Wikipedia
rwwiki
https://rw.wikipedia.org/wiki/Intangiriro
MediaWiki 1.47.0-wmf.13
first-letter
Itangazamakuru
Ibidasanzwe
Ibiganiro
Umukoresha
Ibiganiro by'umukoresha
Wikipedia
Ibiganiro kuri Wikipedia
Dosiye
Ibiganiro kuri dosiye
MediyaWiki
Ibiganiro kuri MediyaWiki
Inyandikorugero
Ibiganiro ku nyandikorugero
Ubufasha
Ibiganiro ku bufasha
Ikiciro
Ibiganiro ku byiciro
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Kituo Cha Katiba
0
2949
134391
77139
2026-08-03T09:53:19Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134391
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiye:Political Map of Africa.svg|thumb|africa]]
'''Kituo Cha Katiba''' (KcK)<ref>[http://www.kituochakatiba.org/index2.php?option=com_docman&task=doc_view&gid=1199&Itemid=36 Ugushakisha Ukuri n’Ubumuntu, Kituo Cha Katiba, Nyakanga, 2004 – Gashyantare, 2006] </ref> yatangijwe mu mwaka wa 1997 itangirana umugambi wo kwinjiza amatwara yo gukora amategeko nshinga na n’imiyoborere ya [[demokarasi]] mu karere ka [[afurika]] y’iburasirazuba. KcK itanga ubwisanzure ku baharanira inyungu zitandukanye, abari mu by’amashuri n’abanyapolitiki mu kwitabira ibiganiro, mu bitekerezo byo kwisuzuma ku bibazo by’ingutu bitandukanye bifite akamaro muri iki gihe. Imurongo wa KcK n’uguharanira ko imiryango itegamiye kuri leta yakwitabira imitunganyirize y’imiyoborere ikanigisha umuco wa [[demokarasi]] ihuje n’ibyifuzo n’ibyo rubanda rusanzwe rukeneye kandi ikanakrurikirana y’uko imiyoborere ya demokarasi ikoreshwa mu buzima bwa buri munsi,guhera mu rugo, bigakomereza ku kazi, mu kagali, lmu gihugu no muri Afurika yo hagati muri rusange. KcK iyoborwa n’inama y’ubutegetsi igizwe n’banya [[Kenya]], [[Uganda]], [[Tanzaniya]] ndetse na [[Zanzibar]]. Ubunyamamabanga bwayo ubu ubukaba bukorera I [[Kampala]] muri Uganda.
Muri iyi myaka itatu ishize, KcK yakoze misiyo z’ubushakashatsi muri Zanzibar, Kenya na Uganda. Misiyo yo muri Kenya yari iyobowe n’Umukuru wa komisiyo ya Uganda ishinzwe ivugurura ry’Itegekonshinga, Prof. [[Frederick Ssempebwa]], Misiyo yo muri Uganda yari iyobowe n’uwari Umujyanama w4umuryango w’Abibumbye muri Liberia, Prof. [[Haroub Othman]] wo muri Zanzibar; Miyiyo yo muri Zanzibar yari iyobowe na Hon. [[Abubaker Zein]], umwe mu bagize komisiyo yo kuvugurura itegekonshinga rya Kenya.Raporo z’izo misiyo zose zarafashije cyane mu mirimo irimo gukorwa yo guteza imbere Amategeko nshinga. Misiyo yo mu Rwanda nayo yari muri urwo rwego.
Abagize misiyo bwa mbere baje mu [[Rwanda]] kva ku itariki ya 21 kugeza ku ya 26 Kamena 2004. Misiyo ikurikira yabaye kuva ku itariki ya 20 kugeza ku ya 26 Nyakanga 2004.Impanvu ya misiyo ya kabiri yari iyo kuganira nabo bireba bose misiyo ya mbere itari yabashije kubona ku nshuro ya mbere, cyane cyane imiryango ishinigye ku kwemera n’izindi minisiteri z’ifatizo. Misiyo yo kwimenyereza no kubonana n’abantu batandukanye yari yakozwe ishingiye kuko uretse ko hari imipakaisanzwe, u Rwanda rwari rumwe na Afurika y’iburasirazuba, urebeye ku misanire y’imico, indimi n’imigenzo y’abatuye Afurika y’iburasirazuba n’abanyarwanda. Kubera izo mpanvu, ibibazo by’u Rwanda ni ibibazo bya Afurika y’I Ubrasirazuba bikbba bikeneye igisubizo kimwe nka Afurika y’I burasirazuba.
Icya kabiri, uhereye kuko u Rwanda rwari rugiye kwinjira mu muryango w’ibihugu bya Afurika y’Iburasirazuba bye Kenya, Uganda na Uganda mu byo bise ''East African Community'' (EAC, [[Umuryango w’Ibihugu by’Iburasirazuba bw’Afurika]]), KcK nk’umwe mu bafatanyije na EAC n’indi miryango itari iya leta (ONG), yumvise ari inshingano zayo gushyira u Rwanda muri gahunda zayo.
Icya gatatu, [[Jenoside mu Rwanda]] yazahaje cyane abaturage b’u Rwanda inasiga ingaruka zikomeye mu mibereho y’[[abanyarwanda]]. Nubwo habayeho imbaraga zishimishije mu gusana u Rwanda nk’igihugu, KcK yasanze ari ngombwa gushimangira kurushaho umugambi wo kurusana.
== Notes ==
{{Reflist}}
== External links ==
*https://web.archive.org/web/20101012220716/http://www.kituochakatiba.org/
[[Category:Sosiyete Sivili]]
[[Category:Sosiyete Sivili mu Rwanda]]
[[Category:Amashyirahamwe]]
dny9rvjugtqghyw2b6o5vyq2817f4iz
Urwandiko rwa I rwandikiwe Abatesalonika
0
6829
134369
132187
2026-08-02T15:35:17Z
CHRISTELLE UTUZA
16645
134369
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiye:Giovanni Francesco Barbieri - Saint Paul.jpg|thumb|Pawulo]]
Urwandiko rwa I [[Urwandiko rwa II rwandikiwe Abatesalonika|abatesalonika]] nikimwe mubitabo byanditswe na [[Mutagatifu Pawulo|Pawulo]] Intumwa mu isezerano Rishya yacyandikiye itorero ry'i Tesalonika ahagana mu mwaka 60 nyuma y'izuka rya Yesu igihe Pawulo yari mu buroko i [[Roma]] , abandikira uru rwandiko kugira ngo arikomeze mu kwizera , arishimira ku bw'ubudahemuka bwaryo, kandi arihugure ku mibereho ikwiye y'Abakristo.<ref>https://bibiliya.com/tumenye-urwandiko-rwandikwe-abakolosayi/</ref>[[Mutagatifu Pawulo|Pawulo]] ubwo yandikaga uru rwandika akaba yarari muri gereza.
Nubwo abatesalonika bahuraga n'ibirushya byishi ariko bakomeje gukomera ku kwizera kwabo muri Yesu Kristo<ref>https://wol.jw.org/rw/wol/d/r127/lp-yw/1001060453</ref>.
Mugice cya 4:1-18 Pawulo ababwira kwizera yuko Imana izazana na Yesu kandi abapfiriye mukwizera Kristo batazibagirana cyangwa ngo batandukane n'Imana ahubwo bazazukana na Yesu igihe azagarukira<ref>https://bibiliya.com/yera/1_abatesalonike-4/</ref>
Pawulo abasaba kujya bubaha abakorana umwete kandi bakabayobora mu Mwami babagira inama kandi abasaba kwirinda hatagira uwitura undi muntu inabi yamugiriye<ref>https://wol.jw.org/rw/wol/d/r127/lp-yw/1001060453</ref>
[[Category:Bibiliya]]
[[Category:Ibitabo byo mu Isezerano Rishya]]
drubkz42z7kqokyludejqhhenwzp70g
Urwandiko rw’Abaroma
0
6841
134365
113604
2026-08-02T14:23:43Z
CHRISTELLE UTUZA
16645
134365
wikitext
text/x-wiki
[[File:Paul arrested.jpg|thumb|250px|<span style="color:grey;">Abaroma</span>]]
[[Dosiye:Gutenberg_Bible,_New_York_Public_Library,_USA._Pic_01.jpg|thumb|Bibiliya |258x258px]]
[[Igitabo]] cy'Abaroma ni ibaruwa yo mu [[Isezerano Rishya]] yanditswe n'intumwa Pawulo igaragaza inyigisho z'ingenzi z'agakiza, gutsindishirizwa no kwizera, no gukiranuka kw'Imana. Pawulo yayanditse ahagana mu mwaka wa 57 nyuma ya Yesu ari i Korinto mu rugendo rwe rwa gatatu rw'ivugabutumwa kugira ngo yiyereke itorero ry'Abaroma, ahurize abizera b'Abayahudi n'Abanyamahanga, kandi asobanure ubutumwa bwiza.[https://www.esv.org/resources/esv-global-study-bible/introduction-to-romans/]
== Umwanditsi ==
Igitabo cy’Abaroma cyanditswe n’Intumwa Pawulo, wahoze ari Umufarisayo wize cyane watojwe na Rabi Gamaliyeli [https://biblehub.com/acts/22-3.htm] Nyuma yo guhura n’uburyo budasanzwe na Yesu ku nzira ijya i Damasiko, yahindutse intumwa ikomeye yagejeje ubutumwa ku Banyamahanga[https://biblehub.com/romans/1-1.htm]. Kubera ko yari afite ubuhanga bwihariye mu Byanditswe by’Igiheburayo n’uburenganzira bw’ubwenegihugu bw’Abaroma [https://biblehub.com/acts/22-28.htm], Pawulo yayoboye iki gikorwa cy’ubuhanga mu bya tewolojiya hamwe n'umwanditsi witwaga Terutiyo [https://biblehub.com/romans/16-22.htm] ahagana mu mwaka wa 57 nyuma ya Yesu ubwo yari i Korinto, akoresheje uburyo bukomeye bwo kujya impaka mu mategeko buzwi nka diatribe kugira ngo atange ubutumwa bwiza bwe bwo gutsindishirizwa no kwizera gusa [https://zondervanacademic.com/blog/who-wrote-the-book-of-romans] Kubera ko Pawulo atari yarigeze asura amatorero y'i Roma (Abaroma 1:10–11), yanditse uru rwandiko rurerure nk’uburyo bwo kwiyereka no gusobanura neza inyigisho z’umurimo we. Intego ye yari uguhuza abakristo b’Abayahudi n’Abanyamahanga bari bafite imyumvire itandukanye, akabashyira hamwe mu kwizera gushingiye ku gukiranuka kw’Imana kuboneka kuri bose.
== Itariki ==
Urwandiko rw’Abaroma rwanditswe ahagana mu '''mwaka wa 56–57 nyuma ya Yesu''', igihe Pawulo yari i '''Korinto mu rugendo rwe rwa gatatu rw’ubutumwa bwiza'''. Iyi tariki ishyigikirwa n’ibimenyetso by’amateka birimo '''inyandiko ya Gallio (Gallio Inscription)''' ihuza igihe Pawulo yari i Korinto n’amateka y’ubutegetsi bw’Abaroma. Iki gihe cyari mu ntangiriro z’ubutegetsi bwa '''Nero''', igihe cyari kikiri mu mahoro, bigatuma Pawulo ashimangira ko abakristo bagomba kubaha no gukorana n’ubutegetsi [https://biblehub.com/romans/1-1.htm].
== Aho rwandikiwe ==
Igitabo cy’Abaroma cyanditswe mu mujyi wa kera wa '''Korinto''', wari ihuriro rikomeye ry’ubucuruzi, aho Pawulo yamaze amezi atatu arangije urugendo rwe rwa gatatu rw’ubutumwa bwiza [https://www.amazon.com/Epistle-Romans-Leon-Morris/dp/0802869114]. Aho uru rwandiko rwandikiwe hamenyekana binyuze mu magambo yo gusoza urwandiko, aho Pawulo asuhuza '''Foyibe (Phoebe)''' wo muri '''Kenkereya (Cenchreae)''', icyambu cyari hafi ya Korinto, '''Gayo (Gaius)''' wamwakiriye iwe, ndetse na '''Erasto (Erastus)''' wari umuyobozi w’imirimo rusange y’umujyi wa Korinto [https://www.amazon.com/Romans-Baker-Exegetical-Commentary-Testament/dp/0801021499]. Byongeye kandi, ubuvumbuzi bw’amateka bw’i Korinto bw’ibuye ryo mu kinyejana cya mbere ryanditseho izina rya '''Erasto''' bushimangira ko ibisobanuro byo muri Bibiliya bihura n’ahantu nyabwo by’amateka.
== Abandikiwe ==
Urwandiko rw’Abaroma rwandikiwe abakristo bari batuye i Roma. Abo bakristo bari bagizwe n’Abayahudi ndetse n’Abanyamahanga bemeye ubukristo. Pawulo yashakaga kubafasha gusobanukirwa ubutumwa bwiza no gushimangira ubumwe hagati y’ayo matsinda yombi [https://www.amazon.com/Romans-Commentary-Hermeneia-Critical-Historical/dp/0800660846].
== Intego n’insanganyamatsiko ==
* '''Gukiranuka kw’Imana:''' Abaroma 1:17
* '''Gutsindishirizwa no kwizera:''' Abaroma 3:21–26; 5:1
* '''Agakiza kaboneka kuri bose:''' Abaroma 1:16
* '''Ubumwe hagati y’Abayahudi n’Abanyamahanga:''' Abaroma 9–11; 15:7–12 [https://www.amazon.com/What-Saint-Paul-Really-Said/dp/080287178X]
== Imiterere y’igitabo ==
* Abaroma 1:1–17 — Intangiriro n’ubutumwa bwiza
* Abaroma 1:18–3:20 — Icyaha n’uburyo abantu bakeneye agakiza
* Abaroma 3:21–5:21 — Gutsindishirizwa no kwizera
* Abaroma 6–8 — Ubuzima bushya muri Kristo
* Abaroma 9–11 — Uruhare rwa Isirayeli mu mugambi w’Imana
* Abaroma 12–16 — Imyitwarire y’abizera n’imibanire yabo [https://www.logos.com/product/166258/the-letter-to-the-romans-2nd-ed]
[[Dosiye:Authentic Leaf of a Geneva Bible 1578 - Translation of the Bible used by many Protestant Reformers.jpg|center|thumb|435x435px|abaroma]]
[[Category:Bibiliya]]
[[Category:Ibitabo byo mu Isezerano Rishya]]
bfhxnfoxs1zd85z5yczhrrlvuyznftc
Ibiganiro by'umukoresha:Revi C.
3
7446
134366
134361
2026-08-02T14:29:19Z
Pathoschild
135
global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]])
134366
wikitext
text/x-wiki
__NOINDEX__<div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[File:Revi logo (pink).png|thumb|center|<span style="color:red">PLEASE DO NOT LEAVE MESSAGE HERE!</span>]]
'''<span style="color:red"> BEFORE YOU BLOCK MY ACCOUNT: IF MY EDIT SUMMARY INCLUDE PREFIX </span>''(Script)''<span style="color:red">, DON'T BLOCK ME, JUST TELL ME TO SLOW DOWN AT COMMONS' TALK PAGE. IT IS AN AUTOMATED SCRIPT BEING USED ON COMMONS TO MOVE FILES.</span>'''
Instead, please leave your message following site:
<br />
[[File:Wikidata-logo-en.svg|45px|link=d:User talk:Revi C.]] [[d:User talk:Revi C.]] for Wikidata (Interwiki links) stuff <!--(I am {{int:Group-sysop}} there)-->
<br />
[[File:Commons-logo.svg|45px|link=commons:User talk:Revi C.]] [[commons:User talk:Revi C.]] for renaming stuff or [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] action (I am {{int:Group-sysop}} there)
<br />
[[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px|link=m:User talk:Revi C.]] [[meta:User talk:Revi C.]] for other stuff (User right notification, revert message, etc...)
Messages left on this page may be reverted or moved without any response.</div>
5b8qtz4dnjnrhc9ts3mku14m3gujbq8
Donald Kaberuka
0
8447
134384
121811
2026-08-03T03:50:15Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134384
wikitext
text/x-wiki
[[File:Donald Kaberuka1.jpg|thumb|'''Dr. Donald Kaberuka''']]
[[Dosiye:Donald_Kaberuka_cropped.jpg|thumb|Dr.Donald Kaberuka ]]
[[Dosiye:GicumbiDist.png|thumb|Ikarita igaragaza Akarere ka gicumbi ahahoze ari i byumba Donald Kaberuka yavukiyemo]]
'''Donald P. Kaberuka''' (wavutse ku ya 5 Ukwakira 1951) ni impuguke mu by'ubukungu mu [[Rwanda]] kandi yari perezida wa [[Banki Nyafurika Itsura Amajyambere|Banki Nyafurika itsura amajyambere]] kuva muri Nzeri 2005 kugeza muri Nzeri 2015.
[[Dosiye:Flag of Rwanda.svg|center|thumb|420x420px|rwanda]]
== Ubuzima bwambere nuburere ==
Kaberuka yavukiye i Byumba, mu [[Rwanda]]. Yize muri kaminuza ya Dar es Salaam nk'icyiciro cya mbere cya kaminuza maze abona MPhil mu bushakashatsi bw’iterambere yakuye muri kaminuza y’Uburasirazuba bwa Anglia mu 1979. Yabonye impamyabumenyi y'ikirenga ya PhD mu by'ubukungu yakuye muri kaminuza ya Glasgow .
== Umwuga ==
Kaberuka yakoze mu mabanki n’ubucuruzi mpuzamahanga mu myaka irenga icumi. Mu Kwakira 1997 yagizwe minisitiri w’imari n’imigambi y’ubukungu mu [[Rwanda]]. <ref name="esid">{{Cite web |url=http://www.effective-states.org/wp-content/uploads/working_papers/final-pdfs/esid_wp_120_chemouni_POE.pdf |title=Archive copy |access-date=2020-09-24 |archive-date=2020-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200307050804/http://www.effective-states.org/wp-content/uploads/working_papers/final-pdfs/esid_wp_120_chemouni_POE.pdf |url-status=dead }}</ref> Kaberuka yakoraga kuri uwo mwanya imyaka umunani, kandi ashimirwa kuba yarafashije mu kuzahura ubukungu bw’u [[Rwanda]] nyuma y'uko buhungabanye biturutse ku ngaruka za jenoside yakorewe abatutsi mu 1994.
=== Banki Nyafurika itsura amajyambere, 2005–2015 ===
Muri Nyakanga 2005, Kaberuka yatorewe kuba perezida wa [[Banki Nyafurika Itsura Amajyambere|Banki Nyafurika itsura amajyambere]] (AfDB). Yatangiye imirimo muri Nzeri 2005.
[[Dosiye:African Development Bank President Donald Kaberuka arriving for the Somalia Conference in London, 7 May 2013. (8720555356).jpg|center|thumb|Perezida wa AFDB]]
Kaberuka yayoboye ikigo gifite ubukungu bwongeye kugarurwa kuva mu myaka ya 1995 isenyuka, ariko icyizere cyacyo kikaba gikomeje gukorwa. Usibye uruhare rwe muri banki, Kaberuka yari n'umwe mu bagize komisiyo ishinzwe ubutwererane mu iterambere na Afurika yashyizweho na minisitiri w’intebe Anders Fogh Rasmussen wo muri [[Danimarike]] kandi ikora inama hagati ya Mata na Ukwakira 2008. <ref>[http://www.ft.dk/samling/20072/lovforslag/l188/pgf/6/spm/1/svar/570287/594322.pdf Commission on Effective Development Cooperation with Africa] [[Folketing]].</ref>
Itsinda gukorana yateraniye na Centre for Development Global, rwigenga Washington batekereza tank, yasohoye raporo mu Nzeri 2006 ko batura ibyifuzo atandatu kuko Kaberuka na kibaho banki ya abayobozi ku mahame rusange kuyobora banki kuvugurura. Raporo ikubiyemo ibyifuzo bitandatu ku micungire n’abanyamigabane kuko bakemura ikibazo cyihutirwa cyo kuvugurura banki y’iterambere rya Afurika. Icyamamare mubyifuzo ni kwibanda cyane kubikorwa remezo.
=== Ikigega cy'isi, 2019–2021 ===
[[Dosiye:The Human Development Context Donald Kaberuka.jpg|thumb|Kaberuka ]]
Kaberuka akora nk'umuyobozi w'inama y’ikigega cy’isi gishinzwe kurwanya SIDA, igituntu na Malariya. Manda ye y'imyaka ibiri yatangiye ku ya 16 Gicurasi 2019. Muri uru ruhare, Kaberuka ifasha gukusanya byibuze miliyari 14 z'amadolari y'Amerika mu kigega cy'isi muri 2020–2022. Nk’uko ikigega cy’isi kibitangaza ngo aya mafaranga azafasha kurokora ubuzima bwa miliyoni 16, kugabanya umubare w'impfu ziterwa na virusi itera SIDA, igituntu na malariya mo kabiri, kandi byubake gahunda z'ubuzima zikomeye mu 2023.
=== Urundi ruhare ===
Umujyanama mu kigo cy'imari n'imigabane
Mu Kuboza 2015, Kaberuka yagizwe umujyanama mukuru mu ihuriro, "TPG / Satya", rifatanije n’ibigo bibiri byigenga by’imigabane: TPG ikorera muri [[Amerika]] hamwe na Satya Capital ikorera i Londres, ifatanya n’umuherwe wo muri [[Sudani]] Mo Ibrahim .
Izindi nshingano zirimo:
* Itsinda ry’ubujyanama rya Boston (BCG), umujyanama mukuru mu nzego za Leta, ingaruka z’imibereho n’ibigo by’imari (kuva 2017)
* Centum ishoramari, umuyobozi n’umuyobozi utari umuyobozi w’inama yubuyobozi (kuva 2016)
'''Imiryango idaharanira inyungu'''
Muri 2017, hatangajwe ko Kaberuka azaba umuyobozi uhuriweho na komisiyo ya LSE-Oxford ishinzwe kurwanya intege nke za Leta, iterambere n’iterambere riyobowe n’ikigo mpuzamahanga gishinzwe iterambere hamwe na David Cameron wahoze ari Minisitiri w’intebe w’[[Ubwongereza]] . Mu mwaka wa 2019, umunyamabanga mukuru w’umuryango w’abibumbye, António Guterres yamugize umuyobozi wungirije w’Inama Nkuru-ishinzwe kwimura imbere, hamwe na Federica Mogherini . <ref>[https://www.un.org/sg/en/content/sg/personnel-appointments/2019-12-03/high-level-panel-internal-displacement High-Level Panel on Internal Displacement] [[United Nations]], press release of 3 December 2019.</ref>
* Fondasiyo ya Mo Ibrahim, umwe mu bagize inama y'ubutegetsi <ref>[https://web.archive.org/web/20200922012329/https://mo.ibrahim.foundation/about-us/board Board] [[Mo Ibrahim Foundation]].</ref>
* Fondasiyo ya Brenthurst, umwe mu bagize Inama Ngishwanama <ref>[https://www.thebrenthurstfoundation.org/about/team-advisors/ Advisory Board] [[Brenthurst Foundation]].</ref>
* Global Leadership Foundation, umunyamuryango (kuva 2017)
* Fondasiyo ya Rockefeller, umwe mu bagize akanama gashinzwe umutekano (kuva 2015)
* [https://alueducation.com/ Kaminuza y'Ubuyobozi muri Afurika], Perezida wa njyanama yayo isi (kuva 2015)
== Ibihembo yahawe ==
* [[Dosiye:Donald Kaberuka - World Economic Forum on Africa 2012.jpg|thumb|donald kaberuka]]Ku ya 16 Werurwe 2015, yahawe igihembo cya Lifetime Achievement Award i Geneve.
* Ku ya 27 Gicurasi 2015, yahawe igihembo cy'abayobozi bakomeye kubera igihembo kizima na [[Ikigega Mpuzamahanga Gishinzwe Umutungo Kamere|WWF]] .
== Aho byakuwe ==
{{Reflist}}
[[Category:Rwanda]]
[[Category:Umunyarwanda]]
[[Category:Ubukungu]]
[[Category:Ubukungu bwa afurika]]
[[Category:Banki]]
7g8cpg5fjc1olzsowlbkbc0o19xaaw0
John and John
0
9341
134390
119388
2026-08-03T09:09:05Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134390
wikitext
text/x-wiki
'''''John na John''''' ni [[Gana|firime yo muri Gana]] igaragaramo inshuti ebyiri bombi bitwaga John<ref>https://bg.listvote.com/lists/film/movies/58456860/actors</ref>. John umwe yashutse umugabo amugurisha zahabu mpimbano. Inshuti zombi zarimo zihunga n'amafaranga, ariko imodoka yabo yagenze nabi barara mu nzu y'abashyitsi<ref>https://viewghana.com/film-review-john-and-john-movie/</ref>. Igihe bakuraga amafaranga mu gikapu cyabo, yaguye hasi itera impungenge mu bashyitsi ndetse n'abakozi muri hoteri aho abantu bose bashakaga kwiba amafaranga<ref>https://www.ghmoviefreak.com/movie-review-john-john-imitation-vrs-creativity/</ref>
Igishimishije, iyi filime niyo yagurishije cyane kurenza uko babikekaga, ariko yanze kwemerwa muri Afrika yepfo kuko hasohotse yo indi bisa yitwa Skeem yanditswe kandi iyobowe na Tim Greene mumwaka wa 2011<ref>{{Cite web |url=https://www.pulse.com.gh/ece-frontpage/john-and-john-movie-south-african-movie-director-accuses-kofi-asamoah-of-plaigiarism/njndezj |title=Archive copy |access-date=2021-11-12 |archive-date=2021-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211112165511/https://www.pulse.com.gh/ece-frontpage/john-and-john-movie-south-african-movie-director-accuses-kofi-asamoah-of-plaigiarism/njndezj |url-status=dead }}</ref>.
Muri 2017 abanyamakuru ba Ghanain begereye Greene kugira ngo barebe ibyo Asamoah avuga ko yahawe uruhushya rwo guhuza iyo filimi<ref>https://answersafrica.com/20-best-ghanaian-movies-every-ghallywood-fan-should-watch.html</ref>, ariko we akaba atari ayifite. Asamoah yemeye kugura uburenganzira bwo gusubiramo, ariko ntiyigeze akurikiza amasezerano<ref>https://filmlinkafrica.com/en/2018/06/15/african-actors-ghanaian-john-dumelo-majid-michel-and-van-vicker/</ref>. Nta kirego cyemewe n'amategeko, kubera ko ikiguzi cyo gukurikirana urubanza rw'umutungo bwite mu by'ubwenge kirega Asamoah kitari kuba ingirakamaro<ref>{{Cite web |url=https://www.ghanafilmindustry.com/watch-ghana-movies/ |title=Archive copy |access-date=2021-11-12 |archive-date=2021-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211112182539/https://www.ghanafilmindustry.com/watch-ghana-movies/ |url-status=dead }}</ref>.
== Abakinnyi<ref>{{Cite web |url=https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/movies/201704/312091.php |title=Archive copy |access-date=2021-11-12 |archive-date=2019-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191029185324/http://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/movies/201704/312091.php |url-status=dead }}</ref> ==
* ''Kwadwo Nkansah (Liwin)''
* ''Richard Asante (Kalybos)''
* ''Pete Edochie''
* ''Nana Ama Mcbrown''
* ''Joselyn Dumas''
* ''KSM''
* ''Patricia Opoku-Agyemang (Ahuofe Patri)''
* ''Musenyeri Bernard Nyarko''
* ''Selly Galley''
* ''Salma Mumin''
* ''John Dumelo''
* ''Abeiku Santana''
* ''Gracey Nortey''
* ''Grace Omaboe''
* ''Moesha Buduong''
* ''Fella Makafui''
* ''Roselyn Ngissah''
* ''James Gardiner''
* ''Umar Krupp''
== references ==
[[Ikiciro:Filimi]]
[[Ikiciro:Filimi zo muri Gana]]
[[Ikiciro:Afurika]]
58j2tmnj06t4r96jfqmsa26039droyb
Albert Samama Chikly
0
9478
134376
126789
2026-08-03T00:31:39Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134376
wikitext
text/x-wiki
'''Albert Samama Chikly''' (24 Mutarama 1872 - 28 Ukuboza 1934), yari umukinnyi wa firime akaba n'umufotozi<ref>https://www.imdb.com/name/nm0157418/</ref>. Ufatwa nk'imwe mu nkingi za mbere muri Sinema y'isi, Albert yari umufotozi, umukinnyi wa firime, technophile, adventure, umunyonzi w'amagare akaba n'umupayiniya wa Seventh Art.i.<ref>{{Cite web |url=https://festival.ilcinemaritrovato.it/en/sezione/albert-samama-chikly-principe-dei-pionieri/ |title=Archive copy |access-date=2021-11-15 |archive-date=2020-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201019075807/https://festival.ilcinemaritrovato.it/en/sezione/albert-samama-chikly-principe-dei-pionieri/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.victorian-cinema.net/samama</ref>
== Ubuzima bwite ==
Yavutse ku ya 24 Mutarama 1872 i Tunisi, muri [[Tunisiya]], avukira mu muryango ukize wa Tunisiya ukomoka mu Bayahudi. Se David Samama, yari umunyamabanki wa Bey washinze ikigo cya banki nyuma gihinduka Banki ya [[Tuniziya]]<ref>https://anttialanenfilmdiary.blogspot.com/2015/06/albert-samama-chikly-prince-of-pioneers.html</ref><ref>https://www.telerama.fr/cinema/films/programme-albert-samama-chikly,-un-pionnier-du-cinema,n5678505.php</ref>. Nyina yari umugore wo mu rugo. Albert yakomereje amasomo ye hamwe na Charles Lavigerie hanyuma akorana n'Abayezuwiti i Marseille. Yari ingenzi yagiye muri Cape Horn, [[Ubushinwa]] na [[Ositaraliya]] kenshi ndetse akiri muto. Yakiriye izina rye 'Chikli' mu buvandimwe bw'abashinzwe kuzimya umuriro bo ku kirwa cya Chikly, ikirwa gito ku kiyaga cya [[Tuniziya]] <ref>{{Cite web |url=https://www.filmfestivals.com/person/albert_samama_chikly |title=Archive copy |access-date=2021-11-15 |archive-date=2021-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211115172527/https://www.filmfestivals.com/person/albert_samama_chikly |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://frankensaurus.com/Albert_Samama_Chikly |title=Archive copy |access-date=2021-11-15 |archive-date=2021-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211115171020/https://frankensaurus.com/Albert_Samama_Chikly |url-status=dead }}</ref>.
Yashakanye na Bianca Ferrero, umugore wavukiye mu [[Butaliyani]] ukomoka i Savoy, wari umucuranzi. <ref>Giulia Echites, [http://www.repubblica.it/spettacoli/cinema/2015/07/11/news/chikly-117675443/ "Visionario Chikly, portò il cinema (e la bicicletta) agli africani"] ''la Repubblica'' (11 July 2015).</ref> Abashakanye bari bafite umukobwa umwe Haydée Tamzali . Nyuma yaje kubona ubwenegihugu bw'Ubufaransa maze yinjira mu idini rya Isilamu n'umuryango we.<ref>https://anttialanenfilmdiary.blogspot.com/2015/06/albert-samama-chikly-prince-of-pioneers.html</ref> Albert yapfuye mu 1934 muri Tunisiya afite imyaka 62 ashyingurwa mu irimbi rya Borgel<ref>https://www.allocine.fr/film/fichefilm_gen_cfilm=198512.html</ref>.[[Dosiye:Haydee_Tamzali.jpg|right|thumb| Haydee Tamzali, umukobwa]]
== Umurage ==
Mu 1996, filime ngufi ya biografiya ''Albert Samama Chikli, yafashe amashusho yimashini zisekeje'' yayobowe na Mahmoud Ben Mahmoud mu cyubahiro Albert Samama<ref>http://www.luminous-lint.com/app/photographer/Albert__Samama-Chikli/A/</ref>.<ref>https://www.meisterdrucke.uk/artist/Albert-Samama-Chikli.html</ref>
== Amashusho ==
{| class="wikitable"
!Year
!Film
!Role
!Genre
|-
|1909
|''Brugge en Brussel''
|Director
|Documentary
|-
|1909
|''Antwerpen en Oostende''
|Director
|Documentary
|-
|1922
|''Zohra''
|Director, editor
|Short film
|-
|1924
|''Ain el-Ghezal ou la fille de Carthage''
|Director
|Feature film
|}
== References ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Samama Chikly, Albert}}
[[Ikiciro:Filimi]]
[[Ikiciro:Tunisiya]]
[[Ikiciro:Filimi zo muri Tunisiya]]
8oi7x9miq18mhz0rynf9y6q9rz8r05u
Christine Murebwayire
0
9898
134380
133337
2026-08-03T02:48:18Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134380
wikitext
text/x-wiki
'''Murebwayire Christine''' (yavutse 10 ukwakira 1967)ni umugore akaba ari umunyarwandakazi, aho yabaye [[rwiyemezamirimo]], akaba yarashinze copetaive ya COPROVIBA(Co-operative de Production du Vin de Banane) mu Rwanda.<ref>{{Cite web |url=https://www.howwemadeitinafrica.com/early-investors-score-big-time-rwandan-banana-wine/56437/ |title=Archive copy |access-date=2021-12-11 |archive-date=2021-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211021183551/https://www.howwemadeitinafrica.com/early-investors-score-big-time-rwandan-banana-wine/56437/ |url-status=dead }}</ref> Murebwayire Christine '''ni''' umuyobozi mukuru ari chairperson wa Chamber of Rwanda Farmers ndetse akaba kandi nu muyobozi mukuru w'ungirije w'ishyaka rya PSF mu Rwanda .<ref>https://www.newtimes.co.rw/section/read/205968</ref>
== Amashuri yize ==
Murebwayire Christine yize amashuri makuru ya kaminuza, aho yize ibijyanye n'iterambere ryi cyaro (Bachelors' degree in Rural development) .<ref name=":0">{{Cite web |url=https://www.parliament.gov.rw/chamber-of-deputies-2/member-profile/deputies-profiles?tx_news_pi1%5B%40widget_0%5D%5BcurrentPage%5D=2&cHash=ede8f376b5287b7a3348df5228671962 |title=Archive copy |access-date=2023-08-10 |archive-date=2023-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230905070432/https://www.parliament.gov.rw/chamber-of-deputies-2/member-profile/deputies-profiles?tx_news_pi1%5B%40widget_0%5D%5BcurrentPage%5D=2&cHash=ede8f376b5287b7a3348df5228671962 |url-status=dead }}</ref>
== Akazi ==
Murebwayire Christine ni umuyobozi uzwi wakoze imirimo itandukanye :
* Muri 2018 kugeza ubu : Member of Parliament
* Muri 2002-2018: umuyobozi mukuru wa COPROVIBA
* Muri 2014-2018: umuyobozi mukuru mu buhinzi n'ubworozi akaba yari numwe mubagize abikorera ku giti cyabo cya PSF .
* Muri 2015-2018: umukomiseri muri NURC
* Muri 2013-05.2018:umuyobozi wa RHIO . <ref name=":0" />
== Amashakiro ==
<references />
[[Ikiciro:Umugore]]
[[Ikiciro:Umuyobozi]]
[[Ikiciro:Inteko Ishinga Amategeko y’u Rwanda]]
[[Ikiciro:Inteko ishinga amategeko]]
[[Ikiciro:Umunyarwandakazi]]
at19f9fvg48wnt1nqc0ogq1xepk9wac
DOT Rwanda
0
9971
134382
115125
2026-08-03T03:13:56Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134382
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiye:ASC Leiden - Rwanda 2021 - 008 - A view from Hôtel des Mille Collines - Kigali.jpg|thumb|DOT Rwanda|377x377px]]
'''DOT Rwanda''' ni umuryango ukorera mu [[Rwanda]] udaharanira inyungu ufite inkomoko mu igihugu cya [[Kanada|Canada]], Ibikorwa by'uyu muryango ku isi byatangijwe na Madamu Janet Longmore<ref>https://www.bloomberg.com/profile/person/20786936</ref> muri 2001 ubwo yatangiraga kumugaragaro uyu muryango ufasha urubyiruko guteza imbere ibikorwa byabo by'ubucuruzi bigamije iterambere aho muri Canada.<ref>https://www.developmentaid.org/#!/organizations/view/131357/digital-opportunity-trust-dot-rwanda</ref> Uyu muryango wamenyekanye ku isi nka Digital Opportunity Trust (DOT) watangiye ibikorwa byo gufasha urubyiruko gushyira mu ibikorwa imishinga ifite udushya no guhindura sosiyeti nziza mu [[Rwanda]] uhashyira mu mwaka wa 2010<ref name=":0"/>, ubwo wageraga mu Rwanda bwa mbere witwa DOT Rwanda.<ref>https://rwanda.dotrust.org/</ref> uyu muryango mu Rwanda uhagarariwe na madamu Violette Uwamutara ndetse akaba ari na African Region Advisor.
== '''Amateka''' ==
DOT Rwanda nyuma yo kugera mu Rwanda yatangiye ibikorwa bitandukanye byiganjemo ibyo guteza imbere imibereho myiza y'urubyiruko binyuze muri gahunda zitandukanye ifatanyije na Minisiteri y'ikoranabuhanga mu Rwanda (MINICT)<ref>https://www.minict.gov.rw/news-detail/digital-ambassador-programme-to-connect-5-million-rwandans</ref> na Minisiteri y'urubyiruko (Miniyouth)<ref>https://www.newtimes.co.rw/featured/dot-rwanda-celebrates-10-years-youth-led-community-impact</ref> , zimwe muri izo programs; '''intore mu Ikoranabuhanda''', '''Start up, Reach up, Innojo, Digital ambassador'''<ref name=":1">{{Cite web |url=http://digitalinclusionnewslog.itu.int/2019/12/20/dot-rwanda-young-digital-ambassadors-celebrated-for-contributing-to-greater-digital-inclusion/ |title=Archive copy |access-date=2022-02-03 |archive-date=2022-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220203182254/http://digitalinclusionnewslog.itu.int/2019/12/20/dot-rwanda-young-digital-ambassadors-celebrated-for-contributing-to-greater-digital-inclusion/ |url-status=dead }}</ref>''', Daring to Shift, Gera ku ntego, Girl street, nizindi.''' DOT Rwanda ikorana n'urubyiruko, abikorera, guverinoma, n’imiryango iharanira inyungu z'abaturage n'iterambere rigamije kubageza ku cyerekezo cy'iterambere no gutinyuka guhanga udushya.<ref name=":1" /> Mu mwaka wa 2012 DOT Rwanda niho yabaye umufatanyabikorwa wa Minisiteri y'urubyiruko nkuko bivugwa na minisitiri Honorable Rose mary Mbabazi ufite urubyiruko mu inshingano ze <ref name=":0"/> ni mu ijambo yagejeje ku abantu bari bitabiriye isabukuru y'imyaka icumi DOT Rwanda imaze ikorera mu Rwanda kuwa 31 Werurwe 2021. Umuyobozi wa DOT ku isi Janet Longmore yashimiye abayobozi b'igihugu ndetse anavugako yishimiye impinduka DOT Rwanda yagize mu iterambere ry'abanyarwanda mu myaka 10 Ishize yagize ati " amajyambere amaze gugerwaho kandi ikigaragara kuri njye nuko ingaruka za DOT Rwanda zagize uruhare runini muri societe yu Rwanda", kuri uwo munsi niho hashyizwe k'umugaragaro program nshya ya Daring to Shift igamije kongerera ubushobozi urubyiruko rukora ubucuruzi butandukanye aho izajya ifasha abakobwa cyangwa abagore ku kigero cya 70% ndetse n'abagabo 30% ariko batarengeje imyaka 35 yubukure.<ref name=":0">https://www.newtimes.co.rw/featured/dot-rwanda-celebrates-10-years-youth-led-community-impact</ref> Mu myaka 10 gusa DOT Rwanda yashyizeho ihuriro rikomeye kandi rishya ry’abanyeshuri 821 barangije muri porogaramu zitandukanye; abambasaderi b'ikoranabuhanga, abayobozi b’abaturage, hamwe n’abashya mu mibereho, bahaye imbaraga bagenzi babo ndetse n’abaturage.
== '''Ibyagezweho''' ==
DOT Rwanda yahuguye urubyiruko yibanda ku kuzamura ubukungu burambye kuva mu 2010. Urubyiruko n’abagore barenga 62.000 mu Rwanda bitabiriye amahugurwa yo kongerera urubyiruko ubushobizi mukuyobora (youth leadership) , kwihangira imirimo, na gahunda zo guhanga udushya. Binyuze muri iki gikorwa, Abanyarwanda 109.000 (50%by'abagore) muri rusange bahawe ubumenyi bwa digitale, kwihangira imirimo no kuyobora, kwihangana, hamwe n’imiyoboro kugira ngo babone umutekano kandi batange imibereho myiza kandi bagire uruhare mu iterambere ry’abaturage <ref>{{Cite web |url=https://en.igihe.com/news/article/dot-rwanda-hailed-for-contribution-to-youth-empowerment-initiatives |title=Archive copy |access-date=2022-02-03 |archive-date=2022-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220205013112/https://en.igihe.com/news/article/dot-rwanda-hailed-for-contribution-to-youth-empowerment-initiatives |url-status=dead }}</ref><ref name=":0"/>
[[Dosiye:Youth_In_ICT,_Northern_Ghana.jpg|thumb|Youth In ICT (both women and men), Rwanda ]]
Muri Werurwe 2021, DOT Rwanda yatangije Daring to Shift (D2S) umushinga wimyaka ine ushyira abakobwa bakiri bato murwego rwo gukura kwuzuye. Uyu mushinga uzagaragaramo urubyiruko 7,650 (abakobwa 70% bakiri bato) bafite hagati yimyaka 18 na 35 bayobora ibikorwa byiterambere byiterambere ryabo mumiryango yabo hejuru yinkingi eshatu; 1) Gutezimbere ubucuruzi binyuze muguhuza ibikoresho nubuhanga bushya bwa digitale, (2) Gukoresha binyuze muri Digital <ref>https://www.newtimes.co.rw/featured/40-youth-awarded-prototyping-funds-during-4th-edition-dot-rwanda-gera-ku-ntego</ref>
Kuwa 17 Ugushyingo 2021 ba rwiyemezamirimo 40 ba Aspiring Social Entrepreneurs (abagore 31 n'abagabo 9) baturutse mu turere 20 bahawe ikigega cya prototyping hamwe na [https://rwanda.dotrust.org/ Digital Opportunity Trust (DOT) Rwanda], bikaba biteganijwe ko bizabafasha gufungura amahirwe mashya mbere yo kwinjira ku isoko<ref>https://www.newtimes.co.rw/featured/40-youth-awarded-prototyping-funds-during-4th-edition-dot-rwanda-gera-ku-ntego</ref><ref>{{Cite web |url=https://bwiza.com/?dot-rwanda-irasaba-urubyiruko-rw-u-rwanda-guhindura-imyumvire |title=Archive copy |access-date=2022-02-03 |archive-date=2022-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220203182252/https://bwiza.com/?dot-rwanda-irasaba-urubyiruko-rw-u-rwanda-guhindura-imyumvire |url-status=dead }}</ref>
[[Dosiye:Valentine_Rugwabiza_at_left_Digital_Inclusion-_Towards_Equal_access,_skills_and_leadership_for_women_and_girls.jpg|thumb|Digital Opportunity Trust Rwanda "Digital Inclusion- Towards Equal access, skills and leadership for women and girls"]]
== '''Akazi''' ==
DOT Rwanda itanga akazi k'urubyiruko rw'abakobwa cyangwa abagore bakiri bato ndetse n'abagabo batarengeje imyaka 35 y'ubukure biciye muri program zayo zitandukanye.<ref>{{Cite web |url=https://mucuruzi.com/digital-champions-and-business-coaches-at-digital-opportunity-trust-dot-rwanda-deadline-9-march-2021/ |title=Archive copy |access-date=2022-02-03 |archive-date=2022-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220203182251/https://mucuruzi.com/digital-champions-and-business-coaches-at-digital-opportunity-trust-dot-rwanda-deadline-9-march-2021/ |url-status=dead }}</ref>
== '''Indanganturo''' ==
<references />
[[Ikiciro:Imiryango idaharanira inyungu]]
[[Ikiciro:Uburezi]]
[[Ikiciro:Ikoranabuhanga]]
[[Ikiciro:Kwihangirimirimo]]
8qj4te94y2wgxfxckpwp7wbd5hm2h6z
Manasseh Nshuti
0
10061
134393
133200
2026-08-03T10:47:39Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134393
wikitext
text/x-wiki
'''nshuti Manasseh''' ni umucungamar'''i''' ukomeye [[Rwanda|mu Rwanda]], [[Ubucuruzi Mpuzamahanga bw’Ibinyabuzima Bwenda Gucika|umucuruzi]], umushoramari, numunyapolitiki. Akora nka Minisitiri w’ibikorwa [[Umuryango w’Ibihugu by’Iburasirazuba bw’Afurika|by’umuryango w’ibihugu by’Afurika y’iburasirazuba]] muri [[Inama y’Abaminisitiri|Guverinoma y’u Rwanda]], guhera ku ya 1 Gicurasi 2020. <ref name="1R">https://www.theeastafrican.co.ke/news/ea/Rwanda-names-new-EAC-minister/4552908-5539426-11aauocz/index.html</ref> Mbere yibyo, kuva 2013 kugeza 2020, yari Umuyobozi wa kaminuza ya Kigali, kaminuza yigenga i [[Kigali]], [[umurwa]] mukuru wigihugu. <ref name="1R" />
== Ubuzima bwambere ==
Nshuti afite impamyabumenyi y’ubucuruzi yakuye muri kaminuza ya Makerere, muri [[Uganda]]. Impamyabumenyi ye ya kabiri, Master of Business Administration, mu ibaruramari, yahawe na kaminuza ya Aberdeen, muri ecosse. Afite kandi impamyabumenyi ya Dogiteri mu by'imari, yakuye muri kaminuza ya Aberdeen . <ref name="2R">{{Cite web |url=https://taarifa.rw/kagame-appoints-nshuti-manasseh-for-eac-portfolio-who-is-he/ |title=Archive copy |access-date=2022-02-25 |archive-date=2022-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220225235722/https://taarifa.rw/kagame-appoints-nshuti-manasseh-for-eac-portfolio-who-is-he/ |url-status=dead }}</ref>Kuva mu 2013, Nshuti yabaye umuyobozi wa kaminuza ya Kigali, kaminuza yigenga yafashije gushinga ubu ikaba ikomeye mu gihugu. <ref name="3R">{{Cite web |url=https://uok.ac.rw/dr-kamiya-hakizimana-jean-marie-vianney/ |title=Archive copy |access-date=2022-02-25 |archive-date=2022-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220226002138/https://uok.ac.rw/dr-kamiya-hakizimana-jean-marie-vianney/ |url-status=dead }}</ref>
== Umwuga ==
Nshuti yigishije muri kaminuza ya Strathmore i [[Nairobi|Nairobi, muri Kenya]] imyaka cumi n'ine. Indi myaka irindwi yamaze yigisha no kuyobora muri kaminuza gatolika yo muri Afrika yuburasirazuba, i Nairobi, muri Kenya. Yigishije kandi muri kaminuza ya Aberdeen imyaka ibiri, mu gihe yakomezaga impamyabumenyi y'ikirenga.
=== politiki ===
Nshuti yakoraga bwa mbere muri [[Inama y’Abaminisitiri|Guverinoma y’u Rwanda]] kuva 2003 kugeza 2005, nka Minisitiri w’ubucuruzi, inganda, guteza imbere ishoramari, ubukerarugendo n’amakoperative. Yimuriwe muri Minisiteri y’Imari mu 2005, asimbuye [[Donald Kaberuka]], <ref name="esid">{{Cite web |url=http://www.effective-states.org/wp-content/uploads/working_papers/final-pdfs/esid_wp_120_chemouni_POE.pdf |title=Archive copy |access-date=2022-02-25 |archive-date=2020-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200307050804/http://www.effective-states.org/wp-content/uploads/working_papers/final-pdfs/esid_wp_120_chemouni_POE.pdf |url-status=dead }}</ref> wagizwe Perezida wa [[Banki Nyafurika Itsura Amajyambere|Banki Nyafurika itsura amajyambere]] . Mu 2006, yagizwe Minisitiri w’abakozi ba Leta n’umurimo, ahakorera kugeza mu 2008, igihe yagirwaga umujyanama mukuru w’ubukungu wa [[Perezida wa Repubulika y’u Rwanda|Perezida w’u Rwanda]] ., hagati ya 2008 na 2013, Nshuti yabaye umuyobozi wa ''Crystal Ventures Limited'', ubucuruzi bw’ingabo z’u Rwanda .Muri Gicurasi 2020, yafashe inshingano z'umuryango w'Afurika y'Iburasirazuba, asimbuye Olivier Nduhungirehe wirukanwe muri guverinoma, ku ya 10 Mata 2020, azira "gushyira ibitekerezo bye imbere ya politiki ya guverinoma. . " .
== references ==
[[Ikiciro:Uburezi mu Rwanda]]
[[Ikiciro:Abarimu ba Kaminuza]]
[[Ikiciro:Ubucuruzi]]
[[Ikiciro:Politiki y'urwanda]]
[[Ikiciro:Politiki]]
1op6gyktudn6u3lg9xix1izxd9kbnd9
Mukankuranga Marie Jeanne
0
10236
134399
133789
2026-08-03T11:43:22Z
B.Scalling
15089
134399
wikitext
text/x-wiki
Mukankuranga Marie Jeanne dusazwe tuzi ku mazina y'ubuhanzi "Mariya Yohana", ni umwe mu Banyarwanda bagize uruhare rukomeye mu rugamba rwo kubohora Igihugu cyu [[Rwanda]], ndetse nawe ubwe akaba yari afite abana bagiye ku rugamba ny'irizina guhera mu ntangiriro za (1987 kugeza Nyakanga 1990 ubwo Ingabo za [[Ishyaka FPR-Inkotanyi|FPR Inkotanyi]] z'ahagarikaga Jenocide yakorerwaga [[Abatutsi]] mu 1994 mu Rwanda z'ikanabohora u [[Rwanda]].<ref>https://www.kigalitoday.com/imyidagaduro/muzika/article/amateka-ya-mukankuranga-marie-jeanne-mariya-yohana-wamamaye-mu-ndirimbo-intsinzi</ref>
== UBUZIMA BWITE ==
Mukankuranga Marie Jeanne uzwi nka Mariya Yohana yavukiye mu cyahoze ari perefegitura ya Kibungo ubu ni karere ka [[Akarere ka Ngoma|Ngoma]], ubu ni mu [[Intara y’Iburasirazuba|Ntara y'Iburasirazuba]], yavutse mu 1943 ubu afite imwaka 81 y'amavuko, aho yaje no kwitwa umuhanuzi.<ref>https://inyarwanda.com/inkuru/90819/mariya-yohani-si-umuhanzi-gusa-ahubwo-ni-numuhanuzi-mu-gitaramo-inkotanyi-ni-ubuzima-mariy-90819.html</ref>
== IBYO YAKOZE ==
Mukankuranga Maria uzwi kw'izina ry'ubuhanzi nka Mariya Yohani ni umwe mu bahanzi nyarwanda b'indirimbo gakondo ufite ijwi ry'umwimerere, mu myaka myinshi amaze ku isi akaba yarakoze ibikorwa byinshi by'indashyikirwa byagiriye igihugu akamaro, haba mu buhanzi n'ubuvanganzo asigasira umuco, kurerera igihugu biciye mu bigo by'amashuri yanyuzemo yigisha akaba ari n'umwe mu batanze umusanzu mu kubohora igihugu aho yaje guhimba indirimbo yakuzwe na benshi yitwa Intsinzi.<ref>https://inyarwanda.com/inkuru/52077/mariya-yohana-agiye-kwizihiza-isabukuru-y-imyaka-70-amaze-ku-isi-52077.html</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.igihe.com/imyidagaduro/muzika/article/impamvu-yateye-mariya-yohana |title=Archive copy |access-date=2022-05-02 |archive-date=2022-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220502085452/https://www.igihe.com/imyidagaduro/muzika/article/impamvu-yateye-mariya-yohana |url-status=dead }}</ref>
==== AMASHAKIRO; ====
558d1c2sz439pn8inmrp1zvq3657q58
Mujawayo Esther
0
10321
134398
121876
2026-08-03T11:37:04Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134398
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiye:Esther Mujawayo.jpg|thumb|Umwanditsi Mujawayo Esther ni umwanditsi ukomoka mu Rwanda, aha hari mu kiganiro cyabereye i Duesseldorf (2007).]]
'''Mujawayo Esther''' (yavutse 1958) ni w'umunyarwandakazi akaba umuganga mu miberewo n'imibanire y'abantu bizwi nka ( sociologue akaba na psychotherapiste) . Akaba yararokotse genocide yakorewe abatutsi muri 1994, ariko yayiburiyemo abantu benshi bo mu muryango we. <ref name="gibbons">https://books.google.com/books?id=2LZnBwAAQBAJ</ref> Ni umwanditsi w'ibitabo byinshi. Muri 1994, yashinze Ishyirahamwe ry'abapfakazi ba Jenoside yakorewe abatutsi mu ''[[Rwanda]]'' .<ref>{{Cite web |url=https://www.nottingham.ac.uk/home/featureevents/2015/esther-mujawayo-a-survivor-of-the-1994-genocide-against-the-tutsi,-author-and-co-founder-of-avega.aspx |title=Archive copy |access-date=2022-05-14 |archive-date=2024-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127111033/https://www.nottingham.ac.uk/home/featureevents/2015/esther-mujawayo-a-survivor-of-the-1994-genocide-against-the-tutsi,-author-and-co-founder-of-avega.aspx |url-status=dead }}</ref> <ref name="geneva">https://archive.is/20150424192913/http://www.genevasummit.org/speaker/14/esther_mujawayo</ref> Yabonye impamyabumenyi y'icyiciro cya kabiri cya kaminuza muri psychologiya yakuye muri kaminuza ya East Anglia muri 1997. <ref>{{Cite web |url=https://www.uea.ac.uk/about/-/region-s-successes-set-to-inspire-next-generation-at-uea-graduation |title=Archive copy |access-date=2022-05-04 |archive-date=2019-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715055938/https://www.uea.ac.uk/about/-/region-s-successes-set-to-inspire-next-generation-at-uea-graduation |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.dw.com/en/rwandan-genocide-survivor-helping-refugees-heal-we-can-grow-from-trauma/a-44658865</ref>
[[File:Day-of-Remberance-e1398709682197.jpg|thumb|Day-of-Remberance (2014)]]
== IBYO YAKOZE ==
* Mujawayo Esiteri ari i Belhaddad muri Souâd na Simone hari muri 2004. Ni umwe mu barokotse genocide yakorewe abatutsi muri 1994 , nyuma yimyaka 10 yanditse [[igitabo]] cyitwa, La Tour d'Aigues.
* Mujawayo, Esiteri ari i Belhaddad, muri Souâd hari muri 2006. yanditse igitabo La fleur de Stéphanie. Hamwe nikindi cyitwa; Rwanda entre réconcialition et déni. [[Paris]]: Flammarion.<ref>https://mobile.igihe.com/diaspora/article/canada-diaspora-ihombye-dr-berthe?url_reload=true&debut_forum=10</ref>
== Amashakiro ==
[[Ikiciro:Umugore]]
[[Ikiciro:Abagore ba abaganga]]
[[Ikiciro:Rwanda]]
НАДя
hq2hhyvojm9l0yyw3c0a9avqrnnhpvd
Charly na Nina
0
12798
134379
134096
2026-08-03T02:42:12Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134379
wikitext
text/x-wiki
Charly na Nina ni [https://inyarwanda.com/inkuru/86323/charly-charly-na-nina-nimpanga-ye-bakoze-ibirori-binogeye-ijisho-byo-kwizihiza-isabukuru-y-86323.html itsinda ry'abanyarwandakazi]<ref>https://inyarwanda.com/inkuru/86323/charly-charly-na-nina-nimpanga-ye-bakoze-ibirori-binogeye-ijisho-byo-kwizihiza-isabukuru-y-86323.html</ref> ni abakobwa babiri bihurije hamwe [https://web.archive.org/web/20220920173638/https://www.eachamps.com/eachampsrw/Charly-and-Nina.html mu ntangiriro z'umwaka wa 2014]<ref>{{Cite web |url=https://www.eachamps.com/eachampsrw/Charly-and-Nina.html |title=Archive copy |access-date=2022-09-19 |archive-date=2022-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220920173638/https://www.eachamps.com/eachampsrw/Charly-and-Nina.html |url-status=dead }}</ref> aho bari basanzwe bafasha abahanzi baririmba mu irushanwa rya Primus Guma Guma SuperStar. amazina nyakuri yabo ni Muhoza Fatuma na [https://web.archive.org/web/20220920174105/https://yegob.rw/abafana-ntibakirya-ngo-baryame-kubera-charly-na-nina/ Charlotte Rulinda]<ref>{{Cite web |url=https://yegob.rw/abafana-ntibakirya-ngo-baryame-kubera-charly-na-nina/ |title=Archive copy |access-date=2022-09-19 |archive-date=2022-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220920174105/https://yegob.rw/abafana-ntibakirya-ngo-baryame-kubera-charly-na-nina/ |url-status=dead }}</ref>. Muhoza Fatuma (Nina) na Charlotte Rulinda (Charly). <ref>https://rwandamagazine.com/imyidagaduro/article/uko-byagenze-ngo-juliana-amenye-charly-na-nina-ndetse-n-urwibutso-afite-ku</ref>
== Amateka yabo ==
Bavukiye muri [https://profileability.com/charly-na-nina/#.YyhW2nZBzIU Uganda ku babyeyi b'Abanyarwanda,]<ref>https://profileability.com/charly-na-nina/#.YyhW2nZBzIU</ref> basubira mu Rwanda nyuma ya jenoside yo mu 1994. Bombi batangiye kuririmba bakiri bato mu nsengero maze mu 2011 Nina atangira kuririmbana n'itsinda, Nyuma yaje kwinjira mu marushanwa yo muri [https://web.archive.org/web/20220920171527/https://www.imisambi.com/nyuma-yimyaka-ibiri-charly-na-nina-basohoye-indirimbo-nshya-bise-lavender-video/ Afurika y'Iburasirazuba]<ref>{{Cite web |url=https://www.imisambi.com/nyuma-yimyaka-ibiri-charly-na-nina-basohoye-indirimbo-nshya-bise-lavender-video/ |title=Archive copy |access-date=2022-09-19 |archive-date=2022-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220920171527/https://www.imisambi.com/nyuma-yimyaka-ibiri-charly-na-nina-basohoye-indirimbo-nshya-bise-lavender-video/ |url-status=dead }}</ref> yitwa tusker project fame muri 2009/2010 mugihe Charly yatangiye ari umuririmbyi winyuma kubahanzi batandukanye.
=== Urugendo rwa Muzika ===
Charly na Nina batangiye kumenyakana [https://www.kigalitoday.com/imyidagaduro/muzika/article/ntabwo-twatandukanye-ni-ibihuha-charly-na-nina ubwo baririmbaga muri Guma Guma super star]<ref>https://www.kigalitoday.com/imyidagaduro/muzika/article/ntabwo-twatandukanye-ni-ibihuha-charly-na-nina</ref> baririmbira abandi bahanzi (backing) muri 2012 baza kwihuza no gukorana muri 2013. Bahise batangira gukorera muri Decent Entertainment, inzu ifasha abahanzi yashinzwe na Muyoboke Alex usanzwe umenyerewe mu byo gucunga inyungu z’abahanzi no kubagira inama, harimo ibyo kubamenyekanisha no kubashakira ibitaramo. Muyoboke wari umujyanama wabo (Manager) baje gutandukana muri 2018. Charly na Nina bamusezeye bavuga ko biyemeje kwicungira [https://umuryango.rw/imyidagaduro/umuziki/article/reba-abakobwa-batsindiye-ibihembo-mu-irushanwa-ryateguwe-na-charly-na-nina ibikorwa byabo by’ubuhanzi.]<ref>https://umuryango.rw/imyidagaduro/umuziki/article/reba-abakobwa-batsindiye-ibihembo-mu-irushanwa-ryateguwe-na-charly-na-nina</ref>
== Ishakiro ==
<references />
[[Ikiciro:Abanyarwandakazi]]
[[Ikiciro:Umuziki nyarwanda]]
[[Ikiciro:Abahanzi ba abanyarwanda]]
[[Ikiciro:Rwandan artists]]
[[Ikiciro:Indirimbo]]
m760mmo3srehc2snw8hphpaozviu55z
Active Again
0
12947
134373
126439
2026-08-02T21:47:20Z
CommonsDelinker
88
Removing [[:c:File:Active_again.jpg|Active_again.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Yann|Yann]] because: per [[:c:COM:NETCOPYVIO|]].
134373
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiye:Derek sano.jpg|thumb|'''Derek Sano''' umwe mubagize itsinda Active Again.]]
[[Dosiye:Active again Tizzo.jpg|thumb|'''Tizzo''' umwe mu bahanzi bagize itsinda Active.]]
'''Active Again''' ni itsinda nyarwanda ririmba injyana ya Afrobeat na R&B, rigizwe n'abasore batatu aribo [[Derek Sano]], [[Tizzo]] na [[Olivis]].<ref>https://inyarwanda.com/rw/amakuru/pggss7-preview-amateka-n-ibigwi-by-itsinda-rya-active-rimwe-75150</ref> Ni Itsinda bashinze kuwa 25 Nyakanga 2013 bigizwemo uruhare na [[Bagenzi Bernard]] watunganyaga amajwi n’amashusho muri icyo gihe.<ref name=":1">https://www.kigalitoday.com/imyidagaduro/muzika/article/active-iri-mu-kazi-gutandukana-kwacu-byari-ibihuha-dereck</ref><ref>{{Cite web |url=https://igihe.com/imyidagaduro/article/indirimbo-nshya-nyarwanda-zagufasha-kuryoherwa-na-weekend |title=Archive copy |access-date=2022-09-22 |archive-date=2022-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922144938/https://igihe.com/imyidagaduro/article/indirimbo-nshya-nyarwanda-zagufasha-kuryoherwa-na-weekend |url-status=dead }}</ref>
== Umwuga ==
Itsinda rya Active Again rikivuka ryaje risanga andi matsinda yari akomeye arimo nka [[Dream Boyz]] ndetse na [[Urban Boyz]] yari yarigaruriye imitima y’abafana b’umuziki Nyarwanda, Active iza ari itsinda rifite byinshi rihuriyeho birimo kuba ari ababyinnyi beza bagiye banyura mu matsinda abyina anyuranye. Ntibyatinze kuri iri tsinda ngo ribashe kugaragaza ubuhanga ndetse ibitangazamakuru byibanda ku myidagaduro bitangira kubashyira mu nkuru nyamukuru cyane cyane ubwo basohoraga indirimbo yabo<ref>{{Cite web |url=https://justvideolife.com/2021/12/active-again-madamazela.html |title=Archive copy |access-date=2022-09-22 |archive-date=2022-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922144939/https://justvideolife.com/2021/12/active-again-madamazela.html |url-status=dead }}</ref> ‘Udukoryo twinshi’ itaravuzweho rumwe ku bw’ibyamamare bagiye bagarukaho byatumye bigarurira imbaga nini y’urubyiruko rwakundaga indirimbo zibyinitse ndetse bagakundirwa n’uburyo basusurutsa abantu ku rubyiniro.
Igihe cyarageze itsinda rya Active riza gutandukana n’inzu ifasha abahanzi ya Incredible Records ya Bagenzi Bernard wagize uruhare mu guhuriza hamwe abagize iri tsinda berekeza muri New Level bagamije kwagura ibikorwa byabo.Umunsi ku wundi Active nk’itsinda ni ko ryakuraga ndetse batangira gukorana n’abahanzi banyuranye bo hakurya y’imbibi indirimbo nka Waga waga bakoranye na Vampino, Amafiyeri bakoranye na Barnaba Classic ndetse na Go Mama bakoranye na Mwana FA ziri mu byabafunguriye imiryango mu Karere ka Afurika y’Iburasirazuba.
Uretse gukora indirimbo nziza zibyinitse<ref>https://www.afrocharts.com/artist?id=01b6f1fc53</ref>, ikibatsi cy’urukundo rwa Derek na Miss Teta Sandra ndetse na Olivis hamwe na Miss Vanessa nubwo rwaje kuyonga ni bimwe mu byagiye bifata imitwe y’inkuru nyamukuru z’ibitangazamakuru bikora inkuru z’imyidagaduro mu [[Rwanda]].
== Ibyatumye havuka agatotsi hagati yabo ==
Umwaka wa 2018 wasize Derek, umwe mu bagize iri tsinda afashe umwanzuro wo gusubira ku ntebe y’ishuri akajya kwiga muzika ku Nyundo asize bagenzi be bakoranaga mu itsinda. N’ubwo byari ikintu cyiza haba kuri we ndetse no ku itsinda, bisa nk’ibitarigeze biganirwaho hagati yabo kugira ngo barebere hamwe uko imyigire ye itagira ingaruka ku buzima bw’itsinda. Byaje gusa n’ibyatumye havuka agatotsi hagati yabo, [https://web.archive.org/web/20220922144938/https://igihe.com/imyidagaduro/article/indirimbo-nshya-nyarwanda-zagufasha-kuryoherwa-na-weekend ibihangano byabahuzaga birabura]<ref>{{Cite web |url=https://igihe.com/imyidagaduro/article/indirimbo-nshya-nyarwanda-zagufasha-kuryoherwa-na-weekend |title=Archive copy |access-date=2022-09-22 |archive-date=2022-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922144938/https://igihe.com/imyidagaduro/article/indirimbo-nshya-nyarwanda-zagufasha-kuryoherwa-na-weekend |url-status=dead }}</ref> ndetse bamwe ntibatinya kwemeza ko iri tsinda riri mu marembera cyo kimwe n’andi anyuranye yagiye atandukana nyuma yo gucika intege no kutumva ibintu kimwe mu bayagize.
== References ==
<references />
[[Ikiciro:Umunyarwanda]]
[[Ikiciro:Rwandan artists]]
[[Ikiciro:Umuhanzi]]
414r5skqrlodh0u589eqa0gljtpktgx
Icyanya cyahariwetribine z'umuyaga cya Kaiwera
0
14254
134387
126491
2026-08-03T06:29:09Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134387
wikitext
text/x-wiki
Icyanya cyahariwe tribine z'umuyaga cya Kaiwera ni igikorwaremezo kiri kubakwa mukarere k'amajyepfo ya New Zealand . Byemewe kugira ubushobozi ntarengwa bwa 240MW no gukoresha turbine 83. <ref>{{Cite web |last=Sonia Gerken |date=2008-04-04 |title=Wind farm carbon savings 'could be worth 25m' |url=http://www.stuff.co.nz/southlandtimes/4463170a6568.html |access-date=2008-09-24 |publisher=The Southland Times}}</ref> Ubusanzwe byasabwe na Trustpower, ubu izaba ifite kandi ikoreshwa na Mercury Energy . Turbine 10, 43MW icyiciro cya 1 cyumushinga irimo kubakwa.
Minisiteri y’umuco n’umurage wa Nouvelle-Zélande itanga ibisobanuro by "ibiryo bishyushye" kuri ''Kaiwera'' . <ref>{{Cite web |date=6 August 2019 |title=1000 Māori place names |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/maori-language-week/1000-maori-place-names |publisher=New Zealand Ministry for Culture and Heritage}}</ref>
== Aho biherereye ==
ako gace kazaba gaherereye nko mu birometero 15 mu majyepfo y’iburasirazuba bwa Gore, mu buso bwa 2,568 hectares (25.68 km . <ref>{{Cite web |title=Kaiwera Downs Wind Farm |url=https://www.tiltrenewables.com/assets-and-projects/Kaiwera-Downs-Wind-Farm/ |access-date=24 June 2018 |publisher=Tilt Renewables |archive-date=24 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180624010722/https://www.tiltrenewables.com/assets-and-projects/Kaiwera-Downs-Wind-Farm/ |url-status=dead }}</ref>
== Ubwubatsi ==
Umushinga wakiriye uruhushya rwumutungo muri kamena 2008. <ref>{{Cite web |last=Glenn Conway |date=2008-07-05 |title=Appeals lodged against wind farm |url=http://www.odt.co.nz/the-regions/southland/12217/appeals-lodged-against-wind-farm |access-date=2008-09-24 |publisher=Otago Daily Times |archive-date=2011-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110609000821/http://www.odt.co.nz/the-regions/southland/12217/appeals-lodged-against-wind-farm |url-status=dead }}</ref> Muri Nzeri 2018 Tilt yavuze ko iterambere ritegereje ko isoko ryifashe neza. <ref>{{Cite web |last=Rachael Kelly |date=26 September 2018 |title=Kaiwera Downs wind farm still on the horizon |url=https://www.stuff.co.nz/southland-times/news/107242302/kaiwera-downs-wind-farm-still-on-the-horizon |access-date=17 June 2021 |publisher=Stuff}}</ref> Muri Kamena 2021 Tilt yatangaje ko umushinga waguzwe na Mercury Energy . <ref>{{Cite web |last=Rachael Kelly |date=11 June 2021 |title=Kaiwera Downs windfarm project still viable in Southland |url=https://www.stuff.co.nz/business/125412854/kaiwera-downs-windfarm-project-still-viable-in-southland |access-date=17 June 2021 |publisher=Stuff}}</ref> Muri kamena 2022 Mercury yatangiye ibiganiro nabaturage baho kubyerekeye umuyaga. <ref>{{Cite web |last=Logan Savory |date=22 June 2022 |title=Talks ramp up around Kaiwera Downs wind farm near Gore |url=https://www.stuff.co.nz/southland-times/news/129050930/talks-ramp-up-around-kaiwera-downs-wind-farm-near-gore |access-date=27 June 2022 |publisher=Stuff}}</ref>
Gushiraho turbine icumi zambere zingana na 43MW yibisekuru biteganijwe gutangira mu Kwakira 2022. <ref>{{Cite web |last=Geraden Cann |date=13 September 2022 |title=Construction on new wind farm near Gore will begin in October |url=https://www.stuff.co.nz/business/129863738/construction-on-new-wind-farm-near-gore-will-begin-in-october |access-date=13 September 2022 |publisher=Stuff}}</ref> <ref>{{Cite web |date=14 September 2022 |title=Wind farm 'something we will have to learn to live with' |url=https://www.odt.co.nz/regions/southland/wind-farm-something-we-will-have-learn-live |access-date=14 September 2022 |publisher=Otago Daily Times}}</ref> <ref>{{Cite web |date= |title=Mercury NZ commits to $115m wind farm near Gore |url=https://www.nzherald.co.nz/business/mercury-nz-commits-to-115m-wind-farm-near-gore/MWGLFGG5R3L5GDUDAC6EVHDWEI/ |access-date=14 September 2022 |publisher=New Zealand Herald |archive-date=14 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220914005236/https://www.nzherald.co.nz/business/mercury-nz-commits-to-115m-wind-farm-near-gore/MWGLFGG5R3L5GDUDAC6EVHDWEI/ |url-status=dead }}</ref> Ibikorwa by'isi byatangiye mu cyumweru cya mbere Ukwakira 2022. <ref>{{Cite web |last=Rachael Kelly |date=4 October 2022 |title=Earthworks begin at Mercury Energy's $115m Kaiwera wind farm |url=https://www.stuff.co.nz/southland-times/130070968/earthworks-begin-at-mercury-energys-115m-kaiwera-wind-farm |access-date=20 October 2022 |publisher=Stuff}}</ref> Mu Gushyingo 2022, umuhango wo guhindura sode wabaye, biteganijwe ko turbine ya mbere izagera muri Mata 2023. <ref name="Stuff2022a">{{Cite web |last=Rachael Kelly |date=3 November 2022 |title=Southland has an exciting future in wind generation |url=https://www.stuff.co.nz/national/130366382/southland-has-an-exciting-future-in-wind-generation |access-date=3 November 2022 |publisher=Stuff}}</ref> Kuva muri Gashyantare 2023, Mercury ivuga ko biteze ko turbine zose zizakora mu Kwakira 2023 <ref>{{Cite web |title=2023 Interim Report by Mercury - Issuu |url=https://issuu.com/mercurynz/docs/mer00001_mercury_interim_report_2023_digital_pp5_s |access-date=2023-02-23 |website=issuu.com |language=en}}</ref>
== Ikwirakwizwa ==
[[Dosiye:Kaiwera_downs_wind_farm_transmission_line_route.png|thumb| Inzira yo kohereza hamwe na turbine kumwanya wa Kaiwera icyiciro cya 1]]
Imbaraga zoherezwa muri gride ya Nouvelle-Zélande binyuze kuri kilometero 18, 33kV, monopole, umurongo wohereza hejuru kuri Gore Substation.
== Amashakiro ==
{{Reflist}}
n2rnwc4pju3hlb4g1ahow7jr2avsjdx
Ibihumyo by'aganoderma
0
14374
134386
130224
2026-08-03T06:17:12Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134386
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiye:Ibihumyo.jpg|thumb|Ibihumyo by'aganoderma[[Dosiye:Dried_mushrooms.jpg|thumb|Ibihumyo ]]]]
[[Dosiye:Navadne podvihanke (Paxillus involutus).jpg|thumb|igihumyo]]
[[Dosiye:Fly Agaric Emerging - geograph.org.uk - 260684.jpg|left|thumb]]
[[Ibihumyo]] by'aganoderma ni ibiribwa bikoreshwa mu buryo bwo guteka mu mico itandukanye y'abantu, bikaba kandi bumwe mu bwoko buke bw'ibihumyo biribwa. N'ubwo mu mateka twumva ko abantu bakoreshaga ibihumyo mu mirire cyangwa mu kwivuza, mu myaka ya vuba nibwo byinjijwe ku mugaragaro mu buhanga mu gutegura mafunguro. Uko ubuhinzi bugamije isoko bugenda butera imbere, ubwoko bw'ibihumyo biribwa na bwo bwagiye bwiyongera. Mu rwego rwo kuzamura imirire cyane cyane ku baturage bakennye, ibihumyo ni isoko y'intungamubiri na za vitamini. Byongeye kandi, ibihumyo bikungahaye ku myunyungugu nka Sodiyumu, Potasiyumu, na Kalisiyumu n'Ubutare biri ku rwego rwo hejuru.Ku bw'iyo mpamvu rero, ibihumyo bigira uruhare mu kurwanya imirire mibi no kurwanya indwara yo kugwingira mu bana.<ref>https://www.kigalitoday.com/ubuhinzi/ubuhinzi/article/ubuhinzi-bw-ibihumyo-burimo-inyungu-kandi-ku-buso-buto-ubuhamya</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=mIiACUBMo3Y</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=WPx_-5LYElE</ref>
Guhinga ibihumyo bishobora gukorerwa mu rugo, wifashishije ibikoresho biciriritse cyane cyane hagamijwe gutera inkunga imiryango ikennye ikeneye inkunga y'ibikoresho. Ibihumyo byera mu gihe gito, ntibikenera guhingwa ku butaka bunini kandi ntibutwara amafaranga menshi kuko hari ikoranabuhanga ryoroshye rikoreshwa mu kubihinga.<ref>{{Cite web |url=https://muhaziyacu.rw/ubukungu/ubuhinzi-ubworozi/ubuhinzi/ibyo-wamenya-ku-bihumyo-nubuhamya-bwabo-byagiriye-umumaro/ |title=Archive copy |access-date=2023-02-27 |archive-date=2023-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230221123041/https://muhaziyacu.rw/ubukungu/ubuhinzi-ubworozi/ubuhinzi/ibyo-wamenya-ku-bihumyo-nubuhamya-bwabo-byagiriye-umumaro/ |url-status=dead }}</ref>
== '''AMOKO''' ==
[[Dosiye:Mycena crocea Maas Geest 265871.jpg|thumb|Ubwoko bw'iIbihumyo]]
Hariho amoko menshi y'ibihumyo biribwa, ariko ahingwa muri aka karere k'ibiyaga bigari ni abiri gusa, ari yo: Pleurote na Ganoderma . Pulerote ni ubwoko bw'ibihumyo biribwa buhingirwa kugurishwa no kuribwa ku isi hose. Ubu bwoko bw'ibihumyo ntibugoye guteka kandi biraryoha.<ref>https://inyarwanda.com/inkuru/71965/mu-mafoto-uko-ibihumyo-bihingwa-kugeza-bisaruwe-71965.html</ref>
=== '''Guhinga ibihumyo bya Ganoderma :''' ===
==== '''Gushaka umurama''' ====
[[Dosiye:2008-07-16 Armillaria tabescens cropped.jpg|thumb|Ubwoko bundi bw'ibihumyo]]
Niba ukeneye guhinga ibihumyo, ni ngombwa gushaka umurama wo guhinga. Umurama: nk'uko imbuto ari ingenzi ku bihingwa, na wo ni ikintu gihomeye kuko ubwiza bw'umurama ari kimwe mu bituma ibihumyo bitanga umusaruro mwiza. Ushobora kwitegurira umurama ukoresheje ikintu kitarangwaho mikorobi cyangwa ukagura imigina yateguwe n'abayigurisha. Kwitegurira umurama bishobora guhenduka mu gihe kirekire, ariko mu gutangira igishoro cyaba kinini. Ku bw'iyo mpamvu, ni byiza gutangira ugura imigina yatewemo umurama.<ref>https://mobile.igihe.com/ubukungu/iterambere/article/ambasaderi-wang-xuekun-yagaragaje-uko-ibihumyo-bishobora-gufasha-mu-kurandura</ref>
[[Dosiye:Fly Agaric mushroom 04.jpg|thumb|igihumyo]]
==== '''Kubaka igisharagati''' ====
[[Dosiye:Lactarius salmonicolor cropped.jpg|thumb|Ibihumyo.]]
Inzu yo guhingamo ibihumyo ntogomba kuba ihenze cyangwa yubakishije ibikoresho bihambaye. Ibihumyo byo mu butaka bihingwa mu gisharagati cyangwa se ikibandahori cya mpande eshatu (Triangle shelter); kimwe n’icya mpande enye'''.'''<ref>{{Cite web |url=https://umuseke.rw/2022/08/abahinzi-bibihumyo-bari-guhugurwa-ku-buhinzi-butanga-umusaruro-utubutse/ |title=Archive copy |access-date=2023-02-27 |archive-date=2023-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230221124547/https://umuseke.rw/2022/08/abahinzi-bibihumyo-bari-guhugurwa-ku-buhinzi-butanga-umusaruro-utubutse/ |url-status=dead }}</ref>
=== Gutera ibihumyo ===
* Cukura uturingoti dufite hagati ya cm 25 na 30 uzateramo imigina yawe.
* Tereka imigina mu butaka utondekanya ku murongo wegeranya umwe ku wundi,
* Orosaho agataka ka cm 1 hanyuma uvomerere.
* Shyiraho ishashi igondeye ku biti kugira ngo hagumemo ubuhehere kandi hatagira ikibazo cyo kumagara kugeza igihe bitangiye kuzamuka.<ref>{{Cite web |url=https://www.musanze.gov.rw/soma-ibindi/ubuhinzi-bwibihumyo-inyunganizi-mu-kurwanya-imirire-mibi-nigwingira-ku-batishoboye |title=Archive copy |access-date=2023-02-27 |archive-date=2023-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227084610/https://www.musanze.gov.rw/soma-ibindi/ubuhinzi-bwibihumyo-inyunganizi-mu-kurwanya-imirire-mibi-nigwingira-ku-batishoboye |url-status=dead }}</ref>
==== GUFATA NEZA UMUSARURO ====
Nk'imbuto cyanga imboga, ibihumyo byangirika vuba. Bishobora kubikwa ahantu hatari mu byuma bikonjesha mu gihe kitarenga amasaha 24. Ni ngombwa rero ko umuhinzi w'ibihumyo akora uko ashoboye kugira ngo ibihumyo bibisi bipfunyikwe kandi bibikwe ku buryo bukwiye ndetse binatunganywe kugira ngo bibashe kubikwa igihe kirekire. Gutunganya umusaruro w'ibihumyo bikorwa babishyira mu bikombe byabugenewe, babyumisha cyangwa babikuramo impumuro kugira ngo bizabikike igihe kirekire. Hakozwe ikoranabuhanga rigamije gukora ibiribwa bikoze mu bihumyo nk'imigati bita Piza, ifu y'ibihumyo itegurwamo isupu, ibisuguti n'ibindi byinshi.<ref>https://rwandamagazine.com/amakuru/mu-rwanda/article/kigali-farms-yatangije-gahunda-yo-kurwanya-imirire-mibi-yifashishije-ibihumyo</ref> <ref>https://bwiza.com/?Musanze-Hamuritswe-umushinga-uzafasha-mu-guhangana-n-ingaruka-z</ref>
== Amashakiro ==
[[Ikiciro:Ibidukikije]]
[[Ikiciro:Ibiti]]
[[Ikiciro:Imbuto]]
[[Ikiciro:Ibiribwa]]
dvo3w920w6skf4o7n3jga4j44lw1xd5
Minisiteri y'Imari n'Igenamigambi ry'Ubukungu mu Rwanda
0
16761
134395
133187
2026-08-03T11:13:25Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134395
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiye:Coat of arms of Rwanda.svg|thumb]]
[[Dosiye:Uzziel Ndagijimana - 2023 (cropped).jpg|thumb|Dr. Uzziel Ndagijimana]]
'''Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi ry’Ubukungu''' ('''MINECOFIN''', ni minisiteri ya leta ya [[Rwanda|Repubulika y'u Rwanda]], Minisitiri w’imari n’igenamigambi muri iki gihe ni Dr. Ndagijimana Uzziel. Minisiteri iherereye mu karere ka Nyarugenge mu mujyi wa [[Kigali]], hafi y'umujyi rwagati . <ref>"[https://archive.today/20130423143835/http://www.minecofin.gov.rw/files/imagecache/all/map.jpg Map.jpg]." Ministry of Finance and Economic Planning. Retrieved on 26 February 2013.</ref><ref>https://archive.ph/20130423143835/http://www.minecofin.gov.rw/files/imagecache/all/map.jpg</ref>
== Ibikorwa ==
Mu nshingano za Minisiteri harimo gutegura no kwerekana ingengo y’igihugu; gucunga ikigega cya Leta na [[Banki Nkuru y'u Rwanda|Banki nkuru y’u Rwanda]] ; igenamigambi ry'ubukungu bw'igihugu .
Inzego za Minisiteri zirimo Ishuri ry’Imari n’amabanki i Kigali hamwe n’ikigo [[Ikigo cy'u Rwanda gishinzwe Imisoro n'Amahoro|gishinzwe imisoro n'amahoro mu Rwanda]] .
Ibiro bishinzwe umubano rusange wa minisiteri bitangaza amakuru, ikinyamakuru Minecofin.
== Abaminisitiri b'Imari ==
* Gaspard Cyimana, Ukwakira 1960 - Kamena 1968 <ref name="finmins">{{Cite web |url=http://kwibuka.minecofin.gov.rw/images/MINECOFIN%20-%20Report_English%20Online.pdf |title=http://kwibuka.minecofin.gov.rw/images/MINECOFIN%20-%20Report_English% |access-date=2023-06-06 |archive-date=2020-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200110080907/http://kwibuka.minecofin.gov.rw/images/MINECOFIN%20-%20Report_English%20Online.pdf |url-status=dead }}</ref>
* Fidèle Nzanana, Kamena 1968 - Gashyantare 1972 <ref name="finmins" />
* Bonaventure Ntibitura, Nyakanga 1973 - Kanama 1973 <ref name="finmins" />
* Jean-Chrysostome Nduhungirehe, Kanama 1973 - Kamena 1975 <ref name="finmins" />
* Denys Ntirugirimbabazi, Kamena 1975 - Werurwe 1981 <ref name="finmins" />
* Jean-Damascene Hategikimana, Werurwe 1981 - Mata 1987 <ref name="finmins" />
* Vincent Ruhamanya, Mata 1987 - Mutarama 1989 <ref name="finmins" />
* Bénoit Ntigurirwa, Mutarama 1989 - Ukuboza 1991 <ref name="finmins" />
* Enoki Ruhigira, Ukuboza 1991 - Mata 1992 <ref name="finmins" />
* Marc Rugenera, Mata 1992 - Mata 1994 <ref name="finmins" />
* Emmanuel Ndindabahizi, Mata 1994 - Nyakanga 1994 <ref name="finmins" />
* [[:fr:Marc_Rugenera|Marc Rugenera]], 1994 - 1997 <ref name="esid">{{Cite web |url=http://www.effective-states.org/wp-content/uploads/working_papers/final-pdfs/esid_wp_120_chemouni_POE.pdf |title=Archive copy |access-date=2023-06-06 |archive-date=2020-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200307050804/http://www.effective-states.org/wp-content/uploads/working_papers/final-pdfs/esid_wp_120_chemouni_POE.pdf |url-status=dead }}</ref>
* Jean-Berchmans Birara, 1997 <ref>https://books.google.rw/books?id=KPVxJX6ycG8C&redir_esc=y</ref>
* [[Donald Kaberuka]], 1997 - 2005 <ref name="esid" />
* [[Manasseh Nshuti]], 2005 - 2006 <ref name="esid" />
* James Musoni, 2006 - 2009 <ref name="esid" />[[Dosiye:Green Kigali.jpg|thumb|minisiteri]]
* [[John Rwangombwa|John Rwagoster]], 2009 - 2013 <ref name="esid" />
* [[Claver Gatete]], 2013 - 2018 <ref name="esid" />
* [[Uzziel Ndagijimana]], 2018 - <ref name="esid" />
== Amashakiro ==
{{Reflist}}
[[Ikiciro:Kigali]]
[[Ikiciro:Ubukungu bw’u Rwanda]]
ckiknutk7fyrbognh136rcd1ah31zsy
Ashish Thakkar
0
16875
134378
124222
2026-08-03T01:22:06Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134378
wikitext
text/x-wiki
'''Ashish J. Thakkar''' ni rwiyemezamirimo ukomoka mu [[Rwanda]]. Niwe washinze Mara Group na Mara Foundation, akaba ari nawe washinze Atlas Mara Limited . Thakkar akaba yavukiye mu [[Ubwongereza|Bwongereza]], ariko yimukira muri [[Afurika]] y'Iburasirazuba akiri ingimbi mbere yo gushinga Mara Group, ihuriro ry’Abanyafurika, afite imyaka 15. <ref>{{Cite web |date=4 April 2013 |title=Ashish J. Thakkar: Shaking Africa's business universe |url=http://africanbusinessmagazine.com/features/profile/ashish-j-thakkar-shaking-africas-business-universe |access-date=10 February 2014 |publisher=African Business Magazine}}</ref> Ibikorwa bya Mara Group nishoramari bikorera m'ubihugu bigera 22 by'Afurika. <ref>{{Cite web |last=Maritz |first=Jaco |date=5 October 2014 |title=Why Ashish Thakkar's Mara Group has its head office in Dubai |url=http://www.howwemadeitinafrica.com/why-ashish-thakkars-mara-group-has-its-head-office-in-dubai/43875/ |access-date=27 November 2014 |publisher=How We Made It in Africa |archive-date=21 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141021171209/http://www.howwemadeitinafrica.com/why-ashish-thakkars-mara-group-has-its-head-office-in-dubai/43875/ |url-status=dead }}</ref> Ni umwanditsi w'Intare Ikanguka, Ibyabaye mu gitangaza cyu bukungu bwa Afurika .
Thakkar ni umwe mu bagize ihuriro ry’ubukungu bw’isi ku bayobozi bato ku isi, <ref>{{Cite web |title=Ashish Thakkar |url=http://www.weforum.org/young-global-leaders/ashish-j-thakkar |access-date=24 April 2013 |publisher=World Economic Forum}}</ref> kandi yashyizwe ku rutonde rw’ikinyamakuru Fortune ku rutonde rwa mbere imunsi 40 y’imyaka 40 muri 2013. Yahawe igihembo cya Base Leadership Award mu birori bya MTV Africa Music Awards 2014 . <ref>{{Cite web |date=9 June 2014 |title=2014 MTV Africa Music Awards winners |url=http://www.bizcommunity.com/Article/196/480/114499.html |access-date=11 June 2014 |publisher=Bizcommunity.com}}</ref> ikinyamakuru Esquire y'amwise umuntu w’umwaka wo mu burasirazuba bwo hagati muri 2016. <ref>http://www.esquireme.com/content/19132-lessons-from-an-entrepreneur-ashish-j-thakkar</ref>
Muri 2015, Thakkar yagizwe Umuyobozi w’Inama y’umuryango w’abibumbye ishinzwe kwihangira imirimo ku isi naho muri 2017, agirwa umuyobozi w’itsinda ngishwanama ry’urubyiruko rwa Perezida muri Banki nyafurika ishinzwe iterambere;
== Ubuzima bwambere nuburere ==
Umuryango wa Thakkar wimukiye muri leta ya Gujarat yo mu [[Ubuhinde|Buhinde]] muri Afurika mu 1890. <ref>{{Cite web |last=G Seetharaman |title=Mara group's Ashish Thakkar: How he established a multi-million dollar, pan-African group |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-01-26/news/46601958_1_uganda-africa-rwanda |access-date=24 October 2015 |website=The economic times |quote=Thakkar's paternal great grandfather moved from Gujarat to Uganda in 1890 to trade in maize, cotton and other commodities. But his family had to leave Uganda in 1972 when the country's dictatorial leader Idi Amin ordered the expulsion of Asians. His parents moved to the UK, where they set up a business trading women's fashion goods and where Thakkar was born. |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305055534/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-01-26/news/46601958_1_uganda-africa-rwanda |url-status=dead }}</ref> Thakkar yavukiye i Leicester muri 1981. Yabayeho mu bwana bwe mu ishuri rya Rushey Mead mu itsinda rya Belvoir S. Ababyeyi be bari barimukiye mu [[Ubwongereza|Bwongereza]] mu 1972 igihe [[Idi Amin Dada|Idi Amin]] yashyiraga mu bikorwa kwirukana Abanyaziya muri Uganda . Thakkar n'umuryango we basubiye muri Afurika gutura mu [[Rwanda]] mbere yuko bongera guhatirwa kugenda kubera [[Itsembabwoko ry’u Rwanda ry’1994|jenoside yo mu Rwanda]] mu 1994. Umuryango wa Thakkar wahungiye mu [[Uburundi|Burundi]] mbere yo gutura muri [[Ubugande|Uganda]] nk'impunzi. <ref name="bbcnews" /> Ku myaka 15, Thakkar yaretse ishuri kugira ngo atangire ubucuruzi bwe ku nguzanyo y'amadorari 5,000. <ref name="fortune40" />
== Umwuga ==
Thakkar yashinze isosiyete ye bwite, yitwa Mara Group, muri 1996 afite imyaka 15. Yatangiye atumiza ibice bya mudasobwa birimo ahanini claviers, mouses, na desktops kuva m'urugendo rwa buri cyumweru i Dubai . <ref>{{Cite web |last=Christina Farr |date=7 August 2012 |title=Genocide refugee, CEO, and astronaut-to-be gives back to Africa with accelerator |url=https://venturebeat.com/2012/08/07/ugandan-accelerator-mara-startups/ |access-date=27 November 2014 |publisher=[[Venture Beat]] |archive-date=5 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141205035423/http://venturebeat.com/2012/08/07/ugandan-accelerator-mara-startups/ |url-status=dead }}</ref> Thakkar amaze kubona inguzanyo y'amadorari 5,000 yo gutangiza isosiyete ye, yafunguye ubucuruzi buciriritse bwa IT m'isoko ry’ubucuruzi hakurya y'umuhanda uva mu iduka rya se i Kampala . <ref>{{Cite web |last=Ayesha Durgahee |last2=Jessica Ellis |date=24 April 2013 |title=Tycoon to fly African flags in space |url=http://edition.cnn.com/2013/04/24/business/ashish-thakkar-mara-africa/ |access-date=27 November 2014 |publisher=[[CNN]]}}</ref>
Mu myaka icumi yakurikiyeho, Thakkar yaguye Mara Group mu inganda, imitungo itimukanwa, ubuhinzi na serivisi za IT. Nyuma Thakkar yimuye icyicaro gikuru i Dubai, ariko akomereza ubucuruzi muri Afurika.
Muri 2013, Thakkar yatangaje kubufatanye na Bob Diamond gutangiza Atlas Mara, <ref>{{Cite web |last=Chad Bray |date=9 December 2013 |title=Robert Diamond Aims to Make Banking Comeback – in Africa |url=https://dealbook.nytimes.com/2013/12/09/robert-diamond-to-make-banking-comeback-in-africa/?_r=0 |access-date=27 November 2014 |website=[[The New York Times]] Dealbook}}</ref> isosiyete ishora imari mu bigo by’a mabanki y’ubucuruzi mur'afurika. Diamond wahoze ari umuyobozi mukuru wa Barclays, na Thakkar bahuriye mu nama babinyujije ku ruhande rwabo, hari Mara Foundation na Fondasiyo ya Diamond. Thakkar na Diamond bakusanyije inkunga ingana na miliyoni 325 z'amadolari y'amerika mu Kuboza 2013, mbere yo gushyira ku rutonde iyi sosiyete ku isoko ry'imigabane rya London . Igiciro cy'imigabane cyakomeje kugabanuka gahoro gahoro kandi kigera cyatakaje 95% byigiciro cya IPO. <ref>{{Cite web |title=ATMA.LN - Atlas Mara Limited Stock Technical Chart |url=https://www.barchart.com/stocks/quotes/ATMA.LN/technical-chart?plot=BAR&volume=0&data=MO&density=X&pricesOn=1&asPctChange=0&logscale=0&sym=ATMA.LN&grid=1&height=500&studyheight=100}}</ref> Ikimenyetso cya ticker i Londres ni ATMA. LN, m'ugihe muri Amerika, amatike yari AAMAF.
== Ibindi bikorwa ==
Thakkar yashinze ikigo Mara Foundation, isosiyete idaharanira inyungu itanga inama kandi igatera inkunga ba rwiyemezamirimo bakiri bato bo mu Afurika, <ref>{{Cite web |last=Mike Cassidy |date=16 May 2013 |title=Ashish Thakkar and the Mara Group Take A Flying Leap at Becoming The Skype Facebook, Google Talk of Africa |url=http://www.siliconbeat.com/2013/05/16/ashish-thakkar-and-the-mara-group-take-a-flying-leap-at-becoming-the-skype-facebook-google-talk-of-africa/ |access-date=27 November 2014 |publisher=[[Silicon Beat]] |archive-date=5 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141205071318/http://www.siliconbeat.com/2013/05/16/ashish-thakkar-and-the-mara-group-take-a-flying-leap-at-becoming-the-skype-facebook-google-talk-of-africa/ |url-status=dead }}</ref> muri 2009. Mara Mentor, yari porogaramu igendanwa ihuza ba rwiyemezamirimo bakiri bato n’inzobere mu bucuruzi, yatangijwe binyuze muri Mara Foundations.
Muri Kamena 2014, Thakkar yitabiriye ibirori bya Global Accelerator yakiriwe na Fondasiyo y’umuryango w’a bibumbye hamwe ibiro by’umuryango w’abibumbye bishinzwe ubufatanye kugira ngo baganire ku kwihangira imirimo mu ntego za Loni. Thakkar yerekanye kandi akora mu birori bya ba rwiyemezamirimo barenga 100 n'abayobozi ba Loni barimo Michael Dell, Barbara Bush na Arianna Huffington . <ref>{{Cite web |title=Welcome to the United Nations Office for Partnerships |url=https://www.un.org/partnerships/ |access-date=27 November 2014 |publisher=United Nations Office of Partnerships}}</ref> Muri Kanama 2014, Thakkar yitabiriye inama y’Amerika n'afurika, yakiriwe ndetse na White House, ari kumwe na [[Bill Clinton]] wahoze ari Perezida w'amerika. <ref>{{Cite web |date=8 August 2014 |title=Ashish J. Thakkar, US-Africa Leader's Summit |url=http://www.c-span.org/video/?c4506084/ashish-j-thakkar-us-africa-leaders-summit |access-date=27 November 2014 |publisher=[[C-SPAN]]}}</ref> Yagiye kandi mu ishyirahamwe ry’umuryango w’abibumbye ryita ku bagore, kandi yari umushyitsi mukuru mu nama y’urubyiruko y’a bagiraneza ya Emirates Foundation muri Gushyingo 2014.
== Reba kandi ==
* Atlas Mara Co-Nvest Limited
== Reba ==
{{Reflist}}
== Ihuza ryo hanze ==
* Official website
* [http://www.hbs.edu/faculty/Pages/item.aspx?num=46292 Harvard Business School Mara Group Case Study]
[[Ikiciro:Rwiyemezamirimo]]
[[Ikiciro:Rwiyemeza mirimo]]
[[Ikiciro:Ubucuruzi]]
7jl7l2vipx420dc01nbk0q09m56bplp
Andrew Mupuya
0
16886
134377
131446
2026-08-03T01:09:57Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134377
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiye:Andrew meldrum & Shrenik rao at Harvard University1.jpg|thumb|andrew mupuya]]
Andereya yavukiye mu cyaro cya Mbale, muri [[Ubugande|Uganda]], yimukiye i Kampala muri buruse ya kimwe cya kabiri kugira ngo yige ku rwego rwo hejuru. Andrew Mupuya ni we washinze uruganda rwa mbere rwa [[Ubugande|Uganda]] ruzwi nka paper bag company.<ref>https://panafricanvisions.com/2014/01/started-teens-just-14-now-hes-21-year-old-paper-bag-king/</ref><ref>{{Cite web |url=https://afrikhepri.org/en/andrew-mupaya-le-magnat-ougandais-de-sacs-en-papier/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-10 |archive-date=2023-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230610052817/https://afrikhepri.org/en/andrew-mupaya-le-magnat-ougandais-de-sacs-en-papier/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://startuptipsdaily.com/entrepreneurs-in-waste-management/andrew-mupuya/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-10 |archive-date=2023-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230610052815/https://startuptipsdaily.com/entrepreneurs-in-waste-management/andrew-mupuya/ |url-status=dead }}</ref>
Nyuma byaje kuba inzitizi yo kumuha ibyo akeneye igihe yari ku ishuri ababyeyi be babaye abashomeri. Muri 2008, afite imyaka 16, Andereya yabonye amahirwe yisoko mugukora imifuka yimpapuro. Mu gihe guverinoma ya [[Ubugande|Uganda]] yegamiye ku kubuza gukoresha imifuka ya pulasitike ya polythene, Andereya yahisemo kwishora mu mushinga utangiza ibidukikije wo gukora impapuro.<ref>{{Cite web |url=https://www.howwemadeitinafrica.com/tag/andrew-mupuya/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-10 |archive-date=2023-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230610052817/https://www.howwemadeitinafrica.com/tag/andrew-mupuya/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.forbesafrica.com/tag/andrew-mupuya/</ref><ref>https://panafricanvisions.com/2014/01/started-teens-just-14-now-hes-21-year-old-paper-bag-king/</ref>
Kubera ko nta murwa mukuru wambere, Andereya yasukuye ibidukikije akusanya amacupa ya pulasitike yakoreshejwe hanyuma ayagurisha ku ruganda rutunganya plastike. Amaze gukusanya [[umurwa]] mukuru w’imbuto wa mbere ingana na 36.000 shilingi ya Uganda ($ 18), yahise atangira gukora imifuka yimpapuro ku rugero ruto akiri mu mashuri yisumbuye<ref>{{Cite web |url=https://goodblacknews.org/tag/andrew-mupuya/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-10 |archive-date=2023-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230610052817/https://goodblacknews.org/tag/andrew-mupuya/ |url-status=dead }}</ref>.
== Amateka ==
Mu mwaka wa 2010, Andereya yiyandikishije mu isosiyete ye nshya, Youth Entrepreneurial Link Investments (YELI). Ubu YELI niyo sosiyete yambere yanditsweho impapuro hamwe namasosiyete akora amabahasha muri Uganda. Ubucuruzi bwe bwakuze bukoresha abantu 22, [[imfura]] muri zo ni 53. Abakiriya ba YELI barimo ibitaro byaho, amaduka acururizwamo, abagurisha umuhanda, amasoko akomeye, hamwe n’amasosiyete akomeye akora ifu yo mu karere nka Maganjo abasya ingano na Akamai Foods. YELI niwe wahawe amarushanwa ya miliyoni 2.6 yo muri Uganda ($ 1.000) amarushanwa ya gahunda yubucuruzi ya ILO. Ahereye ku byo yinjije, Andereya abasha kwishyura impamyabumenyi ihanitse mu bucuruzi muri kaminuza ya Makerere, kwishyura umushahara ku bakozi be, kandi atunga umuryango we i Mbale afungura aho bagurisha imifuka n'ibahasha nyina agurisha. Usibye gucunga imishinga ye ikura, Andereya yabonye umwanya wo guhugura abantu barenga 500, cyane cyane urubyiruko, uburyo bwo gukora imifuka yimpapuro hifashishijwe indi mishinga 16. Intego ye bwite ni ugukoresha abantu 60 bitarenze 2015 no gushyiraho uruganda rukora impapuro kugirango agere ku cyerekezo cya Afrika isukuye.
Andereya ubu akoresha abantu 22 bose, kandi yagiye atandukanya umurongo we kugirango ashyiremo imifuka yimpano. Niwe wahawe igihembo cya FERD 2012 cya Rwiyemezamirimo wumwaka.
Andereya yagaragaye nko kuri Ventures Africa<ref>http://venturesafrica.com/diary-30-ceo-andrew-mupuya-real-paper-bag-emperor/</ref>, CNN kandi yamenyekanye na Tony Elemelu igihembo cya Tony Elemelu igihembo cy’ubucuruzi mu 2014.<ref>{{Cite web |url=https://anzishaprize.org/fellows/andrew-mupuya/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-10 |archive-date=2023-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230610052815/https://anzishaprize.org/fellows/andrew-mupuya/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://weetracker.com/2019/02/23/ugandan-entrepreneur-andrew-mupuya-yeli/</ref>
== Indanganturo ==
[[Ikiciro:Afurika]]
[[Ikiciro:Rwiyemezamirimo]]
[[Ikiciro:Iterambere rya Afurica]]
[[Ikiciro:Ubukungu bw’Afurika]]
[[Ikiciro:Ubucuruzi]]
[[Ikiciro:Imibereho myiza]]
[[Ikiciro:Ikoranabuhanga]]
1t3auch4a2gl7g0iaq9ji83es8xnsvt
Mogau Seshoene
0
16887
134396
114840
2026-08-03T11:18:48Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134396
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiye:Ciudad del Cabo desde Cabeza de León, Sudáfrica, 2018-07-22, DD 34.jpg|thumb|mogau seshoene igihugu akomokamo]]
Mogau Seshoene numuyobozi mukuru nuwashinze Lazy Makoti, itanga amasomo yo guteka kumafunguro gakondo yo muri [[Afurika y’Epfo|Afurika y'epfo]]. Ni na rwiyemezamirimo w’umugore wavukiye muri [[Afurika]] yepfo wakira ikiganiro cya TV cyigihugu gishingiye ku guteka muri Afrika y'[[Afurika y’Epfo|epfo]]. Mogau Seshoene numukobwa ukiri muto wasangaga ashishikajwe nikindi kintu mbere yuko abona icyerekezo cya Lazy Makoti.<ref>https://www.lionessesofafrica.com/blog/2016/2/7/the-startup-story-of-mogau-seshoene</ref><ref>https://thelazymakoti.com/about/</ref>
== Amavuko ==
Yavukiye mu mujyi mwiza wa Turfloop Mankweng mu mujyi wa Limpopo, [[Afurika y’Epfo|Afurika y'Epfo]]. Nubwo akomoka muri [[Afurika]] adafite ubucuruzi busa nkubwe, yiganjemo isoko ryamafunguro akora byinshi mubya [[Afurika]]. <ref>https://africanvibes.com/entrepreneur-spotlight-mogau-seshoene-is-preserving-african-tradition-by-teaching-people-how-to-make-local-meals/</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.howwemadeitinafrica.com/entrepreneur-mogau-seshoene-wants-to-grow-traditional-south-african-food-empire/61181/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-10 |archive-date=2023-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230610055750/https://www.howwemadeitinafrica.com/entrepreneur-mogau-seshoene-wants-to-grow-traditional-south-african-food-empire/61181/ |url-status=dead }}</ref>
== Amateka ==
Mogau Seshoene afite isosiyete ikemura ibiryo itanga ibiryo byo guteka, ibikoresho byibiribwa nibindi bikoresho nko gutema imbaho nibindi, iterambere rya resept, hamwe no kugaburira bespoke. Umunebwe Makoti yabaye ubucuruzi bwiyemeje guteza imbere umuco n’umurage nyafurika yepfo mubindi bihugu bya [[Afurika]].<ref>https://www.finglobal.com/2023/03/31/the-lazy-makoti/</ref>
== Indanganturo ==
[[Ikiciro:Afurika]]
[[Ikiciro:Iterambere rya Afurica]]
[[Ikiciro:Rwiyemezamirimo]]
[[Ikiciro:Ubukungu bwa afurika]]
[[Ikiciro:Ubucuruzi]]
[[Ikiciro:Imibereho myiza]]
kqem0ggg8fd0w7ozt2z9epao2arkkod
Mike Muthiga
0
16890
134394
114844
2026-08-03T11:11:22Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134394
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiye:Faiba 4G.png|thumb|faiba foto]]
Mike Muthiga ni umuyobozi mukuru wa Fatboy Animations numuntu wihishe inyuma ya Faiba. Mike numwe mubagabo bashakishwa cyane muri animasiyo.<ref>{{Cite web |url=https://www.howwemadeitinafrica.com/tag/michael-muthiga/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-10 |archive-date=2023-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230610071812/https://www.howwemadeitinafrica.com/tag/michael-muthiga/ |url-status=dead }}</ref>
Umwuga wa Mike Muthiga watangiye igihe yari mu ishuri ryisumbuye rya Alliance, ahitamo Ubuhanzi n'Ibishushanyo nk'umwe mu bo yigisha kandi abifashijwemo na mwarimu we w'ishuri yifuza cyane animasiyo.
Yabonye umwanya wo kugerageza ubuhanga bwe nka animateur muto hanyuma nyuma ayobora animateur umwaka umwe nigice hamwe na serivise izwi cyane ya Tinga Tinga.<ref>{{Cite web |url=https://foundersafrica.com/how-mike-muthiga-turned-his-childhood-hobby-into-millions/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-10 |archive-date=2023-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230610071813/https://foundersafrica.com/how-mike-muthiga-turned-his-childhood-hobby-into-millions/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://weetracker.com/2019/06/26/kenyan-entrepreneur-michael-muthiga-fatboy-animations/</ref>
== Amashuri ==
Yahoraga afite ishyaka rya animasiyo ariko igitutu cya societe cyamuteye gukora injeniyeri. Ku ikubitiro, Mike yakurikije inzira gakondo yumwuga nyuma yo kuva mumashuri yisumbuye, arangiza icyiciro cya injeniyeri nubwo asobanura ko ishyaka rya animasiyo ryakongejwe ryashimangiwe na Alliance mugihe yahisemo ubuhanzi nubushakashatsi.
== Akazi ==
Nyuma yo gukorana numuyoboro wa BBC & Disney mubikorwa bizwi cyane bya TingaTinga Tales yerekana amashusho (TV Citizen TV), Mike, hamwe ninshuti ye Sen Kanyare, bashizeho Fat Boy Animations. isosiyete ikora animasiyo igamije gutanga ibikubiye mubikorwa byo kwamamaza no kwidagadura.<ref>https://kenyans40.rssing.com/chan-30930903/article297.html</ref><ref>https://www.businessdailyafrica.com/bd/corporate/technology/techie-turns-animation-hobby-into-commercial-venture-2024616</ref><ref>https://nairobiwire.com/2021/02/i-started-fatboy-animations-in-my-bedroom-faiba-animator.html</ref>
== Indanganturo ==
[[Ikiciro:Afurika]]
[[Ikiciro:Kenya]]
[[Ikiciro:Iterambere rya Afurica]]
[[Ikiciro:Ubukungu bw’Afurika]]
[[Ikiciro:Ubucuruzi]]
[[Ikiciro:Rwiyemezamirimo]]
[[Ikiciro:Imibereho myiza]]
[[Ikiciro:Ikoranabuhanga mu itumanaho n'isakazabumenyi mu majyambere]]
ilgngyd0r8fovfhq4r96pu5depq26ob
Mr Bigg's
0
16963
134397
121334
2026-08-03T11:28:23Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134397
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiye:Mr. Bigg's.jpg|thumb|Mr Bigg's]]
'''Mr Bigg's''' ni imwe muri resitora zigira ibiryo byihuta byo muri [[Nijeriya|Nigeriya]]. Ifitwe na sosiyete Nyafurika Yunze ubumwe ya Nijeriya PLC, kuri ubu hari ahantu hafi 170 muri Nijeriya, harimo na resitora ya mbere yakirira abakiriya mu modoka batavuye mu binyabiziga byabo muri iki gihugu, hamwe n’ibindi bine muri [[Gana]] . <ref name="United African Company of Nigeria">{{Cite web |title=UAC of Nigeria: Our Mr. Biggs Business |url=http://www.uacnplc.com/business/biggs.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20071107002220/http://www.uacnplc.com/business/biggs.htm <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date=2007-11-07 |access-date=2008-04-12 |publisher=United African Company of Nigeria}}</ref> Mu mwaka wa 2013, Itsinda ry'Ibyamamare byo [[Afurika y’Epfo|muri Afurika yepfo]], byaguze imigabane 49% muri rwarusobe rw'amaduka. <ref>{{Cite web |url=https://www.howwemadeitinafrica.com/south-african-company-buys-stake-in-nigerias-mr-biggs-fast-food-chain/30378/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-12 |archive-date=2022-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922014325/https://www.howwemadeitinafrica.com/south-african-company-buys-stake-in-nigerias-mr-biggs-fast-food-chain/30378/ |url-status=dead }}</ref>
Resitora izwiho ibara ry'umutuku n'umuhondo hamwe n'ibiryo by'inyama. Amateka ya Mr Bigg yatangirana n'amaduka ya kawa imbere y'ububiko bwa Kingsway mu myaka ya za 1960. Mu mwaka wa 1973, ayo maduka yiswe Kingsway Rendezvous, aba Mr Bigg mu mwaka wa 1986. Urwo rusobe rw'amaduka rwagutse vuba nyuma yo kuba rumwe mu masosiyete ya mbere yo muri Nigeriya yagurishije impushya ku bashoramari.<ref name="United African Company of Nigeria"/>
== Amashakiro ==
{{Reflist}}
== Ihuza ryo hanze ==
* [https://web.archive.org/web/20230604001005/https://mrbiggs.com.ng/ Urubuga rwemewe]
* [https://web.archive.org/web/20191019130832/http://uacrestaurants.com/mr-biggs/ Urubuga rusange - UAC Restaurants]
[[Ikiciro:Resitora]]
[[Ikiciro:Nijeriya]]
erllvm2q4fos06ijqrr5msh8wxpvyfa
Abashoramari ku mugabane w'afurika
0
16967
134367
126297
2026-08-02T14:43:29Z
CHRISTELLE UTUZA
16645
134367
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiye:African Bank Investments Limited (ABIL) Logo used in 2013.png|thumb|Ishoramari muri Africa]]
'''Ishoramari muri [[Afurika]]''' ni ibikorwa byo gushyira imari mu bikorwa by’ubukungu, imishinga cyangwa imitungo bigamije kubona inyungu mu gihe kizaza. Rikorwa n’abashoramari bo ku mugabane wa Afurika ndetse n’abaturuka mu mahanga, kandi rikorwa mu nzego zirimo ibikorwa remezo, ubuhinzi, ingufu, ikoranabuhanga, ubucuruzi n’inganda<ref>https://unctad.org/topic/investment/world-investment-report</ref>
== Amateka ==
Umugabane wa [[Afurika]] ukomeje kwakira igice gito cy’ishoramari mpuzamahanga ugereranyije n’indi migabane, ariko ukagaragaza amahirwe menshi yo kubona inyungu ku bashoramari. Ubwiyongere bw’abaturage, umutungo kamere, amasoko agenda yaguka ndetse n’ivugurura ry’amategeko agamije koroshya ubucuruzi biri mu bituma inyota yo gushora imari muri [[Afurika]] ikomeza kwiyongera <ref name=":0">https://mobile.igihe.com/ubukungu/ubucuruzi/article/ihangana-ry-amahuriro-y-imari-riri-guca-ibintu-muri-afurika-u-rwanda</ref>
Mugihe mu mwaka wa 2050 ahandi kw'isi abaturage bazaba bagabanuka muri Afurika ho bazaba barikubye aho bazaba bangana na 25̥% by'abaturage batuye isi bose bavuye kuri 17%. <ref name=":0" />
[[Dosiye:Family photo of leaders, country representative and key speakers at the UK-Africa Investment Summit (49413138528).jpg|thumb|Ifoto y'abahagarariye Ubushoramari]]
== Imbogamizi ==
Nubwo [[Afurika]] ifite amahirwe menshi y’ishoramari, hari imbogamizi zikomeje kugabanya umuvuduko w’ishoramari kuri uyu mugabane . Muri zo harimo imiyoborere idahagije, ruswa, amakimbirane ya politiki, umutekano muke, ibibazo by’ibikorwa remezo ndetse n’amabwiriza y’ubucuruzi adahoraho mu bihugu bimwe na bimwe. Izi nzitizi zishobora gutuma bamwe mu bashoramari bagira impungenge zo gushora imari yabo muri Afurika cyangwa bagasaba ingamba zihariye zo kugabanya ibyago by’ishoramari.<ref name=":0" />
== Ingamba zo koroshya ishoramari muri Afurika ==
Umugabane w'[[Afurika|Afuri]]<nowiki/>ka witeze imbaraga mu ishoramari riturutse hanze y'umugabane w'[[afurika]] aho rizatiza imbaraga ishoramari mu bikorwa remezo ribariwa muyagera kuri Miliyari 108̯$ ku mwaka.<ref name=":0" />
Raporo ya W orld Bank Doinng Busoness ya 2017 yari ibaye ku nshuro ya 14, aho iba isuzuma amabwiriza n'ibisabwa kugirango mu gihugu runaka umuntu atangire bizinesi.<ref name=":1">https://www.kigalitoday.com/ubukungu/ishoramari/article/u-rwanda-ku-mwanya-wa-kabiri-muri-afurika-mu-koroshya-ishoramari</ref>
Muri ibyo harimo kureba uko umuntu yoroherezwa gutangira businesi, guhabwa ibyangombwa byo kubaka, kugezwaho amashanyarazi, kwandikisha umutungo, kubona inguzanyo, kurinda abashoramari baciriritse n'ibindi birimo kwishyura imisoro.<ref name=":1" />
== Amashakiro: ==
<references />
[[Ikiciro:Ubucuruzi]]
[[Ikiciro:Iterambere rya Afurica]]
[[Ikiciro:Ubukungu bw’Afurika]]
[[Ikiciro:Afurika]]
8p2opf27x7uehbos3ix8whx4dkw0xx4
Luke Kyohere
0
17092
134392
114700
2026-08-03T10:31:13Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134392
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiye:Luke Grimes wiki.jpg|thumb|luke kyohere]]
Luka numuyobozi mukuru wibicuruzwa bya [<nowiki/>[[Afurika|MFS Afrika]]] (<nowiki>https://mfsafrica.com</nowiki>). Uwashinze [Beyonic] (<nowiki>https://beyonic.com/</nowiki>),<ref>https://github.com/beyonic/beyonic-ruby/blob/master/beyonic.gemspec</ref> yaguzwe na [[MFS Afrika]], hamwe nibicuruzwa bikuru.Mbere ya MFS Afurika, Luke yari umwe mu bashinze Beyonic, intangiriro ya fintech MFS Afrika yabonye muri 2020.<ref>https://theflip.africa/contributors/luke-kyohere</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.howwemadeitinafrica.com/building-and-selling-an-african-fintech-company-the-story-of-luke-kyohere-and-beyonic/72009/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-15 |archive-date=2023-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230615232117/https://www.howwemadeitinafrica.com/building-and-selling-an-african-fintech-company-the-story-of-luke-kyohere-and-beyonic/72009/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://nextbillion.net/authors/luke-kyohere/luke-gabcc/</ref><ref>https://medium.com/@lukekyohere</ref>
Luke Kyohere ni injeniyeri w'itumanaho muri [[Ubugande|Uganda]], umwubatsi wa software akaba n'umucuruzi ufite ishyaka ryinshi ryo kubaka ikoranabuhanga rishya ku masoko azamuka, cyane cyane mu rwego rw'imari igendanwa. Mu myaka 18 amaze akora, yagiye akora mu nzego zitandukanye ku masosiyete y'itumanaho, abatanga serivisi za interineti, ndetse n’imiryango y’ikoranabuhanga mu by'imari muri [[Afurika y'Iburasirazuba]], [[Burayi|Uburayi]], [[Amerika y’Epfo|Amerika y'Epfo]], na [[Amerika]]. Yayoboye ingamba za software igendanwa na mobile igendanwa kumiryango yisi yose kandi yateguye, yubaka, kandi abungabunga API zikoreshwa namasosiyete ibihumbi nibihumbi kwisi yose uyumunsi.<ref>https://allafrica.com/stories/202008171071.html</ref><ref>https://github.com/beyonic/beyonic-ruby/blob/master/beyonic.gemspec</ref><ref>https://theorg.com/org/mfs-africa/org-chart/luke-kyohere</ref>
== Ishakiro ==
[[Ikiciro:Afurika]]
[[Ikiciro:Iterambere rya Afurica]]
[[Ikiciro:Ubukungu bw’Afurika]]
[[Ikiciro:Rwiyemezamirimo]]
[[Ikiciro:Ubucukuzi]]
[[Ikiciro:Ikoranabuhanga mu itumanaho n'isakazabumenyi mu majyambere]]
cbmfdt3jvvsk49ff0pn00qk7n1i6dq7
David Asiamah
0
17236
134383
131742
2026-08-03T03:24:05Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134383
wikitext
text/x-wiki
Dr. Asiamah ni inzobere mu by'imitekerereze ya muntu ukorana cyane cyane n’abaturage badafite uburenganzira kandi bahejejwe inyuma kugira ngo bagabanye itandukaniro ry’ubuzima binyuze mu mpinduka za buri muntu na sisitemu. Umwizera ushishikaye muburyo bwinshi bwo kumenya, yizera ko bigira ingaruka kumpinduka zifatika binyuze mumuryango mwiza, gufata ibyemezo hamwe no kubaka umubano. David yarakoze kandi abona intsinzi mubice bitandukanye kuva mubigo kugeza kudaharanira inyungu. Yigisha kandi mu ishami ry’ubuzima rusange muri kaminuza ya Leta ya Montclair. David azobereye mubuzima bwabaturage, ubushakashatsi bwibikorwa byabigizemo uruhare, ibikorwa rusange byimibereho, iterambere ryumuryango no gucunga no kugisha inama inyungu.<ref>https://www.davidasiamah.com/</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.howwemadeitinafrica.com/tag/david-asiamah/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-21 |archive-date=2023-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621050643/https://www.howwemadeitinafrica.com/tag/david-asiamah/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.howwemadeitinafrica.com/tag/david-asiamah/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-21 |archive-date=2023-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621050643/https://www.howwemadeitinafrica.com/tag/david-asiamah/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://noguchi.ug.edu.gh/fellows/david-asiamah/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-21 |archive-date=2023-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621052148/https://noguchi.ug.edu.gh/fellows/david-asiamah/ |url-status=dead }}</ref>
== Amashuri ==
David afite impamyabumenyi y'ikirenga. muri Clinical-Community Psychology yo muri kaminuza ya Carolina yepfo.<ref>https://web.archive.org/web/20230621050642/https://coachingforeveryone.org/project/david-asiamah/</ref>
== Ishakiro ==
[[Ikiciro:Afurika]]
[[Ikiciro:Ubukungu bw’Afurika]]
[[Ikiciro:Rwiyemezamirimo]]
[[Ikiciro:Iterambere rya Afurica]]
jh3kptdyvedrsy29pc2oxhmr2llyqk5
Abaturiye parike y'ibirunga
0
18935
134372
132070
2026-08-02T15:43:42Z
CHRISTELLE UTUZA
16645
134372
wikitext
text/x-wiki
Abaturage baturiye [[pariki]] y'igihugu y'ibirunga ibamo ingagi baravuga ko bamaze gusobanukirwa akamaro ku rusobe rw'ibinyabuzima ndetse n'ubutaka bakaba babirinda ababyangiza. Bamwe mu baturage babona akazi muri parike ko guherekeza bamukerarugendo baza gusura inyamanswa yemeza ko amaze kujyana nabiganjemo abakomeye ku [[isi]] baba baturutse hirya no hino akabageza aho ziherereye abafasha no gusobanukirwa imibereho yazo.[https://isangostar.rw/musanze-abaturiye-parike-yigihugu-yibirunga-bamaze-gusobanukirwa-akamaro-kurusobe-rwibinyabuzima]
Abaturiye [[Pariki y’Igihugu y’Ibirunga|Pariki y’Ibirunga]] bungukira mu bukerarugendo binyuze mu bikorwaremezo n'imishinga y’iterambere, aho RDB yagize uruhare rwa miliyari 1,14 Frw mu 2023. Gahunda yo kwagura pariki irakomeje, itanga imirimo n'umutekano binyuze mu gushyira abaturage mu midugudu y’icyitegererezo. Inkuru zose ku mibereho y’abahatuye usanga kuri IGIHE. [https://www.igihe.com/ubukerarugendo/article/amafaranga-bahabwa-yageze-kuri-miliyari-1-14-frw-ishimwe-ry-abaturiye-pariki-y]<ref>https://www.igihe.com/ubukerarugendo/article/amafaranga-bahabwa-yageze-kuri-miliyari-1-14-frw-ishimwe-ry-abaturiye-pariki-y</ref>
== AMASHAKIRO; ==
https://isangostar.rw/musanze-abaturiye-parike-yigihugu-yibirunga-bamaze-gusobanukirwa-akamaro-kurusobe-rwibinyabuzima
6ni7alr7ofg44fwivaefo1i0gnsi2jd
Abaturiye Pariki y'Akagera
0
18944
134370
132976
2026-08-02T15:39:23Z
CHRISTELLE UTUZA
16645
134370
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiye:Map number 3717 r11.1, September 2018.png|thumb|Aho pariki y'akagera iherereye]]
'''[[Pariki y'Akagera]]''' iherereye mu turere twa [[Akarere ka Nyagatare|Nyagatare]], [[Akarere ka Kayonza|Kayonza]] na [[Akarere ka Gatsibo|Gatsibo]] mu [[intara y'Iburasirazuba]] mu [[Rwanda]]. Iyi pariki ifite akamaro ku batuye mu inkengero zayo binyuze mu gutera inkunga imishanga itegurwa n'abaturiye iyi [[Pariki y'Akagera|Pariki y’Akagera]] . <ref>{{Cite web |url=https://amahumbezinews.rw/iburasirazuba-abaturiye-parike-yakagera-bagiye-guhabwa-miliyoni-800/ |title=Archive copy |access-date=2024-07-19 |archive-date=2024-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240529154413/https://amahumbezinews.rw/iburasirazuba-abaturiye-parike-yakagera-bagiye-guhabwa-miliyoni-800/ |url-status=dead }}</ref><ref name=":0">https://www.kigalitoday.com/amakuru/amakuru-mu-rwanda/Abaturiye-Parike-y-Akagera-ngo-ntibakwiye-gukomeza-kubwirwa-inyamaswa-ziyirimo</ref><ref>https://www.kigalitoday.com/ubukerarugendo/pariki/Intare-zimaze-kurenga-60-Ubwiyongere-bw-inyamaswa-muri-Pariki-y-Akagera</ref>
== Gusura Pariki ==
Abanyarwanda bakora [[ubukerarugendo]] kuri [[Pariki y'Akagera]] bagenda biyongera kuko ubu bageze kuri 53%, ariko ubuyobozi bw'iyi Pariki bugaragaza ko iyi mibare iri hasi ugereranyije nuko abanyamahanga bava mu bihugu bya kure bayisura.<ref name=":1">https://www.kigalitoday.com/amakuru/amakuru-mu-rwanda/Abaturiye-Parike-y-Akagera-ngo-ntibakwiye-gukomeza-kubwirwa-inyamaswa-ziyirimo</ref>Uretse gusura iyo pariki, abaturage baranasabwa kurushaho kubungabunga ibikorwa byayo kuko iyo bibungabunzwe neza inyungu zigera ku banyarwanda bose, by’umwihariko abayituriye. <ref name=":1" />Abaturage bo mu mirenge ituriye pariki zo mu [[Rwanda]] bagenerwa 5% by’amafaranga akomoka ku [[ubukerarugendo]] bukorerwa imbere mu gihugu, agakoreshwa ibikorwa biri mu nyungu rusange zabo.
=== Ubwiyongere bw'inyamaswa muri Pariki y'Akagera ===
Ubuyobozi bwa Pariki y'Igihugu y'Akagera bwatangaje ko [[inyamaswa]] muri iyi Pariki zimaze kwiyongera ku kigero cya 127% kuva mu myaka 13 ishize. Ibi ni umusaruro w'ingamba zitandukanye zashyizweho harimo no kuzanamo izindi nyamaswa, bikaba byarazamuye umubare w'intare zazanywemo ari icyenda mu 2015 ubu zikaba zariyongereye.<ref name=":1" />
Mu nyigo iyi pariki yakorewe mu cyumweru cya mbere cya [[kanama]] ya 2022 n'iyu mwaka wa 2023, imibare y'ibanze yagaragaje ko umubare w'inyamaswa muri pariki y'Akagera wiyongereye ku kigero cya 127% uhereye muri 2020 ubwo ubwo hakorwaga indi nyigo yagaragaje jo harimo inyamaswa zitageze ku bihumbi bitanu(5000).<ref name=":1" />
Inyamaswa zabaruwe mu duce tw'iyi parike zose hamwe ni 11338 harimo [[inzovu]] 142, imparage 1,153, ifumberi 782 n'imvumbu 1,820 n'andi moko atandukanye. Babaze kandi ibisamagwe 3 n'impyisi 3 ariko ubuyobozi bw'iyi pariki bukaba buvuga ko inyigo igikomeza kuko hagereranywa ko muri rusange harimo ingwe ziri hagati ya 60 na 80 ndetse n'impyisi ziri hagati ya 120 na 150.<ref name=":1" />
Ubuyobozi bw'iyi parike buvuga ko izi nyamaswa zikomeza kwiyongera by'umwihariko izagiye zongerwamo zikuwe hanze y'u Rwanda ku bufatanye n'inzego zitandukanye. Urugero ni indi nyigo yakozwe n'Umuryango wita ku kurengera udusumbashyamba igaragaza ko muri Pariki y'Akagera twiyongereye tukaba 110 tuvuye ku 100 twariho mu mwaka wa 2022. utu dusumbashyamba twiyongereye twakomotse ku twari twazanywe muri iyi pariki dukuwe muri [[Kenya]] mu 1986.<ref name=":1" />
=== Inyungu iyi Pariki y'Akagera ifitiye abayituriye ===
Gutera imbere kw'iyi pariki, binajyana no kuzamura imibereho y'abayituriye binyuze mu gutera inkunga imishinga ifasha abaturage kuzamuka m'ubukungu. Abaturage bo mu turere dutatu dukikije Pariki y'Igihugu y'Akagera ingengo y'imari yu mwaka wa 2023 hitezwe ko ku mafaranga azinjizwa n'ubukerarugendo bw'iyi pariki bazahabwaho arenga miliyoni 900 z'Amafaranga y'u Rwanda mu rwego rwo gushyigikira imishinga yatoranyijwe ibateza imbere.<ref name=":1" />
Kuva mu 2005, Pariki y'Igihugu y'Akagera imaze gutanga miliyoni 3,500 z'[[Amadolari y'Amerika|Amadolari]] y'Amerika, ni ukuvuga arenga miliyari enye z'Amanyarwanda mu gutera inkunga imishinga irenga 200 ikorerwa hafi yayo harimo ijyanye n'ibikorwa remezo, ubuvumvu, uburobyi, ubuhinzi n'ibindi.<ref name=":1" />
== Amashakiro: ==
[[Ikiciro:Rwanda]]
[[Ikiciro:Ubukerarugendo mu Rwanda]]
[[Ikiciro:Ubukerarugendo muri Afurika]]
[[Ikiciro:Abaturage]]
pvspmajwzfl3rqitifwb9j55c0jy3pe
Gashora Farm PLC
0
19263
134385
119586
2026-08-03T05:09:12Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134385
wikitext
text/x-wiki
'''Gashora Farm PLC (GFP)''', ni uruganda rw'ubuhinzi rugamije kubyaza umusaruro urusenda hamwe nizindi nyungu zagaciro mu [[akarere ka Bugesera]], [[Intara y'Iburasirazuba|Intara y'Uburasirazuba]] bw'u [[Rwanda]]. Isosiyete ifite amasezerano n’abashoramari bagera ku 10,000 (abahinzi) bahinga kuri hegitari 2000 zose hamwe. GFP ifite hegitari 255 muri [[Akarere ka Bugesera|Bugesera]] ikoreraho ibikorwa.<ref name=":0">https://www.ktpress.rw/2019/09/rwandan-chili-farmer-lands-500m-deal-with-chinese-firm/</ref><ref>https://afrikta.com/listing/gashora-farm-plc/</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.howwemadeitinafrica.com/rwanda-chilli-producer-starting-to-crack-the-chinese-market/124779/ |title=Archive copy |access-date=2024-08-26 |archive-date=2024-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240826151740/https://www.howwemadeitinafrica.com/rwanda-chilli-producer-starting-to-crack-the-chinese-market/124779/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://rse.rw/media-and-publication/inv/article/gashora-farm-plc-investment-clinic-sme-profile-summary</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.isokorigari.com/rw/kigali/farming-agriculture-ads/gashora-farm-plc |title=Archive copy |access-date=2024-08-26 |archive-date=2024-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240826151742/https://www.isokorigari.com/rw/kigali/farming-agriculture-ads/gashora-farm-plc |url-status=dead }}</ref>
== Ubucuruzi ==
[https://web.archive.org/web/20240826163253/https://gashorafarm.com/about-us/ Isosiyete] yita ku masoko yo mu karere ndetse n’amahanga (ni ukuvuga kohereza ibicuruzwa hanze), yibanda cyane kuri Fresh Chilli- Fresh bird eye and Habanero chilli na Dry Hybrid- Teja and Sarpan Dandicut-2.<ref name=":0" />
== Inshingano ==
Gutanga urusenda ruturutse kumisozi itangaje yu [[Rwanda]] kubantu bose kw'[[isi]] batitaye aho uherereye no guha imbaraga abahinzi kugirango babone isoko, bongere imibereho yabo nakazi kabo.
== Icyerekezo ==
Kuba abambere mu gutunganya no kohereza ibicuruzwa byiza mu mahanga no guteza imbere igihingwa cy'urusenda baharanira kwiteza imbere n'abaturage muri rusange.
== Intego ==
* Kongera ubushobozi bwacu bwo gukora kugeza kuri toni zirenga 100 000 buri mwaka
* Kugira iterambere ryuzuye hongerwa imibereho myiza y'abahinzi b'urusenda mu karere ka Afrika y'uburasirazuba
* Guteza imbere uburinganire bwuzuye muguha imbaraga abagore kumurongo wagaciro
* Gushishikariza urubyiruko rwinshi kwihangira imirimo.
== Indanganturu ==
[[Ikiciro:Rwanda]]
[[Ikiciro:Akarere ka Bugesera]]
[[Ikiciro:Ubucuruzi]]
[[Ikiciro:Ubuhinzi]]
[[Ikiciro:Ubuhinzi mu Rwanda]]
6ibmr7l6s5mor78275xy4p41nppjf9b
Ibiganiro by'umukoresha:-revi
3
19556
134371
118591
2026-08-02T15:42:06Z
Pathoschild
135
global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]])
134371
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[User talk:Revi C.]]
o9z79lcc9a9pfmqmrod5w3eyk4q9i0o
Umukoresha:-revi
2
19557
134368
118592
2026-08-02T15:06:14Z
Pathoschild
135
global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]])
134368
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[User:Revi C.]]
88g0cv17whfgb1wkeh281mptujwtlut
ABAHANZI
0
19681
134374
133861
2026-08-02T21:47:23Z
CommonsDelinker
88
Removing [[:c:File:Active_again.jpg|Active_again.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Yann|Yann]] because: per [[:c:COM:NETCOPYVIO|]].
134374
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiye:Singing with joy.jpg|thumb|umuririmbyi]]
Abahanzi ni abantu bafasha abandi kwishima baka nongera bagasusurutsa ababikeneye kandi ukanashimisha abawukora <ref>Abahanzi ni abantu bafashabandi kwishima baka nongera bagasusurutsa ababikeneye kandi ushobora gusanga nabo bibashimisha</ref>
== <u>AKAMARO K'ABAHANZI</u> ==
* Abahanzi badufasha kuruhuka mu mutwe mu gihe tunaniwe<ref>Abahanzi badufasha kuruhuka mu mutwe mu gihe tunaniwe</ref>
* Abahanzi bafasha igihugu gutera imbere<ref>Abahanzi bafasha igihugu gutera imbere</ref>
* Abahanzi bafasha kwiga
== <u>IBIBI BY'ABAHANZI</u> ==
# Batuma abana bishora mu busambanyi
# batuma abana bakura batekereza nabi
# batuma abana batiga neza<ref>Batuma abana bishora mu busambanyi
batuma abana bakura batekereza nabi
batuma abana batiga neza</ref>
== <u>INGERO Z'ABAHANZI BATANDUKANYE</u> ==
* chriss eazy
* nesa
* zeo trap[[Dosiye:Dubois-BD-Traction.jpg|thumb|ibyerekeye abahanzi]]beat killa<ref>chriss eazy
nesa
zeo trap
beat killa</ref>
[[Dosiye:Dodge ZEO Concept 003.jpg|thumb|imodoka y'umuhanzi wa mbere mu rwanda]]
== IBYO NAVUGA KU BAHANZI NIBYO NGIBYO .<ref>IBYO NAVUGA KU BAHANZI NIBYO NGIBYO .</ref> ==
<references />
=== AMASHAKIRO ===
iuppbj44ppl4uub67ymqyxomo5u9f67
Akpe: Return of the Beast Film
0
20518
134375
124456
2026-08-03T00:31:13Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134375
wikitext
text/x-wiki
'''''Akpe: Return of the Beast''''', ni filime [[Nijeriya|yo muri Nigeriya]] ikaba yarasohotse mu mwaka wa 2019 iyobowe na Toka McBaror kandi yakozwe na Justice Nuagbe. Muri iyi filime hagaragaramo abakinnyi nka Jide Kosoko mu mwanya wa mbere mu gihe Juliet Ibrahim, Bolanle Ninalowo, Daniel Lloyd na Eniola Badmus bagize uruhare runini muriyi filimi. <ref>{{Cite web |title=Akpe: Return of the Beast Trailer & Info |url=http://www.quicklookfilms.com/movie/304267/Akpe-Return-of-the-Beast-Trailer-and-Info |access-date=2021-10-04 |website=QuickLook Films}}</ref> Filime izenguruka Akpe, uwiyita umwami wa Zanga aho inshuti ye magara itegura itsinda ryabahungu gutsinda umuhanda. <ref>{{Cite web |date=2 August 2020 |title=DOWNLOAD: Akpe (Return Of The Beast) - 2020 Nollywood Movie • NaijaPrey |url=https://www.naijaprey.com/download-akpe-return-of-the-beast-2020-nollywood-movie/ |access-date=2021-10-04 |language=en-US |archive-date=2021-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211004115426/https://www.naijaprey.com/download-akpe-return-of-the-beast-2020-nollywood-movie/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |last=Gists |first=Naija |title='London And The Beast Part 2' Gets Screening Date - NaijaGists.com - Proudly Nigerian DIY Motivation & Information Blog |url=https://naijagists.com/london-and-the-beast-part-2/ |access-date=2021-10-04 |language=en-US}}</ref>
Iyi filime yakinywe kandi yerekanwe bwa mbere ku ya 27 Ukwakira 2019. <ref>{{Cite web |date=2019-10-21 |title=Comedian Ushbebe set for private screening of new movie ' Akpe: The return of the beast' |url=https://www.vanguardngr.com/2019/10/comedian-ushbebe-set-for-private-screening-of-new-movie-akpe-the-return-of-the-beast/ |access-date=2021-10-04 |website=Vanguard News |language=en-US}}</ref>
== Abakinnyi ==
* Jide Kosoko nka Akpe
* Juliet Ibrahim
* Bolanle Ninalowo
* Daniel Lloyd
* Eniola Badmus
* Daniel K. Daniel
* Ushbebe Urwenya
* Efe Irele
* Lidiya Yohana
* Oluwatoyin Albert Tomama
* Bwana Jollof
== Amashakiro ==
ho8rtf6fll83d2ey2s9v1skftjpoteo
Ikigo cy’Iterambere ry’Abana bafite Ubumuga
0
21081
134388
125465
2026-08-03T07:01:28Z
InternetArchiveBot
9716
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
134388
wikitext
text/x-wiki
( Mongolian Хөгжлийн Бэрхээлт '''ки Хүүхдийн Сэргээн Засах Хөгжлийн мав''' ) ni ikigo cy’abana bafite ubumuga mu Karere ka Bayangol, Ulaanbaatar, [[Mongoliya]] .
== Amateka ==
Ukwubakwa kw’iki kigo kwatangiye ku wa 8 Nzeri 2016. Iki kigo cyashyikirijwe ku wa 24 Mutarama 2019 mu muhango witabiriwe na Ambasaderi w’u Bushinwa Xing Haiming, Umuyobozi Mukuru w’Abakozi ba Leta ya Mongolia Zandaakhüügiin Enkhbold, ndetse na Minisitiri w’Abakozi n’Uburinganire bwa Sosiyete ya Mongolia Sodnom Chinzorig.<ref name="Huaxia, 25 January 2019">{{Cite news |last=Huaxia |date=25 January 2019 |title=China-aided development center for disabled children handed over to Mongolia |url=http://www.xinhuanet.com/english/2019-01/25/c_137772062.htm |access-date=27 November 2023 |work=New China}}</ref> Iki kigo cyahize ibindi mu gushimwa ku bw’ubwubatsi bwiza mu 2019.<ref>{{Cite news |last=Ma |first=Chengguang |last2=Zhuang |first2=Qiange |date=6 July 2022 |title=CREC4-built sewage plant in Ulaanbaatar reaches new milestone |url=https://global.chinadaily.com.cn/a/202207/06/WS62c4e92fa310fd2b29e6aa88.html |access-date=27 November 2023 |work=China Daily}}</ref>
== Ubwubatsi ==
Iki kigo gifite ubuso bwa hegitari 1.5, gifite igorofa eshatu hejuru y’ubutaka n’igorofa imwe munsi y’ubutaka.<ref>{{Cite news |date=10 September 2016 |title=Mongolia disabled children development center project by China aid started |url=http://en.crec4.com/html/show-996-126-1.html#:~:text=On%20September%208%2C%20Mongolian%20disabled,meters%20setting%20up%20250%20beds. |access-date=27 November 2023 |work=CTCE Group |archive-date=31 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250531213313/http://en.crec4.com/html/show-996-126-1.html#:~:text=On%20September%208%2C%20Mongolian%20disabled,meters%20setting%20up%20250%20beds. |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 January 2019 |title=Mongolian disabled children to enjoy China-aided health services: minister |url=https://www.riglobal.org/mongolian-disabled-children-to-enjoy-china-aided-health-services-minister/ |access-date=27 November 2023 |website=Rehabilitation International}}</ref> Kirimo uburiri 250 kandi gishobora kwakira abarwayi bahasura buri munsi bangana na 250.<ref name="Huaxia, 25 January 2019"/>
== Reba kandi ==
* [[Ubumuga muri Mongoliya]]
== Reba ==
{{Reflist}}
== Ihuza ryo hanze ==
* Official website {{In lang|mn}}
c8uozughoh59qb0kfc1mns8mbbvgws7
Ibiganiro by'umukoresha:Kkekaannaa
3
22654
134381
134318
2026-08-03T03:11:34Z
MediaWiki message delivery
4287
/* Wikipedia translation of the week: 2026-32 */ new section
134381
wikitext
text/x-wiki
== Wikipedia translation of the week: 2026-21 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Stela of the cactus bearer]]'''<br /> <small>''([[:es:Estela del portador del cactus]]) ([[:ca:Estela del portador del cactus]])''</small> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
[[File:Estela Wachumero en Chavin.jpg|center|300px]]
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
The '''stela of the cactus bearer''' is a monolith or stele of a single piece of granite, belonging to the Chavín culture of ancient Peru, which remains in its original location on the northwest side of the circular plaza at the archaeological site known as the ceremonial center of Chavín de Huántar in the Ancash region of Peru. It was discovered during the 1972 excavation season by Peruvian archaeologist Luis Guillermo Lumbreras.
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[Umukoresha:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:MediaWiki message delivery|talk]]) 04:05, 21 Gicurasi 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 -->
== Wikipedia translation of the week: 2026-22 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Griffith Hughes]]'''<br /> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
The Reverend '''Griffith Hughes''' (1707 – c.1758), FRS, was a Welsh naturalist, clergyman, and author. Hughes wrote The Natural History of Barbados, which included the first description of the grapefruit (also known as "The Forbidden Fruit"). His work was praised by Linnaeus, but it has also been considered a "scientific fraud".
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[Umukoresha:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:MediaWiki message delivery|talk]]) 02:32, 25 Gicurasi 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 -->
== Wikipedia translation of the week: 2026-23 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
[[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]]
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
'''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine.
The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government.
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[Umukoresha:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:MediaWiki message delivery|talk]]) 01:56, 1 Kamena 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 -->
== Wikipedia translation of the week: 2026-24 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]]) ([[:ja:酒令具]])''</small> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
[[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]]
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata.
L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente.
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[Umukoresha:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:MediaWiki message delivery|talk]]) 01:20, 8 Kamena 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 -->
== Wikipedia translation of the week: 2026-25 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
[[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]]
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
'''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014.
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[Umukoresha:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:MediaWiki message delivery|talk]]) 02:24, 15 Kamena 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 -->
== Wikipedia translation of the week: 2026-26 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
[[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]]
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967).
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[Umukoresha:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:MediaWiki message delivery|talk]]) 01:52, 22 Kamena 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 -->
== Wikipedia translation of the week: 2026-27 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Facial age estimation]]'''<br /> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
'''Facial age estimation''' is the use of artificial intelligence to estimate the age of a person based on their facial features. Computer vision techniques are used to analyse the facial features in the images of millions of people whose age is known and then deep learning is used to create an algorithm that tries to predict the age of an unknown person. The key use of the technology is to prevent access to age-restricted goods and services. Examples include restricting children from accessing internet pornography, checking that they meet a mandatory minimum age when registering for an account on social media, or preventing adults from accessing websites, online chat or games designed only for use by children.
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>--[[Umukoresha:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:MediaWiki message delivery|talk]]) 00:44, 29 Kamena 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 -->
== Wikipedia translation of the week: 2026-28 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Paulo César Vinha State Park]]'''<br /> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
[[File:Capim dourado.jpg|300px|center|]]
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
The '''Paulo César Vinha State Park''' (Portuguese: Parque Estadual Paulo César Vinha) is a state park in the state of Espírito Santo, Brazil. It protects an area of dunes, lagoons and marshes along the Atlantic shore.
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[Umukoresha:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:MediaWiki message delivery|talk]]) 01:35, 6 Nyakanga 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 -->
== Wikipedia translation of the week: 2026-29 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Caledonian MacBrayne]]'''<br /> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
[[File:Cal-Mac HQ2005.jpg|300px|center|]]
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
'''Caledonian MacBrayne''', in short form CalMac, is the trade name of CalMac Ferries Ltd, the major operator of passenger and vehicle ferries to the west coast of Scotland, serving ports on the mainland and 22 of the major islands. It is a subsidiary of holding company David MacBrayne, which is owned by the Scottish Government.
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
-[[Umukoresha:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:MediaWiki message delivery|talk]]) 01:20, 13 Nyakanga 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 -->
== Wikipedia translation of the week: 2026-30 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Immigration to Switzerland]]'''<br /> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
In 2023, resident foreigners made up 26.3% of Switzerland's population. Most of these (83%) were from European countries. Italy provided the largest single group of foreigners, accounting for 14.7% of total foreign population, followed closely by Germany (14.0%), Portugal (11.7%), France (6.6%), Kosovo (5.1%), Spain (3.9%), Turkey (3.1%), North Macedonia (3.1%), Serbia (2.8%), Austria (2.0%), United Kingdom (1.9%), Bosnia and Herzegovina (1.3%) and Croatia (1.3%). Immigrants from Sri Lanka (1.3%), most of them former Tamil refugees, were the largest group of Asian origin (7.9%).
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[Umukoresha:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:MediaWiki message delivery|talk]]) 02:18, 20 Nyakanga 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 -->
== Wikipedia translation of the week: 2026-31 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Study of Man's Impact on Climate]]'''<br /> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
La '''Study of Man's Impact on Climate''' (traduisible en français par « Étude de l'impact de l'homme sur le climat ») est une conférence scientifique internationale consacrée à l'influence humaine sur le climat qui s'est tenue à Stockholm, en Suède, du 28 juin au 16 juillet 1971. Elle aborde diverses hypothèses parmi lesquelles la destruction de la couche d'ozone et le réchauffement (ou refroidissement) climatique, établit l'état du savoir à leur sujet et, soulignant les nombreuses inconnues qui demeurent, appelle à consacrer davantage de fonds à la recherche scientifique sur le climat.
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[Umukoresha:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:MediaWiki message delivery|talk]]) 02:00, 27 Nyakanga 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30849684 -->
== Wikipedia translation of the week: 2026-32 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Plot of Prats de Molló]]'''<br /> <small>''([[:ca:Fets de Prats de Molló]]) ([[:es:Complot de Prats de Molló]])''</small> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
The '''plot of Prats de Molló''' was an attempted military invasion of Catalonia carried out from France to achieve its independence planned by Francesc Macià and the leadership of the Estat Català party, discovered and aborted in 1926. The plan consisted of the penetration of two columns (one from Saint-Laurent-de-Cerdans, the other from Coll d'Ares), which were to occupy Olot and proclaim the Catalan Republic.
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[Umukoresha:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:MediaWiki message delivery|talk]]) 03:11, 3 Kanama 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30879613 -->
9o4shyvm3v2sul9kdw2b16fu7cwbdb7
Ibiganiro:Umurenge wa Kigali
1
23040
134389
2026-08-03T08:53:50Z
~2026-42983-37
18673
/* KUBAZA NIMBA INDAGAMUNTU YAJYE YARASOHOTSE */ new section
134389
wikitext
text/x-wiki
== KUBAZA NIMBA INDAGAMUNTU YAJYE YARASOHOTSE ==
NDASABA ,KOMWAFASHA MUKADEBERA NIMBA INDAGAMUNTU YANJYE YARASOHOTSE,NOMERO YA DOSIYE :B260708132752ZLZH [[Ibidasanzwe:Contributions/~2026-42983-37|~2026-42983-37]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:~2026-42983-37|talk]]) 08:53, 3 Kanama 2026 (UTC)
3t01c25glurgdyh5h2lr34rktdftxwz