зніченого села Воля Михова]] Село было заложене на основі волоського права в роцї 1546 як кралёвскый маєток. В данёвым реґістрї з року 1565 є уведженый руськый священик (піп), што свідчіть о екзістенції церькви. В роцї 1730 село здобыло штатут міста.<ref name="Komańcza">{{cite web |url=https://komancza.pl/s/39/wola-michowa-dawne-wielokulturowe-miasteczko-na-prawach-miejskich |title=Wola Michowa — dawne wielokulturowe miasteczko na prawach miejskich |website=Urząd Gminy Komańcza |language=pl |accessdate=2026-10-20}}</ref> До року 1772 належало до Руського войводства, земля Саночка. Од року 1772 стратило штатут міста і належало к ліському бецірку самбірьского ціркулу Галічі. На концї 19. стороча мало 840 обывателїв, з того 240 [[Евреи|Жыдів]].<ref name="Komańcza" /> Каждый рік ся ту одбывало 6 ярмарків.<ref name="Komańcza" /> В роцї 1843 была поставена камняну церьков святого Миколая.<ref>{{cite web |url=https://www.twojebieszczady.net/wola-mich/kosciol_wm.php |title=Parafia rzymskokatolicka p.w. św. Piotra i Pawła w Łupkowie - kościół w Woli Michowej |author=Gosztyła W. |website=Twoje Bieszczady |language=pl |accessdate=2026-10-20}}</ref> В роцї 1895 была побудована узкорозходна желїзніця з Нового Лупкова до Тісны.<ref>{{cite web |url=https://www.wedrowki.com/kolej/bkl/wstepu_cd.html |title=Historia budowy linii wąskotorowej Nowy Łupków – Cisna |website=Wędrówki.com — Kolej Leśna |language=pl |accessdate=2026-10-20}}</ref> В роцї 1927 мало село 777 обывателїв (з того 148 Жыдів).<ref>{{cite web |url=https://sztetl.org.pl |title=Wola Michowa — History of community |website=Virtual Shtetl |publisher=Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN |language=en |accessdate=2026-10-20}}</ref> Перед выгнанём Лемків в роцї 1945 до [[СССР]] і депортаціёв в роцї 1947 у рамках [[Акція Вісла|акції Вісла]]<ref>{{Cite web |url=http://lemky.com/244-operaciyi-visla-spisok-viselenikh-u-khodi.html |title=Акція «ВІСЛА»: Список виселених сіл і містечок |accessdate=17 липня 2017 |archive-date=30 липня 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170730201347/http://lemky.com/244-operaciyi-visla-spisok-viselenikh-u-khodi.html }}</ref> была у селї ґрекокатолицька парафія Лупківского деканату.<ref>{{Cite web |url=https://docviewer.yandex.ua/?url=ya-disk-public%3A%2F%2FWA6web7rpPq2KjU3hg0%2Bhty7bC3qoxoBIy41lS2HXAo%3D&name=shematyzm-peremyszl-1936.pdf&c=57cc68f1d607 |title=Шематизм Перемиськои єпархії. – Перемишль, 1936. – с. 63 |accessdate=6 вересня 2016 |archive-date=15 березня 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180315070630/https://docviewer.yandex.ua/?url=ya-disk-public%3A%2F%2FWA6web7rpPq2KjU3hg0%2Bhty7bC3qoxoBIy41lS2HXAo%3D&name=shematyzm-peremyszl-1936.pdf&c=57cc68f1d607 }}</ref> По Другій світовій войнї было тото горьске село притулком про войска [[УПА]]. Было часточно знічене, решта было знічене в роцї 1950 (окрем декотрых домів в Малій Волї), меджі нима ай дзвоніця і калпічка, і в роцї 1953 ай костел. На місто Лемків ся настяговали [[Поляци]].<ref name="Komańcza" /> == Сучасность == [[Файл:Cmentarz zydowski w Woli Michowej - Jewish Cemetery in Wola Michowa 2.JPG|thumb|240px|Руїны жыдівского цінтеря]] Заховали ся остаткы жыдівского і лемківско-україньского цінтерїв.<ref name="Komańcza" /> В роцї 2010 быв поставеный костел.<ref>{{cite web |url=https://nowylupkow.przemyska.pl/kosciol-filialny-w-woli-michowej/ |title=Kościół filialny w Woli Michowej |website=Parafia Nowy Łupków |language=pl |accessdate=2026-10-20}}</ref> == Референції == {{reflist}} == Жрїдла == * {{SgKP|VI|318|Michowa Wola}} * {{SgKP|XV_cz.2|322|Michowa Wola}} * Egon Erwin Kisch, ''Zapisz to Kisch!'', Warszawa 1957. * Wojciech Wesołkin, ''Wola Michowa i okolice'', Sanok 2010. * Wojciech Wesołkin, ''W dorzeczu Osławy cz. I. Wola Michowa - wieś, miasto i gmina zbiorowa,'' Bieszczad 15, Ustrzyki Dolne 2009, s.126-167 [[Катеґорія:Лемківскы села в Польску]] [[Катеґорія:Саноцькый повіт]] c3kvyz3vwl5b2nrax6sos39jx5nizxa Сызрань 0 24378 174028 164700 2026-10-20T19:03:52Z Engelseziekte 2261 delete 174028 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Сы́зрань''' ([[Російскый язык|рус]]. Сызрань) ([[Чувашськый язык|чув]]. Сызрань) ([[Чувашськый язык|уст. чув]]. Сисрӗн) ([[Ерзянськый язык|ерз]]. Сызрань ош) ([[Татарьскый язык|тат]]. Сызран) — [[Місто|варош]] у [[Самарська область|Самарськӱв области]], [[Росія|Росії]]. Адміністративный центр [[Сызранськый район|Сызранського района]]. {{Місто|аґломерація=Сызранська}} == Історія == [[Місто|Варош]] быв основаный у [[1683]] році, ге [[кріпость]]. [[Місто|Варош]] удносив ся до [[Сызранська засічена черта|Сызранської засіченої черты]]. У [[1876]] році быв зъединеный из [[Вязьма|Вязьмов]] [[Желѣзниця|желізным путём]]. == Знамі родакы == * [[Зон, Борис Вулфович|Зон Борис Вулфович]] ([[1898]]—[[1966]])&nbsp;— театралный режисер и [[Педагог|педаґоґ]] * [[Островськый, Аркадій Илліч|Островськый Аркадій Илліч]] ([[1914]]—[[1967]])&nbsp;— советськый композитор-гудак * [[Іонова, Наталія Илльӱвна|Іонова Наталія Илльӱвна]] (* [[1986]])&nbsp;— російська спӱвачка, бӱлш знама ге Глюк'OZA * [[Павлов, Валерій Анатоліёвич|Павлов Валерій Анатоліёвич]] (* [[1986]])&nbsp;— російськый фотьбаліст, полузащитник. * [[Скрипко, Игорь Сергіёвич|Скрипко Игорь Сергіёвич]] (* [[1991]])&nbsp;— [[актер]] театра и кіно. * [[Песков, Александр Василёвич|Песков Александр Василёвич]] (* [[1965]])&nbsp;— актер театра и кіно. == Удкликованя == * [https://web.archive.org/web/20160704171435/http://www.adm.syzran.ru/ Адміністрація варошського округа Сызрань] {{Ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20080405073315/http://samgd.ru/syzran/80/ Сторінка Думы варошського округа Сызрань] {{Ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20200727055226/http://www.lib.syzran.ru/ Централізована бібліотечна система варошського округа Сызрань] {{Ref-ru}} * [http://syzran-small.net/index.php?go=Page&id=3 Історія Сызрани] {{Ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20071224224249/http://www.samaratrans.info/SYZRAN/index.php Всьый общественный транспорт Сызрани] {{Ref-ru}} * [http://syzran-small.net/ Сайт за варош Сызрань] {{Ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20080115183552/http://www.syzraninfo.ru/ Сизранський інформаційний портал] {{Ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20051211170251/http://www.info.syzran.ru/ Сызрань-ИНФО] {{Ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20230508113513/http://www.tltnews.ru/weather/sizran.php Погода в Сизрані] {{Ref-ru}} * [http://heraldicum.narod.ru/russia/subjects/towns/syzran.htm Історія герба Сизрані]{{Dead link|date=липень 2019}} {{Ref-ru}} * [http://www.syzran-small.net/index.php?go=Pages&in=view&id=37 Карта-схема міста] {{Ref-en}} * [http://www.syzran-small.net/index.php?go=Pages&in=view&id=250 Схема транзитного руху через місто] {{Ref-en}} [[Катеґорія:Міста Росії]] [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Населены пункты России]] [[Катеґорія:Сызрань]] [[Катеґорія:Основаны 1683]] {{Стыржень}} g528455uyv8ecugat1938wvheqe6sx0 Сопот 0 24442 174004 165060 2026-10-20T18:56:42Z Engelseziekte 2261 delete 174004 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Со́пот''' авадь '''Со́піт''' ({{Lang-uk|Сопіт}}) ({{Lang-pl|Sopot}}) — [[село]] у [[Стрыйскый раён|Стрыйському районови]], [[Львівска область|Львӱвської области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП}} == Ґеоґрафія == Через [[село]] тече ріка [[Сопот (ріка)|Сопот]]. Коло [[Село|села]], у [[Лѣс|хащи]] є знамый у краёви [[Сопот (водопад)|водопад «Сопот»]] котрый урыв си при пуднӱжёви неглубоку впадину заповнену [[Рінь|рінёв]].<ref>https://spadok.org.ua/krayeznavstvo/vodospad-sopit?utm_source=chatgpt.com</ref> == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1503]]. році. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]]. рӱк живе 698 людий, из них подля языка: [[Україньскый язык|украйинськый]] — 100% == Реліґія == [[Файл:Sopit_Cerk_Sv_Myxajila.jpg|ліворуч|міні|290x290пкс|Церква ст. Архистратиґа Михаила. Вид из вон. 1937. Згоріла у 2009. році]] {{main|Цирьков Сятого архистратиґа Михаила (Сопот)}}Май давно у селі Сопот была старовинна Цирьков ст. Архистратиґа Михаила (построєна у [[1836]].&nbsp;році). Она принадлежала ид триділным єднозрубным цирьквам, знамым пуд назвов «хыжньый тип». Єднак [[14. фебруар|14. фебруара]] [[2009]]. року храм изгорів. И парафіяне пуд час пожара спасли богослужебні речі, престол и даякі [[Икона|иконы]]. Богужаль, огинь изнищив храм и старинный [[Іконостас|иконостас]], якый не удало ся спасти.<ref>https://www.karpaty.info/ua/uk/lv/st/sopit/?utm_source=chatgpt.com</ref> == Археолоґія == Село Сопіт знамоє свойыми археолоґічными розвідками могылникӱв неоліта тай бронзы. Изслідовали ся протягом [[1972]]. року Прикарпатськыв експедиціёв Института общественных наук АН УССР. Удкрыто 80 поєдинокых, парных и ґруповых тілопалныих захранінь у урнах. Захраніня изкладали ся из урн, накрытых камінями авадь блюдом, и приставленого чибря. Лиш у двох захранінях было найдено бронзові браслеты. Уділять ся захраніня 26., якоє складало ся из 26. урн. До комплекса ритуалного чибря входять горшкы, амфоры, блюда. Даякі формы керамікы, її оформліня тяжівуть до лужицької културы. Датує ся VII—VIII ст. до н. е.<ref>https://spadok.org.ua/krayeznavstvo/vodospad-sopit?utm_source=chatgpt.com</ref> == Знамі родакы == ==== Родили ся ==== * [[Кметик, Володимир Иванович|Кметик Володимир Иванович]]&nbsp;— управитиль и ґазда телеканала «<nowiki/>[[Малятко TV]]<nowiki/>», директор анімаційної штудії «Фрескы». ; == Жрідла == * {{SgKP|XI|77|Sopot 1.) wś, pow. stryjski}} * ''Крушельницкая Л.<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mw3Q">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>И.'' Могильник конца бронзового века в Сопоте // Slovenską Archeológia.&nbsp;— Praga: [[Нѣтра|Nitra]], 1979.&nbsp;— XXVII.&nbsp;— №&nbsp;2.&nbsp;– С. 291—316. {{Ref-ru}}<span class="ref-info" title="російською мовою">([[Російскый язык|рус]].)</span> == Удкликованя == [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты Львовской области]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Бойковскы села на Украйині]] [[Катеґорія:Села]] osc0pegmu3aafwn7jt9a2im2yuolwoj Список політічных партій в Мадярьску 0 24471 174011 165867 2026-10-20T18:58:40Z Engelseziekte 2261 delete 174011 wikitext text/x-wiki {{Delete}} В тій статі суть списаны і політічны партії в [[Мадярьско|Мадіарьску]]. Мадіарьско має многопартайну сістему од того, як здобыло незалежность од револуції [[1989]]-го року. Од [[2026]]-го року політічный пейзаж доміновали дві великы партії [[Партія Пошаны і Свободы|партія Тисова]], котра має в Національна асамблея надполовичну векшыну і [[Фідес – Мадярьскый Громадяньскый Союз|Фідес]]. == Головны партії == Політічны партії в Національна асамблею або [[Европскый парламент|Европскый парламенті]]. {| class="wikitable sortable" ! colspan="3" |'''Назва''' !'''Голова партії''' !Національна асамблея<ref>[https://vtr.valasztas.hu/ogy2026/orszaggyules-osszetetele Composition of the National Assembly]</ref> !Європарламент |- ! style="background-color: #02163a" | | colspan="2" |[[Партія Пошаны і Свободы]] <small>''Tisztelet és Szabadság Párt''</small> |[[Пийтер Мадяр]] |141 |7 |- ! rowspan="2" style="background-color: #FF6A00" | | rowspan="2" |[[Фідес–КДНП]] <small>''Fidesz–KDNP''</small> |[[Фідес – Мадярьскый Громадяньскый Союз]] <small>''Fidesz - Magyar Polgári Szövetség''</small> |[[Віктор Орбан]] |44 |10 |- |[[Хрістіаньскодемократічна народна партія]] <small>''Kereszténydemokrata Néppárt''</small> |[[Жолт Шемєн]] |8 |1 |- ! style="background-color: #698c1c" | | colspan="2" |[[Рух Наша Батьківщина|Рух Наша Отцюзнина]] <small>''Mi Hazánk Mozgalom''</small> |[[Ласло Тороцькаї]] |6 |1 |- ! style="background-color: #0067AA" | | colspan="2" |[[Демократічна коаліція]] <small>''Demokratikus Koalíció''</small> |[[Клара Добрєв]] |0 |2 |} == Референції == [[Катеґорія:Політіка Мадярщины]] n08phzdf39gt3p1ho7weymd2x2mt6wh Османьскый язык 0 25081 174052 170919 2026-10-20T20:35:15Z InternetArchiveBot 22034 Add 1 book for [[Вікіпедія:Перевірителность]] (20261020)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 174052 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Інфобокс язык | name = Османьскый язык | altname = Османьско-турецькый язык | nativename = {{lang|ota|لسان عثمانی}}<br />{{translit|ota|Lisân-ı Osmânî}} | region = [[Османьска імперія]] | ethnicity = [[Османьскы Турци]] | era = {{circa|15. стороча}}; в роцї 1928 го як літературный штандарт замінив [[Турецькый язык|модерный турецькый язык]]<ref>{{cite web|title= Turkey – Language Reform: From Ottoman To Turkish|url= http://countrystudies.us/turkey/25.htm|website= Countrystudies.us|access-date= 24 May 2016|url-status= live|archive-url= https://web.archive.org/web/20160409100335/http://countrystudies.us/turkey/25.htm|archive-date= 9 April 2016}}</ref> | familycolor = Altaic | fam1 = [[Туркіцькы языкы]] | fam2 = [[Общі туркіцькы языкы]] | fam3 = [[Оґузьскы языкы]] | fam4 = Западооґузьскы языкы | fam5 = | ancestor = [[Староанатольскый турецькый язык]] | script = [[Османьско-турецькый алфавіт]]<br>[[Арменьско-турецькый алфавіт]] | nation = {{ubl|[[Туніськый бейлік|Туніськім бейліку]]|[[Кретьскый штат|Кретьскім штатї]]|[[Емірат Джабал Шаммар|Еміратї Джабал Шаммар]]|[[Еґіптьскый хедіват|Еґіптьскім хедіватї]]|[[Османьска імперія|Османьскій імперії]]|[[Дочасна народна влада Югозападного Кавказу|Дочасній народній владї Югозападного Кавказу]]|[[Дочасна влада Западной Трації|Дочасній владї Западной Трації]]|[[Влада Великого народного згромаджіня|Турецькій дочасній владї]]|[[Турція|Турції]] ([[Турецькый язык#Языкова реформа і модерный турецькый язык|до року 1928]]){{efn|В конштітуціях Турецькой републікы з років 1921 і 1924 ся народный язык называв як „турецькый“.<ref>{{Cite web |title=5662 |url=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5662 |website=DergiPark}}</ref>}}}} | iso2 = ota | iso3 = ota | glotto = otto1234 | map = Growth of the Ottoman Empire.jpg | mapcaption = Османьска імперія на верьху своєй моци. В тім періодї ся в добитых областях розвивала ай османьско-турецька култура, включно з языком. | image = [[File:Ottoman Turkish in Nastaliq.png|200px]] | imagecaption = Османьско-турецькый язык писаный штілом [[насталік]]<br />({{lang|ota|لسان عثمانی}}) }} '''Осма́ньскый язы́к''' або '''османьско-турецькый язык''' ({{lang-ota|لسان عثمانى}}, ''Lisân-ı Osmânî'', турецька высловность: {{IPA|[li'sa:nɯ os'ma:ni:]}}; {{lang-tr|Osmanlıca}}, ''Osmanlı Türkçesi'') быв штандартізованов формов [[Турецькый язык|турецького языка]] в [[Османьска імперія|Османьскій імперії]] (14.–20. стороча н. е.). Писав ся османьско-турецькым алфавітом і во вшыткых оглядах во великій мірї черьпав з [[Перзьскый язык|перзьского]] і [[Арабскый язык|арабского языка]] (посередництвом перзьского).<ref name="Inan_2019">{{cite book |last=Inan |first=Murat Umut |year=2019 |chapter=Imperial Ambitions, Mystical Aspirations: Persian Learning in the Ottoman World |editor-last=Green |editor-first=Nile |title=The Persianate World: The Frontiers of a Eurasian Lingua Franca |language=English |publication-place=California |publisher=University of California Press |publication-date=2019 |pages=75–92 |doi=10.1525/luminos.64.b |isbn=978-0-520-97210-0}}</ref> Османьско-турецькый язык быв про сельскых [[Турци|Турків]] з великой части незрозумілым, тоты надале хосновали „kaba Türkçe“ („суровый/вулґарный турецькый“; пор. з [[Вулґарный латиньскый язык|вулґарным латиньскым]] і [[Демотічный-ґрецькый язык|демотічным ґрецькым]]), котрый обсяговав овелё менше чуджоязычных слов і є основов модерного штандартного турецького языка.<ref>{{cite book |author-link=Misha Glenny |last=Glenny |first=Misha |title=The Balkans — Nationalism, War, and the Great Powers, 1804–1999 |publisher=Penguin |year=2001 |page=99}}</ref> Меджі означіня того языка належали „lisân-ı Türkî“ або „zebân-ı Türkî“ („турецькый язык“) або, алтернатівно почас османьской еры, „lisân-ı Rûm“ або „zebân-ı Rûm“ („язык Румів“).<ref name="Inan_2019"/> В періодї Танзімату (1839–1876) ся при означованю языка хосновав термін „османьскый“ (لسان عثماني ''lisân-ı Osmânî'' або عثمانليجه ''Osmanlıca'').<ref>{{cite book |last=Kerslake |first=Celia |contribution=Ottoman Turkish |year=1998 |title=Turkic Languages |editor1=Lars Johanson |editor2=Éva Á. Csató |publisher=Routledge |location=New York |isbn=0415082005 |page=108}}</ref> Модерный турецькый язык хоснує такы самы терміны при означованю языка той добы (''Osmanlıca'' і ''Osmanlı Türkçesi''). В общім ся турецькый язык называв: تركجه ''Türkçe'' або تركی ''Türkî'' „турецькый“. == Історія == З історічного погляду прошов османьскый-турецькый язык трёми етапами вывоя: * {{translit|ota|Eski Osmanlı Türkçesi}} {{lang|ota|اسكی عثمانلی توركچه‌سی}} (староосманьскый турецькый язык): верзія османьско-турецького языка хоснована аж до 16. стороча. Была практічно ідентічнов з турецькым языком хоснованым в [[Селджуцька імперія|Селджуцькій імперії]] і в [[Анатольскы бейлікы|Анатольскых бейліках]] і была часто поважована за часть {{translit|ota|Eski Anadolu Türkçesi}} {{lang|ota|اسكی آناطولي توركچه‌سی}} ([[староанатольскый турецькый язык]]). * {{translit|ota|Orta Osmanlı Türkçesi}} {{lang|ota|اورتا عثمانلی توركچه‌سی}} (середнёосманьскый турецькый язык) або {{translit|ota|Klasik Osmanlıca}} (класічный османьско-турецькый язык): язык поезії і адміністрації од 16. стороча аж до періоду [[Танзімат]]у. * {{translit|ota|Yeni Osmanlı Türkçesi}} {{lang|ota|یڭی عثمانلی توركچه‌سی}} (новоосманьскый турецькый язык): верзія, котра ся сформовала од 50. років 19. стороча аж до 20. стороча під впливом журналістікы і западноорьєнтованой літературы. Османьско-турецькый язык ся вывивав і быв розсягло пересаджованый як імперіалный і дворовый язык почас влады Мегмеда II., на підпору котрого ся язык значно перзіфіковав.<ref name="Inan_2019"/> === Языкова реформа === {{Дале|Реформа турецького языка}} В роцї 1928, по падї Османьской імперії по Першой світовой войны і заложіню Турецькой републікы, у рамках розсяглых языковых реформ (котры были частёв шыршого контексту Ататюрковых реформ) заведженых [[Мустафа Кемал Ататюрк|Мустафов Кемалом Ататюрком]] дішло ку замінї многых перевзятых слов перзьского і арабского походжіня в языку їх турецькыма еквівалентами. Єдным з главных покровителїв реформы быв турецькый націоналіста [[Зія Ґекалп]].<ref>{{Cite journal |last=Aytürk |first=İlker |date=July 2008 |title=The First Episode of Language Reform in Republican Turkey: The Language Council from 1926 to 1931 |url=https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-royal-asiatic-society/article/abs/first-episode-of-language-reform-in-republican-turkey-the-language-council-from-1926-to-1931/1F1E7DDFF38AA89DC2FAD9EA22AE37FF |journal=Journal of the Royal Asiatic Society |volume=18 |issue=3 |page=277 |doi=10.1017/S1356186308008511 |hdl=11693/49487 |s2cid=162474551 |issn=1474-0591|hdl-access=free|url-access=subscription }}</ref> Частёв реформы было ай заміна [[Перзьскый алфавіт|перзьско-арабского]] писма [[Турецькый алфавіт|розшыренов латиніков]]. Тоты зміны мали за цїль підпорити розвой новой подобы писомного турецького языка, котрый бы лїпше одражав говореный язык, і єдночасно підпорити взник новой подобы говореного турецького языка, котрый бы посилнїв нову [[народ|народну ідентіту]] Турції як постосманьского [[суверенный штат|штату]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=Geoffrey |title=The Turkish Language Reform: A Catastrophic Success |publisher=Oxford University Press |year=2002 |isbn=978-0-19-925669-3}}</ref> Далшы приклады османьско-турецькых слов і їх модерных турецькых еквівалентів найдете в [[Список заміненых перевзятых слов в турецькім языку|списку заміненых перевзятых слов в турецькім языку]]. Низше уваджаме пять прикладів [[арабскых]] перевзятых слов вєдно з їх сінонімами турецького походжіня; арабскы перевзяты слова ся в модернім турецькім языку понынї хоснують попри турецькых словах. {| class="wikitable" ! [[Русиньскый язык|Русиньскый]] !! Османьскый !! [[Турецькый язык|Модерный турецькый]] |- | повинность || {{lang|ota|وظیفه}} {{translit|ota|vazife}} || {{lang|tr|görev}} |- | позітівный || {{lang|ota|مثبت}} {{translit|ota|müspet}} || {{lang|tr|olumlu}} |- | тяжкость || {{lang|ota|مشكل}} {{translit|ota|müşkül}} || {{lang|tr|güçlük}} |- | провінція || {{lang|ota|ولایت}} {{translit|ota|vilâyet}} || {{lang|tr|il}} |- | война || {{lang|ota|حرب}} {{translit|ota|harp}}|| {{lang|tr|savaş}} |} == Дїдовизна == З історічного погляду є османьско-турецькый язык передходцём модерного турецького языка. Днешнїй штандартный турецькый язык є єднак в основі {{lang|tr|Türkiye Türkçesi}} (турецькый язык Турції), писаный латиніков і обогаченый о множство [[неолоґізмы|неолоґізмів]], што значіть, же в сучасности обсягує овелё перевзятых слов з іншых языків, а османьско-турецьый язык ся на сучасный турецькый язык не перемінила зо дня на день. Спочатку ся змінило лем писмо і хоць дакотры домашнї господарьства надале хосновали арабску сістему в пріватнім жывотї, векшына турецького обывательства была в тім часї неґрамотна, што переход на латиньскый алфавіт выразно злегшыло. Потім были выняты перевзяты слова і завели ся новы слова одповідаючі ростучому технолоґічному покроку. Аж до 60. років 20. стороча быв османьско-турецькый язык холем часточно зрозумітелный про тогдышнїй турецькый язык. Єдным з главных роздїлів меджі османьско-турецькым языком є одступлїня од творїня зложеных слов подля правил арабской і перзьской ґраматікы. Хоснованя такых фраз в модернім турецькім языку понынї екзістує, єднак лем в барз обмедженім розсягу і звычайно в [[жарґон|одборных контекстах]]; наприклад ся хоснує з перзьского языка одводжена [[ґенітів|ґенітівна конштрукція]] {{lang|ota|تقدیر الهی}} ({{translit|fa|takdîr-i ilâhî}}) ({{досл}} „божске призначіня“, перекладать ся як „божска прозрїтелность“ або „доля“), на роздїл од норматівной конштрукції в сучаснім турецькім языку {{lang|tr|ilâhî takdîr}} ({{досл}} „божске призначіня“). В роцї 2014 Турецька рада про освіту вырїшыла, же османьско-турецькый язык бы ся мав навчати на ісламскых середнїх школах і як волительный предмет на остатнїх школах. Тото рїшіня підпорив презідент [[Реджеп Таїп Ердоган]], котрый навів, же тот язык бы ся мав навчати на школах, жебы молодшы ґенерації не стратили контакт зо своёв културнов дїдовизнов.<ref>{{cite news |last=Pamuk |first=Humeyra |date=December 9, 2014 |title=Erdogan's Ottoman language drive faces backlash in Turkey |url=https://www.reuters.com/article/us-turkey-education-ottoman/erdogans-ottoman-language-drive-faces-backlash-in-turkey-idUSKBN0JN1X020141209 |work=[[Reuters]] |location=Istanbul |access-date=May 25, 2019}}</ref> == Писомна сістема == {{main|Османьско-турецькый алфавіт}} [[File:Calendar Thessaloniki 1896.jpg|thumb|right|250px|Календарь з [[Солун]]а з року 1896, козмополітічного міста; першы три рядкы суть написаны османьскым писмом]] Векшына османьско-турецькых текстів ся писали османьско-турецькым алфавітом ({{langx|ota|الفبا|elifbâ}}), котрый є варіантом [[Перзьско-арабске писмо|перзьско-арабского писма]]. Армены, Ґреци і Жыде даколи хосновали [[арменьскый алфавіт|арменьске]], [[ґрецькый алфавіт|ґрецьке]], [[Раші писмо|Раші]] і [[Гебрейскый алфавіт|гебрейске]] писмо. (поз. [[караманьскый турецькый язык]], діалект османьско-турецького языка писаный ґрецькым писмом; [[арменьско-турецькый алфавіт]]). == Чісла == {{поз. тыж|Выходны арабскы ціфры}} {| class=wikitable |+ Кардіналны чісла<ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/ottomanturkishco00hago/page/89/mode/1up |page=89 |title=Ottoman-Turkish conversation-grammar; a practical method of learning the Ottoman-Turkish language|first=V. H.|last=Hagopian|date=1907|location=Heidelberg |publisher=J. Groos|access-date=5 May 2018|via=Internet Archive}}</ref> |- align=center | 0 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٠}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|صفر}} || align=left | {{translit|ota|sıfır}} |- align=center | 1 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|١}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|بر}} || align=left | {{translit|ota|bir}} |- align=center | 2 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٢}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|ایكی}} || align=left | {{translit|ota|iki}} |- align=center | 3 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٣}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|اوچ}} || align=left | {{translit|ota|üç}} |- align=center | 4 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٤}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|درت}} || align=left | {{translit|ota|dört}} |- align=center | 5 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٥}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|بش}} || align=left | {{translit|ota|beş}} |- align=center | 6 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٦}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|آلتی}} || align=left | {{translit|ota|altı}} |- align=center | 7 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٧}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|یدی}} || align=left | {{translit|ota|yedi}} |- align=center | 8 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٨}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|سكز}} || align=left | {{translit|ota|sekiz}} |- align=center | 9 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٩}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|طقوز}} || align=left | {{translit|ota|dokuz}} |- align=center | 10 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|١٠}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|اون}} || align=left | {{translit|ota|on}} |- align=center | 11 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|١١}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|اون بر}} || align=left | {{translit|ota|on bir}} |- align=center | 12 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|١٢}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|اون ایكی}} || align=left | {{translit|ota|on iki}} |} == Транслітерації == {{поз. тыж|Османьскый алфавіт}} Сістема транслітерації {{lang|tr|[[Енціклопедія ісламу|İslâm Ansiklopedisi]]}} ся стала в области [[орьєнталістіка|орьєнталістікы]] „де факто“ штандартом про транслітерацію текстів в османьско-турецькім языку.<ref>Korkut Buğday ''Osmanisch'', p. 2</ref> В области [[транскріпція (лінґвістіка)|транскріпції]] ся штандартом стали словникы „New Redhouse“, Карла Стеуервалда і Феріта Девелліоглу.<ref>Korkut Buğday ''Osmanisch'', p. 13</ref> Далшов сістемов транслітерації є „Deutsche Morgenländische Gesellschaft“ (DMG), котрый забезпечує сістему транслітерації про будьякого туркіцького языка писаного арабскым писмом.<ref>[https://web.archive.org/web/20120722030443/http://www.aai.uni-hamburg.de/voror/Material/dmg.pdf Transkriptionskommission der DMG ''Die Transliteration der arabischen Schrift in ihrer Anwendung auf die Hauptliteratursprachen der islamischen Welt'', p. 9] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120722030443/http://www.aai.uni-hamburg.de/voror/Material/dmg.pdf |date=2012-07-22}}</ref> Меджі сістемами İA і DMG екзістує лем мало роздїлів. {| class="wikitable" |+ Транслітерація İA<ref>Korkut Buğday ''Osmanisch'', p. 2f.</ref> |- align=center | {{lang|ota|ا}} | {{lang|ota|ب}} | {{lang|ota|پ}} | {{lang|ota|ت}} | {{lang|ota|ث}} | {{lang|ota|ج}} | {{lang|ota|چ}} | {{lang|ota|ح}} | {{lang|ota|خ}} | {{lang|ota|د}} | {{lang|ota|ذ}} | {{lang|ota|ر}} | {{lang|ota|ز}} | {{lang|ota|ژ}} | {{lang|ota|س}} | {{lang|ota|ش}} | {{lang|ota|ص}} | {{lang|ota|ض}} | {{lang|ota|ط}} | {{lang|ota|ظ}} | {{lang|ota|ع}} | {{lang|ota|غ}} | {{lang|ota|ف}} | {{lang|ota|ق}} | {{lang|ota|ك}} | {{lang|ota|گ}} | {{lang|ota|ڭ}} | {{lang|ota|ل}} | {{lang|ota|م}} | {{lang|ota|ن}} | {{lang|ota|و}} | {{lang|ota|ه}} | {{lang|ota|ی}} |- align=center | {{translit|ota|ʾ, ā}} | {{translit|ota|b}} | {{translit|ota|p}} | {{translit|ota|t}} | {{translit|ota|s̱}} | {{translit|ota|c}} | {{translit|ota|ç}} | {{translit|ota|ḥ}} | {{translit|ota|ḫ}} | {{translit|ota|d}} | {{translit|ota|ẕ}} | {{translit|ota|r}} | {{translit|ota|z}} | {{translit|ota|j}} | {{translit|ota|s}} | {{translit|ota|ş}} | {{translit|ota|ṣ}} | {{translit|ota|ż}} | {{translit|ota|ṭ}} | {{translit|ota|ẓ}} | {{translit|ota|ʿ}} | {{translit|ota|ġ}} | {{translit|ota|f}} | {{translit|ota|ḳ}} | {{translit|ota|k, g, ñ, ğ}} | {{translit|ota|g}} | {{translit|ota|ñ}} | {{translit|ota|l}} | {{translit|ota|m}} | {{translit|ota|n}} | {{translit|ota|v}} | {{translit|ota|h}} | {{translit|ota|y}} |} == Позначкы == {{позначкы}} == Референції == {{референції}} == Далшы жрїдла == ; В анґліцькім языку * {{cite book|title=Ottoman-Turkish conversation-grammar: a practical method of learning the Ottoman-Turkish language, Volume 1|author=V. H. Hagopian|year=1907|publisher=D. Nutt}} Online copies: [https://books.google.com/books?id=eS8rAAAAYAAJ], [https://archive.org/details/ottomanturkishc00hagogoog], [https://archive.org/details/ottomanturkishc00hagogoog] * {{cite book|title=A practical grammar of the Turkish language (as spoken and written)|url=https://archive.org/details/apracticalgramm00wellgoog|author=Charles Wells|year=1880|publisher=B. Quaritch}} Online copies from [[Google Books]]: [https://books.google.com/books?id=bYqvxt5wQrcC], [https://archive.org/details/apracticalgramm00wellgoog], [https://books.google.com/books?id=MD1bAAAAQAAJ] * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=wrsIAQAAMAAJ|title=Key to the Ottoman-Turkish conversation-grammar|author=V. H. Hagopian|year=1908|publisher=Nutt}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/simplifiedgramma00redhuoft|title=A simplified grammar of the Ottoman-Turkish language|author=Sir James William Redhouse|year=1884|publisher=Trübner}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/elementarygramm00hopkgoog|title=Elementary grammar of the Turkish language: with a few easy exercises|author=Frank Lawrence Hopkins|year=1877|publisher=Trübner}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=CydMAAAAYAAJ|title=An English and Turkish dictionary: in two parts, English and Turkish, and Turkish and English|author=Sir James William Redhouse|year=1856|publisher=B. Quarich}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=9lFJAAAAYAAJ|title=A lexicon, English and Turkish: shewing in Turkish, the literal, incidental, figurative, colloquial, and technical significations of the English terms, indicating their pronunciation in a new and systematic manner; and preceded by a sketch of English etymology, to facilitate to Turkish students ...|author=Sir James William Redhouse|year=1877|publisher=Printed for the mission by A.H. Boyajian|edition=2nd}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/turkishinterpre00boydgoog|title=The Turkish interpreter: or, A new grammar of the Turkish language|author=Charles Boyd, Charles Boyd (Major.)|year=1842|publisher=Printed for the author}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=uFVWAAAAYAAJ|title=A Grammar of The Turkish Language|author=Thomas Vaughan|year=1709|publisher=Robinson}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/apracticalgramm00barkgoog|title=A practical grammar of the Turkish language: With dialogues and vocabulary|author=William Burckhardt Barker|year=1854|publisher=B. Quaritch}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/readingbookoftur00bark|title=A reading book of the Turkish language: with a grammar and vocabulary; containing a selection of original tales, literally translated, and accompanied by grammatical references : the pronunciation of each word given as now used in Constantinople|author=William Burckhardt Barker, Nasr-al-Din (khwajah.)|year=1854|publisher=J. Madden}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=jD1bAAAAQAAJ|title=The Turkish campaigner's vade-mecum of Ottoman colloquial language|author=James William Redhouse (sir.)|year=1855}} * Lewis, Geoffrey. The Jarring Lecture 2002. "[https://web.archive.org/web/20200214235002/https://pdfs.semanticscholar.org/6798/3e3ff2d42575fed8f4e8df320b9eef7284d9.pdf The Turkish Language Reform: A Catastrophic Success]". ; В іншых языках * [[Мегмет Гаккы Сучін|Mehmet Hakkı Suçin]]. ''Qawâ'id al-Lugha al-Turkiyya li Ghair al-Natiqeen Biha'' (Turkish Grammar for Arabs; adapted from Mehmet Hengirmen's ''Yabancılara Türkçe Dilbilgisi''), Engin Yayınevi, (2003). * Mehmet Hakkı Suçin. ''Atatürk'ün Okuduğu Kitaplar: Endülüs Tarihi'' (Books That [[Atatürk]] Read: History of Andalucia; purification from the Ottoman Turkish, published by Anıtkabir Vakfı, 2001). * {{cite book|author=Kerslake, Celia|chapter=La construction d'une langue nationale sortie d'un vernaculaire impérial enflé: la transformation stylistique et conceptuelle du turc ottoman|title=Langues et Pouvoir de l'Afrique du Nord à l'Extrême-Orient|editor=Chaker, Salem|location=[[Aix-en-Provence]]|publisher=[[Edisud]]|year=1998|pages=129–138|language=fr}} * {{cite book|title=Osmanisch: Einführung in die Grundlagen der Literatursprache|author=Korkut M. Buğday|editor=Otto Harrassowitz Verlag|year=1999|language=de}} == Екстерны одказы == * [https://turkdilleri.com/en/tools/ottoman-turkish-transliteration Latin to Ottoman Turkish transliteration] * [https://muse.jhu.edu/pub/234/oa_edited_volume/chapter/3024962 Michael Talbot. 2021. Central Europe in 1910 as Seen Through the Lens of Ottoman Turkish (pp. 68-71). In: Tomasz Kamusella. ''Words in Space and Time: A Historical Atlas of Language Politics in Modern Central Europe''. Budapest and Vienna: Central European University Press.] * [https://web.archive.org/web/20110703054841/http://courses.washington.edu/otap/ Ottoman Text Archive Project] * [http://www.umich.edu/~turkish/langres_ott.html Ottoman Turkish Language: Resources – University of Michigan] * [http://www.dilbilimi.net/osmanli_arastirmalari.htm#osmanli_turkcesi_metinleri Ottoman Turkish Language Texts] * [https://web.archive.org/web/20130311040926/http://gaspirali.com/osmanli/ Ottoman-Turkish-English Open Dictionary] * [https://pauctle.com/osmtr/ Ottoman<->Turkish Dictionary – University of Pamukkale] You can use ? character instead of an unknown letter. It provides results from Arabic and Persian dictionaries, too. * [http://osmanlica.ihya.org/ Ottoman<->Turkish Dictionary – ihya.org] * [https://lugatim.com Kubbealtı Lugatı] {{Туркіцькы языкы}} {{Турецькый язык}} [[Катеґорія:Османьскый язык| ]] [[Катеґорія:Языкы раннёго нововіку]] [[Катеґорія:Турецькый язык]] [[Катеґорія:Вымерты языкы Европы]] [[Катеґорія:Вымерты языкы Азії]] [[Катеґорія:Вымерты языкы Африкы]] 5fk5udgtwfu9ctjkknx6k3kg5fbkfms Латвійськый язык 0 25301 174051 170675 2026-10-20T20:34:52Z InternetArchiveBot 22034 Add 1 book for [[Вікіпедія:Перевірителность]] (20261020)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 174051 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Восточнобалтійськый язык}} {{Інфобокс язык | name = Латвійськый язык | nativename = {{lang|lv|latviešu valoda}} | pronunciation = {{IPA|[ˈlatviɛʃu ˈvaluɔda]}} | states = [[Латвія]] | region = [[Балтія]] | ethnicity = [[Латвійці]] | speakers = 1.5 міліона<ref>[https://valoda.lv/valsts-valoda/ Valsts valoda]</ref> | date = 2023 | familycolor = Indo-European | fam2 = Балто-словянські | fam3 = Балтійські | fam4 = Восточнобалтійські | script = [[Латиниця]]<br/>[[Латвійськый шрифт Брайля]] | nation = {{flag|Латвія}}<br />{{flag|Европська унія}} | dia1 = Лівонськый | dia2 = Середньолатвійськый | dia3 = Верьхньолатвійськый<ref>{{Cite web |title=Dialekti |url=https://valoda.lv/valsts-valoda/dialekti/ |website=valoda.lv |language=lv |access-date=2025-01-26}}</ref> | iso1 = lv | iso2 = lav | iso3 = lav | lc1 = lvs | ld1 = літературный латвійськый | lc2 = ltg | ld2 = [[Латґалськый язык|латґалськый]] | lingua = 54-AAB-a | map = Latvian as primary language at home by municipalities and cities (2011).svg | mapcaption = Латвійськый язык ги основный дома у 2011.&nbsp;році подля муніціпалітетув Латвії | notice = IPA | glotto = latv1249 | glottorefname = Latvian }} '''Латві́йськый язык''' ({{lang-lv|latviešu valoda}} {{IPA|[ˈlatviɛʃu ˈvaluɔda]}}){{Sfn|Prauliņš|2012|page=1}} ото восточнобалтійськый язык из [[Індоевропські языкы|індоевропської языкової родины]]. Ним приказувут [[латвійці]], вун є урядным языком у [[Латвія|Латвії]] и єдным из урядных языкув [[Европська унія|Европської унії]].<ref>{{cite web |title=EU official languages |url=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/languages_en |website=European-union.europa.eu |access-date=1 August 2022}}</ref> Латвійськый має дас&nbsp;1.5&nbsp;міліона носителюв у Латвії и 100,000 за гатаром. Из них дас&nbsp;1.16&nbsp;міліона вадь 62% обывательства Латвії хоснувут го ги основный язык дома; аж не брати [[Латґалія|Латґалію]] и район Риґы його має за рудный по селах и варощиках булш як 90%&nbsp;населеня.<ref name="CSB 2013">{{Cite web |date=26 September 2013 |title=At Home Latvian Is Spoken by 62% of Latvian Population; the Majority – in Vidzeme and Lubāna County |url=https://www.csb.gov.lv/en/statistics/statistics-by-theme/population/census/search-in-theme/1442-home-latvian-spoken-62-latvian-population |access-date=30 October 2014 |publisher=Central Statistical Bureau of Latvia |language=en}}</ref><ref name="62%">{{Cite web |date=26 September 2013 |title=Latvian Language Is Spoken by 62% of the Population |url=https://bnn-news.com/latvian-language-spoken-62-population-103604 |access-date=30 October 2014 |publisher=Baltic News Network |language=en}}</ref><ref name="LanguagesOnLatvia">{{cite web |last1=Žemaitis |first1=Augustinas |title=Languages |url=https://www.onlatvia.com/languages-718 |website=OnLatvia.com |access-date=1 August 2022}}</ref> Ги [[Балтійські языкы|балтійськый язык]], латвійськый тісно скапчаный из сосідньым [[Литовськый язык|литовськым]].<ref name="Dahl and Koptjevskaja-Tamm 2001">{{Cite book |title=The Circum-Baltic Languages |url=https://archive.org/details/circumbalticlang0001unse |date=2001 |publisher=John Benjamins Publishing |isbn=9027230579 |editor-last=Dahl |editor-first=Östen |language=en |oclc=872451315 |editor-last2=Koptjevskaja-Tamm |editor-first2=Maria}}</ref> Звіданка [[Латґалськый язык|латґалського]] и [[Курсенєцькый язык|курсенєцького]], котрі сут узайимозрозумілі з латвійськым, ги окремых языкув ци варіантув латвійського є спорнов.<ref>{{cite news |url=https://eng.lsm.lv/article/culture/history/how-latgale-chose-to-join-latvia.a234437/ |title=How Latgale chose to join Latvia |date=2 May 2017 |publisher=Public Broadcasting of Latvia |access-date=27 October 2017 |quote=The Latgalian language falls within the High Latvian dialect and is of course mutually intelligible with the other dialects.}}</ref><ref>{{Cite news |date=30 March 2018 |title=Latgalian Language in Latvia: Between Politics, Linguistics and Law |publisher=International Centre for Ethnic and Linguistic Diversity |url=http://www.icelds.org/2018/03/30/latgalian-language-in-latvia-between-politics-linguistics-and-law/ |access-date=6 August 2018}}</ref> Латвійськый ся першый раз появив у печати в середині 16.&nbsp;стороча в товмачіньови [[Господня молитва|Господньої молитвы]] в „Cosmographia universalis“ (1544) Себастіяна Мінстера. == Історія == [[Файл:Baltic Tribes c 1200.svg|міні|Ареал розселеня балтськых племен (приближні гатары), дас&nbsp;1200]] [[Файл:Curonians kursenieki in 1649.png|міні|У 1649.&nbsp;році поселеня латвійськоязычных [[Курсенєкы|курсенєкув]] розтяговало ся уд Клайпеды до Ґданська.{{Жрідло}}]] [[Файл:Dictionarium Polono-Latino-Lothavicum opus posthumum (Dictionary of the Polish-Latin-Latvian languages) by Georgs Elgers, Vilnius, 1683.jpg|міні|Польсько-латинсько-латвійськый словник Ґеорґа Елґера, уданый в [[Вілнюс]]ови, [[Великоє княжство литовськоє]], в 1683]] === Походжіня === Подля подакотрых [[Ґлотохронолоґія|ґлотохронолоґічных]] шпекулацій восточнобалтійські языкы ся удділили уд западнобалтійськых (вадь уд гіпотетичного [[Прабалтськый язык|прабалтського]]) межи 400. и 600.&nbsp;роками&nbsp;н.&nbsp;е.<ref>{{Cite book|title=Lithuania taxation laws and regulations handbook.|last=|date=2008|publisher=Intl Business Pubns Usa|isbn=978-1433080289|pages=28|oclc=946497138}}</ref> Розлука межи латвійськым и литовськым зачала ся проявляти по 800.&nbsp;році. Переходні діалекты екзістовали маймало до 14. вадь 15.&nbsp;стороча, а майпузніше пропали у 17.&nbsp;сторочу.<ref>{{Cite book|title=The Indo-European Languages|last1=Ramat|first1=Anna Giacalone|last2=Ramat|first2=Paolo|publisher=Routledge|year=1998|isbn=9781134921867|pages=454–479|chapter=The Baltic Languages|oclc=908192063}}</ref> Латвійськый ги окремый язык ся сформовав за дакулько стороч из языка давньых [[Латґалці|латґалцюв]] через асимілацію языкув сосідньых балтськых племен: куршського, земґалського и селонського&nbsp;— што привело д тому, ож тоты бесіды помалі стратили свої характерні рисы. Процес конзолідації ся зачав у 13.&nbsp;ст. по Лівонському хрестовому поході и насилнуй християнізації, што сформовало єдиный політичный, економічный и реліґійный простур у середньовічнуй Лівонії.<ref name="lnvm.lv">{{Cite web |url=http://lnvm.lv/en/?page_id=942 |title=Livonia. 13th-16th Century |access-date=2017-10-27 |archive-date=2017-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171027130544/http://lnvm.lv/en/?page_id=942 |url-status=live }}</ref> === 16–18. стороча === Майстара письмова памнятка латвійського языка тото реліґійноє товмачіня 1530.&nbsp;року авторства німця Ніколауса Рамма, котрый жыв у [[Ріґа|Різі]].<ref>{{cite journal |last1=Vīksniņš |first1=Nicholas |year=1973 |title=The Early History of Latvian Books |url=http://www.lituanus.org/1973/73_3_02.htm#Ref |journal=Lituanus |volume=19 |issue=3 |access-date=3 September 2019 |archive-date=24 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120424153605/http://www.lituanus.org/1973/73_3_02.htm#Ref |url-status=dead }}</ref> Майстара вціліла книга по латвійськы тото католицькый катехизм 1585.&nbsp;року Петра Канісія, котрый на днешньый день є в колекції бібліотекы [[Упсалськый університет|Упсалського університета]] у [[Швеція|Швеції]].<ref>{{cite news |url=https://eng.lsm.lv/article/society/society/national-treasure-the-oldest-latvian-language-book-in-riga.a197919/ |title=National treasure: The oldest Latvian-language book in Rīga |date=25 August 2016 |publisher=Public Broadcasting of Latvia |access-date=27 October 2017}}</ref> Першоє товмачіня [[Біблія|Біблії]] по латвійськы вчинив німець Йоган Ернст Ґлік<ref>{{cite news |last1=Rozenberga |first1=Māra |last2=Sprēde |first2=Antra |title=National treasure: The first Bible in Latvian |url=https://eng.lsm.lv/article/culture/culture/national-treasure-the-first-bible-in-latvian.a197713/ |access-date=27 October 2017 |publisher=Public Broadcasting of Latvia |date=24 August 2016}}</ref> (Новый завіт у 1685, Старый завіт у 1691). [[Лутеранство|Лутеранськый]] пастор Ґотгард Фрідріх Штендер быв закладательом латвійської секуларної літературы, вун удав першый ілустрованый латвійськый букварь (1787), першу енциклопедію з назвов „Книга высокої мудрости за світ и природу“ ({{Lang-lv|Augstas gudrības grāmata no pasaules un dabas}}; 1774), ґраматикы и латвійсько-німецькый тай німецько-латвійськый словникы. === 19. стороча === До 19.&nbsp;стороча писаный латвійськый быв пуд вливом німецькых лутеранськых пасторув и німецького языка, бо балтійські німці формовали верьхні ешелоны місного общества.<ref name="Dahl and Koptjevskaja-Tamm 2001" /> У середині 19.&nbsp;стороча ся зачало [[Першоє латвійськоє націоналноє пробуджіня]] пуд проводом молодолатвійцюв, котрі популаризовали хоснованя латвійської бесіды. Учасникы кываня заклали фундамент літературного латвійського и популаризовали [[Пуризм (лингвистика)|пуризм]] и заміну чужоязычных позычок. У 1880.&nbsp;роках, кой до власти прийшов царь [[Александер III.|Александер&nbsp;III.]], зачала ся [[русифікація]]. Подля імперського російського списованя людности 1897.&nbsp;року у [[Курландська ґубернія|Курландськуй ґубернії]] было 505,994 (75.1%),<ref>{{cite web|url=http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd_eng.php?reg=638|title=The First General Census of the Russian Empire of 1897 – Courland governorate|publisher=Demoscope Weekly|access-date=December 31, 2018}}</ref> а в [[Лівонська ґубернія|Лівонськуй ґубернії]]&nbsp;— 563,829 (43.4%) хосновачув латвійського языка, спозад чого вун быв майхоснованым у обох ґуберніях.<ref>{{cite web|url=http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd_eng.php?reg=725|title=The First General Census of the Russian Empire of 1897 – Governorate of Livonia|publisher=Demoscope Weekly|access-date=December 31, 2018}}</ref> === 20. стороча === === 21. стороча === == Референції == {{Reflist}} [[Катеґорія:Языкы]] [[Катеґорія:Балтія]] [[Катеґорія:Балтійські языкы]] ep4px0wsq9ab6i52t9pi2pmckdocxjw Тоалет 0 25308 174126 170719 2026-10-20T22:53:53Z Engelseziekte 2261 174126 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Санітарна направа про людські удходы}} {{Не поплетьте|текст=тоалет(а) у значіню [[косметика|косметикы]]}} {{Multiple image | align = right | direction = horizontal | background color = | image1 = Toilet photo.jpg | width1 = | alt1 = Змывный тоалет западного филя з рулоном тоалетного папіря и серветками про покрытя сідала, смітником на ухосновані предметы гіґієны и йоршиком на граници Німещины з Австрійов | image2 = Squat-toilet-with-tank.jpg | width2 = | image3 = Raised pit toilet, Informal settlements Kampala (8409884995).jpg | width3 = | footer_background = | footer_align = center | footer = Тоалеты годні мати разні формы и конструкції, у тум числі сидячі тай такі, што ся хоснувут у присяді, [[змывный тоалет|змывні]] тай сухі (як наприклад ямні латрины). | total_width = 400 | alt2 = Тоалет на хоснованя у присяді | alt3 = Ямный тоалет }} '''Тоале́т''', '''тоале́та''' ци '''зáход''' тото [[Санітарія|санітарна]] направа, котра збират людські удходы ([[моча|мочу]] и [[фекалії]]), пораз и засобы гіґієны ги [[тоалетный папірь]], як праило про їх збытя. [[Змывный тоалет|Тоалеты из змывом]] (унітазы) хоснувут воду, а „сухі“&nbsp;— нєт. Дизайны тоалетув ся рузнят: у [[Европа|Европі]] тай [[Сіверна Америка|Сівернуй Америці]] популарні дизайны, призначені про сидіня; у [[Азія|Азії]]&nbsp;— такі, на котрых ся присідат; и доступні, из розрахунком на удобный доступ про людий из [[інвалідность|інвалідностями]]. У варошах ся тоалеты из змывом часто пудкапчувут до [[каналізація|каналізаційных систем]], а в май ізолованых місностях до [[септик]]ув. Сухі тоалеты ся капчавут на ямы, зйомні контейнеры, компостні камеры и другі варіанты держаня и обробкы удходув, а подакотрі конструкції мавут механізмы удділеня мочі. Тоалет годен быти покладеный удну хыжі, што є популарно з многоквартільными будовами, айбо в подкотрых приватных хыжах (особено у [[сільська міснусть|сільськуй місности]]) знає стояти як правило сухый тоалет на улици в окремуй будьці&nbsp;— [[бударь]]ови. Слова „тоалет“ и „заход“ ся часто хоснувут ай на саму комнату,{{Efn|Щи єдна назва тоалетної комнаты&nbsp;— ''клозет'' авадь ''кловзет''.}} де сут тоалет авадь тоалеты и другі санітарні направы, наприклад умывалникы на рукы, особено при розділеньови ванної комнаты з направами про вмываня тай „санузла“ (санітарного узла) з тоалетом. На сучасні тоалеты ся хоснувут ушылиякі технолоґії; майчасто ся тоалеты чинят из [[кераміка|керамікы]] ([[порцелана|порцеланы]]), [[бетон]]а, пластика вадь дерева. Май нові тоалеты мавут двойный змыв, малый змыв, пудогрів сідала, самоочищеня. [[Японія]] знама за просунуті тоалетні технолоґії. У тоалетах у [[цуґ]]ах ся часто хоснувут вакуумні змывы, котрі келтувут менше воды. При дочасных зборах вон авадь ставбі ся кладут [[портативный тоалет|портативні хемічні тоалеты]]. На гіґієну по дефекації ся часто хоснувут тоалетный папірь авадь [[біде]]. Історично, даже на майранньых стадіях людськых поселень [[санітарія]] была важнов проблемов. Попри вто, многі бідні люди у розвивавучых ся крайинах маву доступ лиш до дуже базовых и чисто негіґієнічных тоалетув&nbsp;— а 419&nbsp;міліонув людий домак не мавут доступа ид тоалетам и мусят удкрыто справляти потребу вонка.<ref name="JMP2017">{{Cite web |title=Sanitation |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sanitation |access-date=2025-08-23 |website=www.who.int |language=en}}</ref> Такі проблемы приводят у тому числі ид пошыреньови зараз, передаваных фекално-оралным путьом авадь водов, ги [[холера]] и [[дізентерія]]. Завто ціль №6 у рамках проґрамы Стуйкого розвою [[Орґанізація споєных націй|Орґанізації споєных націй]] тото „забезпечити вшыткых людий доступом ид адекватнуй санітарії и гіґієні тай покласти конець удкрытуй дефекації“.<ref name="SDG6" /> == Обща інформація == По світу ся хоснує повно всякых филюв тоалетув,<ref name="tilley">{{cite book|url=http://www.eawag.ch/en/department/sandec/publications/compendium/|title=Compendium of Sanitation Systems and Technologies|last2=Ulrich|first2=Lukas|last3=Lüthi|first3=Christoph|last4=Reymond |first4=Philippe|last5=Zurbrügg |first5=Chris|publisher=Swiss Federal Institute of Aquatic Science and Technology (Eawag)|isbn=978-3-906484-57-0|edition= 2nd |location=Duebendorf, Switzerland|last1=Tilley|first1=Elizabeth|year=2014}}</ref><ref name="Shaw">{{cite book|url=http://www.susana.org/en/resources/library/details/1993|title=A Collection of Contemporary Toilet Designs|date=2014|publisher=EOOS and WEDC, Loughborough University, UK|isbn=978-1-84380-155-9|pages=40|last1=Shaw|first1=R.}}</ref> айбо мож їх поґруповати так: * из водов (помагат блоковати запах) вадь без (булшинов тото [[змывні тоалеты]] против [[сухый тоалет|сухых]]); * призначені про хоснованя у сидячуй позиції вадь присіді; * розміщені удну хыж авадь вонка ([[бударь|бударі]]); * приватні вадь [[громадськый тоалет|громадські]]. Сидячі тоалеты ся часто кличут тоалетами „западного филя“<ref name="Olga">Gershenson, Olga; Penner, Barbara (2009): [https://books.google.com/books?id=VN5kFuQQ7lsC&dq=%22squat+toilet%22+common&pg=PA117 ''Ladies and gents – Public toilets and gender.''] Temple University Press, [[Філаделфія|Philadelphia]], [[Пенсілванія|Pennsylvania]].</ref> и сут май удобні про людий из [[інвалідность|інвалідностями]] и старшых людий. У разных крайинах сут популарні разны филі тоалетув. У розвивавучых ся крайинах доступ ид тоалетам закапчаный на соціоекономічный статус. Бідні люди у крайинах из низкыми доходками часто не мавут доступа ид тоалетам и давут ся до удкрытої дефекації вонка. Межинародні орґанізації ги [[СООЗ]] давут громадську увагу на йсю кризу через ушылиякі ініціативы, в тому числі Світовый день тоалета.<ref name="UN WTD">{{Cite web|url=http://www.un.org/en/events/toiletday/|title=World Toilet Day 19 November|website=United Nations|access-date=14 November 2017}}</ref> == Громадськоє здоровля == [[Файл:2011_07-Internal_ReinventTheToilet_Animation.webm|міні|Подля фонда Біла и Мелінды Ґейтс, тоалеты ся мавут перевынаходити, обы ся давало протистояти ґлобалнуй санітарнуй кризі]] На днешньый день 1&nbsp;міліард людий у розвивавучых ся крайинах не мавут тоалетув дома и вмісто того ся давут до удкрытої дефекації.<ref>{{Cite web|url=http://worldtoilet.org/|title=World Toilet|last=manic|website=World Toilet|language=en-US|access-date=7 March 2016}}</ref> Єднов из цілий Стуйкого розвою&nbsp;— цільов №6&nbsp;— є забезпечити цілоє населеня Землі санітарійов (а значит тоалетами) до 2030.&nbsp;року.<ref name="SDG6">{{cite web|title=Goal 6: Clean water and sanitation|url=http://www.undp.org/content/undp/en/home/sustainable-development-goals/goal-6-clean-water-and-sanitation.html|access-date=28 September 2015|website=UNDP}}</ref><ref name=":17">{{Cite web |title=Work of the Statistical Commission pertaining to the 2030 Agenda for Sustainable Development (A/RES/71/313) |url=https://undocs.org/Home/Mobile?FinalSymbol=A%2FRES%2F71%2F313&Language=E&DeviceType=Desktop&LangRequested=False |access-date=6 November 2022 |website=undocs.org}}</ref> Тоалеты вто важный елемент санітарної системы, айбо треба и другі елементы: транспортацію, обробку, збытя вадь повторноє хоснованя удходув.<ref name="tilley" /> Хворотам, у тум числі [[холера]], котрыма хворівут дас&nbsp;3&nbsp;міліоны кажджый рук, мож запобігати ефективнов санітаційов и обробков воды, обы фекалії не заражали системы подачі воды, пудземні воды тай запасы питної воды. == Скапчані статі == * [[Змывный тоалет]] * [[Громадськый тоалет]] * [[Бударь]] * [[Біде]] == Запяткы == {{reflist|group=lower-alpha}} == Референції == {{Reflist}} lcboax5t1fno7vfx3sdvrwzpgj1rzxi Кустка 0 25330 174050 171020 2026-10-20T20:34:38Z InternetArchiveBot 22034 Add 5 books for [[Вікіпедія:Перевірителность]] (20261020)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 174050 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Твердый орґан опорно-ходової системы хребетных}} {{Пудкарпатськый стандарт}} {{Інфобокс | above = Кустка | image1 = [[Файл:Left femur of extinct elephant, Alaska, Ice Age Wellcome L0057714.jpg|260px]] | caption1 = Ліва стегнова кость вымерлого вида [[слон]]а, возможно [[мамут]]а, датована плейстоценськым ледовым періодом | image2 = [[Файл:Bertazzo S - SEM deproteined bone - wistar rat - x10k.tif|260px]] | caption2 = Мікрофотоґрафія кусткы лабораторного [[Пацкан Вістера|пацкана Вістера]] з 10,000-кратным увеличеньом, вчинена сканувучым електронным мікроскопом | header1 = Ідентифікаторы | label2 = По [[Латинськый язык|латинськы]] | data2 = {{lang|la|os}}, {{lang|la|ossis}} | label3 = По [[Грецькый язык|грецькы]] | data3 = {{lang|el|ὀστέον}} (''ostéon'') | label4 = [[Medical Subject Headings|MeSH]] | data4 = [https://meshb.nlm.nih.gov/record/ui?ui=D001842 D001842] | label5 = [[Terminologia Anatomica|TA98]] | data5 = [https://ifaa.unifr.ch/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/02.0.00.000%20Entity%20TA98%20EN.htm A02.0.00.000] | label6 = [[Terminologia Anatomica|TA2]] | data6 = [https://ta2viewer.openanatomy.org/?id=366 366], [https://ta2viewer.openanatomy.org/?id=377 377] | label7 = [[Terminologia Histologica|TH]] | data7 = [https://ifaa.unifr.ch/Public/EntryPage/PDF/TH%20Chapter%20H3.01.pdf H3.01.00.0.00001] | label8 = [[Foundational Model of Anatomy Ontology|FMA]] | data8 = [https://bioportal.bioontology.org/ontologies/FMA/?p=classes&conceptid=http%3A%2F%2Fpurl.org%2Fsig%2Font%2Ffma%2Ffma5018 5018] | below = [[Анатомічна термінолоґія]] }} '''Ку́стка''' вадь '''ко́сть''' (зборный назывник '''кустя́'''; {{lang-la|os}}, {{lang|la|ossis}}, {{lang-el|ὀστέον}} ''ostéon'') исе твердый орґан опорно-ходової системы хребетных, часть [[кустяк]]а у булшины [[хребетні|хребетных]]. Кусткы чинят структуру и пудпору тіла, защищавут другі орґаны, продукувут черлені и білі кровляні клітины, держат у собі [[мінерал (пожыва)|мінералы]], помагавут реґуловати квасо-основну рувновагу, позволявут ходити тай чути. Кусткы бывавут ушылиякых форм и розмірув и мавут сложну уднушню и вонкашню будовы.<ref name="de_Buffrénil_2021">{{cite book | authors = de Buffrénil V, de Ricqlès AJ, Zylberberg L, Padian K, Laurin M, Quilhac A |title=Vertebrate skeletal histology and paleohistology |date=2021 |publisher=CRC Press |location=Boca Raton, FL |isbn=978-1-351-18957-6 |pages=xii + 825 |edition=First |url=https://books.google.com/books?id=tJcwEAAAQBAJ&dq=Vertebrate+Skeletal+Histology+and+Paleohistology&pg=PT8}}</ref> '''Кусткова тканина''' тото тверда мінералізована скапчувуча тканина з межиклітиннов матрицьов, што подабат на медові вощины<ref>{{Cite book |title=Forensic Anthropology: A Comprehensive Approach |publisher=CRC Press |year=2017 |isbn=978-1-315-30003-0 |editor=Langley, Natalie |edition=2nd |page=82 |editor2=Tersigni-Terrant, Maria-Teresa}}</ref>&nbsp;— така структура дає кусткам їх муцность. Кусткова тканина ся творит разными филями кустковых клітин: [[остебласт]]ами тай [[остеоціт]]ами (котрі удповідно формувут и мінералізувут кусткы), [[остеокласт]]ами (вдяку котрым ся стає [[резорбція]]) и модифіковаными вадь сплюснутыми остеобластами (стінковыми клітинами, котрі чинят защитный слуй на поверьхности кости). Мінералізована матриця кусткової тканины має [[орґанічна хемія|орґанічный]] компонент головно з [[осеїн]]а, вида [[колаґен]]а, и неорґанічный из [[кусткові мінералы|кустковых мінералув]], котрі ся чинят ушылиякыми солями. Основными компонентами кусятної тканины сут компактноє и губчастоє кустя, айбо кусткы годні обсяговати ай другі типы тканин, у т.&nbsp;ч.&nbsp;[[кустковый мозоґ]], [[ендост]], [[окустя]], [[нервы]], [[кровоносні судины]] и [[хрящ]]. У людському тілі при рожденю є дас&nbsp;300&nbsp;кусток&nbsp;— многі з них ся скапчувут уєдно, кой дітина росте, и в дорослум тілі ся лишат як правило 206 окремых кусток, не рахувучи малі сезамовидні кості.<ref>{{cite book |title = The Anatomy and Biology of the Human Skeleton |url = https://archive.org/details/anatomybiologyo00stee |url-access = registration | authors = Steele DG, Bramblett CA |year = 1988 |publisher = Texas A&M University Press |page = [https://archive.org/details/anatomybiologyo00stee/page/4 4]|isbn = 978-0-89096-300-5}}</ref><ref>{{cite book |title=Mammal anatomy: an illustrated guide |url=https://archive.org/details/mammalanatomyill0000unse |date=2010 |publisher=Marshall Cavendish |location=New York |isbn=978-0-7614-7882-9 |page=[https://archive.org/details/mammalanatomyill0000unse/page/129 129]}}</ref> Майвелика кость у тілі стегнова, а маймала вто стременце у середньому усі. == Обща анатомія == У людському тілі є пять филюв кусток: довгі, курті, плыскі, неправилні и сезамовидні.<ref name="ClevelandClinicBones">{{Cite web |title=Bones |publisher=Cleveland Clinic |url=https://my.clevelandclinic.org/health/body/25176-bones |date=2025-17-10 |access-date=2026-10-04}}</ref> [[Файл:Blausen 0229 ClassificationofBones.png|300px|Єден из способув класифіковати кусткы за формов авадь вонкашньым видом. За годиннов стрілков зачинавучи з верьхнього лівого кута: приклады плыскої (фронтална), шовної, неправилної (хребець), довгої (стегнова), сезамовидної (наколінок) и куртої (запясна) кусткы.|альт=Єден из способув класифіковати кусткы за формов авадь вонкашньым видом. За годиннов стрілков зачинавучи з верьхнього лівого кута: приклады плыскої (фронтална), шовної, неправилної (хребець), довгої (стегнова), сезамовидної (наколінок) и куртої (запясна) кусткы.|міні]] * ''Довгі кості'' характеризувут ся діафізов (подовжіньом) и епіфізов, завкругленов головов на обох кунцях діафізы. Они ся творят головно компактным кустьом и мавут менше кустковых мозґув.<ref name="TLP">{{cite web |title=DoITPoMS – TLP Library Structure of bone and implant materials – Structure and composition of bone |url=https://www.doitpoms.ac.uk/tlplib/bones/structure.php |work=Dissemination of IT for the Promotion of Materials Science (DoITPoMS) |publisher=University of Cambridge |location=Cambridge, UK}}</ref> ** Булшина костий у кунцьовках, у т. ч. на перстах — довгі. Уйимками сут вусям запясных кусток, сім передстопных костий щиколоткы тай сезамовидна кустка наколінка. Довгі кусткы, у котрых діафіза вадь епіфізы мавут иншаку форму, ги наприклад [[ключиця]], кличут ся щи модифіковаными довгыми кустьми. * ''Курті кості'' приближно в формі кубув и мавут лиш тонкый слуй компактного кустя кругом губчастого обсягу. Курті кості давут опору и мавут ограниченоє кываня.<ref name="Openstax Anatomy & Physiology attribution">[[Файл:Creative_Commons_by_small.svg|посилання=creativecommons:by/4.0/|альт=|80x80пкс]] ''Статя обсягує [https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology/pages/6-2-bone-classification текст], доступный пуд ліцензійов [[CC BY 4.0]].'' {{cite book |title=Anatomy & Physiology |url=https://archive.org/details/AnatomyandPhysiology_201904 |authors= |date=June 8, 2023 |publisher=OpenStax CNX |isbn=978-1-947172-04-3 |location=Houston |at=6.2 Bone classification|authors=Betts JG, Desaix P, Johnson E, Johnson JE, Korol O, Kruse D, Poe B, Wise J, Womble MD, Young KA}}</ref> ** Кусткы в запясти тай щиколотці&nbsp;— курті. * ''Плыскі кості'' тонкі и як правило загнуті, з двома паралелными слоями компактного кустя, межи котрыми є губчастый слуй. ** Булшина костий у черепі, а щи грудна кустка — плыскі.<ref>{{Citation |title=Normal Bone Anatomy and Physiology |authors=Clarke B |journal=Clinical Journal of the American Society of Nephrology |volume=3 |issue=Suppl 3 |pages=S131–S139 |year=2008 |doi=10.2215/CJN.04151206 |pmc=3152283 |pmid=18988698}}</ref> * ''Сезамовидні кості'' тото кусткы у сухожылях. Позаяк они держат сухожыля дале уд клуба, кут сухожыля май высокый, а з ним ся звысшує и механічна функція мускула. ** Наколінок (''patella'') и горошкова кустка (''pisiform'')&nbsp;— сезамовидні.<ref>{{Citation |title=Occurrence and distribution of sesamoid bones in squamates: a comparative approach |authors=Jerez A, Mangione S, Abdala V |journal=Acta Zoologica |volume=91 |issue=3 |pages=295–305 |year=2010 |doi=10.1111/j.1463-6395.2009.00408.x |hdl=11336/74304 |hdl-access=free}}</ref> * ''Неправилні кості'' не падут ни в єдну из сих катеґорій. Они ся творят тонкыми слоями компактного кустя кругом губчастого обсягу, їхні формы сложні тай удличавут ся уд другых костий. ** Кусткы хребта, таза и подакотрі кусткы в черепі&nbsp;— неправилні. Тото наприклад руштова (''ethmoid'') и клинова (''sphenoid'') кості.<ref>{{cite web |title=Bone as an Organ |url=https://www.zoylo.com/diagnostics/organs/bones |archive-url=https://web.archive.org/web/20191030122832/https://www.zoylo.com/diagnostics/organs/bones |archive-date=2019-10-30 |access-date=2012-09-28 |work=AnatomyOne |publisher=Amirsys, Inc. |authors=Pratt R}}</ref> === Термінолоґія === [[Файл:603 Anatomy of Long Bone.jpg|міні|left|220px|Структура довгої кости]] Як тото є ай у трафунках из другыми анатомічными термінами, многі терміны на попис вонкашнього виду, формы и функції кусток узяті из [[латина|латины]] тай [[грецькый язык|грецького языка]], наприклад префікс „остео-“. === Функції === ==== Механічна ==== Кусткы мавут дакулько механічных функцій. Врокаши вни формувут [[кустяк]], чинят раму про опору тіла и сут точками скапчаня скелетных [[мускула|мускул]], [[сухожыля|сухожылюв]], [[зязка (анатомія)|зязок]] и [[клуб (анатомія)|клубув]], котрі вшыткі роблят про ґенерацію и передачу силы, обы окремі часті тіла вадь цілоє тіло нараз могли ся переміщовати у тривымірному просторі. Кості защищавут уднушні орґаны, як наприклад череп защищає мозоґ авадь ребра защищавут серце тай легкі. Хоть кості и крехкі, айбо головно позад колаґена вни еластичні. Механічно кусткы мавут особу роль у [[слух]]ови. Три малі [[слухові кусткы]] в середнюм усі передавут звук. ==== Синтетична ==== Губчасті часті кусток обсягувут [[кустковый мозоґ|кусткові мозґы]], котрый продукує кровляні клітины через [[гематопоєза|гематопоєзу]].<ref>{{cite journal |vauthors=Fernández KS, de Alarcón PA |date=December 2013 |title=Development of the hematopoietic system and disorders of hematopoiesis that present during infancy and early childhood |journal=Pediatric Clinics of North America |volume=60 |issue=6 |pages=1273–1289 |doi=10.1016/j.pcl.2013.08.002 |pmid=24237971}}</ref> Тото [[черлені кровляні клітины|черлені]] (ерітроціты), [[білі кровляні клітины|білі]] (імуноціты) и [[тромбоціт]]ы.{{sfn|Young|2006|pp=60–61}} За день ся выраблят булш як 2.5&nbsp;міліарда ерітроцітув и тромбоцітув и 50–100&nbsp;міліардув [[ґранулоціт]]ув.{{sfn|Young|2006|p=58}} У кустковому мозґови не лиш продукує нові, айбо и ліквідує постарівші ся вадь дефективні черлені кровляні клітины.{{sfn|Young|2006|p=58}} ==== Метаболічна ==== * Нагромажованя мінералув – кусткы фунґувут ги важні про орґанізм запасы мінералув, головно [[калцій|калція]] и [[фосфор]]а.<ref>{{cite journal |vauthors=Doyle ME, Jan de Beur SM |date=December 2008 |title=The skeleton: endocrine regulator of phosphate homeostasis |journal=Current Osteoporosis Reports |volume=6 |issue=4 |pages=134–141 |doi=10.1007/s11914-008-0024-6 |pmid=19032923 }}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-11-07 |title=Bone Health In Depth |url=https://lpi.oregonstate.edu/mic/health-disease/bone-health |access-date=2022-09-13 |website=Linus Pauling Institute |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Bone |url=https://www.britannica.com/science/bone-anatomy/Chemical-composition-and-physical-properties |access-date=5 October 2017 |website=Encyclopædia Britannica |authors=Walker K}}</ref> Залежно уд вида, віку и филя кусткы, кусткові клітины чинят до 15% кости. * Нагромажованя [[масть|масти]] – масна тканина кусного мозґа фунґує як запас [[масні квасы|масных квасув]].<ref>{{cite journal |vauthors=Styner M, Pagnotti GM, McGrath C, Wu X, Sen B, Uzer G, Xie Z, Zong X, Styner MA, Rubin CT, Rubin J |date=August 2017 |title=Exercise Decreases Marrow Adipose Tissue Through β-Oxidation in Obese Running Mice |journal=Journal of Bone and Mineral Research |volume=32 |issue=8 |pages=1692–1702 |doi=10.1002/jbmr.3159 |pmc=5550355 |pmid=28436105}}</ref> * [[Квасы|Квасово]]-[[Основы (хемія)|основный]] баланс — кусткы защищавут кров уд порізкых змін квасноты ([[pH]]), поглинавучи вадь уддавучи [[основні солі]].<ref name="fogelman">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=C0K5BAAAQBAJ&q=bone+buffers+the+blood+against+excessive+pH+changes+by+absorbing+or+releasing+alkaline+salts.&pg=PA38 |title=Radionuclide and Hybrid Bone Imaging |authors=Fogelman I, Gnanasegaran G, van der Wall H |publisher=Springer |year=2013 |isbn=978-3-642-02400-9 |language=en}}</ref> * Детоксифікація – кустяні тканины годні ай держати тяжкі металы и другі чужі елементы, забиравучи їх из крови и зменшувучи їхньый влив на другі тканины.<ref>{{Cite web |last=Lerro |first=Elena |date=2007 |title=Bone |url=http://flipper.diff.org/app/items/info/350 |website=flipper.diff.org}}</ref> * [[Ендокринна система|Ендокринный]] орґан – кустя контролює метаболізм [[фосфат]]а. Кустяні клітины выділявут гормон [[остеокалцін]], котрый помагат реґуловати [[уровень цукру в крови]] и удкладованя масти. Остеокалцін пуднимат и секрецію, и чуствителность ид [[інсулін]]у, увеличує число [[бета клітины|продукувучых інсулін клітин]] и зменшує запасы масти.<ref>{{cite journal |vauthors=Lee NK, Sowa H, Hinoi E, Ferron M, Ahn JD, Confavreux C, Dacquin R, Mee PJ, McKee MD, Jung DY, Zhang Z, Kim JK, Mauvais-Jarvis F, Ducy P, Karsenty G |date=August 2007 |title=Endocrine regulation of energy metabolism by the skeleton |journal=Cell |volume=130 |issue=3 |pages=456–469 |doi=10.1016/j.cell.2007.05.047 |pmc=2013746 |pmid=17693256 |bibcode=2007Cell..130..456L }}</ref> * Баланс калція – у процесі резорбції костий остеокласты выділявут задержаный калцій у циркулацію, што помагат реґуловати баланс калцію. Формованя кусток забират из кровообігу калцій у його мінералнуй формі, а резорбція наспак извысшує уровень циркулувучого калція.<ref>{{Cite web |last1=Wilkin |first1=Douglas |last2=Gray-Wilson |first2=Niamh |date=8 February 2024 |title=Bones |url=https://www.ck12.org/biology/bones/lesson/Bones-Advanced-BIO-ADV/ |work=CK-12 Foundation |language=en}}</ref> == Розвуй == === Ремодельованя === Кустка ся фурт вытворює и замінює ся бігом процеса ремодельованя. Тото резорбція и пак заміна кустя практично без змін у формі, у котрому головну роль исповнявут остеобласты и остеокласты. У дорослого чоловіка кажджый рук ся ремоделює дас 10% кусної масы.<ref>{{cite journal | vauthors = Manolagas SC | title = Birth and death of bone cells: basic regulatory mechanisms and implications for the pathogenesis and treatment of osteoporosis | journal = Endocrine Reviews | volume = 21 | issue = 2 | pages = 115–137 | date = April 2000 | pmid = 10782361 | doi = 10.1210/edrv.21.2.0395 | doi-access = free }}</ref> Ціль ремодельованя в реґулації гомеостазы калція, полажованьови мікропошкоджінь у кустках уд кажджоденного стреса и формованьови кустяка, кой чоловік росте.<ref>{{cite journal | vauthors = Hadjidakis DJ, Androulakis II | title = Bone remodeling | journal = Annals of the New York Academy of Sciences | volume = 1092 | pages = 385–396 | date = December 2006 | issue = 1 | pmid = 17308163 | doi = 10.1196/annals.1365.035 | bibcode = 2006NYASA1092..385H }}</ref> При повторявучому ся стресови, наприклад занятьови [[шпорт]]ом, кусткы ся зтовщувут у містах майчитавого стреса подля [[закон Волффа|закона Волффа]]. Сут гіпотезы, ож ото ся стає внаслідок [[пєзоелектрика|пєзоелектричных]] властивостий кустя, позад котрых кусткы уд стресу ґенерувут малі електричні потенціалы.<ref>{{cite book| veditors = Woodburne RT |title=Anatomy, physiology, and metabolic disorders|date=1999|publisher=Novartis Pharmaceutical Corp.|location=Summit, N.J.|isbn=978-0-914168-88-1|pages=187–189|edition=5th }}</ref> == Остеолоґія == [[Файл:Paleopathology; Human femurs from Roman period, Tell Fara Wellcome L0008764.jpg|міні|Людські стегнові и раменні кусткы з римського періода, з зажывшыми [[кустковый перелом|переломами]]]] Наука за кусткы и зубы ся кличе [[остеолоґія]]. Она ся часто хоснує в [[антрополоґія|антрополоґії]], [[археолоґія|археолоґії]] и [[криміналістика|криміналістиці]], наприклад про встановліня віку, [[пол (біолоґія)|пола]], стану здоровля, походжіня того, кому належат кусткы.<ref>{{cite book|first1=Tim D.|last1=White|first2=Michael T.|last2=Black|first3=Pieter A.|last3=Folkens|title=Human Osteology|url=https://archive.org/details/humanosteology0000whit_q5o8|date=2012|doi=10.1016/C2009-0-03221-8|isbn=978-0-12-374134-9}}{{pn|date=September 2026}}</ref> Антрополоґы тай археолоґы зглядувут [[кустяна серсама|кустяну серсаму]], вчинену ''[[Homo sapiens]]'' и ''[[Homo neanderthalensis]]''. == Другі звірі == [[Файл:Bird leg and pelvic girdle skeleton EN.gif|міні|left|200px|Кості лабы и таза у потят]] [[Файл:Fluworôze egzostozes1-800h.jpg|міні|right|180px|alt=knobby hoofed leg|[[Скелетна флуороза]] у коровлячуй лабі позад індустріалної контамінації]] [[Потята|Потячі]] кустякы дуже легкі. У них многым май малі й тонкі кості ги в [[ссавці|ссавцюв]], што помагат їм літати. У многых потят позад сього мало кустковых мозґув.<ref name="RSPB-BirdBoneDensity">{{cite journal | vauthors = Dumont ER | title = Bone density and the lightweight skeletons of birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 277 | issue = 1691 | pages = 2193–2198 | date = July 2010 | pmid = 20236981 | pmc = 2880151 | doi = 10.1098/rspb.2010.0117 | bibcode = 2010PBioS.277.2193D }}</ref> Межи ссавцями, до потячої густины костий майблизкі [[перхач]]і. Дзьобы потят головно вчинені з кустя й покрыті [[кератин]]ом, ги продовжіня [[вилиця|вилиць]]. Многі звірі, а май&nbsp;— [[травоїдні]], практикувут [[остеофаґію]], т.&nbsp;є.&nbsp;їдіня кусток. Держит ся, ож чинят ото, вбы удновити запасы [[фосфат]]а. Многі кустяні хвороты, на котрі хворівут люди, годні мати и другі хребетні, наприклад [[скелетна флуороза|скелетну флуорозу]]. == Общество и култура == [[Файл:Bones of cattle on a farm in Namibia.jpg|міні|Кусткы забитої [[маржина|маржины]] на [[ферма|фермі]] в [[Намібія|Намібії]]]] Кусткы забитых звірюв ся по всякому хоснувут: * У [[правік|правіці]] з них ся чинила [[кустяна серсама]].<ref>{{Cite book| authors = Laszlovszky J, Szabo P |url=https://books.google.com/books?id=ft2d-zrlLWcC&q=Bones+from+slaughtered+animals+have+a+number+of+uses.+In+prehistoric+times%2C+they+have+been+used+for+making+bone+tools&pg=PA142|title=People and Nature in Historical Perspective |date= January 2003 |publisher=Central European University Press|isbn=978-963-9241-86-2|language=en}}</ref> Кроме того, и в правіці, и в сучасности їх знавут хосновати в уміньови (різьбили з кустя вшылиякі вытворы), чинили [[ґомбиця|ґомбиці]], [[монисто|мониста]], [[коцкы]], [[стрілы]], орнаменты и другі предметы. * [[Кустяный клей]] ся чинит из измолотых авадь потрощеных костий, філтрованых и вывареных, обы ся загустили. Кустяный клей быв даколи важный, айбо теперь вун як и другі клеї звірячого походжіня мавут лиш дакулько спеціалізованых хосновань, наприклад у [[реставрація|реставрації]]. Через дуже похожый процес ся выраблят [[желатин]]. * [[Бульйон]] ся ріхтує довгым варіньом ушылиякых інґредієнтув, межи котрыма традиційно сут кусткы. * Из звірячого кустя ся чинит [[угля]], хоснованоє головно про [[філтрація|філтрацію]], а пораз и як чорный [[піґмент]]. * [[Написы на віщых кустках]] были письмовов системов, хоснованов у [[Давньый Китай|давньому Китаї]], головно в [[дінастія Шанґ|дінастії Шанґ]]. На кустці ся писала звіданка; кустка ся пак палила и місто, у котрому кость тріщала, было удповідьов на звіданя. * [[Вилочка]] [[потя|потят]] ся в подакотрых културах хоснує про [[ворожіня]]; доныні жыва традиція, за котров двоє людий, загадавши желаня, тягнут вилочку за протилежні кунці, и держит ся, ож збуде ся желаня того, у кого ся лишит май великый єї дараб, кой она ся уломит. У подакотрых културах, наприклад в [[Австралійські аборіґены|австралійськых аборіґенув]] [[Аранды|арандув]], указовати кустков на когось держит ся несеренчливым авадь даже [[Проклятя|проклятьом]]. Разні културы історично мали сохташ давати форму голові дітины через практику штучної деформації черепа. У [[Китай|Китаї]] ся шыроко практиковало ламаня и [[зязованя нуг]] малых дівочок, обы ограничити їх нормалный руст (малі ногы ся держали парадными). == Ґалерія == <gallery> Файл:Gray72-en.svg|Клітины в кустковому мозґу Файл:Bertazzo S - SEM deproteined trabecular - wistar rat - x100.tif|Мікрофотоґрафія кусткы лабораторного [[Пацкан Вістера|пацкана Вістера]] з 10,000-кратным увеличеньом, вчинена сканувучым електронным мікроскопом Файл:Bone structure marco photo.jpg|Структура звірячої кусткы </gallery> == Скапчані статі == * [[Кустяк]] * [[Клуб (анатомія)]] * [[Мускула]] == Референції == {{Reflist}} == Жерела == {{refbegin}} * {{cite book | authors = Davidson S | veditors = Colledge NR, Walker BR, Ralston SH |others=Illustrated by Robert Britton|title=Davidson's Principles and Practice of Medicine.| url = https://archive.org/details/davidsonsprincip0000unse_p2i4_21ed |date=2010|publisher=Churchill Livingstone/Elsevier |location=Edinburgh|isbn=978-0-7020-3085-7|edition=21st }} * {{cite book | authors = Hall AC, Guyton JE | title = Textbook of Medical Physiology | date = 2005 | publisher = W.B. Saunders | location = Philadelphia | isbn = 978-0-7216-0240-0 | edition = 11th | ref = {{harvid|Hall|2005}} }} * {{cite book | authors = Young B, Lowe JS, Stevens A, Heath JW | title = Wheater's Functional Histology: a text and colour atlas | url = https://archive.org/details/wheatersfunction0000unse | date = 2006 | publisher = Churchill Livingstone/Elsevier | location = London | isbn = 978-0-443-068-508 | edition = 5th | ref = {{harvid|Young|2006}} }} {{refend}} == Вонкашні удкликованя == {{commons category|Bones}} * [https://web.archive.org/web/20170509104452/http://depts.washington.edu/bonebio/ASBMRed/ASBMRed.html Ошколовалні матеріалы (у т.ч. анімації) Америцького общества про зглядованя кусток и мінералув] * [http://silver.neep.wisc.edu/~lakes/BoneElectr.html Кусткова пєзоелектрика] * [http://www.scq.ubc.ca/?p=400 Базова інформація за біолоґію кустя уд Science Creative Quarterly] * [http://www.histology-world.com/photoalbum/thumbnails.php?album=8 Мікрофотоґрафія кусток] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200706203057/http://histology-world.com/photoalbum/thumbnails.php?album=8 |date=6 July 2020 }} 8xfckultzh7mlm59b3nlyk09uj1x4px Шаблона:Інфобокс місто 10 25475 174057 173899 2026-10-20T20:42:09Z Flipdot 23893 174057 wikitext text/x-wiki {{Infobox | bodyclass = ib-settlement vcard {{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Словеньско | Словакія = ib-svk | Україна | Украйина = ib-ukr | Польско | Польща = ib-pol | Чехія | Чесько = ib-cze | Мадярьско | Мадярщина = ib-hun | Румунія | Румуньско | Румынія = ib-rou | Сербія | Сербско | Хорватія | Хорватьско | Горватія = ib-srb | Росія = ib-rus | #default = ib-def }} | bodystyle = width: 23em; font-size: 90%; | above = {{{назва|{{PAGENAME}}}}} | abovestyle = background-color: {{Фарба|{{{штат|{{{країна|}}}}}}}}; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em; | subheader = {{#if:{{{містна_назва|}}}|<div style="font-size: 95%; font-weight: normal; margin-bottom: 2px;">{{{містна_назва}}}</div>}}{{#if:{{{тіп|}}}|<span class="ib-settlement-type" style="font-size: 90%;">{{{тіп}}}</span>}} | subheaderstyle = background-color: transparent; padding: 0.2em; <!-- Головна фотоґрафія / колаж --> | image1 = {{#if:{{{образок|}}}|[[Файл:{{{образок}}}|{{{шырька_образку|280px}}}|alt={{{попис_образку|}}}]]}} | caption1 = {{{попис_образку|}}} <!-- Ерб і прапор коло себе --> | image2 = {{#if:{{{ерб|}}}{{{прапор|}}}| <div style="display:flex; justify-content:space-around; align-items:center; width:100%; background:transparent; color:inherit; text-align:center;"> {{#if:{{{ерб|}}}|<div style="flex:1; padding:4px; color:inherit;">[[Файл:{{{ерб}}}|{{{шырька_ербу|90px}}}|alt=Ерб]]<div style="font-size:85%; padding-top:3px; color:inherit;">{{{попис_ербу|Ерб}}}</div></div>}} {{#if:{{{прапор|}}}|<div style="flex:1; padding:4px; color:inherit;">[[Файл:{{{прапор}}}|{{{шырька_прапору|110px}}}|border|alt=Прапор]]<div style="font-size:85%; padding-top:3px; color:inherit;">{{{попис_прапору|Прапор}}}</div></div>}} </div> }} <!-- Секція 1: Адміністрація і уміщіня --> | headerstyle = background-color: {{Фарба|{{{штат|{{{країна|}}}}}}}}; | header1 = {{#if:{{{штат|}}}{{{країна|}}}{{{область|}}}{{{край|}}}{{{войводство|}}}{{{жупа|}}}{{{адмін_реґіон|}}}{{{раён|}}}{{{окрес|}}}{{{повят|}}}{{{громада|}}}{{{муніціпаліта|}}}{{{реґіон|}}}{{{історічный_реґіон|}}}{{{ґеоґрафічный_реґіон|}}}{{{коордінаты|}}}|Адміністратівны даны}} <!-- Штат (чістый текст без скобок) --> | label2 = Штат | data2 = {{#if:{{{штат|{{{країна|}}}}}}|{{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Україна | Украйина = {{UKR}} | Словеньско | Словакія = {{SVK}} | Польско | Польща = {{POL}} | Чехія | Чесько = {{CZE}} | Мадярьско | Мадярщина = {{HUN}} | Румунія | Румуньско = {{ROU}} | Сербія | Сербско = {{SRB}} | Хорватія | Хорватьско | Горватія = {{HRV}} | Австрія | Ракусько = {{AUT}} | Нїмецько | Німещина = {{DEU}} | Білорусь = {{BLR}} | Литва | Літва = {{LTU}} | Росія = {{RUS}} | США = {{USA}} | Канада = {{CAN}} | #default = {{#ifexist:Шаблона:Flag|{{flag|{{{штат|{{{країна}}}}}}}}|[[{{{штат|{{{країна}}}}}}]]}} }}}} <!-- 1. адмін. уровень: Область / Край / Войводство / Жупа --> | label3 = {{{тіп_адмін_реґіону|{{#if:{{{область|}}}|Область|{{#if:{{{край|}}}|Край|{{#if:{{{войводство|}}}|Войводство|{{#if:{{{жупа|}}}|Жупа|{{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Україна | Украйина = Область | Словеньско | Словакія | Чехія | Чесько = Край | Польско | Польща = Войводство | Мадярьско | Мадярщина = Жупа | #default = Адмін. єдиніця }}}}}}}}}}}}} | data3 = {{{область|{{{край|{{{войводство|{{{жупа|{{{адмін_реґіон|}}}}}}}}}}}}}}} <!-- 2. адмін. уровень: Раён / Окрес / Повят --> | label4 = {{{тіп_раёну|{{#if:{{{окрес|}}}|Окрес|{{#if:{{{повят|}}}{{{повіт|}}}|Повят|{{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Україна | Украйина = Раён | Словеньско | Словакія | Чехія | Чесько = Окрес | Польско | Польща = Повят | #default = Раён }}}}}}}}} | data4 = {{{раён|{{{окрес|{{{повіт|}}}}}}}}} <!-- 3. адмін. уровень: Громада / Муніціпаліта --> | label5 = {{{тіп_громады|{{#if:{{{муніціпаліта|}}}|Муніціпаліта|Громада}}}}} | data5 = {{{громада|{{{муніціпаліта|}}}}}} <!-- Історічный / ґеоґрафічный реґіон (Шаріш, Земплін, Галіч і т. д.) --> | label6 = {{{тіп_реґіону|{{#if:{{{історічный_реґіон|}}}|Історічный реґіон|Реґіон}}}}} | data6 = {{{реґіон|{{{історічный_реґіон|{{{ґеоґрафічный_реґіон|}}}}}}}}} | label7 = Коордінаты | data7 = {{{коордінаты|}}} <!-- Секція 2: Історія і ряджіня --> | header8 = {{#if:{{{заложено|}}}{{{перша_змінка|}}}{{{маґдебурьске_право|}}}{{{містьске_право|}}}{{{статус_міста|}}}{{{председа|}}}{{{староста|}}}{{{пріматор|}}}|Історія і самосправа}} | label9 = Заложено | data9 = {{{заложено|}}} | label10 = Перша змінка | data10 = {{{перша_змінка|}}} | label11 = {{#if:{{{містьске_право|}}}|Містьске право|Маґдебурьске право}} | data11 = {{{маґдебурьске_право|{{{містьске_право|}}}}}} | label12 = Статус міста | data12 = {{{статус_міста|}}} <!-- Председа / Староста / Пріматор --> | label13 = {{{тіп_председы|{{#if:{{{пріматор|}}}|Пріматор|{{#if:{{{староста|}}}|Староста|Председа}}}}}}} | data13 = {{{председа|{{{пріматор|{{{староста|}}}}}}}}} <!-- Секція 3: Ґеоґрафія і демоґрафія --> | header14 = {{#if:{{{розлога|}}}{{{надморьска_вышка|}}}{{{водоєм|}}}{{{обывательство|}}}{{{густота|}}}{{{народностне_зложіня|}}}{{{реліґійне_зложіня|}}}|Ґеоґрафія і обывательство}} | label15 = Розлога | data15 = {{#if:{{{розлога|}}}|{{{розлога}}} км<sup>2</sup>}} | label16 = Надморьска вышка | data16 = {{#if:{{{надморьска_вышка|}}}|{{{надморьска_вышка}}} м}} | label17 = Водоєм | data17 = {{{водоєм|}}} | label18 = Обывательство | data18 = {{#if:{{{обывательство|}}}|{{{обывательство}}}{{#if:{{{рік_обывательства|}}}|&32;({{{рік_обывательства}}})}}}} | label19 = Густота | data19 = {{#if:{{{густота|}}}|{{{густота}}} особ/км<sup>2</sup>}} | label20 = Народностне зложіня | data20 = {{{народностне_зложіня|}}} | label21 = Реліґійне зложіня | data21 = {{{реліґійне_зложіня|}}} <!-- Секція 4: Остатнї --> | header22 = {{#if:{{{часове_пасмо|}}}{{{поштовый_код|}}}{{{телефонный_код|}}}{{{код|}}}{{{день_міста|}}}{{{веб|}}}{{{вебова_сторінка|}}}|Далшы даны}} | label23 = Часове пасмо | data23 = {{{часове_пасмо|}}} | label24 = Поштовый код | data24 = {{{поштовый_код|}}} | label25 = Телефонный код | data25 = {{{телефонный_код|}}} <!-- Офіціалный код населеного пункту (автоматічно мінять назву в залежности од штату) --> | label26 = {{{тіп_коду|{{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Україна | Украйина = Код КАТОТТГ | Словеньско | Словакія = Код громады (ŠÚ SR) | Польско | Польща = Код TERYT | Чехія | Чесько = Код RÚIAN | Мадярьско | Мадярщина = Код KSH | Румунія | Румуньско | Румынія = Код SIRUTA | Сербія | Сербско = Матічный код | #default = Код }}}}} | data26 = {{{код|}}} | label27 = День міста | data27 = {{{день_міста|}}} | label28 = Офіціална сторінка | data28 = {{{веб|{{{вебова_сторінка|}}}}}} <!-- Мапа ниже --> | data29 = {{#if:{{{мапа|}}}|<div style="text-align:center; padding-top:4px;">[[Файл:{{{мапа}}}|{{{шырька_мапы|260px}}}]]{{#if:{{{попис_мапы|}}}|<div style="font-size:85%;">{{{попис_мапы}}}</div>}}</div>}} }}<templatestyles src="Шаблона:Інфобокс місто/styles.css" /><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 50g0mz5o4kfrvrdykc7hnh7xeo2c6ik 174058 174057 2026-10-20T20:45:53Z Flipdot 23893 174058 wikitext text/x-wiki {{Infobox | bodyclass = ib-settlement vcard {{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Словеньско | Словакія = ib-svk | Україна | Украйина = ib-ukr | Польско | Польща = ib-pol | Чехія | Чесько = ib-cze | Мадярьско | Мадярщина = ib-hun | Румунія | Румуньско | Румынія = ib-rou | Сербія | Сербско | Хорватія | Хорватьско | Горватія = ib-srb | Росія = ib-rus | #default = ib-def }} | bodystyle = width: 23em; font-size: 90%; | above = {{{назва|{{PAGENAME}}}}} | abovestyle = background-color: {{Фарба|{{{штат|{{{країна|}}}}}}}}; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em; | subheader = {{#if:{{{містна_назва|}}}|<div style="font-size: 95%; font-weight: normal; margin-bottom: 2px;">{{{містна_назва}}}</div>}}{{#if:{{{тіп|}}}|<span class="ib-settlement-type" style="font-size: 90%;">{{{тіп}}}</span>}} | subheaderstyle = background-color: transparent; padding: 0.2em; <!-- Головна фотоґрафія / колаж --> | image1 = {{#if:{{{образок|}}}|[[Файл:{{{образок}}}|{{{шырька_образку|280px}}}|alt={{{попис_образку|}}}]]}} | caption1 = {{{попис_образку|}}} <!-- Ерб і прапор коло себе --> | image2 = {{#if:{{{ерб|}}}{{{прапор|}}}| <div style="display:flex; justify-content:space-around; align-items:center; width:100%; background:transparent; color:inherit; text-align:center;"> {{#if:{{{ерб|}}}|<div style="flex:1; padding:4px; color:inherit;">[[Файл:{{{ерб}}}|{{{шырька_ербу|90px}}}|alt=Ерб]]<div style="font-size:85%; padding-top:3px; color:inherit;">{{{попис_ербу|Ерб}}}</div></div>}} {{#if:{{{прапор|}}}|<div style="flex:1; padding:4px; color:inherit;">[[Файл:{{{прапор}}}|{{{шырька_прапору|110px}}}|border|alt=Прапор]]<div style="font-size:85%; padding-top:3px; color:inherit;">{{{попис_прапору|Прапор}}}</div></div>}} </div> }} <!-- Секція 1: Адміністрація і уміщіня --> | headerstyle = background-color: {{Фарба|{{{штат|{{{країна|}}}}}}}}; | header1 = {{#if:{{{штат|}}}{{{країна|}}}{{{область|}}}{{{край|}}}{{{войводство|}}}{{{жупа|}}}{{{адмін_реґіон|}}}{{{раён|}}}{{{окрес|}}}{{{повят|}}}{{{громада|}}}{{{муніціпаліта|}}}{{{реґіон|}}}{{{історічный_реґіон|}}}{{{ґеоґрафічный_реґіон|}}}{{{коордінаты|}}}|Адміністратівны даны}} <!-- Штат (чістый текст без скобок) --> | label2 = Штат | data2 = {{#if:{{{штат|{{{країна|}}}}}}|{{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Україна | Украйина = {{UKR}} | Словеньско | Словакія = {{SVK}} | Польско | Польща = {{POL}} | Чехія | Чесько = {{CZE}} | Мадярьско | Мадярщина = {{HUN}} | Румунія | Румуньско = {{ROU}} | Сербія | Сербско = {{SRB}} | Хорватія | Хорватьско | Горватія = {{HRV}} | Австрія | Ракусько = {{AUT}} | Нїмецько | Німещина = {{DEU}} | Білорусь = {{BLR}} | Литва | Літва = {{LTU}} | Росія = {{RUS}} | США = {{USA}} | Канада = {{CAN}} | #default = {{#ifexist:Шаблона:Flag|{{flag|{{{штат|{{{країна}}}}}}}}|[[{{{штат|{{{країна}}}}}}]]}} }}}} <!-- 1. адмін. уровень: Область / Край / Войводство / Жупа --> | label3 = {{{тіп_адмін_реґіону|{{#if:{{{область|}}}|Область|{{#if:{{{край|}}}|Край|{{#if:{{{войводство|}}}|Войводство|{{#if:{{{жупа|}}}|Жупа|{{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Україна | Украйина = Область | Словеньско | Словакія | Чехія | Чесько = Край | Польско | Польща = Войводство | Мадярьско | Мадярщина = Жупа | #default = Адмін. єдиніця }}}}}}}}}}}}} | data3 = {{{область|{{{край|{{{войводство|{{{жупа|{{{адмін_реґіон|}}}}}}}}}}}}}}} <!-- 2. адмін. уровень: Раён / Окрес / Повят --> | label4 = {{{тіп_раёну|{{#if:{{{окрес|}}}|Окрес|{{#if:{{{повят|}}}{{{повіт|}}}|Повят|{{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Україна | Украйина = Раён | Словеньско | Словакія | Чехія | Чесько = Окрес | Польско | Польща = Повят | #default = Раён }}}}}}}}} | data4 = {{{раён|{{{окрес|{{{повіт|}}}}}}}}} <!-- 3. адмін. уровень: Громада / Муніціпаліта --> | label5 = {{{тіп_громады|{{#if:{{{муніціпаліта|}}}|Муніціпаліта|Громада}}}}} | data5 = {{{громада|{{{муніціпаліта|}}}}}} <!-- Історічный / ґеоґрафічный реґіон (Шаріш, Земплін, Галіч і т. д.) --> | label6 = {{{тіп_реґіону|{{#if:{{{історічный_реґіон|}}}|Історічный реґіон|Реґіон}}}}} | data6 = {{{реґіон|{{{історічный_реґіон|{{{ґеоґрафічный_реґіон|}}}}}}}}} | label7 = Коордінаты | data7 = {{{коордінаты|}}} <!-- Секція 2: Історія і ряджіня --> | header8 = {{#if:{{{заложено|}}}{{{перша_змінка|}}}{{{маґдебурьске_право|}}}{{{містьске_право|}}}{{{статус_міста|}}}{{{председа|}}}{{{староста|}}}{{{пріматор|}}}|Історія і самосправа}} | label9 = Заложено | data9 = {{{заложено|}}} | label10 = Перша змінка | data10 = {{{перша_змінка|}}} | label11 = {{#if:{{{містьске_право|}}}|Містьске право|Маґдебурьске право}} | data11 = {{{маґдебурьске_право|{{{містьске_право|}}}}}} | label12 = Статус міста | data12 = {{{статус_міста|}}} <!-- Председа / Староста / Пріматор --> | label13 = {{{тіп_председы|{{#if:{{{пріматор|}}}|Пріматор|{{#if:{{{староста|}}}|Староста|Председа}}}}}}} | data13 = {{{председа|{{{пріматор|{{{староста|}}}}}}}}} <!-- Секція 3: Ґеоґрафія і демоґрафія --> | header14 = {{#if:{{{розлога|}}}{{{надморьска_вышка|}}}{{{водоєм|}}}{{{обывательство|}}}{{{густота|}}}{{{народностне_зложіня|}}}{{{реліґійне_зложіня|}}}|Ґеоґрафія і обывательство}} | label15 = Розлога | data15 = {{#if:{{{розлога|}}}|{{{розлога}}} км<sup>2</sup>}} | label16 = Надморьска вышка | data16 = {{#if:{{{надморьска_вышка|}}}|{{{надморьска_вышка}}} м}} | label17 = Водоєм | data17 = {{{водоєм|}}} | label18 = Обывательство | data18 = {{#if:{{{обывательство|}}}|{{{обывательство}}}{{#if:{{{рік_обывательства|}}}|&#32;({{{рік_обывательства}}})}}}} | label19 = Густота | data19 = {{#if:{{{густота|}}}|{{{густота}}} особ/км<sup>2</sup>}} | label20 = Народностне зложіня | data20 = {{{народностне_зложіня|}}} | label21 = Реліґійне зложіня | data21 = {{{реліґійне_зложіня|}}} <!-- Секція 4: Остатнї --> | header22 = {{#if:{{{часове_пасмо|}}}{{{поштовый_код|}}}{{{телефонный_код|}}}{{{код|}}}{{{день_міста|}}}{{{веб|}}}{{{вебова_сторінка|}}}|Далшы даны}} | label23 = Часове пасмо | data23 = {{{часове_пасмо|}}} | label24 = Поштовый код | data24 = {{{поштовый_код|}}} | label25 = Телефонный код | data25 = {{{телефонный_код|}}} <!-- Офіціалный код населеного пункту (автоматічно мінять назву в залежности од штату) --> | label26 = {{{тіп_коду|{{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Україна | Украйина = Код КАТОТТГ | Словеньско | Словакія = Код громады (ŠÚ SR) | Польско | Польща = Код TERYT | Чехія | Чесько = Код RÚIAN | Мадярьско | Мадярщина = Код KSH | Румунія | Румуньско | Румынія = Код SIRUTA | Сербія | Сербско = Матічный код | #default = Код }}}}} | data26 = {{{код|}}} | label27 = День міста | data27 = {{{день_міста|}}} | label28 = Офіціална сторінка | data28 = {{{веб|{{{вебова_сторінка|}}}}}} <!-- Мапа ниже --> | data29 = {{#if:{{{мапа|}}}|<div style="text-align:center; padding-top:4px;">[[Файл:{{{мапа}}}|{{{шырька_мапы|260px}}}]]{{#if:{{{попис_мапы|}}}|<div style="font-size:85%;">{{{попис_мапы}}}</div>}}</div>}} }}<templatestyles src="Шаблона:Інфобокс місто/styles.css" /><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 9ddwzrx7haj61xvniu05m7q61kte2um 174094 174058 2026-10-20T21:29:31Z Halajkovič 33393 +доповнїня 174094 wikitext text/x-wiki {{Infobox | bodyclass = ib-settlement vcard {{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Словеньско | Словакія = ib-svk | Україна | Украйина = ib-ukr | Польско | Польща = ib-pol | Чехія | Чесько = ib-cze | Мадярьско | Мадярщина = ib-hun | Румунія | Румуньско | Румынія | Румыния = ib-rou | Сербія | Сербско | Хорватія | Хорватьско | Горватія = ib-srb | Росія = ib-rus | #default = ib-def }} | bodystyle = width: 23em; font-size: 90%; | above = {{{назва|{{PAGENAME}}}}} | abovestyle = background-color: {{Фарба|{{{штат|{{{країна|}}}}}}}}; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em; | subheader = {{#if:{{{містна_назва|}}}|<div style="font-size: 95%; font-weight: normal; margin-bottom: 2px;">{{{містна_назва}}}</div>}}{{#if:{{{тіп|}}}|<span class="ib-settlement-type" style="font-size: 90%;">{{{тіп}}}</span>}} | subheaderstyle = background-color: transparent; padding: 0.2em; <!-- Головна фотоґрафія / колаж --> | image1 = {{#if:{{{образок|}}}|[[Файл:{{{образок}}}|{{{шырька_образку|280px}}}|alt={{{попис_образку|}}}]]}} | caption1 = {{{попис_образку|}}} <!-- Ерб і прапор коло себе --> | image2 = {{#if:{{{ерб|}}}{{{прапор|}}}| <div style="display:flex; justify-content:space-around; align-items:center; width:100%; background:transparent; color:inherit; text-align:center;"> {{#if:{{{ерб|}}}|<div style="flex:1; padding:4px; color:inherit;">[[Файл:{{{ерб}}}|{{{шырька_ербу|90px}}}|alt=Ерб]]<div style="font-size:85%; padding-top:3px; color:inherit;">{{{попис_ербу|Ерб}}}</div></div>}} {{#if:{{{прапор|}}}|<div style="flex:1; padding:4px; color:inherit;">[[Файл:{{{прапор}}}|{{{шырька_прапору|110px}}}|border|alt=Прапор]]<div style="font-size:85%; padding-top:3px; color:inherit;">{{{попис_прапору|Прапор}}}</div></div>}} </div> }} <!-- Секція 1: Адміністрація і уміщіня --> | headerstyle = background-color: {{Фарба|{{{штат|{{{країна|}}}}}}}}; | header1 = {{#if:{{{штат|}}}{{{країна|}}}{{{область|}}}{{{край|}}}{{{войводство|}}}{{{жупа|}}}{{{адмін_реґіон|}}}{{{раён|}}}{{{окрес|}}}{{{повят|}}}{{{громада|}}}{{{муніціпаліта|}}}{{{реґіон|}}}{{{історічный_реґіон|}}}{{{ґеоґрафічный_реґіон|}}}{{{коордінаты|}}}|Адміністратівны даны}} <!-- Штат (чістый текст без скобок) --> | label2 = Штат | data2 = {{#if:{{{штат|{{{країна|}}}}}}|{{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Україна | Украйина = {{UKR}} | Словеньско | Словакія = {{SVK}} | Польско | Польща = {{POL}} | Чехія | Чесько = {{CZE}} | Мадярьско | Мадярщина = {{HUN}} | Румунія | Румуньско | Румынія | Румыния = {{ROU}} | Сербія | Сербско = {{SRB}} | Хорватія | Хорватьско | Горватія = {{HRV}} | Австрія | Ракусько = {{AUT}} | Нїмецько | Німещина = {{DEU}} | Білорусь = {{BLR}} | Литва | Літва = {{LTU}} | Росія = {{RUS}} | США = {{USA}} | Канада = {{CAN}} | #default = {{#ifexist:Шаблона:Flag|{{flag|{{{штат|{{{країна}}}}}}}}|[[{{{штат|{{{країна}}}}}}]]}} }}}} <!-- 1. адмін. уровень: Область / Край / Войводство / Жупа --> | label3 = {{{тіп_адмін_реґіону|{{#if:{{{область|}}}|Область|{{#if:{{{край|}}}|Край|{{#if:{{{войводство|}}}|Войводство|{{#if:{{{жупа|}}}|Жупа|{{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Україна | Украйина = Область | Словеньско | Словакія | Чехія | Чесько = Край | Польско | Польща = Войводство | Мадярьско | Мадярщина = Жупа | #default = Адмін. єдиніця }}}}}}}}}}}}} | data3 = {{{область|{{{край|{{{войводство|{{{жупа|{{{адмін_реґіон|}}}}}}}}}}}}}}} <!-- 2. адмін. уровень: Раён / Окрес / Повят --> | label4 = {{{тіп_раёну|{{#if:{{{окрес|}}}|Окрес|{{#if:{{{повят|}}}{{{повіт|}}}|Повят|{{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Україна | Украйина = Раён | Словеньско | Словакія | Чехія | Чесько = Окрес | Польско | Польща = Повят | #default = Раён }}}}}}}}} | data4 = {{{раён|{{{окрес|{{{повіт|{{{повят|}}}}}}}}}}}} <!-- 3. адмін. уровень: Громада / Муніціпаліта --> | label5 = {{{тіп_громады|{{#if:{{{муніціпаліта|}}}|Муніціпаліта|Громада}}}}} | data5 = {{{громада|{{{муніціпаліта|}}}}}} <!-- Історічный / ґеоґрафічный реґіон (Шаріш, Земплін, Галіч і т. д.) --> | label6 = {{{тіп_реґіону|{{#if:{{{історічный_реґіон|}}}|Історічный реґіон|Реґіон}}}}} | data6 = {{{реґіон|{{{історічный_реґіон|{{{ґеоґрафічный_реґіон|}}}}}}}}} | label7 = Коордінаты | data7 = {{{коордінаты|}}} <!-- Секція 2: Історія і ряджіня --> | header8 = {{#if:{{{заложено|}}}{{{перша_змінка|}}}{{{маґдебурьске_право|}}}{{{містьске_право|}}}{{{статус_міста|}}}{{{председа|}}}{{{староста|}}}{{{пріматор|}}}{{{мер|}}}{{{бирув|}}}{{{голова|}}}|Історія і самосправа}} | label9 = Заложено | data9 = {{{заложено|}}} | label10 = Перша змінка | data10 = {{{перша_змінка|}}} | label11 = {{#if:{{{містьске_право|}}}|Містьске право|Маґдебурьске право}} | data11 = {{{маґдебурьске_право|{{{містьске_право|}}}}}} | label12 = Статус міста | data12 = {{{статус_міста|}}} <!-- Председа / Староста / Пріматор / Мер / Бирув / Кастомный тітул --> | label13 = {{{тітул_головы|{{{тіп_головы|{{{тіп_председы|{{#if:{{{мер|}}}|Мер|{{#if:{{{пріматор|}}}|Пріматор|{{#if:{{{староста|}}}|Староста|{{#if:{{{бирув|}}}|Бирув|{{#if:{{{голова|}}}|Голова|Председа}}}}}}}}}}}}}}}}}}} | data13 = {{{мер|{{{пріматор|{{{староста|{{{бирув|{{{голова|{{{председа|}}}}}}}}}}}}}}}}}} <!-- Секція 3: Ґеоґрафія і демоґрафія --> | header14 = {{#if:{{{розлога|}}}{{{розлога_аґломерації|}}}{{{надморьска_вышка|}}}{{{водоєм|}}}{{{обывательство|}}}{{{обывательство_аґломерації|}}}{{{обывательство_метрополії|}}}{{{густота|}}}{{{народностне_зложіня|}}}{{{реліґійне_зложіня|}}}|Ґеоґрафія і обывательство}} <!-- Розлога (дописує км², лем кедь задано чісте чісло) --> | label15 = Розлога | data15 = {{#if:{{{розлога|}}}|{{#iferror:{{#expr:{{formatnum:{{{розлога}}}|R}}}}|{{{розлога}}}|{{{розлога}}} км<sup>2</sup>}}}} | label16 = Розлога аґломерації | data16 = {{#if:{{{розлога_аґломерації|}}}|{{#iferror:{{#expr:{{formatnum:{{{розлога_аґломерації}}}|R}}}}|{{{розлога_аґломерації}}}|{{{розлога_аґломерації}}} км<sup>2</sup>}}}} <!-- Надморьска вышка (дописує м, лем кедь задано чісте чісло) --> | label17 = Надморьска вышка | data17 = {{#if:{{{надморьска_вышка|}}}|{{#iferror:{{#expr:{{formatnum:{{{надморьска_вышка}}}|R}}}}|{{{надморьска_вышка}}}|{{{надморьска_вышка}}} м}}}} | label18 = Водоєм | data18 = {{{водоєм|}}} | label19 = Обывательство | data19 = {{#if:{{{обывательство|}}}|{{{обывательство}}}{{#if:{{{рік_обывательства|}}}|&#32;({{{рік_обывательства}}})}}}} | label20 = Аґломерація | data20 = {{{обывательство_аґломерації|}}} | label21 = Метрополія | data21 = {{{обывательство_метрополії|}}} <!-- Густота (дописує особ/км², лем кедь задано чісте чісло) --> | label22 = Густота | data22 = {{#if:{{{густота|}}}|{{#iferror:{{#expr:{{formatnum:{{{густота}}}|R}}}}|{{{густота}}}|{{{густота}}} особ/км<sup>2</sup>}}}} | label23 = Народностне зложіня | data23 = {{{народностне_зложіня|}}} | label24 = Реліґійне зложіня | data24 = {{{реліґійне_зложіня|}}} <!-- Секція 4: Остатнї --> | header25 = {{#if:{{{часове_пасмо|}}}{{{поштовый_код|}}}{{{телефонный_код|}}}{{{код|}}}{{{день_міста|}}}{{{веб|}}}{{{вебова_сторінка|}}}|Далшы даны}} | label26 = Часове пасмо | data26 = {{{часове_пасмо|}}} | label27 = Поштовый код | data27 = {{{поштовый_код|}}} | label28 = Телефонный код | data28 = {{{телефонный_код|}}} <!-- Офіціалный код населеного пункту (автоматічно мінять назву в залежности од штату) --> | label29 = {{{тіп_коду|{{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Україна | Украйина = Код КАТОТТГ | Словеньско | Словакія = Код громады (ŠÚ SR) | Польско | Польща = Код TERYT | Чехія | Чесько = Код RÚIAN | Мадярьско | Мадярщина = Код KSH | Румунія | Румуньско | Румынія | Румыния = Код SIRUTA | Сербія | Сербско = Матічный код | #default = Код }}}}} | data29 = {{{код|}}} | label30 = День міста | data30 = {{{день_міста|}}} | label31 = Офіціална сторінка | data31 = {{{веб|{{{вебова_сторінка|}}}}}} <!-- Мапа ниже --> | data32 = {{#if:{{{мапа|}}}|<div style="text-align:center; padding-top:4px;">[[Файл:{{{мапа}}}|{{{шырька_мапы|260px}}}]]{{#if:{{{попис_мапы|}}}|<div style="font-size:85%;">{{{попис_мапы}}}</div>}}</div>}} }}<templatestyles src="Шаблона:Інфобокс місто/styles.css" /><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 2p24s313qtf9zjkngqn18qkv8yn1qul Шаблона:Інфобокс місто/doc 10 25490 174049 172423 2026-10-20T20:20:26Z Flipdot 23893 TemplateData 174049 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} '''{{tl|Інфобокс місто}}''' є універзална шаблона про статї о містах, селах і іншых населеных пунктів. Шаблона автоматічно приспособує назвы адміністратівных єдиніць і офіціалных класіфікаторів (кодів) в залежности од уведженого штату. == Шаблона на копірованя == Скопіруйте тоту шаблону на зачаток статї і выповните потребны параметры (невыповнены рядкы ся автоматічно сховають): <pre style="overflow:auto;"> {{Інфобокс місто | назва = | містна_назва = | тіп = | образок = | шырька_образку = | попис_образку = | ерб = | шырька_ербу = | попис_ербу = | прапор = | шырька_прапору = | попис_прапору = <!-- Адміністратівны даны --> | штат = | адмін_реґіон = <!-- або: область / край / войводство / жупа --> | раён = <!-- або: окрес / повят --> | громада = <!-- або: муніціпаліта --> | історічный_реґіон = <!-- або: реґіон / ґеоґрафічный_реґіон --> | коордінаты = <!-- Історія і ряджіня --> | заложено = | перша_змінка = | маґдебурьске_право = <!-- або: містьске_право --> | статус_міста = | староста = <!-- або: пріматор / председа --> <!-- Ґеоґрафія і обывательство --> | розлога = | надморьска_вышка = | водоєм = | обывательство = | рік_обывательства = | густота = | народностне_зложіня = | реліґійне_зложіня = <!-- Далшы даны --> | часове_пасмо = | поштовый_код = | телефонный_код = | код = | день_міста = | веб = <!-- або: вебова_сторінка --> <!-- Мапа --> | мапа = | шырька_мапы = | попис_мапы = }} </pre> == Попис параметрів і автоматічны функції == === Автоматізація подля параметра „штат“ === Параметры '''<code>| штат =</code>''' ся рекомендує выповнёвати чістым текстом без гранчастых скобок (наприклад: <code>Україна</code>, <code>Словеньско</code>, <code>Польско</code>, <code>Чехія</code>, <code>Мадярьско</code>, <code>Румунія</code>, <code>Сербія</code>). Шаблона сама вложить прапор прислушного штату і автоматічно змінить пописы остатнїх поль: {| class="wikitable" ! Штат !! 1. уровень (<code>адмін_реґіон</code>) !! 2. уровень (<code>раён</code>) !! Офіціалный код (<code>код</code>) |- | '''Україна''' || Область || Раён || Код КАТОТТГ |- | '''Словеньско / Словакія''' || Край || Окрес || Код громады (ŠÚ SR) |- | '''Польско / Польща''' || Войводство || Повят || Код TERYT |- | '''Чехія / Чесько''' || Край || Окрес || Код RÚIAN |- | '''Мадярьско''' || Жупа || Раён || Код KSH |- | '''Румунія / Румуньско''' || Адмін. єдиніця || Раён || Код SIRUTA |- | '''Сербія / Сербско''' || Адмін. єдиніця || Раён || Матічный код |} ''Позначка:'' Назва будьякого з тых поль є можне наставити ручно з помочі параметрів <code>| тіп_адмін_реґіону =</code>, <code>| тіп_раёну =</code>, <code>| тіп_громады =</code>, <code>| тіп_председы =</code> або <code>| тіп_коду =</code>. === Форматованя чіселных даных === * '''<code>розлога</code>''' — задайте лем чісло (напр. <code>70,43</code>), єдиніця міряня '''км<sup>2</sup>''' ся доповнить автоматічно. * '''<code>надморьска_вышка</code>''' — задайте лем чісло (напр. <code>255</code>), єдиніця '''м''' ся доповнить автоматічно. * '''<code>обывательство</code>''' — задайте лем чісло (напр. <code>81 702</code>), слово '''особ''' ся доповнить автоматічно. Рік списованя обывательства або одгаду уведьте в параметрї <code>рік_обывательства</code>. * '''<code>густота</code>''' — задайте лем чісло (напр. <code>1160</code>), єдиніцї '''особ/км<sup>2</sup>''' ся доповнять автоматічно. == Приклад хоснованя == <pre style="overflow:auto;"> {{Інфобокс місто | назва = Пряшів | містна_назва = {{lang-sk|Prešov}} | тіп = краёве і окресне місто | ерб = Coat of Arms of Prešov.svg | прапор = Flag of Prešov.svg | штат = Словеньско | край = [[Пряшівскый край]] | окрес = [[Окрес Пряшів|Пряшів]] | історічный_реґіон = [[Шаріш]] | коордінаты = 49°00′06″ с. ш. 21°14′22″ в. д. | перша_змінка = [[1247]] | містьске_право = [[1299]] | пріматор = Франтїшек Ольга | розлога = 70,43 | надморьска_вышка = 255 | водоєм = [[Торіса (рїка)|Торіса]], [[Секчов]] | обывательство = 81 702 | рік_обывательства = 2024 | густота = 1160 | часове_пасмо = [[CET]] ([[UTC+1]], в лїтї [[UTC+2]]) | поштовый_код = 080 01 | телефонный_код = +421-51 | код = 524140 | веб = [https://www.presov.sk www.presov.sk] }} </pre> === Блок жывого погляду === {{Інфобокс місто | назва = Пряшів | містна_назва = {{lang-sk|Prešov}} | тіп = краёве і окресне місто | ерб = Coat of Arms of Prešov.svg | прапор = Flag of Prešov.svg | штат = Словеньско | край = [[Пряшівскый край]] | окрес = [[Окрес Пряшів|Пряшів]] | історічный_реґіон = [[Шаріш]] | коордінаты = 49°00′06″ с. ш. 21°14′22″ в. д. | перша_змінка = [[1247]] | містьске_право = [[1299]] | пріматор = Франтїшек Ольга | розлога = 70,43 | надморьска_вышка = 255 | водоєм = [[Торіса (рїка)|Торіса]], [[Секчов]] | обывательство = 81 702 | рік_обывательства = 2024 | густота = 1160 | часове_пасмо = [[CET]] ([[UTC+1]], в лїтї [[UTC+2]]) | поштовый_код = 080 01 | телефонный_код = +421-51 | код = 524140 | веб = [https://www.presov.sk www.presov.sk] }} <div style="clear: both;"></div> == Параметры == <templatedata> { "params": { "штат": { "aliases": [ "країна" ], "label": "Штат" }, "назва": { "label": "Назва" }, "містна_назва": { "label": "Місна назва" }, "тіп": { "label": "Тіп" }, "образок": { "label": "Образок" }, "шырька_образку": { "label": "Шырька образку" }, "попис_образку": { "label": "Попис образку" }, "ерб": { "label": "Ерб" }, "прапор": { "label": "Прапор" }, "шырька_ербу": { "label": "Шырька ербу" }, "попис_ербу": { "label": "Попис ербу" }, "шырька_прапору": { "label": "Шырька прапору" }, "попис_прапору": { "label": "Попис прапору" }, "область": {}, "край": {}, "войводство": {}, "жупа": {}, "адмін_реґіон": {}, "раён": {}, "окрес": {}, "повят": {}, "громада": {}, "муніціпаліта": {}, "реґіон": {}, "історічный_реґіон": {}, "ґеоґрафічный_реґіон": {}, "коордінаты": {}, "тіп_адмін_реґіону": {}, "тіп_раёну": {}, "повіт": {}, "тіп_громады": {}, "тіп_реґіону": {}, "заложено": {}, "перша_змінка": {}, "маґдебурьске_право": {}, "містьске_право": {}, "статус_міста": {}, "председа": {}, "староста": {}, "пріматор": {}, "тіп_председы": {}, "розлога": {}, "надморьска_вышка": {}, "водоєм": {}, "обывательство": {}, "густота": {}, "народностне_зложіня": {}, "реліґійне_зложіня": {}, "рік_обывательства": {}, "часове_пасмо": {}, "поштовый_код": {}, "телефонный_код": {}, "код": {}, "день_міста": {}, "веб": {}, "вебова_сторінка": {}, "тіп_коду": {}, "мапа": {}, "шырька_мапы": {}, "попис_мапы": {} }, "paramOrder": [ "штат", "назва", "містна_назва", "тіп", "образок", "шырька_образку", "попис_образку", "ерб", "шырька_ербу", "попис_ербу", "прапор", "шырька_прапору", "попис_прапору", "область", "край", "войводство", "жупа", "адмін_реґіон", "раён", "окрес", "повят", "громада", "муніціпаліта", "реґіон", "історічный_реґіон", "ґеоґрафічный_реґіон", "коордінаты", "тіп_адмін_реґіону", "тіп_раёну", "повіт", "тіп_громады", "тіп_реґіону", "заложено", "перша_змінка", "маґдебурьске_право", "містьске_право", "статус_міста", "председа", "староста", "пріматор", "тіп_председы", "розлога", "надморьска_вышка", "водоєм", "обывательство", "густота", "народностне_зложіня", "реліґійне_зложіня", "рік_обывательства", "часове_пасмо", "поштовый_код", "телефонный_код", "код", "день_міста", "веб", "вебова_сторінка", "тіп_коду", "мапа", "шырька_мапы", "попис_мапы" ], "format": "block" } </templatedata> <includeonly> <!-- Катеґорії про саму шаблону задайте ту: --> [[Катеґорія:Шаблоны:Ґеоґрафічны інфобоксы]] </includeonly> ftezs914315z8fzuhn2lhpwn8v22wbn Ню Йорк (місто) 0 25564 174062 2026-10-20T20:57:32Z Flipdot 23893 Flipdot переменовав сторінку [[Ню Йорк (місто)]] на [[Ню Йорк]]: Варош є май популарный уд штата, та резонно буде за прикладом другых Вікіпедій учинити го главнов статьов за запросом 174062 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Ню Йорк]] ewebah4i7fhgle0vjjrdtph2qnu0pc7 Темеркень, Иштван 0 25565 174088 2026-10-20T21:22:26Z Engelseziekte 2261 Engelseziekte переменовав сторінку [[Темеркень, Иштван]] на [[Иштван Темеркень]] з вычерянём напрямлїнь: стандартный формат 174088 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Иштван Темеркень]] sgk50ye4ycmnep8xkjg3l0gwemhnwt8 ВП:АТ 0 25567 174145 2026-10-20T23:05:58Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Вікіпедія:Адміністраторська табла]] 174145 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Вікіпедія:Адміністраторська табла]] np40hkkb2h0368nmg2arylo0uct7jkr Йозеф Тісо 0 25568 174175 2026-10-21T00:09:18Z Halajkovič 33393 Напрямлїня на [[Йозеф Тисо]] 174175 wikitext text/x-wiki #redirect [[Йозеф Тисо]] t783owyj4wspj6f0y6m07a8mzmrgcfv 18. апрѣль 0 25569 174177 2026-10-21T00:13:00Z Halajkovič 33393 Напрямлїня на [[18. апріль]] 174177 wikitext text/x-wiki #redirect [[18. апріль]] 6i6ne6ithgv5h2voc3wm0cvjs9w459l