Wikipedia rwwiki https://rw.wikipedia.org/wiki/Intangiriro MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter Itangazamakuru Ibidasanzwe Ibiganiro Umukoresha Ibiganiro by'umukoresha Wikipedia Ibiganiro kuri Wikipedia Dosiye Ibiganiro kuri dosiye MediyaWiki Ibiganiro kuri MediyaWiki Inyandikorugero Ibiganiro ku nyandikorugero Ubufasha Ibiganiro ku bufasha Ikiciro Ibiganiro ku byiciro TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Akarere ka Gicumbi 0 8406 131521 129092 2026-06-04T16:23:25Z Annick green 9913 ijwi 131521 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:LL-Q33573 (kin)-Annick green-Gicumbi.wav|thumb|Gicumbi Sound record]] GICUMBI [[Dosiye:AKARERE KA GICUMBI.jpg|alt=byumba|thumb|Akarere ka Gicumbi]] {{\sandbox|GICUMBI=AKARERE}}Akarere ka [[Gicumbi Fc|Gicumbi]]<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Gicumbi_District</ref> ni kamwe mu turere dutanu (5) tugize [[Intara y’Amajyaruguru y’u Rwanda|intara y’Amajyaruguru]], gafite ubuso bungana na km² 829. Gaherereye iburasirazuba bw’iyi ntara. Mu majyaruguru gahana imbibi n’[[Akarere ka Burera|akarere ka BURERA]] n’igihugu cya UGANDA. Iburasirazuba Gahana imbibi n'uturere twa [[Akarere ka Nyagatare|NYAGATARE]] na [[Akarere ka Gatsibo|GATSIBO]], mu Majyepfo yako gahana imbibi [[Akarere ka Gasabo|n'akarere ka GASABO]] n’agace gato ka RWAMAGANA ku nkengero z’ikiyaga cya Muhazi. Iburengerazuba gahana urubibi n’Akarere ka [[RULINDO]]. Akarere ka Gicumbi gafite [[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] makumyabiri n'umwe(21);utugari ijana n'icyenda(109);[[imidugudu]] magana tandatu mirongo itatu (630),ubucucike kuri km2 ni 534. Aka karere gafite umupaka uhuza i gihugu cy'u [[Rwanda]] n'igihugu cya Uganda ufasha abaturage b'ibihugu byombi muri gahunda y'ubucuruzi n'imigenderanire. <ref>Hagiye kubakwa imihanda ya kaburimbo izafasha mu iterambere ry’Akarere</ref> Ikindi akarere ka Gicumbi gafite umuhanda mushya Rukomo-Nyagatare ukaba uhuza akarere ka Gicumbi na Nyagatare ni [[Intara y’Iburasirazuba|ntara y'Uburasirazuba]] muri rusange<ref>Akarere ka Gicumbi</ref> == AMATEKA ABARIZWA MURI AKA KARERE == Aka [[AKARERE KAGICUMBI|karere aka Gicumbi]] gafite amateka yihariye atandukanye nayutundi turere. Aha twavugamo ko ahitwa mu murenge wa Rutare akagali ka [[Kigabiro]] ko ariho hatabarijwe umugogo w' [[umwami]] Kigeli wa IV Rwabugili.[[Dosiye:Kibeho Forest at Nyaruguru District.jpg|thumb|Gicumbi]]Ikindi gikomeye cyane aka karere niho urugamba rwo kubohora [[igihugu]] rwateguriwe ahitwa ku Mulindi w'intwari gaherereye mumurenge wa shangasha. == Ubuso == Akarere ka [[Gicumbi Ibiti ibihumbi 12 byatewe mu gukumira isuri n’inkangu|Gicumbi]] kahuje uturere twahozeho mbere ya “reforme administrative” ya 2006 twa Rebero, Rushaki, Bungwe, Kisaro n'umujyi wa [[Byumba]] . Akarere ka Gicumbi gafite ubuso bungana na km2 829 burimo umujyi wa Gicumbi ugizwe na 90,5 km² (imirenge ya Byumba, Kageyo n’[[Akagari|Utugari]] 2 aritwo mu Murenge wa [[Rukomo]] (twa Cyuru na Kinyami). Akarere ka Gicumbi kagabanyijemo Imirenge 21, Utugari 109 n’imidugudu 630. <ref>http://www.gicumbi.gov.rw/fileadmin/templates/document/Akarere_ka_Gicumbi_Inyandiko_mpine__update_of_end_March_2020_.pdf</ref> == Imirenge igize akarere ka gicumbi<ref>https://www.gicumbi.gov.rw</ref> == # Nyamiyaga: umurenge wa nyamiyaga ugizwe n'utugari turindwi(7) aritwo:gahumuriza,Jamba,kabeza II,kabuga II,karambo,kiziba,mataba. # Rutare:umurenge wa Rutare ugizwe n'utugari dutandatu(6) aritwo:bikumba,gasharu,gatwaro,kigabiro,munanira na Nkoto. # Nyankenke : Umurenge wa Nyankenkugizwe n'utugari turindwi (7) aritwo:[[Butare]],Kigogo,kinishya Rusasa,Rutete,Rwagihura,Raramba. # Miyove: umurenge wa Miyove ugizwe n'utugari dutatu(3) aritwo:[[Akarere ka Gakenke|Gakenke]],mubuga, Miyove # Manyagiro:Manyagiro ni umwe mumirenge makumyabiri n'umwe igize akarere ka Gicumbi, uyu murenge ugizwe n'utugari dutandatu (6) aritwo:kabuga,Nyiragifumba,nyiravugiza,remera,rusekera,ryaruyumba. # Rukomo: umurenge wa Rukomo ugizwe n'utugari dutandatu (6) aritwo:cyeya,cyuru,gisiza,kinyami,Mbare,Munyinya. # Ruvune:Ruvune n'umwe mumirenge igize akarere ka Gicumbi uyu murenge ugizwe n'utugari dutandatu (6) aritwo:cyandaro,gasambya,gashirira,kabare,rebero,ruhondo. # Kageyo:kageyo n'umwe mumirenge igize akarere ka Gicumbi uyu murenge ugizwe n'utugari dutanu(5) aritwo:gihembe,horezo,kabuga,muhondo, nyamiyaga. # Rubaya: umurenge wa Rubaya ugizwe n'utugari dutanu(5) aritwo:Gihanga,Gihambashayo,Gishari,Muguramo, Nyamiyaga. # Byumba:Ni umugi mukuru wa akarere ka Gicumbi,uyu murenge ugizwe n'utugari icyenda(9) twavuga:Gacurabwenge,Gisuna,Murama,Kabali,Kivugiza,Ngondore,Nyakabungo,Nyamabuye,Nyarutarama. # [[Mutesi scovia|Mutete]]:Mutete n'umwe mumirenge makumyabiri n'umwe igize akarere ka Gicumbi, uyu murenge ugizwe n'utugari dutanu (5) aritwo:Gaseke,Kabeza I,Musenyi,Mutandi,Nyarubuye.- # Muko: muko ni umwe mumirenge igize akarere ka Gicumbi,Kandi ukaba ugizwe n'utugari dutanu(5) aritwo:Cyamuhinda,Kigoma,Mwendo,Ngange,Rebero. # Cyumba:Cyumba n'umwe mumirenge igize akarere ka Gicumbi Kandi ukaba ugizwe n'utugari dutandatu(6) aritwo:Gasunzu,Muhambo, Nyakabungo,Nyambare,Nyaruka,Rwankonjo. # Rwamiko:Rwamiko Ni Umurenge mu karere ka Gicumbi Kandi wegeranye n'umurenge wa Rutare,uyu murenge ugizwe n'utugari dutatu(3) aritwo:Cyeru,Kigabiro,Nyagahinga. # Giti:Giti ni umwe mumirenge makumyabiri n'umwe igize akarere ka [[Gicumbi]] uhana imbibi n'umurenge wa Rutare ndetse na Rwamiko,Kandi ugizwe n'utugari dutatu(3) aritwo:Gatobotobo,Murehe,Tanda. # Rushaki:Umurenge wa Rushaki mu karere ka Gicumbi ugizwe n'utugari dutatu(3) aritwo:Gatenga,Kamutora,Karurama. # Mukarange:Mukarange ihana imbibi n'umurenge wa [[byumba]],uyu murenge ugizwe n'utugari dutandatu(6) aritwo:Cyamuganga, Gatenga,Kiruhura,Mutarama,Rugerero,Musambya. # Bwisige: ugizwe [[n'utugari]] tune(4) aritwo:Bwisige,Gihuke,Nyabushingitwa,Mukono. # Shangasha:Ugizwe n'utugari dutanu(5):Kitazigurwa,Bushara,Nyabishambi,Nyabubare,shangasha. # Bukure:uyu murenge ugizwe n'utugari tune(4):Karenge, Kigabiro,Kivumu,Rwesero. # Kaniga:Bugombo,Gatoma,Murindi,Nyarwambu,rukurura == UBUHINZI N'UBWOROZI MU KARERE KA GICUMBI == '''Ubworozi n'ubuhinzi''' ni ingingo z'ingenzi mu iterambere ry'a'''karere ka Gicumbi''', kandi bifite uruhare runini mu bukungu bw'abaturage b'akarere ndetse no mu mibereho yabo. Akarere ka Gicumbi, nk'akarere kari mu n'''tara y'Amajyaruguru''', kigaragara cyane mu buhinzi n'ubworozi, bifite uruhare mu gutuma abaturage babona ibiribwa by'ibanze, ndetse bikanatanga amahirwe y'imirimo. Dore uko ubworozi n'ubuhinzi bikorwa muri Gicumbi: === 1. Ubuhinzi mu Karere ka Gicumbi === [[Dosiye:GICUMBI AGRICULTURE.jpg|thumb|UBUHINZI MU KARERE KA GICUMBI]] Gicumbi ifite ubutaka bwiza bworoheje ku buhinzi butandukanye, bukaba butanga umusaruro ushimishije. Abahinzi b'akarere bakora cyane mu buhinzi bw'ibihingwa by'ibanze, kandi bafite umuco wo guhinga ibintu byinshi mu buryo butandukanye. ==== Ibihingwa bikunzwe mu Karere ka Gicumbi: ==== * '''Ibihingwa by'ibanze (nk'ibigori n'ibishyimbo)''': Gicumbi izwiho guhinga '''ibigori''' (cyangwa amasaka) ku buryo bukomeye. Ibishyimbo ni kimwe mu bihingwa bihingwa cyane muri aka karere. Ibi bihingwa byombi bifasha abaturage kubona ibiribwa by'ibanze ndetse no kubona ibicuruzwa by'ubucuruzi. * * '''Ibirayi''': Gicumbi ni ahantu hakunze guhingwa '''ibirayi''', kandi ni kimwe mu bihingwa by'umwihariko muri aka karere. * '''Imbuto n'imboga''': Abahinzi mu karere ka Gicumbi bafite uburyo bwo guhinga imbuto [[Imboga|n'imboga]], harimo '''avoka''', '''ibinyomoro''', '''ibihaza''', n'ibindi. * '''Amashaza''': Akarere ka Gicumbi ni ahantu hakunze guhingwa amashaza (peas), ibi bihingwa bikaba bifite akamaro mu gutanga ibiribwa byuzuye intungamubiri. * '''Umuceri''': Gicumbi ifite ubutaka bwiza bwo guhinga umuceri, usibye ahantu hegereye imigezi n'ibiyaga. [[Dosiye:Ikirango cy'uruganda rw'icyayi ku mulindi19.jpg|thumb|ikirango cy'uruganda rwa mulindi]] ==== Ubuhinzi bukorerwa mu buryo bugezweho: ==== * '''Gukoresha imashini''': Mu rwego rwo kongera umusaruro, hari ingamba zo gukoresha '''imashini z’ubuhinzi''' (nk'imashini zisarura [[Ikigori|ibigori]]), kugira ngo hakorwe ku buryo bwihuse kandi butanga umusaruro mwinshi. * '''Gukoresha amazi''': Mu gihe cy'izuba ryinshi, abaturage b'Akarere ka Gicumbi bakoresha uburyo bwo kuvomerera ibihingwa mu buryo bwihariye (nko gukoresha '''amashyiga''', '''ibito by'amazi''', n'ibindi). ==== Gahunda za Leta n'abafatanyabikorwa: ==== * '''Ubuhinzi bwa kijyambere''': Leta y'u Rwanda, ifatanyije n'abafatanyabikorwa, yashyizeho gahunda zitandukanye zo gufasha abahinzi mu karere ka Gicumbi, harimo gutanga '''imbaraga mu buhinzi bwa kijyambere''', '''guhugura abahinzi''', no kubashyira hamwe mu k'''operative''' (amakoperative y’abahinzi). === 2. Ubworozi mu Karere ka Gicumbi === Ubworozi bukomeje kuba imwe mu nkingi z'ubukungu mu Karere ka Gicumbi. Abaturage benshi bo muri aka karere bakora ubworozi bw'amatungo magufi n'amatungo manini, nk'inka, intama, ingurube, n'inkoko. ==== Ubworozi bw'amatungo magufi n'amatungo manini: ==== * '''Inka''': Gicumbi ifite ubworozi bw''''inka''' bw'ingenzi, kandi ni ahantu hakunze kuboneka aborozi b'inka. [[Inka]] zitanga amata, kandi ni isoko y'inyama n'uruhu. Amata y'inka ni kimwe mu bicuruzwa by'ingenzi muri Gicumbi, akaba akenerwa cyane mu muryango. * '''Intama n'inkoko''': Intama n'inkoko zoroziwe mu karere, kandi hari gahunda za leta zishyigikira aborozi b'intama mu buryo bwo kubona isoko rihamye. Inkoko zitanga amagi, inyama, ndetse n'ibikoresho by'ubworozi (nk'ibikoresho byo gutunganya). * '''Ingurube''': Gicumbi ni ahantu hakunze kwitabwaho '''ubworozi bw'ingurube'''. Ingurube zitanga inyama n'ibindi bisubizo ku baturage. * '''Amatungo magufi''': Abaturage benshi mu Gicumbi bafite amatungo magufi, akenshi abasha guha amahirwe abantu kubona ibiribwa n'ibindi bisubizo. ==== Ubworozi bwa kijyambere: ==== * '''Kongera umusaruro''': Mu rwego rwo kongera umusaruro, aborozi bakoresha uburyo bwa kijyambere mu korora amatungo, harimo imirima yo kubakira amatungo, imirima y'ibinyampeke by'amatungo, n'ibikoresho byo gukurikirana ubuzima bw'amatungo. * '''Gutanga ibikoresho by’ubworozi''': Hari gahunda za Leta n'abafatanyabikorwa zo gutanga '''ibikoresho by’ubworozi''' nk'imiti, inyongeramusaruro, n'ibikoresho byo kubika ibiryo by'amatungo. === 3. Ubuhinzi n'Ubworozi Bihuza Umurimo === * '''Ihuriro ry'ubuhinzi n'ubworozi''': Mu Karere ka Gicumbi, abahinzi n'aborozi bakorana mu buryo bw'imikoranire. Guhinga ibihingwa by'ibanze nk'ibigori no guhinga ibyatsi by'amatungo, bituma abaturage ba Gicumbi babasha korora amatungo neza no kubona ibiribwa bihagije. * '''Ihuriro ry'amakoperative''': Amakoperative y'abahinzi n'aborozi muri Gicumbi akora ku buryo buhamye, kandi atanga amahirwe menshi yo gusangira ubunararibonye, kubona amasoko, no kubungabunga ubuhinzi n'ubworozi. === 4. Ibibazo n'Inzitizi: === * '''Imihindagurikire y'ibihe''': Imihindagurikire y'ibihe, nk'izuba rikabije cyangwa imvura nyinshi, bigira ingaruka ku buhinzi n'ubworozi, bigatuma bamwe mu baturage babura umusaruro. * '''Ikibazo cy'ubutaka''': Ubutaka bw'akarere ka Gicumbi bwifashishwa cyane mu buhinzi no mu bworozi, ariko hari ikibazo cyo kubura ubutaka bunoze bwo guhingamo cyangwa bwo kororeramo, bikaba byatera ibibazo by'ubukungu mu miryango. * '''Isoko n'ubucuruzi''': Nubwo hari amahirwe yo kongera ubuhinzi n'ubworozi, abaturage baracyahangayikishijwe no kubona amasoko ahamye, cyane ku musaruro w'amatungo n'ibihingwa. === 5. Gahunda za Leta n'Abafatanyabikorwa: === Leta y'u Rwanda ndetse n'abafatanyabikorwa bayo bakomeje gushyiraho '''gahunda zo gufasha abahinzi n'aborozi''' mu karere ka Gicumbi, harimo gutanga imfashanyo y'ubworozi, kubaka ibikorwaremezo, gutanga amahugurwa y'ubuhinzi bwa kijyambere, no gushyira mu bikorwa gahunda zo kongera ubukungu bw'abaturage. === Ibyo Ubworozi n'Ubuhinzi Bihindura: === * '''Iterambere ry'ubukungu''': Ubworozi n'ubuhinzi muri Gicumbi bitanga akazi ku baturage benshi, bikongera umusaruro w'igihugu no kuzamura imibereho myiza. * '''Ibiribwa by'ibanze''': Abaturage babasha kubona ibiribwa by'ibanze, kandi ubushobozi bw'akarere bwiyongera mu gukora imishinga y'iterambere. Ubworozi n'ubuhinzi ni imbaraga za Gicumbi mu gukora ubukungu no guharanira iterambere ry'abaturage. == IBIKORWA REMEZO BYO MU KARERE KA GICUMBI == '''Ibikorwa remezo by’akarere ka Gicumbi''' bifite uruhare runini mu iterambere ry’ubukungu, imibereho myiza y’abaturage, ndetse no mu guha abaturage amahirwe yo kugira ubuzima bwiza no kwiteza imbere. Ibikorwa remezo ni ibintu by'ingenzi mu buzima bwa buri munsi, harimo ibikorwa by’amashanyarazi, imihanda, amazi, n'ibindi. Dore uko ibikorwa remezo bikorwa muri Gicumbi: [[Dosiye:UMUHANDA WA GICUMBI.jpg|thumb|Umuhanda uboneka mu karere ka GICUMBI]] === 1. Imihanda n'itumanaho === * '''Imihanda y'ubwoko bwose''': Gicumbi ifite imihanda isanzweho, kandi ikomeje kwitabwaho mu kubaka imihanda myiza. Imihanda ikoreshwa mu gutwara abantu n'ibicuruzwa, igafasha abahinzi, aborozi, ndetse n'abacuruzi kugera ku masoko ndetse no kugera ku baturage b'ahantu hatandukanye. * '''Imihanda y'ikiciro cya kabiri na gatatu''': Hari imihanda ireshya n’ikiciro cya kabiri (imihanda mikuru) ndetse n'iy'ikiciro cya gatatu (imihanda y'ibanze), kandi igihugu gikomeje gahunda yo kubaka imihanda y'ubwoko bwa kijyambere, hamwe n'ibindi bikorwa byo kubungabunga no gutunganya imihanda. * '''Imihanda ya kaburimbo''': Mu rwego rwo gukomeza guteza imbere ibikorwa by’imihanda, imihanda ya kaburimbo imaze kugera mu bice bitandukanye by'akarere, kandi iri kwitabwaho cyane mu mishinga y'ubukungu. * '''Guhuza imihanda''': Kubaka imihanda ijya mu midugudu itandukanye ya Gicumbi, guhuza abaturage, no kubasha kugera ku bindi bice by’igihugu ni ikintu gikomeje kwitabwaho. === 2. Amazi n'isukura === * '''Gutanga amazi meza''': Gicumbi ifite gahunda zinyuranye zo gutanga amazi meza ku baturage. Gahunda yo kugeza amazi meza ku baturage hirya no hino mu karere ikomeje kuba ik'ingenzi, cyane cyane mu midugudu. * '''Isuku n'isukura''': Mu rwego rwo gukomeza kugira ubuzima bwiza, ibikorwa byo kubungabunga isuku no kwita ku isuku n’isukura mu midugudu no mu mugi wa Gicumbi birakorwa. Gahunda yo gukora ubukangurambaga mu isuku ituma abaturage basobanukirwa n'akamaro ko kubungabunga ibidukikije. === 3. Amashanyarazi === * '''Gutanga amashanyarazi''': Gicumbi ifite gahunda nyinshi zo kugeza amashanyarazi ku baturage. Amashanyarazi atangwa mu buryo bwa '''nyuma''' (mu buryo bw'amashanyarazi ava mu mishinga y'ubushobozi bw'igihugu), ndetse '''gushiraho amashanyarazi akomoka ku mirasire y'izuba''' (solar power) nabyo biri gushyirwaho ku baturage batabona amashanyarazi aturutse ku muriro w'amashanyarazi rusange. * '''Kubaka ibikorwa remezo by’amashanyarazi''': Uyu munsi, abaturage b’akarere ka Gicumbi barakomeza kubona amashanyarazi ku rwego rw’imijyi no mu bice by’icyaro, bitewe n’imishinga ya leta. === 4. Uburyo bwo Kugeza Serivisi z'Umuco n'Uburezi === * '''Amashuri''': Gicumbi ifite amashuri y'incuke, abanza, ayisumbuye ndetse n'ibigo by'imyuga. Gahunda ya Leta ni uguteza imbere amashuri, kubaka ibyumba by’amashuri no kubungabunga ibikoresho by’abanyeshuri. * '''Ibigo by'imyuga''': Kubaka ibikorwa remezo by’imyuga bikomeje gutanga amahirwe menshi ku rubyiruko mu bice bitandukanye bya Gicumbi. Ibi bigo by’imyuga bituma urubyiruko rwigira ku bumenyi butandukanye, bigafasha mu kubaka ejo hazaza heza. === 5. Ibikorwaremezo by’Ubuzima === * [[Dosiye:IBITARO BYA BYUMBA.jpg|thumb|270x270px|'''IBITARO BYA BYUMBA''']]'''Ibigo nderabuzima''': Gicumbi ifite ibigo nderabuzima bihagije byo gutanga serivisi z’ubuzima ku baturage, kandi ibikorwa byo kubaka ibigo nderabuzima byitabwaho cyane. Abaturage bafite amahirwe yo kubona serivisi z’ubuzima bwiza, harimo n'ibikorwa byo kuvura indwara z'ibanze, gutanga inkingo, ndetse no kubungabunga ubuzima bw’imiryango. * '''Amavuriro n'ibitaro''': Icyo Gicumbi gikeneye ni ugukomeza kubaka ibitaro n’amavuriro kugira ngo abaturage babone serivisi z’ubuvuzi ku buryo bwihuse. Gahunda ya Leta ni ugufasha abaturage kubona ubuvuzi bw’ibanze ndetse no gukomeza guteza imbere ibikorwaremezo by’ubuzima.[[Dosiye:Image 750x 63c1425a5cbc.jpg|thumb|142x142px|ISOKO RYA GICUMBI]] === 7. Gahunda z'Ubucuruzi n’Ubukerarugendo === * '''Isoko''': Gicumbi ifite ibikorwa remezo by'amasoko y'ibicuruzwa biva mu buhinzi n'ubworozi. Ibi byifashishwa mu gukwirakwiza ibicuruzwa mu bindi bice by’igihu * '''Gahunda z'ubukerarugendo''': Akarere ka Gicumbi gifite ibyiza by'umwihariko, harimo ahantu nyaburanga byifashishwa mu bukerarugendo. Gahunda ya Leta ni uguteza imbere ubukerarugendo muri aka karere kugira ngo bibyaze umusaruro ibyiza by'ubukerarugendo n'umutungo kamere.[[Dosiye:HOTEL URUMURI.jpg|thumb|125x125px|HOTEL URUMURI IBONEKA MU KARERE KA GICUMBI]] === 8. Gahunda z'Imibereho myiza y'Abaturage === * '''Gahunda z'imibereho myiza''': Ibikorwa remezo mu rwego rwa '''imibereho myiza''' bigamije gufasha abaturage kugera ku buzima bwiza, aho bikorwa byita ku gufasha imiryango irimo abafite ubumuga, abana bato, n'abageze mu zabukuru. * '''Gahunda z’uburezi''': Guteza imbere ibikorwa by’uburezi bigamije kwigisha abana ndetse n'abantu bakuru kugira ngo bagire ubumenyi buhamye mu ngeri zose. === 9. Ubumenyi n'Ubushakashatsi === * '''Ubumenyi n'ubushakashatsi mu buhinzi n'ubworozi''': Gicumbi ikomeza gufasha abahinzi n'aborozi binyuze mu bikorwa byo gushyira mu bikorwa ubushakashatsi, kugirango babashe kumenya uburyo bwo guhinga neza no korora ku buryo bugezweho. === '''10.UBUREZI''' === '''Uburezi mu Karere ka Gicumbi''' ni ingenzi mu rwego rwo guteza imbere imibereho myiza y’abaturage ndetse n'iterambere ry'akarere muri rusange. Gicumbi ni imwe mu turere tw'u Rwanda ifite gahunda zikomeye mu bijyanye n’uburezi, harimo kubaka amashuri, kongera uburezi bufite ireme, no guteza imbere imibereho y’abana n’abarimu. === Amashuri mu Karere ka Gicumbi: === Akarere ka Gicumbi gafite amashuri y'incuke, abanza, ayisumbuye, ndetse n'ibigo by'imyuga. Ubu buhinzi butuma abana b’abaturage b’akarere babona amahirwe yo kwiga no kwiteza imbere. Ibi bituma hakomeza kugerwaho intego y’uburezi bw'inshingano. === Amashuri y'Incuke : === * Hari amashuri y’incuke ku rwego rwose rw'akarere, cyane cyane mu mijyi no mu mirenge. Aha ni ho abana bato batangira urugendo rwabo rw’uburezi. Ubu buhinzi bufasha umwana kwitegura amashuri abanza no kugira ubumenyi bw’ibanze mu bumenyi bw’isi. === Amashuri Abanza : === * '''Amashuri abanza''' ni kimwe mu byiciro by'ingenzi mu burezi mu Karere ka Gicumbi. Akarere kagize intambwe mu kwimakaza uburezi bw'ibyiciro byose, mu buryo bw'amasomo, imfashanyigisho, ndetse n'ibikoresho by’abana n'abarezi. * Abana benshi muri Gicumbi biga amashuri abanza kandi hari gahunda yo gufasha abana baturuka mu mirenge no mu bice by'icyaro kubona uburezi bufite ireme. === Amashuri y'Isumbuye : === * [[Dosiye:KAGEYO TSS.jpg|thumb|KAGEYO TSS rimwe mu mashuri yisumbuye aboneka muri gicumbi]]'''Amashuri yisumbuye''' muri Gicumbi arakomeje kwiyongera, haba mu mijyi ndetse no mu bice by'icyaro. Mu mashuri yisumbuye, abana barushaho kugira ubumenyi bwimbitse mu masomo ya siyansi, ubumenyi bw’imibereho, ubumenyi bw'ikoranabuhanga, ndetse n’ubukungu. * Ibi bituma abana bo mu karere ka Gicumbi babasha kugera ku myigire ikomeye, bityo bakabona amahirwe yo kwiga mu mashuri makuru n'amakuru. === Ibigo by'Imyuga: === * Mu rwego rwo gufasha urubyiruko kwiteza imbere no kubona akazi, Gicumbi ifite ibigo by’imyuga bigamije gutanga ubumenyi bw’ibanze mu mwuga, nka gahunda zo kwigisha imyuga n'ubumenyingiro. * Ibi bigo bifasha urubyiruko kwiga ubufundi, ubukanishi, ububaji, ubudozi, n'ibindi, bigatuma babasha kwihangira imirimo. === Gahunda z'Ireme ry'Uburezi: === * Akarere ka Gicumbi kigenda gishyira imbere gahunda yo kuzamura ireme ry'uburezi, harimo gutanga amahugurwa ku barimu, kubaka ibyumba by’amashuri, no kugerageza uburyo bushya bwo gutanga ubumenyi. * Hari kandi gahunda yo kwita ku bashinzwe uburezi n’ubuyobozi bw’amashuri, kugira ngo barusheho gutanga uburezi bufite ireme kandi bukenewe. === Ibikorwa byo Guteza Imbere Uburezi: === * '''Kubaka amashuri''': Gicumbi ikomeje kubaka amashuri mu bice bitandukanye by'akarere, kugira ngo abana bose babone amahirwe yo kwiga. * '''Uburezi bwa Tekinike''': Akarere ka Gicumbi kashyize imbaraga mu gushyira imbere uburezi bw'imyuga n'ubumenyingiro, cyane cyane mu rubyiruko, kugira ngo haboneke abanyeshuri bashobora gukora imirimo itandukanye no kubona akazi. * '''Amahugurwa y’Abarezi''': Abarezi bahabwa amahugurwa ajyanye n’ubumenyi bwa kijyambere, kugira ngo bigishirize abana b'akarere mu buryo bugezweho kandi butanga ireme. === Uburezi Bw'Uburinganire: === * Gicumbi ifite gahunda yo gushyira imbere '''uburinganire mu burezi''', aho abana b’abakobwa n’abahungu bafashwa kugera ku burezi bungana kandi mu buryo bwuzuzanya. Ibi bigamije kurandura imbogamizi zishingiye ku gitsina mu burezi. === Isuzuma rya Buri gihe ku Ireme ry'Uburezi: === * Akarere ka Gicumbi kagira ibikorwa byo gusuzuma ireme ry’uburezi buri mwaka, hagamijwe kumenya imbogamizi no gufata ingamba zo kuziba ibyavuye mu isuzuma, nk'uko bikorwa mu mashuri y'ibanze n'ayisumbuye.M [[File:Igishanga.jpg|thumb|Igishanga kimwe mubiri i Gicumbi]]MUKARERE KA GICUMBI KAGIRA AMASHURI ATANDUKANYE 1.amashuri acumbika 2.amashuri adacumbika ingero zamashuri acumbika .kageyo TSS .ES MUKONO GROUPE SCOLAIRE DE LA SALLE BYUMBA GSNBC BYUMBA SANTA MARIA KARAMBO PETIT SEMINAIRE RWESERO GASEKE TSS INGERO ZAMASHURI ADACUMBIKA .G.S RUKIZI .G.S KAGEYO GS NYINAWIMANA GS BYUMBA INYANGE GS BYUMBA EAR GS KAGAMBA<ref>URUTONDE RW' AMASHURI ARI MU KARERE KA GICUMBI - Search</ref> 1.IBIGO BICUMBIKA I.KAGEYO TSS kageyo tss yigisha amashami akirikira .ACCOUNTING. .SOFTWARE DEVELOPMENT(SOD) IKIGO CYA KAGEYO TSS GITSINDISHA ISHAMI RYA ACCOUNTING KURWEGO RWIGIHUGU<ref>UMUSEKE</ref> II.IKIGO CYA ES MUKONO ES MUKONO YIGISHA AYAMASHAMI .MEG .MCE III.CYURU TSS .IKIKIGO KIKGISHA ISHAMI RYA ACCOUNTING MUKARERE KA GICUMBI HAKORERWAMO IBIKORWA BYITERAMBERE BITANDUKANYE HARIMO .ubuhinzi .ubworozi .ubucuruzi .uburobyi <references />7.https://www.gicumbi.gov.rw/ [[Category:Uturere tw’u Rwanda]] [[Ikiciro:Akarere ka Gicumbi| ]] kycbu8t4da9xf6qcp0k1pj49ucyqzlr Musanze Fc 0 12874 131522 119073 2026-06-04T16:29:00Z Annick green 9913 Ijwi 131522 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:MusanzeDist.png|thumb|Aho Musanze FC ikomoka]] [[Dosiye:LL-Q33573 (kin)-Annick green-Musanze.wav|thumb|Musanze sound record]] Musanze Fc ni ikipe y'umupira w'amaguru ibarizwa mu [[Akarere ka Musanze|karere ka Musanze]], Iyi kipe ikina mu kiciro cya mbere cya shampiyona y'u [[Rwanda]] aho imikino yo murugo iyakirira kuri Stade Ubworoherane ishobora kwakira abantu 4000 bicaye neza.<ref>https://www.musanzefc.com/amateka/</ref><ref>[[:en:Musanze_F.C.|https://en.wikipedia.org/wiki/Musanze_F.C.]]</ref><ref>{{Cite web |url=https://mobile.igihe.com/serivisi/special-pages/live-sports/article/live-rayon-sports-idafite-abanya-maroc-yakiriye-musanze-fc-amafoto |title=Archive copy |access-date=2022-09-21 |archive-date=2022-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921113742/https://mobile.igihe.com/serivisi/special-pages/live-sports/article/live-rayon-sports-idafite-abanya-maroc-yakiriye-musanze-fc-amafoto |url-status=dead }}</ref> == AMASHAKIRO == [[Ikiciro:Amakipe]] [[Ikiciro:Imikino (Rwanda)]] jts86t9u3t157hb3723pegqq0zfh0f3 Ibitaro bya Bushenge 0 13433 131528 127620 2026-06-05T11:55:42Z NISENGWE3 17511 Sound 131528 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:USArmyTrauma.jpg|thumb|Ibitaro]] [[Dosiye:LL-Q33573 (kin)-NISENGWE3-Bushenge.wav|thumb|Bushenge sound record]] Ibitaro by'intara bya Bushenge ni ibitaro bya Leta, bikaba byaratangiye gutanga serivisi z'ubuvuzi kuva mu 1953. Ibi bitaro biherereye mu murenge wa Bushenge (kuri km 3 uvuye ku muhanda Kigali-Rusizi) mu karere ka Nyamasheke, intara y'Iburengerazuba. Mu 2008 umutingito wibasiye uturere twa Nyamasheke na Rusizi usiga ushenye ibitaro bya Bushenge ku kigero cya 80%. Nyuma y'uwo mutingito hubatswe ibindi bitaro bishya, muri 2012 bitangira gutangirwamo serivisi z'ubuvuzi. Ibitaro bya Bushenge byagizwe ibitaro byo ku rwego rw'intara muri 2014, bihabwa ibikoresho byisumbuyeho, byongererwa abaganga, bihabwa n'abaganga b'inzobere. Abaturage bivuriza kuri ibi bitaro bashima umuhate wa Leta mu kwita ku buzima bwabo. Ibi bitaro byuzuye bitwaye miliyari enye z’amafaranga y’u Rwanda, bikaba bifite ubushobozi bwo kwakira bikanacumbikira abarwayi 250. [[Dosiye:NyamashekeDist.png|center|thumb|Aho ibitaro bya Bushenge biherereye]] == Amashakiro == [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Ibitaro mu Rwanda]] [[Ikiciro:Ubuvuzi mu Rwanda]] i8389x1yhsl7g6w0msxh2zsp0p92gms Urwibutso rwa Jenoside rwa Murambi 0 13503 131524 131216 2026-06-05T04:52:31Z Score Beethoven 11559 131524 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:Panorama of Schoolgrounds Murambi Genocide Memorial Site.jpg|thumb|455x455px|Urwibutso Rwa Jenoside yakorewe abatutsi rwa Murambi.]] [[Dosiye:RW Murambi (1) (16638079334).jpg|thumb|imbere mu rwibutso rwa jenocide rwa murambi]] '''Urwibutso rwa Murambi''' ni rumwe mu nzibutso z’ingenzi zibumbatiye amateka ya [[Jenoside yakorewe Abatutsi muri 1994|Jenoside yakorewe Abatutsi]] mu 1994 mu [[Rwanda]]. Ruherereye mu majyepfo y’u [[Rwanda Nziza|Rwanda,]] hafi y’umujyi wa Nyamagabe umurenge wa Cyanika, akagari ka Murambi, mu mudugudu wa Gasiza<ref>https://igihe.com/amakuru/article/mbabazi-ari-gukora-urugendo-rwo-kwibuka-jenoside-rw-ibilometero-280-n-amaguru</ref>. Ahubatse uru rwibutso hahoze hari ishuri rya tekiniki rya Murambi, aho Abatutsi benshi bari barahahungiye bizeye ubuhungiro n’umutekano mu gihe cya [[Jenoside yakorewe Abatutsi muri 1994|jenoside.]], bakahicirwa mu buryo bw’agashinyaguro, bikaba ari kimwe mu byabayeho by’agahinda gakomeye mu mateka y’u [[Rwanda Rwacu|Rwanda.]] Mu rwibutso rwa Murambi haruhukiye imibiri y’Abatutsi bishwe bazira uko bavutse muri Jenoside mu 1994, barenga ibihumbi 50, aho guhera tariki 21 Mata 1994 biciwe mu ishuri ryisumbuye ryari ricyubakwa.<ref>[https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/umushinjacyaha-w-u-bufaransa-yababajwe-n-amateka-ya-jenoside-i-murambi#:~:text=Jean%2DFran%C3%A7ois%20Ricard%20mu%20Rwibutso%20rwa,mu%20ishuri%20ryisumbuye%20ryari%20ricyubakwa. https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/umushinjacyaha-w-u-bufaransa-yababajwe-n-amateka-ya-jenoside-i-murambi#:~:text=Jean%2DFran%C3%A7ois%20Ricard%20mu%20Rwibutso%20rwa,mu%20ishuri%20ryisumbuye%20ryari%20ricyubakwa.]</ref> Muri iki gihe, Urwibutso rwa Murambi ni ahantu ho kwibuka no gusigasira amateka, hagamijwe guha icyubahiro abazize jenoside Yakorewe Abatutsi no kwigisha abakiriho akamaro ko kurwanya ingengabitekerezo yayo, bityo hubakwa ejo hazaza harangwa n’amahoro n’ubumwe.<ref>https://www.nyamagabe.gov.rw/default-title-9/kwibuka28-mu-rwibutso-rwa-jenoside-rwa-murambi-hibutswe-abarenga-50000-bahashyinguye</ref><ref>https://ibuka.rw/memorial-sites/murambi</ref> == Uko Rwabayeho == Uru rwibutso ni rumwe mu nzibuto esheshatu zizwi cyane mu Rwanda bibukiraho [[Itsembabwoko ry’u Rwanda ry’1994|Jenoside yakorewe Abatutsi mu w' 1994 mu Rwanda]] . Ahandi ni [[Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali|Urwibutso rwa Kigali]] ku Gisozi, [[Urwibutso rwa jenoside rwa Ntarama|Urwibutso rwa Ntarama]],[[Urwibutso rwa jenocide rwa Nyamata|Urwibutso rwa Jenoside rwa Nyamata]], Urwibutso rwa Jenoside rwa Bisesero n'urwibutso rwa Jenoside rwa Nyarubuye . <ref name="unesco">[https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5753/ Sites mémoriaux du génocide : Nyamata, Murambi, Bisesero et Gisozi], UNESCO, Retrieved 2 March 2015</ref> [[Dosiye:Mummified_victims_of_the_Rwandan_genocide_(1994)_at_Murambi_Technical_School.gif|thumb| imibiri y'abazize jenoside yakorewe abatutsi. (ifoto yafashwe mu 2001)]]Aha niho habereye [[wiktionary:massacre|ubwicanyi]] mu gihe cya jenoside yakorewe Abatutsi yo mu 1994. Igihe ubwicanyi bwatangiraga, [[Abatutsi|abatutsi bo]] muri ako karere bagerageje kwihisha mu rusengero rwaho. Icyakora, umwepiskopi (umushumba wa kiliziya muri diyosezi) n'umuyobozi w'akarere babashukishije umutego babohereza mu ishuri rya tekiniki, bavuga ko ingabo [[Ubufaransa|z'Abafaransa]] zizabarindira. <ref name="archive">[https://web.archive.org/web/20220717074239/https://genocidearchiverwanda.org.rw/index.php/Murambi_Memorial Murambi Memorial], GencideArchiveRwanda.org, Retrieved 3 March 2016</ref> Ku ya 16 Mata 1994, abarenga abatutsi 65,000 bagiye mu ishuri. Abatutsi bamaze kuhagera, nta mazi cyangwa ibiryo byatanzwe. Ibi byakozwe kugirango abaturage bafite intege nke zo kwirwanaho. Nyuma yo kwirwanaho iminsi mike bakoresheje amabuye, abatutsi barengewe ku ya 21 Mata. Abasirikare b'Abafaransa baburiwe irengero maze ishuri ryibasirwa n’intagondwa z’Abahutu [[Interahamwe]] . Abatutsi bagera ku 20.000 biciwe kuri iryo shuri, kandi abashoboye gutoroka hafi ya bose bishwe bukeye ubwo bagerageza kwihisha mu rusengero rwegereye. <ref>{{Cite web |title=Numbers (HRW Report - Leave None to Tell the Story: Genocide in Rwanda, March 1999) |url=https://www.hrw.org/reports/1999/rwanda/Geno1-3-04.htm |access-date=2022-03-31 |website=www.hrw.org}}</ref> Umubare w'abantu bapfuye bagera ku 50,000 watanzwe na guverinoma utabariyemo n'umubare w'imibiri yataburuwe, ndetse n'abatarashyinguwe mu cyubahiro. <ref>{{Cite web |title=Through A Glass Darkly |url=http://maps.cga.harvard.edu/rwanda/murambi.html |access-date=2022-04-04 |website=maps.cga.harvard.edu |archive-date=2022-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530114035/http://maps.cga.harvard.edu/rwanda/murambi.html |url-status=dead }}</ref> Nk’uko umuyobozi w’urwibutso abitangaza, Abafaransa bazanye ibikoresho biremereye byo gucukura ibyobo byinshi aho hashyizwe imibiri ibihumbi. Bahise bashyira ikibuga cya volley ball hejuru yimva rusange kugirango bagerageze guhisha ibyabaye  . Mu mibiri yerekanwe ubu harimo iy'abana n'impinja. Abantu 34 gusa ni bo bitekerezwa ko barokotse ubwo bwicanyi bwabereye i Murambi. <ref name="archive"/>[[Dosiye:Genocide_Victims_Rwanda_Photo_by_Sascha_Grabow.jpg|thumb| imibiri y'abazize jenoside yakorewe abatutsi mri 1994. (ifoto yafashwe mu 2001)]]Urwibutso rwashinzwe ku ya 21 Mata 1995. rukaba rurimo imva 50,000. <ref name="archive"/> Inyubako y'ishuri ubu ni inzu ndangamurage ya jenoside yerekana amagufwa hamwe n'imibiri ya bamwe mu bihumbi by'abantu biciwe mu Ntara ya Gikongoro mu 1994. Mu bushakashatsi yakoze ku nzibutso za jenoside yakorewe [[Abanyarwanda]], Timothy Longman avuga ko nubwo imirambo yerekanwa i Murambi itangwa nk'iy'abantu biciwe aho, mu byukuri ko ari imirambo yazanywe i Murambi iturutse mu turere tuyikikije. Abiciwe i Murambi bashyinguwe mu mva rusange aho bari mu 1996. <ref>Longman, Timothy. ''Memory and Justice in Post-Genocide Rwanda''. New York: Cambridge University Press, 2017, pp. 6-7.</ref>. videwo ivuga ku mateka y'urwibutso rwa murambi<ref>https://www.youtube.com/watch?v=zgCSIAr3hJo</ref>.Ku wa 06 Mata 2024, ni bwo Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Burezi, Ubumenyi n’Umuco, UNESCO ryashyikirije Urwibutso rwa Jenoside rwa Murambi, ikimenyetso kirushyira bidasubirwaho mu Murage w’Isi nkahantu habumbatiye amateka.<ref>https://www.nyamagabe.gov.rw/default-title-9/nyamagabe-umuyobozi-wa-unesco-yashyize-ikimenyetso-ku-rwibutso-rwa-jenoside-rwa-murambi-kigaragaza-ko-rwinjijwe-mu-murage-wisi</ref> == Reba urwibutso == Tembera urwibutso rwa jenoside yakorewe abatutsi muri Murambi hamwe n'urugendo rwo kuri murandasi (virtualtour) <ref>http://gmvirtualtour.minubumwe.gov.rw/murambi/</ref> == Amashakiro == {{Reflist}} [[Ikiciro:Itsembabwoko ry’u Rwanda ry’1994]] {{Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994}} 9nl517w5e8gszp9fngwez824vqnofja Ubugeni nyandarwa 0 22430 131527 130041 2026-06-05T08:18:34Z NDNT 13628 131527 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:Kuboha irulindo.jpg|thumb|Ubugeni]] '''Ubugeni''' mu [[Umuco nyarwanda|muco nyarwanda]] ni isomo cyangwa ubumenyi bukubiyemo ibintu byose bijyanye n'ubuhanzi, [[Ubwiza bw'ibirunga|ubwiza]], n'ubuhanga bw'ibyaremwe n'[[UMUNTU UFITE UBUMUMUGA BWO MUMUTWE YAKORA IKI?|abantu]] mu buryo bugaragaza imibereho n'indangagaciro by'[[Abanyarwanda]]. == Umuco == Umuco nyarwanda wari ufite ubugeni bwinshi harimo u'''bugeni bw'amabara''' nk'ibishushanyo, ibimenyetso, Ubugeni bw'umuziki hazagamo icyembe, Ubugeni bw'imbyino, Ubugeni bw'ubukorikori. <ref>https://www.kigalitoday.com/umuco/ubugeni/article/rubavu-inzu-rwanda-my-heart-ije-ari-igisubizo-ku-banyabugeni-baburaga-aho-bagaragariza-ibihangano</ref><ref>https://www.kigalitoday.com/umuco/ubugeni/Abanyabugeni-ngo-ntibashimishwa-nuko-Abanyarwanda-badakunze-kugura-ibyo-bakora</ref> == Amashakiro == [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Umuco wacu]] [[Ikiciro:Rite]] 39l4huijmmx36nerkgnhcakzrfyuuxf Inyandikorugero:Gutangiza Inyandikorugero:Palette Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda 10 22669 131523 2026-06-05T04:50:31Z Score Beethoven 11559 Created page with "{{Navbox | name = Palette Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda | state = {{{state|uncollapsed}}} | title = [[Jenoside yakorewe Abatutsi muri 1994|Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994]] | listclass = hlist | groupstyle = text-align:left; width:10em; | below = [[Bibliografiya na firime]] | group1 = Ingingo rusange | list1 = [[Amateka y'u Rwanda]] • [[Amoko mu Rwanda]] • [[Uruhare rw'Ubufaransa muri jenoside y'Abatutsi mu Rwanda]] • B..." 131523 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Palette Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda | state = {{{state|uncollapsed}}} | title = [[Jenoside yakorewe Abatutsi muri 1994|Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994]] | listclass = hlist | groupstyle = text-align:left; width:10em; | below = [[Bibliografiya na firime]] | group1 = Ingingo rusange | list1 = [[Amateka y'u Rwanda]] • [[Amoko mu Rwanda]] • [[Uruhare rw'Ubufaransa muri jenoside y'Abatutsi mu Rwanda]] • [[Bahutu Manifesto]] • [[Inshingano y'abinjira n'abasohoka muri Banyarwanda]] • [[Guverinoma y'agateganyo y'u Rwanda]] • [[Imbaraga z'Abahutu]] • [[Akazu]] • [[Kangura]] • [[Parmehutu]] • [[Komisiyo y’amateka y’Abafaransa ku ruhare rw’Ubufaransa mu Rwanda]] • [[Garuka i Kigali, ikibazo cyigifaransa]] • [[Igikorwa cya Noroît]] • [[Igikorwa Ifeza Inyuma]] • [[Igikorwa Amaryllis]] • [[Amategeko arwanya ingengabitekerezo ya jenoside]] • [[Gushyira mu byiciro abakekwaho itsembabwoko mu Rwanda]] • [[Biregwa na ICTR]] • [[Amabwiriza yo kwibuka]] | group2 = Ibyabaye n'abagize uruhare | list2 = [[Ku ya 6 Mata 1994 igitero cyagabwe mu Rwanda]] • [[Ibyabaye]] • [[Ubwicanyi bwa Bagogwe]] • [[Ubwicanyi bwa Bugesera]] • [[Impamvu za jenoside]] • [[Abakinnyi b'u Rwanda]] • [[Umuryango mpuzamahanga]] • [[Inzego z’amadini]] • [[Ihohoterwa rishingiye ku gitsina nk'intwaro ya jenoside]] • [[Ingaruka za jenoside]] • [[Ubutabera mpuzamahanga (ICTR)]] • [[Uruhare rw'itangazamakuru]] • [[Guhakana jenoside yakorewe Abatutsi]] • [[Bisesero]] • [[Ubwicanyi bwa Ndera]] • [[Mutarama 1998 ubwicanyi bwabereye i Gisenyi]] • [[Ikigeragezo cya Butare Bane]] • [[Jean-Claude Lafourcade]] • [[Jean Varret]] • [[Jean-Christophe Klotz]] | group3 = Ahantu n'amashyirahamwe | list3 = {{Navbox|child | groupstyle = text-align:left; width:10em; | group1 = Amashyirahamwe n'ahandi h'ingenzi | list1 = [[Ibuka]] • [[Komisiyo y'igihugu ishinzwe kurwanya Jenoside]] • [[Ihuriro ry’amashyaka mbonezamubano mu Rwanda]] • [[Hotel yimisozi igihumbi]] • [[Ingoro ndangamurage yo kurwanya Jenoside]] • [[Itorero ry'umuryango mutagatifu i Kigali]] • [[Aegis Kwizera]] | group2 = Urutonde rw'ibibanza | list2 = {{Navbox|child | groupstyle = text-align:left; width:10em; | group1 = [[Kigali|Umujyi wa Kigali]] | list1 = [[Abasirikare b'Ababiligi]] • [[Gahanga]] • [[Jabana]] • [[Kabuye]] • [[Kibagabaga]] • [[Kigali (Gisozi)]] • [[Kigali (Nyanza-Kicukiro)]] • [[Kinyinya]] • [[Rebero]] • [[Rubirizi]] • [[Ruhanga]] | group2 = [[Intara y’Amajyaruguru y’u Rwanda|Intara y'Amajyaruguru]] | list2 = [[Bazize]] • [[Birogo]] • [[Musanze]] • [[Mutete]] • [[Mvuzo]] • [[Rusiga]] | group3 = [[Intara y'amajyepfo|Intara y'Amajyepfo]] | list3 = [[Cyabakamyi]] • [[Cyahinda]] • [[Cyanika]] • [[Cyarwa]] • [[Giheke]] • [[Kabgayi]] • [[Kaduha]] • [[Kaduhe]] • [[Kamonyi]] • [[Karama]] • [[Kibeho]] • [[Kibilizi]] • [[Kibirizi]] • [[Kinazi]] • [[Mayunzwe]] • [[Mugiste]] • [[Urwibutso rwa Jenoside rwa Murambi|Murambi]] • [[Nyanza]] • [[Rubona]] • [[Ruhashya]] • [[UNR Butare]] | group4 = [[Intara y'Iburasirazuba]] | list4 = [[Gashora]] • [[Kayonza-Mukarange]] • [[Kibungo-Ngoma]] • [[Kiziguro]] • [[Muyumbu]] • [[Ntarama]] • [[Nyamata]] • [[Nyamirama]] • [[Nyarubuye]] • [[Remera]] • [[Rukara]] • [[Rukira]] • [[Rukumberi]] • [[Rwamagana]] • [[Zaza]] | group5 = [[Intara y'Iburengerazuba]] | list5 = [[Bigogwe]] • [[Gashirabwoba]] • [[Gisenyi]] • [[Gusomana]] • [[Kamembe]] • [[Kibuye]] • [[Murugo Mutagatifu Jean (Kibuye)]] • [[Mugonero]] • [[Ngororero]] • [[Nyamasheke]] • [[Nyamishaba (Kibuye)]] • [[Nyange]] • [[Nyarushishi]] • [[Nyundo]] • [[Itorero rya Mutagatifu Petero (Kibuye)]] • [[Rubengera]] • [[Shangi]] • [[Songa]] | group6 = Hanze y'u Rwanda | list6 = [[Stele i Paris]] • [[Ggolo]] <small>(Uganda)</small> • [[Kasensero]] <small>(Uganda)</small> • [[Lambu]] <small>(Uganda)</small> }} }} | group4 = Abatangabuhamya n'abanditsi | list4 = [[Patrick de Saint-Exupéry]] • [[Aminadabu Birara]] • [[Charles Habonimana]] • [[Dafroza Gauthier]] • [[Thierry Prungnaud]] • [[Paul Barril]] • [[Vincent Duclert]] • [[Rosalie Gicanda]] • [[Radegonde Nyiramavugo Kankazi]] • [[Padiri Henri Blanchard]] • [[Jean Hatzfeld]] • [[Boniface Ngul]] • [[Scholastica Mukasonga]] • [[Annick Kayitesi-Jozan]] • [[Yolande Mukagasana]] | group5 = Abanyarwanda b'intwari | list5 = [[Damas Gisimba]] • [[Célestin Hakizimana]] • [[Zura Karuhimbi]] • [[Joseph Niyomugabo]] | group6 = Abashinjwa cyangwa abahamijwe ibyaha | list6 = [[Jean-Paul Akayesu]] • [[Valerie Bemeriki]] • [[Théoneste Bagosora]] • [[Pierre Bizimana]] • [[Laurent Bucyibaruta]] • [[Jean-Baptiste Gatete]] • [[Agathe Habyarimana]] • [[Philippe Hategekimana]] • [[Félicien Kabuga]] • [[Robert Kajuga]] • [[Jean Kambanda]] • [[Yohana w'Imana Kamuhanda]] • [[Edouard Karemera]] • [[Clément Kayishema]] • [[Maria Kisito]] • [[Callixte Mbarushimana]] • [[Protais Mpiranya]] • [[Leon Mugesera]] • [[Claude Muhayimana]] • [[Angeline Mukandutiye]] • [[Bernard Munyagishari]] • [[Sosthène Munyemana]] • [[Beatrice Munyenyezi]] • [[Wenceslas Munyeshyaka]] • [[Alfred Musema]] • [[Ferdinand Nahimana]] • [[Augustin Ngirabatware]] • [[Mathieu Ngirumpatse]] • [[Hassan Ngeze]] • [[Eliezer Niyitegeka]] • [[Ildephonse Nizeyimana]] • [[Aloys Ntiwiragabo]] • [[Pauline Nyiramasuhuko]] • [[Tharcisse Renzaho]] • [[Emmanuel Rukundo]] • [[Georges Rutaganda]] • [[Eugene Rwamucyo]] • [[Athanase Seromba]] • [[Pascal Simbikangwa]] • [[Theodore Sindikubwabo]] • [[Charles Twagira]] • [[Protais Zigiranyirazo]] }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> sc6ayxfvrh2v6ect1git7wj3rkqey5t 131525 131523 2026-06-05T04:59:52Z Score Beethoven 11559 Score Beethoven moved page [[Inyandikorugero:Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994]] to [[Inyandikorugero:Gutangiza Inyandikorugero:Palette Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda]] 131523 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Palette Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda | state = {{{state|uncollapsed}}} | title = [[Jenoside yakorewe Abatutsi muri 1994|Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994]] | listclass = hlist | groupstyle = text-align:left; width:10em; | below = [[Bibliografiya na firime]] | group1 = Ingingo rusange | list1 = [[Amateka y'u Rwanda]] • [[Amoko mu Rwanda]] • [[Uruhare rw'Ubufaransa muri jenoside y'Abatutsi mu Rwanda]] • [[Bahutu Manifesto]] • [[Inshingano y'abinjira n'abasohoka muri Banyarwanda]] • [[Guverinoma y'agateganyo y'u Rwanda]] • [[Imbaraga z'Abahutu]] • [[Akazu]] • [[Kangura]] • [[Parmehutu]] • [[Komisiyo y’amateka y’Abafaransa ku ruhare rw’Ubufaransa mu Rwanda]] • [[Garuka i Kigali, ikibazo cyigifaransa]] • [[Igikorwa cya Noroît]] • [[Igikorwa Ifeza Inyuma]] • [[Igikorwa Amaryllis]] • [[Amategeko arwanya ingengabitekerezo ya jenoside]] • [[Gushyira mu byiciro abakekwaho itsembabwoko mu Rwanda]] • [[Biregwa na ICTR]] • [[Amabwiriza yo kwibuka]] | group2 = Ibyabaye n'abagize uruhare | list2 = [[Ku ya 6 Mata 1994 igitero cyagabwe mu Rwanda]] • [[Ibyabaye]] • [[Ubwicanyi bwa Bagogwe]] • [[Ubwicanyi bwa Bugesera]] • [[Impamvu za jenoside]] • [[Abakinnyi b'u Rwanda]] • [[Umuryango mpuzamahanga]] • [[Inzego z’amadini]] • [[Ihohoterwa rishingiye ku gitsina nk'intwaro ya jenoside]] • [[Ingaruka za jenoside]] • [[Ubutabera mpuzamahanga (ICTR)]] • [[Uruhare rw'itangazamakuru]] • [[Guhakana jenoside yakorewe Abatutsi]] • [[Bisesero]] • [[Ubwicanyi bwa Ndera]] • [[Mutarama 1998 ubwicanyi bwabereye i Gisenyi]] • [[Ikigeragezo cya Butare Bane]] • [[Jean-Claude Lafourcade]] • [[Jean Varret]] • [[Jean-Christophe Klotz]] | group3 = Ahantu n'amashyirahamwe | list3 = {{Navbox|child | groupstyle = text-align:left; width:10em; | group1 = Amashyirahamwe n'ahandi h'ingenzi | list1 = [[Ibuka]] • [[Komisiyo y'igihugu ishinzwe kurwanya Jenoside]] • [[Ihuriro ry’amashyaka mbonezamubano mu Rwanda]] • [[Hotel yimisozi igihumbi]] • [[Ingoro ndangamurage yo kurwanya Jenoside]] • [[Itorero ry'umuryango mutagatifu i Kigali]] • [[Aegis Kwizera]] | group2 = Urutonde rw'ibibanza | list2 = {{Navbox|child | groupstyle = text-align:left; width:10em; | group1 = [[Kigali|Umujyi wa Kigali]] | list1 = [[Abasirikare b'Ababiligi]] • [[Gahanga]] • [[Jabana]] • [[Kabuye]] • [[Kibagabaga]] • [[Kigali (Gisozi)]] • [[Kigali (Nyanza-Kicukiro)]] • [[Kinyinya]] • [[Rebero]] • [[Rubirizi]] • [[Ruhanga]] | group2 = [[Intara y’Amajyaruguru y’u Rwanda|Intara y'Amajyaruguru]] | list2 = [[Bazize]] • [[Birogo]] • [[Musanze]] • [[Mutete]] • [[Mvuzo]] • [[Rusiga]] | group3 = [[Intara y'amajyepfo|Intara y'Amajyepfo]] | list3 = [[Cyabakamyi]] • [[Cyahinda]] • [[Cyanika]] • [[Cyarwa]] • [[Giheke]] • [[Kabgayi]] • [[Kaduha]] • [[Kaduhe]] • [[Kamonyi]] • [[Karama]] • [[Kibeho]] • [[Kibilizi]] • [[Kibirizi]] • [[Kinazi]] • [[Mayunzwe]] • [[Mugiste]] • [[Urwibutso rwa Jenoside rwa Murambi|Murambi]] • [[Nyanza]] • [[Rubona]] • [[Ruhashya]] • [[UNR Butare]] | group4 = [[Intara y'Iburasirazuba]] | list4 = [[Gashora]] • [[Kayonza-Mukarange]] • [[Kibungo-Ngoma]] • [[Kiziguro]] • [[Muyumbu]] • [[Ntarama]] • [[Nyamata]] • [[Nyamirama]] • [[Nyarubuye]] • [[Remera]] • [[Rukara]] • [[Rukira]] • [[Rukumberi]] • [[Rwamagana]] • [[Zaza]] | group5 = [[Intara y'Iburengerazuba]] | list5 = [[Bigogwe]] • [[Gashirabwoba]] • [[Gisenyi]] • [[Gusomana]] • [[Kamembe]] • [[Kibuye]] • [[Murugo Mutagatifu Jean (Kibuye)]] • [[Mugonero]] • [[Ngororero]] • [[Nyamasheke]] • [[Nyamishaba (Kibuye)]] • [[Nyange]] • [[Nyarushishi]] • [[Nyundo]] • [[Itorero rya Mutagatifu Petero (Kibuye)]] • [[Rubengera]] • [[Shangi]] • [[Songa]] | group6 = Hanze y'u Rwanda | list6 = [[Stele i Paris]] • [[Ggolo]] <small>(Uganda)</small> • [[Kasensero]] <small>(Uganda)</small> • [[Lambu]] <small>(Uganda)</small> }} }} | group4 = Abatangabuhamya n'abanditsi | list4 = [[Patrick de Saint-Exupéry]] • [[Aminadabu Birara]] • [[Charles Habonimana]] • [[Dafroza Gauthier]] • [[Thierry Prungnaud]] • [[Paul Barril]] • [[Vincent Duclert]] • [[Rosalie Gicanda]] • [[Radegonde Nyiramavugo Kankazi]] • [[Padiri Henri Blanchard]] • [[Jean Hatzfeld]] • [[Boniface Ngul]] • [[Scholastica Mukasonga]] • [[Annick Kayitesi-Jozan]] • [[Yolande Mukagasana]] | group5 = Abanyarwanda b'intwari | list5 = [[Damas Gisimba]] • [[Célestin Hakizimana]] • [[Zura Karuhimbi]] • [[Joseph Niyomugabo]] | group6 = Abashinjwa cyangwa abahamijwe ibyaha | list6 = [[Jean-Paul Akayesu]] • [[Valerie Bemeriki]] • [[Théoneste Bagosora]] • [[Pierre Bizimana]] • [[Laurent Bucyibaruta]] • [[Jean-Baptiste Gatete]] • [[Agathe Habyarimana]] • [[Philippe Hategekimana]] • [[Félicien Kabuga]] • [[Robert Kajuga]] • [[Jean Kambanda]] • [[Yohana w'Imana Kamuhanda]] • [[Edouard Karemera]] • [[Clément Kayishema]] • [[Maria Kisito]] • [[Callixte Mbarushimana]] • [[Protais Mpiranya]] • [[Leon Mugesera]] • [[Claude Muhayimana]] • [[Angeline Mukandutiye]] • [[Bernard Munyagishari]] • [[Sosthène Munyemana]] • [[Beatrice Munyenyezi]] • [[Wenceslas Munyeshyaka]] • [[Alfred Musema]] • [[Ferdinand Nahimana]] • [[Augustin Ngirabatware]] • [[Mathieu Ngirumpatse]] • [[Hassan Ngeze]] • [[Eliezer Niyitegeka]] • [[Ildephonse Nizeyimana]] • [[Aloys Ntiwiragabo]] • [[Pauline Nyiramasuhuko]] • [[Tharcisse Renzaho]] • [[Emmanuel Rukundo]] • [[Georges Rutaganda]] • [[Eugene Rwamucyo]] • [[Athanase Seromba]] • [[Pascal Simbikangwa]] • [[Theodore Sindikubwabo]] • [[Charles Twagira]] • [[Protais Zigiranyirazo]] }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> sc6ayxfvrh2v6ect1git7wj3rkqey5t Inyandikorugero:Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994 10 22670 131526 2026-06-05T04:59:52Z Score Beethoven 11559 Score Beethoven moved page [[Inyandikorugero:Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994]] to [[Inyandikorugero:Gutangiza Inyandikorugero:Palette Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda]] 131526 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Inyandikorugero:Gutangiza Inyandikorugero:Palette Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda]] 51octb9ltnosgeosmcwvfn2nrz7bdxh