Wikipedia rwwiki https://rw.wikipedia.org/wiki/Intangiriro MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter Itangazamakuru Ibidasanzwe Ibiganiro Umukoresha Ibiganiro by'umukoresha Wikipedia Ibiganiro kuri Wikipedia Dosiye Ibiganiro kuri dosiye MediyaWiki Ibiganiro kuri MediyaWiki Inyandikorugero Ibiganiro ku nyandikorugero Ubufasha Ibiganiro ku bufasha Ikiciro Ibiganiro ku byiciro TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Umurenge wa Sovu 0 7502 131529 89526 2026-06-05T15:22:02Z Adeline07 17787 Sound pronunciation of Sovu 131529 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:Green_Hills_in_Rwanda.jpg|thumb|Abaturage batuye uyu murenge wa Sovu bakora umwuga w'ubuhinzi bw'icyayi]] [[Dosiye:NgororeroDist.png|thumb|Umurenge wa sovu uboneka mu akarere ka Ngororero mu intara y'iburengerazuba]] [[Dosiye:LL-Q33573 (kin)-Adeline07-Sovu.wav|thumb|Sound pronunciations of Sovu ]] '''Umurenge wa Sovu''' ni umwe mu mirenge cumi n'itatu igize [[akarere ka Ngororero]] uherereye hafi y'ishyamba rya [[Pariki ya Gishwati|Gishwati]] aho uhana imbibi n'umurenge wa kavumu ndetse ugahana imbibi n'umurenge wa bwira na Kageyo, umurenge wa Sovu ugizwe n'utugari 6 aritwo [[Birembo]], [[Kagano]], [[Kanyana]], [[Musenyi]], [[Nyabipfura]] na [[Rutovu]]. [[Ikiciro:Akarere ka Ngororero|Sovu]] mgqxhn3vw2snmyt1ysh1087utk59kmt Umurenge wa Murambi 0 8047 131535 126901 2026-06-05T15:34:25Z Adeline07 17787 Sound of Murambi 131535 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:RulindoDist.png|thumb|Umurenge wa murambi uboneka mu karere ka Rulindo|334x334px]] [[Dosiye:Road_in_Rulindo,_Rwanda.jpg|thumb|Road in Rulindo, Rwanda]] [[Dosiye:LL-Q33573 (kin)-Adeline07-Murambi.wav|thumb|Sound of Murambi]] Ugira utugari 4 aritwo MVUZO MUGAMBAZI GATWA BUBANGU == Imiyoboro == * [https://web.archive.org/web/20230215193230/https://www.rulindo.gov.rw/about/menya-akarere Menya Rulindo] * [https://www.geonames.org/11186846/murambi.html GeoNames] [[Ikiciro:Akarere ka Rulindo]] [[Ikiciro:Imirenge y’u Rwanda]] 09515hsjaxn3b1wg269ojs273bqd3ig Umurenge wa Bigogwe 0 8290 131531 78086 2026-06-05T15:26:38Z Adeline07 17787 Sound of Bigogwe 131531 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:NyabihuDist.png|thumb|Umurenge wa Bigogwe uri mu akarere ka Nyabihu]] [[Dosiye:Urutare_rutangaje_ibere_rya_bigogwe.jpg|thumb|Urutare rutangaje ibere rya bigogwe]] [[Dosiye:LL-Q33573 (kin)-Adeline07-Bigogwe.wav|thumb|Sound of Bigogwe]] utugri twa bigogwe obmccdljp1f7v4dz3zyfu1t3usic9hp Umurenge wa Murundi 0 9006 131532 105858 2026-06-05T15:28:18Z Adeline07 17787 Sound of Murundi 131532 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:LL-Q33573 (kin)-Adeline07-Murundi.wav|thumb|Sound of Murundi]] <u>UMURENGE WA MURUNDI</u>[[Dosiye:Cow_monument.jpg|thumb|304x304px|[[Dosiye:194 ARASIKERE AC 2018.pdf|thumb]]umurenge wa Murundi ubarizwa mu Akarere ka Koyonza, abaturage batuye muri uyu murenge batunzwe n'imirimo y'ubworozi bw'inka ndetse n'ubuhinzi.]] [[Dosiye:Kayonza_district_map.jpg|thumb|257x257px|Ikarita yerekana imirenge yose y'akarere ka Kayonza.]] Niwo Murenge munini mu gihugu! Umurenge wa Murundi uherereye mu [[Akarere ka Kayonza|Karere ka Kayonza]] mu Ntara y’Iburasirazuba, ukaba ufite ubuso bungana na kilometero kare (km2) 555 utuwe n’abaturage 46 036 babarizwa mu ngo 9 450 batuye mu tugari tune no mu midugudu 43.<ref>Editing Umurenge wa Murundi - Wikipedia</ref> Ni umurenge munini cyane kuburyo uruta twinshi mu turere tw’u Rwanda, urugero nk’Akarere ka Nyarugenge, Gasabo, Kicukiro, Nyabihu. Benshi mu baturage batuye uyu Murenge batunzwe n’ubworozi, n’ubuhinzi ku kigero cya 90%. Ubutaka bwinshi buwugize bukaba bugizwe n’inzuri zigera ku 1500 ari naho benshi bahinga<ref>Editing Umurenge wa Murundi - Wikipedia</ref> Umurenge wa Murundi uhana imbibi na Parike y’Akagera ndetse n’ikigo cya Gisirikare cya Gabiro. Bimwe mu byaha bikunda kuhagaragara harimo urugomo bitewe n’abashumba bamara kunywa inzoga bakarwana.<ref>Editing Umurenge wa Murundi - Wikipedia</ref> [[Category:Akarere ka Kayonza]] [[Category:Imirenge y’u Rwanda]] p52udi8v7k6h0dvikptck5tkxugrhwz Gasenyi 0 13366 131542 115311 2026-06-05T16:11:26Z IRAKOZE Anastase 17617 Ijwi rya Gisenyi 131542 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:KarongiDist.png|thumb|Akarere ka karongi aho gasenyi iherereye|311x311px]] [[Dosiye:LL-Q33573 (kin)-IRAKOZE Anastase-Gisenyi.wav|thumb|Sound of Gisenyi ]] <ref>https://www.mindat.org/feature-7662632.html</ref>Gasenyi<ref><nowiki>https://www.kigalitoday.com/amakuru/amakuru-mu-rwanda/article/mutuntu-uwakubiswe-atanga-ibihumbi-bibiri-ngo-uwamuhohoteye-ashyikirizwe-inzego</nowiki></ref> ni gice cya Congo Nile Crest gihereye muri [[Kibuye]] mu Karere ka [[Akarere ka Karongi|Karongi]], Intara y’iburengerazuba. Girereye hagati y’umurenge wa Gitesi na Mutuntu<ref>https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubuzima/article/karongi-umukozi-w-umurenge-yikubise-hasi-arapfa-ubwo-yari-amaze-gutoza-ikipe </ref>. Abaturage mu ibarura ryo mu 2012 bari barenga 3000. Hari uruganda rw'icyayi rwa [[Karongi Tea Factory]] ruri hafi nurwa [[Rugabano Tea Company]] Hari Ikigo Nderabuzima cya Musango. Hari ishuri ryitwa ES Gasenyi. 9ntxh8zcfl0c3zmtu5k23l5qp0ik7ak Umurenge wa Bugeshi 0 14664 131536 123931 2026-06-05T15:35:35Z IRAKOZE Anastase 17617 Ijwi rya Bugeshi/ Sound of Bugeshi 131536 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:LL-Q33573 (kin)-IRAKOZE Anastase-Bugeshi.wav|thumb|Sound of Bugeshi]] '''Umurenge wa Bugeshi''' ni umwe mu mirenge cumi n'ibiri igize [[akarere ka Rubavu]]<ref>Eric Muvara: [https://www.kigalitoday.com/ubukungu/iterambere/article/abaturage-biyubakiye-ibiro-by-umurenge-byuzuye-bitwaye-miliyoni-196rwf ''Abaturage biyubakiye ibiro by’umurenge byuzuye bitwaye miliyoni 196RWf''], 04-12-2017, [[Kigali Today]]</ref> mu [[Intara y'Uburengerazuba|Ntara y'uburengerazuba]] ukaba warahoze muri prefegitura ya Gisenyi mbere yuko zikurwaho. Mubushakashatsi bwakoze bwerekana imibereho y'abaturage ndetse n'ingo mu mwaka wa 2022 n'ikigo cy'igihugu gishinzwe ibarurisha mibare bwagaragajeko, Umurenge wa Bugeshi<ref>[https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/rubavu/3301__bugeshi/ Bugeshi (Sector, Rwanda) - Population Statistics, Charts, Map and Location]</ref>: * ufite ubuso bungana na km² 31.05 * utuwe n'abaturage bagera mu bihumbi 33,892 aho 52% ari abagore naho 48% ari abagabo. 58.7% bakaba bari hagati y'imyaka 15 na 64, 37.7% bakaba bari munsi y'imyaka 15 naho 3.6% bakaba bari hejuru ya 64. * ufite utuwe kuri km² 1 nabaturage basaga igihumbi 1,092 * 87.3% ari icyaro mugihe 12.7% ari umugi. == Reba == == Amashakiro == [[Ikiciro:Intara y'uburengerazuba]] [[Ikiciro:Akarere ka Rubavu]] [[Ikiciro:Imirenge y’u Rwanda|Bugeshi]] 0j3kdh7smm9y9zx4m8ygfgllu5fpkcu Ubukerarugendo muri Eritereya 0 16741 131543 107084 2026-06-05T17:59:48Z Юрий Д.К. 17146 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Eritrea (53094845356).jpg]] → [[File:Madote Island in Eritrea.jpg]] 131543 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:Madote Island in Eritrea.jpg|thumb|'''bukerarugendo muri Eritereya bushingiye ku mazi magari ariyo inyanja''' ]] [[Dosiye:Eritrea.png|thumb|ibendera rya '''Eritereya''']] [[Dosiye:Keren - 2008-11-01.jpg|thumb|Keren hamwe muhantu wasura muri Eritereya]] '''Ubukerarugendo muri Eritereya''' bwari bugizwe na 2% by'ubukungu bwa Eritereya mu mwaka wa 1997. Nyuma y'umwaka wa 1998, amafaranga yavuye mu bukerarugendo yagabanutse ku kigero cya kimwe cya kane mu mwaka wa 1997. Mu mwaka wa 2006 yari munsi ya 1% by'umusaruro rusange w'igihugu. <ref name="monitor">[https://web.archive.org/web/20101206102206/http://www.euromonitor.com/Travel_And_Tourism_in_Eritrea Travel and Tourism in Eritrea], Euromonitor</ref> Ishami ry'Umuryango w'Abibumbye ryita ku bukerarugendo ryabaze ko amafaranga yinjira mu bukerarugendo mpuzamahanga mu gihugu mu mwaka wa 2002 yari miliyoni 73 z'amadolari y'Amerika. <ref name="gov">[http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Eritrea.pdf Country Profile: Eritrea] September 2005, Library of Congress</ref> Amakuru aturuka mu mwaka wa 2015 avuga ko ba mukerarugendo nyamukuru ari abanya Eritereya baba mu bihugu byamahanga. Hariho kandi abubatsi bake bafite amatsiko basura igihugu. Icyakora, sosiyete y'indege ya Eritereya yitwa [[:en:Eritrean_Airlines|Eritrean Airlines]], ntiyemerewe gutwara indege mpuzamahanga kubera guhungabanya umutekano kimwe n’ibihano byatumye abashyitsi mpuzamahanga bashingira ku ndege nka Ethiopian Airlines na Turkish Airlines kugira ngo bagere muri iki gihugu. <ref>{{Cite web |date=2015-08-18 |title=Africa’s ‘Little Rome’, the Eritrean city frozen in time by war and secrecy |url=http://www.theguardian.com/world/2015/aug/18/eritrea-asmara-frozen-in-time-africas-little-rome |access-date=2022-04-23 |website=the Guardian |language=en}}</ref> Guverinoma yatangije gahunda y’imyaka makumyabiri yo guteza imbere inganda z’ubukerarugendo mu gihugu. Icyakora, iterambere ry’ubukerarugendo ribangamiwe n’amapfa, igitugu cya politiki, ndetse n’intambara . <ref name="monitor"/> == Amashakiro == * <span class="portalbox-image">[[File:Flag_of_Eritrea.svg|link=|alt=flag|border|class=noviewer|32x32px]]</span></img> <span class="portalbox-link">[[Portal:Eritrea|Umuyoboro wa Eritereya]]</span> {{Reflist}} [[Ikiciro:Ubukerarugendo]] cwe8bgflr425vi77iqqqphcc5ecw1sy Umurenge wa Ngororero 0 20142 131530 123048 2026-06-05T15:24:36Z Adeline07 17787 Sound of Ngororero 131530 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:LL-Q33573 (kin)-Adeline07-Ngororero.wav|thumb|Sound of Ngororero]] Umurenge wa Ngororero ni umwe mumirenge 13 igize akarere ka ngororero, ugizwe nimisozi myiza kandi ufite ubutaka busharira. Ufite ubuso '''35 km²''' (kilometero kare 35) ugabana imbibi nimirenge nka Sovu, Hindiro, Bwira, Hindiro na Kabaya. Ni umurenge uri hagati mukarere kandi nuwo murwa wa karere. Ni ku muhanda uva Muhanga – Ngororero – Rubavu,Imihanda iva mu Ngororero igana mu yindi mirenge iracyafite ibice bya laterite bikeneye kuvugururwa. N'umurenge ugizwe nutugari 6 aritwo: Mugano, Nyange, Kaseke, Rususa, Kazabe na Torero. == Ishakiro == [[Ngororero District Official Website|''Ngororero District Official Website'']] Ibyegeranyo bya LODA na MINALOC 089idxggbbhj2kc87hynrzschjo51wh Umurenge wa Kanama 0 20157 131540 123090 2026-06-05T16:05:38Z IRAKOZE Anastase 17617 Ijwi rya Kanama 131540 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:RubavuDist.png|thumb|417x417px|Akarere ka Rubavu aho Umurenge wa Kanama uherereye]] [[Dosiye:LL-Q33573 (kin)-IRAKOZE Anastase-Kanama.wav|thumb|Sound of Kanama]] '''Umurenge wa Kanama''' ni umwe mu mirenge cumi n'ibiri igize [[Akarere ka Rubavu]] mu [[Intara y'Uburengerazuba|Ntara y'uburengerazuba]] ukaba warahoze muri prefegitura ya Gisenyi mbere yuko zikurwaho. Mubushakashatsi bwakoze bwerekana imibereho yabaturage ndetse n'ingo mu mwaka wa 2022 n'ikigo cy'igihugu gishinzwe ibarurisha mibare bwagaragajeko, Umurenge wa Kanama:<ref>[https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/rubavu/3305__kanama/ Kanama (Sector, Rwanda) - Population Statistics, Charts, Map and Location]</ref> * ufite ubuso bungana na km² 42.91 * utuwe n'abaturage bagera mu bihumbi 37,584 aho 52.8% ari abagore naho 47.2% ari abagabo. 54.5% bakaba bari hagati y'imyaka 15 na 64, 42.7% bakaba bari munsi y'imyaka 15 naho 2.8% bakaba bari hejuru ya 64. * ufite utuwe kuri km² 1 nabaturage basaga 876 * 43.9% ari umugi mugihe 56.1% ari icyaro. {| class="wikitable" |+Uko abaturage b'Umurenge wa Kanama bagiye batandukana mu myaka !Imyaka !Umubare wabo |- |80+ |185 |- |70-79 |434 |- |60-69 |1,047 |- |50-59 |1,579 |- |40-49 |2,848 |- |30-39 |5,174 |- |20-29 |5,868 |- |10-19 |9,530 |- |0-9 |10,919 |} Umurenge wa Kanama ukaba uhana imbibi n'umurenge wa Nyundo, Nyakiriba ndetse na Kanzenze == Reba == {{Reflist}} gmveagj0x3vdvchea3aapvppguqr0ew Umurenge wa Busasamana 0 20169 131538 123100 2026-06-05T15:43:17Z IRAKOZE Anastase 17617 Ijwi rya Busasamana 131538 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:LL-Q33573 (kin)-IRAKOZE Anastase-Busasamana.wav|thumb|Sound of Busasamana]] '''Umurenge wa''' '''Busasamana''' ni umwe mu mirenge cumi n'ibiri igize [[Akarere ka Rubavu]] mu [[Intara y'Uburengerazuba|Ntara y'uburengerazuba]] ukaba warahoze muri prefegitura ya Gisenyi mbere yuko zikurwaho.<ref>[https://www.statoids.com/yrw.html Rwanda Districts]</ref> Mubushakashatsi bwakoze bwerekana imibereho yabaturage ndetse n'ingo mu mwaka wa 2022 n'ikigo cy'igihugu gishinzwe ibarurisha mibare bwagaragajeko, Umurenge wa Busasamana<ref>[https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/rubavu/3302__busasamana/ Busasamana (Sector, Rwanda) - Population Statistics, Charts, Map and Location]</ref>: * ufite ubuso bungana na km² 35.15 * utuwe n'abaturage bagera mu bihumbi 40,542 aho 52.2% ari abagore naho 47.8% ari abagabo. 53.8% bakaba bari hagati y'imyaka 15 na 64, 42.9% bakaba bari munsi y'imyaka 15 naho 3.3% bakaba bari hejuru ya 64. * ufite utuwe kuri km² 1 nabaturage basaga igihumbi 1,153 * 88.8% ari icyaro mugihe 11.2% ari umugi. == Reba == {{Reflist}} km0bh8wuojq1r27rd56zr8dkks9yn8b Umurenge wa Gisenyi 0 20177 131534 123115 2026-06-05T15:33:33Z IRAKOZE Anastase 17617 Ijwi rya Gisenyi 131534 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:LL-Q33573 (kin)-IRAKOZE Anastase-Gisenyi.wav|thumb|Sound of Gisenyi]] '''Umurenge wa''' '''Gisenyi''' ni umwe mu mirenge cumi n'ibiri igize [[Akarere ka Rubavu]] mu [[Intara y'Uburengerazuba|Ntara y'uburengerazuba]] ukaba warahoze muri prefegitura ya Gisenyi mbere yuko zikurwaho. [[Dosiye:The streets of Rubavu-Gisenyi.jpg|thumb|Hamwe m'uduce tw'umurenge wa Gisenyi]] Mubushakashatsi bwakozwe bwerekana imibereho y'abaturage ndetse n'ingo mu mwaka wa 2022 n'ikigo cy'igihugu gishinzwe ibarurisha mibare bwagaragajeko, Umurenge wa Gisenyi<ref>[https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/rubavu/3304__gisenyi/ Gisenyi (Sector, Rwanda) - Population Statistics, Charts, Map and Location]</ref>: * ufite ubuso bungana na km² 11.25 * utuwe n'abaturage bagera mu bihumbi 51,594 aho 50.7% ari abagore naho 49.3% ari abagabo. 67.3% bakaba bari hagati y'imyaka 15 na 64, 29.6% bakaba bari munsi y'imyaka 15 naho 3.1% bakaba bari hejuru ya 64. * ufite utuwe kuri km² 1 nabaturage basaga 4,587 * 100% ari umugi. Umurenge wa Gisenyi ukaba uhana imbibi n'[[Umurenge wa Rubavu|umurenge wa]] [[Umurenge wa Rubavu|Rubavu]], ndetse nu wa [[Umurenge wa Rugerero|Rugerero]]. == Reba == <references responsive="1"></references> scv8h7lc6x9eaaddoo4316k6duguei8 Umurenge wa Kanzenze 0 20178 131539 123118 2026-06-05T15:47:54Z IRAKOZE Anastase 17617 Ijwi rya Kanzenze 131539 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:LL-Q33573 (kin)-IRAKOZE Anastase-Kanzenze.wav|thumb|Sound of Kanzenze]] '''Umurenge wa''' '''Kanzenze''' ni umwe mu mirenge cumi n'ibiri igize [[Akarere ka Rubavu]] mu [[Intara y'Uburengerazuba|Ntara y'uburengerazuba]] ukaba warahoze muri prefegitura ya Kanzenze mucyahoze ari komine ya kanzenze mbere yuko zikurwaho.<ref>[https://www.statoids.com/yrw.html Rwanda Districts]</ref> Mubushakashatsi bwakozwe bwerekana imibereho y'abaturage ndetse n'ingo mu mwaka wa 2022 n'ikigo cy'igihugu gishinzwe ibarurisha mibare bwagaragajeko, Umurenge wa Kanzenze<ref>[https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/rubavu/3306__kanzenze/ Kanzenze (Sector, Rwanda) - Population Statistics, Charts, Map and Location]</ref>: * ufite ubuso bungana na km² 22.59 * utuwe n'abaturage bagera mu bihumbi 23,127 aho 53.2% ari abagore naho 46.8% ari abagabo. 54.9% bakaba bari hagati y'imyaka 15 na 64, 41.5% bakaba bari munsi y'imyaka 15 naho 3.6% bakaba bari hejuru ya 64. * utuwe kuri km² 1 nabaturage basaga 1,024 * 80.6% ari umugi mugihe 19.4% ari icyaro {| class="wikitable" |+Imiturire mu murenge wa Kanzenze !Agace !Umubare w'abaturage |- |Icyaro |4,488 |- |Umugi |18,639 |} Umurenge wa Kanzenze ukaba uhana imbibi n' [[Umurenge wa Cyanzarwe|umurenge wa cyanzarwe]], [[Umurenge wa Nyakiriba|Nyakiriba]], [[Umurenge wa mutenderi|Mudende]] ndetse nu wa [[Umurenge wa Busasamana|Busasamana]]. == Reba == <references responsive="1"></references> beczvprxt5ejg8uinjy6ogku2zla2mj Umurenge wa Mudende 0 20180 131537 123120 2026-06-05T15:38:22Z IRAKOZE Anastase 17617 Ijwi rya Mudende 131537 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:LL-Q33573 (kin)-IRAKOZE Anastase-Mudende.wav|thumb|Sound of Mudende]] '''Umurenge wa Mudende''' ni umwe mu mirenge cumi n'ibiri igize [[Akarere ka Rubavu]] mu [[Intara y'Uburengerazuba|Ntara y'uburengerazuba]] ukaba warahoze muri prefegitura ya Mudende mucyahoze ari komine ya Mutura mbere yuko zikurwaho muri 2002.'''<ref>[https://www.statoids.com/yrw.html Rwanda Districts]</ref>''' Mubushakashatsi bwakozwe bwerekana imibereho y'abaturage ndetse n'ingo mu mwaka wa 2022 n'ikigo cy'igihugu gishinzwe ibarurisha mibare bwagaragajeko, Umurenge wa Mudende<ref>[https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/rubavu/3307__mudende/ Mudende (Sector, Rwanda) - Population Statistics, Charts, Map and Location]</ref>: * ufite ubuso bungana na km² 33.10 * utuwe n'abaturage bagera mu bihumbi 32,077 aho 52.4% ari abagore naho 47.6% ari abagabo. 56.1% bakaba bari hagati y'imyaka 15 na 64, 40.9% bakaba bari munsi y'imyaka 15 naho 3.1% bakaba bari hejuru ya 64. * utuwe kuri km² 1 nabaturage basaga 969.0 * 26.1% ari umugi mugihe 73.9% ari icyaro {| class="wikitable" |+Imiturire mu murenge wa Mudende !Agace !Umubare w'abaturage |- |Icyaro |23,707 |- |Umugi |8,370 |} Umurenge wa Mudende ukaba uhana imbibi n'[[Umurenge wa Bugeshi|umurenge wa]] [[Umurenge wa Bugeshi|Bugeshi]], [[Umurenge wa Busasamana|Busasamana]] [[Umurenge wa Cyanzarwe|Cyanzarwe]] ndetse nu wa [[Umurenge wa kanzenze|Kanzenze]]. == Reba == <references responsive="1"></references> 7d9kndc6zrd3lnb5y5s4bmp7qxsbaeo Umurenge wa Nyakiliba 0 20181 131541 123121 2026-06-05T16:07:16Z IRAKOZE Anastase 17617 Ijwi rya Nyakiliba 131541 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:LL-Q33573 (kin)-IRAKOZE Anastase-Nyakiliba.wav|thumb|Sound of Nyakiliba]] '''Umurenge wa Nyakiliba''' ni umwe mu mirenge cumi n'ibiri igize [[Akarere ka Rubavu]] mu [[Intara y'Uburengerazuba|Ntara y'uburengerazuba]] ukaba warahoze muri prefegitura ya Nyakiliba mucyahoze ari komine ya Mutura mbere yuko zikurwaho.'''<ref>[https://www.statoids.com/yrw.html Rwanda Districts]</ref>''' Mubushakashatsi bwakozwe bwerekana imibereho y'abaturage ndetse n'ingo mu mwaka wa 2022 n'ikigo cy'igihugu gishinzwe ibarurisha mibare bwagaragajeko, Umurenge wa Nyakiliba<ref>[https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/rubavu/3308__nyakiriba/ Nyakiriba (Sector, Rwanda) - Population Statistics, Charts, Map and Location]</ref>: * ufite ubuso bungana na km² 21.90 * utuwe n'abaturage bagera mu bihumbi 50,834 aho 43.4% ari abagore naho 56.6% ari abagabo. 61.5% bakaba bari hagati y'imyaka 15 na 64, 35.2% bakaba bari munsi y'imyaka 15 naho 3.3% bakaba bari hejuru ya 64. * utuwe kuri km² 1 nabaturage basaga 2,321 * 48% ari umugi mugihe 52% ari icyaro {| class="wikitable" |+Imiturire mu murenge wa Nyakiliba !Agace !Umubare w'abaturage |- |Icyaro |26.449 |- |Umugi |24,385 |} Umurenge wa Nyakiliba ukaba uhana imbibi n'[[umurenge wa Rubavu]], [[Umurenge wa Cyanzarwe|Cyanzarwe]], [[Umurenge wa Kanzenze|Kanzenze]], [[Umurenge wa Nyamyumba|Nyamyumba]], [[Umurenge wa Nyundo|Nyundo]], [[Umurenge wa Kanama|Kanama]] ndetse nu wa [[Umurenge wa Rugerero|Rugerero]]. == Reba == <references responsive="1"></references> rap5kc3rat0v9feq34j2i4p27g0fj8c Umurenge wa Nyange 0 21503 131533 128100 2026-06-05T15:32:40Z Adeline07 17787 Sound of Nyange 131533 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:LL-Q33573 (kin)-Adeline07-Nyange.wav|thumb|Sound of Nyange]] Umurenge wa Nyange numwe mimirenge igize akarere ka Ngororero, ukaba ukorerwaho imirimo itandukanye aha twavugamo ubworezi bwamatungo, ubuhinzi, ubucuruzi ndetse ubucukuzi bwamabuye yagaciro nubucuruzi byayo Uyumurenge rero numurenge uhana imbibi nakarere ka Muhanga mumagepho y'Igihugu cy'Urwanda. byongeye kandi numurenge urikure cyane yumugi waka karere, ibi rero bikaba bisaba ko uvuye kucyicaro cyaka karere agomba kuzenguruka akanyura muri kano narere ka Muhanga kugirango agere muruyu murenge. uyu murenge ukikijwe ahanini numugezi wa Nyabarongo, ibi bikaba bikunze kugaragara nkimbogamizi mimihahirane nimigenderanire hagati muri uyumurenge nutundi duce two mukarere bihana imbibi Muhanga. uyu mugezi rero ukaba warabyajwe umusaruro wubakwaho urugomero rwamashanyarazi rugaburira umuriro imirenge myinshi yomuri aka karere atariyo gusa ahubwo nigihugu muturere dutandukanye. uru rugomero kandi rukaba rwubatse muburyo bwagihanga kuko amazi yarayobejwe anyuzwa mumusozi hagati, ibi bikaba bigaragara nkigitangaza kubaturage batuye muri uyu murenge.<ref>ngororero.org.com</ref> uyumurenge kandi urangwa nimisozi miremire icukurwamo amabuye yagaciro ndetse ukaba ufite igice kinini cyishyamba aho uhanira imbibi nakarere ka Rutsiro. ibi bigatuma abawutuyemo barangwa no gukora muribi birombe aho bavugako aka kahindutse akazi kabo kaburi munsi. irishyamba naryo rero rikaba rifasha aba baturage kubona aho kuragirira amatungo yabo kuko ho haracyabonaka umuco wo kuragirira hanze nubwo reta y'Urwanda itagize hamwe muhantu ho kororera. aha rero tuhabona ubworozi bwingurube bitangaje cyane aho dusanga abaturage baho bororera hanze aya matungo, aho ubona kumusozi baragira ingurube bakavugako biborohereza kuzibonera ibyatsi zirya ndetse ngo kuribo ayamatungo ngo ntabintu atarya.<ref>ngororero.rw.wikipedia.org</ref> Umurenge wa nyange numwe mimirenge igize akarere ka Ngororero, ukaba arumwe mimirenge ifite amateka mabi akomeye cyane mimerenge yose igize kano karere yakorewemo Jenocide yakorewe Abatunsi mu 1994 mu Rwanda. <ref>ngororero.com </ref> pk35hfn7pjysfj3mb5ov87ka94jap35