Бэс ыйын 9

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="sah">
  <siteinfo>
    <sitename>Бикипиэдьийэ</sitename>
    <dbname>sahwiki</dbname>
    <base>https://sah.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D2%AF%D1%80%D2%AF%D0%BD_%D1%81%D0%B8%D1%80%D1%8D%D0%B9</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.5</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Миэдьийэ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Аналлаах</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Ырытыы</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Кыттааччы</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Кыттааччы ырытыыта</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Бикипиэдьийэ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Бикипиэдьийэ ырытыыта</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Билэ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Билэ ырытыыта</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki-ни ырытыы</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Халыып</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Халыыбы ырытыы</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Көмө</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Көмөнү ырытыы</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категория</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорияны ырытыы</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Обсуждение модуля</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Бэс ыйын 9</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7629</id>
    <revision>
      <id>429317</id>
      <parentid>411915</parentid>
      <timestamp>2026-06-09T09:30:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сур Бөрө</username>
        <id>75</id>
      </contributor>
      <comment>/* Түбэлтэлэр */</comment>
      <origin>429317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11491" sha1="tpls0dywvp1o19py20o4xk4uii6o6ej" xml:space="preserve">'''Бэс ыйын 9''' диэн [[Григориан халандаара|Григориан халандаарыгар]] сыл 160-с күнэ ([[ордук хонуктаах сыл]]га 161-c күнэ). Сыл бүтүө 205 күн баар.

== Бэлиэ күннэр ==
* {{Флагификация|ХНТ}}: Аккредитация күнэ. Бу күнү араас табаардарга сэртипикээт иҥэрэр лабораториялар үлэлэрин таһымыгар болҕомто уураары [[ХНТ Генеральнай Ассамблеята]] олохтообута. Сыала-соруга: биирдэ тургутуллубут табаар аан дойду үрдүнэн билинниллиэхтээх, хос тургутууну ааһыа суохтаах.
&lt;!-- {{Флагификация|ООН}} — Доҕордуулар күннэрэ (аан дойду бырааһынньыга)?--&gt;
* {{Флагификация|ООН}} — Архыыптар аан дойдутааҕы күннэрэ

&lt;!-- * {{Флагификация|СССР}} — День группы советских войск в Германии.{{нет АИ|25|01|2021}}--&gt;
* {{Флагификация|Уругвай}} — Соҕуруу Америка футболун күнэ&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Recuerdan a la celeste en el Día del Fútbol Sudamericano|url=http://www.larepublica.com.uy/deportes/116550-recuerdan-a-la-celeste-en-el-dia-del-futbol-sudamericano|work=LARED21|date=2003-06-10|accessdate=2018-06-09|language=es}}&lt;/ref&gt;
* {{Флагификация|Бразилия}} — ''Бразилия Апостолун'' [[Жозе ди Аншиета]] күнэ
* {{Флагификация|Уганда}} — Дьоруойдар күннэрэ
* {{Флагификация|Иордания}} — Абдалла II хоруол бөрүстүөлгэ олорбут күнэ
* {{Флагификация|Аландские острова}} — Автономия күнэ
* ''Коралл Үс муннугун күнэ'' — [[Индонезия]], [[Малайзия]], [[Пилипиин]], [[Папуа-Саҥа Гвинея]], [[Соломон арыылара]] уонна [[Илин Тимор]] бэлиэтииллэр. Коралл Үс муннуга диэн экваторга [[Ииндийэ далайа|Ииндийэ]] уонна [[Атлантика|Атлантика]] далайдарга сытар сүдү улахан уу
* {{Флагификация|Ла-Риоха}} — Ла-Риоха күнэ (Испания автономиялаах региона)
* {{Флагификация|Мурсия}} — Мурсия күнэ (Испания автономиялаах региона)

== Түбэлтэлэр ==
* [[68 сыл]] — 14 сааһыттан импиэрийэни салайбыт Рим импэрээтэрэ 30 саастаах [[Нерон]] бэйэтигэр тиийинэн өлбүт. Төрүөтүнэн сенат кинини &quot;дойду өстөөҕүнэн&quot; биллэриитэ буолбут. Бу кэнниттэн Римҥэ кылгас кэмҥэ гражданскай сэрии саҕаламмыта, бу кэм устуоруйаҕа [[Түөрт Импэрээтэр сыла]] диэн ааттанар.
* [[747]] — [[Аббасидтар]] өрө туруулара: Хорасан күбүрээтэрэ Абу Муслим Омейядтар утары аһаҕастык өрө турбут. Бу өрө туруу түмүгэр [[Дамааскай]]га кииннээх Омейядтар династиялара сууллубута, былааска Аббасидтар кэлбиттэрэ, импиэрийэ киин куоратынан [[Багдад|Багдаад]] буолбута. Бу өрө туруу төрүөтүнэн арааб төрүттээх Омейядтар атын төрүттээх мусульмааннары бэйэлэригэр тэҥнээбэттэрэ, кинилэри кытта булкуһары бобуулара буолбута. Импиэрийэ атын итэҕэллээхтэрэ эмиэ өрө турууну өйөөбүттэрэ.
* [[1534]] — [[Франция]] айанньыта [[Жак Картье]] [[Хотугу Америка]] кытылын чинчийэн [[Сиб. Лаврентий]] өрүһүн арыйбыт уонна бу сири &quot;Канадалар дойдулара&quot; диэн ааттаабыт.
* [[1641]] (уруккуннан ыам ыйын 30) — Дьокуускай бойобуодата [[Головин Петр Петрович|Петр Головин]] Өлүөнэ баһыгар Киренга үрэххэ пятидесятник Мартын Васильевы уонна хаһаак  десятнигын Аксен Опилкиевы ыытар туһунан приговора (сорудаҕа) тахсыбыт. Онно тоҥустартан харанарга остуруок тутар туһунан, уонна кинилэргэ тэргэннэри, сааны-сэбиргэли уонна бэлэхтииргэ анаан табаар биэрэр туһунан суруллубут&lt;ref&gt;РГАДА. Фонд 117. Якутская приказная изба. Д. 79. Л. 341-346&lt;/ref&gt;.
* [[1719]] — [[Пётр I]] [[күбүөрүнэ]]лэри провинцияларга уонна [[уйуос]]тарга араарбыт.
* [[1739]] — [[Хотугу Муустаах далай]] кытылын чинчийбитинэн биллибит [[Лаптев Харитон Прокопьевич|Харитон Лаптев]] [[Дьокуускай]]тан хоту аттаммыт.
* [[1781]] — [[Джордж Стефенсон]] (1781—12.08.1848) төрөөбүт, [[Англия]] айааччыта, бастакы паровозтартан биирдэстэрин туппут, бастакы уопсастыбаннай [[тимир суол]]у (Дарлингон — Стоктон) туттарбыт киһи.
* [[1815]] — Венатааҕы кэнгириэс түмүктэммит, манна [[Наполеон]] сэриилэрин кэннилэриттэн [[Европа]] дойдуларын ыккардыларыгар саҥа бэрээдэк олохтоммута.
* [[1922]] сыл бэс ыйын 9-10 күннэригэр [[Арҕаа Хаҥалас |Арҕаа Хаҥалас]] [[Төхтүр (Хаҥалас улууһа)|Төхтүр]]үгэр кыһыллар уонна үрүҥнэр ыккардыларыгар улахан суолталаах [[Төхтүр кыргыһыыта|кыргыһыы]] буолбута. Түмүгэр бастаанньыстар соҕуруу бөлөхтөрө ыһыллыбыта, кыһыл Дьокуускайга соҕурууттан суоһуур куттал суох буолбута. 
* [[1945]] — [[«1941-1945 сс. Аҕа дойду сэриитигэр Германияны кыайыы иһин» мэтээл|«1941-1945 сс. Аҕа дойду сэриитигэр Германияны кыайыы иһин»]], [[«Будапеһы ылыы иһин» мэтээл|«Будапеһы ылыы иһин»]], [[«Венаны ылыы иһин» мэтээл|«Венаны ылыы иһин»]], [[«Варшаваны босхолооһун иһин» мэтээл|«Варшаваны босхолооһун иһин»]], [[«Берлиини ылыы иһин» мэтээл|«Берлиини ылыы иһин»]], [[«Кенигсбери ылыы иһин» мэтээл|«Кенигсбери ылыы иһин»]], [[«Прааганы босхолооһун иһин» мэтээл|«Прааганы босхолооһун иһин»]] мэтээллэр олохтоммуттар.
* [[1948]] — [[ЮНЕСКО]] эгидатынан Архыыптар аан дойдутааҕы сүбэлэрэ олохтоммут.
* [[1986]] — [[Михаил Горбачёв]] [[Венгрия]]ҕа сылдьан «Демократияны элбэтиэххэ, социализмы элбэтиэххэ» диэн луоһуну эппит.
* [[1994]] — [[Казахстаан]] бэрэсидьиэнэ Нурсултан Назарбаев киин куораты [[Алма-Ата|Алма-Атааттан]] [[Нур-Султан|Акмолаҕа]] көһөрбүт (сэбиэскэй кэмҥэ Целиноград, 1998 сылтан — Астана, 2019 сылтан — Нур-Султан).
* [[1995]] — Украина бэрэсидьиэнэ [[Леонид Кучма]] уонна Арассыыйа бэрэсидьиэнэ [[Борис Ельцин]] Черноморскай флоту араарар туһунан сөбүлэҥҥэ илии баттаабыттар.
* [[1999 сыл|1999]] — Косово сэриитэ: [[Югославия]] уонна [[НАТО]] эйэ сөбүлэҥин түһэрсибиттэр. Бу кэнниттэн Югославия сэриилэрэ [[Косово Өрөспүүбүлүкэтэ|Косово]]ттан тахсан биэрбиттэрэ.
* [[2000]] — [[Владимир Путин]] [[Чечня]]ҕа быһаччы бэрэсидьиэн салайыытын киллэрбит.
* [[2015]] — [[Татарстаан|Татарстааҥҥа]] [[Иннополис]] диэн куорат олохтоммут. Бу куоракка сүрүннээн IT-эйгэтин үлэһиттэрин бэлэмниир уонна сайыннарар усулуобуйа олохтоммут. Манна университет уонна араас IT-тэрилтэлэр бааллар. 
* [[2019]] — Казахстааҥҥа уочарата суох бэрэсидьиэн быыбара буолбут, [[Касым-Жомарт Токаев]] кыайбыт.

== Төрөөбүттэр ==
* [[1661]] — Фёдор III Алексеевич (1682 өлб.), нуучча ыраахтааҕыта (1676 сылтан).
* [[1672]] — [[Бүөтүр I]] (1725 өлб.), нуучча ыраахтааҕыта (1682 сылтан), Арассыыйа бастакы импэрээтэрэ.
* [[1938]] — [[Ильяхов Петр Николаевич|Петр Ильяхов]] (09.06.1938—19.05.2004) — [[Абый улууһа|Абый]] Мугурдааҕар ойууннааһыны чинчийбит учуонай, устуоруйа билимин хандьыдаата.
* [[1945]] — [[Адамова Прасковья Павловна|Прасковья Адамова]] — СӨ үтүөлээх артыыһа, [[Мэҥэ-Хаҥалас]] улууһун Ытык киһитэ.
* [[1971]] — [[Варламов Александр Николаевич|Александр Варламов]] — эбэҥки уос номоҥун чинчийэр учуонай, түмэт диэйэтэлэ, филология билимин хандьыдаата.

== Өлбүттэр ==
* [[1870]] — [[Чарльз Диккенс]] (1812 төр.), Англия суруйааччыта.
* [[1968]] — [[Гермогенов Георгий Устинович - Эргис |Эргис — Георгий Гермогенов]] (03.04.1908 төр.) — саха уһулуччулаах учуонайа, саха уос номоҕун хомуйааччы.


{{ыйдар}}

[[Категория:Бэс ыйын 9]]</text>
      <sha1>tpls0dywvp1o19py20o4xk4uii6o6ej</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иннополис</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58634</id>
    <revision>
      <id>429318</id>
      <timestamp>2026-06-09T10:42:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сур Бөрө</username>
        <id>75</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{о|городе Иннополисе|расположенном в Иннополисе университете|Университет Иннополис}} {{НП+Россия  | статус                   = Город  | русское название         = Иннополис  | оригинальное название    = {{lang-tt|Иннополис}}  | изображение              = Innopolis title.png  | описание...&quot; саҥа сирэй оҥоһулунна</comment>
      <origin>429318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7622" sha1="5tw2abkc08hsl0gsxb7epry4ydrjyzf" xml:space="preserve">{{о|городе Иннополисе|расположенном в Иннополисе университете|Университет Иннополис}}
{{НП+Россия
 | статус                   = Город
 | русское название         = Иннополис
 | оригинальное название    = {{lang-tt|Иннополис}}
 | изображение              = Innopolis title.png
 | описание изображения     =
 | герб                     =
 | флаг                     =
 | lat_deg                  = 55.75
 | lon_deg                  = 48.745
 | CoordScale               =
 | регион                   = Татарстан
 | регион в таблице         =
 | вид района               = Муниципальный район
 | район                    = Верхнеуслонский район
 | район в таблице          = Верхнеуслонский район{{!}}Верхнеуслонский
 | вид поселения            = Городское поселение
 | поселение                = Город Иннополис
 | поселение в таблице      = Иннополис{{!}}город Иннополис
 | в регион                 = слева
 | B в регион               = справа
 | C в регион               = снизу
 | внутреннее деление       =
 | вид главы                = Мэр
 | глава                    = [[Вандюков, Дмитрий Владимирович|Дмитрий Вандюков]]
 | дата основания           = [[2012 год]]
 | первое упоминание        =
 | прежние имена            =
 | статус с                 = [[2015 год]]а
 | площадь                  = 12
 | высота центра НП         =
 | климат                   =
 | население                = {{ Население | Иннополис | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Иннополис | г }}
 | плотность                = {{ #expr: ( {{ Население | Иннополис | ч }} / 500 ) }}
 | агломерация              = [[Казанская агломерация|Казанская]]
 | национальный состав      =
 | конфессиональный состав  =
 | этнохороним              = иннополисяне, иннополисянин, иннополисянка
 | почтовый индекс          = 420570
 | почтовые индексы         =
 | телефонный код           = 843
 | цифровой идентификатор   = 92220509000
 | цифровой идентификатор 2 = 92620109001
 | сайт                     = http://www.innopolis.ru
}}
'''Иннополис''' — [[Татарстаан]] Үөһээ Услон улууһугар баар, [[Каһаан]] куорат агломерациятыгар киирэр куорат. Бу куоракка Иннополис Университет уонна «Иннополис» диэн ааттаах ураты экономика зоната баар. Бу куорат [[Арассыыйа]] наукоградтарын ахсааныгар киирэр, информация уонна онно сыһыаннаах технологиялар сайдарыгар анаммыт куорат буолар. 
=== Историята ===
==== Бырайыак ====
Куораты төрүттүүр туһунан Татарстаан раиһа Рустам Минниханов 2010 с. сыллааҕы Госсовет мунньаҕар этии киллэрбит. Бу этиитигэр «IT-деревня» диэн ааттаах нэһилиэккэ университет, үлэ офистара уонна дьон олорор дьиэлэрэ тутуллуохтаах этэ. Дьонун ахсаана 50 тыһыынчаҕа дылы тиийиэхтээх. Бырайыак маастар былаанын [[Сингапур]]дааҕы  RSP Architects Planners &amp; Engineers хампаанньа оҥорбута. Тутар сири 1,4 тыһыынча гектар сири Үөһээ Услон улууһугар анаабыттар. [[2011]] сэтинньитигэр оччотооҕу Татарстаан информатизация уонна сибээс миниистэрэ Николай Никифоров куоракка Иннополис диэн ааты иҥэрбит. Бу аат куорат сайдар хайысхатын ордук көрдөрөр диэбит. 
==== Тутуу ====
[[2012]], [[бэс ыйын 9]] тутан саҕалаабыттара. Бу күн дойду бэрэсидиэнэ Дмитрий Медведев уонна Өрөспүүбүлүкэ салайааччыта Рустам Минниханов куорат олоҕор кэлэр көлүөнэлэргэ анаммыт капсуланы укпуттара. Куорат сүрэҕинэн Иннополис Университет буолар. Киниттэн үс муннуктуу университет кампустара, Александр Степанович Попов аатынан бизнес-киин уонна олорор дьиэлэр тутуллубуттара. 3 сыл буолан баран [[2015]] [[бэс ыйын 9]] Дмитрий Медведев, Рустам Минниханов уонна Николай Никифоров буоланнар символическай кнопканы баттаан куораты официаллык арыйбыттара. Билигин куоракка Университет дьиэтэ, 7 кампус, 4 бизнес-киин, орто үөрэх оскуолата, лицей-интернат, 2 оҕо уһуйаана, элбэх кыбартыыралаах уонна таун-хаус дьиэлэр бааллар. Университет иһигэр 2025 сылтан орто үөрэх колледжа үлэлиир. 
==== Киһитин ахсаана ====
{{ Население | Иннополис | }}
Бастакы олохтоохтор [[2014]] атырдьах ыйыгар бэлиэтэммиттэрэ. 2016 сэтинньи ыйыгар 102 баара, өссө 2.5 тыһ киһи куортамнаан олороллор. Бу сыл бүтүүтүгэр куорат олохтоохторуттан 52% дойду атын сирдэриттэн кэлбит дьоннор буолаллар. [[2025]] ахсынньытыгар куорат олохтоохторун ахсаана 8 тыһ куоһарбыт.
=== Былаас ===
Куорат статуһун ылыан иннинэ Введенскайдааҕы Солобуодаҕа киирэр бөһүөлэк этэ. [[2015]] тохсунньу 1 улуустаҕы таһымнаах куорат буолбут. Куорат муниципалитет былааһа [[2015]] олунньу 20 ылыллыбыт устаапка олоҕурар. Куорат кулубатынан уонна олохтоох администрация салайааччытынан 5 сылга биирдэ талыллар мэр буолар. Горсовет депутаттарын быыбар нөҥүө талаллар. 
=== Инфраструктура ===
=== Транспорт ===
=== Үрдүк үөрэх ===
=== Култуура уонна спорт ===</text>
      <sha1>5tw2abkc08hsl0gsxb7epry4ydrjyzf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429319</id>
      <parentid>429318</parentid>
      <timestamp>2026-06-09T10:43:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сур Бөрө</username>
        <id>75</id>
      </contributor>
      <origin>429319</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7623" sha1="1le4mzqjgr0yrhjog84dq3k43h4gyzh" xml:space="preserve">{{о|городе Иннополисе|расположенном в Иннополисе университете|Университет Иннополис}}
{{НП+Россия
 | статус                   = Город
 | русское название         = Иннополис
 | оригинальное название    = {{lang-tt|Иннополис}}
 | изображение              = Innopolis title.png
 | описание изображения     =
 | герб                     =
 | флаг                     =
 | lat_deg                  = 55.75
 | lon_deg                  = 48.745
 | CoordScale               =
 | регион                   = Татарстан
 | регион в таблице         =
 | вид района               = Муниципальный район
 | район                    = Верхнеуслонский район
 | район в таблице          = Верхнеуслонский район{{!}}Верхнеуслонский
 | вид поселения            = Городское поселение
 | поселение                = Город Иннополис
 | поселение в таблице      = Иннополис{{!}}город Иннополис
 | в регион                 = слева
 | B в регион               = справа
 | C в регион               = снизу
 | внутреннее деление       =
 | вид главы                = Мэр
 | глава                    = [[Вандюков, Дмитрий Владимирович|Дмитрий Вандюков]]
 | дата основания           = [[2012 год]]
 | первое упоминание        =
 | прежние имена            =
 | статус с                 = [[2015 год]]а
 | площадь                  = 12
 | высота центра НП         =
 | климат                   =
 | население                = {{ Население | Иннополис | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Иннополис | г }}
 | плотность                = {{ #expr: ( {{ Население | Иннополис | ч }} / 500 ) }}
 | агломерация              = [[Казанская агломерация|Казанская]]
 | национальный состав      =
 | конфессиональный состав  =
 | этнохороним              = иннополисяне, иннополисянин, иннополисянка
 | почтовый индекс          = 420570
 | почтовые индексы         =
 | телефонный код           = 843
 | цифровой идентификатор   = 92220509000
 | цифровой идентификатор 2 = 92620109001
 | сайт                     = http://www.innopolis.ru
}}

'''Иннополис''' — [[Татарстаан]] Үөһээ Услон улууһугар баар, [[Каһаан]] куорат агломерациятыгар киирэр куорат. Бу куоракка Иннополис Университет уонна «Иннополис» диэн ааттаах ураты экономика зоната баар. Бу куорат [[Арассыыйа]] наукоградтарын ахсааныгар киирэр, информация уонна онно сыһыаннаах технологиялар сайдарыгар анаммыт куорат буолар. 
=== Историята ===
==== Бырайыак ====
Куораты төрүттүүр туһунан Татарстаан раиһа Рустам Минниханов 2010 с. сыллааҕы Госсовет мунньаҕар этии киллэрбит. Бу этиитигэр «IT-деревня» диэн ааттаах нэһилиэккэ университет, үлэ офистара уонна дьон олорор дьиэлэрэ тутуллуохтаах этэ. Дьонун ахсаана 50 тыһыынчаҕа дылы тиийиэхтээх. Бырайыак маастар былаанын [[Сингапур]]дааҕы  RSP Architects Planners &amp; Engineers хампаанньа оҥорбута. Тутар сири 1,4 тыһыынча гектар сири Үөһээ Услон улууһугар анаабыттар. [[2011]] сэтинньитигэр оччотооҕу Татарстаан информатизация уонна сибээс миниистэрэ Николай Никифоров куоракка Иннополис диэн ааты иҥэрбит. Бу аат куорат сайдар хайысхатын ордук көрдөрөр диэбит. 
==== Тутуу ====
[[2012]], [[бэс ыйын 9]] тутан саҕалаабыттара. Бу күн дойду бэрэсидиэнэ Дмитрий Медведев уонна Өрөспүүбүлүкэ салайааччыта Рустам Минниханов куорат олоҕор кэлэр көлүөнэлэргэ анаммыт капсуланы укпуттара. Куорат сүрэҕинэн Иннополис Университет буолар. Киниттэн үс муннуктуу университет кампустара, Александр Степанович Попов аатынан бизнес-киин уонна олорор дьиэлэр тутуллубуттара. 3 сыл буолан баран [[2015]] [[бэс ыйын 9]] Дмитрий Медведев, Рустам Минниханов уонна Николай Никифоров буоланнар символическай кнопканы баттаан куораты официаллык арыйбыттара. Билигин куоракка Университет дьиэтэ, 7 кампус, 4 бизнес-киин, орто үөрэх оскуолата, лицей-интернат, 2 оҕо уһуйаана, элбэх кыбартыыралаах уонна таун-хаус дьиэлэр бааллар. Университет иһигэр 2025 сылтан орто үөрэх колледжа үлэлиир. 
==== Киһитин ахсаана ====
{{ Население | Иннополис | }}
Бастакы олохтоохтор [[2014]] атырдьах ыйыгар бэлиэтэммиттэрэ. 2016 сэтинньи ыйыгар 102 баара, өссө 2.5 тыһ киһи куортамнаан олороллор. Бу сыл бүтүүтүгэр куорат олохтоохторуттан 52% дойду атын сирдэриттэн кэлбит дьоннор буолаллар. [[2025]] ахсынньытыгар куорат олохтоохторун ахсаана 8 тыһ куоһарбыт.
=== Былаас ===
Куорат статуһун ылыан иннинэ Введенскайдааҕы Солобуодаҕа киирэр бөһүөлэк этэ. [[2015]] тохсунньу 1 улуустаҕы таһымнаах куорат буолбут. Куорат муниципалитет былааһа [[2015]] олунньу 20 ылыллыбыт устаапка олоҕурар. Куорат кулубатынан уонна олохтоох администрация салайааччытынан 5 сылга биирдэ талыллар мэр буолар. Горсовет депутаттарын быыбар нөҥүө талаллар. 
=== Инфраструктура ===
=== Транспорт ===
=== Үрдүк үөрэх ===
=== Култуура уонна спорт ===</text>
      <sha1>1le4mzqjgr0yrhjog84dq3k43h4gyzh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429320</id>
      <parentid>429319</parentid>
      <timestamp>2026-06-09T10:45:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сур Бөрө</username>
        <id>75</id>
      </contributor>
      <comment>/* Киһитин ахсаана */</comment>
      <origin>429320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7576" sha1="24w9n7n93rvttvj1rtj97iuwps2s3s9" xml:space="preserve">{{о|городе Иннополисе|расположенном в Иннополисе университете|Университет Иннополис}}
{{НП+Россия
 | статус                   = Город
 | русское название         = Иннополис
 | оригинальное название    = {{lang-tt|Иннополис}}
 | изображение              = Innopolis title.png
 | описание изображения     =
 | герб                     =
 | флаг                     =
 | lat_deg                  = 55.75
 | lon_deg                  = 48.745
 | CoordScale               =
 | регион                   = Татарстан
 | регион в таблице         =
 | вид района               = Муниципальный район
 | район                    = Верхнеуслонский район
 | район в таблице          = Верхнеуслонский район{{!}}Верхнеуслонский
 | вид поселения            = Городское поселение
 | поселение                = Город Иннополис
 | поселение в таблице      = Иннополис{{!}}город Иннополис
 | в регион                 = слева
 | B в регион               = справа
 | C в регион               = снизу
 | внутреннее деление       =
 | вид главы                = Мэр
 | глава                    = [[Вандюков, Дмитрий Владимирович|Дмитрий Вандюков]]
 | дата основания           = [[2012 год]]
 | первое упоминание        =
 | прежние имена            =
 | статус с                 = [[2015 год]]а
 | площадь                  = 12
 | высота центра НП         =
 | климат                   =
 | население                = {{ Население | Иннополис | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Иннополис | г }}
 | плотность                = {{ #expr: ( {{ Население | Иннополис | ч }} / 500 ) }}
 | агломерация              = [[Казанская агломерация|Казанская]]
 | национальный состав      =
 | конфессиональный состав  =
 | этнохороним              = иннополисяне, иннополисянин, иннополисянка
 | почтовый индекс          = 420570
 | почтовые индексы         =
 | телефонный код           = 843
 | цифровой идентификатор   = 92220509000
 | цифровой идентификатор 2 = 92620109001
 | сайт                     = http://www.innopolis.ru
}}

'''Иннополис''' — [[Татарстаан]] Үөһээ Услон улууһугар баар, [[Каһаан]] куорат агломерациятыгар киирэр куорат. Бу куоракка Иннополис Университет уонна «Иннополис» диэн ааттаах ураты экономика зоната баар. Бу куорат [[Арассыыйа]] наукоградтарын ахсааныгар киирэр, информация уонна онно сыһыаннаах технологиялар сайдарыгар анаммыт куорат буолар. 
=== Историята ===
==== Бырайыак ====
Куораты төрүттүүр туһунан Татарстаан раиһа Рустам Минниханов 2010 с. сыллааҕы Госсовет мунньаҕар этии киллэрбит. Бу этиитигэр «IT-деревня» диэн ааттаах нэһилиэккэ университет, үлэ офистара уонна дьон олорор дьиэлэрэ тутуллуохтаах этэ. Дьонун ахсаана 50 тыһыынчаҕа дылы тиийиэхтээх. Бырайыак маастар былаанын [[Сингапур]]дааҕы  RSP Architects Planners &amp; Engineers хампаанньа оҥорбута. Тутар сири 1,4 тыһыынча гектар сири Үөһээ Услон улууһугар анаабыттар. [[2011]] сэтинньитигэр оччотооҕу Татарстаан информатизация уонна сибээс миниистэрэ Николай Никифоров куоракка Иннополис диэн ааты иҥэрбит. Бу аат куорат сайдар хайысхатын ордук көрдөрөр диэбит. 
==== Тутуу ====
[[2012]], [[бэс ыйын 9]] тутан саҕалаабыттара. Бу күн дойду бэрэсидиэнэ Дмитрий Медведев уонна Өрөспүүбүлүкэ салайааччыта Рустам Минниханов куорат олоҕор кэлэр көлүөнэлэргэ анаммыт капсуланы укпуттара. Куорат сүрэҕинэн Иннополис Университет буолар. Киниттэн үс муннуктуу университет кампустара, Александр Степанович Попов аатынан бизнес-киин уонна олорор дьиэлэр тутуллубуттара. 3 сыл буолан баран [[2015]] [[бэс ыйын 9]] Дмитрий Медведев, Рустам Минниханов уонна Николай Никифоров буоланнар символическай кнопканы баттаан куораты официаллык арыйбыттара. Билигин куоракка Университет дьиэтэ, 7 кампус, 4 бизнес-киин, орто үөрэх оскуолата, лицей-интернат, 2 оҕо уһуйаана, элбэх кыбартыыралаах уонна таун-хаус дьиэлэр бааллар. Университет иһигэр 2025 сылтан орто үөрэх колледжа үлэлиир. 
==== Киһитин ахсаана ====
Бастакы олохтоохтор [[2014]] атырдьах ыйыгар бэлиэтэммиттэрэ. 2016 сэтинньи ыйыгар 102 баара, өссө 2.5 тыһ киһи куортамнаан олороллор. Бу сыл бүтүүтүгэр куорат олохтоохторуттан 52% дойду атын сирдэриттэн кэлбит дьоннор буолаллар. [[2025]] ахсынньытыгар куорат олохтоохторун ахсаана 8 тыһ куоһарбыт.

=== Былаас ===
Куорат статуһун ылыан иннинэ Введенскайдааҕы Солобуодаҕа киирэр бөһүөлэк этэ. [[2015]] тохсунньу 1 улуустаҕы таһымнаах куорат буолбут. Куорат муниципалитет былааһа [[2015]] олунньу 20 ылыллыбыт устаапка олоҕурар. Куорат кулубатынан уонна олохтоох администрация салайааччытынан 5 сылга биирдэ талыллар мэр буолар. Горсовет депутаттарын быыбар нөҥүө талаллар. 
=== Инфраструктура ===
=== Транспорт ===
=== Үрдүк үөрэх ===
=== Култуура уонна спорт ===</text>
      <sha1>24w9n7n93rvttvj1rtj97iuwps2s3s9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429321</id>
      <parentid>429320</parentid>
      <timestamp>2026-06-09T10:46:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сур Бөрө</username>
        <id>75</id>
      </contributor>
      <origin>429321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7574" sha1="mav3j323xtywbp8wibzwiaa7mk21k0k" xml:space="preserve">{{о|городе Иннополисе|расположенном в Иннополисе университете|Университет Иннополис}}
{{НП+Россия
 | статус                   = Город
 | русское название         = Иннополис
 | оригинальное название    = {{lang-tt|Иннополис}}
 | изображение              = Innopolis title.png
 | описание изображения     =
 | герб                     =
 | флаг                     =
 | lat_deg                  = 55.75
 | lon_deg                  = 48.745
 | CoordScale               =
 | регион                   = Татарстан
 | регион в таблице         =
 | вид района               = Муниципальный район
 | район                    = Верхнеуслонский район
 | район в таблице          = Верхнеуслонский район{{!}}Верхнеуслонский
 | вид поселения            = Городское поселение
 | поселение                = Город Иннополис
 | поселение в таблице      = Иннополис{{!}}город Иннополис
 | в регион                 = слева
 | B в регион               = справа
 | C в регион               = снизу
 | внутреннее деление       =
 | вид главы                = Мэр
 | глава                    = [[Вандюков, Дмитрий Владимирович|Дмитрий Вандюков]]
 | дата основания           = [[2012 год]]
 | первое упоминание        =
 | прежние имена            =
 | статус с                 = [[2015 год]]а
 | площадь                  = 12
 | высота центра НП         =
 | климат                   =
 | население                = {{ Население | Иннополис | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Иннополис | г }}
 | плотность                = {{ #expr: ( {{ Население | Иннополис | ч }} / 500 ) }}
 | агломерация              = [[Казанская агломерация|Казанская]]
 | национальный состав      =
 | конфессиональный состав  =
 | этнохороним              = иннополисяне, иннополисянин, иннополисянка
 | почтовый индекс          = 420570
 | почтовые индексы         =
 | телефонный код           = 843
 | цифровой идентификатор   = 92220509000
 | цифровой идентификатор 2 = 92620109001
 | сайт                     = http://www.innopolis.ru
}}

'''Иннополис''' — [[Татарстаан]] Үөһээ Услон улууһугар баар, [[Казан]] куорат агломерациятыгар киирэр куорат. Бу куоракка Иннополис Университет уонна «Иннополис» диэн ааттаах ураты экономика зоната баар. Бу куорат [[Арассыыйа]] наукоградтарын ахсааныгар киирэр, информация уонна онно сыһыаннаах технологиялар сайдарыгар анаммыт куорат буолар. 
=== Историята ===
==== Бырайыак ====
Куораты төрүттүүр туһунан Татарстаан раиһа Рустам Минниханов 2010 с. сыллааҕы Госсовет мунньаҕар этии киллэрбит. Бу этиитигэр «IT-деревня» диэн ааттаах нэһилиэккэ университет, үлэ офистара уонна дьон олорор дьиэлэрэ тутуллуохтаах этэ. Дьонун ахсаана 50 тыһыынчаҕа дылы тиийиэхтээх. Бырайыак маастар былаанын [[Сингапур]]дааҕы  RSP Architects Planners &amp; Engineers хампаанньа оҥорбута. Тутар сири 1,4 тыһыынча гектар сири Үөһээ Услон улууһугар анаабыттар. [[2011]] сэтинньитигэр оччотооҕу Татарстаан информатизация уонна сибээс миниистэрэ Николай Никифоров куоракка Иннополис диэн ааты иҥэрбит. Бу аат куорат сайдар хайысхатын ордук көрдөрөр диэбит. 
==== Тутуу ====
[[2012]], [[бэс ыйын 9]] тутан саҕалаабыттара. Бу күн дойду бэрэсидиэнэ Дмитрий Медведев уонна Өрөспүүбүлүкэ салайааччыта Рустам Минниханов куорат олоҕор кэлэр көлүөнэлэргэ анаммыт капсуланы укпуттара. Куорат сүрэҕинэн Иннополис Университет буолар. Киниттэн үс муннуктуу университет кампустара, Александр Степанович Попов аатынан бизнес-киин уонна олорор дьиэлэр тутуллубуттара. 3 сыл буолан баран [[2015]] [[бэс ыйын 9]] Дмитрий Медведев, Рустам Минниханов уонна Николай Никифоров буоланнар символическай кнопканы баттаан куораты официаллык арыйбыттара. Билигин куоракка Университет дьиэтэ, 7 кампус, 4 бизнес-киин, орто үөрэх оскуолата, лицей-интернат, 2 оҕо уһуйаана, элбэх кыбартыыралаах уонна таун-хаус дьиэлэр бааллар. Университет иһигэр 2025 сылтан орто үөрэх колледжа үлэлиир. 
==== Киһитин ахсаана ====
Бастакы олохтоохтор [[2014]] атырдьах ыйыгар бэлиэтэммиттэрэ. 2016 сэтинньи ыйыгар 102 баара, өссө 2.5 тыһ киһи куортамнаан олороллор. Бу сыл бүтүүтүгэр куорат олохтоохторуттан 52% дойду атын сирдэриттэн кэлбит дьоннор буолаллар. [[2025]] ахсынньытыгар куорат олохтоохторун ахсаана 8 тыһ куоһарбыт.

=== Былаас ===
Куорат статуһун ылыан иннинэ Введенскайдааҕы Солобуодаҕа киирэр бөһүөлэк этэ. [[2015]] тохсунньу 1 улуустаҕы таһымнаах куорат буолбут. Куорат муниципалитет былааһа [[2015]] олунньу 20 ылыллыбыт устаапка олоҕурар. Куорат кулубатынан уонна олохтоох администрация салайааччытынан 5 сылга биирдэ талыллар мэр буолар. Горсовет депутаттарын быыбар нөҥүө талаллар. 
=== Инфраструктура ===
=== Транспорт ===
=== Үрдүк үөрэх ===
=== Култуура уонна спорт ===</text>
      <sha1>mav3j323xtywbp8wibzwiaa7mk21k0k</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>