Wikipedia rwwiki https://rw.wikipedia.org/wiki/Intangiriro MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Itangazamakuru Ibidasanzwe Ibiganiro Umukoresha Ibiganiro by'umukoresha Wikipedia Ibiganiro kuri Wikipedia Dosiye Ibiganiro kuri dosiye MediyaWiki Ibiganiro kuri MediyaWiki Inyandikorugero Ibiganiro ku nyandikorugero Ubufasha Ibiganiro ku bufasha Ikiciro Ibiganiro ku byiciro TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Ibiganiro:Intangiriro 1 774 143064 124013 2026-10-23T11:51:55Z Zita Zage (WMDE) 19208 added mobile editing message 143064 wikitext text/x-wiki ==Icyo gukora cy'ibanze== Mbere na mbere ugomba kuhindura intwaramakuru (template) mu Kinyarwanda. After that or in parallel, some initial articles can be written. As for the beginning, they can be english/french articles to be translated. That will be easier than starting from scratch. I will try to include some articles and structures for you to translate them. [[User:Nosoccomtothom|Nosoccomtothom]] 10:52, 4 Oct 2004 (UTC) == Congratulations! == Congratulations for YOUR own WP. I'm from Germany and I try to be your key for the rest of the world in any kind of WP-things. I do not speak your language. but I learn very swiftly. Contact me on my [[User talk:Joschy|Discussion-site]]. -- [[User:Joschy|Joschy]] 15:56, 28 July 2006 (UTC) == Please do everything slowly! == On evrey WP there is a chaos. In the German WP there is an chaos in the Categories. I give you one hint. Think about each Category. Is the new Cat. really needed or could we do the article ointo an existing Cat. (Cat means Category ;) ). Do it from the beginning then you do not have these problems in the future and so you can conzentrate on more important things -> articles :) -- [[User:Joschy|Joschy]] 16:11, 28 July 2006 (UTC) == Abacungarubuga == Are there at least one Admin? If there is none I would arrange a election. The eletion will be here: [[Wikipediya:Umucungarubuga]]. -- [[User:Joschy|Joschy]] 16:17, 28 July 2006 (UTC) : If there is another word for "Administrator" in the Kinyarwanda-language we can switch the name very quick. -- [[User:Joschy|Joschy]] 18:49, 28 July 2006 (UTC) '''Vize işlemleri vize Başvurusu Vize Almak ROMANYA VİZESİ''' Romanya vize başvurusu [http://www.vizem.gen.tr/category/romanya-vizesi/ Romanya vizesi] Romanya vize işlemleri Almanya vizesi [http://www.vizem.gen.tr/category/almanya-vizesi/ Almanya vizesi] Almanya vize işlemleri En hızlı vize başvurularınızda şüphesiz tek yardımcınız vize sitesi [http://www.vizem.gen.tr/ Vize] Moldovya Moldova otel rezervasyonu Moldovya uçak bileti [http://www.vizem.gen.tr/tag/moldova-vizesi/ Moldova vizesi] Moldova vize işlemleri ve vize başvurusu yapabileceğiniz [http://www.hizlivize.gen.tr/ Hızlı vize] Hızlı vize başvurusu [http://www.vizeforum.com Vize Forum] Vize forum İspanya Vizesi [http://www.ispanyavize.net İspanya Vizesi] Vize işlemleri [http://www.vizem.gen.tr Vize işlemleri] Fransa Vizesi [http://www.fransavizesi.in Fransa Vizesi] Almanya Vizesi [http://www.almanvizesi.net Almanya Vizesi] Ticari Vize [http://www.ticarivize.gen.tr Ticari Vize] Almanya Vize işlemleri [http://www.almanyavizeislemleri.gen.tr Almanya Vize işlemleri] yardımlaşma ve vize danışmanlık belge ve evrakları forumu. == [[User:BotMultichill|BotMultichill]] == Hi, i request a bot bit for [[User:BotMultichill|BotMultichill]]. * Botmaster : [[User:Multichill|Multichill]] * Bot's name : [[User:BotMultichill|BotMultichill]] * List of botflags on others wikipedias: about 100+ atm (see [[meta:User:Multichill]] for the current list) * Purpose: Interwiki (pywikipedia) * Technical details : [[User:BotMultichill|BotMultichill]] is an interwiki bot starting at the [[:nl:Gebruiker:BotMultichill|Dutch wikipedia]]. The bot uses the pywikipedia framework and runs day and night in autonomous mode. Sometimes the bot will run in manual assisted mode to solve interwiki conflicts. [[User:Multichill|Multichill]] 15:48, 6 September 2007 (UTC) == [[User:AlleborgoBot|AlleborgoBot]] == Hi, i request a bot flag for [[User:AlleborgoBot|AlleborgoBot]] *'''Operator''': [[:it:Utente:Alleborgo|Alleborgo]] *'''Automatic or Manually Assisted''': Automatic, in "-autonomous" mode. Sometimes the bot will run in manual assisted mode to solve interwiki conflicts. *'''Programming Language(s)''': Pywikipedia framework daily updated to the last SVN version *'''Function Summary''': interwiki *'''Already has a bot flag in''': ar, am, an, ast, az, bar, bat-smg, bg, br, bn, bpy, bs, ca, ceb, cs, cv, da, de, el, en, eo, es, et, eu, fa, fi, fiu-vro, fr, frp, fy, ga, gl, he, hr, hsb, ht, hu, hy, id, is, it, iu, ja, jv, ka, kk, ksh, ku, lb, li, lmo, ln, lt, lv, mk, mi, ml, mr, ms, mt, nap, nds, nds-nl, nl, nn, no, pl, pms, ps, pt, ro, roa-tara, ru, sco, sh, sk, simple, sl, sq, sr, su, sv, ta, tg, th, to, tr, tt, uk, ur, vec, vi, vls, vo, zh, zh-classical, zh-min-nan, zh-yue. On it.wiki has done more than 65000 edit. Thanks --[[User:AlleborgoBot|AlleborgoBot]] 16:08, 2 November 2007 (UTC) == [[Template:Languages]]== Hello, I'm Italian and I have created [[Template:Languages]] (wikipedia in other languages). I don't speak your language. If any Kinyarwanda wikipedia user can traslate template in Kinyarwanda, i can create the other wikimedia projets template. This template is my gift to Kinyarwanda Wikipedia. Bonjour, je suis italienne et j'ai crée le [[Template:Languages]] (wikipedia in other languages/wikipédia en autres langues). Je ne parle pas votre langue. Si il y a un usager de Wikipédia qui parle Kinyarwanda et qui peut traduire le template, je peut créer ainsi le template "outres projets de wikimedia". Ce template est mon cadeau à la Wikipédia en Kinyarwanda. --[[Special:Contributions/62.13.168.67|62.13.168.67]] 17:14, 15 January 2008 (UTC) Hello, thanks for thinking about Kinyarwanda WIKI. I am ready to go on with the Wikipedia translation. Please contact me at emmahab@yahoo.fr == Bot Status for [[:User:Purbo_T|Purbo_T]] == Hi, I'd like to request a bot flag for [[:User:Purbo_T|Purbo_T]] <small>([[:Special:Contributions/Purbo T|contributions]])</small> *'''Operator:''' [[:User:Purodha]] = [[:ksh:User:Purodha]] (b'crat @ [[:ksh:|ksh]]) *'''Function:''' interwiki link maintenance *'''Operation:''' manually-assisted mode, occasionally in automatic or autonomous mode, starting mostly from the [[:ksh:|Wikipedia of Ripuarian languages]] *'''Software:''' [[:meta:pywikipedia|pywikipediabot]] framework updated daily from [http://svn.wikimedia.org/svnroot/pywikipedia/trunk/pywikipedia/ svn] to latest version *'''Already has bot flag on:''' <span class="plainlinks"> [{{fullurl:aa:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} aa], [{{fullurl:am:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} am], [{{fullurl:ar:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} ar], [{{fullurl:be-x-old:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} be-x-old], [{{fullurl:bn:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} bn], [{{fullurl:bo:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} bo], [{{fullurl:bug:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} bug], [{{fullurl:bxr:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} bxr], [{{fullurl:cdo:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} cdo], [{{fullurl:co:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} co], [{{fullurl:crh:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} crh], [{{fullurl:de:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} de], [{{fullurl:dsb:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} dsb], [{{fullurl:dz:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} dz], [{{fullurl:ee:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} ee], [{{fullurl:eo:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} eo], [{{fullurl:fa:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} fa], [{{fullurl:fi:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} fi],[{{fullurl:fj:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} fj], [{{fullurl:fr:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} fr], [{{fullurl:gv:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} gv], [{{fullurl:hr:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} hr], [{{fullurl:hsb:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} hsb], [{{fullurl:ht:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} ht], [{{fullurl:ig:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} ig], [{{fullurl:is:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} is], [{{fullurl:ja:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} ja], [{{fullurl:jbo:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} jbo], [{{fullurl:ksh:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} ksh], [{{fullurl:ku:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} ku], [{{fullurl:kv:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} kv], [{{fullurl:lbe:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} lbe], [{{fullurl:lg:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} lg], [{{fullurl:lmo:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} lmo], [{{fullurl:lo:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} lo],[{{fullurl:lt:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} lt], [{{fullurl:ml:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} ml], [{{fullurl:mr:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} mr], [{{fullurl:nds:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} nds], [{{fullurl:new:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} new], [{{fullurl:nl:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} nl], [{{fullurl:nn:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} nn], [{{fullurl:nov:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} nov], [{{fullurl:or:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} or], [{{fullurl:os:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} os], [{{fullurl:pms:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} pms], [{{fullurl:simple:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} simple], [{{fullurl:stq:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} stq], [{{fullurl:sv:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} sv], [{{fullurl:tg:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} tg], [{{fullurl:to:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} to], [{{fullurl:ts:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} ts], [{{fullurl:ty:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} ty], [{{fullurl:vec:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} vec], [{{fullurl:vi:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} vi], [{{fullurl:vls:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} vls], [{{fullurl:vo:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} vo], [{{fullurl:yi:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} yi], [{{fullurl:za:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} za], [{{fullurl:zea:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} zea], [{{fullurl:zh-classical:Special:Userlist|limit=1&username=Purbo_T}} zh-classical], </span> more pending. * Generally, there is [http://tools.wikimedia.de/~purodha/sample/dbswithuser.php?usr=Purbo_T cumulated&nbsp;data] on the bot (sorry, due to current technical problems at the [[:m:toolserver|toolserver]], the data is partially not up to date, and may be inaccessible for short periods of time) Thank you! --[[User:Purodha|Purodha Blissenbach]] 11:40, 12 February 2008 (UTC) == Request bot flag for [[User:Alexbot|Alexbot]] == I request the bot flag for Alexbot: :'''Operator''':[[:zh:User:Alexsh]] :'''Programming Language''':Pywikipedia SVN :'''Functions''':Interwiki(+autonomous), double redirect fix, featured article interwiki link. :'''Other languages''':[[:zh:User:Alexbot|All statistics in here]] Thank you--[[User:Alexsh|Alexsh]] 12:25, 26 February 2008 (UTC) == [[User:SieBot|SieBot]] == Hi, I request a bot bit for [[User:SieBot|SieBot]]. * Botmaster : [[User:Siebrand|Siebrand]] * Bot's name : [[User:SieBot|SieBot]] * List of botflags on others Wikipedias: Almost every Wikipedia (some 25 missing). See [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=SieBot current list of user status and edits] * Purpose: Interwiki (pywikipedia) * Technical details : [[User:SieBot|SieBot]] is an interwiki bot starting at any Wikipedia. The bot uses the pywikipedia framework and runs day and night in autonomous mode. Sometimes the bot will run in manual assisted mode to solve interwiki conflicts. It has made over 5 million edits since it started. [[User:Siebrand|Siebrand]] 22:41, 26 June 2008 (UTC) == [[User:Synthebot|Synthebot]] == Dear all, this is to request a bot flag for [[User:Synthebot|Synthebot]]. Its technical information is summarized below. *'''Operator''': [[:en:User:Julian Mendez|Julian Mendez]] *'''Automatic or Manually Assisted''': mostly automatic in autonomous mode; sometimes manually assisted to solve interwiki conflicts *'''Programming Language(s)''': [[:m:Using the python wikipediabot|pywikipedia]] ([http://svn.wikimedia.org/svnroot/pywikipedia/trunk/pywikipedia source code]) *'''Function Summary''': interwiki links *'''Already has a bot flag on''': [{{fullurl:meta:Special:GlobalUsers|group=Global_bot&username=Synthebot&limit=1}} global bot] running on more than [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=Synthebot 200 wikipedias]. Further technical information is available on its [[:ia:User:Synthebot|main page]]. Thank you in advance. Regards, --[[User:Julian Mendez|Julian]] 18:05, 10 December 2008 (UTC) ==Bot policy== Hello. To facilitate [[m:steward|steward]] granting of bot access, I suggest implementing the [[m:Bot policy|standard bot policy]] on this wiki. In particular, this policy allows stewards to automatically flag known interlanguage linking bots (if this page says that is acceptable), which form the vast majority of such requests. The policy also enables [[m:Bot policy#Global_bots|global bots]] on this wiki (if this page says that is acceptable), which are trusted bots that will be given bot access on every wiki that allows global bots. This policy makes bot access requesting much easier for local users, operators, and stewards. To implement it we only need to create a redirect to this page from [[Project:Bot policy]], and add a line at the top noting that it is used here. Please read the text at [[m:Bot policy]] before commenting. If you object, please say so; I hope to implement in one week if there is no objection, since it is particularly written to streamline bot requests on wikis with little or no community interested in bot access requests. --[[User:Luckas Blade|Luckas Blade]] 15:25, 1 March 2009 (UTC) == Small request == Hello! I am a Polish wikipedian and I would like to ask you for your help - writing a new article about former Polish President who won the Nobel Peace Prize in 1983 – '''Lech Wałęsa'''. I have looked for his biography in your Wikipedia but without success. Polish Wikipedians will be grateful for your help. Thank you so much in advance! PS you can find the English version of the article '''[[w:en:Lech Wałęsa|here]]'''. Best wishes from Poland, [[User:Patrol110|Patrol110]] 16:58, 26 December 2009 (UTC) == connectivity project == Hallo, my name is Anastasiya Lvova, I'm "duty" in [http://toolserver.org/~lvova/cgi-bin/go.sh?language=rw&interface=en&listby=zns Connectivity project]. The essence of the "Connectivity" project is to study and [http://toolserver.org/~lvova/cgi-bin/go.sh enhance] the coherence of Wikipedia, or, in other words, to improve hypertext navigation between articles. The project deals with deadends, isolated articles, non-categorized articles, transitivity of the category tree, etc. We want to work with your language version, but we need configured MediaWiki:Disambiguationspage for it (with direct links to template namespace pages, for example, [[:ru:MediaWiki:Disambiguationspage]]/[[:de:MediaWiki:Disambiguationspage]]/[[:fr:MediaWiki:Disambiguationspage]]). Is it possible to set it up for our usage? thanks in advance, [[User:Lvova|Lvova]] 18:04, 13 June 2010 (UTC) == Adminship for [[User:Kmoksy|Kmoksy]] == [[User:Kmoksy|Kmoksy]] is now sysop for three months. -- [[User:Quentinv57|Quentinv57]] 17:47, 30 December 2010 (UTC) :Since there were no objections here (nor any agreements), I have granted sysop for three months. - [[User:Andre Engels|Andre Engels]] 21:45, 16 January 2011 (UTC) ==Article request== Would someone be interested in starting an article about [[:en:RwandAir]]? [[User:WhisperToMe|WhisperToMe]] 07:36, 7 February 2011 (UTC) Also: * [[:en:BBC]] - http://www.bbcgreatlakes.com/ * [[:en:National Museum of Rwanda]] * [[:en:Kigali Independent University]] * [[:en:Ministry of Defence (Rwanda)]] * [[:en:Ministry of Health (Rwanda)]] * [[:en:Ministry of Finance and Economic Planning (Rwanda)]] * [[:en:Ministry of Disaster Management and Refugee Affairs]] * [[:en:Banyarwanda]] * [[:en:National Republican Movement for Democracy and Development]] * [[:en:École Belge de Kigali]] * [[:en:Groupe Scolaire Officiel de Butare]] * [[:en:Nyarugenge District]] * [[:en:Prime Minister of Rwanda]] * [[:en:Seal of Rwanda]] * [[:en:Lycée de Kigali]] * [[:en:Assassination of Juvénal Habyarimana and Cyprien Ntaryamira]] * [[:en:Rwandan Civil War]] * [[:en:Kigeli IV of Rwanda]] * [[:en:Hutu Ten Commandments]] * [[:en:Kangura]] * [[:en:Kanguka]] [[User:WhisperToMe|WhisperToMe]] 22:21, 31 August 2011 (UTC) :Are there any users who can translate these articles? [[User:PiRSquared17|PiRSquared17]] ([[User talk:PiRSquared17|talk]]) 19:31, 8 March 2013 (UTC) ::{{ping|User:Davykamanzi}} are you interested in trying any of these? [[User:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[User talk:WhisperToMe|talk]]) 17:42, 28 September 2014 (UTC) == Leave == I would resign and leave. --[[User:Kmoksy|Kmoksy]] 10:47, 7 April 2011 (UTC) == Enquiry == Hello [[User:Kmoksy|Kmoksy]], I hope you are doing, I have been trying to improve what I can on this WP, but in most cases I am limited to what I can edit ,and would wish to create new categories and templates which are among those missing on this WP, being a native speaker of Kinyarwanda being an admin can help in monitoring this Wp which needs improvements, Just inquiring what I takes,,, Thanks for the efforts to improve this WP.. [[User:Ndahiro derrick|Ndahiro derrick]] ([[User talk:Ndahiro derrick|talk]]) 13:17, 11 May 2021 (UTC) == Translations == I noticed that while all the other articles are in Kinyarwanda the menus on the side and on the top are still in English. Here's what you could translate for the menu items (and their URLs as a consequence): ===Main menu=== * '''Main page''' - Intangiriro * '''Community portal''' - Irembo y'isangano * '''Current events''' - Ibigezweho * '''Recent changes''' - Ibiherutse guhindurwa * '''Random page''' - Njyana aho ariho hose (Literally ''take me anywhere''; no specific word meaning "random" in Kinyarwanda) * '''Help''' - Ibisobanuro * '''Donate''' - Gira icyo utanga * '''Toolbox''' - Ibikoresho * '''What links here''' - Icyo kiherekeza hano * '''Related changes''' - Ibihindutse kubyerekeye uru rwandiko * '''Upload file''' - Bika idosiye hano * '''Special pages''' - Inyandiko zidasanzwe * '''Search''' - Shakisha ===Article=== * '''Page''' - Inyandiko * '''User page''' - Inyandiko ya umukoresha * '''Discussion''' - Ikiganiro * '''Read''' - Soma * '''Edit''' - Hindura * '''View history''' - Reba amateka * '''Move''' - Imura ===User-related=== * '''Log in''' - Injira * '''Log out''' - Sohoka * '''My talk''' - Ibiganiro byanjye * '''My preferences''' - Ibyo mpitamo * '''My watchlist''' - Inyandiko nkurikirana * '''My contributions''' - Inkunga yanjye ===Prefixes=== * '''Talk:''' - Ikiganiro: * '''User:''' - Umukoresha: * '''User talk:''' - Ikiganiro cya umukoresha: * '''Category:''' - Icyiciro: * '''Special:''' - Ibidasanzwe: * '''Template:''' - Urugero: * '''Help:''' - Ibisobanuro: * '''File:''' - Idosiye: * '''Image:''' - Ishusho: * '''Portal:''' - Irembo: Hope this helped. [[User:Davykamanzi|Davykamanzi]] ([[User talk:Davykamanzi|ikiganiro]]) 19:02, 6 gicurasi 2012 (UTC) :I need some more prefixes (Media:, Wikipedia talk:, File talk:, MediaWiki talk:, Template talk:, Help talk: and Category talk:) Regards, [[User:Vogone|Vogone]] [[Meta:SWMT|(SWMT)]] 21:32, 23 February 2013 (UTC) ::File talk is probably Ikiganiro cya dosiye, Template talk Ikiganiro cya urugero, MediaWiki talk Ikiganiro cya MediaWiki, etc., but this is just a guess. [[User:PiRSquared17|PiRSquared17]] ([[User talk:PiRSquared17|talk]]) 14:57, 13 March 2013 (UTC) :::For the prefixes you've asked for Sir [[User:Vogone|Vogone]]: * '''Media:''' - Can't really get my head around this one. Maybe you can still use "Idosiye:". * '''Wikipedia talk:''' - Ikiganiro cya Wikipedia * '''File talk:''' - Ikiganiro cya idosiye * '''MediaWiki talk:''' - Ikiganiro cya MediaWiki * '''Template talk:''' - Ikiganiro cya urugero * '''Help talk:''' - Ikiganiro cya ibisobanuro * '''Category talk:''' - Ikiganiro cya icyiciro And for the times in the user talk signatures (grammatically months shouldn't be capitalised there but here I have to): * '''January''' - Mutarama * '''February''' - Gashyantare * '''March''' - Werurwe * '''April''' - Mata * '''May''' - Gicurasi * '''June''' - Kanema * '''July''' - Nyakanga * '''August''' - Kanama * '''September''' - Nzeri * '''October'''' - Ukwakira * '''November''' - Ugushyingo * '''December''' - Ukuboza I also corrected some of the translations I had initially posted above. Regards, [[User:Davykamanzi|Davykamanzi]] &rarr; [[User talk:Davykamanzi|ikiganiro]] • [[Special:Contributions/Davykamanzi|inkunga]] 18:09, 16 mutarama 2014 (UTC) == Namespaces == I made and/or corrected translations for the namespaces on TranslateWiki a few days ago but they're not taking any effect here. Am I supposed to wait for some time or...? [[User:Davykamanzi|Davykamanzi]] &rarr; [[User talk:Davykamanzi|uruganiriro]] • [[Special:Contributions/Davykamanzi|inkunga]] 14:36, 4 gicurasi 2014 (UTC) == Accomodating both English speakers and French speakers == This Wikipedia should take steps to accomodate both English speakers and French speakers: * External links, if unavailable in Kinyarwanda, should have both English and French versions linked ** In case of Rwandan government agencies, universities, schools, etc., use the http://wayback.archive.org Wayback Machine to find earlier French versions of pages. Link to the current English version ''and'' to the historical French version * When displaying maps/diagrams/etc. that are unavailable in Kinyarwanda but are available in both English and French, display the English version but provide a wikilink to the French version [[User:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[User talk:WhisperToMe|talk]]) 11:16, 9 June 2015 (UTC) == Content Translation tool announcement: Machine translation support through Google Translate enabled for Kinyarwanda == Recently Google [https://www.blog.google/products/translate/five-new-languages/ announced the availability] of 5 more languages on Google Translate. This allows us to add machine translation support for Kinyarwanda on the [[:mw:CX|Content Translation tool]]. As part of ongoing maintenance, this has now been enabled, and you can use it while translating Wikipedia articles into Kinyarwanda. Please note, machine translation is an optional feature in Content Translation, and translators choose the best options for the content that they are translating. We strongly recommend that you read through the Help documents to get familiar with the process of [[:mw:Help:Content_translation/Translating/Initial_machine_translation|using machine translation with Content Translation]] and the [[:mw:Help:Content_translation/Translating/Translation_quality|measures that exist]] to preserve the quality of machine-translated text through reviews and restrictions. If you have any feedback or questions, please do not hesitate to contact us through the [[:mw:Talk:Content_translation|Content Translation Project talk page]], or on [[phab:T246319|Phabricator ticket number 246319]]. This message is written in English. Please help us translate it for the benefit of other users of this Wikipedia. Thank you. On behalf of WMF Language team: --[[User:Aaharoni-WMF|Amir E. Aharoni (WMF)]] ([[User talk:Aaharoni-WMF|talk]]) 19:07, 15 June 2020 (UTC) == Improving the translation support for Kinyarwanda Wikipedia == {{Int:Hello}}! Apologies as this message is not in your native language, {{Int:Please-translate}}. [https://www.mediawiki.org/wiki/Content_translation Content translation] has been successful in supporting the translation process on many Wikipedia communities, and we want to help additional wikis with the potential to grow using translation as part of [https://www.mediawiki.org/wiki/Content_translation/Boost a new initiative]. Content translation facilitates the creation of Wikipedia articles by translating content from other languages. It has been used already to create more than half a million articles. In addition, the tool provides [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Content_translation/Translating/Translation_quality mechanisms to encourage the creation of good quality content], preventing the publication of lightly edited machine translations. In general, our analysis shows that the translations produced are [https://www.mediawiki.org/wiki/Content_translation/Deletion_statistics_comparison less likely to be deleted than the articles started from scratch]. Kinyarwanda Wikipedia editors have used Content translation to create [https://rw.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslationStats more than one hundred articles]. We think that there is potential to use translation to create more articles, expand existing ones, and attract new editors that learn how to make productive edits. Translation can help the community to reduce the language gap with other languages and grow the number of editors in a sustainable way. In order to achieve this goal, we want to collaborate with you to make Content translation more visible in the Kinyarwanda Wikipedia and support new ways to translate. As a first step, during the next weeks, we plan to enable Content translation by default on Kinyarwanda Wikipedia. That will make it easy for users to discover the tool [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Content_translation/Starting through several entry points]. However, users not interested in translation will still be able to disable it from their preferences. Please feel free to share any comment in this conversation thread. Thanks! [[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|talk]]) 09:53, 8 April 2021 (UTC) ==Comments== hello [[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]],Thanks a lot for the updates, but as a reminder the auto generated translations results in the creation of sentences that do not add up(make sensible) sentences in Kinyarwanda.(forgive my choice of words ,If I was to write in Kinyarwanda ,It would have been better.....would you advise us the native kinyarwanda speakers to come with an initiative to translate existing EN wp article and other language articles to Kinyarwanda manually? [[User:Ndahiro derrick|Ndahiro derrick]] ([[User talk:Ndahiro derrick|talk]]) 13:32, 11 May 2021 (UTC) :Hello [[User:Ndahiro derrick|Ndahiro derrick]],<br> :Thank you for your feedback. I do understand your problems with the integrated machine translation service not being accurate. However, you can decide to :start your translation in Content Translation with an empty paragraph. You can find the "Start with an empty paragraph" option on the right panel, where :you have the "initial translation" dropdown. :Having said the above, I will encourage your community to keep using the Machine Translation integrated services if you can, because publishing a corrected translation with the tool helps translation services improve by exposing all the translation corrections through [https://www.mediawiki.org/wiki/Content_translation/Published_translations an API and data dumps] which the service provider can use to improve the existing services. In addition, some of the translation services provide [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Content_translation/Translating/Initial_machine_translation#Improving_existing_translation_services specific ways you can make their project better] to serve your community. :Once again, thank you for your feedback, and you can continue to [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk:Content_translation provide feedback] about the Content Translation tool to make it better. :[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|talk]]) 15:52, 12 May 2021 (UTC) == Admin request: Update to main page formatting == @[[User:Minorax]] and [[User:Kmoksy]]: I've been working on an updated version of the front page at the test page '''[[Intangiriro/ikizamini]]'''. I've been speaking to [[user:Ndahiro derrick]] who suggested that it is ready to move to the main page. Since I am not an administrator on this wiki, could one of you do the copypaste to move it: #Copy the text at '''[[Intangiriro/ikizamini]]''' and paste it over to '''[[Intangiriro]]''' #:the second line of that page will also need to be changed to <code><nowiki><templatestyles src="Intangiriro/ikizamini/styles.css"/></nowiki></code> #Copy the text at '''[[Inyandikorugero:Intangiriro/ikizamini/styles.css]]''' and paste it to '''[[Inyandikorugero:Intangiriro/styles.css]]''' Thanks in advance! [[Umukoresha:Evolution and evolvability|Evolution and evolvability]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Evolution and evolvability|talk]]) 06:42, 13 August 2021 (UTC) :@[[User:Evolution and evolvability]] Just to confirm, [[Intangiriro/ikizamini]] overwrites [[Intangiriro]] and the styles.css is a simple move? --[[Umukoresha:Minorax|Minorax]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Minorax|talk]]) 12:27, 13 August 2021 (UTC) ::@[[User:Minorax]] Correct. Thanks for checking. [[Umukoresha:Evolution and evolvability|Evolution and evolvability]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Evolution and evolvability|talk]]) 14:37, 13 August 2021 (UTC) :::@[[User:Evolution and evolvability]] should be done now. Kindly check. --[[Umukoresha:Minorax|Minorax]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Minorax|talk]]) 02:33, 14 August 2021 (UTC) ::::@[[User:Minorax]]: That looks like it's all working. Thank you! @[[user:Ndahiro derrick]] Let me know if there are any misspellings or other errors. [[Umukoresha:Evolution and evolvability|Evolution and evolvability]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Evolution and evolvability|talk]]) 06:27, 14 August 2021 (UTC) == 2021 Voting Opens == Voting for the [[:meta:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Voting|2021 Board of Trustees election]] is now open. Candidates from the community were asked to submit their candidacy. After a three week long Call for Candidates, there are [[:meta:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|19 candidates for the 2021 election]]. The Wikimedia movement has the opportunity to vote for the selection of community-and-affiliate trustees. By voting, you will help to identify those people who have the qualities to best serve the needs of the movement for the next several years. The Board is expected to select the four most voted candidates to serve as trustees. Voting closes 31 August 2021. The [[:meta:Wikimedia_Foundation_Board_of_Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] oversees the Wikimedia Foundation's operations. The Board wants to improve their competences and diversity as a team. They have shared the [[:meta:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Skills|areas of expertise]] that they are currently missing and hope to cover with new trustees. [[:meta:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|Learn more about candidates]]. [[:meta:File:Wikimedia_Foundation_Board_of_Trustees.webm|Learn about the Board of Trustees]]. [[:meta:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Voting|Vote]]. Read the [[:meta:Wikimedia_Foundation_elections/2021/2021-08-18/2021_Voting_Opens|full announcement]]. Best, [[Umukoresha:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Zuz (WMF)|talk]]) 17:16, 23 August 2021 (UTC) == Universal Code of Conduct - Enforcement draft guideline reviews == The [[:meta:Universal_Code_of_Conduct/Drafting_committee#Phase_2|Universal Code of Conduct Phase 2 drafting committee]] would like comments about the [[:meta:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_draft_guidelines_review|enforcement draft guidelines]] for the [[:meta:Universal_Code_of_Conduct|Universal Code of Conduct]] (UCoC). This review period is planned for 17 August 2021 through 17 October 2021. These guidelines are not final but you can help move the progress forward. The committee will revise the guidelines based upon community input. Comments can be shared in any language on the [[:meta:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_draft_guidelines_review|draft review talk page]] and [[:meta:Universal_Code_of_Conduct/Discussions|multiple other venues]]. Community members are encouraged to organize conversations in their communities. There are planned live discussions about the UCoC enforcement draft guidelines: [[:Wikimania:2021:Submissions/Universal_Code_of_Conduct_Roundtable|Wikimania 2021 session]] - 16 August @ 11:00 UTC - 11:45 UTC [[:meta:Universal_Code_of_Conduct/2021_consultations/Roundtable_discussions#Conversation_hours|Conversation hours]] - 24 August, 31 August, 7 September @ 03:00 UTC & 14:00 UTC [[:meta:Universal_Code_of_Conduct/2021_consultations/Roundtable_discussions|Roundtable calls]] - 18 September @ 03:00 UTC & 15:00 UTC Summaries of discussions will be posted every two weeks [[:meta:Universal_Code_of_Conduct/Drafting_committee/Digests|here]]. Please let me know if you have any questions. Best, [[Umukoresha:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Zuz (WMF)|talk]]) 17:43, 23 August 2021 (UTC) == Movement Charter Drafting Committee - Community Elections to take place October 11 - 24 == This is a short message with an update from the Movement Charter process. The call for candidates for the Drafting Committee closed September 14, and we got a diverse range of candidates. The committee will consist of 15 members, and those will be (s)elected via three different ways. The 15 member committee will be selected with a [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Set Up Process|3-step process]]: *Election process for project communities to elect 7 members of the committee. *Selection process for affiliates to select 6 members of the committee. *Wikimedia Foundation process to appoint 2 members of the committee. The community elections will take place between October 11 and October 24. The other process will take place in parallel, so that all processes will be concluded by November 1. We are very happy about the wide range of diverse Wikimedians that are running for the election and selection processes for the drafting committee of the Movement Charter! As the number of candidates is quite large and thus informing yourself about them might be a bit more complicated, we want to try something different this time: We want to organize a so-called “Voting Advice Application'' (or “Election Compass'') with statements related to the Movement Charter. All candidates can propose their statements [[:m:Special:Movement Charter/Drafting Committee/Election Compass Statements|here]]. For the full context of the Movement Charter, its role, as well the process for its creation, please [[:m:Special:MyLanguage/Movement Charter|have a look at Meta]]. You can also contact us at any time on Telegram or via email (wikimedia2030@wikimedia.org). Best, [[Umukoresha:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Zuz (WMF)|talk]]) 10:53, 21 September 2021 (UTC) == Learn how Movement Strategy Implementation Grants can support your Movement Strategy plans == Movement Strategy Implementation grants now provide more than $2,000 USD to put Movement Strategy plans into action. Find out more about Movement Strategy Implementation grants, the criteria, and how to apply [[Grants:MSIG/About|here]]. Also, the Movement Charter Drafting Committee election is still ongoing. It would be great to increase community participation. If you haven't voted now is the time. Please [[Movement Charter/Drafting Committee/Elections|vote here]] before October 24. Regards, [[Umukoresha:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Zuz (WMF)|talk]]) 15:46, 20 October 2021 (UTC) == The Call for Feedback about the Board of Trustees elections is now open == The Call for Feedback: Board of Trustees elections is now open and will close on 7 February 2022. With this Call for Feedback, the Movement Strategy and Governance team is taking a different approach. This approach incorporates community feedback from 2021. Instead of leading with proposals, the Call is framed around key questions from the Board of Trustees. The key questions came from the feedback about the 2021 Board of Trustees election. The intention is to inspire collective conversation and collaborative proposal development about these key questions. There are two confirmed questions that will be asked during this Call for Feedback: #What is the best way to ensure more diverse representation among elected candidates? The Board of Trustees noted the importance of selecting candidates who represent the full diversity of the Wikimedia movement. The current processes have favored volunteers from North America and Europe. #What are the expectations for the candidates during the election? Board candidates have traditionally completed applications and answered community questions. How can an election provide appropriate insight into candidates while also appreciating candidates’ status as volunteers? There is one additional question that may be presented during the Call about selection processes. This question is still under discussion, but the Board wanted to give insight into the confirmed questions as soon as possible. Hopefully if an additional question is going to be asked, it will be ready during the first week of the Call for Feedback. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Board of Trustees elections|Join the conversation.]] Best, Movement Strategy and Governance, [[Umukoresha:Zuz (WMF)|Zuz (WMF)]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Zuz (WMF)|talk]]) 09:48, 12 January 2022 (UTC) == Wikipedia: Admin request == hello [[User:Minorax]] and [[User:Kmoksy]]: I would like to be granted the administrative rights on the rw Wikipedia. My native language is Kinyarwanda. I understand Wikipedia policies, and I would like to be granted this right so as to be able to effectively ad deliberately maintain rw Wikipedia. I've made over [[Ibidasanzwe:CentralAuth?target=Ndahiro+derrick|2000 contributions]] to both English and rw Wikipedia and have trained more than 40 newbies who are active contributors as of May.2022. Given this right, my contributions will extend but are not limited to : cleaning backlog, protecting pages, dealing with disputes, maintaining content, creating project pages and categories, and provision of quick and understandable feedback to newbies. Currently, there is a lack of regular administrator Maintainance of rw Wikipedia, which has led to multiple Wikipedia policy violations. Hoping my request will be considered.[[Umukoresha:Ndahiro derrick|Ndahiro derrick]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Ndahiro derrick|talk]]) :Just a comment: you are not supposed to ask Minorax and Kmoksy about this. They are users from other wikis. The most important responses here are supposed to be from other editors in the Kinyarwanda Wikipedia. --[[Umukoresha:Amire80|Amir E. Aharoni]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Amire80|talk]]) 16:37, 9 Gicurasi 2022 (UTC) :Nkumunyarwanda uzi neza ubushobozi bwa derrick ndahiro inshingano zo kuba admin kuri wikipedia y'ikinyarwanda yazikora neza kdi arazishoboye [[Umukoresha:Philemon Niyomwungeli|Philemon Niyomwungeli]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Philemon Niyomwungeli|talk]]) 22:18, 28 Kanama 2025 (UTC) ==== (+) Support ==== *'''support'''Birakwiyeko tugira umucungarubuga rwa Wikipedia mu Ikinyarwanda kuko usanga haramakosa abarimo ntibayakosore kuko abacunga urubuga bashobora kuba batumvaneza ikinyarwanda byabari byiza mugihe twagira umuyobozi wurubuga nukuvuga ngo birakwiye ko Ndahiro Derrick yaba Admin nubusa twasabaga. *'''support'''it will be our pleasure to have an administrator who knows very well kinyarwanda language both written and speaking so that he may collect easily and effectively'''Bold text''' the mistakes which appear in more articles on wikipedia kinyarwanda. I support Derrick because he is able, smart and always courgeous. [[Umukoresha:Giseletuy|Giseletuy]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Giseletuy|talk]]) *'''support''' we are very kindly appreciating for having Wikipedia in Kinyarwanda language because it help our community for being served with many article in Kinyarwanda and it increase Wikipedia users. that is why we are asking for support of having system Administrator who knows Kinyarwanda for collecting some mistakes found in same articles on Kinyarwanda Wikipedia. And i Believe that Derrick will serve it professionally. thank you[[Umukoresha:Nishimirwe|Nishimirwe]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Nishimirwe|talk]]) *'''support'''There are so many Mistakes in Kinyarwanda Articles. We hope you can understand us on this inquiry due to language barriers.[[Umukoresha:Rosine Igirimpuhwe|Rosine Igirimpuhwe]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Rosine Igirimpuhwe|talk]]) *'''support'''Here we need your contribution to correct some mistakes made in the kinyarwanda articles. In this regard we wish to have admin who will be responsible to correct that mistakes[[Umukoresha:Endikuemmy|Endikuemmy]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Endikuemmy|talk]]) *'''support''' the best thing which can happen to Kinyarwanda Users or rw.Wikipedia.org consumers is having an admin who can correct and verify the articles regularly before it reaches in article space. Derrick is a Rwandan, he loves sharing free knowledge, he understand the target of movement than any other volunteer I know so he is a perfect choice.[[Umukoresha:MrTallBoy|MrTallBoy]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:MrTallBoy|talk]]) 22:30, 18 Gicurasi 2022 (UTC) *'''support''' ,Ningombwa kandi birakwiye ko Wikipedia yacu igira umuyobozi wunvaneza urururimi rwacu for that reason I believe that Derrick Ndahiro deserves that privilege to Admin Kinyarwanda Wikipedia together we can make difference and help to correct some mistakes on rw.wikipedia.org.~*'''support''' [[Umukoresha:Germain92|Germain92]]. community user group Rwanda --[[Umukoresha:Germain92|Germain92]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Germain92|talk]]) 09:15, 21 Gicurasi 2022 (UTC) *'''support''' Wikimedia Rwanda needs a Kinyarwanda language administrator, I support Ndahiro Derrick for being an administrator who understands those responsibilities. .[[Umukoresha:Nkurudeo|Nkurudeo]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Nkurudeo|talk]]) *'''support''' Having an admin from Rwanda who well understand Kinyarwanda (all vocabulary, ...) to rw.Wikipedia.org it is really a big pleasure, I wish to Support Ndahiro Derrick, he is a Rwanda, speaks well Kinyarwanda and I know that he has the full capacity to take Kinyarwanda's admin responsibilities because he has a lot of vocabulary, hardiworking one, best editor, ..., I am sure that supporting him is the greatest thing I can't regreat. [[Umukoresha:Cnyirahabihirwe123|Cnyirahabihirwe123]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Cnyirahabihirwe123|talk]]) 14:05, 21 Gicurasi 2022 (UTC) *'''support''' I support the idea of having WP Kinyarwanda admins to improve the quality of articles and [[Umukoresha:Ndahiro derrick|Ndahiro derrick]] has been doing a good job, thus giving him admin rights would be a great steps for the Kinyarwanda speaking community. [[Umukoresha:Mrbobax|Mrbobax]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Mrbobax|talk]]) 11:12, 2 Kamena 2022 (UTC) *'''support''' Wikipediya yikinyarwanda ikeneye Umucungarubuga kugirango hanozwe imikorere yayo mu buryo buhwitse. Ndagushyigikiye [[Umukoresha:Adygrafix250|Adygrafix250]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Adygrafix250|talk]]) 09:25, 29 Kanama 2025 (UTC) * '''Support''' I strongly support Ndahiro Derrick for adminship on Kinyarwanda Wikipedia. He has consistently demonstrated commitment to growing our community and improving the quality of content on the platform. Derrick is active, collaborative, and responsive to community needs, always encouraging new contributors and helping them understand Wikipedia policies. His technical skills, combined with his passion for free knowledge in Kinyarwanda, make him well-suited for administrative responsibilities. I am confident that he will use the admin tools with fairness, transparency, and in the best interest of our community. --[[Umukoresha:TheJackNation|TheJackNation]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:TheJackNation|talk]]) 10:16, 29 Kanama 2025 (UTC) *:Nahyigikuye ko Ndahiro agirwa umucungarubuga mu Rwanda kuberako arabishoboye, afite umutima, ubushake n’umuhati. [[Umukoresha:Jeanpaul.yeswecan|Jeanpaul.yeswecan]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Jeanpaul.yeswecan|talk]]) 11:26, 31 Kanama 2025 (UTC) ==== (-) Oppose ==== ==== (0) Neutral ==== == Gusaba kugirwa Umucungarubuga == Muraho[[User:Minorax]] na[[User:Kmoksy]]: Nifuzaga kugirwa umucungarubuga kuri wikipediya y'ikinyarwanda. Ikinyarwanda ni ururimi rwanjye kavukire ,kandi nkivuga ndetse nkanacyandika neza. Nsobanukiwe amategeko agenga urubuga rwa wikipediya,bityo mpawe uburenganzira bwo kuba umucungarubuga ,byatuma imikoreshereze ya wikipediya y'ikinyarwanda irushaho kuba mwiza ndetse n'inyandindiko zandikwaho zikagira ireme birushijeho. Manze kwandika inyandiko zirenga 2000 kuei wikipediya y'icyongereza ndetse n'ikinyarwanda,kandi nanahuguye abandi barenga 40 uko bikorwa ndetse bamwe muri bo ubu ni abakoresha bahoraho ba wikipediya mu ndimi zitandukanye. Nimpabwa uburenganzira bwo kuba umucungarubuga zakora byinshi bitandukanye harimo: kurinda inyandiko zisanzwe zanditse kuri urubuga,inshya zizandikwaho ndetse no guhugura abanditsi bashya hagamijwe kwirinda kwica amahamwe agenda wikipediya ndetse no gukemura kutumvikana bishobora kuba hagati y'abanditsi uko ari kwose kandi zafatanya n'abandi muri ibi bikorwa. Kuri ubu, ntago gucunga uru rubuga bikorwa mu buryo buhoraho, bityo hari amahame agenga urubuga rwa wikipediya adakurizwa rimwe na rimwe bityo ugansaga ,urubugu ruriho inyandiko zifite imwandikire itariyo cyangwa hari n'inyandiko zitujuje amabwiriza y'imwandikire yemewe mu rurimi rw'ikinyarwanda. Ndizerako ubusabawe buzasubizwa,MURAKOZE. [[Umukoresha:Ndahiro derrick|Ndahiro derrick]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Ndahiro derrick|talk]]) == Common.css/.js == Greats, I asking in hope common.css and common.js could be added to MediyaWiki for use of Infobox, Navbox and other useful tools (such as use of flatlist, etc....). The main two I think are need added are [[MediyaWiki:Common.css]], [[MediyaWiki:Common.js]]. It seems common.css was deleted in 2007, and common.js was never added. Both can be found on en or sw wikis. (en.WP links [[en:MediaWiki:Common.css]], [[en:MediaWiki:Common.js]]). Or Swahili if you prefer, or as reference, can be found on Sw.WP MediaWiki: [https://sw.wikipedia.org/wiki/Maalum:KurasaZote?from=&to=&namespace=8][Https://sw.wikipedia.org/wiki/Maalum:KurasaZote?from=&to=&namespace=8 https://sw.wikipedia.org/wiki/Maalum:KurasaZote?from=&to=&namespace=8]. Thank you. [[Umukoresha:BevoLJ|BevoLJ]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:BevoLJ|talk]]) 04:34, 21 Gicurasi 2022 (UTC) :well noted , i will look into it shortly,Thanks a lot [[Umukoresha:Ndahiro derrick|ɴᴅᴀʜɪʀᴏ ᴅᴇʀʀɪᴄᴋ ]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Ndahiro derrick|talk]]) 11:29, 4 Kamena 2022 (UTC) == Gusaba kuba umucungarubuga kuri wikipediya y'ikinyarwanda == As a native Kinyarwanda speaker with over 2,000 edits across English and Kinyarwanda Wikipedia and experience training 100+ active contributors, I seek administrator rights to enhance rw.wikipedia.org. With admin tools, I will clear backlogs, protect pages, resolve disputes, maintain content, create project pages, and support new editors. The current lack of active admins has led to policy violations and neglect. My role as an admin would ensure better maintenance, policy compliance, and growth of quality Kinyarwanda content, significantly benefiting kinyarwanda contributing community. [[Umukoresha:Ndahiro derrick|ɴᴅᴀʜɪʀᴏ ᴅᴇʀʀɪᴄᴋ ]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Ndahiro derrick|talk]]) 09:41, 28 Kanama 2025 (UTC) ==== (+) Support ==== *'''support''' Dushyigikiye ko Ndahiro Derreck aba admin wa Wikipedia y'ikinyarwanda kugirango abashe gufasha abatanga umusanzu wabo ku bibazo bagenda bahura nabyo. Nk'umunyamuryango wa Wikipedia ndasaba ko byakorwa vuba kugirango inyandiko zibashe gucungwa neza. Murakoz *'''support''' Njyewe nkumunyaryango wa Wikipedia nshyikiyeko Derrick ndahiro yaba admin kurivwikipedia y'ikinyarwanda kubera ubushobozi nubushake afite ndahamya neza ko azabishobora :[[Umukoresha:Philemon Niyomwungeli|Philemon Niyomwungeli]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Philemon Niyomwungeli|talk]]) 07:49, 29 Kanama 2025 (UTC) *'''support''' Njyewe Umukorerabushake wa Wikipedia nshyikiyeko Derrick ndahiro yaba admin kurivwikipedia y'ikinyarwanda kuberako ni umuyobozi ugira umwete kandi uteza imbere communotte yacu muri rusange rero kubera ibyo yaba aruwuje gutuma wikimedia yikinyarwanda rwose igira umusaruro mwinshii :[[Umukoresha:Rosine Igirimpuhwe|Rosine Igirimpuhwe]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Rosine Igirimpuhwe|talk]]) 09:20, 29 Kanama 2025 *'''support''' Njyewe nkumunyamuryango wa Wikipedia nshigikiye ko Ndahiro Derrick yaba umuyobozi wa Wikipedia y’Ikinyarwanda kubera hari ibibazo duhura nabyo yafasha mugukosora ndetse Namakosa usanga agaragara kubayikoresha yakosora kuko tubona afite ubushobozi bwo kubikora kandi byarushaho guteza imbere Wikipedia y’Ikinyarwanda: [[Umukoresha:Camilopiz|Camilopiz]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Camilopiz|talk]]) 10:01, 29 Kanama 2025 (UTC) *'''support''':Njyewe Mutijima Germain nshyigikiye ko Ndahiro Derrick aba Admin wa Wikipedia y Ikinyarwanda kuko ni umwe mubagize uruhare rukomeye mu iterambere ryayo mu Rwanda 🇷🇼 [[Umukoresha:Germain92|Germain92]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Germain92|talk]]) 10:40, 29 Kanama 2025 (UTC) *'''support'''Njyewe Roger Irakoze umukorerabushake wa Wikimedia Rwanda,nshyigikiye ko Ndahiro Derrick aba admin kuri Wikipedia y' ikinyarwanda kuko hakenewe kuyiteza imbere no no kugenzura ireme ry' ibyandikwaho[[Umukoresha:Rogerirakoze|Rogerirakoze]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Rogerirakoze|talk]]) 11:05, 29 Kanama 2025 (UTC) *'''support'''Njyewe Roger Irakoze umukorerabushake wa Wikimedia Rwanda,nshyigikiye ko Ndahiro Derrick aba admin kuri Wikipedia y' ikinyarwanda kuko hakenewe kuyiteza imbere no kugenzura ireme ry' ibyandikwaho.Murakoze[[Umukoresha:Rogerirakoze|Rogerirakoze]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Rogerirakoze|talk]]) 11:12, 29 Kanama 2025 (UTC) *'''support''' As a volunteer of Wikipedia, I strongly support the addition of an admin with the leadership qualities demonstrated by Derrick Ndahiro. These include integrity, dedication, and the ability to inspire others to contribute meaningfully to Kinyarwanda Wikipedia. Such qualities set a strong example of commitment and excellence, fostering a spirit of teamwork among volunteers. With this kind of dedication, the Kinyarwanda Wikimedia community can continue to grow, achieve greater impact, and reach even more people [[Umukoresha:Alice.Mukesh|Alice.Mukesh]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Alice.Mukesh|talk]]) 11:26, 29 Kanama 2025 (UTC) *'''Support''' I am Peace Batuma, a member of wikimedia user group Rwanda. I support Derrick Ndahiro as the admin of the Rwandan wikipedia so that he can help us to correct the mistakes we make when we contribute to wikipedia and he is capable. Thank you [[Umukoresha:Peace Batuma|Peace Batuma]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Peace Batuma|talk]]) 12:20, 29 Kanama 2025 (UTC) *'''support''' Njyewe umukorerabushake wa Wikimedia users group Rwanda, nshyigikiye ko Ndahiro Derrick @[[Umukoresha:Ndahiro derrick|Ndahiro derrick]] aba admin wa page ya Wikipedia y’ikinyarwanda. N’umuyobozi ndetse n’umwanditsi ushoboye, ugira umwete mu kwigisha abandi ndetse no guharanira ko kinyarwanda page itera imbere ikamenywa na Bose ndetse ikagira n’amakuru ahagije.@[[Umukoresha:Ange Dusabe|Ange Dusabe]]. [[Umukoresha:Ange Dusabe|Ange Dusabe]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Ange Dusabe|talk]]) 09:52, 29 Kanama 2025 (UTC) *'''support''' Nshyigikiye ubusabe bwa NDAHIRO Derick Nka Admim wa Wikpedia y'ikinyarwanda [[Umukoresha:Irafasha Jean de Dieu|Irafasha Jean de Dieu]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Irafasha Jean de Dieu|talk]]) 10:31, 29 Kanama 2025 (UT *'''support'''nshyigikiye ko Ndahiro Derrick aba admin kuri Wikipedia y' ikinyarwanda kuko hakenewe kuyiteza imbere no no kugenzura ireme ry' ibyandikwaho.Murakoze[[Umukoresha:Annick green|Annick green]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Annick green|talk]]) 10:38, 29 Kanama 2025 (UTC) *'''support''' nkajye nkumunyamuryango wa wikipedia nshyigikiye ko ndahiro derrick aba umuyobozi wa wikipedia y'ikinyarwanda kuberako abifitiye ubushacye ndetse nubushobozi[[Umukoresha:Miami B|Miami B]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Miami B|talk]]) 11:03, 29 Kanama 2025 (UTC) *'''support''' Njyewe Roger Irakoze umukorerabushake wa Wikimedia Rwanda,nshyigikiye ko Ndahiro Derrick aba admin kuri Wikipedia y' ikinyarwanda kuko hakenewe kuyiteza imbere no no kugenzura ireme ry ibyandikwaho. [[Umukoresha:Rogerirakoze|Rogerirakoze]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Rogerirakoze|talk]]) 10:51, 29 Kanama 2025 (UTC) *'''support''' Here voting for Derrick Ndahiro on an Admin support post to correct mistakes made in the Kinyarwanda language Wikipedia, Mr Derrick has dynamic skills in editing and writing articles in Kinyarwanda and English. Actually, as a member of the Wikimedia user group Rwanda (OSK-Rwanda), I truly vote for him in this critical role. I hope he will fulfill the responsibilities well --[[Umukoresha:Endikuemmy|Endikuemmy]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Endikuemmy|talk]]) 11:19, 29 Kanama 2025 (UTC) *'''support''' Moi Celestin KANUMA entant que membre utilisateur de Wikimedia Rwanda, je soutiens avec toute conviction que Mr Derrick NDAHIRO sois l'administrareur et aie le pouvoir de mener, gérer, corriger et modifier les écritures en Kinyarwanda, car il est dynamique, courageux et capable de le faire. [[Umukoresha:Celestin KANUMA|Celestin KANUMA]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Celestin KANUMA|talk]]) 13:27, 29 Kanama 2025 (UTC) *'''support''' i support derrick to be the admin of Wikipedia for kinyarwanda. [[Umukoresha:Valens Muvunyi|Valens Muvunyi]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Valens Muvunyi|talk]]) 16:27, 30 Kanama 2025 (UTC) *'''Support''' Nabishima cyane derrick Ndahiro abaye umuyobozi wa wikipedia y'ikinyarwanda kuko abifitiye ubushobozi kandi biracyenewe. [[Umukoresha:Alain N Simplice|Alain N Simplice]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Alain N Simplice|talk]]) 16:49, 30 Kanama 2025 (UTC) *'''Support''' Je souhaite apporter mon soutien à la nomination de Derric Ndahiro au poste d'administrateur de Wikipédia en kinyarwanda. Il sera chargé de corriger et de contrôler toutes les activités de cette plateforme. Cordialement, Eugénie de Wikimedia Rwanda. [[Umukoresha:IGANZE|IGANZE]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:IGANZE|talk]]) 20:59, 30 Kanama 2025 (UTC) * '''I strongly support''' and recommend [[user:Ndahiro derrick]] to become an administrator on Kinyarwanda Wikipedia. Derrick has consistently demonstrated dedication to the Wikimedia Movement, with active contributions (rw/en. wikipedia) that reflect both quality and reliability. He has shown strong commitment and knowledge of Wikipedia’s policies and guidelines, and he applies them fairly to improve content and foster collaboration. Beyond editing, Derrick is a good leader and He has strong communication skills and the ability to collaborate effectively with others, which makes him well suited to take on responsibilities as an administrator. In additional, he is a person who engaged in community discussions with maturity and respect, helping to resolve conflicts and support newer editors in learning best practices. His sense of responsibility, technical skills, and commitment to knowledge equity make him well suited to take on the additional tools and responsibilities of an administrator. I am confident that he will use this role to strengthen the growth of Kinyarwanda Wikipedia and to continue serving the community with integrity and openness.[[Umukoresha:Cnyirahabihirwe12345|Cnyirahabihirwe12345]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Cnyirahabihirwe12345|talk]]) 08:43, 31 Kanama 2025 (UTC) *'''Support''' I'm Alexia Rubuga,A Volunteer of Wikipedia and a Member of wikimedia user group Rwanda. I really want to support Ndahiro Derrick for the position of admin on Kinyarwanda Wikipedia because he has the required skills and it is evident that there is a need for someone to help correct mistakes written on the platform. I believe he can do this very well. He is also a wise and responsible leader, which makes him a suitable candidate for this role. Thank you.[[Umukoresha:Alexa-Nicky|Alexa-Nicky]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Alexa-Nicky|talk]]) 12:45, 31 Kanama 2025 (UTC) *'''Support''' I,Rebecca Jeannette Nyinawumuntu, serving as Community Engagement Responsible with the Wikimedia User Group Rwanda (OSK-Rwanda), would like to strongly support the nomination of Mr. Derrick Ndahiro for the Admin support role on Kinyarwanda Wikipedia. Derrick has demonstrated dynamic skills in editing and writing articles both in Kinyarwanda and English, and his consistent contributions show his deep commitment to improving the quality of our projects. I am confident that his experience, attention to detail, and sense of responsibility will be invaluable in addressing mistakes and maintaining high standards on the Kinyarwanda Wikipedia. For these reasons, I fully endorse him for this important role. --[[Umukoresha:RebeccaRwanda|RebeccaRwanda]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:RebeccaRwanda|talk]]) 18:18, 31 Kanama 2025 (UTC) [[Umukoresha:Alexa-Nicky|Alexa-Nicky]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Alexa-Nicky|talk]]) 12:45, 31 Kanama 2025 (UTC) Dushyigikiye ko Ndahiro Derreck aba admin wa Wikipedia y'ikinyarwanda kugirango abashe gufasha abatanga umusanzu wabo ku bibazo bagenda bahura nabyo. Nk'umunyamuryango wa Wikipedia ndasaba ko byakorwa vuba kugirango inyandiko zibashe gucungwa neza. Murakozeee. Support Ngewe Barayata Jean Claude ( umutaramyi) ndasaba ko Ndahiro Derreck yagirwa umuyobozi ( Admin) wa wikipedia y'ikinyarwanda kugira ngo abashe gukurikirana no gufasha abanyamuryango bose bakoresha uru rubuga.Turasaba ubuyobozi kumugirira icyizere. Jean Claude Barayata 12:59, 31 Kanama 2025 (UTC)[[Umukoresha:Umutaramyi|Umutaramyi]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Umutaramyi|talk]]) ==== Neutral ==== == BUJYAKERA Jean Paul == BUJYAKERA Jean Paul [[Umukoresha:Gatoya jean|Gatoya jean]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Gatoya jean|talk]]) 09:18, 9 Nzeri 2025 (UTC) == Edit Wikidata Items on mobile devices == ''(Apologies for typing in English)'' Did you know that you can edit any Wikidata statement directly from your mobile device, just like on desktop? Since October 2026 all datatypes are now supported for mobile editing. This feature is automatically available to all users. Visit any Item on your mobile and try it out. If you run into issues or have feedback, share it on the project talk page: [[d:Wikidata talk:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]]. Happy editing on mobile. -[[Umukoresha:Zita Zage (WMDE)|Zita Zage (WMDE)]] ([[Ibiganiro by'umukoresha:Zita Zage (WMDE)|talk]]) 11:51, 23 Ukwakira 2026 (UTC) rr81zpc4c6z8f501d91vdqj6uq35sll Abatutsi 0 1663 143020 139977 2026-10-22T12:19:29Z Ndahiro derrick 8075 143020 wikitext text/x-wiki '''Abatutsi''' ni ubwoko bwabanyafurika bubarizwa mugice cy'uburasirazuba, bukaba bwiganje mu [[Rwanda]] no mu [[Burundi]], ariko buboneka no mu bindi bihugu bya Afurika yo hagati nka [[Ubugande|Uganda]], Democratic Republic of Congo na [[Tanzaniya]]. Abatutsi bivugwa ko aribo baje nyuma mu karere k’[[ibiyaga bigari]]. N’aborozi b’[[inka]] bakaba ari 21% abatuye u Rwanda n’Uburundi. Bagaragaraga nk’imfura bakaba banashoboye gutegeka akarere igihe kirekire bakanakundwa nabose ariko twebwe Abanyarwanda Ubu ibintu bijyanye namoko ntabihari ubu twese turi abanyarwanda byumwihariko mukarere kacu ka ngororero byu mwihariko urubyiruko rwo muri akarere ka ngororero twahagurukiye kurwanya ingenga bitekerezo Binyuze muri gahunda ya nd' Umunyarwanda <references group="A" /> == == http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Intore [[Category:Rwanda]] [[Category:Burundi]] [[Category:Abatutsi| ]] [[Category:Umuryango]] stmlznonhrgi7jll5uejcmqg1sogsnl Kigali 0 2024 143045 142918 2026-10-22T17:15:19Z Score Beethoven 11559 143045 wikitext text/x-wiki {{Hatnote|Iyi ngingo ivuga ku Mujyi wa Kigali. Ku Murenge wa Kigali wo mu Karere ka Nyarugenge, reba [[Umurenge wa Kigali]].}} {{Databox}} '''Kigali''' ni umurwa mukuru w’[[Rwanda|u Rwanda]]. Kigali iri hagati mu gihugu. Kigali yabaye umurwa mukuru igihe u Rwanda rwabonaga ubwigenge muri 1962. Umujyi wa Kigali ni n’urwego rw’ubutegetsi ruri ku rwego rumwe n’[[Intara z’u Rwanda|intara]] enye z’u Rwanda. Umujyi wa Kigali ugizwe n’uturere dutatu: [[Akarere ka Gasabo|Gasabo]], [[Akarere ka Kicukiro|Kicukiro]] na [[Akarere ka Nyarugenge|Nyarugenge]]. Muri 2022, Umujyi wa Kigali wari ufite abaturage 1 745 555. == Imiterere == Kigali iri hagati mu Rwanda, ku ruzi rwa Ruganwa. Umujyi wubatse ku misozi ine.<ref name="brit"/> Umujyi wa Kigali ufite ubuso bwa km² 730.<ref name="city"/> == Ubuyobozi == Umujyi wa Kigali ni rumwe mu nzego eshanu nini z’ubutegetsi bw’u Rwanda, hamwe n’[[Intara z’u Rwanda|intara]] enye.<ref name="gov"/> Umujyi wa Kigali ugizwe n’uturere 3, [[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 35, [[Akagari|utugari]] 161 n’[[Imidugudu|imidugudu]] 1 155.<ref name="city"/> Inzego z’ubuyobozi zirimo Inama Njyanama y’Umujyi wa Kigali na Komite Nyobozi.<ref name="city"/> {| class="wikitable sortable" ! Akarere !! Abaturage (2022)<ref name="citypop"/> |- | [[Akarere ka Gasabo|Gasabo]] || 879 505 |- | [[Akarere ka Kicukiro|Kicukiro]] || 491 731 |- | [[Akarere ka Nyarugenge|Nyarugenge]] || 374 319 |- ! Umujyi wa Kigali !! 1 745 555 |} == Amateka == [[File:Kandt House Kigali (back view).jpg|thumb|left|Inzu ya Richard Kandt, ubu ni inzu ndangamurage]] Ku butegetsi bw’[[Abadage]], Kigali yari ihuriro ry’ubucuruzi guhera nyuma ya 1895.<ref name="brit"/> Inzu y’umushakashatsi Richard Kandt yubatswe muri 1907. Iyo nzu ifatwa nk’inyubako ya mbere ya Kigali. Ubu ni inzu ndangamurage y’amateka kamere.<ref name="lp"/> Muri 2007, Kigali yizihije imyaka 100 imaze ibayeho.<ref name="nt"/> Kigali yabaye umurwa mukuru w’u Rwanda igihe u Rwanda rwabonaga ubwigenge muri 1962.<ref name="brit"/> Muri 1994, Abatutsi benshi b’i Kigali bishwe muri [[Jenoside yakorewe Abatutsi muri 1994|Jenoside yakorewe Abatutsi]].<ref name="brit"/> == Ubwikorezi == Imihanda ihuza Kigali n’imipaka yose y’u Rwanda. Kigali ifite ikibuga cy’indege mpuzamahanga.<ref name="brit"/> == Amafoto == <gallery mode="packed" heights="130"> Green Kigali.jpg|Kigali Kigali night life.jpg|Kigali nijoro </gallery> == Inyandiko == {{Reflist|refs= <ref name="brit">{{Cite web |title=Kigali |url=https://www.britannica.com/place/Kigali |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-10-20 |language=en}}</ref> <ref name="city">{{Cite web |title=City Overview |url=https://www.kigalicity.gov.rw/about/overview |publisher=City of Kigali |access-date=2026-10-20 |language=en}}</ref> <ref name="gov">{{Cite web |title=Local Government |url=https://www.gov.rw/government/directory/local-government |publisher=Government of Rwanda |access-date=2026-10-20 |language=en}}</ref> <ref name="citypop">{{Cite web |title=Rwanda: Administrative Division (Provinces and Districts) |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/admin/ |website=City Population |access-date=2026-10-20 |language=en}}</ref> <ref name="lp">{{Cite web |title=Museum of Natural History |url=https://www.lonelyplanet.com/points-of-interest/museum-of-natural-history/1338982 |website=Lonely Planet |access-date=2026-10-20 |language=en}}</ref> <ref name="nt">{{Cite news |title=Mainstory: Kigali City through history |url=https://www.newtimes.co.rw/section/read/87691 |work=The New Times |date=2007-11-24 |access-date=2026-10-20 |language=en}}</ref> }} == Reba kandi == === Ingingo zijyanye === * [[Intara z’u Rwanda]] * [[Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali]] === Ihuza ryo hanze === * [https://www.kigalicity.gov.rw Urubuga rw’Umujyi wa Kigali] * [[commons:Category:Kigali|Amafoto ya Kigali kuri Wikimedia Commons]] {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Kigali| ]] [[Ikiciro:Umujyi wa Kigali]] [[Ikiciro:Imijyi]] [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Rwanda geography]] 03zn8yy997pwh0xys07nkg7i8qtmubn Akarere ka Huye 0 3263 143025 142888 2026-10-22T13:30:36Z Score Beethoven 11559 Gutunganya ingingo no kugenzura inyandiko 143025 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Huye''' ni kamwe mu turere umunani tugize [[Intara y'amajyepfo|Intara y'Amajyepfo]] mu [[Rwanda]]. Gafite ubuso bwa 581,5 km² n'abaturage 381 900. Kagizwe n'imirenge 14. == Ubuso n'imbibi == [[File:National Museum of Rwanda - Butare - Flickr - Dave Proffer (2).jpg|thumb|left|[[Ingoro ndangamurage y’Imibereho y’abanyarwanda (Rwanda)|Ingoro ndangamurage y’Imibereho y’Abanyarwanda]] i Huye]] Mu majyaruguru, Akarere ka Huye gahana imbibi n'[[Akarere ka Nyanza]]. Mu majyepfo hari [[Akarere ka Nyaruguru]]. Mu burengerazuba hari [[Akarere ka Nyamagabe]]. Mu burasirazuba hari [[Akarere ka Gisagara]].<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.huye.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Akarere |website=huye.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Akarere kagizwe n'[[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 14, [[akagari|utugari]] 77 n'[[imidugudu]] 508. Gafite ubuso bwa 581,5 km². Muri 2022, gafite abaturage 381 900. Ubucucike ni abaturage 657 kuri km². Umujyi w'Akarere ka Huye ni umwe mu mijyi yunganira [[Kigali|Umujyi wa Kigali]].<ref name="menya"/> == Imirenge == Akarere ka Huye kagizwe n'imirenge 14:<ref>{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/24__huye/ |title=Huye (District, Rwanda) – Sectors |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> {{div col|colwidth=15em}} # Gishamvu # Huye # Karama # [[Umurenge wa Kigoma|Kigoma]] # Kinazi # Maraba # Mbazi # Mukura # Ngoma # Ruhashya # Rusatira # Rwaniro # Simbi # [[Umurenge wa Tumba|Tumba]] {{div col end}} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Huye District|Amafoto y'Akarere ka Huye]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Huye]] [[Ikiciro:Akarere ka Huye| ]] s2ygsc9gdagi3udj5m70odpuqeuzd6v 143035 143025 2026-10-22T14:25:35Z Score Beethoven 11559 Gutunganya ingingo no kugenzura inyandiko 143035 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Huye''' ni kamwe mu turere umunani tugize [[Intara y'amajyepfo|Intara y'Amajyepfo]] mu [[Rwanda]]. Gafite ubuso bwa 581,5 km² n'abaturage 381 900. Kagizwe n'imirenge 14. == Ubuso n'imbibi == [[File:National Museum of Rwanda - Butare - Flickr - Dave Proffer (2).jpg|thumb|left|[[Ingoro ndangamurage y’Imibereho y’abanyarwanda (Rwanda)|Ingoro ndangamurage y’Imibereho y’Abanyarwanda]] i Huye]] Mu majyaruguru, Akarere ka Huye gahana imbibi n'[[Akarere ka Nyanza]]. Mu majyepfo hari [[Akarere ka Nyaruguru]]. Mu burengerazuba hari [[Akarere ka Nyamagabe]]. Mu burasirazuba hari [[Akarere ka Gisagara]].<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.huye.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Akarere |website=huye.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Akarere kagizwe n'[[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 14, [[akagari|utugari]] 77 n'[[imidugudu]] 508. Gafite ubuso bwa 581,5 km². Muri 2022, gafite abaturage 381 900. Ubucucike ni abaturage 657 kuri km². Umujyi w'Akarere ka Huye ni umwe mu mijyi yunganira [[Kigali|Umujyi wa Kigali]].<ref name="menya"/> == Imirenge == Akarere ka Huye kagizwe n'imirenge 14:<ref>{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/24__huye/ |title=Huye (District, Rwanda) – Sectors |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> {{div col|colwidth=15em}} # Gishamvu # Huye # Karama # [[Umurenge wa Kigoma|Kigoma]] # Kinazi # Maraba # Mbazi # Mukura # Ngoma # Ruhashya # Rusatira # Rwaniro # Simbi # [[Umurenge wa Tumba|Tumba]] {{div col end}} == Reba kandi == * [[Ishyamba rya Arboretum I Ruhande]] * [[Kaminuza y'u Rwanda]] == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Huye District|Amafoto y'Akarere ka Huye]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Huye]] [[Ikiciro:Akarere ka Huye| ]] 4k5xm8k44ulf7b0j7ezlvtgf2obato6 Akarere ka Nyanza 0 3264 143036 142892 2026-10-22T15:19:08Z Score Beethoven 11559 Gutunganya ingingo no kugenzura inyandiko 143036 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Nyanza''' ni kamwe mu turere umunani tugize [[Intara y'amajyepfo|Intara y'Amajyepfo]] mu [[Rwanda]]. Kazwi nk'igicumbi cy'umuco n'amateka by'u Rwanda. Gafite ubuso bwa 671,2 km² n'abaturage 365 718. Kagizwe n'imirenge 10. == Amateka n'ubukerarugendo == [[File:King of Rwanda's Inyambo cattle in Nyanza (8).jpg|thumb|left|Inyambo z'Umwami i Nyanza]] Nyanza yabaye umurwa w'ubwami bw'u Rwanda guhera mu mwaka wa 1899. Ni yo mpamvu akarere kazwi nk'igicumbi cy'umuco n'amateka by'u Rwanda.<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.nyanza.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Akarere |website=nyanza.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Ahantu nyaburanga h'ingenzi ni Ingoro y'Amateka y'Abami mu Rukari, Ingoro yo Kwigira n'Icyuzi cya Nyamagana. Hari kandi inzira gakondo z'ubukerarugendo. Ubukungu bw'akarere bushingiye ku buhinzi, ubworozi, ubucuruzi n'ubukerarugendo.<ref name="menya"/> == Ubuso n'abaturage == Akarere ka Nyanza kagizwe n'[[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 10, [[akagari|utugari]] 51 n'[[imidugudu]] 420. Gafite ubuso bwa 671,2 km². Gatuwe n'abaturage 365 718 n'ingo 93 007. Ubucucike ni abaturage 545 kuri km².<ref name="menya"/> == Imirenge == Akarere ka Nyanza kagizwe n'imirenge 10:<ref>{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/21__nyanza/ |title=Nyanza (District, Rwanda) – Sectors |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> {{div col|colwidth=15em}} # Busasamana # Busoro # Cyabakamyi # Kibirizi # Kigoma # Mukingo # Muyira # Ntyazo # Nyagisozi # Rwabicuma {{div col end}} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Nyanza District|Amafoto y'Akarere ka Nyanza]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Nyanza]] [[Ikiciro:Akarere ka Nyanza| ]] plx006rhjolcvzy31y6i2pclk9fetg7 Akarere ka Muhanga 0 3275 143028 142890 2026-10-22T13:57:53Z Score Beethoven 11559 Gutunganya ingingo no kugenzura inyandiko 143028 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Muhanga''' ni kamwe mu turere umunani tugize [[Intara y'amajyepfo|Intara y'Amajyepfo]] mu [[Rwanda]]. Gafite ubuso bwa 647,7 km² n'abaturage 369 491. Kagizwe n'imirenge 12. == Ubuso n'imbibi == [[File:Busy people in Muhanga District.jpg|thumb|left|Abantu mu mujyi wa Muhanga]] Mu majyaruguru, Akarere ka Muhanga gahana imbibi n'[[Akarere ka Gakenke]]. Mu majyepfo hari [[Akarere ka Ruhango]]. Mu burasirazuba hari [[Akarere ka Kamonyi]]. Mu burengerazuba hari [[Akarere ka Ngororero]].<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.muhanga.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Akarere |website=muhanga.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Akarere kagizwe n'[[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 12, [[akagari|utugari]] 63 n'[[imidugudu]] 331. Gafite ubuso bwa 647,7 km². Gatuwe n'abaturage 369 491 n'ingo 87 342. Igice cy'umujyi kigizwe n'imirenge ya Nyamabuye, Shyogwe, Cyeza na Muhanga.<ref name="menya"/> == Imirenge == Akarere ka Muhanga kagizwe n'imirenge 12:<ref>{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/27__muhanga/ |title=Muhanga (District, Rwanda) – Sectors |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> {{div col|colwidth=15em}} # Cyeza # Kabacuzi # Kibangu # Kiyumba # Muhanga # Mushishiro # Nyabinoni # Nyamabuye # Nyarusange # Rongi # Rugendabari # [[Umurenge wa Shyogwe|Shyogwe]] {{div col end}} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Muhanga District|Amafoto y'Akarere ka Muhanga]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Muhanga]] [[Ikiciro:Akarere ka Muhanga| ]] 20b0b3tral1emipo5srqfd0uqv3ha08 Akarere ka Nyagatare 0 3277 143062 143003 2026-10-23T10:46:10Z Score Beethoven 11559 143062 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Nyagatare''' ni kamwe mu turere turindwi tugize [[Intara y'Iburasirazuba]] mu [[Rwanda]]. Gahana imbibi na [[Ubugande]] na [[Tanzaniya]]. Gafite ubuso bwa 1 919 km² n'abaturage 653 861. Kagizwe n'imirenge 14. == Ubuso n'imbibi == Icyicaro cy'akarere kiri mu Murenge wa Nyagatare, mu Kagari ka Nyagatare. Akarere ka Nyagatare gahana imbibi n'[[Akarere ka Gatsibo]] mu majyepfo n'[[Akarere ka Gicumbi]] mu burengerazuba. Gahana kandi imbibi n'Ubugande mu majyaruguru na Tanzaniya mu burasirazuba. Akarere kagizwe n'[[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 14, [[akagari|utugari]] 106 n'[[imidugudu]] 628. Gafite ubuso bwa 1 919 km² n'abaturage 653 861, ni ukuvuga abaturage 373 kuri km².<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.nyagatare.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Akarere |website=nyagatare.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-21}}</ref> == Imirenge == Akarere ka Nyagatare kagizwe n'imirenge 14:<ref name="menya"/> {{div col|colwidth=15em}} # [[Umurenge wa Gatunda|Gatunda]] # Karama # [[Umurenge wa Karangazi|Karangazi]] # Katabagemu # Kiyombe # Matimba # Musheri # Mimuri # Mukama # Nyagatare # Rwempasha # Rwimiyaga # Rukomo # Tabagwe {{div col end}} == Imiterere n'ikirere == [[File:Hippo pod edit.jpg|thumb|left|Imvubu]] Akarere ka Nyagatare kagizwe ahanini n'imisozi migufi n'ibibaya. Kagira imvura nkeya n'ubushyuhe. Igihe cy'izuba gishobora kumara amezi 3 kugeza kuri 5. Umugezi munini ni Muvumba. Umugezi w'Akagera n'Umuyanja bigize umupaka na Tanzaniya n'Ubugande. Igice cya [[Pariki y'Akagera]] kiri mu Karere ka Nyagatare. Iyi pariki ibamo [[imbogo]], impala n'inyoni z'ubwoko bwinshi. Mu mugezi wa Muvumba habamo [[imvubu]]. == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Nyagatare District|Amafoto y'Akarere ka Nyagatare]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Nyagatare]] [[Ikiciro:Akarere ka Nyagatare| ]] 9ldxjtfuxhtdtm4ycazwiurw50gzcs4 Akarere ka Ruhango 0 3283 143038 142894 2026-10-22T15:42:31Z Score Beethoven 11559 Gutunganya ingingo no kugenzura inyandiko 143038 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Ruhango''' ni kamwe mu turere umunani tugize [[Intara y'amajyepfo|Intara y'Amajyepfo]] mu [[Rwanda]]. Gafite ubuso bwa 628,8 km² n'abaturage 359 121. Kagizwe n'imirenge 9. == Amateka == Akarere ka Ruhango kashyizweho n'Itegeko No 29/2005 ryo ku wa 31 Ukuboza 2005. Kagizwe n'ibyari uturere twa Kabagali, Ntenyo na Ntongwe, n'Umujyi wa Ruhango.<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.ruhango.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Akarere ka Ruhango |website=ruhango.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> == Ubuso n'imbibi == [[File:Ruhango (cropped).jpg|thumb|left|Umuhanda mu mujyi wa Ruhango]] Mu majyaruguru, Akarere ka Ruhango gahana imbibi n'[[Akarere ka Muhanga]]. Mu majyepfo hari uturere twa [[Akarere ka Nyanza|Nyanza]] na [[Akarere ka Nyamagabe|Nyamagabe]]. Mu burengerazuba hari [[Akarere ka Karongi]]. Mu burasirazuba hari uturere twa [[Akarere ka Kamonyi|Kamonyi]] na [[Akarere ka Bugesera|Bugesera]]. Akarere gakora ku nzuzi za [[Umugezi wa Nyabarongo|Nyabarongo]] n'[[Umugezi w'Akanyaru|Akanyaru]].<ref name="menya"/> Akarere kagizwe n'[[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 9, [[akagari|utugari]] 59 n'[[imidugudu]] 533. Gafite ubuso bwa 628,8 km². Muri 2022, gafite abaturage 359 121. Ibiro by'akarere biri mu Murenge wa Ruhango, mu Kagari ka Nyamagana. Biri ku birometero 73 uvuye mu Mujyi wa Kigali, ugana i Huye.<ref name="menya"/> == Imirenge == Akarere ka Ruhango kagabanyijemo ibice bitatu:<ref name="menya"/> * Amayaga: imirenge ya Mbuye, Kinazi na Ntongwe. * Akabagali: imirenge ya Bweramana, Kabagali na Kinihira. * Igice cyo hagati: imirenge ya Ruhango, Byimana na Mwendo. == Ubukungu == Ubukungu bw'Akarere ka Ruhango bushingiye ahanini ku buhinzi n'ubworozi. Ibihingwa by'ingenzi ni imyumbati, ibishyimbo, ibigori, umuceri n'ikawa. Akarere gafite ibishanga binini.<ref name="menya"/> == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Ruhango District|Amafoto y'Akarere ka Ruhango]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Ruhango]] [[Ikiciro:Akarere ka Ruhango| ]] 75ltmfowxx6vp0z11h4wwzqpxj6sg7a Umurenge wa Kigali 0 3383 143043 133941 2026-10-22T17:14:43Z Score Beethoven 11559 Gusobanura umujyi n’urwego rw’ubutegetsi, no kongeraho umuhuza ugana ku Murenge wa Kigali 143043 wikitext text/x-wiki {{Hatnote|Iyi ngingo ivuga ku murenge wo mu Karere ka Nyarugenge. Ku murwa mukuru w’u Rwanda, reba [[Kigali]].}} [[Dosiye:View_of_Kigali,_Rwanda_(264341670).jpg|thumb|Umujyi wa Kigali, Umurenge wa Kigali uherereyemo.]] [[Dosiye:Nyabugogo_River_Bridge.jpg|thumb|Ikiraro cyo ku mugezi wa Nyabugogo.]] [[Dosiye:Nyabugogo_Bus_Park.jpg|thumb|Ihuriro ry’imodoka rya Nyabugogo rihuza Umujyi wa Kigali n’izindi ntara z’u Rwanda.]] '''Umurenge wa Kigali''' ni umwe mu mirenge icumi igize [[Akarere ka Nyarugenge]], mu [[Umujyi wa Kigali|Mujyi wa Kigali]]. Umurenge ugizwe n’ibice by’umujyi n’iby’icyaro. == Imiterere y’ubuyobozi == Umurenge wa Kigali ugizwe n’utugari dutanu: * Kigali; * Mwendo; * Nyabugogo; * Ruriba; * Rwesero.<ref name="utugari">[https://www.nyarugenge.gov.rw/en/district/sectors-and-cells « Sectors and Cells »], Akarere ka Nyarugenge.</ref> Buri kagari kayoborwa n’umunyamabanga nshingwabikorwa wako.<ref name="utugari" /> == Abaturage == Mu ibarura rusange ry’abaturage n’imiturire ryo mu 2012, Umurenge wa Kigali wari utuwe n’abaturage 30.023. Mu 2022, abaturage bari bageze kuri 61.499, barimo abagabo 32.124 n’abagore 29.375.<ref name="abaturage">[https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/nyarugenge/1103__kigali/ « Kigali (Sector, Rwanda) »], ''City Population'', hashingiwe ku mibare y’Ikigo cy’Igihugu cy’Ibarurishamibare cy’u Rwanda.</ref> Muri abo baturage bo mu 2022, abari batuye mu bice by’umujyi bari 44.185 naho abari batuye mu bice by’icyaro bari 17.314.<ref name="abaturage" /> Abaturage bari munsi y’imyaka 15 bari 22.404, abari hagati y’imyaka 15 na 64 bari 38.004 naho abafite imyaka 65 cyangwa irenga bari 1.091.<ref name="abaturage" /> == Ubumenyi bw’isi == Umurenge wa Kigali uherereye mu burengerazuba bw’Umujyi wa Kigali. Imigezi ya Nyabugogo na Nyabarongo iri mu migezi igaragara hafi y’imbibi zawo. == Ubwikorezi == Mu Kagari ka Nyabugogo no mu nkengero zako hari ibikorwa by’ubwikorezi bihuza ibice bitandukanye by’Umujyi wa Kigali n’izindi ntara z’u Rwanda. == Amashakiro == {{Reflist}} [[Ikiciro:Akarere ka Nyarugenge|Kigali]] [[Ikiciro:Imirenge y’u Rwanda|Kigali]] 4srinm674rczus4z5jq7x3fih2cam6x 143044 143043 2026-10-22T17:15:00Z Score Beethoven 11559 Gusobanura umujyi n’urwego rw’ubutegetsi, no kongeraho umuhuza ugana ku Murenge wa Kigali 143044 wikitext text/x-wiki {{Hatnote|Iyi ngingo ivuga ku Murenge wa Kigali wo mu Karere ka Nyarugenge. Ku Mujyi wa Kigali, reba [[Kigali]].}} [[Dosiye:View_of_Kigali,_Rwanda_(264341670).jpg|thumb|Umujyi wa Kigali, Umurenge wa Kigali uherereyemo.]] [[Dosiye:Nyabugogo_River_Bridge.jpg|thumb|Ikiraro cyo ku mugezi wa Nyabugogo.]] [[Dosiye:Nyabugogo_Bus_Park.jpg|thumb|Ihuriro ry’imodoka rya Nyabugogo rihuza Umujyi wa Kigali n’izindi ntara z’u Rwanda.]] '''Umurenge wa Kigali''' ni umwe mu mirenge icumi igize [[Akarere ka Nyarugenge]], mu [[Umujyi wa Kigali|Mujyi wa Kigali]]. Umurenge ugizwe n’ibice by’umujyi n’iby’icyaro. == Imiterere y’ubuyobozi == Umurenge wa Kigali ugizwe n’utugari dutanu: * Kigali; * Mwendo; * Nyabugogo; * Ruriba; * Rwesero.<ref name="utugari">[https://www.nyarugenge.gov.rw/en/district/sectors-and-cells « Sectors and Cells »], Akarere ka Nyarugenge.</ref> Buri kagari kayoborwa n’umunyamabanga nshingwabikorwa wako.<ref name="utugari" /> == Abaturage == Mu ibarura rusange ry’abaturage n’imiturire ryo mu 2012, Umurenge wa Kigali wari utuwe n’abaturage 30.023. Mu 2022, abaturage bari bageze kuri 61.499, barimo abagabo 32.124 n’abagore 29.375.<ref name="abaturage">[https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/nyarugenge/1103__kigali/ « Kigali (Sector, Rwanda) »], ''City Population'', hashingiwe ku mibare y’Ikigo cy’Igihugu cy’Ibarurishamibare cy’u Rwanda.</ref> Muri abo baturage bo mu 2022, abari batuye mu bice by’umujyi bari 44.185 naho abari batuye mu bice by’icyaro bari 17.314.<ref name="abaturage" /> Abaturage bari munsi y’imyaka 15 bari 22.404, abari hagati y’imyaka 15 na 64 bari 38.004 naho abafite imyaka 65 cyangwa irenga bari 1.091.<ref name="abaturage" /> == Ubumenyi bw’isi == Umurenge wa Kigali uherereye mu burengerazuba bw’Umujyi wa Kigali. Imigezi ya Nyabugogo na Nyabarongo iri mu migezi igaragara hafi y’imbibi zawo. == Ubwikorezi == Mu Kagari ka Nyabugogo no mu nkengero zako hari ibikorwa by’ubwikorezi bihuza ibice bitandukanye by’Umujyi wa Kigali n’izindi ntara z’u Rwanda. == Amashakiro == {{Reflist}} [[Ikiciro:Akarere ka Nyarugenge|Kigali]] [[Ikiciro:Imirenge y’u Rwanda|Kigali]] fbdt83rn9bc9242kjzukknot1uk8y8s Imirenge y’u Rwanda 0 3397 143049 140972 2026-10-22T21:46:56Z Ndahiro derrick 8075 143049 wikitext text/x-wiki '''Imirenge''' (ubumwe: '''umurenge'''; mu [[Igifaransa|Gifaransa]]: ''secteurs''; mu [[Icyongereza]]: ''sectors'') ni inzego z’imiyoborere y’igihugu ziri ku rwego rwa gatatu mu [[Rwanda]], nyuma y’[[Intara y’u Rwanda|intara]] n’[[Uturere tw’u Rwanda|uturere]]. U Rwanda rufite imirenge 416 iri mu turere 30. == Imiterere == [[File:Rwanda Sectors.PNG|thumb|250px|Ikarita y’imirenge y’u Rwanda]] Inzego z’imitegekere y’u Rwanda zikurikirana zitya: '''[[Intara y’u Rwanda|Intara]]''' → '''[[Uturere tw’u Rwanda|Uturere]]''' → '''Imirenge''' → '''[[Utugari]]''' → '''[[Imidugudu]]''' Buri karere kagabanyijemo imirenge, buri murenge ukagabanywamo utugari, naho akagari kakagabanywamo imidugudu.<ref name="minaloc">{{Cite web |title=The Republic of Rwanda after Territorial Reform |url=http://www.minaloc.gov.rw/spip.php?rubrique12 |website=Ministry of Local Government (MINALOC) |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402112342/http://www.minaloc.gov.rw/spip.php?rubrique12&var_recherche=sector |archive-date=2015-04-02 |language=en}}</ref> Imiterere y’ubu yashyizweho n’ivugurura ry’inzego z’imitegekere y’igihugu ryatangiye gukurikizwa ku wa 1 Mutarama 2006, ubwo intara 12 zasimbuzwaga intara 4 n’Umujyi wa Kigali, zigabanyijemo uturere 30.<ref name="statoids">{{Cite web |title=Provinces of Rwanda |url=https://statoids.com/urw.html |website=Statoids |language=en}}</ref> == Ubuyobozi == Umurenge uyoborwa n’'''Umunyamabanga Nshingwabikorwa''' afatanyije n’'''Inama Njyanama''' y’umurenge itorwa n’abaturage. Umurenge ushinzwe gushyira mu bikorwa gahunda za Leta n’iz’akarere, no gufasha abaturage mu bikorwa byo kwiteza imbere. == Imibare muri rusange == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Intara / Umujyi !! Uturere !! Imirenge |- | style="text-align:left" | [[Kigali|Umujyi wa Kigali]] || 3 || 35 |- | style="text-align:left" | [[Intara y'amajyepfo|Intara y’Amajyepfo]] || 8 || 101 |- | style="text-align:left" | [[Intara y'Uburengerazuba|Intara y’Iburengerazuba]] || 7 || 96 |- | style="text-align:left" | [[Intara y’Amajyaruguru y’u Rwanda|Intara y’Amajyaruguru]] || 5 || 89 |- | style="text-align:left" | [[Intara y'Iburasirazuba|Intara y’Iburasirazuba]] || 7 || 95 |- ! Igiteranyo !! 30 !! 416 |} == Urutonde rw’imirenge == Urutonde rukurikira rugaragaza imirenge y’akarere kamwe kamwe, ikurikiranye hakurikijwe inyuguti. Imirenge myinshi ifite amazina amwe iri mu turere dutandukanye (urugero: Remera, Karama, Ngoma, Murambi…). === Umujyi wa Kigali === {| class="wikitable" ! Ikarita !! Akarere !! Umubare !! Imirenge |- | [[File:GasaboDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Gasabo]] | '''[[Akarere ka Gasabo|Gasabo]]''' | style="text-align:center" | 15 | [[Umurenge wa Bumbogo|Bumbogo]] · [[Umurenge wa Gatsata|Gatsata]] · [[Umurenge wa Gikomero|Gikomero]] · [[Gisozi]] · [[Umurenge wa Jabana|Jabana]] · [[Umurenge wa Jali|Jali]] · [[Umurenge wa Kacyiru|Kacyiru]] · [[Umurenge wa Kimihurura|Kimihurura]] · [[Umurenge wa Kimironko|Kimironko]] · [[Umurenge wa Kinyinya|Kinyinya]] · [[Umurenge wa Ndera|Ndera]] · [[Umurenge wa Nduba|Nduba]] · [[Umurenge wa Remera (Gasabo)|Remera]] · [[Umurenge wa Rusororo|Rusororo]] · [[Umurenge wa Rutunga|Rutunga]] |- | [[File:KicukiroDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Kicukiro]] | '''[[Akarere ka Kicukiro|Kicukiro]]''' | style="text-align:center" | 10 | [[Umurenge wa Gahanga|Gahanga]] · [[Umurenge wa Gatenga|Gatenga]] · [[Gikondo]] · [[Umurenge wa Kagarama|Kagarama]] · [[Umurenge wa Kanombe|Kanombe]] · [[Umurenge wa Kicukiro|Kicukiro]] · [[Umurenge wa Kigarama (Kicukiro)|Kigarama]] · [[Umurenge wa Masaka|Masaka]] · [[Umurenge wa Niboye|Niboye]] · [[Umurenge wa Nyarugunga|Nyarugunga]] |- | [[File:NyarugengeDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Nyarugenge]] | '''[[Akarere ka Nyarugenge|Nyarugenge]]''' | style="text-align:center" | 10 | [[Umurenge wa Gitega|Gitega]] · [[Umurenge wa Kanyinya|Kanyinya]] · [[Umurenge wa Kigali|Kigali]] · [[Umurenge wa Kimisagara|Kimisagara]] · [[Umurenge wa Mageragere|Mageragere]] · [[Umurenge wa Muhima|Muhima]] · [[Umurenge wa Nyakabanda|Nyakabanda]] · [[Nyamirambo]] · [[Umurenge wa Nyarugenge (Nyarugenge)|Nyarugenge]] · [[Rwezamenyo]] |- ! colspan="2" | Igiteranyo !! 35 !! |} === Intara y’Amajyepfo === {| class="wikitable" ! Ikarita !! Akarere !! Umubare !! Imirenge |- | [[File:GisagaraDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Gisagara]] | '''[[Akarere ka Gisagara|Gisagara]]''' | style="text-align:center" | 13 | [[Umurenge wa Gikonko|Gikonko]] · [[Umurenge wa Gishubi|Gishubi]] · [[Umurenge wa Kansi|Kansi]] · [[Umurenge wa Kibirizi|Kibilizi]] · [[Umurenge wa Kigembe|Kigembe]] · [[Umurenge wa Mamba|Mamba]] · [[Umurenge wa Muganza (Gisagara)|Muganza]] · [[Umurenge wa Mugombwa|Mugombwa]] · [[Umurenge wa Mukindo|Mukindo]] · [[Umurenge wa Musha (Gisagara)|Musha]] · [[Umurenge wa Ndora|Ndora]] · [[Umurenge wa Nyanza|Nyanza]] · [[Umurenge wa Save|Save]] |- | [[File:HuyeDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Huye]] | '''[[Akarere ka Huye|Huye]]''' | style="text-align:center" | 14 | [[Umurenge wa Gishamvu|Gishamvu]] · [[Umurenge wa Huye|Huye]] · [[Umurenge wa Karama (Huye)|Karama]] · [[Umurenge wa Kigoma|Kigoma]] · [[Umurenge wa Kinazi (Huye)|Kinazi]] · [[Umurenge wa Maraba|Maraba]] · [[Umurenge wa Mbazi (Huye)|Mbazi]] · [[Umurenge wa Mukura (Huye)|Mukura]] · [[Umurenge wa Ngoma (Huye)|Ngoma]] · [[Umurenge wa Ruhashya|Ruhashya]] · [[Umurenge wa Rusatira|Rusatira]] · [[Umurenge wa Rwaniro|Rwaniro]] · [[Umurenge wa Simbi|Simbi]] · [[Umurenge wa Tumba|Tumba]] |- | [[File:KamonyiDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Kamonyi]] | '''[[Akarere ka Kamonyi|Kamonyi]]''' | style="text-align:center" | 12 | [[Umurenge wa Gacurabwenge|Gacurabwenge]] · [[Umurenge wa Karama (Kamonyi)|Karama]] · [[Umurenge wa Kayenzi|Kayenzi]] · [[Umurenge wa Kayumbu|Kayumbu]] · [[Umurenge wa Mugina|Mugina]] · [[Umurenge wa Musambira|Musambira]] · [[Umurenge wa Ngamba|Ngamba]] · [[Umurenge wa Nyamiyaga (Kamonyi)|Nyamiyaga]] · [[Umurenge wa Nyarubaka|Nyarubaka]] · [[Umurenge wa Rugalika|Rugalika]] · [[Umurenge wa Rukoma|Rukoma]] · [[Umurenge wa Runda|Runda]] |- | [[File:MuhangaDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Muhanga]] | '''[[Akarere ka Muhanga|Muhanga]]''' | style="text-align:center" | 12 | [[Umurenge wa Cyeza|Cyeza]] · [[Umurenge wa Kabacuzi|Kabacuzi]] · [[Umurenge wa Kibangu|Kibangu]] · [[Umurenge wa Kiyumba|Kiyumba]] · [[Umurenge wa Muhanga|Muhanga]] · [[Umurenge wa Mushishiro|Mushishiro]] · [[Umurenge wa Nyabinoni|Nyabinoni]] · [[Umurenge wa Nyamabuye|Nyamabuye]] · [[Umurenge wa Nyarusange|Nyarusange]] · [[Umurenge wa Rongi|Rongi]] · [[Umurenge wa Rugendabari (Muhanga)|Rugendabari]] · [[Umurenge wa Shyogwe|Shyogwe]] |- | [[File:NyamagabeDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Nyamagabe]] | '''[[Akarere ka Nyamagabe|Nyamagabe]]''' | style="text-align:center" | 17 | [[Umurenge wa Buruhukiro|Buruhukiro]] · [[Umurenge wa Cyanika (Nyamagabe)|Cyanika]] · [[Umurenge wa Gasaka|Gasaka]] · [[Umurenge wa Gatare|Gatare]] · [[Umurenge wa Kaduha|Kaduha]] · [[Umurenge wa Kamegeli|Kamegeli]] · [[Umurenge wa Kibirizi (Nyamagabe)|Kibirizi]] · [[Umurenge wa Kibumbwe|Kibumbwe]] · [[Umurenge wa Kitabi|Kitabi]] · [[Umurenge wa Mbazi (Nyamagabe)|Mbazi]] · [[Umurenge wa Mugano|Mugano]] · [[Umurenge wa Musange|Musange]] · [[Umurenge wa Musebeya|Musebeya]] · [[Umurenge wa Mushubi|Mushubi]] · [[Umurenge wa Nkomane|Nkomane]] · [[Umurenge wa Tare|Tare]] · [[Umurenge wa Uwinkingi|Uwinkingi]] |- | [[File:NyanzaDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Nyanza]] | '''[[Akarere ka Nyanza|Nyanza]]''' | style="text-align:center" | 10 | [[Busasamana]] · [[Umurenge wa Busoro|Busoro]] · [[Umurenge wa Cyabakamyi|Cyabakamyi]] · [[Umurenge wa Kibirizi (Nyanza)|Kibirizi]] · [[Umurenge wa Kigoma (Nyanza)|Kigoma]] · [[Umurenge wa Mukingo|Mukingo]] · [[Umurenge wa Muyira|Muyira]] · [[Umurenge wa Ntyazo|Ntyazo]] · [[Umurenge wa Nyagisozi (Nyanza)|Nyagisozi]] · [[Umurenge wa Rwabicuma|Rwabicuma]] |- | [[File:NyaruguruDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Nyaruguru]] | '''[[Akarere ka Nyaruguru|Nyaruguru]]''' | style="text-align:center" | 14 | [[Umurenge wa Busanze|Busanze]] · [[Umurenge wa Cyahinda|Cyahinda]] · [[Umurenge wa Kibeho|Kibeho]] · [[Umurenge wa Kivu|Kivu]] · [[Umurenge wa Mata|Mata]] · [[Umurenge wa Muganza (Nyaruguru)|Muganza]] · [[Umurenge wa Munini|Munini]] · [[Umurenge wa Ngera|Ngera]] · [[Umurenge wa Ngoma|Ngoma]] · [[Umurenge wa Nyabimata|Nyabimata]] · [[Umurenge wa Nyagisozi|Nyagisozi]] · [[Umurenge wa Ruheru|Ruheru]] · [[Umurenge wa Ruramba|Ruramba]] · [[Umurenge wa Rusenge|Rusenge]] |- | [[File:RuhangoDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Ruhango]] | '''[[Akarere ka Ruhango|Ruhango]]''' | style="text-align:center" | 9 | [[Umurenge wa Bweramana|Bweramana]] · [[Umurenge wa Byimana|Byimana]] · [[Umurenge wa Kabagari|Kabagari]] · [[Umurenge wa Kinazi (Ruhango)|Kinazi]] · [[Umurenge wa Kinihira (Ruhango)|Kinihira]] · [[Umurenge wa Mbuye|Mbuye]] · [[Umurenge wa Mwendo|Mwendo]] · [[Umurenge wa Ntongwe|Ntongwe]] · [[Umurenge wa Ruhango (Ruhango)|Ruhango]] |- ! colspan="2" | Igiteranyo !! 101 !! |} === Intara y’Iburengerazuba === {| class="wikitable" ! Ikarita !! Akarere !! Umubare !! Imirenge |- | [[File:KarongiDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Karongi]] | '''[[Akarere ka Karongi|Karongi]]''' | style="text-align:center" | 13 | [[Umurenge wa Bwishyura|Bwishyura]] · [[Umurenge wa Gashari|Gashari]] · [[Umurenge wa Gishyita|Gishyita]] · [[Umurenge wa Gitesi|Gitesi]] · [[Umurenge wa Mubuga|Mubuga]] · [[Umurenge wa Murambi (Karongi)|Murambi]] · [[Umurenge wa Murundi (Karongi)|Murundi]] · [[Umurenge wa Mutuntu|Mutuntu]] · [[Umurenge wa Rubengera|Rubengera]] · [[Umurenge wa Rugabano|Rugabano]] · [[Umurenge wa Ruganda|Ruganda]] · [[Umurenge wa Rwankuba|Rwankuba]] · [[Umurenge wa Twumba|Twumba]] |- | [[File:NgororeroDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Ngororero]] | '''[[Akarere ka Ngororero|Ngororero]]''' | style="text-align:center" | 13 | [[Umurenge wa Bwira|Bwira]] · [[Umurenge wa Gatumba|Gatumba]] · [[Umurenge wa Hindiro|Hindiro]] · [[Umurenge wa Kabaya|Kabaya]] · [[Umurenge wa Kageyo (Ngororero)|Kageyo]] · [[Umurenge wa Kavumu|Kavumu]] · [[Umurenge wa Matyazo|Matyazo]] · [[Umurenge wa Muhanda|Muhanda]] · [[Umurenge wa Muhororo|Muhororo]] · [[Umurenge wa Ndaro|Ndaro]] · [[Umurenge wa Ngororero|Ngororero]] · [[Umurenge wa Nyange|Nyange]] · [[Umurenge wa Sovu|Sovu]] |- | [[File:NyabihuDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Nyabihu]] | '''[[Akarere ka Nyabihu|Nyabihu]]''' | style="text-align:center" | 12 | [[Umurenge wa Bigogwe|Bigogwe]] · [[Umurenge wa Jenda|Jenda]] · [[Umurenge wa Jomba|Jomba]] · [[Umurenge wa Kabatwa|Kabatwa]] · [[Umurenge wa Karago|Karago]] · [[Umurenge wa Kintobo|Kintobo]] · [[Umurenge wa Mukamira|Mukamira]] · [[Umurenge wa Muringa|Muringa]] · [[Umurenge wa Rambura|Rambura]] · [[Umurenge wa Rugera|Rugera]] · [[Umurenge wa Rurembo|Rurembo]] · [[Umurenge wa Shyira|Shyira]] |- | [[File:NyamashekeDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Nyamasheke]] | '''[[Akarere ka Nyamasheke|Nyamasheke]]''' | style="text-align:center" | 15 | [[Umurenge wa Bushekeri|Bushekeri]] · [[Umurenge wa Bushenge|Bushenge]] · [[Umurenge wa Cyato|Cyato]] · [[Umurenge wa Gihombo|Gihombo]] · [[Umurenge wa Kagano|Kagano]] · [[Umurenge wa Kanjongo|Kanjongo]] · [[Umurenge wa Karambi|Karambi]] · [[Umurenge wa Karengera|Karengera]] · [[Umurenge wa Kirimbi|Kirimbi]] · [[Umurenge wa Macuba|Macuba]] · [[Umurenge wa Mahembe|Mahembe]] · [[Umurenge wa Nyabitekeri|Nyabitekeri]] · [[Umurenge wa Rangiro|Rangiro]] · [[Umurenge wa Ruharambuga|Ruharambuga]] · [[Umurenge wa Shangi|Shangi]] |- | [[File:RubavuDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Rubavu]] | '''[[Akarere ka Rubavu|Rubavu]]''' | style="text-align:center" | 12 | [[Umurenge wa Bugeshi|Bugeshi]] · [[Umurenge wa Busasamana|Busasamana]] · [[Umurenge wa Cyanzarwe|Cyanzarwe]] · [[Umurenge wa Gisenyi|Gisenyi]] · [[Umurenge wa Kanama|Kanama]] · [[Umurenge wa Kanzenze|Kanzenze]] · [[Umurenge wa Mudende|Mudende]] · [[Umurenge wa Nyakiliba|Nyakiliba]] · [[Umurenge wa Nyamyumba|Nyamyumba]] · [[Umurenge wa Nyundo|Nyundo]] · [[Umurenge wa Rubavu|Rubavu]] · [[Umurenge wa Rugerero|Rugerero]] |- | [[File:RusiziDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Rusizi]] | '''[[Akarere ka Rusizi|Rusizi]]''' | style="text-align:center" | 18 | [[Umurenge wa Bugarama|Bugarama]] · [[Umurenge wa Butare|Butare]] · [[Umurenge wa Bweyeye|Bweyeye]] · [[Umurenge wa Gashonga|Gashonga]] · [[Umurenge wa Giheke|Giheke]] · [[Umurenge wa Gihundwe|Gihundwe]] · [[Umurenge wa Gikundamvura|Gikundamvura]] · [[Umurenge wa Gitambi|Gitambi]] · [[Umurenge wa Kamembe|Kamembe]] · [[Umurenge wa Muganza|Muganza]] · [[Umurenge wa Mururu|Mururu]] · [[Umurenge wa Nkanka|Nkanka]] · [[Umurenge wa Nkombo|Nkombo]] · [[Umurenge wa Nkungu|Nkungu]] · [[Umurenge wa Nyakabuye|Nyakabuye]] · [[Umurenge wa Nyakarenzo|Nyakarenzo]] · [[Umurenge wa Nzahaha|Nzahaha]] · [[Umurenge wa Rwimbogo (Rusizi)|Rwimbogo]] |- | [[File:RutsiroDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Rutsiro]] | '''[[Akarere ka Rutsiro|Rutsiro]]''' | style="text-align:center" | 13 | [[Umurenge wa Boneza|Boneza]] · [[Umurenge wa Gihango|Gihango]] · [[Umurenge wa Kigeyo|Kigeyo]] · [[Umurenge wa Kivumu|Kivumu]] · [[Umurenge wa Manihira|Manihira]] · [[Umurenge wa Mukura (Rutsiro)|Mukura]] · [[Umurenge wa Murunda|Murunda]] · [[Umurenge wa Musasa|Musasa]] · [[Umurenge wa Mushonyi|Mushonyi]] · [[Umurenge wa Mushubati|Mushubati]] · [[Umurenge wa Nyabirasi|Nyabirasi]] · [[Umurenge wa Ruhango (Rutsiro)|Ruhango]] · [[Umurenge wa Rusebeya|Rusebeya]] |- ! colspan="2" | Igiteranyo !! 96 !! |} === Intara y’Amajyaruguru === {| class="wikitable" ! Ikarita !! Akarere !! Umubare !! Imirenge |- | [[File:BureraDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Burera]] | '''[[Akarere ka Burera|Burera]]''' | style="text-align:center" | 17 | [[Umurenge wa Bungwe|Bungwe]] · [[Umurenge wa Butaro|Butaro]] · [[Umurenge wa Cyanika (Burera)|Cyanika]] · [[Umurenge wa Cyeru|Cyeru]] · [[Umurenge wa Gahunga|Gahunga]] · [[Umurenge wa Gatebe|Gatebe]] · [[Umurenge wa Gitovu|Gitovu]] · [[Umurenge wa Kagogo|Kagogo]] · [[Umurenge wa Kinoni|Kinoni]] · [[Umurenge wa Kinyababa|Kinyababa]] · [[Umurenge wa Kivuye|Kivuye]] · [[Umurenge wa Nemba (Burera)|Nemba]] · [[Umurenge wa Rugarama (Burera)|Rugarama]] · [[Umurenge wa Rugendabari (Burera)|Rugendabari]] · [[Umurenge wa Ruhunde|Ruhunde]] · [[Umurenge wa Rusarabuge|Rusarabuge]] · [[Umurenge wa Rwerere|Rwerere]] |- | [[File:GakenkeDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Gakenke]] | '''[[Akarere ka Gakenke|Gakenke]]''' | style="text-align:center" | 19 | [[Umurenge wa Busengo|Busengo]] · [[Umurenge wa Coko|Coko]] · [[Umurenge wa Cyabingo|Cyabingo]] · [[Umurenge wa Gakenke|Gakenke]] · [[Umurenge wa Gashenyi|Gashenyi]] · [[Umurenge wa Janja|Janja]] · [[Umurenge wa Kamubuga|Kamubuga]] · [[Umurenge wa Karambo|Karambo]] · [[Umurenge wa Kivuruga|Kivuruga]] · [[Umurenge wa Mataba|Mataba]] · [[Umurenge wa Minazi|Minazi]] · [[Umurenge wa Mugunga|Mugunga]] · [[Umurenge wa Muhondo|Muhondo]] · [[Umurenge wa Muyongwe|Muyongwe]] · [[Umurenge wa Muzo|Muzo]] · [[Umurenge wa Nemba|Nemba]] · [[Umurenge wa Ruli|Ruli]] · [[Umurenge wa Rusasa|Rusasa]] · [[Umurenge wa Rushashi|Rushashi]] |- | [[File:GicumbiDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Gicumbi]] | '''[[Akarere ka Gicumbi|Gicumbi]]''' | style="text-align:center" | 21 | [[Umurenge wa Bukure|Bukure]] · [[Umurenge wa Bwisige|Bwisige]] · [[Byumba]] · [[Umurenge wa Cyumba|Cyumba]] · [[Umurenge wa Giti|Giti]] · [[Umurenge wa Kageyo (Gicumbi)|Kageyo]] · [[Umurenge wa Kaniga|Kaniga]] · [[Umurenge wa Manyagiro|Manyagiro]] · [[Umurenge wa Miyove|Miyove]] · [[Umurenge wa Mukarange (Gicumbi)|Mukarange]] · [[Umurenge wa Muko (Gicumbi)|Muko]] · [[Umurenge wa Mutete|Mutete]] · [[Nyamiyaga]] · [[Umurenge wa Nyankenke|Nyankenke]] · [[Umurenge wa Rubaya|Rubaya]] · [[Umurenge wa Rukomo (Gicumbi)|Rukomo]] · [[Umurenge wa Rushaki|Rushaki]] · [[Umurenge wa Rutare|Rutare]] · [[Umurenge wa Ruvune|Ruvune]] · [[Umurenge wa Rwamiko|Rwamiko]] · [[Umurenge wa Shangasha|Shangasha]] |- | [[File:MusanzeDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Musanze]] | '''[[Akarere ka Musanze|Musanze]]''' | style="text-align:center" | 15 | [[Umurenge wa Busogo|Busogo]] · [[Umurenge wa Cyuve|Cyuve]] · [[Umurenge wa Gacaca|Gacaca]] · [[Umurenge wa Gashaki|Gashaki]] · [[Umurenge wa Gataraga|Gataraga]] · [[Umurenge wa Kimonyi|Kimonyi]] · [[Umurenge wa Kinigi|Kinigi]] · [[Umurenge wa Muhoza|Muhoza]] · [[Umurenge wa Muko (Musanze)|Muko]] · [[Umurenge wa Musanze|Musanze]] · [[Umurenge wa Nkotsi|Nkotsi]] · [[Umurenge wa Nyange (Musanze)|Nyange]] · [[Umurenge wa Remera (Musanze)|Remera]] · [[Umurenge wa Rwaza|Rwaza]] · [[Umurenge wa Shingiro|Shingiro]] |- | [[File:RulindoDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Rulindo]] | '''[[Akarere ka Rulindo|Rulindo]]''' | style="text-align:center" | 17 | [[Umurenge wa Base|Base]] · [[Umurenge wa Burega|Burega]] · [[Umurenge wa Bushoki|Bushoki]] · [[Umurenge wa Buyoga|Buyoga]] · [[Umurenge wa Cyinzuzi|Cyinzuzi]] · [[Umurenge wa Cyungo|Cyungo]] · [[Umurenge wa Kinihira (Rulindo)|Kinihira]] · [[Umurenge wa Kisaro|Kisaro]] · [[Umurenge wa Masoro|Masoro]] · [[Umurenge wa Mbogo|Mbogo]] · [[Umurenge wa Murambi|Murambi]] · [[Umurenge wa Ngoma (Rulindo)|Ngoma]] · [[Umurenge wa Ntarabana|Ntarabana]] · [[Umurenge wa Rukozo|Rukozo]] · [[Umurenge wa Rusiga|Rusiga]] · [[Umurenge wa Shyorongi|Shyorongi]] · [[Umurenge wa Tumba (Rulindo)|Tumba]] |- ! colspan="2" | Igiteranyo !! 89 !! |} === Intara y’Iburasirazuba === {| class="wikitable" ! Ikarita !! Akarere !! Umubare !! Imirenge |- | [[File:BugeseraDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Bugesera]] | '''[[Akarere ka Bugesera|Bugesera]]''' | style="text-align:center" | 15 | [[Gashora]] · [[Umurenge wa Juru|Juru]] · [[Umurenge wa Kamabuye|Kamabuye]] · [[Umurenge wa Mareba|Mareba]] · [[Umurenge wa Mayange|Mayange]] · [[Umurenge wa Musenyi|Musenyi]] · [[Umurenge wa Mwogo|Mwogo]] · [[Umurenge wa Ngeruka|Ngeruka]] · [[Umurenge wa Ntarama|Ntarama]] · [[Nyamata]] · [[Umurenge wa Nyarugenge|Nyarugenge]] · [[Rilima]] · [[Umurenge wa Ruhuha|Ruhuha]] · [[Umurenge wa Rweru|Rweru]] · [[Umurenge wa Shyara|Shyara]] |- | [[File:GatsiboDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Gatsibo]] | '''[[Akarere ka Gatsibo|Gatsibo]]''' | style="text-align:center" | 14 | [[Umurenge wa Gasange|Gasange]] · [[Umurenge wa Gatsibo|Gatsibo]] · [[Umurenge wa Gitoki|Gitoki]] · [[Umurenge wa Kabarore|Kabarore]] · [[Umurenge wa Kageyo (Gatsibo)|Kageyo]] · [[Umurenge wa Kiramuruzi|Kiramuruzi]] · [[Umurenge wa Kiziguro|Kiziguro]] · [[Muhura]] · [[Umurenge wa Murambi (Gatsibo)|Murambi]] · [[Umurenge wa Ngarama|Ngarama]] · [[Umurenge wa Nyagihanga|Nyagihanga]] · [[Umurenge wa Remera (Gatsibo)|Remera]] · [[Umurenge wa Rugarama (Gatsibo)|Rugarama]] · [[Umurenge wa Rwimbogo (Gatsibo)|Rwimbogo]] |- | [[File:KayonzaDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Kayonza]] | '''[[Akarere ka Kayonza|Kayonza]]''' | style="text-align:center" | 12 | [[Umurenge wa Gahini|Gahini]] · [[Umurenge wa Kabare|Kabare]] · [[Umurenge wa Kabarondo|Kabarondo]] · [[Umurenge wa Mukarange|Mukarange]] · [[Umurenge wa Murama|Murama]] · [[Umurenge wa Murundi|Murundi]] · [[Umurenge wa Mwiri|Mwiri]] · [[Umurenge wa Ndego|Ndego]] · [[Umurenge wa Nyamirama|Nyamirama]] · [[Umurenge wa Rukara|Rukara]] · [[Umurenge wa Ruramira|Ruramira]] · [[Umurenge wa Rwinkwavu|Rwinkwavu]] |- | [[File:KireheDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Kirehe]] | '''[[Akarere ka Kirehe|Kirehe]]''' | style="text-align:center" | 12 | [[Umurenge wa Gahara|Gahara]] · [[Umurenge wa Gatore|Gatore]] · [[Umurenge wa Kigarama (Kirehe)|Kigarama]] · [[Umurenge wa Kigina|Kigina]] · [[Umurenge wa Kirehe|Kirehe]] · [[Umurenge wa Mahama|Mahama]] · [[Umurenge wa Mpanga|Mpanga]] · [[Umurenge wa Musaza|Musaza]] · [[Umurenge wa Mushikiri|Mushikiri]] · [[Umurenge wa Nasho|Nasho]] · [[Umurenge wa Nyamugari|Nyamugari]] · [[Umurenge wa Nyarubuye|Nyarubuye]] |- | [[File:NgomaDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Ngoma]] | '''[[Akarere ka Ngoma|Ngoma]]''' | style="text-align:center" | 14 | [[Umurenge wa Gashanda|Gashanda]] · [[Jarama]] · [[Umurenge wa Karembo|Karembo]] · [[Umurenge wa Kazo|Kazo]] · [[Umurenge wa Kibungo|Kibungo]] · [[Umurenge wa Mugesera|Mugesera]] · [[Umurenge wa Murama (Ngoma)|Murama]] · [[Umurenge wa Mutenderi|Mutenderi]] · [[Umurenge wa Remera (Ngoma)|Remera]] · [[Umurenge wa Rukira|Rukira]] · [[Umurenge wa Rukumberi|Rukumberi]] · [[Umurenge wa Rurenge|Rurenge]] · [[Umurenge wa Sake|Sake]] · [[Umurenge wa Zaza|Zaza]] |- | [[File:NyagatareDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Nyagatare]] | '''[[Akarere ka Nyagatare|Nyagatare]]''' | style="text-align:center" | 14 | [[Umurenge wa Gatunda|Gatunda]] · [[Umurenge wa Karama (Nyagatare)|Karama]] · [[Umurenge wa Karangazi|Karangazi]] · [[Umurenge wa Katabagemu|Katabagemu]] · [[Umurenge wa Kiyombe|Kiyombe]] · [[Umurenge wa Matimba|Matimba]] · [[Umurenge wa Mimuli|Mimuli]] · [[Umurenge wa Mukama|Mukama]] · [[Umurenge wa Musheli|Musheli]] · [[Umurenge wa Nyagatare|Nyagatare]] · [[Umurenge wa Rukomo (Nyagatare)|Rukomo]] · [[Umurenge wa Rwempasha|Rwempasha]] · [[Umurenge wa Rwimiyaga|Rwimiyaga]] · [[Umurenge wa Tabagwe|Tabagwe]] |- | [[File:RwamaganaDist.png|70px|Ikarita y’Akarere ka Rwamagana]] | '''[[Akarere ka Rwamagana|Rwamagana]]''' | style="text-align:center" | 14 | [[Umurenge wa Fumbwe|Fumbwe]] · [[Umurenge wa Gahengeri|Gahengeri]] · [[Umurenge wa Gishari|Gishari]] · [[Umurenge wa Karenge|Karenge]] · [[Umurenge wa Kigabiro|Kigabiro]] · [[Umurenge wa Muhazi|Muhazi]] · [[Munyaga]] · [[Umurenge wa Munyiginya|Munyiginya]] · [[Umurenge wa Musha|Musha]] · [[Umurenge wa Muyumbu|Muyumbu]] · [[Umurenge wa Mwulire|Mwulire]] · [[Umurenge wa Nyakariro|Nyakariro]] · [[Umurenge wa Nzige|Nzige]] · [[Umurenge wa Rubona|Rubona]] |- ! colspan="2" | Igiteranyo !! 95 !! |} == Inyandiko == {{Reflist}} == Reba kandi == === Ingingo zijyanye === * [[Intara y’u Rwanda]] * [[Uturere tw’u Rwanda]] * [[Utugari]] * [[Imidugudu]] [[Ikiciro:Imirenge y’u Rwanda| ]] [[Ikiciro:Rwanda]] oq42ww11e2owihy2a01m9xlneqatryi Intara y’Amajyaruguru y’u Rwanda 0 3409 143047 142914 2026-10-22T21:30:18Z Score Beethoven 11559 143047 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Intara y’Amajyaruguru''' ni imwe mu [[Intara z’u Rwanda|ntara]] enye z’[[Rwanda|u Rwanda]]. Iherereye mu majyaruguru y’igihugu. Ihana imbibi n’[[Ubugande]] na [[Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo]]. Intara y’Amajyaruguru igizwe n’uturere dutanu: [[Akarere ka Burera|Burera]], [[Akarere ka Gakenke|Gakenke]], [[Akarere ka Gicumbi|Gicumbi]], [[Akarere ka Musanze|Musanze]] na [[Akarere ka Rulindo|Rulindo]]. Muri 2022, Intara y’Amajyaruguru yari ifite abaturage 2 038 511. == Imiterere == [[File:Mt Muhabura lake view.jpg|thumb|left|Ikirunga cya Muhabura]] Intara y’Amajyaruguru ifite ubuso bwa km² 3 293,3.<ref name="intara"/> Mu majyaruguru, ihana imbibi n’Ubugande na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo. Mu burasirazuba, ihana imbibi n’[[Intara y'Iburasirazuba]]. Mu burengerazuba, ihana imbibi n’[[Intara y'Uburengerazuba]]. Mu majyepfo, ihana imbibi n’[[Intara y'amajyepfo|Intara y'Amajyepfo]] n’[[Kigali|Umujyi wa Kigali]].<ref name="intara"/> == Amateka == Intara y’Amajyaruguru yashyizweho n’Itegeko Ngenga n° 29/2005 ryo ku wa 31 Ukuboza 2005. Iryo tegeko rigena inzego z’imitegekere y’igihugu. Ryashyize icyicaro cy’intara i Kinihira, mu [[Akarere ka Rulindo|Karere ka Rulindo]].<ref name="itegeko"/> Intara y’Amajyaruguru ihuye n’icyahoze ari intara ya Ruhengeri, iya [[Byumba]] n’igice cy’intara ya Kigali Ngali.<ref name="statoids"/> == Ubuyobozi == Ubu ibiro by’Intara y’Amajyaruguru biri mu [[Akarere ka Musanze|Karere ka Musanze]]. Intara igizwe n’uturere 5, [[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 89 n’[[Akagari|utugari]] 414.<ref name="intara"/> {| class="wikitable sortable" ! Akarere !! Abaturage (2022)<ref name="citypop"/> |- | [[Akarere ka Burera|Burera]] || 387 729 |- | [[Akarere ka Gakenke|Gakenke]] || 365 292 |- | [[Akarere ka Gicumbi|Gicumbi]] || 448 824 |- | [[Akarere ka Musanze|Musanze]] || 476 522 |- | [[Akarere ka Rulindo|Rulindo]] || 360 144 |- ! Intara y’Amajyaruguru !! 2 038 511 |} == Umushinga wa Geopark ya UNESCO == [[File:Burera lake hill view.jpg|thumb|left|Ikiyaga cya Burera]] Ku wa 11 Kamena 2026, u Rwanda rwatangije gahunda yo gusaba ko Intara y’Amajyaruguru yemerwa nka UNESCO Global Geopark. Icyo gikorwa cyabereye mu Karere ka Musanze.<ref name="ingeri"/> Hamaze kugaragazwa ahantu 16 hafite agaciro mu bumenyi bw’isi.<ref name="ingeri"/> Muri aho hantu harimo [[Pariki y’Igihugu y’Ibirunga]], [[Ubuvumo bwa Musanze]], [[Ikiyaga cya Burera]], [[Ikiyaga cya Ruhondo]] n’[[Urugezi]].<ref name="ingeri"/><ref name="igihe"/> Iyo geopark yaba iya mbere mu Rwanda.<ref name="ingeri"/> == Inyandiko == {{Reflist|refs= <ref name="intara">{{Cite web |title=About Province |url=https://northernprovince.gov.rw/en/province/about-province |publisher=Northern Province |access-date=2026-10-22 |language=en}}</ref> <ref name="itegeko">{{Cite web |title=Itegeko Ngenga N° 29/2005 ryo kuwa 31/12/2005 rigena inzego z’imitegekere y’igihugu cy’u Rwanda |url=https://archive.gazettes.africa/archive/rw/2005/rw-government-gazette-dated-2005-12-31-no-special.pdf |website=Igazeti ya Leta ya Repubulika y’u Rwanda |date=2005-12-31 |access-date=2026-10-22}}</ref> <ref name="statoids">{{Cite web |title=Rwanda Provinces |url=https://statoids.com/urw.html |website=Statoids |access-date=2026-10-22 |language=en}}</ref> <ref name="citypop">{{Cite web |title=Nord (Province, Rwanda) – Districts |url=https://citypopulation.de/en/rwanda/admin/4__nord/ |website=City Population |access-date=2026-10-22 |language=en}}</ref> <ref name="ingeri">{{Cite news |title=Rwanda launches bid for first UNESCO Global Geopark in Northern Province |url=https://news.ingeri.rw/eng/rwanda-launches-bid-for-first-unesco-global-geopark-in-northern-province |work=Ingeri |date=2026-06-14 |access-date=2026-10-22 |language=en}}</ref> <ref name="igihe">{{Cite news |title=Impamvu u Rwanda rushaka ko Intara y’Amajyaruguru ijya muri ‘UNESCO Global Geopark’ |url=https://mobile.igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/bimwe-mu-bizafasha-intara-y-amajyarugura-kuba-mu-bice-bya-unesco-global-geopark |work=IGIHE |date=2026-06-21 |access-date=2026-10-22}}</ref> }} == Reba kandi == === Ingingo zijyanye === * [[Intara z’u Rwanda]] * [[Pariki y’Igihugu y’Ibirunga]] === Ihuza ryo hanze === * [https://northernprovince.gov.rw Urubuga rw’Intara y’Amajyaruguru] * [[commons:Category:North Province, Rwanda|Amafoto y’Intara y’Amajyaruguru kuri Wikimedia Commons]] {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Intara y’Amajyaruguru y’U Rwanda| ]] [[Ikiciro:Intara y’u Rwanda]] [[Ikiciro:Rwanda geography]] jkmt2nlb3nziirm85u5t6uo1qoku032 143055 143047 2026-10-23T04:44:10Z Score Beethoven 11559 143055 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Intara y’Amajyaruguru''' ni imwe mu [[Intara z’u Rwanda|ntara enye z’u Rwanda]]. Iri mu majyaruguru y’igihugu. Ibiro byayo biri mu [[Akarere ka Musanze]]. Ifite ubuso bwa 3 293,3 km² n’abaturage 2 038 511 (2022). Igizwe n’uturere dutanu, kandi ihana imbibi na [[Ubugande]] na [[Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo]]. == Amateka == Intara y’Amajyaruguru yashyizweho n’Itegeko Ngenga n° 29/2005 ryo ku wa 31 Ukuboza 2005.<ref name="itegeko">{{Cite web |url=https://archive.gazettes.africa/archive/rw/2005/rw-government-gazette-dated-2005-12-31-no-special.pdf |title=Itegeko Ngenga n° 29/2005 ryo ku wa 31/12/2005 rigena inzego z’imitegekere y’Igihugu cy’u Rwanda |website=Igazeti ya Leta ya Repubulika y’u Rwanda |date=2005-12-31 |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Iryo tegeko ryagabanyije u Rwanda mu ntara enye n’[[Kigali|Umujyi wa Kigali]].<ref name="itegeko"/> Mbere y’icyo gihe, u Rwanda rwari rufite intara 12. Kugeza mu 2002, izo ntara zitwaga perefegitura. Intara y’Amajyaruguru yahurije hamwe intara za kera za Ruhengeri na [[Byumba]]. Yongeyeho kandi igice cy’intara ya Kigali Ngali.<ref name="statoids">{{Cite web |url=https://statoids.com/urw.html |title=Provinces of Rwanda |website=Statoids |language=en |access-date=2026-10-23}}</ref> Itegeko ryashyize icyicaro cy’Intara i Kinihira, mu [[Akarere ka Rulindo]].<ref name="itegeko"/> Ubu ibiro by’Intara biri mu Murenge wa Cyuve, mu [[Akarere ka Musanze]].<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.northernprovince.gov.rw/intara-1/menya-intara |title=Menya Intara |website=Intara y’Amajyaruguru |language=rw |access-date=2026-10-23}}</ref> Guverineri w’Intara ni Maurice Mugabowagahunde, kuva ku wa 10 Kanama 2023.<ref>{{Cite web |url=https://www.northernprovince.gov.rw/intara/ubuyobozi-bwintara |title=Ubuyobozi bw’Intara |website=Intara y’Amajyaruguru |language=rw |access-date=2026-10-23}}</ref> == Imiterere n’imbibi == [[File:Mt Muhabura lake view.jpg|thumb|left|Ikirunga cya Muhabura]] Intara y’Amajyaruguru ihana imbibi n’ibihugu bibiri. Mu majyaruguru ihana imbibi na [[Ubugande]] na [[Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo]]. Mu burasirazuba ihana imbibi n’[[Intara y'Iburasirazuba]]. Mu burengerazuba ihana imbibi n’[[Intara y'Uburengerazuba]]. Mu majyepfo ihana imbibi n’[[Intara y'amajyepfo|Intara y'Amajyepfo]] n’[[Kigali|Umujyi wa Kigali]].<ref name="menya"/> [[Ikiyaga cya Muhazi]] kiri ku rubibi rwayo rw’amajyepfo y’iburasirazuba.<ref name="itegeko"/> Ku wa 11 Kamena 2026, u Rwanda rwatangije gahunda yo gusaba ko Intara y’Amajyaruguru yemerwa nka UNESCO Global Geopark. Hamaze kugaragazwa ahantu 16 hafite agaciro mu bumenyi bw’isi.<ref name="ingeri">{{Cite news |url=https://news.ingeri.rw/eng/rwanda-launches-bid-for-first-unesco-global-geopark-in-northern-province |title=Rwanda launches bid for first UNESCO Global Geopark in Northern Province |work=Ingeri |date=2026-06-14 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> Muri aho hantu harimo [[Pariki y’Igihugu y’Ibirunga]], [[Ubuvumo bwa Musanze]], [[Ikiyaga cya Burera]], [[Ikiyaga cya Ruhondo]] n’[[Urugezi]].<ref name="ingeri"/><ref>{{Cite news |url=https://mobile.igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/bimwe-mu-bizafasha-intara-y-amajyarugura-kuba-mu-bice-bya-unesco-global-geopark |title=Impamvu u Rwanda rushaka ko Intara y’Amajyaruguru ijya muri ‘UNESCO Global Geopark’ |work=IGIHE |date=2026-06-21 |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Iyo geopark yaba iya mbere mu Rwanda.<ref name="ingeri"/> == Uturere == [[File:Burera lake hill view.jpg|thumb|left|Ikiyaga cya Burera, mu Karere ka Burera]] Intara y’Amajyaruguru igizwe n’uturere 5, imirenge 89, utugari 414 n’imidugudu 2 740.<ref name="menya"/><ref>{{Cite web |url=https://northernprovince.gov.rw/ |title=Intara y’Amajyaruguru |website=Intara y’Amajyaruguru |language=rw |access-date=2026-10-23}}</ref> Ubucucike ni abaturage 622 kuri km².<ref name="citypop">{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/admin/4__nord/ |title=Nord (Province, Rwanda) – Districts |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-23}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:right" ! Akarere !! Ubuso (km²) !! Abaturage (2012) !! Abaturage (2022) |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Burera|Burera]] || 644,5 || 336 582 || 387 729 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Gakenke|Gakenke]] || 703,9 || 338 234 || 365 292 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Gicumbi|Gicumbi]] || 828,9 || 395 606 || 448 824 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Musanze|Musanze]] || 530,3 || 368 267 || 476 522 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Rulindo|Rulindo]] || 566,7 || 287 681 || 360 144 |- style="font-weight:bold" | style="text-align:left" | Intara yose || 3 276 || 1 726 370 || 2 038 511 |} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [https://northernprovince.gov.rw Urubuga rw’Intara y’Amajyaruguru] * [[commons:Category:North Province, Rwanda|Amafoto y’Intara y’Amajyaruguru]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Intara y’u Rwanda]] [[Ikiciro:Intara y’Amajyaruguru y’U Rwanda| ]] 826pxp6bi1ma0ydc9g7c6xsg28ayz54 Akarere ka Burera 0 3418 143018 142882 2026-10-22T12:00:32Z Score Beethoven 11559 Gutunganya ingingo no kugenzura inyandiko 143018 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Burera''' ni kamwe mu turere dutanu tugize [[Intara y’Amajyaruguru y’u Rwanda|Intara y'Amajyaruguru]] mu [[Rwanda]]. Gahana imbibi na [[Ubugande|Uganda]]. Gafite ubuso bwa 644,5 km² n'abaturage 387 729. Kagizwe n'imirenge 17. == Ubuso n'imbibi == [[File:THE HARVEST TRANSPORTER.jpg|thumb|left|Igare ritwara umusaruro mu Karere ka Burera]] Akarere ka Burera gahana imbibi na Uganda ku birometero 63. Imirenge 6 muri 17 ikora kuri Uganda. Akarere gahana kandi imbibi n'uturere twa [[Akarere ka Gakenke|Gakenke]], [[Akarere ka Musanze|Musanze]], [[Akarere ka Rulindo|Rulindo]] na [[Akarere ka Gicumbi|Gicumbi]].<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.burera.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Akarere |website=burera.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Akarere kagizwe n'[[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 17, [[akagari|utugari]] 69 n'[[imidugudu]] 571. Gafite ubuso bwa 644,5 km². Muri 2022, gafite abaturage 387 729. Abagabo ni 184 782, abagore ni 202 947.<ref name="menya"/> Muri Kamena 2024, hatashywe inyubako nshya y'ibiro by'akarere. Iri mu Murenge wa Rusarabuye, mu Kagari ka Kabona, mu Mudugudu wa Rutuku.<ref>{{Cite web |url=https://igihe.com/mu-rwanda/article/hatashywe-inyubako-y-ibiro-by-akarere-ka-burera-yatwaye-hafi-miliyari-eshatu |title=Hatashywe inyubako y'Ibiro by'Akarere ka Burera yatwaye hafi miliyari 3 Frw |website=IGIHE |date=2024-06-18 |language=rw}}</ref> == Imirenge == Akarere ka Burera kagizwe n'imirenge 17:<ref>{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/44__burera/ |title=Burera (District, Rwanda) – Sectors |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> {{div col|colwidth=15em}} # Bungwe # Butaro # Cyanika # Cyeru # [[Umurenge wa Gahunga|Gahunga]] # Gatebe # Gitovu # Kagogo # Kinoni # Kinyababa # Kivuye # Nemba # Rugarama # Rugengabari # Ruhunde # Rusarabuye # Rwerere {{div col end}} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Burera District|Amafoto y'Akarere ka Burera]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Burera]] [[Ikiciro:Akarere ka Burera| ]] gtmk9u4gk5lmhg64sgyek16guaw8igo Akarere ka Gakenke 0 7449 143019 142920 2026-10-22T12:10:53Z Score Beethoven 11559 Gutunganya ingingo no kugenzura inyandiko 143019 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Gakenke''' ni kamwe mu turere dutanu tugize [[Intara y’Amajyaruguru y’u Rwanda|Intara y'Amajyaruguru]] mu [[Rwanda]]. Gafite ubuso bwa 704,06 km² n'abaturage 365 292. Kagizwe n'imirenge 19. == Ubuso n'imbibi == [[File:Kabuye Hike.jpg|thumb|left|Imisozi yo mu Karere ka Gakenke]] Mu majyaruguru, Akarere ka Gakenke gahana imbibi n'[[Akarere ka Musanze]]. Mu burengerazuba hari uturere twa [[Akarere ka Nyabihu|Nyabihu]] na [[Akarere ka Ngororero|Ngororero]]. Mu majyepfo ashyira uburengerazuba hari [[Akarere ka Muhanga]]. Mu majyepfo hari [[Akarere ka Kamonyi]]. Mu burasirazuba hari [[Akarere ka Rulindo]]. Mu majyaruguru ashyira uburasirazuba hari [[Akarere ka Burera]].<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.gakenke.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Akarere |website=gakenke.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Ibiro by'akarere biri mu Murenge wa Gakenke, mu Kagari ka Rusagara, mu Mudugudu wa Kabaya. Akarere kagizwe n'[[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 19, [[akagari|utugari]] 97 n'[[imidugudu]] 617. Gafite ubuso bwa 704,06 km².<ref name="menya"/> Muri 2022, akarere kari gatuwe n'abaturage 365 292. Abagore ni 192 692, abagabo ni 172 600. Ubucucike ni abaturage 520 kuri km².<ref name="menya"/> Abaturage 96 % batuye mu cyaro.<ref name="nisr">{{Cite web |url=https://www.statistics.gov.rw/sites/default/files/2025-05/Gakenke.pdf |title=Fifth Population and Housing Census, Rwanda, 2022: District Profile, Gakenke |publisher=NISR |date=2023-09-01 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> == Imirenge == Akarere ka Gakenke kagizwe n'imirenge 19:<ref name="menya"/> {{div col|colwidth=15em}} # Busengo # Coko # Cyabingo # Gakenke # Gashenyi # [[Janja sector|Janja]] # Kamubuga # Karambo # Kivuruga # Mataba # Minazi # Mugunga # Muhondo # Muyongwe # Muzo # [[Umurenge wa Nemba|Nemba]] # Ruli # Rusasa # [[Umurenge wa Rushashi|Rushashi]] {{div col end}} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Gakenke District|Amafoto y'Akarere ka Gakenke]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Gakenke]] [[Ikiciro:Akarere ka Gakenke| ]] bax1s6p7jvuatkphnu36853qrqfz4ep Akarere ka Gisagara 0 8024 143023 142887 2026-10-22T13:18:21Z Score Beethoven 11559 Gutunganya ingingo no kugenzura inyandiko 143023 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Gisagara''' ni kamwe mu turere umunani tugize [[Intara y'amajyepfo|Intara y'Amajyepfo]] mu [[Rwanda]]. Gahana imbibi n'[[Uburundi]]. Gafite ubuso bwa 679 km² n'abaturage 397 051. Kagizwe n'imirenge 13. == Ubuso n'imbibi == [[File:Marie (Rwanda FrontLines, January 2013) (8223413021).jpg|thumb|left|upright|Umubyeyi n'abana be imbere y'inzu yabo mu Karere ka Gisagara]] Akarere ka Gisagara gaherereye mu majyepfo y'Intara y'Amajyepfo. Mu majyepfo no mu burasirazuba, gahana imbibi n'Uburundi. Mu majyaruguru hari [[Akarere ka Nyanza]]. Mu burengerazuba hari uturere twa [[Akarere ka Nyaruguru|Nyaruguru]] na [[Akarere ka Huye|Huye]].<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.gisagara.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Akarere |website=gisagara.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Akarere kagizwe n'[[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 13, [[akagari|utugari]] 59 n'[[imidugudu]] 524. Gafite ubuso bwa 679 km² n'abaturage 397 051. Ubucucike ni abaturage 584 kuri km².<ref name="menya"/> Icyicaro cy'akarere kiri i Ndora.<ref>{{Cite web |url=https://www.gisagara.gov.rw/fileadmin/user_upload/gisagara/Inyandiko/Gisagara_District_Development_Strategy_for_2018-2024-2.pdf |title=Gisagara District Development Strategy 2018–2024 |website=gisagara.gov.rw |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> == Imirenge == Akarere ka Gisagara kagizwe n'imirenge 13:<ref>{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/22__gisagara/ |title=Gisagara (District, Rwanda) – Sectors |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> {{div col|colwidth=15em}} # Gikonko # Gishubi # Kansi # Kibirizi # Kigembe # Mamba # [[Umurenge wa Muganza|Muganza]] # [[Umurenge wa Mugombwa|Mugombwa]] # Mukindo # Musha # Ndora # Nyanza # Save {{div col end}} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Gisagara District|Amafoto y'Akarere ka Gisagara]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Gisagara]] [[Ikiciro:Akarere ka Gisagara| ]] k9pjsmgcsidi1rw3th0gd9haotrdarz Akarere ka Rulindo 0 8265 143024 142886 2026-10-22T13:22:12Z Score Beethoven 11559 Gutunganya ingingo no kugenzura inyandiko 143024 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Rulindo''' ni kamwe mu turere dutanu tugize [[Intara y’Amajyaruguru y’u Rwanda|Intara y'Amajyaruguru]] mu [[Rwanda]]. Gafite ubuso bwa 567 km² n'abaturage 360 144. Kagizwe n'imirenge 17. == Ubuso n'imbibi == [[File:IKIRENGE cultural center.jpg|thumb|left|upright|Ikigo ndangamuco mu Karere ka Rulindo]] Akarere ka Rulindo gahana imbibi n'uturere twa [[Akarere ka Nyarugenge|Nyarugenge]] na [[Akarere ka Gasabo|Gasabo]] two mu [[Kigali|Mujyi wa Kigali]]. Gahana kandi imbibi n'[[Akarere ka Kamonyi]] ko mu [[Intara y'amajyepfo|Ntara y'Amajyepfo]]. Mu Ntara y'Amajyaruguru, gahana imbibi n'uturere twa [[Akarere ka Gakenke|Gakenke]] na [[Akarere ka Burera|Burera]].<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.rulindo.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Akarere |website=rulindo.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Akarere kagizwe n'[[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 17, [[akagari|utugari]] 71 n'[[imidugudu]] 494. Gafite ubuso bwa 567 km². Gatuwe n'abaturage 360 144. Abagore ni 188 295, abagabo ni 171 849. Ubucucike ni abaturage 635 kuri km².<ref name="menya"/> == Imirenge == Akarere ka Rulindo kagizwe n'imirenge 17:<ref name="menya"/> {{div col|colwidth=15em}} # Base # Burega # [[Umurenge wa Bushoki|Bushoki]] # Buyoga # Cyinzuzi # Cyungo # Kinihira # Kisaro # Masoro # Mbogo # [[Umurenge wa Murambi|Murambi]] # [[Umurenge wa Ngoma|Ngoma]] # Ntarabana # Rukozo # Rusiga # Shyorongi # Tumba {{div col end}} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Rulindo District|Amafoto y'Akarere ka Rulindo]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Rulindo]] [[Ikiciro:Akarere ka Rulindo| ]] hjb6tiejueyzyhytxr6hnv2okh32pso 143026 143024 2026-10-22T13:38:25Z Score Beethoven 11559 Gutunganya ingingo no kugenzura inyandiko 143026 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Rulindo''' ni kamwe mu turere dutanu tugize [[Intara y’Amajyaruguru y’u Rwanda|Intara y'Amajyaruguru]] mu [[Rwanda]]. Gafite ubuso bwa 567 km² n'abaturage 360 144. Kagizwe n'imirenge 17. == Ubuso n'imbibi == [[File:IKIRENGE cultural center.jpg|thumb|left|upright|Ikigo ndangamuco mu Karere ka Rulindo]] Akarere ka Rulindo gahana imbibi n'uturere twa [[Akarere ka Nyarugenge|Nyarugenge]] na [[Akarere ka Gasabo|Gasabo]] two mu [[Kigali|Mujyi wa Kigali]]. Gahana kandi imbibi n'[[Akarere ka Kamonyi]] ko mu [[Intara y'amajyepfo|Ntara y'Amajyepfo]]. Mu Ntara y'Amajyaruguru, gahana imbibi n'uturere twa [[Akarere ka Gakenke|Gakenke]] na [[Akarere ka Burera|Burera]].<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.rulindo.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Akarere |website=rulindo.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Akarere kagizwe n'[[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 17, [[akagari|utugari]] 71 n'[[imidugudu]] 494. Gafite ubuso bwa 567 km². Gatuwe n'abaturage 360 144. Abagore ni 188 295, abagabo ni 171 849. Ubucucike ni abaturage 635 kuri km².<ref name="menya"/> == Imirenge == Akarere ka Rulindo kagizwe n'imirenge 17:<ref name="menya"/> {{div col|colwidth=15em}} # Base # Burega # [[Umurenge wa Bushoki|Bushoki]] # Buyoga # Cyinzuzi # Cyungo # Kinihira # Kisaro # Masoro # Mbogo # [[Umurenge wa Murambi|Murambi]] # Ngoma # Ntarabana # Rukozo # Rusiga # Shyorongi # Tumba {{div col end}} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Rulindo District|Amafoto y'Akarere ka Rulindo]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Rulindo]] [[Ikiciro:Akarere ka Rulindo| ]] kjp910vni5xnfbkwtd5zuemf8fyu320 143034 143026 2026-10-22T14:24:41Z Score Beethoven 11559 Gutunganya ingingo no kugenzura inyandiko 143034 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Rulindo''' ni kamwe mu turere dutanu tugize [[Intara y’Amajyaruguru y’u Rwanda|Intara y'Amajyaruguru]] mu [[Rwanda]]. Gafite ubuso bwa 567 km² n'abaturage 360 144. Kagizwe n'imirenge 17. == Ubuso n'imbibi == [[File:IKIRENGE cultural monument.jpg|thumb|left|upright|Ishusho ya Ruganzu II Ndoli mu Karere ka Rulindo]] Akarere ka Rulindo gahana imbibi n'uturere twa [[Akarere ka Nyarugenge|Nyarugenge]] na [[Akarere ka Gasabo|Gasabo]] two mu [[Kigali|Mujyi wa Kigali]]. Gahana kandi imbibi n'[[Akarere ka Kamonyi]] ko mu [[Intara y'amajyepfo|Ntara y'Amajyepfo]]. Mu Ntara y'Amajyaruguru, gahana imbibi n'uturere twa [[Akarere ka Gakenke|Gakenke]] na [[Akarere ka Burera|Burera]].<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.rulindo.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Akarere |website=rulindo.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Akarere kagizwe n'[[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 17, [[akagari|utugari]] 71 n'[[imidugudu]] 494. Gafite ubuso bwa 567 km². Gatuwe n'abaturage 360 144. Abagore ni 188 295, abagabo ni 171 849. Ubucucike ni abaturage 635 kuri km².<ref name="menya"/> == Imirenge == Akarere ka Rulindo kagizwe n'imirenge 17:<ref name="menya"/> {{div col|colwidth=15em}} # Base # Burega # [[Umurenge wa Bushoki|Bushoki]] # Buyoga # Cyinzuzi # Cyungo # Kinihira # Kisaro # Masoro # Mbogo # [[Umurenge wa Murambi|Murambi]] # Ngoma # Ntarabana # Rukozo # Rusiga # Shyorongi # Tumba {{div col end}} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Rulindo District|Amafoto y'Akarere ka Rulindo]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Rulindo]] [[Ikiciro:Akarere ka Rulindo| ]] bcj6rq8tsnwknlgqd37f4cc8uk1578j Akarere ka Kamonyi 0 8337 143027 142889 2026-10-22T13:52:06Z Score Beethoven 11559 Gutunganya ingingo no kugenzura inyandiko 143027 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Kamonyi''' ni kamwe mu turere umunani tugize [[Intara y'amajyepfo|Intara y'Amajyepfo]] mu [[Rwanda]]. Gafite ubuso bwa 655,5 km² n'abaturage 450 849. Kagizwe n'imirenge 12. == Ubuso n'imbibi == Akarere ka Kamonyi gahana imbibi n'uturere dutanu: [[Akarere ka Muhanga|Muhanga]], [[Akarere ka Ruhango|Ruhango]], [[Akarere ka Nyarugenge|Nyarugenge]], [[Akarere ka Gakenke|Gakenke]] na [[Akarere ka Bugesera|Bugesera]].<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.kamonyi.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Akarere |website=kamonyi.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Akarere kagizwe n'[[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 12, [[akagari|utugari]] 59 n'[[imidugudu]] 317. Gafite ubuso bwa 655,5 km² n'abaturage 450 849. Ibiro by'akarere biri mu Murenge wa Gacurabwenge, mu Kagari ka Gihinga, mu Mudugudu wa Ryabitana.<ref name="menya"/> == Imirenge == Akarere ka Kamonyi kagizwe n'imirenge 12:<ref>{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/28__kamonyi/ |title=Kamonyi (District, Rwanda) – Sectors |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> {{div col|colwidth=15em}} # Gacurabwenge # Karama # [[Umurenge wa Kayenzi|Kayenzi]] # Kayumbu # Mugina # Musambira # Ngamba # Nyamiyaga # Nyarubaka # Rugarika # Rukoma # Runda {{div col end}} == Amateka n'ubukerarugendo == [[File:IBITARE BYA MASHYIGA 2.jpg|thumb|left|Ibitare bya Mashyiga mu Karere ka Kamonyi]] Akarere ka Kamonyi gafite ahantu nyaburanga hatandukanye. Ijuru rya Kamonyi riri mu Murenge wa Gacurabwenge. Aho ni ho Umwami [[Yuhi III Mazimpaka|Yuhi Mazimpaka]] yari atuye. Umuhungu we [[Cyilima II Rujugira|Cyirima Rujugira]] yatuye ku musozi wa Gaseke, mu Murenge wa Kayenzi. I Muganza, mu Murenge wa Karama, hari ishyamba ryashyingurwagamo abami.<ref name="menya"/> == Ubukungu == Akarere ka Kamonyi keramo imyumbati. Ubutaka bwahujwe ku buso bwa hegitari 2 800 bwo guhinga imyumbati.<ref name="menya"/> == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Kamonyi District|Amafoto y'Akarere ka Kamonyi]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Kamonyi]] [[Ikiciro:Akarere ka Kamonyi| ]] i6bkn8d7ihcq4b5oh93ek0yf5cser46 143061 143027 2026-10-23T10:46:01Z Score Beethoven 11559 143061 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Kamonyi''' ni kamwe mu turere umunani tugize [[Intara y'amajyepfo|Intara y'Amajyepfo]] mu [[Rwanda]]. Gafite ubuso bwa 655,5 km² n'abaturage 450 849. Kagizwe n'imirenge 12. == Ubuso n'imbibi == Akarere ka Kamonyi gahana imbibi n'uturere dutanu: [[Akarere ka Muhanga|Muhanga]], [[Akarere ka Ruhango|Ruhango]], [[Akarere ka Nyarugenge|Nyarugenge]], [[Akarere ka Gakenke|Gakenke]] na [[Akarere ka Bugesera|Bugesera]].<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.kamonyi.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Akarere |website=kamonyi.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Akarere kagizwe n'[[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 12, [[akagari|utugari]] 59 n'[[imidugudu]] 317. Gafite ubuso bwa 655,5 km² n'abaturage 450 849. Ubucucike ni abaturage 688 kuri km². Ibiro by'akarere biri mu Murenge wa Gacurabwenge, mu Kagari ka Gihinga, mu Mudugudu wa Ryabitana.<ref name="menya"/> == Imirenge == Akarere ka Kamonyi kagizwe n'imirenge 12:<ref>{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/28__kamonyi/ |title=Kamonyi (District, Rwanda) – Sectors |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> {{div col|colwidth=15em}} # Gacurabwenge # Karama # [[Umurenge wa Kayenzi|Kayenzi]] # Kayumbu # Mugina # Musambira # Ngamba # Nyamiyaga # Nyarubaka # Rugarika # Rukoma # Runda {{div col end}} == Amateka n'ubukerarugendo == [[File:IBITARE BYA MASHYIGA 2.jpg|thumb|left|Ibitare bya Mashyiga mu Karere ka Kamonyi]] Akarere ka Kamonyi gafite ahantu nyaburanga hatandukanye. Ijuru rya Kamonyi riri mu Murenge wa Gacurabwenge. Aho ni ho Umwami [[Yuhi III Mazimpaka|Yuhi Mazimpaka]] yari atuye. Umuhungu we [[Cyilima II Rujugira|Cyirima Rujugira]] yatuye ku musozi wa Gaseke, mu Murenge wa Kayenzi. I Muganza, mu Murenge wa Karama, hari ishyamba ryashyingurwagamo abami.<ref name="menya"/> == Ubukungu == Akarere ka Kamonyi keramo imyumbati. Ubutaka bwahujwe ku buso bwa hegitari 2 800 bwo guhinga imyumbati.<ref name="menya"/> == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Kamonyi District|Amafoto y'Akarere ka Kamonyi]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Kamonyi]] [[Ikiciro:Akarere ka Kamonyi| ]] rtl08ato5ylc4hozk2dygjslkz2urn6 Akarere ka Gasabo 0 8380 143039 143001 2026-10-22T16:09:44Z Score Beethoven 11559 Gutunganya ingingo no kugenzura inyandiko 143039 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Gasabo''' ni kamwe mu turere dutatu tugize [[Kigali|Umujyi wa Kigali]], mu [[Rwanda]]. Gafite ubuso bwa 430,3 km² n'abaturage 879 505. Kagizwe n'imirenge 15. == Ubuso n'imbibi == [[File:Cossypha heuglini in Rwanda 582504595.jpg|thumb|left|Inyoni (''Cossypha heuglini'') mu Karere ka Gasabo]] Akarere ka Gasabo gaherereye mu majyaruguru y'uburasirazuba bw'Umujyi wa Kigali. Mu majyepfo, gahana imbibi n'[[Akarere ka Kicukiro]]. Mu majyaruguru hari [[Akarere ka Gicumbi]]. Mu burasirazuba hari [[Akarere ka Rwamagana]]. Mu burengerazuba hari [[Akarere ka Nyarugenge]].<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.gasabo.gov.rw/about/menya-akarere |title=Menya Akarere |website=gasabo.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Icyicaro cy'akarere kiri mu Murenge wa Remera, mu Kagari ka Nyarutarama. Akarere kagizwe n'[[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 15, [[akagari|utugari]] 73 n'[[imidugudu]] 485. Gafite ubuso bwa 430,3 km².<ref name="menya"/> Muri 2022, kari gatuwe n'abaturage 879 505.<ref name="citypop">{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/12__gasabo/ |title=Gasabo (District, Rwanda) – Sectors |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> == Imirenge == Akarere ka Gasabo kagizwe n'imirenge 15:<ref name="menya"/> {{div col|colwidth=15em}} # [[Umurenge wa Bumbogo|Bumbogo]] # Gatsata # Gikomero # Gisozi # Jabana # [[Umurenge wa Jali|Jali]] # [[Umurenge wa Kacyiru|Kacyiru]] # [[Umurenge wa Kimihurura|Kimihurura]] # Kimironko # Kinyinya # [[Umurenge wa Ndera|Ndera]] # Nduba # Remera # Rusororo # [[Umurenge wa Rutunga|Rutunga]] {{div col end}} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Gasabo District|Amafoto y'Akarere ka Gasabo]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Gasabo]] [[Ikiciro:Akarere ka Gasabo| ]] o5lczlugkdsx2lj35pbbf2kd4trdtfr Akarere ka Gicumbi 0 8406 143021 142884 2026-10-22T12:32:59Z Score Beethoven 11559 Gutunganya ingingo no kugenzura inyandiko 143021 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Gicumbi''' ni kamwe mu turere dutanu tugize [[Intara y’Amajyaruguru y’u Rwanda|Intara y'Amajyaruguru]] mu [[Rwanda]]. Gaherereye mu burasirazuba bw'iyi ntara. Umujyi wako mukuru ni [[Byumba]]. Gafite ubuso bwa 828,9 km² n'abaturage 448 824. Kagizwe n'imirenge 21. == Ubuso n'imbibi == [[File:Igishanga.jpg|thumb|left|Igishanga mu Karere ka Gicumbi]] Mu majyaruguru, Akarere ka Gicumbi gahana imbibi n'[[Akarere ka Burera]] na [[Ubugande|Uganda]]. Mu burasirazuba hari uturere twa [[Akarere ka Nyagatare|Nyagatare]] na [[Akarere ka Gatsibo|Gatsibo]]. Mu majyepfo hari [[Akarere ka Gasabo]] n'agace gato ka [[Akarere ka Rwamagana|Rwamagana]], ku nkengero z'[[Ikiyaga cya Muhazi]]. Mu burengerazuba hari [[Akarere ka Rulindo]].<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.gicumbi.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Akarere |website=gicumbi.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Akarere kagizwe n'[[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 21, [[akagari|utugari]] 109 n'[[imidugudu]] 630. Gafite ubuso bwa 828,9 km² n'abaturage 448 824. Ubucucike ni abaturage 541,5 kuri km².<ref name="menya"/> Umujyi mukuru w'akarere ni Byumba.<ref>{{Cite web |url=https://www.mineduc.gov.rw/fileadmin/user_upload/Mineduc/SPIU_Documents/ESMP/gicumbi/GICUMBI_DISTRICT-_ESMP_FOR_CONSTRUCTION_OF_CLASSROOMS_AND_LATRINES_SUB-PROJECTS_UNDER_RWANDA_QBE-HCD_PROJECT.pdf |title=Gicumbi District – ESMP for construction of classrooms and latrines sub-projects under Rwanda QBE-HCD project |publisher=MINEDUC |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> == Imirenge == Akarere ka Gicumbi kagizwe n'imirenge 21:<ref>{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/45__gicumbi/ |title=Gicumbi (District, Rwanda) – Sectors |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> {{div col|colwidth=15em}} # Bukure # Bwisige # [[Byumba]] # Cyumba # Giti # Kageyo # Kaniga # Manyagiro # Miyove # Mukarange # Muko # Mutete # Nyamiyaga # [[Umurenge wa Nyankenke|Nyankenke]] # Rubaya # Rukomo # Rushaki # Rutare # Ruvune # Rwamiko # Shangasha {{div col end}} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Gicumbi District|Amafoto y'Akarere ka Gicumbi]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Gicumbi]] [[Ikiciro:Akarere ka Gicumbi| ]] jhag72dm64qhjkyx09bxmfy17muctv2 Akarere ka Kicukiro 0 8407 143040 142880 2026-10-22T16:27:18Z Score Beethoven 11559 Gutunganya ingingo no kugenzura inyandiko 143040 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Kicukiro''' ni kamwe mu turere dutatu tugize [[Kigali|Umujyi wa Kigali]], mu [[Rwanda]]. Gafite ubuso bwa 166,7 km² n'abaturage 491 731. Kagizwe n'imirenge 10. == Ubuso n'imbibi == [[File:Nyanza-KicukiroMemorialGarden03.jpg|thumb|left|Ubusitani bw'[[Urwibutso rwa Jenoside rwa Nyanza-Kicukiro]]]] Akarere ka Kicukiro gaherereye mu burasirazuba bw'amajyepfo bw'Umujyi wa Kigali. Mu majyepfo, gahana imbibi n'[[Akarere ka Bugesera]]. Mu majyaruguru hari [[Akarere ka Gasabo]]. Mu burasirazuba hari [[Akarere ka Rwamagana]]. Mu burengerazuba hari [[Akarere ka Nyarugenge]]. Icyicaro cy'akarere kiri mu Murenge wa Kagarama, mu Kagari ka Rukatsa.<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.kicukiro.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Kicukiro |website=kicukiro.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Akarere ka Kicukiro gafite ubuso bwa 166,7 km². Muri 2022, kari gatuwe n'abaturage 491 731.<ref name="citypop">{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/13__kicukiro/ |title=Kicukiro (District, Rwanda) – Sectors |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> == Ubukerarugendo == Mu Karere ka Kicukiro hari Ikibuga Mpuzamahanga cy'Indege cya Kigali, amahoteli n'ubusitani bwakira ibirori. Mu Murenge wa Gatenga hari Kigali Cultural Village, igicumbi cy'umuco. Mu Murenge wa Gahanga hari ikibuga mpuzamahanga cy'umukino wa Cricket.<ref name="menya"/> == Imirenge == Akarere ka Kicukiro kagizwe n'imirenge 10:<ref name="citypop"/> {{div col|colwidth=15em}} # Gahanga # [[Umurenge wa Gatenga|Gatenga]] # Gikondo # Kagarama # Kanombe # Kicukiro # Kigarama # Masaka # [[Umurenge wa Niboye|Niboye]] # [[Umurenge wa Nyarugunga|Nyarugunga]] {{div col end}} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Kicukiro District|Amafoto y'Akarere ka Kicukiro]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Kicukiro]] [[Ikiciro:Akarere ka Kicukiro| ]] 47zh91fjsphz5kdn56tm21zm9ro6ekb Akarere ka Nyarugenge 0 8408 143041 142959 2026-10-22T16:52:41Z Score Beethoven 11559 Gutunganya ingingo no kugenzura inyandiko 143041 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Nyarugenge''' ni kamwe mu turere dutatu tugize [[Kigali|Umujyi wa Kigali]], mu [[Rwanda]]. Gafite ubuso bwa 134 km² n'abaturage 374 319. Kagizwe n'imirenge 10. == Ubuso n'abaturage == [[File:Nyabarongo River and its surrounding mountain in Rwanda taken at top of Karama (cropped).jpg|thumb|left|upright=1.6|[[Nyabarongo]] n'imisozi iyikikije, birebewe i Karama]] Akarere ka Nyarugenge gafite ubuso bwa 134 km². Muri 2022, kari gatuwe n'abaturage 374 319. Muri bo, abagabo ni 195 780, abagore ni 178 539.<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.nyarugenge.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Akarere |website=nyarugenge.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Abaturage 315 899 babaga mu mujyi.<ref name="citypop">{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/11__nyarugenge/ |title=Nyarugenge (District, Rwanda) – Sectors |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> Icyicaro cy'akarere kiri mu Murenge wa Nyarugenge, mu Kagari ka Kiyovu, mu Mudugudu wa Nyarurembo.<ref name="menya"/> == Imirenge == Akarere ka Nyarugenge kagizwe n'imirenge 10, utugari 47 n'imidugudu 350:<ref name="menya"/><ref name="citypop"/> {{div col|colwidth=15em}} # [[Umurenge wa Gitega|Gitega]] # [[Umurenge wa Kanyinya|Kanyinya]] # [[Umurenge wa Kigali|Kigali]] # [[Umurenge wa Kimisagara|Kimisagara]] # [[Umurenge wa Mageragere|Mageragere]] # [[Umurenge wa Muhima|Muhima]] # [[Umurenge wa Nyakabanda|Nyakabanda]] # [[Umurenge wa Nyamirambo|Nyamirambo]] # [[Umurenge wa Nyarugenge|Nyarugenge]] # [[Umurenge wa Rwezamenyo|Rwezamenyo]] {{div col end}} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Nyarugenge District|Amafoto y'Akarere ka Nyarugenge]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Nyarugenge]] [[Ikiciro:Akarere ka Nyarugenge| ]] [[Ikiciro:Umujyi wa Kigali]] byipfik8hxrprzi7jyt34qcmjhzir8e Akarere ka Musanze 0 8409 143022 142885 2026-10-22T12:48:02Z Score Beethoven 11559 Gutunganya ingingo no kugenzura inyandiko 143022 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Musanze''' ni kamwe mu turere dutanu tugize [[Intara y’Amajyaruguru y’u Rwanda|Intara y'Amajyaruguru]] mu [[Rwanda]]. Gafite ubuso bwa 530,2 km² n'abaturage 476 522. Kagizwe n'imirenge 15. == Amateka == Akarere ka Musanze kashyizweho n'Itegeko No 29/2005 ryo ku wa 23 Ukuboza 2005. Gakomoka ku cyahoze ari Umujyi wa Ruhengeri, Akarere ka Mutobo n'Akarere ka Kinigi. Kagizwe kandi n'imirenge 14 y'icyahoze ari Akarere ka Bugarura n'imirenge 3 y'icyahoze ari Akarere ka Bukamba.<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.musanze.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Akarere |website=musanze.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> == Ubuso n'abaturage == [[File:Sabyinyo Volcano, Kinigi sector, Musanze district, Rwanda.jpg|thumb|left|Ikirunga cya Sabyinyo, kigaragara mu Murenge wa Kinigi]] Akarere ka Musanze gafite ubuso bwa 530,2 km². Muri ubwo buso harimo km² 60 za [[Pariki y’Igihugu y’Ibirunga]] na km² 28 z'[[Ikiyaga cya Ruhondo]]. Akarere kagizwe n'[[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 15, [[akagari|utugari]] 68 n'[[imidugudu]] 432.<ref name="igihe">{{Cite web |url=https://igihe.com/ubukerarugendo/article/iwabo-w-ingagi-ku-gicumbi-cy-ubukerarugendo-musanze-iri-kugirwa-nshya-amafoto |title=Iwabo w'ingagi, ku gicumbi cy'ubukerarugendo! Musanze iri kugirwa nshya (Amafoto) |website=IGIHE |date=2023-08-27 |language=rw}}</ref> Muri 2022, Akarere ka Musanze kari gatuwe n'abaturage 476 522.<ref name="citypop">{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/43__musanze/ |title=Musanze (District, Rwanda) – Sectors |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> == Imirenge == Akarere ka Musanze kagizwe n'imirenge 15:<ref name="menya"/> {{div col|colwidth=15em}} # Busogo # Cyuve # Gacaca # Gashaki # Gataraga # Kimonyi # Kinigi # [[Umurenge wa Muhoza|Muhoza]] # Muko # [[Umurenge wa Musanze|Musanze]] # Nkotsi # Nyange # Remera # Rwaza # Shingiro {{div col end}} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Musanze District|Amafoto y'Akarere ka Musanze]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Musanze]] [[Ikiciro:Akarere ka Musanze| ]] opcjrlfwjjelwvfflyn7emq55vl23fw Akarere ka Nyamagabe 0 8411 143032 142891 2026-10-22T14:17:49Z Score Beethoven 11559 Gutunganya ingingo no kugenzura inyandiko 143032 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Nyamagabe''' ni kamwe mu turere umunani tugize [[Intara y'amajyepfo|Intara y'Amajyepfo]] mu [[Rwanda]]. Gafite ubuso bwa 1 090 km² n'abaturage 371 501. Kagizwe n'imirenge 17. == Ubuso n'abaturage == [[File:The Baby and The Puppy.jpg|thumb|left|Umwana n'imbwa ye, mu nzira ijya muri [[Pariki ya Nyungwe]]]] Akarere ka Nyamagabe kagizwe n'[[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 17, [[akagari|utugari]] 92 n'[[imidugudu]] 536. Gafite ubuso bwa 1 090 km². Gatuwe n'abaturage 371 501. Ibiro by'akarere biri mu Murenge wa Gasaka, mu Kagari ka Nyamugari, mu Mudugudu wa Nyarusange.<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.nyamagabe.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Akarere |website=nyamagabe.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> == Imirenge == Akarere ka Nyamagabe kagizwe n'imirenge 17:<ref name="menya"/> {{div col|colwidth=15em}} # Buruhukiro # Cyanika # [[Umurenge wa Gasaka|Gasaka]] # Gatare # Kaduha # [[Umurenge wa Kamegeli|Kamegeli]] # Kibirizi # Kibumbwe # Kitabi # Mbazi # Mugano # [[Umurenge wa Musange|Musange]] # Musebeya # Mushubi # Nkomane # Tare # Uwinkingi {{div col end}} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Nyamagabe District|Amafoto y'Akarere ka Nyamagabe]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Nyamagabe]] [[Ikiciro:Akarere ka Nyamagabe| ]] q35bgl3581r7d5oivsiyzifegw4v4bw Akarere ka Nyaruguru 0 8412 143037 142893 2026-10-22T15:24:24Z Score Beethoven 11559 Gutunganya ingingo no kugenzura inyandiko 143037 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akarere ka Nyaruguru''' ni kamwe mu turere umunani tugize [[Intara y'amajyepfo|Intara y'Amajyepfo]] mu [[Rwanda]]. Gahana imbibi n'[[Uburundi]]. Gafite ubuso bwa 1 010 km² n'abaturage 318 126. Kagizwe n'imirenge 14. == Ubuso n'imbibi == [[File:Kibeho Forest at Nyaruguru District.jpg|thumb|left|Ishyamba mu Karere ka Nyaruguru]] Akarere ka Nyaruguru gahana imbibi n'uturere twa [[Akarere ka Nyamagabe|Nyamagabe]], [[Akarere ka Huye|Huye]] na [[Akarere ka Gisagara|Gisagara]]. Gahana kandi imbibi n'Uburundi na [[Pariki ya Nyungwe]].<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.nyaruguru.gov.rw/akarere/menya-akarere |title=Menya Akarere |website=nyaruguru.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Akarere kagizwe n'[[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 14, [[akagari|utugari]] 72 n'[[imidugudu]] 332. Gafite ubuso bwa 1 010 km² n'abaturage 318 126.<ref name="menya"/> == Ubukungu n'ubukerarugendo == Akarere ka Nyaruguru kazwi ku bukerarugendo bushingiye ku iyobokamana. Ubuhinzi bw'[[icyayi]] ni bwo shingiro ry'ubukungu bw'akarere.<ref name="menya"/> I [[Kibeho]] ni ho habaye amabonekerwa ya Bikira Mariya.<ref>{{Cite web |url=https://www.kibeho-cana.org/a-brief-history-of-the-apparitions-of-our-lady-of-kibeho |title=A brief history of the apparitions of Our Lady of Kibeho |website=kibeho-cana.org |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> == Imirenge == Akarere ka Nyaruguru kagizwe n'imirenge 14:<ref>{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/sector/admin/23__nyaruguru/ |title=Nyaruguru (District, Rwanda) – Sectors |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> {{div col|colwidth=15em}} # [[Umurenge wa Busanze|Busanze]] # [[Umurenge wa Cyahinda|Cyahinda]] # [[Umurenge wa Kibeho|Kibeho]] # [[Umurenge wa Kivu|Kivu]] # [[Umurenge wa Mata|Mata]] # [[Umurenge wa Muganza|Muganza]] # [[Umurenge wa Munini|Munini]] # [[Umurenge wa Ngera|Ngera]] # [[Umurenge wa Ngoma|Ngoma]] # [[Umurenge wa Nyabimata|Nyabimata]] # [[Umurenge wa Nyagisozi|Nyagisozi]] # [[Umurenge wa Ruheru|Ruheru]] # [[Umurenge wa Ruramba|Ruramba]] # [[Umurenge wa Rusenge|Rusenge]] {{div col end}} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:Nyaruguru District|Amafoto y'Akarere ka Nyaruguru]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Uturere tw’u Rwanda|Nyaruguru]] [[Ikiciro:Akarere ka Nyaruguru| ]] mpvtvjt1wsjgq6ffw86z7xxlwj77g43 Intara y'amajyepfo 0 8457 143052 142909 2026-10-23T04:23:25Z Score Beethoven 11559 143052 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Intara y’Amajyepfo''' ni imwe mu [[Intara z’u Rwanda|ntara enye]] z’[[Rwanda|u Rwanda]]. Iherereye mu majyepfo y’igihugu. Ifite ubuso bwa 5 701 km² n’abaturage 3 002 699. Intara y’Amajyepfo igizwe n’uturere 8. Icyicaro cyayo kiri mu [[Akarere ka Nyanza]]. == Imiterere == [[File:Kamonyi.jpg|thumb|left|Kamonyi, mu Ntara y’Amajyepfo]] Intara y’Amajyepfo ifite ubuso bwa 5 701 km².<ref name="intara"/> Mu majyaruguru, ihana imbibi n’[[Kigali|Umujyi wa Kigali]]. Mu burasirazuba hari [[Intara y'Iburasirazuba]]. Mu burengerazuba hari [[Intara y'Uburengerazuba]]. Mu majyepfo hari [[Uburundi]].<ref name="intara"/> == Ubuyobozi == Intara y’Amajyepfo igizwe n’[[Uturere tw’u Rwanda|uturere]] 8, [[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 101, [[Akagari|utugari]] 532 n’[[Imidugudu|imidugudu]] 3 501.<ref name="intara"/> Icyicaro cy’intara kiri mu Karere ka Nyanza, mu Murenge wa Busasamana, mu Kagari ka Nyanza.<ref name="intara"/> {| class="wikitable sortable" ! Akarere !! Abaturage (2022)<ref name="citypop"/> |- | [[Akarere ka Gisagara|Gisagara]] || 397 051 |- | [[Akarere ka Huye|Huye]] || 381 900 |- | [[Akarere ka Kamonyi|Kamonyi]] || 450 849 |- | [[Akarere ka Muhanga|Muhanga]] || 358 433 |- | [[Akarere ka Nyamagabe|Nyamagabe]] || 371 501 |- | [[Akarere ka Nyanza|Nyanza]] || 365 718 |- | [[Akarere ka Nyaruguru|Nyaruguru]] || 318 126 |- | [[Akarere ka Ruhango|Ruhango]] || 359 121 |- ! Intara y’Amajyepfo !! 3 002 699 |} == Amateka == Intara y’Amajyepfo yakomotse ku zahoze ari perefegitura za Gitarama, Butare na Gikongoro.<ref name="intara"/> == Inyandiko == {{Reflist|refs= <ref name="intara">{{Cite web |url=https://www.southernprovince.gov.rw/ |title=Intara y’Amajyepfo |website=southernprovince.gov.rw |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> <ref name="citypop">{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/admin/ |title=Rwanda: Administrative Division (Provinces and Districts) |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> }} == Ihuza ryo hanze == * [https://www.southernprovince.gov.rw/ Urubuga rw’Intara y’Amajyepfo] * [[commons:Category:South Province, Rwanda|Amafoto y’Intara y’Amajyepfo]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Intara y'amajyepfo| ]] [[Ikiciro:Intara y’u Rwanda]] jvuhq9d00fiyo0sy2adwb7su34v65zh 143053 143052 2026-10-23T04:31:48Z Score Beethoven 11559 143053 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Intara y’Amajyepfo''' ni imwe mu [[Intara z’u Rwanda|ntara]] enye z’[[Rwanda|u Rwanda]]. Iherereye mu majyepfo y’igihugu. Ihana imbibi n’[[Uburundi]]. Intara y’Amajyepfo igizwe n’uturere umunani: [[Akarere ka Gisagara|Gisagara]], [[Akarere ka Huye|Huye]], [[Akarere ka Kamonyi|Kamonyi]], [[Akarere ka Muhanga|Muhanga]], [[Akarere ka Nyamagabe|Nyamagabe]], [[Akarere ka Nyanza|Nyanza]], [[Akarere ka Nyaruguru|Nyaruguru]] na [[Akarere ka Ruhango|Ruhango]]. Muri 2022, Intara y’Amajyepfo yari ifite abaturage 3 002 699. == Imiterere == Intara y’Amajyepfo ifite ubuso bwa km² 5 701.<ref name="intara"/> Mu majyaruguru, ihana imbibi n’[[Kigali|Umujyi wa Kigali]]. Mu burasirazuba, ihana imbibi n’[[Intara y'Iburasirazuba]]. Mu burengerazuba, ihana imbibi n’[[Intara y'Uburengerazuba]]. Mu majyepfo, ihana imbibi n’Uburundi.<ref name="intara"/> == Amateka == [[File:Nyanza-Mwami-Kings-Palace-Rwanda.jpg|thumb|left|Ingoro y’Umwami i Nyanza]] Intara y’Amajyepfo yashyizweho n’Itegeko Ngenga n° 29/2005 ryo ku wa 31 Ukuboza 2005. Iryo tegeko rigena inzego z’imitegekere y’igihugu. Ryashyize icyicaro cy’intara i [[Busasamana|Busasamana]], mu [[Akarere ka Nyanza|Karere ka Nyanza]].<ref name="itegeko"/> Intara y’Amajyepfo ihuye n’icyahoze ari intara ya [[Butare]], iya Gikongoro n’iya Gitarama.<ref name="statoids"/> == Ubuyobozi == Ibiro by’Intara y’Amajyepfo biri mu [[Busasamana|Murenge wa Busasamana]], mu Karere ka Nyanza. Intara igizwe n’uturere 8, [[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 101, [[Akagari|utugari]] 532 n’[[Imidugudu|imidugudu]] 3 501.<ref name="intara"/> {| class="wikitable sortable" ! Akarere !! Abaturage (2022)<ref name="citypop"/> |- | [[Akarere ka Gisagara|Gisagara]] || 397 051 |- | [[Akarere ka Huye|Huye]] || 381 900 |- | [[Akarere ka Kamonyi|Kamonyi]] || 450 849 |- | [[Akarere ka Muhanga|Muhanga]] || 358 433 |- | [[Akarere ka Nyamagabe|Nyamagabe]] || 371 501 |- | [[Akarere ka Nyanza|Nyanza]] || 365 718 |- | [[Akarere ka Nyaruguru|Nyaruguru]] || 318 126 |- | [[Akarere ka Ruhango|Ruhango]] || 359 121 |- ! Intara y’Amajyepfo !! 3 002 699 |} == Inyandiko == {{Reflist|refs= <ref name="intara">{{Cite web |title=About the Province |url=https://www.southernprovince.gov.rw/en/1/province/about-the-province |publisher=Southern Province |access-date=2026-10-23 |language=en}}</ref> <ref name="itegeko">{{Cite web |title=Itegeko Ngenga N° 29/2005 ryo kuwa 31/12/2005 rigena inzego z’imitegekere y’igihugu cy’u Rwanda |url=https://archive.gazettes.africa/archive/rw/2005/rw-government-gazette-dated-2005-12-31-no-special.pdf |website=Igazeti ya Leta ya Repubulika y’u Rwanda |date=2005-12-31 |access-date=2026-10-23}}</ref> <ref name="statoids">{{Cite web |title=Rwanda Provinces |url=https://statoids.com/urw.html |website=Statoids |access-date=2026-10-23 |language=en}}</ref> <ref name="citypop">{{Cite web |title=Rwanda: Administrative Division |url=https://citypopulation.de/en/rwanda/admin/ |website=City Population |access-date=2026-10-23 |language=en}}</ref> }} == Reba kandi == === Ingingo zijyanye === * [[Intara z’u Rwanda]] * [[Intara y’Amajyaruguru y’u Rwanda]] === Ihuza ryo hanze === * [https://www.southernprovince.gov.rw Urubuga rw’Intara y’Amajyepfo] * [[commons:Category:South Province, Rwanda|Amafoto y’Intara y’Amajyepfo kuri Wikimedia Commons]] {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Intara y'amajyepfo| ]] [[Ikiciro:Intara y’u Rwanda]] [[Ikiciro:Rwanda geography]] c2i5t3hzb4046kfi5rxz5n8763thll8 143059 143053 2026-10-23T05:18:46Z Score Beethoven 11559 143059 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Intara y'Amajyepfo''' ni imwe mu [[Intara z’u Rwanda|ntara enye z'u Rwanda]]. Iri mu majyepfo y'igihugu. Icyicaro cyayo kiri mu [[Akarere ka Nyanza]]. Ifite ubuso bwa 5 701 km² n'abaturage 3 002 699 (2022). Igizwe n'uturere umunani, kandi ihana imbibi n'[[Uburundi]]. == Amateka == [[File:Kamonyi.jpg|thumb|left|Kamonyi, mu Ntara y'Amajyepfo]] Intara y'Amajyepfo yashyizweho n'Itegeko Ngenga n° 29/2005 ryo ku wa 31 Ukuboza 2005.<ref name="itegeko">{{Cite web |url=https://archive.gazettes.africa/archive/rw/2005/rw-government-gazette-dated-2005-12-31-no-special.pdf |title=Itegeko Ngenga n° 29/2005 ryo ku wa 31/12/2005 rigena inzego z'imitegekere y'Igihugu cy'u Rwanda |website=Igazeti ya Leta ya Repubulika y'u Rwanda |date=2005-12-31 |language=rw |access-date=2026-10-23}}</ref> Iryo tegeko ryagabanyije u Rwanda mu ntara enye n'[[Umujyi wa Kigali]].<ref name="itegeko"/> Ryatangiye gukurikizwa ku wa 1 Mutarama 2006.<ref name="statoids">{{Cite web |url=https://www.statoids.com/urw.html |title=Provinces of Rwanda |website=Statoids |language=en |access-date=2026-10-23}}</ref> Mbere y'icyo gihe, u Rwanda rwari rufite intara 12. Intara y'Amajyepfo yahurije hamwe intara za kera za Gitarama, [[Butare]] na Gikongoro.<ref name="intara">{{Cite web |url=https://www.southernprovince.gov.rw/ |title=Intara y'Amajyepfo |website=Intara y'Amajyepfo |language=rw |access-date=2026-10-23}}</ref><ref name="statoids"/> Itegeko rishyira icyicaro cy'Intara i Busasamana, mu Karere ka Nyanza.<ref name="itegeko"/> Guverineri w'Intara ni Alice Kayitesi, kuva ku wa 14 Nyakanga 2020.<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.southernprovince.gov.rw/intara/menya-intara |title=Menya Intara |website=Intara y'Amajyepfo |language=rw |access-date=2026-10-23}}</ref> == Imiterere n'imbibi == Intara y'Amajyepfo ifite ubuso bwa 5 701 km².<ref name="menya"/> Mu majyaruguru ihana imbibi n'[[Umujyi wa Kigali]]. Mu burasirazuba ihana imbibi n'[[Intara y'Iburasirazuba]]. Mu burengerazuba ihana imbibi n'[[Intara y'Uburengerazuba]]. Mu majyepfo ihana imbibi n'[[Uburundi]].<ref name="menya"/> Urubibi rwayo rw'iburasirazuba rukurikira imigezi ya [[Umugezi wa Nyabarongo|Nyabarongo]] n'[[Umugezi w'Akanyaru|Akanyaru]].<ref name="itegeko"/> == Uturere == Intara y'Amajyepfo igizwe n'[[Uturere tw’u Rwanda|uturere]] 8, [[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 101, [[Akagari|utugari]] 532 n'[[Imidugudu|imidugudu]] 3 501.<ref name="menya"/> Ubucucike ni abaturage 527 kuri km².<ref name="citypop">{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/admin/ |title=Rwanda: Administrative Division (Provinces and Districts) |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-23}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:right" ! Akarere !! Abaturage (2012) !! Abaturage (2022) |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Gisagara|Gisagara]] || 322 506 || 397 051 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Huye|Huye]] || 328 398 || 381 900 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Kamonyi|Kamonyi]] || 340 501 || 450 849 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Muhanga|Muhanga]] || 319 141 || 358 433 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Nyamagabe|Nyamagabe]] || 341 491 || 371 501 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Nyanza|Nyanza]] || 323 719 || 365 718 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Nyaruguru|Nyaruguru]] || 294 334 || 318 126 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Ruhango|Ruhango]] || 319 885 || 359 121 |- style="font-weight:bold" | style="text-align:left" | Intara yose || 2 589 975 || 3 002 699 |} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [https://www.southernprovince.gov.rw/ Urubuga rw'Intara y'Amajyepfo] * [[commons:Category:South Province, Rwanda|Amafoto y'Intara y'Amajyepfo]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Intara y'amajyepfo| ]] [[Ikiciro:Intara y’u Rwanda]] h8uywi1kzxbe3zzd7aczxwdewk4ekmj 143060 143059 2026-10-23T06:52:43Z Score Beethoven 11559 143060 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Intara y’Amajyepfo''' ni imwe mu [[Intara z’u Rwanda|ntara enye z’u Rwanda]]. Iri mu majyepfo y’igihugu. Icyicaro cyayo kiri mu [[Akarere ka Nyanza|Karere ka Nyanza]]. Ifite ubuso bwa 5 963 km² n’abaturage 3 002 699 (2022). Igizwe n’uturere umunani. Ihana imbibi n’[[Uburundi]]. == Amateka == [[File:Nyanza-Mwami-Kings-Palace-Rwanda.jpg|thumb|left|Ingoro y’Umwami i Nyanza]] Intara y’Amajyepfo yashyizweho n’Itegeko Ngenga n° 29/2005 ryo ku wa 31 Ukuboza 2005.<ref name="itegeko">{{Cite web |url=https://archive.gazettes.africa/archive/rw/2005/rw-government-gazette-dated-2005-12-31-no-special.pdf |title=Itegeko Ngenga n° 29/2005 ryo ku wa 31/12/2005 rigena inzego z’imitegekere y’Igihugu cy’u Rwanda |website=Igazeti ya Leta ya Repubulika y’u Rwanda |date=2005-12-31 |language=rw |access-date=2026-10-23}}</ref> Iryo tegeko ryagabanyije u Rwanda mu ntara enye n’[[Kigali|Umujyi wa Kigali]].<ref name="itegeko"/> Ryatangiye gukurikizwa ku wa 1 Mutarama 2006.<ref name="statoids">{{Cite web |url=https://www.statoids.com/urw.html |title=Provinces of Rwanda |website=Statoids |language=en |access-date=2026-10-23}}</ref> Mbere y’icyo gihe, u Rwanda rwari rufite intara 12. Kugeza mu 2002, izo ntara zitwaga perefegitura. Intara y’Amajyepfo yahurije hamwe intara za kera za [[Butare]], Gikongoro na Gitarama.<ref name="statoids"/> Itegeko rishyira icyicaro cy’Intara mu [[Busasamana|Murenge wa Busasamana]], mu [[Akarere ka Nyanza|Karere ka Nyanza]].<ref name="itegeko"/> Guverineri w’Intara ni Alice Kayitesi, kuva ku wa 14 Nyakanga 2020.<ref name="intara">{{Cite web |url=https://www.southernprovince.gov.rw/en/1/province/about-the-province |title=About the Province |website=Southern Province |language=en |access-date=2026-10-23}}</ref> == Imiterere n’imbibi == [[File:Rwanda Gitarama landscape.JPG|thumb|left|Imisozi mu [[Akarere ka Muhanga|Karere ka Muhanga]]]] Mu majyaruguru, Intara y’Amajyepfo ihana imbibi n’[[Kigali|Umujyi wa Kigali]]. Mu burasirazuba ihana imbibi n’[[Intara y'Iburasirazuba]]. Mu burengerazuba ihana imbibi n’[[Intara y'Uburengerazuba|Intara y’Iburengerazuba]]. Mu majyepfo ihana imbibi n’[[Uburundi]].<ref name="intara"/> == Uturere == [[File:Icyayi cya.jpg|thumb|left|Umurima w’icyayi i Munini, mu [[Akarere ka Nyaruguru|Karere ka Nyaruguru]]]] Intara y’Amajyepfo igizwe n’uturere 8, [[Imirenge y’u Rwanda|imirenge]] 101, [[Akagari|utugari]] 532 n’[[Imidugudu|imidugudu]] 3 501.<ref name="intara"/> Ubucucike bw’Intara ni abaturage 504 kuri km².<ref name="citypop">{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/admin/ |title=Rwanda: Administrative Division (Provinces and Districts) |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-23}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:right" ! Akarere !! Ubuso (km²) !! Abaturage (2012) !! Abaturage (2022) |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Gisagara|Gisagara]] || 679,6 || 322 506 || 397 051 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Huye|Huye]] || 581,6 || 328 398 || 381 900 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Kamonyi|Kamonyi]] || 655,4 || 340 501 || 450 849 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Muhanga|Muhanga]] || 648,3 || 319 141 || 358 433 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Nyamagabe|Nyamagabe]] || 1 089,5 || 341 491 || 371 501 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Nyanza|Nyanza]] || 672,3 || 323 719 || 365 718 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Nyaruguru|Nyaruguru]] || 1 011,8 || 294 334 || 318 126 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Ruhango|Ruhango]] || 626,5 || 319 885 || 359 121 |- style="font-weight:bold" | style="text-align:left" | Intara yose || 5 963 || 2 589 975 || 3 002 699 |} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [https://www.southernprovince.gov.rw/ Urubuga rwemewe rw’Intara y’Amajyepfo] * [[commons:Category:South Province, Rwanda|Amafoto y’Intara y’Amajyepfo]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Intara y’u Rwanda]] [[Ikiciro:Intara y'amajyepfo| ]] 3wn28azgh9tjp0lbrw719uj9cprohvr Intara y'Uburengerazuba 0 8466 143054 142911 2026-10-23T04:33:33Z Score Beethoven 11559 143054 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Intara y'Iburengerazuba''' ni imwe mu [[Intara z’u Rwanda|ntara enye z'u Rwanda]]. Iri mu burengerazuba bw'igihugu. Icyicaro cyayo kiri mu [[Akarere ka Karongi]]. Ifite ubuso bwa 5 882 km² n'abaturage 2 896 484 (2022). Igizwe n'uturere turindwi. Ihana imbibi na [[Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo]] n'[[Uburundi]]. == Amateka == Intara y'Iburengerazuba yashyizweho n'Itegeko Ngenga n° 29/2005 ryo ku wa 31 Ukuboza 2005.<ref name="itegeko">{{Cite web |url=https://archive.gazettes.africa/archive/rw/2005/rw-government-gazette-dated-2005-12-31-no-special.pdf |title=Itegeko Ngenga n° 29/2005 ryo ku wa 31/12/2005 rigena inzego z'imitegekere y'Igihugu cy'u Rwanda |website=Igazeti ya Leta ya Repubulika y'u Rwanda |date=2005-12-31 |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Ryatangiye gukurikizwa ku wa 1 Mutarama 2006.<ref name="statoids">{{Cite web |url=https://www.statoids.com/urw.html |title=Provinces of Rwanda |website=Statoids |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> Mbere y'icyo gihe, u Rwanda rwari rufite intara 12. Intara y'Iburengerazuba ihuye ahanini n'intara za kera za Cyangugu, Gisenyi na Kibuye.<ref name="statoids"/> Itegeko rishyira icyicaro cy'Intara mu [[Umurenge wa Bwishyura|Murenge wa Bwishyura]], mu Karere ka Karongi.<ref name="itegeko"/> Guverineri w'Intara ni Jean Bosco Ntibitura.<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.westernprovince.gov.rw/intara/menya-intara-1 |title=Menya Intara |website=Intara y'Iburengerazuba |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> == Imiterere n'imbibi == [[File:An aerial of the Kivu belt Road in the Western Province of Rwanda on June 17, 2019. Emmanuel Kwizera.jpg|thumb|left|Umuhanda Kivu Belt mu Ntara y'Iburengerazuba (2019)]] Intara y'Iburengerazuba ihana imbibi n'ibihugu bibiri. Mu burengerazuba ihana imbibi na [[Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo]]. Mu majyepfo ihana imbibi n'[[Uburundi]].<ref name="itegeko"/> Mu majyaruguru ihana imbibi n'[[Intara y’Amajyaruguru y’u Rwanda|Intara y'Amajyaruguru]]. Mu burasirazuba ihana imbibi n'[[Intara y'amajyepfo|Intara y'Amajyepfo]].<ref name="menya"/> Umupaka na Kongo ugera ku mpinga y'[[Ikirunga cya Karisimbi]]. Igice cy'urubibi rw'iburasirazuba gikurikira [[Umugezi wa Nyabarongo|Nyabarongo]].<ref name="itegeko"/> == Uturere == Intara y'Iburengerazuba igizwe n'uturere 7, imirenge 96 n'utugari 538.<ref name="menya"/> Ubucucike ni abaturage 492 kuri km².<ref name="citypop">{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/admin/ |title=Rwanda: Administrative Division (Provinces and Districts) |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:right" ! Akarere !! Ubuso (km²) !! Abaturage (2012) !! Abaturage (2022) |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Karongi|Karongi]] || 992,7 || 331 808 || 373 869 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Ngororero|Ngororero]] || 678,3 || 333 713 || 367 955 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Nyabihu|Nyabihu]] || 531,6 || 294 740 || 319 047 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Nyamasheke|Nyamasheke]] || 1 175,3 || 381 804 || 434 221 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Rubavu|Rubavu]] || 388,4 || 403 662 || 546 683 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Rusizi|Rusizi]] || 959,0 || 400 858 || 485 529 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Rutsiro|Rutsiro]] || 1 158,6 || 324 654 || 369 180 |- style="font-weight:bold" | style="text-align:left" | Intara yose || 5 882 || 2 471 239 || 2 896 484 |} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [https://www.westernprovince.gov.rw/ Urubuga rwemewe rw'Intara y'Iburengerazuba] * [[commons:Category:West Province, Rwanda|Amafoto y'Intara y'Iburengerazuba]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Intara y’u Rwanda]] im9052rouwxdxpzgt6r72mvtfucn6iv 143056 143054 2026-10-23T04:46:43Z Score Beethoven 11559 143056 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Intara y'Iburengerazuba''' ni imwe mu [[Intara z’u Rwanda|ntara enye z'u Rwanda]]. Iri mu burengerazuba bw'igihugu. Icyicaro cyayo kiri mu [[Akarere ka Karongi|Karere ka Karongi]]. Ifite ubuso bwa 5 882 km² n'abaturage 2 896 484 (2022). Igizwe n'uturere turindwi. Ihana imbibi na [[Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo]] n'[[Uburundi]]. == Amateka == [[File:Balcony of Home St. Jean - Overlooking Lake Kivu - Kibuye (Karongi) - Rwanda (8971784134).jpg|thumb|left|Ikiyaga cya Kivu kibonwa i Kibuye, mu Karere ka Karongi]] Intara y'Iburengerazuba yashyizweho n'Itegeko Ngenga n° 29/2005 ryo ku wa 31 Ukuboza 2005.<ref name="itegeko">{{Cite web |url=https://archive.gazettes.africa/archive/rw/2005/rw-government-gazette-dated-2005-12-31-no-special.pdf |title=Itegeko Ngenga n° 29/2005 ryo ku wa 31/12/2005 rigena inzego z'imitegekere y'Igihugu cy'u Rwanda |website=Igazeti ya Leta ya Repubulika y'u Rwanda |date=2005-12-31 |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Ryatangiye gukurikizwa ku wa 1 Mutarama 2006.<ref name="statoids">{{Cite web |url=https://www.statoids.com/urw.html |title=Provinces of Rwanda |website=Statoids |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> Iryo tegeko ryagabanyije u Rwanda mu ntara enye n'[[Umujyi wa Kigali]].<ref name="itegeko"/> Mbere y'icyo gihe, u Rwanda rwari rufite intara 12. Intara y'Iburengerazuba ihura hafi n'intara za kera za Cyangugu, Gisenyi na Kibuye.<ref name="statoids"/> Mbere y'icyo gihe, u Rwanda rwari rufite intara 12. Intara y'Iburengerazuba ihuye ahanini n'intara za kera za Cyangugu, Gisenyi na Kibuye.<ref name="statoids"/> Itegeko rishyira icyicaro cy'Intara mu [[Umurenge wa Bwishyura|Murenge wa Bwishyura]], mu Karere ka Karongi.<ref name="itegeko"/> Guverineri w'Intara ni Jean Bosco Ntibitura. Sena yemeje ishyirwaho rye ku wa 27 Ugushyingo 2024.<ref>{{Cite web |url=https://www.parliament.gov.rw/news-details/senate-approves-the-western-province-governor |title=Senate approves the Western Province Governor |website=Parliament of Rwanda |date=2024-11-28 |language=en |access-date=2026-10-23}}</ref><ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.westernprovince.gov.rw/intara/menya-intara-1 |title=Menya Intara |website=Intara y'Iburengerazuba |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> == Imiterere n'imbibi == [[File:An aerial of the Kivu belt Road in the Western Province of Rwanda on June 17, 2019. Emmanuel Kwizera.jpg|thumb|left|Umuhanda Kivu Belt mu Ntara y'Iburengerazuba (2019)]] Intara y'Iburengerazuba ihana imbibi n'ibihugu bibiri. Mu burengerazuba ihana imbibi na [[Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo]]. Mu majyepfo ihana imbibi n'[[Uburundi]].<ref name="itegeko"/> Mu majyaruguru ihana imbibi n'[[Intara y’Amajyaruguru y’u Rwanda|Intara y'Amajyaruguru]]. Mu burasirazuba ihana imbibi n'[[Intara y'amajyepfo|Intara y'Amajyepfo]].<ref name="menya"/> Umupaka na Kongo ugera ku mpinga y'[[Ikirunga cya Karisimbi]]. Igice cy'urubibi rw'iburasirazuba gikurikira [[Umugezi wa Nyabarongo|Nyabarongo]].<ref name="itegeko"/> [[Ikiyaga cya Kivu]] kiri hagati ya Kongo n'u Rwanda. Gifite ubuso bwa 2 700 km². Umujyi wa Gisenyi uri ku nkombe yacyo.<ref>{{Cite web |url=https://www.britannica.com/place/Lake-Kivu |title=Lake Kivu |website=Encyclopædia Britannica |language=en |access-date=2026-10-23}}</ref> [[Pariki ya Nyungwe]] iri mu majyepfo y'uburengerazuba bw'u Rwanda, ku mupaka n'u Burundi. Ifite ubuso bwa 1 019 km². Yashyizwe ku rutonde rw'Umurage w'Isi wa UNESCO mu 2023.<ref>{{Cite web |url=https://www.africanparks.org/the-parks/nyungwe |title=Nyungwe National Park |website=African Parks |language=en |access-date=2026-10-23}}</ref> Pariki ya Gishwati-Mukura iri mu turere twa [[Akarere ka Ngororero|Ngororero]] na [[Akarere ka Rutsiro|Rutsiro]]. Yashyizweho n'itegeko mu 2015. Ifite ubuso bwa 34 km².<ref>{{Cite web |url=https://www.ktpress.rw/2019/10/rdb-takes-over-gishwati-mukura-national-park/ |title=RDB Takes over Gishwati-Mukura National Park |website=KT Press |author=Edmund Kagire |date=2019-10-01 |language=en |access-date=2026-10-23}}</ref> == Uturere == [[File:Bigogwe Tea Farm.jpg|thumb|left|Umurima w'icyayi i Bigogwe, mu Karere ka Nyabihu]] Intara y'Iburengerazuba igizwe n'uturere 7, imirenge 96 n'utugari 538.<ref name="menya"/> Ubucucike ni abaturage 492 kuri km².<ref name="citypop">{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/admin/ |title=Rwanda: Administrative Division (Provinces and Districts) |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:right" ! Akarere !! Ubuso (km²) !! Abaturage (2012) !! Abaturage (2022) |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Karongi|Karongi]] || 992,7 || 331 808 || 373 869 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Ngororero|Ngororero]] || 678,3 || 333 713 || 367 955 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Nyabihu|Nyabihu]] || 531,6 || 294 740 || 319 047 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Nyamasheke|Nyamasheke]] || 1 175,3 || 381 804 || 434 221 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Rubavu|Rubavu]] || 388,4 || 403 662 || 546 683 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Rusizi|Rusizi]] || 959,0 || 400 858 || 485 529 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Rutsiro|Rutsiro]] || 1 158,6 || 324 654 || 369 180 |- style="font-weight:bold" | style="text-align:left" | Intara yose || 5 882 || 2 471 239 || 2 896 484 |} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [https://www.westernprovince.gov.rw/ Urubuga rwemewe rw'Intara y'Iburengerazuba] * [[commons:Category:West Province, Rwanda|Amafoto y'Intara y'Iburengerazuba]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Intara y’u Rwanda]] aanbkgdgr5dgvrdp7h4a72d77oy6xgt Kamonyi District 0 8484 143063 135939 2026-10-23T10:47:03Z Score Beethoven 11559 Redirected page to [[Akarere ka Kamonyi]] 143063 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Akarere ka Kamonyi]] 25rwxddgt9gytj5srpuxiou6uh818c6 Ikiyaga cya Burera 0 8936 143048 136686 2026-10-22T21:31:38Z Score Beethoven 11559 143048 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ikiyaga cya Burera''' ni ikiyaga cyo mu majyaruguru y’u [[Rwanda]]. Kiri mu [[Akarere ka Burera]], hafi y’umupaka n’[[Ubugande]]. Ikiyaga cya Burera kiri hejuru y’[[Ikiyaga cya Ruhondo]]. Ibyo biyaga byombi byitwa ibiyaga by’impanga. Amazi y’Ikiyaga cya Burera akoreshwa n’urugomero rw’amashanyarazi rwa Ntaruka. == Imiterere == Ikiyaga cya Burera kiri ku butumburuke bwa m 1 862. Gifite ubuso bwa ha 3 500. Uburebure bwacyo ni km 12, naho ubugari bwacyo ni km 8. Ubujyakuzimu bwacyo bugera kuri m 173. Ikiyaga gifite ibirwa bitandatu.<ref name="gh"/> Ikiyaga cya Burera gihana imbibi n’imirenge ya Kagogo, Kinyababa, Rusarabuye, Gitovu, Kinoni na Rugarama. Amazi yacyo aturuka mu gishanga cya [[Urugezi]].<ref name="kt2021"/> == Ikiyaga cya Ruhondo na Ntaruka == [[File:Ikiyaga cya burera na RUHONDO 1.jpg|thumb|left|Ibiyaga bya Burera na Ruhondo]] Ikiyaga cya Burera n’Ikiyaga cya Ruhondo bitandukanywa n’umusozi. Hagati yabyo hari nka m 600. Ikiyaga cya Burera kirusha Ikiyaga cya Ruhondo ubutumburuke bwa m 98.<ref name="gh"/> Amazi y’Ikiyaga cya Burera ajya mu Kiyaga cya Ruhondo. Ku Ntaruka hari urugomero rw’amashanyarazi rukoresha amazi ya Burera.<ref name="kt2021"/> == Akamaro n’ibibazo == Ikiyaga cya Burera gikurura ba mukerarugendo. Abaturage bakivanamo amafi.<ref name="kt2014"/> Amafi ni make muri Burera kubera ubujyakuzimu bwacyo.<ref name="kt2021"/> Muri 2014, Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Kubungabunga Ibidukikije (REMA) cyatangiye kurinda ikiyaga isuri. Cyubatse amaterasi hafi y’ikiyaga.<ref name="kt2014"/> Abaturage bamwe bavoma amazi y’ikiyaga bakayanywa. Ibyo bibatera inzoka zo mu nda.<ref name="kt2025"/> == Inyandiko == {{Reflist|refs= <ref name="gh">{{Cite web |url=https://gorillahighlands.com/rwandas-twin-lakes-lake-burera-lake-ruhondo/ |title=Get To Know Rwanda's Twin Lakes With a True Muturage |author=Jean Pierre Rukundo |website=Gorilla Highlands |date=2021-08-24 |access-date=2026-10-22 |language=en}}</ref> <ref name="kt2021">{{Cite web |url=https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/sobanukirwa-byinshi-ku-biyaga-by-impanga-burera-ruhondo |title=Sobanukirwa byinshi ku biyaga by’impanga (Burera-Ruhondo) |author=Servilien Mutuyimana |website=Kigali Today |date=2021-04-02 |access-date=2026-10-22}}</ref> <ref name="kt2014">{{Cite web |url=https://www.kigalitoday.com/ibidukikije/ibungabunga/article/rema-yatangiye-kubungabunga-ikiyaga-cya-burera-gikikizwa-amaterasi-atangira |title=REMA yatangiye kubungabunga ikiyaga cya Burera gikikizwa amaterasi atangira isuri |website=Kigali Today |date=2014-10-03 |access-date=2026-10-22}}</ref> <ref name="kt2025">{{Cite web |url=https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/burera-barasabwa-kureka-kuvoma-amazi-y-ikiyaga-bakayoboka-ayo-begerejwe-meza |title=Burera: Barasabwa kureka kuvoma amazi y’ikiyaga bakayoboka ayo begerejwe meza |author=Ishimwe Rugira Gisele |website=Kigali Today |date=2025-01-17 |access-date=2026-10-22}}</ref> }} == Reba kandi == === Ingingo zijyanye === * [[Ikiyaga cya Ruhondo]] * [[Urugezi]] * [[Ikirunga cya Muhabura]] === Ihuza ryo hanze === * [[commons:Category:Lake Burera|Amafoto y’Ikiyaga cya Burera kuri Wikimedia Commons]] [[Ikiciro:Ibiyaga]] [[Ikiciro:Akarere ka Burera]] [[Ikiciro:Rwanda geography]] hupxvpz8zm38prd4mybq4fur2s07jxs Ishyamba rya Arboretum I Ruhande 0 8947 143029 140499 2026-10-22T14:00:05Z Score Beethoven 11559 143029 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ishyamba rya Arboretum I Ruhande''' (mu Gifaransa: ''Arboretum de Ruhande''; mu Cyongereza: ''Ruhande Arboretum'') ni ishyamba ry'ubushakashatsi riri mu [[Akarere ka Huye|Karere ka Huye]], mu [[Intara y'amajyepfo|Ntara y'Amajyepfo]] y'[[Rwanda|u Rwanda]]. Riteye ku gasozi ka Ruhande. Rikikije [[Kaminuza y'u Rwanda]], Ishami rya Huye. Iri shyamba ryatewe mu gihe cy'abakoloni, mu 1933 cyangwa mu 1934. Rifite ubuso bwa hegitari 200. Ririmo amoko menshi y'ibiti. Kuva mu 2018, riri mu mushinga ''Queen's Commonwealth Canopy''. == Amateka == Ishyamba rya Arboretum ryatewe ku gasozi ka Ruhande mu 1933.<ref name="kt" /><ref name="fao" /> Izindi nkomoko zivuga ko ryatewe mu 1934.<ref name="inyarwanda" /><ref name="pf" /> Ryatewe ku busabe bw'umuyobozi w'abakoloni muri [[Rwanda-Urundi]].<ref name="kt" /><ref name="inyarwanda" /> Urubuga Petit Futé ruvuga ko ryashinzwe n'Abafurere b'Urukundo (''Frères de la Charité'').<ref name="pf" /> Ku wa 14 Gashyantare 2018, Inama y'Abaminisitiri yemeje ko iri shyamba rishyirwa mu mushinga ''Queen's Commonwealth Canopy''.<ref name="kt" /><ref name="igihe" /> Uyu mushinga ugamije kubungabunga amashyamba mu bihugu bigize Commonwealth.<ref name="igihe" /> == Jenoside yakorewe Abatutsi == Mu gihe cya [[Jenoside yakorewe Abatutsi muri 1994|Jenoside yakorewe Abatutsi]], ku wa 21 Mata 1994, [[Abatutsi]] benshi biciwe mu ishyamba rya Arboretum no muri [[Kaminuza nkuru y’u Rwanda]].<ref name="cnlg" /> Kaminuza yari ikikijwe na bariyeri. Imwe yari kwa Sebukangaga, ku irembo rinini. Indi yari ku Mukoni. Abicanyi bakoze umukwabu wo guhiga Abatutsi bari bihishe mu ishyamba. Bagendaga ku murongo, barabavumbura, barabica. Mu bishwe harimo abanyeshuri, abarimu n'abakozi ba Kaminuza.<ref name="cnlg" /> == Imiterere == [[Dosiye:Arboretum of Ruhande in Rwanda.jpg|thumb|left|Inyamaswa mu ishyamba rya Arboretum I Ruhande]] Ishyamba rifite ubuso bwa hegitari 200.<ref name="kt" /><ref name="fao" /> Riri ku butumburuke bwa metero 1 700.<ref name="fao" /> Ririmo amoko 148 y'ibiti by'amababi n'amoko 56 y'ibiti by'inshinge.<ref name="kt" /><ref name="fao" /> Harimo ibiti byo mu Rwanda n'ibiti byaturutse mu mahanga.<ref name="kt" /> Urubuga rw'umushinga ''Queen's Commonwealth Canopy'' ruvuga ko ririmo ibiti bigera ku 320 000 by'amoko 178.<ref name="qcc" /> Iri shyamba ribamo [[Inkima|inkima]], [[Inyoni|inyoni]], [[Uducurama|uducurama]] n'udukoko twinshi.<ref name="kt" /><ref name="qcc" /> == Imicungire n'akamaro == Kera, iri shyamba ryari mu nshingano z'Ikigo cy'Ubushakashatsi mu by'Ubuhinzi mu Rwanda (ISAR).<ref name="fao" /> Ubu ricungwa na [[RAB|Ikigo cy'Igihugu gishinzwe guteza imbere Ubuhinzi n'Ubworozi (RAB)]].<ref name="inyarwanda" /> Minisiteri ishinzwe amashyamba n'ibidukikije na yo igira uruhare mu micungire yaryo.<ref name="fao" /> Kera, buri wese yashoboraga kurijyamo. Ubu ni ahantu harinzwe. Ushaka kurisura agomba kubanza guhabwa uruhushya.<ref name="inyarwanda" /> Iri shyamba rikoreshwa mu [[Ubushakashatsi|bushakashatsi]] ku mashyamba.<ref name="kt" /><ref name="fao" /> Hasarurwamo imbuto z'ibiti n'inkwi.<ref name="fao" /> Riha akazi abaturage bo mu midugudu icumi irikikije.<ref name="fao" /> Abanyeshuri ba Kaminuza bajya kuryigiramo. Abandi barikoreramo [[Umukino|siporo]], cyane cyane kwiruka.<ref name="inyarwanda" /> == Inyandiko == {{Reflist|refs= <ref name="kt">{{Cite web |url=https://www.ktpress.rw/2018/02/rwanda-selects-ruhande-arboretum-for-queen-elizabeth-canopy/ |title=Rwanda Selects Ruhande Arboretum for Queen Elizabeth Canopy |last=Niyonzima |first=Oswald |website=KT Press |date=2018-02-15 |access-date=2026-10-22 |language=en}}</ref> <ref name="fao">{{Cite web |url=https://www.fao.org/3/Y4853E/y4853e11.htm |title=Ruhande Arboretum, Rwanda |website=FAO |access-date=2026-10-22 |language=en}}</ref> <ref name="inyarwanda">{{Cite web |url=https://inyarwanda.com/inkuru/97743/menya-byinshi-kuri-arboretum-ishyamba-rikikije-ur-huye-rimaze-imyaka-86-97743.html |title=Menya byinshi kuri Arboretum ishyamba rikikije UR-Huye rimaze imyaka 86 |last=Uwera |first=Ange |website=InyaRwanda |date=2020-06-24 |access-date=2026-10-22}}</ref> <ref name="pf">{{Cite web |url=https://www.petitfute.com/v45359-butare-huye/c1173-visites-points-d-interet/c971-parc-jardin/154880-arboretum-de-ruhande.html |title=Arboretum de Ruhande |website=Petit Futé |access-date=2026-10-22 |language=fr}}</ref> <ref name="igihe">{{Cite web |url=https://www.igihe.com/ibidukikije/ibungabunga/article/arboretum-ya-kaminuza-yashyizwe-mu-mushinga-wa-commonwealth-ugamije |title=Arboretum ya Kaminuza yashyizwe mu mushinga wa Commonwealth ugamije kubungabunga amashyamba |website=IGIHE |date=2018-02-16 |access-date=2026-10-22}}</ref> <ref name="qcc">{{Cite web |url=https://queenscommonwealthcanopy.org/projects/arboretum-of-ruhande/ |title=Arboretum of Ruhande |website=The Queen's Commonwealth Canopy |access-date=2026-10-22 |language=en}}</ref> <ref name="cnlg">{{Cite web |url=https://cnlg.gov.rw/index.php?id=87&L=1&tx_news_pi1%5Bnews%5D=4129&tx_news_pi1%5Bcontroller%5D=News&tx_news_pi1%5Baction%5D=detail&cHash=2ee91fbe24e248bdd2ad1473d7ce80d3 |title=Tariki ya 21 Mata 1994: uko Jenoside yakorewe Abatutsi yakozwe hirya no hino mu gihugu |publisher=CNLG |date=2020-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207134236/https://cnlg.gov.rw/index.php?id=87&L=1&tx_news_pi1%5Bnews%5D=4129&tx_news_pi1%5Bcontroller%5D=News&tx_news_pi1%5Baction%5D=detail&cHash=2ee91fbe24e248bdd2ad1473d7ce80d3 |archive-date=2021-12-07 |url-status=dead |access-date=2026-10-22}}</ref> }} == Ihuza ryo hanze == * {{Cite web |url=https://gupea.ub.gu.se/items/7be74cd1-cb58-4603-a022-dd1f8a9518eb |title=Carbon stock and fluxes in Nyungwe forest and Ruhande Arboretum in Rwanda |last=Nsabimana |first=Donat |publisher=University of Gothenburg |date=2009 |language=en}} * [[commons:Category:Arboretum of Ruhande|Amafoto y'ishyamba rya Arboretum I Ruhande]] kuri Wikimedia Commons {{DEFAULTSORT:Arboretum I Ruhande}} [[Ikiciro:Amashyamba]] [[Ikiciro:Akarere ka Huye]] [[Ikiciro:Ibidukikije]] [[Ikiciro:Rwanda]] aghrc60403t45yney74d98zqx5xcs86 Intara y'Iburasirazuba 0 8967 143042 142910 2026-10-22T16:59:26Z Score Beethoven 11559 143042 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Intara y'Iburasirazuba''' ni imwe mu [[Intara z’u Rwanda|ntara enye z'u Rwanda]]. Iri mu burasirazuba bw'igihugu. Icyicaro cyayo kiri i [[Rwamagana]]. Ni yo ntara nini kurusha izindi mu Rwanda. Ifite ubuso bwa 9 457 km² n'abaturage 3 563 145 (2022). Igizwe n'uturere turindwi, kandi ihana imbibi na [[Ubugande]], [[Tanzaniya]] n'[[Uburundi]]. == Amateka == [[File:Vache de Nyagatare 3.JPG|thumb|left|Inka i Nyagatare, mu cyahoze ari Intara y'Umutara]] Intara y'Iburasirazuba yashyizweho n'Itegeko Ngenga n° 29/2005 ryo ku wa 31 Ukuboza 2005.<ref name="itegeko">{{Cite web |url=https://archive.gazettes.africa/archive/rw/2005/rw-government-gazette-dated-2005-12-31-no-special.pdf |title=Itegeko Ngenga n° 29/2005 ryo ku wa 31/12/2005 rigena inzego z'imitegekere y'Igihugu cy'u Rwanda |website=Igazeti ya Leta ya Repubulika y'u Rwanda |date=2005-12-31 |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> Iryo tegeko ryagabanyije u Rwanda mu ntara enye n'[[Umujyi wa Kigali]].<ref name="itegeko"/> Ryatangiye gukurikizwa ku wa 1 Mutarama 2006.<ref name="statoids">{{Cite web |url=https://www.statoids.com/urw.html |title=Provinces of Rwanda |website=Statoids |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> Mbere y'icyo gihe, u Rwanda rwari rufite intara 12. Kugeza mu 2002, izo ntara zitwaga perefegitura. Intara y'Iburasirazuba yahurije hamwe intara za kera za Kibungo n'Umutara. Yongeyeho kandi igice cy'intara ya Kigali Ngali.<ref name="statoids"/> Itegeko rishyira icyicaro cy'Intara mu [[Umurenge wa Kigabiro|Murenge wa Kigabiro]], mu [[Akarere ka Rwamagana]].<ref name="itegeko"/> Guverineri w'Intara ni Pudence Rubingisa, kuva ku wa 14 Ukuboza 2023.<ref name="menya">{{Cite web |url=https://www.easternprovince.gov.rw/intara/menya-intara-1 |title=Menya Intara |website=Intara y'Iburasirazuba |language=rw |access-date=2026-10-22}}</ref> == Imiterere n'imbibi == [[File:Lake view at gashora.jpg|thumb|left|Ikiyaga i [[Gashora]], mu Karere ka Bugesera]] Intara y'Iburasirazuba ihana imbibi n'ibihugu bitatu. Mu majyaruguru ihana imbibi na [[Ubugande]]. Mu burasirazuba ihana imbibi na [[Tanzaniya]]. Mu majyepfo ihana imbibi n'[[Uburundi]] na Tanzaniya.<ref name="itegeko"/> Mu burengerazuba ihana imbibi n'[[Intara y’Amajyaruguru y’u Rwanda|Intara y'Amajyaruguru]] n'[[Umujyi wa Kigali]]. Mu majyepfo y'iburengerazuba ihana imbibi n'[[Intara y'amajyepfo|Intara y'Amajyepfo]]. Igice cy'[[Ikiyaga cya Muhazi]] kiri ku rubibi rwayo rw'iburengerazuba.<ref name="itegeko"/> Umupaka na Tanzaniya uva aho umugezi wa Muvumba uhurira n'[[Umugezi wa Kagera|Akagera]], ukagera ku kiraro cya Rusumo.<ref name="itegeko"/> [[Pariki y'Akagera]] iri mu burasirazuba bw'u Rwanda, ku mupaka na Tanzaniya. Ifite ubuso bwa 1 200 km². Ibiyaga n'ibishanga bigize hejuru ya kimwe cya gatatu cya pariki. Ikiyaga kinini muri byo ni [[Ikiyaga cy'Ihema]].<ref name="chm">{{Cite web |url=https://rw.chm-cbd.net/en/akagera-national-park |title=Akagera National Park |website=Rwanda Clearing-House Mechanism |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> == Uturere == [[File:Climbing beans18 lo (4108188443).jpg|thumb|left|Umuhinzi w'ibishyimbo mu Karere ka Nyagatare]] Intara y'Iburasirazuba igizwe n'uturere 7, imirenge 95, utugari 503 n'imidugudu 3 793.<ref name="menya"/> Ubuso n'abaturage by'Intara ni igiteranyo cy'iby'uturere twayo. Ubucucike ni abaturage 377 kuri km².<ref name="citypop">{{Cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/admin/ |title=Rwanda: Administrative Division (Provinces and Districts) |website=City Population |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:right" ! Akarere !! Ubuso (km²) !! Abaturage (2012) !! Abaturage (2022) |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Bugesera|Bugesera]] || 1 288,4 || 361 914 || 551 103 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Gatsibo|Gatsibo]] || 1 578,2 || 433 020 || 551 164 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Kayonza|Kayonza]] || 1 937,2 || 344 157 || 457 156 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Kirehe|Kirehe]] || 1 175,6 || 340 368 || 460 860 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Ngoma|Ngoma]] || 874,3 || 336 928 || 404 048 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Nyagatare|Nyagatare]] || 1 921,6 || 465 855 || 653 861 |- | style="text-align:left" | [[Akarere ka Rwamagana|Rwamagana]] || 681,8 || 313 461 || 484 953 |- style="font-weight:bold" | style="text-align:left" | Intara yose || 9 457,1 || 2 595 703 || 3 563 145 |} == Inyandiko == {{Reflist}} == Ihuza ryo hanze == * [[commons:Category:East Province, Rwanda|Amafoto y'Intara y'Iburasirazuba]] kuri Wikimedia Commons {{Palette Intara n'Uturere by'u Rwanda}} [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Intara y’u Rwanda]] 2lj2o9ktmhju440toxi7p4168yqm88y Butera Knowless 0 10202 143030 141624 2026-10-22T14:00:43Z Kyki1986 19108 /* */ 143030 wikitext text/x-wiki [[Dosiye:Knowless Butera.jpg|thumb|Butera Jane uzwi nka Knowless]]{{Databox|excludeProperties=Q16233306|useImage=[[File:Knowless (21600659636).jpg|Knowless_(21600659636)]]}} '''Butera Jane''' yavutse ku wa 2 Ukwakira 1990 kandi uzwi ku izina rya Knowless cyangwa Butera Knowless mu buryo bw'umwuga,ni umuhanzikazi w'injyana nya [[Rwanda]]. Butera yagiye akora indirimbo nyinshi zitandukanye. Indirimbo ze zikaba zikora ku mitima ya benshi cyane cyane urubyiruko udasize n'abantu bakuru, cyane ko uyu muhanzikazi ibihangano bye biba byuzuyemo ubutumwa bwinshi. <ref name="salax">{{Cite web |url=http://chimpreports.com/index.php/entertainment/12109-riderman-wins-rwanda-talent-search.html |title=Archive copy |access-date=2022-04-30 |archive-date=2013-08-12 |archive-url=https://archive.is/20130812132334/http://chimpreports.com/index.php/entertainment/12109-riderman-wins-rwanda-talent-search.html |url-status=dead }}</ref><ref>https://inyarwanda.com/inkuru/106427/ubuhanga-knowless-yagaragaje-ibyo-wakwitega-kuri-album-ya-5-inzora-106427.html</ref> == Amateka == Butera yavukiye mu [[Akarere ka Ruhango|Karere ka Ruhango]], akaba umwana w'ikinege wa Jean-Marie Vianney Butera na Marie Claire Uyambaje, bombi bitabye Imana. <ref>http://www.newtimes.co.rw/section/read/69290</ref> Nyina yahoze ari umuririmbyi wa mbere muri korari y'itorero ry'Abadiventisiti b'umunsi wa Karindwi. Butera yize amashuri abanza muri ESCAF i [[Nyamirambo]], APARUDE mu mashuri yisumbuye i Ruhango na APACE i [[Kigali]] akaba yarize ikoranabuhanga. Akaba yari umwe mu bagize korari yo muri APACE. Mu mwaka wa 2012, yatangiye kwiga kaminuza muri Kigali Institute of Science and Technology. <ref name="bio">https://web.archive.org/web/20120110120556/http://tukabyine.com/index.php/articles/knowles-rwandas-true-music-diva</ref> Mu mwaka 2019, ni bwo yasoje muri Kaminuza ya Gikirisitu ya Oklahoma akaba n'umubyeyi w'abakobwa babiri bitwa Ora na Inzora Butera.<ref>{{Cite web |url=https://ar.umuseke.rw/umuhanzikazi-butera-knowless-ni-muntu-ki.hmtl |title=Archive copy |access-date=2023-07-31 |archive-date=2023-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230731163157/https://ar.umuseke.rw/umuhanzikazi-butera-knowless-ni-muntu-ki.hmtl |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.kigalitoday.com/imyidagaduro/muzika/article/urugendo-rw-umuziki-rwa-butera-knowless-wagize-isabukuru-y-imyaka-29</ref><ref>https://www.igihe.com/imyidagaduro/muzika/abahanzi/butera-knowless/amakuru/article/ibintu-10-bitangaje-kuri-knowless</ref><ref>https://umuryango.rw/imyidagaduro/umuziki/article/umuhanzikazi-butera-knowless-yarezwe-muri-rib</ref> [[Dosiye:University of Rwanda, Nyarugenge Campus.jpg|thumb|Kaminuza ya Kigali Institute of Science and Technology, Butera yizeho]] [[Dosiye:RuhangoDist.png|center|thumb|Aho Butera yavukiye]] == Umwuga wa muzika == Knowless yashyize ahagaragara umuzingo w<nowiki>'indirimbo we wa mbere, ''</nowiki>''Komeza<nowiki>''</nowiki>'' mu Kuboza 2011. Album ye ya kabiri, ''Uwo Ndiwe'', yasohotse muri Werurwe 2013. <ref name="salax2">http://focus.rw/wp/2013/04/action-packed-female-stars-take-over-rwanda/</ref> Knowless akaba abarizwa muri label ya Kina Music. <ref name="chimp">{{Cite web |url=http://chimpreports.com/index.php/entertainment/12109-riderman-wins-rwanda-talent-search.html |title=Archive copy |access-date=2022-04-30 |archive-date=2013-08-12 |archive-url=https://archive.is/20130812132334/http://chimpreports.com/index.php/entertainment/12109-riderman-wins-rwanda-talent-search.html |url-status=dead }}</ref> Yakoreye mu [[Rwanda]] no mu bihugu duturanye, harimo na [[Uganda|Uganda,]] kandi akorana n'abahanzi benshi barimo Abanyarwanda nka Danny, Paccy, Ciney, Jay Polly, Kamichi, Urban Boyz hamwe n'itsinda rya Vampos ryo muri Uganda. Umuhanzikazi [[Cécile Kayirebwa|Cecile Kayirebwa]] w’umunyarwanda watuye mu [[Ububiligi|Bubiligi]] n’umwanditsi w’indirimbo w’umunyamerika R&B, Brandy Norwood ni bo bahanzi afata nk'icyitegererezo. Mu mwaka wa 2021 yasohoye umuzingo mushya (album) yitwa INZORA. <ref>https://www.ktpress.rw/2021/06/knowless-set-to-release-inzora-her-best-album-ever/</ref> == Ibihembo == [[Dosiye:Amahoro Stadium 2003 c.png|thumb|Stade Amahoro]] Knowless yatsindiye "Umuhanzi mushya mwiza" mu marushanwa ya Salax Awards 2010. Muri Kanama 2013, yegukanye umwanya wa gatatu mu marushanwa ngarukamwaka ya Primus Guma Guma Super Star abera kuri [[Sitade y'Igihugu Amahoro|Stade Amahoro]]. <ref>{{Cite web |url=http://chimpreports.com/index.php/entertainment/12109-riderman-wins-rwanda-talent-search.html |title=Archive copy |access-date=2022-04-30 |archive-date=2013-08-12 |archive-url=https://archive.is/20130812132334/http://chimpreports.com/index.php/entertainment/12109-riderman-wins-rwanda-talent-search.html |url-status=dead }}</ref> Muri Werurwe 2013 yatsindiye igihembo cya kabiri cya Salax -kuri iyi nshuro mu cyiciro cy'Umuhanzi w’umugore mwiza". Muri 2013, Knowless yari umwe mu bahanzi batatu baturutse mu Rwanda baririmbye mu birori bya "[[Rwanda]] Day" byabereye i Londres. <ref>http://www.rwandashow.com/index.php/2013/05/knowles-applauds-rwanda-day/</ref> muri 2015, Knowless Butera yatsindiye Primus Guma Guma Superstar Edition ya 5 kandi ni we mugore wa mbere wegukanye amarushanwa nk'aya. == Amashakiro; == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Butera Knowless}} [[Ikiciro:Abagore]] [[Ikiciro:Imyidagaduro mu Rwanda]] [[Ikiciro:Imyidagaduro]] [[Ikiciro:Umuhanzi]] bapzgnbfk77gq9yfczysc0w2oky362v Urban Boyz 0 12962 143031 141629 2026-10-22T14:04:29Z Kyki1986 19108 /* */ 143031 wikitext text/x-wiki {{Infobox Musical Artist | name = Urban Boyz | origin = [[Rwanda]] | genre = [[R&B]], [[Afro pop music|Afropop]] | label = The Hub Entertainment | years_active = 2008-2018 | current_members = * James Manzi (Humble Jizzo) * Muhammed Nshimiyimana (Nizzo Kaboss) | past_members = Safi Madiba }} '''Urban Boyz''' ni itsinda ryo mu [[Rwanda]] rikora injyana ya R&amp;B na Afropop, rikaba rigizwe n'abaririmbyi 2 James Manzi (Humble Jizzo) na Muhammed Nshimiyimana (Nizzo Kaboss), mbere y'uko batandukana na mugenzi wabo bahoze baririmbana [[Safi Madiba]].<ref>https://inyarwanda.com/rw/amakuru/kera-kabaye-safi-madiba-yavuze-icyatumye-ava-muri-urban-boys-148931</ref> Umunyamakuru wo mu Rwanda wandikira ikinyamakuru ''[[The New Times (Rwanda)|The New Times]]'' muri 2013 yatangaje ko "Urban Boyz ari ryo tsinda rikomeye mu gihugu." <ref name="lead">{{Cite news |last=Kagire |first=Linda M. |date=23 April 2013 |title=Rwanda: Urban Boys Release New Single 'Kelele' |url=http://allafrica.com/stories/201304240353.html |access-date=12 August 2013 |work=New Times |location=Rwanda}}</ref> == Amateka == Urban Boyz yasohoye umuzingo (album) yabo ya mbere "''Icyicaro"'' mu mwaka wa 2008, Kandi kuva ubwo, yasohoye indirimbo zirenga 70 ndetse na Album (imizingo y'indirimbo) 3. Bakoranye n'abahanzi benshi bo mu karere k'ibiyaga bigari, harimo Abanyarwanda nka Riderman, Mico The Best, King James n'Abagande nka Jackie Chandiru, Rabadaba n'itsinda rya Goodlyfe (Radio na Weasel). <ref name="collab">{{Cite news |last=Mugoya |first=Grace |date=4 June 2013 |title=Rwanda: We Shall Not Have a Manager Soon&nbsp;— Urban Boys |url=http://allafrica.com/stories/201306050094.html |access-date=12 August 2013 |work=New Times |location=Rwanda}}</ref> Indirimbo zabo bazanditse mu Cyongereza, mu [[Igiswahili|Kiswahili]] n'i[[ikinyarwanda]]. <ref name="lead">{{Cite news |last=Kagire |first=Linda M. |date=23 April 2013 |title=Rwanda: Urban Boys Release New Single 'Kelele' |url=http://allafrica.com/stories/201304240353.html |access-date=12 August 2013 |work=New Times |location=Rwanda}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKagire2013">Kagire, Linda M. (23 April 2013). [http://allafrica.com/stories/201304240353.html "Rwanda: Urban Boys Release New Single 'Kelele'"]. ''New Times''. Rwanda<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 August</span> 2013</span>.</cite></ref> == Ibihembo == Urban Boyz yegukanye umwanya wa kabiri mu marushanwa ngarukamwaka ya Primus Guma Guma Super Star (PGGSS), yabereye kuri [[Sitade y'Igihugu Amahoro|Stade Amahoro]] muri Kanama 2013. <ref>{{Cite news |last=Ndushabandi |first=Charles |date=11 August 2013 |title=Riderman Wins Rwanda Talent Search |url=http://chimpreports.com/index.php/entertainment/12109-riderman-wins-rwanda-talent-search.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130812132334/http://chimpreports.com/index.php/entertainment/12109-riderman-wins-rwanda-talent-search.html |archive-date=12 August 2013 |access-date=12 August 2013 |work=New Times |location=Rwanda}}</ref> Indirimbo yabo "''Bibaye"'' yatowe nk'indirimbo y'umwaka muri 2013, mu kwezi kwa 3 <ref name="lead">{{Cite news |last=Kagire |first=Linda M. |date=23 April 2013 |title=Rwanda: Urban Boys Release New Single 'Kelele' |url=http://allafrica.com/stories/201304240353.html |access-date=12 August 2013 |work=New Times |location=Rwanda}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKagire2013">Kagire, Linda M. (23 April 2013). [http://allafrica.com/stories/201304240353.html "Rwanda: Urban Boys Release New Single 'Kelele'"]. ''New Times''. Rwanda<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 August</span> 2013</span>.</cite></ref>, Urban Boyz yatsindiye ibihembo bine bya Salax mu byiciro bitandukanye harimo nk'umuhanzi w'umwaka, Umuhanzi w'umugabo mwiza, Itsinda ryiza na Video nziza. <ref>{{Cite news |last=Asiimwe |first=Peninah |date=11 March 2013 |title=Rwanda: Urban Boys Shine At Salax Awards |url=http://allafrica.com/stories/201303120083.html |access-date=12 August 2013 |work=New Times |location=Rwanda}}</ref> == Amashakiro == <ref name="lead" />{{Reflist}} jd79x2kay63eb576qtu5thoz385vkjt Urukundo n'ubugambanyi(love and betray) 0 13340 143033 137288 2026-10-22T14:20:37Z Kyki1986 19108 /* */ 143033 wikitext text/x-wiki Urubyiriko rwo muri Sierra Leone ahanini kuko bamwe muri bo nta kazi bafite bibashora mu rugomo kugirango bagaragaze ko bakomeye cyangwa (bakaze). Na none urugomo n’ubwumvikane buke bigira ingaruka ku iterambere no ku bucuruzi. Urukundo n’ubugambanyi bituma habaho gushyira hamwe ku bafite ubumwe cyangwa (urukundo) kugirango habeho kurwanya abagambanyi kuko ari bo batuma iterambere risubira inyuma n’ubwumvikane bukaba buke muri politike. Kuba bahitamo cyangwa batoranya abakozi, bica mu nzira zigoye bidufasha kwegeranya cyangwa gukusanya ibimenyetso uhereye imuzi.Kugirango umenye impamvu, urubyiriko ku bw’imyumvire rufite hari ubwo rutaruhuka rugakomeza guteza urugomo ukuri n’icyizere ku bisubizo bidufasha gushyiraho ubumwe no kuzamura ibikorwa.<ref>{{Cite web |url=https://library.au.int/love-and-betrayal-political-economy-youth-violence-post-war-sierra-leone-1 |title=Archive copy |access-date=2022-11-10 |archive-date=2022-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110233235/https://library.au.int/love-and-betrayal-political-economy-youth-violence-post-war-sierra-leone-1 |url-status=dead }}</ref> == Amashakiro == {{Reflist}} dl5ka0pxa1fwlei8rf5amv4h9m5oan6 Ikiyaga cya Ruhondo 0 16148 143046 133106 2026-10-22T21:29:20Z Score Beethoven 11559 143046 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ikiyaga cya Ruhondo''' ni ikiyaga cyo mu majyaruguru y'u [[Rwanda]]. Kiri mu [[Intara y’Amajyaruguru y’u Rwanda|Ntara y'Amajyaruguru]], hafi y'umujyi wa Musanze. Ikiyaga cya Ruhondo n'[[Ikiyaga cya Burera]] byitwa «ibiyaga by'impanga». Ikiyaga cya Ruhondo gifite ubuso bwa hegitari 2 800. Kiri ku butumburuke bwa metero 1 764. Amazi yacyo akoreshwa mu gutanga amashanyarazi. Ikiyaga cya Ruhondo kiri mu gace ka Ramsar kitwa Rugezi-Burera-Ruhondo. == Imiterere == [[File:Panaromic of Lake Ruhondo, Rwanda.jpg|thumb|left|Ikiyaga cya Ruhondo muri 2015]] Ikiyaga cya Ruhondo kiri hafi y'umujyi wa Musanze.<ref name="atta"/> Ikiyaga cya Ruhondo n'Ikiyaga cya Burera byitwa «ibiyaga by'impanga».<ref name="atta"/> Ikiyaga cya Ruhondo gifite uburebure bwa kilometero 9. Ubugari bwacyo ni kilometero 3. Gifite ubuso bwa hegitari 2 800. Kiri ku butumburuke bwa metero 1 764. Ubujyakuzimu bwacyo bugera kuri metero 65. Ikiyaga cya Ruhondo gifite ibirwa 10.<ref name="gh"/> Ikiyaga cya Ruhondo cyaremwe n'ibikorwa by'[[Ikirunga cya Sabyinyo]]. Amahindure yafunze ikibaya, nuko amazi araretama.<ref name="atta"/> Ikiyaga cya Ruhondo gitandukanywa n'Ikiyaga cya Burera n'agace k'ubutaka. Ako gace gafite ubugari bwa kilometero imwe.<ref name="atta"/> Imigezi mito yisuka mu Kiyaga cya Ruhondo. Amazi y'ikiyaga asohokera mu [[Umugezi wa Mukungwa|mugezi wa Mukungwa]], mu majyepfo y'uburengerazuba. Umugezi wa Mukungwa wisuka mu [[Umugezi wa Nyabarongo|mugezi wa Nyabarongo]].<ref name="atta"/> == Amashanyarazi == Ikiyaga cya Burera kiri hejuru y'Ikiyaga cya Ruhondo ho metero 98. Iryo tandukaniro rikoreshwa mu gutanga amashanyarazi ku rugomero rwa Ntaruka. Umuyoboro uri munsi y'ubutaka uhuza ibiyaga byombi i Ntaruka. Uwo muyoboro wubatswe n'Ababiligi muri 1959.<ref name="gh"/> == Kurengera ibidukikije == Ikiyaga cya Ruhondo kiri mu gace ka Ramsar kitwa Rugezi-Burera-Ruhondo. Ako gace kashyizweho muri 2005. Igishanga cya Rugezi cyongera amazi y'Ikiyaga cya Burera n'Ikiyaga cya Ruhondo.<ref name="ramsar"/> == Ubukerarugendo == Ntaruka ni ho hantu nyamukuru ho kwinjira ku biyaga byombi. Abasura ibiyaga bahakorera ingendo mu bwato.<ref name="gh"/> Kuva ku kiyaga, babona ibirunga bya [[Pariki y’Igihugu y’Ibirunga]].<ref name="atta"/> Muri 2024, abashoramari bashakaga kubaka ibikorwa by'ubukerarugendo ku nkengero z'Ikiyaga cya Ruhondo.<ref name="atta"/> == Inyandiko == {{Reflist|refs= <ref name="atta">{{Cite web |title=Investors Set Sights on Rwanda's Beloved Twin Lakes |url=https://atta.travel/resource/investors-set-sights-on-rwanda-s-beloved-twin-lakes.html |website=Adventure Travel Trade Association |date=2024-10-16 |access-date=2026-10-22 |language=en}}</ref> <ref name="gh">{{Cite web |title=Get To Know Rwanda's Twin Lakes With a True Muturage |url=https://gorillahighlands.com/rwandas-twin-lakes-lake-burera-lake-ruhondo/ |author=Jean Pierre Rukundo |website=Gorilla Highlands |date=2021-08-24 |access-date=2026-10-22 |language=en}}</ref> <ref name="ramsar">{{Cite web |title=Rugezi-Burera-Ruhondo |url=https://rsis.ramsar.org/ris/1589 |website=Ramsar Sites Information Service |access-date=2026-10-22 |language=en}}</ref> }} == Reba kandi == === Ingingo zijyanye === * [[Ikiyaga cya Burera]] * [[Ikirunga cya Sabyinyo]] * [[Pariki y’Igihugu y’Ibirunga]] * [[Umugezi wa Mukungwa]] === Ihuza ryo hanze === * [[commons:Category:Lake Ruhondo|Amafoto y'Ikiyaga cya Ruhondo]] kuri Wikimedia Commons [[Ikiciro:Ibiyaga]] [[Ikiciro:Rwanda]] [[Ikiciro:Rwanda geography]] [[Ikiciro:Ubukerarugendo mu Rwanda]] [[Ikiciro:Akarere ka Musanze]] [[Ikiciro:Akarere ka Burera]] 4o7msroj1wzyyah5u1bod3omoy37heb Module:Databox 828 21469 143057 127539 2026-10-23T04:50:41Z Score Beethoven 11559 143057 Scribunto text/plain -- This extended version of Databox is stored at https://sv.wikipedia.org/wiki/Modul:Databox, but can be used by other languages -- Versions: (Besides minor adjustments to the property_blacklist and layout) -- 2024-03-03 Parameter "keep_title_case" to not change first letter to upper case (default false) -- 2023-06-18 Shows monolingualtext but only in local language - and maximum one value per property -- Can show any commonsMedia file that has media caption qualifier in the local language, or with content in ("language of work" qualifier) the local language -- Can show several maps if several coordinates, limited by parameter maxFiles (default 1). -- 2023-06-11 Locator map image shown if it has media caption in the local language -- 2020-05-25 Hide "is instance of" -> "human" -- 2020-05-25 Category:Databox that shows qid code -- 2020-05-24 Years linked to articles. Decades, centuries and millennia formated in local language. -- 2020-05-13 P155 (follows) and P156 (followed by) merged into one "Chronology" list, also showing current object. -- Parameter "list_separator" for replacing comma in lists. -- 2020-05-10 Parameter "era" for choosing if year "BCE" (or similar in local language) should be replaced by "BC", empty string or other. -- Upper-case initial letter of P31 (instance of). -- 2020-05-05 P31 hidden if too long list. Administrative wiki category if too long list. -- 2020-05-02 More than two parent/child levels in bulleted list. -- 2020-05-01 Property short names based on P1813. Image legend/caption. -- 2020-04-28 Properties linked to articles (based on Property:P1629 of the property). -- Datatype "url" not shown (except for official web site). Input parameter "levels". -- 2020-04-27 Two higher and two lower levels of child and parent items shown as bulleted list for some properties -- 2020-04-21 Parameters "width", "height", "zoom" and "list_length". Soft hyphens auto-inserted in long property names. -- 2020-04-18 (Monolingual text strings hidden.) Property name hidden if no good value. First image shown if several images. -- 2020-04-16 Description shown (only in local language). First letter of label upper-case. -- 2020-04-13 Values of datatype "quantity" shown. Pen hidden in printout. -- 2020-04-13 Mapframe code copied from the 2019-03-04 af.wikipedia.org version. -- 2020-04-07 Imported from the 2019-04-26 fr.wikipedia.org version -- Kinyarwanda labels for common properties (English original shown below in small text) local rw_labels = { P17 = "Igihugu", P30 = "Umugabane", P36 = "Umurwa mukuru", P37 = "Ururimi rwemewe", P47 = "Ihana imbibi na", P131 = "Iherereye muri", P138 = "Yitiriwe", P150 = "Igizwe na", P194 = "Inteko ishinga amategeko", P206 = "Iri ku nkombe ya", P421 = "Umukandara w'isaha", P463 = "Umunyamuryango wa", P571 = "Yashinzwe", P610 = "Impinga ndende", P625 = "Aho iherereye", P856 = "Urubuga rwemewe", P1082 = "Abaturage", P1313 = "Umwanya w'umuyobozi", P1376 = "Umurwa mukuru wa", P1448 = "Izina ryemewe", P1705 = "Izina ry'umwimerere", P2043 = "Uburebure", P2044 = "Ubutumburuke", P2046 = "Ubuso", P2049 = "Ubugari", P2936 = "Indimi zikoreshwa", P3896 = "Imbibi ku ikarita", P6 = "Umuyobozi", P8744 = "Ubukungu", } -- Blocked properties: local property_blacklist = { 'P10280', -- category for honorary citizens of entity 'P1036', -- DDC 'P1149', -- LCC 'P1150', -- RVK 'P1151', -- topic's main Wikimedia portal 'P1190', -- UDC 'P1193', -- prevalence (often different value in different countries) 'P1200', -- bodies of water basin category 'P1204', -- Wikimedia portal's main topic 'P1282', -- OSM tag or key 'P1299', -- depicted by 'P1343', -- described by source 'P1382', -- coincident with 'P1402', -- Foundational Model of Anatomy ID 'P1423', -- template's main topic 'P1424', -- topic's main template 'P1433', -- published in 'P1438', -- Jewish Encyclopedia ID (Russian)e 'P1461', -- Patientplus ID 'P1464', -- category for people born here 'P1465', -- category for people who died here 'P1472', -- Commons Creator page 'P1559', -- name in native language 'P1612', -- Commons Institution page 'P1687', -- Wikidata main property for this item 'P1692', -- ICD-9-CM code 'P1709', -- equivalent class 'P1740', -- category for films shot at this location 'P1748', -- NCI Thesaurus ID 'P1753', -- list related to category 'P1754', -- category related to list 'P1791', -- category of people buried here 'P1792', -- category of associated people 'P1793', -- format as a regex 'P1814', -- Japanese name in kana 'P1830', -- owner of (seldom useful) 'P1889', -- different from 'P1921', -- Wikidata RDF URI format 'P1963', -- properties for this type 'P1987', -- MCN code 'P2033', -- Category for pictures taken with camera 'P217', -- inventory number 'P2176', -- drug used for treatment (we avoid medical advise) 'P2184', -- History of subject. (Should be shown if article in local language) 'P2263', -- ISOCat id 'P2283', -- Uses 'P2293', -- genetic association 'P2354', -- list article (seldom available in local language) 'P2445', -- metasubclass of 'P2517', -- category for recipients of this award 'P2540', -- Aarne–Thompson–Uther Tale Type Index 'P2559', -- Wikidata usage instructions 'P2572', -- hashtag 'P2670', -- has parts of the class 'P2737', -- union of 'P2738', -- disjoint union of 'P2817', -- appears in the heritage monument list 'P2860', -- cites 'P2888', -- exact match 'P2959', -- permanent duplicated item 'P301', -- category's main topic 'P3113', -- does not have part 'P3176', -- uses property 'P360', --is a list of 'P3722', -- Commons maps category 'P373', -- Commons category 'P3761', -- IPv4 range 'P3876', -- category for alumni of educational institution 'P3921', -- Wikidata SPARQL query equivalent 'P3950', -- narrower external class 'P4195', -- category for employees of the organization 'P4224', --category contains 'P4354', -- search formatter URL 'P460', -- said to be the same as 'P4839', -- Wolfram Language entity code 'P487', -- Unicode character 'P4969', -- derivative work 'P5008', -- on focus list of Wikimedia project 'P5125', -- wikimedia outline 'P528', -- catalog code 'P553', -- web site account 'P5692', -- Wikidata dummy value 'P5869', -- model item 'P5996', -- Category for films in this language 'P6104', -- Maintained by Wikiproject 'P6112', -- category for members of a team 'P6216', -- copyright status 'P6344', -- rural population 'P6365', -- member category 'P667', -- ICPC 2 ID 'P6686', -- musical motif (not supported) 'P7084', -- related category 'P747', -- editions 'P7561', -- for the interior of the item 'P7763', -- copyright status as a creator 'P7782', -- category for ship name 'P7867', -- category for maps 'P7973', -- quantity symbol (LaTeX) 'P8402', -- open data portal 'P859', -- sponsor 'P8596', -- category for multimedia files depicting exterior views of this item 'P8687', -- social media followers 'P8933', -- category for the view from the item 'P8989', -- category for the view of the item 'P910', -- topic's main category 'P935', -- Commons gallery 'P944', -- Code of nomenclature 'P968', -- email 'P971', -- category combines topics 'P972', -- catalogue 'P989', -- spoken text. (Should be shown if in local language) } -- Exceptions to the datatype blocking: local property_whitelist = { 'P856', -- official website 'P3896',-- geoshape 'P345', -- IMDB id 'P6375' -- street address } -- Properties with higher level items: local properties_with_parents = { 'P131', -- located in the administrative territorial entity 'P144', -- based on 'P155', -- follows 'P171', -- parent taxon 'P276', -- location 'P279', -- subclass of 'P361', -- part of 'P706', -- located on terrain feature 'P749', -- parent organization 'P807', -- separated/forked from 'P1365', -- replaced 'P1647', -- subproperty of 'P3730' -- next higher rank } local properties_with_children = { -- Properties with lower level items: 'P150', -- contains administrative territorial entity 'P156', -- followed by 'P355', -- subsidiary 'P527', -- has part 'P1012', -- contains 'P1366', -- replaced by 'P3729', -- next lower rank 'P4330', -- contains 'P7888' -- merged into } local function buildInteractiveMap(width, point, item_id, zoom) --Utility function to build maps local geojson = { { type = 'Feature', geometry = { type = "Point", coordinates = {point.longitude, point.latitude} }, properties = { title = point.text or '', ['marker-symbol'] = point.marker or 'marker', ['marker-color'] = point.markercolor or "#224422", } } } local args = { ['height'] = width, ['width'] = width, ['frameless'] = 'frameless', ['align'] = 'center', ['latitude'] = point.latitude, ['longitude'] = point.longitude, ['zoom'] = zoom, ['lang'] = lang -- fallbacks to wiki language if local name is missing. ) } return mw.getCurrentFrame():extensionTag('mapframe', mw.text.jsonEncode(geojson), args) end function Set(list) -- values to booleans with keys local set = {} for _, l in pairs(list) do set[l] = true end return set end function listCase(str) -- Capitalizes first visible character of list produced by formatStatements() -- Example: <span><span>[[link|first item]]</span>, <span>second item</span></span> -- --> <span><span>[[link|First item]]</span>, <span>second item</span></span> return str :gsub('^<span><span>%[%[(.-)|(.-)%]%]</span>', function(a,b) return '<span><span>[[' .. a .. '|' .. b:gsub('^%l', string.upper) .. ']]</span>' end) :gsub('^<span><span>(%l)', function(a) return '<span><span>' ..string.upper(a) end) end function listSeparate(str, list_separator) -- Replaces comma in list produced by formatStatements() -- Example: list_separator = ';<br>' -- str = <span><span>[[link|first item]]</span>, <span>second item</span></span> -- -> <span><span>[[link|first item]]</span>;<br> <span>second item</span></span> if list_separator ~= ',' then return str :gsub('</span>,', '</span>'..list_separator) else return str end end function hyphenate(str, lang) -- Inserts soft hyphens in long words, typically before each consonant that is followed by a vowel (lower-case letters) -- Should work good enough for most languages. Language specific exceptions may be added. local nonHyphenatedLanguages = Set{'ar', 'he', 'zh', 'ja', 'ko', 'vi', 'fa', 'ps'} if nonHyphenatedLanguages[lang] then -- Not languages without alphabetic writing system or with few vowels return str end result = '' for word in str:gmatch("%S+") do if #word < 10 then result = result .. ' ' .. word else result = result .. ' ' .. word:sub(1,3) -- Not too early in word .. word:sub(4) :gsub("([bcdfghjklmnpqrstvwxzđçčĉñŋĝĥĵŝšŧžßÐðþğşśćńŁżźбвгжийклмнпрст]" .. "[aouåeiyäöæøáéíóúýàèâêëüãŭœāēīōūəąęóадеёзоу])", "&shy;%1") -- Insert soft-hyphens before each consonant that is followed by vowel :gsub("&shy;([\128-\193])", "%1" ) -- Revert split of two-byte UTF-8 character :gsub("-(%a?%a?%a?%a?)&shy;", "-%1"):gsub("&shy;(%a?%a?%a?%a?)-", "%1-") -- Not too near a hard hyphen -- Some Scandinavian exceptions for wikidata properties, relevant to similar languages: :gsub("&shy;x", "x&shy;") -- Example: tids-komp-le-xi-tet -> tids-komp-lex-i-tet :gsub("sc&shy;h", "&shy;sch") -- Example: sc-h -> -sch :gsub("ss&shy;j", "s&shy;sj")-- Example: ss-j-> s-sj :gsub("n&shy;g", "ng&shy;") -- Example: n-g -> ng- :gsub("ngs", "ngs&shy;") -- Example: Befolk-ningsg-rup-pe -> Befolk-nings-g-rup-pe, Rege-ring-s-che-fens -> Rege-rings-chefens :gsub("g&shy;rup&shy;pe", "&shy;gruppe") -- Example: g-rup-pe -> -gruppe :gsub("nist&shy;ra", "nis&shy;tra") -- Example: admi-nist-ra-tion -> admi-nis-tra-tion :gsub("&shy;ror&shy;ga[&shy;]*n", "r&shy;organ") -- Example: dotte-ror-ga-ni-sa-tion -> dotter-organi-sa-tion :gsub("&shy;rob[&shy;]*jek", "r&shy;objek") -- Example: dot-te-rob-jekt -> dot-ter-objekt :gsub("s&shy;ta&shy;tus", "&shy;status") -- Example: skydds-status :gsub("k&shy;las[&shy;]*s", "&shy;klass") -- Example: deci-malk-las-si-fi-ka-tion -> deci-mal-klas-si-fi-ka-tion :gsub("&shy;nom&shy;rå&shy;de", "n&shy;område") -- Example: vatte-nom-rå-de -> vatten-område :gsub("&shy;som&shy;rå&shy;de", "s&shy;område") -- Example: Rets-gyl-dig-hed-som-rå-de -> Rets-gyl-dig-heds-om-rå-de :gsub("ra&shy;lort", "ral&shy;ort") -- Example: central-ort :gsub("s&shy;kydd", "&shy;skydd") -- Example: Kul-turs-kydd -> Kul-tur-skydd :gsub("k&shy;ri&shy;te&shy;ri", "&shy;kri&shy;te&shy;ri")-- Example: Värld-sarvsk-ri-te-rium -> Värld-sarvs-kri-te-rium :gsub("guasp&shy;he", "gua&shy;sphe") -- Example: lingua-sphere :gsub("gars&shy;kap", "gar&shy;skap") -- Example: medbor-gars-kap -> medbor-gar-skap :gsub("k&shy;var&shy;ter", "&shy;kvarter") -- Example: Hovedk-var-ter -> Hoved-kvarter :gsub("s&shy;ted", "&shy;sted") -- Example: Pro-duk-tionss-ted -> Pro-duk-tions-sted :gsub("t&shy;rä&shy;dan&shy;de", "&shy;trä&shy;dan&shy;de") -- Example: plats för förs-ta framt-rä-dan-de -> plats för förs-ta fram-trä-dan-de :gsub("&shy;&shy;", "&shy;") -- Example -- -> - end end return result:sub(2,-1) -- :gsub("&shy;", "-") -- Show soft hyphens as hard hyphens. Only for sandboxed test purposes. end function year(str, lang, replaceTime) -- Postprocesses years (datatype time) in local language -- Incorrect formating of the first decade. if lang == 'sv' then str = str :gsub("<span>0</span>", "<span>00-talet</span>") :gsub("<span>0 BCE</span>", "<span>00-talet f.v.t.</span>") end -- Replace BCE with BC (or corresponding in local language) depending on era template parameter: if replaceTime then for p,r in pairs(replaceTime) do str = str:gsub(p, r) end end -- Link years to articles: str = str :gsub("([%s>])(%d?%d?%d?%d)</span>", "%1[[%2]]</span>") -- April 1852 -> April [[1852]] :gsub("([%s>])(%d?%d?%d?%d) ([%a%.]*)</span>", "%1[[%2 %3]]</span>") -- April 20 BCE -> April [[20 BCE]] -- Format decades, centuries and millennias correctly in local language, and link to articles: if lang=='sv' then str = str :gsub("(%d?1%d)%.? år([h|t])(%a+)det?", "%1:e år%2%3det") -- 12. årtusende -> 12:e årtusendet :gsub("(%d?%d?[1-2])%.? år([h|t])(%a+)det?", "%1:a år%2%3det") -- 2. århundrade -> 2:a århundradet :gsub("(%d?%d?[0,3-9])%.? år([h|t])(%a+)det?", "%1:e år%2%3det") -- 13 århundrandet f.Kr. -> 13:e århundradet f.Kr :gsub("<span>(%d?%d?%d?)00-talet</span>", "<span>[[%100-talet (decennium)]]</span>") -- 1900-talet -> [[1900-talet (årtionde)]] :gsub("<span>(%d?%d?%d?)00-talet ([%a%.]*)</span>", "<span>[[%100-talet (decennium) %2]]</span>") -- 100-talet f.Kr. -> [[100-talet f.Kr. (decennium)]] :gsub("(%d?%d?%d):[a|e] århundradet", function(a) return tonumber(a)-1 .. '00-talet' end) -- 21:a århundradet -> 2000-talet :gsub("<span>(%d+)-talet</span>", "<span>[[%1-talet]]</span>") -- 2000-talet -> [[2000-talet]] :gsub("<span>(%d+)-talet ([%a%.]*)</span>", "<span>[[%1-talet %2]]</span>") -- 000-talet f.Kr. -> [[000-talet f.Kr.]] :gsub("(%d?%d?%d):[a|e] årtusendet", function(a) return tonumber(a)-1 .. '000-talet' end) -- 2:a århundradet -> 2000-talet :gsub("<span>(%d+)-talet</span>", "<span>[[%1-talet (millennium)]]</span>") -- 2000-talet -> [[2000-talet (millennium)]] :gsub("<span>(%d+)-talet ([%a%.]*)</span>", "<span>[[%1-talet %2 (millennium)]]</span>") -- 0000-talet f.Kr. -> [[0000-talet f.Kr. (millennium)]] end return str end local p = {} function p.databox(frame) local args = frame:getParent().args local itemId = nil if args.item then itemId = args.item end local item = mw.wikibase.getEntity(itemId) if item == nil then mw.addWarning("Wikidata item not found") return "" end local width = '260' -- default max width of template, image and map, and height of map if args.width then width = args.width end local height = '240' -- default max height of image. hidden if <= 0. if args.height then height = args.height end local zoom = 12 -- default map zoom level. hidden if <0. if args.zoom then zoom = tonumber(args.zoom) end local list_length = 8 -- default max no of values in lists if args.list_length then list_length = tonumber(args.list_length) end local list_separator = ',' -- default no replacement of comma in lists if args.list_separator then list_separator = args.list_separator end local levels = 3 -- default max no of child and parent levels if args.levels then levels = tonumber(args.levels) end local maxFiles = 1 -- default max no of coordinate location maps if args.maxFiles then maxFiles = tonumber(args.maxFiles) end local langObject = mw.language.getContentLanguage() local lang = langObject:getCode() local langIdDict = { -- Dictionary for translating language code to language Wikidata item id ['af'] = 'Q14196', ['atj'] = 'Q56590', ['be-tarask'] = 'Q8937989', ['ca'] = 'Q7026', ['ceb'] = 'Q33239', ['ckb'] = 'Q36811', ['cs'] = 'Q9056', ['da'] = 'Q9035', ['dag'] = 'Q32238', ['de'] = 'Q188', ['en'] = 'Q1860', ['es'] = 'Q1321', ['ewe'] = 'Q30005', ['fi'] = 'Q1412', ['fa'] = 'Q9168', ['fr'] = 'Q150', ['frr'] = 'Q28224', ['haw'] = 'Q33569', ['he'] = 'Q9288', ['hi'] = 'Q1568', ['it'] = 'Q652', ['ja'] = 'Q5287', ['kab'] = 'Q35853', ['ko'] = 'Q9176', ['mzn'] = 'Q13356', ['nap'] = 'Q33845', ['nds'] = 'Q25433', ['nl'] = 'Q10000', ['no'] = 'Q9043', ['nqo'] = 'Q18546266', ['pap'] = 'Q33856', ['pl'] = 'Q809', ['pcm'] = 'Q33655', ['pt'] = 'Q5146', ['ru'] = 'Q7737', ['rue'] = 'Q26245', ['sh'] = 'Q9301', ['sv'] = 'Q9027', ['tr'] = 'Q256', ['uk'] = 'Q8798', ['vi'] = 'Q9199', ['zh'] = 'Q7850' } local dump = '' local langId -- Local language Wikidata item id langId = langIdDict[lang] or nil local edit_message = mw.message.new('vector-view-edit'):plain() .. ' Wikidata' -- Date formating local bceDict = { -- Dictionary: Before current era (BCE) in different languages ['da'] = 'f.v.t.', ['en'] = 'BCE', ['sv'] = 'f.v.t.' } local bcDict = { -- Dictionary: Before Christ (BC) in different languages ['da'] = 'f.Kr.', ['en'] = 'BC', ['sv'] = 'f.Kr.' } local bc = bcDict[lang] or 'BC' local bce = bceDict[lang] or 'BCE' local era = bc -- default era if args.era then if args.era == 'BC' then era = bc -- replace 'BCE' by 'BC' in content language elseif args.era == 'BCE' then era = bce -- replace 'BC' by 'BCE' in content language else era = args.era -- replace 'BCE' and 'BC' by arbitrary argument value, for example empty string end end local replaceTime = {} -- global variable replaceTime[' BCE'] = ' '..era replaceTime[' '..bce] = ' '..era replaceTime[' '..bc] = ' '..era local noValueDict = { -- Dictionary: No value ['da'] = 'ingen værdi', ['en'] = 'no value', ['sv'] = 'inget värde' } local wikicategory = '' local databoxRoot = mw.html.create('div') :addClass('infobox') :css({ float = 'right', clear = 'right', border = '1px solid #aaa', ['background-color'] = '#f9f9f9', ['width'] = width .. 'px', padding = '0 0.4em', margin = '0 0 0.4em 0.4em', }) --Title local title = item:getLabel() or mw.title.getCurrentTitle().text if args.keep_title_case == nil or #args.keep_title_case == 0 or args.keep_title_case == 'false' then title = langObject:ucfirst(title) end databoxRoot:tag('div') :css({ ['text-align'] = 'center', ['background-color'] = 'LightGrey', padding = '0em 0.4', margin = '0em 0', ['font-size'] = '120%', ['font-weight'] = 'bold', }) :wikitext(title) --Description local descr, descrLang = item:getDescriptionWithLang() if descrLang == lang then -- Do not show any fallback language databoxRoot:tag('div') :css({ ['text-align'] = 'center', ['vertical-align'] = 'text-top', ['font-size'] = '90%', ['line-height'] = '140%', padding = '0.2em 0.4', margin = '0.0em 0.4', ['padding-bottom'] = '0.5em', }) :wikitext(langObject:ucfirst(descr):sub(1,-1)) :wikitext('<sup class="noprint Inline-Template">&nbsp;[[File:Arbcom_ru_editing.svg|' .. edit_message .. '|8px|baseline|class=noviewer|link=https://www.wikidata.org/wiki/' .. item.id .. ']]</sup>') end --Show first good image with legend/caption in content language, or first good image if tonumber(height) > 0 then local images = item:getBestStatements('P18') -- p18 is 'image' if #images >= 1 then local image = images[1] for _, i in pairs(images) do if i.qualifiers and i.qualifiers.P2096 then -- P2096 is 'caption' for _, c in pairs(i.qualifiers.P2096) do if c.snaktype == 'value' and c.datavalue.value.language == lang then caption = c image = i break end end end if caption then break end end if image.mainsnak.snaktype == 'value' then databoxRoot :tag('div') :css({ ['text-align'] = 'center', padding = '0.0em 0.4', }) :wikitext('[[File:' .. image.mainsnak.datavalue.value .. '|frameless|' .. width .. 'x' .. height .. 'px]]') if caption then databoxRoot :tag('div') :css({ ['text-align'] = 'center', ['font-size'] = '90%', ['line-height'] = '140%', ['padding-bottom'] = '0.5em', }) :wikitext(caption.datavalue.value.text) :wikitext('<sup class="noprint Inline-Template">&nbsp;[[File:Arbcom_ru_editing.svg|' .. edit_message .. '|8px|baseline|class=noviewer|link=https://www.wikidata.org/wiki/' .. item.id .. '#' .. 'P18' .. ']]</sup>') end end end end --Table: local dataTable = databoxRoot :tag('table') :css({ ['text-align'] = 'left', ['font-size'] = '90%', ['line-height'] = '140%', ['hyphens'] = 'auto', -- works only in some browsers and languages ['word-break'] = 'break-word', ['width'] = '100%', ['table-layout'] = 'fixed', ['padding-bottom'] = '0.5em', }) --Instance of: local dataValues local statements = item:getBestStatements('P31') if #statements > list_length then -- Hide too long list of values if lang == 'sv' then wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Databox med dold lång lista]]' end elseif #statements >= 1 then dataValues=item:formatStatements('P31').value if lang == 'sv' then if dataValues:match("<span>%[%[Människa|människa%]%]</span>") then -- Remove 'is instance of' -> 'human' TODO: Same for other languages if #statements == 1 then dataValues = '' else dataValues = dataValues:gsub("<span>%[%[Människa|människa%]%]</span>,?%s?", "") end end elseif lang == 'da' then if dataValues:match("<span>%[%[Menneske|menneske%]%]</span>") then -- Remove 'is instance of' -> 'human' if #statements == 1 then dataValues = '' else dataValues = dataValues:gsub("<span>%[%[Menneske|menneske%]%]</span>,?%s?", "") end end end dataValues = dataValues:gsub(", </span>$", "</span>") -- Removing ending comma after removed ", human" if #dataValues > 0 then dataValues=listCase(dataValues) dataTable:tag('caption') :css({ ['background-color'] = 'LightGrey', ['font-weight'] = 'bold', ['margin-top'] = '0.4em', margin = '0.5em 0', padding = '1em 1', }) :wikitext(dataValues) :wikitext('<sup class="noprint Inline-Template">&nbsp;[[File:Arbcom_ru_editing.svg|' .. edit_message .. '|8px|baseline|class=noviewer|link=https://www.wikidata.org/wiki/' .. item.id .. '#P31' .. ']]</sup>') if #statements >= math.max(list_length-3,3) and lang == 'sv' then -- warning of long list but not too long list wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Databox med lång lista]]' end end end local properties = mw.wikibase.orderProperties(item:getProperties()) local property_blacklist_hash = Set(property_blacklist) property_blacklist_hash['P18'] = true --Showed separately property_blacklist_hash['P31'] = true --Showed separately local property_whitelist_hash = Set(property_whitelist) local properties_with_parents_hash = Set(properties_with_parents) local properties_with_children_hash = Set(properties_with_children) local countryid = ' ' pcall(function () countryid = item.claims['P17'][1].mainsnak.datavalue.value.id end) for _, property in pairs(properties) do local datatype = item.claims[property][1].mainsnak.datatype local statements = item:getBestStatements(property) if ( (datatype ~= 'external-id' and datatype ~= 'commonsMedia' and datatype ~= 'url') or property_whitelist_hash[property] ) and not property_blacklist_hash[property] and 1 <= #statements then if #statements > list_length then if lang == 'sv' then wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Databox med dold lång lista]]' end else local propertyValue = item:formatStatements(property) propertyValue.label = langObject:ucfirst(hyphenate(propertyValue.label, lang)) -- left table cell content local rwLabel = rw_labels[property] if rwLabel then propertyValue.label = rwLabel end local propertyEntity = mw.wikibase.getEntity(property) -- Time consuming if propertyEntity then -- Replace property name by short name if only one in content language: if propertyEntity['claims']['P1813'] then local shortNames = propertyEntity['claims']['P1813'] -- 'P1813' = short name. shortname = '' for _, s in pairs(shortNames) do if s.mainsnak.snaktype == 'value' and s.mainsnak.datavalue.value.language == lang then -- (Should check that only one value is in the content lang) if #shortname > 0 then shortname = '' break -- Several shortnames in the local language end shortname = s.mainsnak.datavalue.value.text end end if #shortname > 0 then propertyValue.label = langObject:ucfirst(hyphenate(shortname, lang)) end end -- Link row label (property name) to related article in content language: local propertySubjects = propertyEntity:getBestStatements('P1629') -- 'P1629 = subject item of this property' if #propertySubjects == 1 and propertyEntity['claims']['P1629'][1].mainsnak.snaktype == 'value' then local subjectItemQid = propertyEntity['claims']['P1629'][1].mainsnak.datavalue.value.id articleSitelink = mw.wikibase.getSitelink(subjectItemQid) if articleSitelink ~= nil then -- Property subject item has local article propertyValue.label = '[[' .. articleSitelink .. '|' .. propertyValue.label .. ']]' end end end if rwLabel and propertyValue.label ~= '' then propertyValue.label = propertyValue.label .. '<br><small>(' .. langObject:ucfirst(mw.wikibase.getLabelByLang(property, 'en') or property) .. ')</small>' end local dataValues -- right table cell content if #statements == 1 and levels >= 2 and (properties_with_parents_hash[property] or properties_with_children_hash[property]) then dataValues = propertyValue.value if merged_chronology and property == 'P156' then -- If 'P155' (follows) already shown as bulleted list, P156 (followed by) should be part of same list. propertyValue.label = '' -- Hide 'Followed by' in left column end if property == 'P155' or property == 'P156' then -- follows or followed by dataValues = '• ' .. dataValues end local level = {} -- Show parent/child item if any: if item['claims'][property][1].mainsnak.snaktype == 'value' then level[1] = {} level[1].value = item['claims'][property][1].mainsnak.datavalue.value -- (Can give non-best statement?) level[1].item = mw.wikibase.getEntity(level[1].value.id) -- Time consuming level[1].statements = mw.wikibase.getBestStatements(level[1].item.id, property) end if item['claims'][property][1].mainsnak.snaktype == 'value' and #level[1].statements == 1 and level[1].statements[1].mainsnak.datavalue then level[1].qid = level[1].statements[1].mainsnak.datavalue.value.id if level[1].qid ~= countryid then -- do not repeat country as administrative belonging or place level[1].propertyValue = level[1].item:formatStatements(property) if level[1].propertyValue then -- Show multi-level list as bulleted list: if not (property == 'P155' or property == 'P156') then dataValues = '• ' .. dataValues end level[1].qid = level[1].statements[1].mainsnak.datavalue.value.id if properties_with_children_hash[property] then -- next lower level / child item: put in end of the list. if property == 'P156' then -- follows dataValues = dataValues .. '<br/>• ' .. level[1].propertyValue.value else -- indent dataValues = dataValues .. '<br/>' .. '&nbsp;• ' .. level[1].propertyValue.value end else -- next higher level / parent item: put first in list if property == 'P155' then -- followed by dataValues = '• ' .. level[1].propertyValue.value .. '<br/>' .. dataValues else -- indent dataValues = '• ' .. level[1].propertyValue.value .. '<br/>&nbsp;' .. dataValues end end local lc = 2 -- level counter while lc<levels and level[lc-1].item.claims[property][1].mainsnak.datavalue do level[lc]={} level[lc].value = level[lc-1].item.claims[property][1].mainsnak.datavalue.value -- (Best statement?) level[lc].item = mw.wikibase.getEntity(level[lc].value.id) -- Time consuming level[lc].statements = mw.wikibase.getBestStatements(level[lc].item.id, property) if #level[lc].statements > 0 and level[lc].statements[1].mainsnak.datavalue then level[lc].qid = level[lc].statements[1].mainsnak.datavalue.value.id if #level[lc].statements == 1 and level[lc].qid ~= countryid -- do not repeat country as administrative belonging or place then level[lc].propertyValue = level[lc].item:formatStatements(property) -- (Best statement?) if properties_with_children_hash[property] then -- next lower level / child item if property == 'P156' then -- follows dataValues = dataValues .. '<br/>' .. '• ' .. level[lc].propertyValue.value else -- indent dataValues = dataValues .. '<br/>' .. string.rep('&nbsp;', lc) .. '• ' .. level[lc].propertyValue.value end else -- next higher level / parent item if property == 'P155' then -- followed by dataValues = '• ' .. level[lc].propertyValue.value .. '<br/>' .. dataValues else -- indent dataValues = '• ' .. level[lc].propertyValue.value .. '<br/>&nbsp;' .. dataValues:gsub('<br/>', '<br/>&nbsp;') end end lc = lc+1 else break end else break end end -- while lc if lang == 'sv' then wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Databox med ' .. lc .. ' nivåer]]' end end end end if property == 'P155' then -- P155 (follows) was a bulleted list if level[1] then followed_by = mw.wikibase.getBestStatements(level[1].item.id, 'P156') if followed_by and #followed_by == 1 then -- P156 (followed by) may also be a bulleted list -- Show merged chronology list, including this wikidata object dataValues = dataValues .. "<p>• \'\'\'" .. item:getLabel() .. "\'\'\'" if lang == 'da' or lang == 'sv' then propertyValue.label = 'Kronologi' merged_chronology = true end if lang == 'en' then propertyValue.label = 'Chronology' merged_chronology = true end end end end else -- not a multi-level list if datatype == 'url' then -- only show first url if statements[1].mainsnak.snaktype == 'value' then if #statements[1].mainsnak.datavalue.value>40 then -- replace long url by "link" if lang == 'sv' then dataValues = frame:preprocess('[' .. statements[1].mainsnak.datavalue.value .. ' länk]') else dataValues = frame:preprocess('[' .. statements[1].mainsnak.datavalue.value .. ' link]') end else -- hide "https://" or "http:// and / in the end" dataValues = frame:preprocess('[' .. statements[1].mainsnak.datavalue.value .. ' ' .. statements[1].mainsnak.datavalue.value:gsub('https?://', ''):gsub('/$', '') .. ']') end end elseif datatype == 'geo-shape' then -- only show first geo-shape if lang == 'sv' then dataValues = frame:preprocess('[https://commons.wikimedia.org/wiki/' .. statements[1].mainsnak.datavalue.value:gsub(' ', '_') .. ' kartlänk]') else dataValues = frame:preprocess('[https://commons.wikimedia.org/wiki/' .. statements[1].mainsnak.datavalue.value:gsub(' ', '_') .. ' link]') end elseif datatype == 'monolingualtext' then for _, s in pairs(statements) do if s.mainsnak.snaktype == 'value' and s.mainsnak.datavalue.value.language == lang then dataValues = frame:preprocess(s.mainsnak.datavalue.value) if lang == 'sv' then wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Databox med monolingualtext]]' end break -- Maximum one monolingualtext per property end end else dataValues = frame:preprocess(propertyValue.value) if #statements > 1 then dataValues = listSeparate(dataValues, list_separator) end if datatype == 'time' then dataValues = year(dataValues, lang, replaceTime) end if #statements >= math.max(list_length-3,3) and lang == 'sv' then --Warning on long but not hidden list wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Databox med lång lista]]' end end end -- Replace "no value" with a dash: if dataValues and noValueDict[lang] then dataValues = dataValues:gsub('<span>' .. noValueDict[lang] .. '</span>', '<span>–</span>') end -- Render table row: if dataValues and dataValues ~= '<span>–</span>' then dataTable:tag('tr') :tag('th') :css({ ['vertical-align'] = 'text-top', }) :attr('scope', 'row') :attr('colspan', '1') :wikitext(frame:preprocess(propertyValue.label)):done() :tag('td') :css({ ['vertical-align'] = 'text-top', }) :attr('colspan', '2') :wikitext(dataValues) :wikitext('<sup class="noprint Inline-Template">&nbsp;[[File:Arbcom_ru_editing.svg|' .. edit_message .. '|8px|baseline|class=noviewer|link=https://www.wikidata.org/wiki/' .. item.id .. '#' .. property .. ']]</sup>') end -- if dataValues end -- if #statements end -- if datatype end -- for property --Automatic coordinate location map(s) if zoom >= 0 then local coordinates_statements = item:getBestStatements('P625') -- P625 is coordinate location local cnt = 0 for _, s in pairs(coordinates_statements) do if s.mainsnak.datavalue and s.mainsnak.datavalue.value.globe == 'http://www.wikidata.org/entity/Q2' then cnt = cnt + 1 databoxRoot:wikitext(buildInteractiveMap(width, s.mainsnak.datavalue.value, item.id, zoom)) if lang == 'sv' then if cnt == 1 then wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Sidor med kartor skapade med Databox]]' .. ' ' else wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Sidor med flera kartor skapade med Databox]]' .. ' ' end end end if cnt >= maxFiles then break -- Show maximum maxFiles maps or coordinates. end end -- for end --Other commonsMedia files: show first good file for each property that have media legend in content language if tonumber(height) > 0 then for _, property in pairs(properties) do local datatype = item.claims[property][1].mainsnak.datatype local statements = item:getBestStatements(property) if (datatype == 'commonsMedia') and not property_blacklist_hash[property] and property ~= 'P18' then -- Image showed separately local files = item:getBestStatements(property) if #files >= 1 then local file local caption for _, i in pairs(files) do if i.qualifiers then if i.qualifiers.P2096 then -- P2096 is 'caption' for _, q in pairs(i.qualifiers.P2096) do if q.snaktype == 'value' and q.datavalue.value.language == lang then caption = q file = i break end end elseif langId and i.qualifiers.P407 then -- P407 is 'language of work or name' for _, q in pairs(i.qualifiers.P407) do if q.snaktype == 'value' and q.datavalue.value.id == langId -- local language then file = i break end end end end -- if i.qualifiers if file then break end end -- for _, i in pairs(files) if file then if caption then databoxRoot :tag('div') :css({ ['text-align'] = 'center', padding = '0.0em 0.4', }) :wikitext('[[File:' .. file.mainsnak.datavalue.value .. '|frameless|' .. width .. 'x' .. height .. 'px]]') databoxRoot :tag('div') :css({ ['text-align'] = 'center', ['font-size'] = '90%', ['line-height'] = '140%', ['padding-bottom'] = '0.5em', }) :wikitext(caption.datavalue.value.text) :wikitext('<sup class="noprint Inline-Template">&nbsp;[[File:Arbcom_ru_editing.svg|' .. edit_message .. '|8px|baseline|class=noviewer|link=https://www.wikidata.org/wiki/' .. item.id .. '#' .. property .. ']]</sup>') else -- no caption databoxRoot :tag('div') :css({ ['text-align'] = 'center', padding = '0.0em 0.4', }) :wikitext('[[File:' .. file.mainsnak.datavalue.value .. '|frameless|' .. width .. 'x' .. height .. 'px]]') databoxRoot :tag('div') :css({ ['text-align'] = 'center', ['font-size'] = '90%', ['line-height'] = '140%', ['padding-bottom'] = '0.5em', }) end -- if caption if lang == 'sv' then if property == 'P242' then -- P242 is 'locator map image' wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Sidor med översiktskartor skapade med Databox]]' .. ' ' else wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Sidor med andra mediafiler i Databox]]' .. ' ' end end end -- if file end -- if #files end -- if datatype end -- for _, property end -- if height --Category if mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then -- Only in main namespace if tostring(databoxRoot):match('<span>Q%d+</span>') then if lang == 'da' then wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Databox der viser Qid-kode]]' .. ' ' elseif lang == 'sv' then wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Databox som visar qid-kod]]' .. ' ' elseif lang == 'en' then wikicategory = wikicategory .. '[[Category:Databox that shows qid code]]' .. ' ' elseif lang == 'frr' then wikicategory = wikicategory .. '[[Kategorie:Databox mit Qid-Code]]' .. ' ' end end if #wikicategory then databoxRoot:wikitext(wikicategory) end end if #dump then databoxRoot:wikitext(dump) end return tostring(databoxRoot) end -- function return p agekwqatdyjj221w48gvbs5ugywetos 143058 143057 2026-10-23T04:55:17Z Score Beethoven 11559 143058 Scribunto text/plain -- This extended version of Databox is stored at https://sv.wikipedia.org/wiki/Modul:Databox, but can be used by other languages -- Versions: (Besides minor adjustments to the property_blacklist and layout) -- 2024-03-03 Parameter "keep_title_case" to not change first letter to upper case (default false) -- 2023-06-18 Shows monolingualtext but only in local language - and maximum one value per property -- Can show any commonsMedia file that has media caption qualifier in the local language, or with content in ("language of work" qualifier) the local language -- Can show several maps if several coordinates, limited by parameter maxFiles (default 1). -- 2023-06-11 Locator map image shown if it has media caption in the local language -- 2020-05-25 Hide "is instance of" -> "human" -- 2020-05-25 Category:Databox that shows qid code -- 2020-05-24 Years linked to articles. Decades, centuries and millennia formated in local language. -- 2020-05-13 P155 (follows) and P156 (followed by) merged into one "Chronology" list, also showing current object. -- Parameter "list_separator" for replacing comma in lists. -- 2020-05-10 Parameter "era" for choosing if year "BCE" (or similar in local language) should be replaced by "BC", empty string or other. -- Upper-case initial letter of P31 (instance of). -- 2020-05-05 P31 hidden if too long list. Administrative wiki category if too long list. -- 2020-05-02 More than two parent/child levels in bulleted list. -- 2020-05-01 Property short names based on P1813. Image legend/caption. -- 2020-04-28 Properties linked to articles (based on Property:P1629 of the property). -- Datatype "url" not shown (except for official web site). Input parameter "levels". -- 2020-04-27 Two higher and two lower levels of child and parent items shown as bulleted list for some properties -- 2020-04-21 Parameters "width", "height", "zoom" and "list_length". Soft hyphens auto-inserted in long property names. -- 2020-04-18 (Monolingual text strings hidden.) Property name hidden if no good value. First image shown if several images. -- 2020-04-16 Description shown (only in local language). First letter of label upper-case. -- 2020-04-13 Values of datatype "quantity" shown. Pen hidden in printout. -- 2020-04-13 Mapframe code copied from the 2019-03-04 af.wikipedia.org version. -- 2020-04-07 Imported from the 2019-04-26 fr.wikipedia.org version -- Kinyarwanda labels for common properties local rw_labels = { P17 = "Igihugu", P30 = "Umugabane", P36 = "Umurwa mukuru", P37 = "Ururimi rwemewe", P47 = "Ihana imbibi na", P131 = "Iherereye muri", P138 = "Yitiriwe", P150 = "Igizwe na", P194 = "Inteko ishinga amategeko", P206 = "Iri ku nkombe ya", P421 = "Umukandara w'isaha", P463 = "Umunyamuryango wa", P571 = "Yashinzwe", P610 = "Impinga ndende", P625 = "Aho iherereye", P856 = "Urubuga rwemewe", P1082 = "Abaturage", P1313 = "Umwanya w'umuyobozi", P1376 = "Umurwa mukuru wa", P1448 = "Izina ryemewe", P1705 = "Izina ry'umwimerere", P2043 = "Uburebure", P2044 = "Ubutumburuke", P2046 = "Ubuso", P2049 = "Ubugari", P2936 = "Indimi zikoreshwa", P3896 = "Imbibi ku ikarita", P6 = "Umuyobozi", P8744 = "Ubukungu", } -- Blocked properties: local property_blacklist = { 'P10280', -- category for honorary citizens of entity 'P1036', -- DDC 'P1149', -- LCC 'P1150', -- RVK 'P1151', -- topic's main Wikimedia portal 'P1190', -- UDC 'P1193', -- prevalence (often different value in different countries) 'P1200', -- bodies of water basin category 'P1204', -- Wikimedia portal's main topic 'P1282', -- OSM tag or key 'P1299', -- depicted by 'P1343', -- described by source 'P1382', -- coincident with 'P1402', -- Foundational Model of Anatomy ID 'P1423', -- template's main topic 'P1424', -- topic's main template 'P1433', -- published in 'P1438', -- Jewish Encyclopedia ID (Russian)e 'P1461', -- Patientplus ID 'P1464', -- category for people born here 'P1465', -- category for people who died here 'P1472', -- Commons Creator page 'P1559', -- name in native language 'P1612', -- Commons Institution page 'P1687', -- Wikidata main property for this item 'P1692', -- ICD-9-CM code 'P1709', -- equivalent class 'P1740', -- category for films shot at this location 'P1748', -- NCI Thesaurus ID 'P1753', -- list related to category 'P1754', -- category related to list 'P1791', -- category of people buried here 'P1792', -- category of associated people 'P1793', -- format as a regex 'P1814', -- Japanese name in kana 'P1830', -- owner of (seldom useful) 'P1889', -- different from 'P1921', -- Wikidata RDF URI format 'P1963', -- properties for this type 'P1987', -- MCN code 'P2033', -- Category for pictures taken with camera 'P217', -- inventory number 'P2176', -- drug used for treatment (we avoid medical advise) 'P2184', -- History of subject. (Should be shown if article in local language) 'P2263', -- ISOCat id 'P2283', -- Uses 'P2293', -- genetic association 'P2354', -- list article (seldom available in local language) 'P2445', -- metasubclass of 'P2517', -- category for recipients of this award 'P2540', -- Aarne–Thompson–Uther Tale Type Index 'P2559', -- Wikidata usage instructions 'P2572', -- hashtag 'P2670', -- has parts of the class 'P2737', -- union of 'P2738', -- disjoint union of 'P2817', -- appears in the heritage monument list 'P2860', -- cites 'P2888', -- exact match 'P2959', -- permanent duplicated item 'P301', -- category's main topic 'P3113', -- does not have part 'P3176', -- uses property 'P360', --is a list of 'P3722', -- Commons maps category 'P373', -- Commons category 'P3761', -- IPv4 range 'P3876', -- category for alumni of educational institution 'P3921', -- Wikidata SPARQL query equivalent 'P3950', -- narrower external class 'P4195', -- category for employees of the organization 'P4224', --category contains 'P4354', -- search formatter URL 'P460', -- said to be the same as 'P4839', -- Wolfram Language entity code 'P487', -- Unicode character 'P4969', -- derivative work 'P5008', -- on focus list of Wikimedia project 'P5125', -- wikimedia outline 'P528', -- catalog code 'P553', -- web site account 'P5692', -- Wikidata dummy value 'P5869', -- model item 'P5996', -- Category for films in this language 'P6104', -- Maintained by Wikiproject 'P6112', -- category for members of a team 'P6216', -- copyright status 'P6344', -- rural population 'P6365', -- member category 'P667', -- ICPC 2 ID 'P6686', -- musical motif (not supported) 'P7084', -- related category 'P747', -- editions 'P7561', -- for the interior of the item 'P7763', -- copyright status as a creator 'P7782', -- category for ship name 'P7867', -- category for maps 'P7973', -- quantity symbol (LaTeX) 'P8402', -- open data portal 'P859', -- sponsor 'P8596', -- category for multimedia files depicting exterior views of this item 'P8687', -- social media followers 'P8933', -- category for the view from the item 'P8989', -- category for the view of the item 'P910', -- topic's main category 'P935', -- Commons gallery 'P944', -- Code of nomenclature 'P968', -- email 'P971', -- category combines topics 'P972', -- catalogue 'P989', -- spoken text. (Should be shown if in local language) } -- Exceptions to the datatype blocking: local property_whitelist = { 'P856', -- official website 'P3896',-- geoshape 'P345', -- IMDB id 'P6375' -- street address } -- Properties with higher level items: local properties_with_parents = { 'P131', -- located in the administrative territorial entity 'P144', -- based on 'P155', -- follows 'P171', -- parent taxon 'P276', -- location 'P279', -- subclass of 'P361', -- part of 'P706', -- located on terrain feature 'P749', -- parent organization 'P807', -- separated/forked from 'P1365', -- replaced 'P1647', -- subproperty of 'P3730' -- next higher rank } local properties_with_children = { -- Properties with lower level items: 'P150', -- contains administrative territorial entity 'P156', -- followed by 'P355', -- subsidiary 'P527', -- has part 'P1012', -- contains 'P1366', -- replaced by 'P3729', -- next lower rank 'P4330', -- contains 'P7888' -- merged into } local function buildInteractiveMap(width, point, item_id, zoom) --Utility function to build maps local geojson = { { type = 'Feature', geometry = { type = "Point", coordinates = {point.longitude, point.latitude} }, properties = { title = point.text or '', ['marker-symbol'] = point.marker or 'marker', ['marker-color'] = point.markercolor or "#224422", } } } local args = { ['height'] = width, ['width'] = width, ['frameless'] = 'frameless', ['align'] = 'center', ['latitude'] = point.latitude, ['longitude'] = point.longitude, ['zoom'] = zoom, ['lang'] = lang -- fallbacks to wiki language if local name is missing. ) } return mw.getCurrentFrame():extensionTag('mapframe', mw.text.jsonEncode(geojson), args) end function Set(list) -- values to booleans with keys local set = {} for _, l in pairs(list) do set[l] = true end return set end function listCase(str) -- Capitalizes first visible character of list produced by formatStatements() -- Example: <span><span>[[link|first item]]</span>, <span>second item</span></span> -- --> <span><span>[[link|First item]]</span>, <span>second item</span></span> return str :gsub('^<span><span>%[%[(.-)|(.-)%]%]</span>', function(a,b) return '<span><span>[[' .. a .. '|' .. b:gsub('^%l', string.upper) .. ']]</span>' end) :gsub('^<span><span>(%l)', function(a) return '<span><span>' ..string.upper(a) end) end function listSeparate(str, list_separator) -- Replaces comma in list produced by formatStatements() -- Example: list_separator = ';<br>' -- str = <span><span>[[link|first item]]</span>, <span>second item</span></span> -- -> <span><span>[[link|first item]]</span>;<br> <span>second item</span></span> if list_separator ~= ',' then return str :gsub('</span>,', '</span>'..list_separator) else return str end end function hyphenate(str, lang) -- Inserts soft hyphens in long words, typically before each consonant that is followed by a vowel (lower-case letters) -- Should work good enough for most languages. Language specific exceptions may be added. local nonHyphenatedLanguages = Set{'ar', 'he', 'zh', 'ja', 'ko', 'vi', 'fa', 'ps'} if nonHyphenatedLanguages[lang] then -- Not languages without alphabetic writing system or with few vowels return str end result = '' for word in str:gmatch("%S+") do if #word < 10 then result = result .. ' ' .. word else result = result .. ' ' .. word:sub(1,3) -- Not too early in word .. word:sub(4) :gsub("([bcdfghjklmnpqrstvwxzđçčĉñŋĝĥĵŝšŧžßÐðþğşśćńŁżźбвгжийклмнпрст]" .. "[aouåeiyäöæøáéíóúýàèâêëüãŭœāēīōūəąęóадеёзоу])", "&shy;%1") -- Insert soft-hyphens before each consonant that is followed by vowel :gsub("&shy;([\128-\193])", "%1" ) -- Revert split of two-byte UTF-8 character :gsub("-(%a?%a?%a?%a?)&shy;", "-%1"):gsub("&shy;(%a?%a?%a?%a?)-", "%1-") -- Not too near a hard hyphen -- Some Scandinavian exceptions for wikidata properties, relevant to similar languages: :gsub("&shy;x", "x&shy;") -- Example: tids-komp-le-xi-tet -> tids-komp-lex-i-tet :gsub("sc&shy;h", "&shy;sch") -- Example: sc-h -> -sch :gsub("ss&shy;j", "s&shy;sj")-- Example: ss-j-> s-sj :gsub("n&shy;g", "ng&shy;") -- Example: n-g -> ng- :gsub("ngs", "ngs&shy;") -- Example: Befolk-ningsg-rup-pe -> Befolk-nings-g-rup-pe, Rege-ring-s-che-fens -> Rege-rings-chefens :gsub("g&shy;rup&shy;pe", "&shy;gruppe") -- Example: g-rup-pe -> -gruppe :gsub("nist&shy;ra", "nis&shy;tra") -- Example: admi-nist-ra-tion -> admi-nis-tra-tion :gsub("&shy;ror&shy;ga[&shy;]*n", "r&shy;organ") -- Example: dotte-ror-ga-ni-sa-tion -> dotter-organi-sa-tion :gsub("&shy;rob[&shy;]*jek", "r&shy;objek") -- Example: dot-te-rob-jekt -> dot-ter-objekt :gsub("s&shy;ta&shy;tus", "&shy;status") -- Example: skydds-status :gsub("k&shy;las[&shy;]*s", "&shy;klass") -- Example: deci-malk-las-si-fi-ka-tion -> deci-mal-klas-si-fi-ka-tion :gsub("&shy;nom&shy;rå&shy;de", "n&shy;område") -- Example: vatte-nom-rå-de -> vatten-område :gsub("&shy;som&shy;rå&shy;de", "s&shy;område") -- Example: Rets-gyl-dig-hed-som-rå-de -> Rets-gyl-dig-heds-om-rå-de :gsub("ra&shy;lort", "ral&shy;ort") -- Example: central-ort :gsub("s&shy;kydd", "&shy;skydd") -- Example: Kul-turs-kydd -> Kul-tur-skydd :gsub("k&shy;ri&shy;te&shy;ri", "&shy;kri&shy;te&shy;ri")-- Example: Värld-sarvsk-ri-te-rium -> Värld-sarvs-kri-te-rium :gsub("guasp&shy;he", "gua&shy;sphe") -- Example: lingua-sphere :gsub("gars&shy;kap", "gar&shy;skap") -- Example: medbor-gars-kap -> medbor-gar-skap :gsub("k&shy;var&shy;ter", "&shy;kvarter") -- Example: Hovedk-var-ter -> Hoved-kvarter :gsub("s&shy;ted", "&shy;sted") -- Example: Pro-duk-tionss-ted -> Pro-duk-tions-sted :gsub("t&shy;rä&shy;dan&shy;de", "&shy;trä&shy;dan&shy;de") -- Example: plats för förs-ta framt-rä-dan-de -> plats för förs-ta fram-trä-dan-de :gsub("&shy;&shy;", "&shy;") -- Example -- -> - end end return result:sub(2,-1) -- :gsub("&shy;", "-") -- Show soft hyphens as hard hyphens. Only for sandboxed test purposes. end function year(str, lang, replaceTime) -- Postprocesses years (datatype time) in local language -- Incorrect formating of the first decade. if lang == 'sv' then str = str :gsub("<span>0</span>", "<span>00-talet</span>") :gsub("<span>0 BCE</span>", "<span>00-talet f.v.t.</span>") end -- Replace BCE with BC (or corresponding in local language) depending on era template parameter: if replaceTime then for p,r in pairs(replaceTime) do str = str:gsub(p, r) end end -- Link years to articles: str = str :gsub("([%s>])(%d?%d?%d?%d)</span>", "%1[[%2]]</span>") -- April 1852 -> April [[1852]] :gsub("([%s>])(%d?%d?%d?%d) ([%a%.]*)</span>", "%1[[%2 %3]]</span>") -- April 20 BCE -> April [[20 BCE]] -- Format decades, centuries and millennias correctly in local language, and link to articles: if lang=='sv' then str = str :gsub("(%d?1%d)%.? år([h|t])(%a+)det?", "%1:e år%2%3det") -- 12. årtusende -> 12:e årtusendet :gsub("(%d?%d?[1-2])%.? år([h|t])(%a+)det?", "%1:a år%2%3det") -- 2. århundrade -> 2:a århundradet :gsub("(%d?%d?[0,3-9])%.? år([h|t])(%a+)det?", "%1:e år%2%3det") -- 13 århundrandet f.Kr. -> 13:e århundradet f.Kr :gsub("<span>(%d?%d?%d?)00-talet</span>", "<span>[[%100-talet (decennium)]]</span>") -- 1900-talet -> [[1900-talet (årtionde)]] :gsub("<span>(%d?%d?%d?)00-talet ([%a%.]*)</span>", "<span>[[%100-talet (decennium) %2]]</span>") -- 100-talet f.Kr. -> [[100-talet f.Kr. (decennium)]] :gsub("(%d?%d?%d):[a|e] århundradet", function(a) return tonumber(a)-1 .. '00-talet' end) -- 21:a århundradet -> 2000-talet :gsub("<span>(%d+)-talet</span>", "<span>[[%1-talet]]</span>") -- 2000-talet -> [[2000-talet]] :gsub("<span>(%d+)-talet ([%a%.]*)</span>", "<span>[[%1-talet %2]]</span>") -- 000-talet f.Kr. -> [[000-talet f.Kr.]] :gsub("(%d?%d?%d):[a|e] årtusendet", function(a) return tonumber(a)-1 .. '000-talet' end) -- 2:a århundradet -> 2000-talet :gsub("<span>(%d+)-talet</span>", "<span>[[%1-talet (millennium)]]</span>") -- 2000-talet -> [[2000-talet (millennium)]] :gsub("<span>(%d+)-talet ([%a%.]*)</span>", "<span>[[%1-talet %2 (millennium)]]</span>") -- 0000-talet f.Kr. -> [[0000-talet f.Kr. (millennium)]] end return str end local p = {} function p.databox(frame) local args = frame:getParent().args local itemId = nil if args.item then itemId = args.item end local item = mw.wikibase.getEntity(itemId) if item == nil then mw.addWarning("Wikidata item not found") return "" end local width = '260' -- default max width of template, image and map, and height of map if args.width then width = args.width end local height = '240' -- default max height of image. hidden if <= 0. if args.height then height = args.height end local zoom = 12 -- default map zoom level. hidden if <0. if args.zoom then zoom = tonumber(args.zoom) end local list_length = 8 -- default max no of values in lists if args.list_length then list_length = tonumber(args.list_length) end local list_separator = ',' -- default no replacement of comma in lists if args.list_separator then list_separator = args.list_separator end local levels = 3 -- default max no of child and parent levels if args.levels then levels = tonumber(args.levels) end local maxFiles = 1 -- default max no of coordinate location maps if args.maxFiles then maxFiles = tonumber(args.maxFiles) end local langObject = mw.language.getContentLanguage() local lang = langObject:getCode() local langIdDict = { -- Dictionary for translating language code to language Wikidata item id ['af'] = 'Q14196', ['atj'] = 'Q56590', ['be-tarask'] = 'Q8937989', ['ca'] = 'Q7026', ['ceb'] = 'Q33239', ['ckb'] = 'Q36811', ['cs'] = 'Q9056', ['da'] = 'Q9035', ['dag'] = 'Q32238', ['de'] = 'Q188', ['en'] = 'Q1860', ['es'] = 'Q1321', ['ewe'] = 'Q30005', ['fi'] = 'Q1412', ['fa'] = 'Q9168', ['fr'] = 'Q150', ['frr'] = 'Q28224', ['haw'] = 'Q33569', ['he'] = 'Q9288', ['hi'] = 'Q1568', ['it'] = 'Q652', ['ja'] = 'Q5287', ['kab'] = 'Q35853', ['ko'] = 'Q9176', ['mzn'] = 'Q13356', ['nap'] = 'Q33845', ['nds'] = 'Q25433', ['nl'] = 'Q10000', ['no'] = 'Q9043', ['nqo'] = 'Q18546266', ['pap'] = 'Q33856', ['pl'] = 'Q809', ['pcm'] = 'Q33655', ['pt'] = 'Q5146', ['ru'] = 'Q7737', ['rue'] = 'Q26245', ['sh'] = 'Q9301', ['sv'] = 'Q9027', ['tr'] = 'Q256', ['uk'] = 'Q8798', ['vi'] = 'Q9199', ['zh'] = 'Q7850' } local dump = '' local langId -- Local language Wikidata item id langId = langIdDict[lang] or nil local edit_message = mw.message.new('vector-view-edit'):plain() .. ' Wikidata' -- Date formating local bceDict = { -- Dictionary: Before current era (BCE) in different languages ['da'] = 'f.v.t.', ['en'] = 'BCE', ['sv'] = 'f.v.t.' } local bcDict = { -- Dictionary: Before Christ (BC) in different languages ['da'] = 'f.Kr.', ['en'] = 'BC', ['sv'] = 'f.Kr.' } local bc = bcDict[lang] or 'BC' local bce = bceDict[lang] or 'BCE' local era = bc -- default era if args.era then if args.era == 'BC' then era = bc -- replace 'BCE' by 'BC' in content language elseif args.era == 'BCE' then era = bce -- replace 'BC' by 'BCE' in content language else era = args.era -- replace 'BCE' and 'BC' by arbitrary argument value, for example empty string end end local replaceTime = {} -- global variable replaceTime[' BCE'] = ' '..era replaceTime[' '..bce] = ' '..era replaceTime[' '..bc] = ' '..era local noValueDict = { -- Dictionary: No value ['da'] = 'ingen værdi', ['en'] = 'no value', ['sv'] = 'inget värde' } local wikicategory = '' local databoxRoot = mw.html.create('div') :addClass('infobox') :css({ float = 'right', clear = 'right', border = '1px solid #aaa', ['background-color'] = '#f9f9f9', ['width'] = width .. 'px', padding = '0 0.4em', margin = '0 0 0.4em 0.4em', }) --Title local title = item:getLabel() or mw.title.getCurrentTitle().text if args.keep_title_case == nil or #args.keep_title_case == 0 or args.keep_title_case == 'false' then title = langObject:ucfirst(title) end databoxRoot:tag('div') :css({ ['text-align'] = 'center', ['background-color'] = 'LightGrey', padding = '0em 0.4', margin = '0em 0', ['font-size'] = '120%', ['font-weight'] = 'bold', }) :wikitext(title) --Description local descr, descrLang = item:getDescriptionWithLang() if descrLang == lang then -- Do not show any fallback language databoxRoot:tag('div') :css({ ['text-align'] = 'center', ['vertical-align'] = 'text-top', ['font-size'] = '90%', ['line-height'] = '140%', padding = '0.2em 0.4', margin = '0.0em 0.4', ['padding-bottom'] = '0.5em', }) :wikitext(langObject:ucfirst(descr):sub(1,-1)) :wikitext('<sup class="noprint Inline-Template">&nbsp;[[File:Arbcom_ru_editing.svg|' .. edit_message .. '|8px|baseline|class=noviewer|link=https://www.wikidata.org/wiki/' .. item.id .. ']]</sup>') end --Show first good image with legend/caption in content language, or first good image if tonumber(height) > 0 then local images = item:getBestStatements('P18') -- p18 is 'image' if #images >= 1 then local image = images[1] for _, i in pairs(images) do if i.qualifiers and i.qualifiers.P2096 then -- P2096 is 'caption' for _, c in pairs(i.qualifiers.P2096) do if c.snaktype == 'value' and c.datavalue.value.language == lang then caption = c image = i break end end end if caption then break end end if image.mainsnak.snaktype == 'value' then databoxRoot :tag('div') :css({ ['text-align'] = 'center', padding = '0.0em 0.4', }) :wikitext('[[File:' .. image.mainsnak.datavalue.value .. '|frameless|' .. width .. 'x' .. height .. 'px]]') if caption then databoxRoot :tag('div') :css({ ['text-align'] = 'center', ['font-size'] = '90%', ['line-height'] = '140%', ['padding-bottom'] = '0.5em', }) :wikitext(caption.datavalue.value.text) :wikitext('<sup class="noprint Inline-Template">&nbsp;[[File:Arbcom_ru_editing.svg|' .. edit_message .. '|8px|baseline|class=noviewer|link=https://www.wikidata.org/wiki/' .. item.id .. '#' .. 'P18' .. ']]</sup>') end end end end --Table: local dataTable = databoxRoot :tag('table') :css({ ['text-align'] = 'left', ['font-size'] = '90%', ['line-height'] = '140%', ['hyphens'] = 'auto', -- works only in some browsers and languages ['word-break'] = 'break-word', ['width'] = '100%', ['table-layout'] = 'fixed', ['padding-bottom'] = '0.5em', }) --Instance of: local dataValues local statements = item:getBestStatements('P31') if #statements > list_length then -- Hide too long list of values if lang == 'sv' then wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Databox med dold lång lista]]' end elseif #statements >= 1 then dataValues=item:formatStatements('P31').value if lang == 'sv' then if dataValues:match("<span>%[%[Människa|människa%]%]</span>") then -- Remove 'is instance of' -> 'human' TODO: Same for other languages if #statements == 1 then dataValues = '' else dataValues = dataValues:gsub("<span>%[%[Människa|människa%]%]</span>,?%s?", "") end end elseif lang == 'da' then if dataValues:match("<span>%[%[Menneske|menneske%]%]</span>") then -- Remove 'is instance of' -> 'human' if #statements == 1 then dataValues = '' else dataValues = dataValues:gsub("<span>%[%[Menneske|menneske%]%]</span>,?%s?", "") end end end dataValues = dataValues:gsub(", </span>$", "</span>") -- Removing ending comma after removed ", human" if #dataValues > 0 then dataValues=listCase(dataValues) dataTable:tag('caption') :css({ ['background-color'] = 'LightGrey', ['font-weight'] = 'bold', ['margin-top'] = '0.4em', margin = '0.5em 0', padding = '1em 1', }) :wikitext(dataValues) :wikitext('<sup class="noprint Inline-Template">&nbsp;[[File:Arbcom_ru_editing.svg|' .. edit_message .. '|8px|baseline|class=noviewer|link=https://www.wikidata.org/wiki/' .. item.id .. '#P31' .. ']]</sup>') if #statements >= math.max(list_length-3,3) and lang == 'sv' then -- warning of long list but not too long list wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Databox med lång lista]]' end end end local properties = mw.wikibase.orderProperties(item:getProperties()) local property_blacklist_hash = Set(property_blacklist) property_blacklist_hash['P18'] = true --Showed separately property_blacklist_hash['P31'] = true --Showed separately local property_whitelist_hash = Set(property_whitelist) local properties_with_parents_hash = Set(properties_with_parents) local properties_with_children_hash = Set(properties_with_children) local countryid = ' ' pcall(function () countryid = item.claims['P17'][1].mainsnak.datavalue.value.id end) for _, property in pairs(properties) do local datatype = item.claims[property][1].mainsnak.datatype local statements = item:getBestStatements(property) if ( (datatype ~= 'external-id' and datatype ~= 'commonsMedia' and datatype ~= 'url') or property_whitelist_hash[property] ) and not property_blacklist_hash[property] and 1 <= #statements then if #statements > list_length then if lang == 'sv' then wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Databox med dold lång lista]]' end else local propertyValue = item:formatStatements(property) propertyValue.label = langObject:ucfirst(hyphenate(propertyValue.label, lang)) -- left table cell content local rwLabel = rw_labels[property] if rwLabel then propertyValue.label = rwLabel end local propertyEntity = mw.wikibase.getEntity(property) -- Time consuming if propertyEntity then -- Replace property name by short name if only one in content language: if propertyEntity['claims']['P1813'] then local shortNames = propertyEntity['claims']['P1813'] -- 'P1813' = short name. shortname = '' for _, s in pairs(shortNames) do if s.mainsnak.snaktype == 'value' and s.mainsnak.datavalue.value.language == lang then -- (Should check that only one value is in the content lang) if #shortname > 0 then shortname = '' break -- Several shortnames in the local language end shortname = s.mainsnak.datavalue.value.text end end if #shortname > 0 then propertyValue.label = langObject:ucfirst(hyphenate(shortname, lang)) end end -- Link row label (property name) to related article in content language: local propertySubjects = propertyEntity:getBestStatements('P1629') -- 'P1629 = subject item of this property' if #propertySubjects == 1 and propertyEntity['claims']['P1629'][1].mainsnak.snaktype == 'value' then local subjectItemQid = propertyEntity['claims']['P1629'][1].mainsnak.datavalue.value.id articleSitelink = mw.wikibase.getSitelink(subjectItemQid) if articleSitelink ~= nil then -- Property subject item has local article propertyValue.label = '[[' .. articleSitelink .. '|' .. propertyValue.label .. ']]' end end end local dataValues -- right table cell content if #statements == 1 and levels >= 2 and (properties_with_parents_hash[property] or properties_with_children_hash[property]) then dataValues = propertyValue.value if merged_chronology and property == 'P156' then -- If 'P155' (follows) already shown as bulleted list, P156 (followed by) should be part of same list. propertyValue.label = '' -- Hide 'Followed by' in left column end if property == 'P155' or property == 'P156' then -- follows or followed by dataValues = '• ' .. dataValues end local level = {} -- Show parent/child item if any: if item['claims'][property][1].mainsnak.snaktype == 'value' then level[1] = {} level[1].value = item['claims'][property][1].mainsnak.datavalue.value -- (Can give non-best statement?) level[1].item = mw.wikibase.getEntity(level[1].value.id) -- Time consuming level[1].statements = mw.wikibase.getBestStatements(level[1].item.id, property) end if item['claims'][property][1].mainsnak.snaktype == 'value' and #level[1].statements == 1 and level[1].statements[1].mainsnak.datavalue then level[1].qid = level[1].statements[1].mainsnak.datavalue.value.id if level[1].qid ~= countryid then -- do not repeat country as administrative belonging or place level[1].propertyValue = level[1].item:formatStatements(property) if level[1].propertyValue then -- Show multi-level list as bulleted list: if not (property == 'P155' or property == 'P156') then dataValues = '• ' .. dataValues end level[1].qid = level[1].statements[1].mainsnak.datavalue.value.id if properties_with_children_hash[property] then -- next lower level / child item: put in end of the list. if property == 'P156' then -- follows dataValues = dataValues .. '<br/>• ' .. level[1].propertyValue.value else -- indent dataValues = dataValues .. '<br/>' .. '&nbsp;• ' .. level[1].propertyValue.value end else -- next higher level / parent item: put first in list if property == 'P155' then -- followed by dataValues = '• ' .. level[1].propertyValue.value .. '<br/>' .. dataValues else -- indent dataValues = '• ' .. level[1].propertyValue.value .. '<br/>&nbsp;' .. dataValues end end local lc = 2 -- level counter while lc<levels and level[lc-1].item.claims[property][1].mainsnak.datavalue do level[lc]={} level[lc].value = level[lc-1].item.claims[property][1].mainsnak.datavalue.value -- (Best statement?) level[lc].item = mw.wikibase.getEntity(level[lc].value.id) -- Time consuming level[lc].statements = mw.wikibase.getBestStatements(level[lc].item.id, property) if #level[lc].statements > 0 and level[lc].statements[1].mainsnak.datavalue then level[lc].qid = level[lc].statements[1].mainsnak.datavalue.value.id if #level[lc].statements == 1 and level[lc].qid ~= countryid -- do not repeat country as administrative belonging or place then level[lc].propertyValue = level[lc].item:formatStatements(property) -- (Best statement?) if properties_with_children_hash[property] then -- next lower level / child item if property == 'P156' then -- follows dataValues = dataValues .. '<br/>' .. '• ' .. level[lc].propertyValue.value else -- indent dataValues = dataValues .. '<br/>' .. string.rep('&nbsp;', lc) .. '• ' .. level[lc].propertyValue.value end else -- next higher level / parent item if property == 'P155' then -- followed by dataValues = '• ' .. level[lc].propertyValue.value .. '<br/>' .. dataValues else -- indent dataValues = '• ' .. level[lc].propertyValue.value .. '<br/>&nbsp;' .. dataValues:gsub('<br/>', '<br/>&nbsp;') end end lc = lc+1 else break end else break end end -- while lc if lang == 'sv' then wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Databox med ' .. lc .. ' nivåer]]' end end end end if property == 'P155' then -- P155 (follows) was a bulleted list if level[1] then followed_by = mw.wikibase.getBestStatements(level[1].item.id, 'P156') if followed_by and #followed_by == 1 then -- P156 (followed by) may also be a bulleted list -- Show merged chronology list, including this wikidata object dataValues = dataValues .. "<p>• \'\'\'" .. item:getLabel() .. "\'\'\'" if lang == 'da' or lang == 'sv' then propertyValue.label = 'Kronologi' merged_chronology = true end if lang == 'en' then propertyValue.label = 'Chronology' merged_chronology = true end end end end else -- not a multi-level list if datatype == 'url' then -- only show first url if statements[1].mainsnak.snaktype == 'value' then if #statements[1].mainsnak.datavalue.value>40 then -- replace long url by "link" if lang == 'sv' then dataValues = frame:preprocess('[' .. statements[1].mainsnak.datavalue.value .. ' länk]') else dataValues = frame:preprocess('[' .. statements[1].mainsnak.datavalue.value .. ' link]') end else -- hide "https://" or "http:// and / in the end" dataValues = frame:preprocess('[' .. statements[1].mainsnak.datavalue.value .. ' ' .. statements[1].mainsnak.datavalue.value:gsub('https?://', ''):gsub('/$', '') .. ']') end end elseif datatype == 'geo-shape' then -- only show first geo-shape if lang == 'sv' then dataValues = frame:preprocess('[https://commons.wikimedia.org/wiki/' .. statements[1].mainsnak.datavalue.value:gsub(' ', '_') .. ' kartlänk]') else dataValues = frame:preprocess('[https://commons.wikimedia.org/wiki/' .. statements[1].mainsnak.datavalue.value:gsub(' ', '_') .. ' link]') end elseif datatype == 'monolingualtext' then for _, s in pairs(statements) do if s.mainsnak.snaktype == 'value' and s.mainsnak.datavalue.value.language == lang then dataValues = frame:preprocess(s.mainsnak.datavalue.value) if lang == 'sv' then wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Databox med monolingualtext]]' end break -- Maximum one monolingualtext per property end end else dataValues = frame:preprocess(propertyValue.value) if #statements > 1 then dataValues = listSeparate(dataValues, list_separator) end if datatype == 'time' then dataValues = year(dataValues, lang, replaceTime) end if #statements >= math.max(list_length-3,3) and lang == 'sv' then --Warning on long but not hidden list wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Databox med lång lista]]' end end end -- Replace "no value" with a dash: if dataValues and noValueDict[lang] then dataValues = dataValues:gsub('<span>' .. noValueDict[lang] .. '</span>', '<span>–</span>') end -- Render table row: if dataValues and dataValues ~= '<span>–</span>' then dataTable:tag('tr') :tag('th') :css({ ['vertical-align'] = 'text-top', }) :attr('scope', 'row') :attr('colspan', '1') :wikitext(frame:preprocess(propertyValue.label)):done() :tag('td') :css({ ['vertical-align'] = 'text-top', }) :attr('colspan', '2') :wikitext(dataValues) :wikitext('<sup class="noprint Inline-Template">&nbsp;[[File:Arbcom_ru_editing.svg|' .. edit_message .. '|8px|baseline|class=noviewer|link=https://www.wikidata.org/wiki/' .. item.id .. '#' .. property .. ']]</sup>') end -- if dataValues end -- if #statements end -- if datatype end -- for property --Automatic coordinate location map(s) if zoom >= 0 then local coordinates_statements = item:getBestStatements('P625') -- P625 is coordinate location local cnt = 0 for _, s in pairs(coordinates_statements) do if s.mainsnak.datavalue and s.mainsnak.datavalue.value.globe == 'http://www.wikidata.org/entity/Q2' then cnt = cnt + 1 databoxRoot:wikitext(buildInteractiveMap(width, s.mainsnak.datavalue.value, item.id, zoom)) if lang == 'sv' then if cnt == 1 then wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Sidor med kartor skapade med Databox]]' .. ' ' else wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Sidor med flera kartor skapade med Databox]]' .. ' ' end end end if cnt >= maxFiles then break -- Show maximum maxFiles maps or coordinates. end end -- for end --Other commonsMedia files: show first good file for each property that have media legend in content language if tonumber(height) > 0 then for _, property in pairs(properties) do local datatype = item.claims[property][1].mainsnak.datatype local statements = item:getBestStatements(property) if (datatype == 'commonsMedia') and not property_blacklist_hash[property] and property ~= 'P18' then -- Image showed separately local files = item:getBestStatements(property) if #files >= 1 then local file local caption for _, i in pairs(files) do if i.qualifiers then if i.qualifiers.P2096 then -- P2096 is 'caption' for _, q in pairs(i.qualifiers.P2096) do if q.snaktype == 'value' and q.datavalue.value.language == lang then caption = q file = i break end end elseif langId and i.qualifiers.P407 then -- P407 is 'language of work or name' for _, q in pairs(i.qualifiers.P407) do if q.snaktype == 'value' and q.datavalue.value.id == langId -- local language then file = i break end end end end -- if i.qualifiers if file then break end end -- for _, i in pairs(files) if file then if caption then databoxRoot :tag('div') :css({ ['text-align'] = 'center', padding = '0.0em 0.4', }) :wikitext('[[File:' .. file.mainsnak.datavalue.value .. '|frameless|' .. width .. 'x' .. height .. 'px]]') databoxRoot :tag('div') :css({ ['text-align'] = 'center', ['font-size'] = '90%', ['line-height'] = '140%', ['padding-bottom'] = '0.5em', }) :wikitext(caption.datavalue.value.text) :wikitext('<sup class="noprint Inline-Template">&nbsp;[[File:Arbcom_ru_editing.svg|' .. edit_message .. '|8px|baseline|class=noviewer|link=https://www.wikidata.org/wiki/' .. item.id .. '#' .. property .. ']]</sup>') else -- no caption databoxRoot :tag('div') :css({ ['text-align'] = 'center', padding = '0.0em 0.4', }) :wikitext('[[File:' .. file.mainsnak.datavalue.value .. '|frameless|' .. width .. 'x' .. height .. 'px]]') databoxRoot :tag('div') :css({ ['text-align'] = 'center', ['font-size'] = '90%', ['line-height'] = '140%', ['padding-bottom'] = '0.5em', }) end -- if caption if lang == 'sv' then if property == 'P242' then -- P242 is 'locator map image' wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Sidor med översiktskartor skapade med Databox]]' .. ' ' else wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Sidor med andra mediafiler i Databox]]' .. ' ' end end end -- if file end -- if #files end -- if datatype end -- for _, property end -- if height --Category if mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then -- Only in main namespace if tostring(databoxRoot):match('<span>Q%d+</span>') then if lang == 'da' then wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Databox der viser Qid-kode]]' .. ' ' elseif lang == 'sv' then wikicategory = wikicategory .. '[[Kategori:Databox som visar qid-kod]]' .. ' ' elseif lang == 'en' then wikicategory = wikicategory .. '[[Category:Databox that shows qid code]]' .. ' ' elseif lang == 'frr' then wikicategory = wikicategory .. '[[Kategorie:Databox mit Qid-Code]]' .. ' ' end end if #wikicategory then databoxRoot:wikitext(wikicategory) end end if #dump then databoxRoot:wikitext(dump) end return tostring(databoxRoot) end -- function return p i90729yr91m6xpaxm0xw4fopsd1y8w2 Umurenge wa Gatsata 0 23755 143050 2026-10-22T21:57:27Z Ndahiro derrick 8075 Created page with "'''Umurenge wa''' '''Gatsata''' ni umwe mu mirenge cumi n'itanu (15) ibarizwa mu [[Akarere ka Gasabo|karere ka Gasabo]], kamwe mu turere dutatu tugize [[Umujyi wa Kigali]].<ref>https://www.gasabo.gov.rw/about/menya-akarere</ref> Umurenge wa Gatsata ufite utugari 3 arityo: * Nyamabuye * Nyamugari * [[Dosiye:Gatsata Nyabugogo Road.jpg|thumb]]Karuruma . [[Ikiciro:Rwanda geography]] [[Ikiciro:Imirenge y’u Rwanda]] [[Ikiciro:Akarere ka Gasabo]]" 143050 wikitext text/x-wiki '''Umurenge wa''' '''Gatsata''' ni umwe mu mirenge cumi n'itanu (15) ibarizwa mu [[Akarere ka Gasabo|karere ka Gasabo]], kamwe mu turere dutatu tugize [[Umujyi wa Kigali]].<ref>https://www.gasabo.gov.rw/about/menya-akarere</ref> Umurenge wa Gatsata ufite utugari 3 arityo: * Nyamabuye * Nyamugari * [[Dosiye:Gatsata Nyabugogo Road.jpg|thumb]]Karuruma . [[Ikiciro:Rwanda geography]] [[Ikiciro:Imirenge y’u Rwanda]] [[Ikiciro:Akarere ka Gasabo]] nrx5wzfbb6u4lvf39m1bob25gdh002u Umurenge wa Gikomero 0 23756 143051 2026-10-22T22:00:39Z Ndahiro derrick 8075 Created page with "'''Umurenge wa''' '''Gikomero''' ni umwe mu mirenge cumi n'itanu (15) ibarizwa mu [[Akarere ka Gasabo|karere ka Gasabo]], kamwe mu turere dutatu tugize [[Umujyi wa Kigali]].<ref>https://www.gasabo.gov.rw/about/menya-akarere</ref> Umurenge wa Gatsata ufite utugari 3 arityo: * Munini * Gisagara * Kibara * Murambi * Gicaca [[Dosiye:Rwanda,_Gasabo_District.png|thumb|Rwanda, Gasabo District]]" 143051 wikitext text/x-wiki '''Umurenge wa''' '''Gikomero''' ni umwe mu mirenge cumi n'itanu (15) ibarizwa mu [[Akarere ka Gasabo|karere ka Gasabo]], kamwe mu turere dutatu tugize [[Umujyi wa Kigali]].<ref>https://www.gasabo.gov.rw/about/menya-akarere</ref> Umurenge wa Gatsata ufite utugari 3 arityo: * Munini * Gisagara * Kibara * Murambi * Gicaca [[Dosiye:Rwanda,_Gasabo_District.png|thumb|Rwanda, Gasabo District]] 01pl2v144xftbjootu1dx1lqofj6s1u