Бикипиэдьийэ sahwiki https://sah.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D2%AF%D1%80%D2%AF%D0%BD_%D1%81%D0%B8%D1%80%D1%8D%D0%B9 MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter Миэдьийэ Аналлаах Ырытыы Кыттааччы Кыттааччы ырытыыта Бикипиэдьийэ Бикипиэдьийэ ырытыыта Билэ Билэ ырытыыта MediaWiki MediaWiki-ни ырытыы Халыып Халыыбы ырытыы Көмө Көмөнү ырытыы Категория Категорияны ырытыы TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk Бикипиэдьийэ:Түмсүү сирэ 4 1287 429512 429015 2026-06-23T17:11:53Z MediaWiki message delivery 8272 /* RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons */ саҥа салаа 429512 wikitext text/x-wiki {{Index box}} <div><div style="float:right;width:70px;">[[Image:Crystal 128 three.png|60px]]</div> '''[[Бикипиэдьийэ]]''' — [[энциклопедия]] эрэ буолбатах, бу дьон түмсэр сирэ. Эн манна ыстатыйа суруйуоххун сөп, эбэтэр баар ыстатыйаны тупсаран биэриэххин сөп. Билигин сахалыы салааҕа '''[[Аналлаах:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]]''' ыстатыйа баар. Атын бикимэдьиистэри кытта [[Бикипиэдьийэ:Кэпсэтэр сир/Кыттааччылар болҕомтолоругар|атын кыттааччылар болҕомтолорун тардар сиргэ]], [[Бикипиэдьийэ:Кэпсэтэр сир|кэпсэтэр сиргэ]], [[Бикипиэдьийэ:Сурутуу|сурутууларга]] уо&nbsp;д.&nbsp;а. сирдэргэ алтыһыахха сөп.</div> __NOTOC__ {| style="cellspacing:6px" | style="width:65%; border:1px solid #6688aa; background-color:#f0fff1; padding:0.5em;" valign="middle" | == Саҕалааччыларга көмө == [[Image:Crystal_help_index.png|30px]] [[Help:Көмө|Көмө]]&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Быраабылалар уонна ыйыылар-кэрдиилэр|Быраабылалар,&nbsp;ыйыылар&nbsp;-&nbsp;кэрдиилэр]]&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Саҕалааччыларга көмө|Саҕалааччыларга&nbsp;көмө]]&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Сирдьит|Саҥа ыстатыйаны Сирдьит көмөтүнэн суруйуу]]&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Кумах|«Кумах»]] | rowspan="5" width="35%" style="border: 1px solid #6688aa; background-color:#fcfff0; padding:0.5em;" valign="top" | == Сонуннар == * Биики-саас диэн күрэс ыам ыйын бүтүөр диэри буола турар, усулуобуйата манна баар: [[Бикипиэдьийэ:Күрэс:Биики-саас — 2026]] * 7 түүр бикипиэдьийэтэ көҕүлээн ыытар [[Бикипиэдьийэ:Түүр марафона 2020|Түүр марафона]] бэс ыйыгар буолар. *2017 сыл бэс ыйын 15 күнүгэр саҥа ыстатыйаны суруйарга көмөлөһөр [[Бикипиэдьийэ:Сирдьит|Сирдьит]] холбонно. *[[Бикипиэдьийэ:Биики-Сонун Нуучча Биики-Сонунун иһинэн|Биики-Сонуну саҕалыыр ньыма]] *Биллиилээх дьоҥҥо анаммыт [[Бикипиэдьийэ:Күрэс:Биллиилээх дьон|Күрэс]] түмүгэ таҕыста. Кыайыылаахтары эҕэрдэлиибит! Кыттыбыт дьоҥҥо улахан махтал! [[БП:К:БДь|Сиһилии >>>]] * Аан дойду таһымнаах [[Бикипиэдьийэ:Күрэс:Азия ыйа|Азия ыйа]] диэн күрэс [[Бикипиэдьийэ:Күрэс:Азия ыйа|түмүгэ]]. Кыттыбыт дьон [[Кыттааччы:HalanTul#Final_Stage|маны]] ааҕыҥ дуу. * '''2016, тохсунньу 15 күнэ. Дьокуускай.''' Бикипиэдьийэ 15 сылын ыллыбыт. [[Бикипиэдьийэ:Бикипиэдьийэ 15 сылын ылыы|Сиһилии]] <br /> ---- == Бырайыакка кыттабыт == {| style="background-color:#fbfffb" |- valign="top" ! style="text-align:right" | Алтыһыы: | [[:Категория:Бикипиэдьийэ:Алтыһыы|Категория:Алтыһыы]]&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Кэпсэтэр сир/Кыттааччылар болҕомтолоругар|Кыттааччылар болҕомтолоругар]]&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Кэпсэтэр сир|Кэпсэтэр сир]]&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Куоластааһын|Куоластааһын]]&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Ырытыы сиэрэ|Ырытыы&nbsp;сиэрэ]]&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Бикипиэдьийэни хайдах булбуппутуй|Тоҕо манна киирдибит?]]&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Биики-көрсүһүүлэр|Биики-көрсүһүүлэр]] |- valign="top" ! style="text-align:right" | [[Бикипиэдьийэ:Тупсарыллыахтаах ыстатыйалар|Оҥоһуллуохтаах]]: | [[Аналлаах:Recentchanges|Саҥа&nbsp;көннөрүүлэр]]&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Хаартыска, ойуу көрдүүбүт|Хаартыска,&nbsp;ойуу&nbsp;көрдүүбүт]]&nbsp;— [[Аналлаах:Newpages|Саҥа&nbsp;ыстатыйалар]]&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Көрдөбүллэр|Тупсарыыга&nbsp;уонна&nbsp;суруйарга&nbsp;көрдөбүллэр]]&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Тупсарыллыахтаах ыстатыйалар|тупсарыллыахтаах&nbsp;ыстатыйалар]]&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Эрэсиэнсийэлэниэхтээх ыстатыйалар|Эрэсиэнсийэлэниэхтээх&nbsp;ыстатыйалар]]&nbsp; — [[Бикипиэдьийэ:Тылбаастаныахтаах|Тылбаастаныахтаах]]&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Ханнык баҕарар Бикипиэдьийэҕэ баар буолуохтаах ыстатыйалар|Ханнык баҕарар Бикипиэдьийэҕэ баар буолуохтаах ыстатыйалар]]&nbsp;— [[:Категория:Бикипиэдьийэ:Тулаайах ыстатыйалар|Тулаайах ыстатыйалар]]&nbsp;— [[:Категория:Бикипиэдьийэ:Тупсарыллыахтаах ыстатыйалар|Тупсарыллыахтаах ыстатыйалар]] |- valign="top" ! style="text-align:right" | [[Бикипиэдьийэ:Ырытыылар|Ырытыылар]]: | [[Бикипиэдьийэ:Соторго|Сотуллуохтаах ыстатыйалар]] — [[Бикипиэдьийэ:Тупсарарга|Тупсарыллыахтаах ыстатыйалар]] — [[Бикипиэдьийэ:Талыллыбыт ыстатыйаларга хандьыдааттар|Талыллыбыт ыстатыйаларга хандьыдааттар]] — [[Бикипиэдьийэ:Үчүгэй ыстатыйаларга хандьыдааттар|Үчүгэй ыстатыйаларга хандьыдааттар]] — [[Бикипиэдьийэ:Ыйытыктар|Ыйытыктар]] |- valign="top" ! style="text-align:right" | [[Бикипиэдьийэ:Бырайыактар|Биики-бырайыактар]]: | [[Бикипиэдьийэ:Бырайыактар|Көрүү]] | [[:Категория:Бикипиэдьийэ:Бырайыактар|Бары]] | [[Бикипиэдьийэ:Бырайыак:Арассыыйа куораттара|Арассыыйа куораттара]] — [[Бикипиэдьийэ:Бырайыак:Документирование шаблонов|Документирование шаблонов]] — [[Бикипиэдьийэ:Бырайыак:Билэҕин дуо|Билэҕин дуо…]] — [[Бикипиэдьийэ:Бырайыак:Дьон|Дьон]] — [[Бикипиэдьийэ:Бырайыак:События дня|События дня]] — [[Бикипиэдьийэ:Бырайыак:Оскуолалар уонна университеттар|Оскуолалар уонна университеттар]] — [[Бикипиэдьийэ:Бырайыак:Банк обещаний|Банк обещаний]] — [[Бикипиэдьийэ:Бырайыак:Түбэспиччэ сирэйдэри тупсарыы|Түбэспиччэ сирэйдэри тупсарыы]] — [[Бикипиэдьийэ:Бырайыак:Көмпүүтэр оонньуулара|Көмпүүтэр оонньуулара]] — [[Бикипиэдьийэ:Бырайыак:Медицина|Медицина]] — [[Бикипиэдьийэ:Бырайыак:Ситимнээһин|Ситимнээһин]] — [[Бикипиэдьийэ:Бырайыак:Саҥа ыстатыйалары кутуу|Кууһунан кутуу]] — [[Бикипиэдьийэ:Бырайыак:Бикипиэдьийэ сүнньэ|Бикипиэдьийэ сүнньэ (ядро энциклопедии)]] |- valign="top" ! style="text-align:right" | [[Портаал:Көрүү|Портааллар]]: | {{П|География}}&nbsp;— {{П|Ускуустуба}}&nbsp;— {{П|Устуоруйа}}&nbsp;— {{П|Билим}}&nbsp;— {{П|Итэҕэл}}&nbsp;— {{П|Эволюция}}&nbsp;— {{П|Успуорт}}&nbsp;— {{П|Дьон}} |- valign="top" ! style="text-align:right" | [[Бикипиэдьийэ:Көрдөөһүн|Көрдөөһүн]]: | [http://www.qwika.com/find-ru/ '''Бикипиэдьийэ иһигэр көрдөөһүн'''] |- valign="top" ! style="text-align:right" | [[:Категория:Барыта|Категориялар]]: | [[Бикипиэдьийэ:Обзор|Обзор]] | [[:Категория:Барыта|Барыта]] | [[:Категория:Бикипиэдьийэ:Аналлаах|Аналлаах]]&nbsp;— [[:Категория:Мета категориялар|Мета категориялар]]&nbsp;— [[:Категория:Кэм|Кэм]]&nbsp;— [[:Категория:Информация|Информация]]&nbsp;— [[:Категория:Култуура|Култуура]]&nbsp;— [[:Категория:Билим|Билим]]&nbsp;— [[:Категория:Үөрэхтээһин|Үөрэхтээһин]]&nbsp;— [[:Категория:Уопсастыба|Уопсастыба]]&nbsp;— [[:Категория:Айылҕа|Айылҕа]]&nbsp;— [[:Категория:Итэҕэл|Итэҕэл]]&nbsp;— [[:Категория:Дойдулар уонна омуктар|Дойдулар уонна омуктар]]&nbsp;— [[:Категория:Техника|Техника]]&nbsp;— [[:Категория:Философия|Философия]]&nbsp;— [[:Категория:Киһи|Киһи]]&nbsp;— [[:Категория:Экономика|Экономика]] |} |- | style="width:65%; border:1px solid #6688aa; background-color:#f0fff1; padding:0.5em;" valign="middle"| == Сахалыы Бикипиэдьийэни тупсарабыт == {| style="background-color:#f0fff1;" |- valign="top" ! style="text-align:right" | Ыстатыйалар: | [[Бикипиэдьийэ:Айарга|Суруллуохтаах ыстатыйалар испииһэктэрэ]] |- valign="top" ! style="text-align:right" | Ойуулар: | [[Image:Commons-logo.svg|15px]]&nbsp;[[commons:Сүрүн сирэй|Баар&nbsp;ойуулар]]&nbsp;— [[Аналлаах:Imagelist|Маннааҕы&nbsp;ойуулар]]&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Ойуулар|Ойуулар&nbsp;туһунан]]&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Кэпсэтэр сир/Ааптар бырааба|{{s|Ойуу лиссиэнсиэйтин ырытыы}}]]&nbsp;— [[m:Missing images tool/Ru|{{s|Ойуулары атын салааларга көрдөөһүн}}]] |- valign="top" ! style="text-align:right" | Категориялар: | {{s|[[:Категория:Ыстатыйалар|Категориялар]] <small>([[Аналлаах:Categories|АБВ]])</small> —}} {{s|[[Бикипиэдьийэ:Категорияннан көрдөөһүн|Категорияннан көрдөөһүн]] —}} |- valign="top" ! style="text-align:right" | [[Бикипиэдьийэ:Тэриллэр|Тэриллэр]]: | [[Бикипиэдьийэ:Биикилээччи|Биикилээччи]] |- valign="top" ! style="text-align:right" | Арбааһын: | [[Бикипиэдьийэ:Баннердар|Баннердар уонна лого]], [[Бикипиэдьийэ:Сахалыы Бикипиэдьийэ туһунан атын сирдэргэ|Сахалыы Бикипиэдьийэ туһунан атын сирдэргэ суруйуулар, ахтыылар]] |- valign="top" ! style="text-align:right" | Атын: | [[Бикипиэдьийэ:Архыып|Архыып]]&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Халыыптар|Халыыптар]]&nbsp;— {{s|[[Бикипиэдьийэ:Информацияны ылар сирдэр|Информацияны ылар сирдэр]] —}} [[Бикипиэдьийэ:Сурутуу|Сурутуу]] |} |- | style="width:65%; border:1px solid #6688aa; background-color:#fbfffb; padding:0.5em;" valign="middle" | == Кыттааччылар == {| style="background-color:#fbfffb" |- valign="top" ! style="text-align:right" | Дьаһалта: | [[Бикипиэдьийэ:Дьаһабыллар|Дьаһабыллар]]&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Бүрүкүрээттэр|Бүрүкүрээттэр]] |- valign="top" ! style="text-align:right" | Тиһиликтэр: | {{s|[[:Категория:Бикипиэдьийэ:Кыттааччылар|Олорор сирдэринэн]] —}} {{s|[[:Category:Бикипиэдьийэ:Кыттааччылар тылы билиилэринэн|Тылы билиилэринэн]] —}} {{s|[[Special:Listusers|Бары кыттааччылар]] —}} {{s|[[Бикипиэдьийэ:Тематика|Эспиэрдэр уонна тиэмэни сэргээччилэр]]}} |- valign="top" ! style="text-align:right" | [[Бикипиэдьийэ:Биики-көрсүһүүлэр|Көрсүһүүлэр]]: | <span class="plainlinks">[http://wikimania2008.wikimedia.org/wiki/Main_Page/ru Викимания-2008]</span>, [[Викимания|Викимания-2007]] (Тайбэй, Тайвань, август 2007)&nbsp;— [[Бикипиэдьийэ:Вики-конференция 2007|{{s|Вики-конференция 2007}}]] (Санкт-Петербург, 27—28 октября 2007), [[Бикипиэдьийэ:Вики-конференция 2008|{{s|Вики-конференция 2008}}]] (Москва, 18—19 октября 2008) |} |- | style="width:65%; border:1px solid #6688aa; background-color:#f0fff1; padding:0.5em;" valign="middle"| == Атын омуктары кытта үлэ == {| style="background-color:#f0fff1" |- valign="top" ! style="text-align:right" | Бырайыактар: | {{s|[[Бикипиэдьийэ:Посольство|Саха посольствота]] —}} {{s|[[meta:Wikimedia projects|Бикимиэдьийэ пуондатын бырайыактарын тиһигэ]] }} |- valign="top" ! style="text-align:right" | Коллегаларбытыгар&nbsp;көмөлөһөбүт: | [[:en:Portal:Russia|Аҥылычаан бикитигэр «Арассыыйа» портал]] |- valign="top" ! style="text-align:right" | [[meta:Перевод недели|Нэдиэлэ тылбааһа {{nobr|Мета-биикигэ:}}]] | [[Ойуу:TOTW.png|right|90px]] Хас нэдиэлэ аайы ханнык эмит ыстатыйа талыллар. Ону төһө кыалларынан элбэх биикигэ тылбаастыы сатыыбыт. Бүгүн маны тылбаастыыбыт: {{Нэдиэлэ тылбааһа}} [[Бырайыак:Тылбаас/Архыып|Урукку тылбаастар архыыптара уонна кэмигэр тылбаастамматах ыстатыйалар испииһэктэрэ]] |} |} ==The LocalisationUpdate extension has gone live== The LocalisationUpdate extension is now enabled for all Wikimedia projects. From now on new localisations that become available in SVN will become available to your project within 24 hours. Your localisations get into SVN from [http://translatewiki.net translatewiki.net] typically within a day and at worst in two days. This is a huge improvement from the old practice where the localisations became available with new software. This could take weeks, even months. The localisations done by our community at translatewiki.net are committed to SVN typically every day. When the system messages in English are the same as the local messages, they will now be inserted in a file and are available for use in all our projects in a timely manner ===What this means for you=== Local messages have an impact on the performance of our system. It is best when messages are as much as possible part of the system messages. In order to remove unnecessary duplication, all the messages that have a local localisation and are '''exactly''' the same as the system message will be removed. What we ask you to do is to compare and proof read the messages in translatewiki.net and the local messages. You can then either remove local messages when the translatewiki.net message is to be preferred or, you can update the message at translatewiki.net. Messages that are specific to your project will have to stay as they are. You do want to check if the format and the variables of the message are still the same. ===Why localise at translatewiki.net=== When you localise at translatewiki.net, your messages will be used in all Wikimedia projects and eventually in all MediaWiki based projects. This is how we provide the standard support for your language. When messages change, at translatewiki.net you will be prompted to revisit your translations. Localising is more efficient because we have innovated the process to make you more efficient; there is text explaining about messages and we have applied AJAX technology to reduce the number of clicks you have to make. ==Translatewiki.net update== *Currently 99.54% of the MediaWiki messages and 87.60% of the messages of the extensions used by the Wikimedia Foundation projects have been localised. Please help us help your language by localising and proof reading at [[betawiki:Special:LanguageStats/{{CONTENTLANGUAGE}}|translatewiki.net]]. This is the [http://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:RecentChanges&translations=only&trailer=/{{CONTENTLANGUAGE}} recent localisation activity] for your language. Thanks, [[Кыттааччы:GerardM|GerardM]] 15:47, 30 Балаҕан ыйын 2009 (UTC) *Currently 98.98% of the MediaWiki messages and 84.79% of the messages of the extensions used by the Wikimedia Foundation projects have been localised. Please help us help your language by localising and proof reading at [[betawiki:Special:LanguageStats/{{CONTENTLANGUAGE}}|translatewiki.net]]. This is the [http://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:RecentChanges&translations=only&trailer=/{{CONTENTLANGUAGE}} recent localisation activity] for your language. Thanks, *Currently 99.96% of the MediaWiki messages and 88.96% of the messages of the extensions used by the Wikimedia Foundation projects have been localised. Please help us help your language by localising and proof reading at [[betawiki:Special:LanguageStats/{{CONTENTLANGUAGE}}|translatewiki.net]]. This is the [http://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:RecentChanges&translations=only&trailer=/{{CONTENTLANGUAGE}} recent localisation activity] for your language. Thanks, [[Кыттааччы:GerardM|GerardM]] 12:47, 14 Ахсынньы 2009 (UTC) *Currently 99.54% of the MediaWiki messages and 87.55% of the messages of the extensions used by the Wikimedia Foundation projects have been localised. Please help us help your language by localising and proof reading at [[betawiki:Special:LanguageStats/{{CONTENTLANGUAGE}}|translatewiki.net]]. This is the [http://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:RecentChanges&translations=only&trailer=/{{CONTENTLANGUAGE}} recent localisation activity] for your language. Thanks, [[Кыттааччы:GerardM|GerardM]] 15:38, 18 Тохсунньу 2010 (UTC) ==How can we improve the usability for your language== We expect that with the implementation of LocalisationUpdate the usability of MediaWiki for your language will improve. We are now ready to look at other aspects of usability for your language as well. There are two questions we would like you to answer: Are there issues with the new functionality of the Usability Initiative Does MediaWiki support your language properly The best way to answer the first question is to visit the translatewiki.net. Change the language to your language, select the “vector” skin and add the advanced tool bar in in the preferences and check out the new functionality. And make some changes in your user page. When there is a need to improve on the localisation, please make the [http://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&group=ext-ui-0-all necessary changes]s . It should update your localisation straight away. We would like you to report each issue individually at http://meta.wikimedia.org/wiki/Usability_issues. When there are problems with the support of MediaWiki for your language, we really want to know about this. It is best to report each issue separately. In this way there will be no large mass of issues to resolve but we can address each issue on its own. Consider issues with the display of characters, the presentation of your script, the position of the side bar, the combination of text with other languages, scripts. It is best to try this in an environment like the prototype wiki as it provides you with a clean, basic and up to date environment. The prototype wiki is available for five languages but you can select any of them, change the preferences to your language and test out MediaWiki for your language. We would like you to report each issue individually at http://meta.wikimedia.org/wiki/Language_issues. The issues you raise will all be assessed. It is important to keep each issue separate, because this will make it easier to understand the issues and find solutions. PS This text has been approved by Naoko, Brion and Siebrand. Thanks, [[Кыттааччы:GerardM|GerardM]] 15:47, 30 Балаҕан ыйын 2009 (UTC) [[Категория:Бикипиэдьийэ:Түмсүү|Түмсүү сирэ]] ==2010 Fundraising Is Almost Here== [[File:Wikimedia_Foundation_RGB_logo_with_text.svg|80px|left]] Hello Wikipedians, I am Theo and I am working for the Wikimedia Foundation during the 2010 Fundraiser. My job is to be the liaison between your community and the Foundation. This year's fundraiser is intended to be a collaborative and global effort; we recognize that banner messages which may perform well in the United States don't necessarily translate well, or appeal to international audiences. <Br> I'm contacting you as I am currently looking for translators who are willing to contribute to this project by helping translate and localize messages into different languages and suggesting messages that would appeal to your readers on the Fundraising Meta Page. We've started the setup on [http://meta.wikimedia.org/wiki/Fundraising_2010 meta] for both [http://meta.wikimedia.org/wiki/Fundraising_2010/Messages banner submission], [http://meta.wikimedia.org/wiki/Fundraising_2010/Banner_testing statistical analysis], and [http://meta.wikimedia.org/wiki/Fundraising_2010/Committee grouping volunteers together].<br>Use the talk pages on meta, talk to your local communities, talk to others, talk to us, and add your feedback to the proposed messages as well! I look forward to working with you during this year's fundraiser. If someone could translate this message I would really appreciate it so that everyone is able to understand our goals and contribute to this year's campaign.<br> [[user:Theo (WMF)|Theo (WMF)]] 21:22, 20 Алтынньы 2010 (UTC) :Көр/See: [[Бикипиэдьийэ:Кэпсэтэр_сир/Этии_киллэрии#2010_Fundraising_Is_Almost_Here]]. --[[Кыттааччы:HalanTul|HalanTul]] 22:24, 20 Алтынньы 2010 (UTC) ==Language support group for Sakha== The Wikimedia Foundation has brought together a new team of developers who are dedicated to language support. This team is to support all the languages and consequently it is not realistic to expect that the team members can provide proper support for your language. It is for this reason that we are looking for volunteers who will make up a [[:translatewiki:language support team|language support team]]. This language support team will be asked to provide us with information about their language. Such information may need to be provided either to us or on a website that we will indicate to you. Another activity will be to test software that will likely have an effect on the running of the MediaWiki software. We are looking for people who clearly identify their ability. Formal knowledge is definitely appreciated. As much of the activity will be concentrated on [[:translatewiki:Main Page|translatewiki.net]], it will be a plus when team members know how to localise at translatewiki.net. <br> Thanks, [[Кыттааччы:Gmeijssen|Gmeijssen]] 20:39, 1 Олунньу 2012 (UTC) == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A new policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, etc) was recently adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] (your community received a notice about the discussion). According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on smaller wikis. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the new [[:m:Admin activity review|admin activity review]] here. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no log actions for more than 2 years): #Saaska (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, '''[[User:Rschen7754|Rs]][[User talk:Rschen7754|chen]][[Special:Contributions/Rschen7754|7754]]''' 19:30, 18 От ыйын 2014 (UTC) == Compact Links coming soon to this wiki == {{int:Please-translate}} <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Compact-language-links-list.png|thumb|Screenshot of Compact Language Links interlanguage list]] Hello, I wanted to give a heads up about an upcoming feature for this wiki which you may seen already in the [[:m:Tech/News/2016/25|Tech News]]. [[:mw:Universal_Language_Selector/Compact_Language_Links|Compact Language Links]] has been available as a beta-feature on all Wikimedia wikis since 2014. With compact language links enabled, users are shown a much shorter list of languages on the interlanguage link section of an article (see image). This will be enabled as a feature in the soon for all users, which can be turned on or off using a preference setting. We look forward to your feedback and please do let us know if you have any questions. Details about Compact Language Links can be read in the [[:mw:Universal_Language_Selector/Compact_Language_Links|project documentation]]. Due to the large scale enablement of this feature, we have had to use [[:m:Global_message_delivery|MassMessage]] for this announcement and as a result it is only written in English. We will really appreciate if this message can be translated for other users of this wiki. The main announcement can also be translated on [[:mw:Universal_Language_Selector/Compact_Language_Links/Announcement_draft_June_2016|this page]]. Thank you. On behalf of the Wikimedia Language team: [[:mw:User:Runab_WMF|Runa Bhattacharjee (WMF)]] ([[mw:User talk:Runab_WMF|talk]])-13:06, 29 Бэс ыйын 2016 (UTC) </div> <!-- Сообщение отправил Участник:Runab WMF@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/ULS_Compact_Links/1_July&oldid=15730563 --> == Compact Language Links enabled in this wiki today == {{int:Please-translate}} <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Compact-language-links-list.png|thumb|Screenshot of Compact Language Links interlanguage list]] [[:mw:Universal_Language_Selector/Compact_Language_Links|Compact Language Links]] has been available as a beta-feature on all Wikimedia wikis since 2014. With compact language links enabled, users are shown a much shorter list of languages on the interlanguage link section of an article (see image). Based on several factors, this shorter list of languages is expected to be more relevant for them and valuable for finding similar content in a language known to them. More information about compact language links can be found in [[:mw:Universal_Language_Selector/Compact_Language_Links|the documentation]]. From today onwards, compact language links has been enabled as the default listing of interlanguage links on this wiki. However, using the button at the bottom, you will be able to see a longer list of all the languages the article has been written in. The setting for this compact list can be changed by using the checkbox under ''User Preferences -> Appearance -> Languages'' The compact language links feature has been tested extensively by the Wikimedia Language team, which developed it. However, in case there are any problems or other feedback please let us know on the [[:mw:Talk:Universal_Language_Selector/Compact_Language_Links|project talk page]]. It is to be noted that on some wikis the presence of an existing older gadget that was used for a similar purpose may cause an interference for compact language list. We would like to bring this to the attention of the admins of this wiki. Full details are on [[phab:T131455|this phabricator ticket]] (in English). Due to the large scale enablement of this feature, we have had to use [[:m:Global_message_delivery|MassMessage]] for this announcement and as a result it is only written in English. We will really appreciate if this message can be translated for other users of this wiki. Thank you. On behalf of the Wikimedia Language team: [[:mw:User:Runab_WMF|Runa Bhattacharjee (WMF)]] ([[mw:User talk:Runab_WMF|talk]])-03:05, 1 От ыйын 2016 (UTC) </div> <!-- Сообщение отправил Участник:Runab WMF@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/ULS_Compact_Links/1_July&oldid=15735887 --> == Популярные статьи 2016 == Приветствую участников проекта. Я составил статистику числа просмотров статей в 2016 году: [[Бикипиэдьийэ:Популярные статьи/2016]]. --[[Кыттааччы:Emaus|Emaus]] ([[Кыттааччы ырытыыта:Emaus|ырытыы]]) 02:15, 8 Тохсунньу 2017 (UTC) :Очень хорошо! Большое спасибо! --[[Кыттааччы:HalanTul|HalanTul]] ([[Кыттааччы ырытыыта:HalanTul|ырытыы]]) 22:15, 9 Тохсунньу 2017 (UTC) == Языки сайтов госорганов == Здравствуйте! давайте напишем сайтам гос органов если там нет местного государственного языка то предложить добавить версию сайта на местном государственном языке. В этой таблице вся статистика и ссылки на сайты парламентов и правительств Республик: https://ru.wikipedia.org/wiki/Языковая_политика_в_России#Язык_сайтов_госорганов --[[Кыттааччы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Кыттааччы ырытыыта:Kaiyr|ырытыы]]) 22:12, 5 От ыйын 2017 (UTC) == Викимания-2018 == Информирую, что подача заявок на стипендию на Викиманию-2018, которая пройдет 18-22 июля 2018 в Кейптауне (ЮАР) открыта до 22 января. Каждый зарегистрированый участник может подать заявку. Поэтому смело подавайте. Также позже будут стипендии от других организаций, но их количество очень ограничено. [https://scholarships.wikimedia.org/apply Смело подавайте], если возникнут вопросы, буду рад помочь! С уважением, --[[Кыттааччы:Visem|Visem]] ([[Кыттааччы ырытыыта:Visem|ырытыы]]) 12:48, 17 Тохсунньу 2018 (UTC) == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, etc. ) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no log actions for more than 2 years): #Kyraha (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, --[[Кыттааччы:علاء|علاء]] ([[Кыттааччы ырытыыта:علاء|ырытыы]]) 19:37, 7 Тохсунньу 2020 (UTC) == Improving the translation support for Sakha Wikipedia == {{Int:Hello}}!<br> Apologies as this message is not in your native language, {{Int:Please-translate}}.<br> <br> [https://www.mediawiki.org/wiki/Content_translation Content translation] has been successful in supporting the translation process on many Wikipedia communities, and we want to help additional wikis with potential to grow using translation as part of [https://www.mediawiki.org/wiki/Content_translation/Boost a new initiative].<br> Content translation facilitates the creation of Wikipedia articles by translating content from other languages. It has been used already to create more than half a million articles. In addition, the tool provides [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Content_translation/Translating/Translation_quality mechanisms to encourage the creation of good quality content], preventing the publication of lightly edited machine translations. In general, our analysis shows that the translations produced are [https://www.mediawiki.org/wiki/Content_translation/Deletion_statistics_comparison less likely to be deleted than the articles started from scratch].<br> Sakha Wikipedia editors have used Content translation to create [https://sah.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%B0%D1%85:ContentTranslationStats more than Four hundred and fifty articles]. We think that there is potential to use translation to create more articles, expand existing ones, and attract new editors that learn how to make productive edits. Translation can help the community to reduce the language gap with other languages and grow the number of editors in a sustainable way. In order to achieve this goal, we want to collaborate with you to make Content translation more visible in the Sakha Wikipedia and support new ways to translate.<br> <br> As a first step, during the next weeks we plan to enable Content translation by default on Sakha Wikipedia. That will make it easy for users to discover the tool [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Content_translation/Starting through several entry points]. However, users not interested in translation will still be able to disable it from their preferences.<br> <br> Please feel free to share any comment in this conversation thread.<br> Thanks! <br> [[Кыттааччы:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Кыттааччы ырытыыта:UOzurumba (WMF)|ырытыы]]) 17:03, 15 Бэс ыйын 2021 (UTC) On behalf of the WMF Language team. ===Content Translation Deployed in Sakha Wikipedia=== Hello everyone. We have enabled [[Special:ContentTranslation|Content translation]] by default on Sakha Wikipedia this week. Now it is easy for users to discover the tool [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Content_translation/Starting through several entry points]. However, users not interested in translation can disable it [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|from their preferences]]. We expect this will help translators to create more content of good quality in Sakha Wikipedia. We’ll be monitoring [[Special:ContentTranslationStats|the statistics for Sakha Wikipedia]] as well as [https://sah.wikipedia.org/wiki/Special:RecentChanges?hidepageedits=1&hidecategorization=1&hideWikibase=1&hidelog=1&namespace=0&tagfilter=contenttranslation&limit=500&days=30&urlversion=2 the list of articles created] with the tool. Content translation provides [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Content_translation/Translating/Translation_quality quality control mechanisms] to prevent the abuse of machine translation, and the limits can be adjusted based on the needs of each community. Please, feel free to share your impressions about the content created and how the tool works for the community. This feedback is essential to improve the tool to support your needs better. Thanks! [[Кыттааччы:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Кыттааччы ырытыыта:UOzurumba (WMF)|ырытыы]]) 20:09, 29 Бэс ыйын 2021 (UTC) On behalf of the WMF Language team. == Community Wishlist Survey 2023 opens in January! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:Please-translate}}'' {{int:Hello}} The [[m:Community Wishlist Survey 2023|'''Community Wishlist Survey (CWS) 2023''']], which lets contributors propose and vote for tools and improvements, starts next month on Monday, [https://zonestamp.toolforge.org/1674496831 23 January 2023, at 18:00 UTC] and will continue annually. We are inviting you to share your ideas for technical improvements to our tools and platforms. Long experience in editing or technical skills is not required. If you have ever used our software and thought of an idea to improve it, this is the place to come share those ideas! The dates for the phases of the Survey will be as follows: * Phase 1: Submit, discuss, and revise proposals – Monday, Jan 23, 2023 to Sunday, Feb 6, 2023 * Phase 2: WMF/Community Tech reviews and organizes proposals – Monday, Jan 30, 2023 to Friday, Feb 10, 2023 * Phase 3: Vote on proposals – Friday, Feb 10, 2023 to Friday, Feb 24, 2023 * Phase 4: Results posted – Tuesday, Feb 28, 2023 If you want to start writing out your ideas ahead of the Survey, you can start thinking about your proposals and draft them in [[m:Community Wishlist Survey/Sandbox|the CWS sandbox]]. We are grateful to all who participated last year. See you in January 2023! </div> {{int:Feedback-thanks-title}} <bdi lang="en" dir="ltr">Community Tech, [[m:User:STei (WMF)|STei (WMF)]]</bdi> 12:59, 13 Ахсынньы 2022 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Sannita (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:STei_(WMF)/CWS_2023_List&oldid=24226232 --> == Feminism and Folklore 2023 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear Wiki Community, Christmas Greetings and a Happy New Year 2023, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a [[:m:Feminism and Folklore 2023/List of Articles|list]] of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a fountain tool or dashboard. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the fountain/dashboard link on the [[:m:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta project page]]. This year we would be supporting the community's financial aid for Internet and childcare support. This would be provided for the local team including their jury and coordinator team. This support is opt-in and non mandatory. Kindly fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this Google form] and mark a mail to [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] with the subject line starting as [Stipend] Name or Username/Language. The last date to sign up for internet and childcare aid from our team is 20th of January 2023, We encourage the language coordinators to sign up their community on this link by the 25th of January 2023. Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2023|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[Кыттааччы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Кыттааччы ырытыыта:MediaWiki message delivery|ырытыы]]) 10:24, 24 Ахсынньы 2022 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Tiven2240@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=23942484 --> == <span lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Your wiki will be in read only soon</span> == <div lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Прочитать это сообщение на другом языке]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Фонд Викимедиа]] проверяет переключение между основным и вторичным дата-центром. Это гарантирует, что Википедия и другие вики-проекты Викимедиа смогут оставаться доступными даже после катастрофы. Чтобы убедиться, что всё работает, технологическому отделу Викимедиа нужны плановые испытания. Это тестирование покажет, возможно ли надёжно переключиться между центрами обработки данных (ЦОД). Это требует от многих рабочих групп подготовки к тесту и готовности исправить любые непредвиденные проблемы. Весь трафик будет переключен '''{{#time:j xg|2023-03-01|ru}}'''. Тестирование начнётся в '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2023-03-01T14:00|en}} {{#time:H:i e|2023-03-01T14:00}}]'''. К сожалению, ввиду некоторых ограничений движка [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], редактирование будет остановлено в течение этих двух переключений. Приносим свои извинения за задержку в работе. Мы работаем над тем, чтобы сократить такие работы в будущем. '''В течение короткого промежутка времени вы сможете читать, но не сможете редактировать все вики-сайты.''' *День переключения — {{#time:l j xg Y|2023-03-01|ru}}. Оно продлится не более часа. *При попытке отредактировать или сохранить страницы в течение этого времени вы увидите сообщение об ошибке. Мы надеемся, что правки в этот период не будут потеряны, но не можем этого гарантировать. Если вы увидите сообщение об ошибке, пожалуйста, подождите, пока всё не восстановится. После этого вы сможете сохранить свою правку. Но на всякий случай мы рекомендуем вам сделать копию ваших изменений. ''Побочные эффекты'': *Фоновые задания будут выполняться замедленно, а некоторые могут быть отклонены. Красные ссылки могут также обновляться с замедлением. Если вы создаёте статью, на которую уже есть ссылки откуда-то, то такие ссылки будут оставаться красными дольше, чем обычно. Некоторые долго выполняющиеся скрипты необходимо будет остановить. * Мы ожидаем, что развёртывание кода произойдет так же, как и на любой другой неделе. Однако могут происходить некоторые зависания кода, если впоследствии этого потребует данная операция. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] будет недоступен примерно 90 минут. При необходимости эти планы могут быть отложены. Вы можете [[wikitech:Switch_Datacenter|посмотреть расписание на wikitech.wikimedia.org]]. О любых изменениях будет сообщено в расписании. Там же будет дополнительная информация об этом. За 30 минут до начала переноса во всех проектах будет показан баннер-предупреждение. '''Пожалуйста, поделитесь этой информацией с вашим сообществом.'''</div><section end="server-switch"/> </div> <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])</span> 21:21, 27 Олунньу 2023 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Trizek (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24390465 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023: We are back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:UCDM 2023 promo.png|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|Ministry of Foreign Affairs of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the third edition of writing challenge "'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from 1st until 31st March 2023. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023/Prizes|prizes]].<br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[m:CentralNotice/Request/UCDM 2023|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! </div> [[m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]]) 07:58, 1 March 2023 (UTC) </div> <!-- Сообщение отправил Участник:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=23942484 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Wikimania 2023 Welcoming Program Submissions</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="wikimania-program-submissions"/>[[File:Wikimania Singapore Logo.svg|right|frameless]]Do you want to host an in-person or virtual session at Wikimania 2023? Maybe a hands-on workshop, a lively discussion, a fun performance, a catchy poster, or a memorable lightning talk? [[wmania:Special:MyLanguage/2023:Program/Submissions|'''Submissions are open until March 28''']]. The event will have dedicated hybrid blocks, so virtual submissions and pre-recorded content are also welcome. If you have any questions, please join us at an upcoming conversation on March 12 or 19, or reach out by email at wikimania@wikimedia.org or on Telegram. More information on-wiki.<section end="wikimania-program-submissions"/> </div> <!-- Сообщение отправил Участник:CKoerner (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24390465 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Seeking volunteers for the next step in the Universal Code of Conduct process</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello, As follow-up to [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/IOMVS7W75ZYMABQGOQ2QH2JAURC3CHGH/ the message about the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines] by Wikimedia Foundation Board of Trustees Vice Chair, Shani Evenstein Sigalov, I am reaching out about the next steps. I want to bring your attention to the next stage of the Universal Code of Conduct process, which is forming a building committee for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). I invite community members with experience and deep interest in community health and governance to nominate themselves to be part of the U4C building committee, which needs people who are: * Community members in good standing * Knowledgeable about movement community processes, such as, but not limited to, policy drafting, participatory decision making, and application of existing rules and policies on Wikimedia projects * Aware and appreciative of the diversity of the movement, such as, but not limited to, languages spoken, identity, geography, and project type * Committed to participate for the entire U4C Building Committee period from mid-May - December 2023 * Comfortable with engaging in difficult, but productive conversations * Confidently able to communicate in English The Building Committee shall consist of volunteer community members, affiliate board or staff, and Wikimedia Foundation staff. The Universal Code of Conduct has been a process strengthened by the skills and knowledge of the community and I look forward to what the U4C Building Committee creates. If you are interested in joining the Building Committee, please either [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee/Nominations|sign up on the Meta-Wiki page]], or contact ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org by May 12, 2023. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read more on Meta-Wiki]]'''. Best regards,<br /><section end="announcement-content" /> </div> [[User:Xeno (WMF)|Xeno (WMF)]] 19:00, 26 Муус устар 2023 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Xeno (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24941045 --> == <span lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Процедура отбора членов Учредительного комитета U4C</span> == <div lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> Следующей стадией процесса внедрения Универсального кодекса поведения является создание Учредительного комитета для разработки устава для Координационного комитета УКП (U4C). Члены Учредительного комитета были отобраны. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Ознакомьтесь с составом и узнайте о предстоящей работе в Мета-вики]].<section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Project|UCoC Project Team]], 04:20, 27 Ыам ыйын 2023 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25018085 --> == <span lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Объявляем новых членов Избирательной комиссии</span> == <div lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|Вы можете найти это сообщение, переведенное на другие языки, на Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Приветствую вас, Мы рады объявить [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/4TALOUFPAP2VDBR27GKRVOP7IGQYU3DB/|о новых членах и советниках Избирательной комиссии]]. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections_committee|Избирательный комитет]] помогает в разработке и внедрении процесса отбора попечителей, отобранных Сообществом и аффилированными лицами, в Совет попечителей Фонда Викимедиа. После открытого процесса выдвижения наиболее сильные кандидаты пообщались с Правлением, и четырем кандидатам было предложено войти в состав Избирательной комиссии. Еще четырем кандидатам было предложено принять участие в качестве консультантов. Спасибо всем членам сообщества, которые представили свои имена на рассмотрение. Мы с нетерпением ожидаем совместной работы с Избирательной комиссией в ближайшем будущем. От имени Совета попечителей Фонда Викимедиа,<br /><section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:00, 28 Бэс ыйын 2023 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25018085 --> == <span lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Рассмотрение Устава Координационного комитета по Универсальному кодексу поведения</span> == <div lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Здравствуйте, Мы рады обнародовать следующий этап в работе по [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Универсальному кодексу поведения]]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Черновой вариант Устава Координационного комитета по Универсальному кодексу поведения]] в настоящий момент готов для вашего рассмотрения. [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|Руководство по правоприменению]] требует, чтобы структурная единица в форме Учредительного комитета составила черновой вариант устава, описывающего процедуры и подробности работы глобального комитета, названного [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4._UCoC_Coordinating_Committee_(U4C)|Координационный комитет по Универсальному кодексу поведения (U4C)]]. В течение последних двух месяцев Учредительный комитет U4C работал вместе единой группой, чтобы обсудить и подготовить черновик устава U4C. Учредительный комитет U4C в настоящий момент ожидает отзывы по черновику устава вплоть до 22 сентября 2023 года. После этой даты Учредительный комитет U4C по мере необходимости внесет изменения в устав, а открытое голосование в рамках сообщества будет проведено через некоторое время после. Примите участие в обсуждении во время [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee#Conversation hours|часов обсуждений]] или в [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Мета-вики]]. С уважением,<br /><section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]], on behalf of the U4C Building Committee, 15:35, 28 Атырдьах ыйын 2023 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25392152 --> == <span lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr">== Возможности для назначения открываются в АффКом, в комитет Омбудсмена и Комитета по Рассмотрению Дел ==</span> == <div lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> <div style="margin:.2em 0 .5em;margin-{{#switch:{{PAGELANGUAGE}}|ar|arc|ary|arz|azb|bcc|bgn|ckb|bqi|dv|fa|fa-af|glk|ha-arab|he|kk-arab|kk-cn|ks|ku-arab|ms-arab|mzn|pnb|prd|ps|sd|ug|ur|ydd|yi=right|left}}:3ex;"> [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|''Вы можете найти перевод этого сообщения на другие языки на Мета-вики''.]] ''<span class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</span>''</div> Всем привет! [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Комитет по присоединению]] (АффКом), [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Комиссия омбудсменов]] и [[m:Special:MyLanguage/Trust_and_Safety/Case_Review_Committee|Комитет по рассмотрению дел]] ищут новых членов. Эти добровольческие группы оказывают важную структурную и надзорную поддержку сообществу и движению. Людям предлагается выдвигать свои кандидатуры самостоятельно или поощрять других, которые, по их мнению, могли бы внести свой вклад в эти группы, подавать заявки на членство. Более подробную информацию о ролях групп, необходимых навыках и возможности подать заявку можно найти на [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments|странице Мета-Вики]]. От имени команды Поддержки Комитетов,<br /><section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ~ [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:41, 9 Алтынньы 2023 (UTC) </div> <!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25570445 --> == <span lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Просмотрите и прокомментируйте пакет правил отбора Попечительского совета Фонда Викимедиа на 2024 год.</span> == <div lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short| Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Уважаемые участники, Пожалуйста, просмотрите и прокомментируйте пакет правил отбора Попечительского совета Фонда Викимедиа до 29 октября 2023 года. Пакет правил отбора основан на более старых версиях, разработанных Избирательной комиссией, и будет использоваться при выборе Попечительского совета в 2024 году. Предоставление ваших комментариев сейчас поможет им обеспечить более плавный и лучший процесс выбора Правления. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|Подробнее на странице в Мета-вики]]. С уважением, Кэти Чан <br> председатель Избирательной комиссии<br /><section end="announcement-content" /> </div> 01:13, 17 Алтынньы 2023 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25570445 --> == Feminism and Folklore 2024 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear Wiki Community, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a campaign on '''CampWiz''' tool. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta project page]]. This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools'''] Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2024|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024 International Team]]''' ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[Кыттааччы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Кыттааччы ырытыыта:MediaWiki message delivery|ырытыы]]) 07:26, 18 Тохсунньу 2024 (UTC) == Wiki Loves Folklore is back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:please-translate}} [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Dear Wiki Community, You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore 2024]]''' an international photography contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March. You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&campaign=wlf_2024 submitting] them in this commons contest. You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language. Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2024|project Talk page]] if you need any assistance. '''Kind regards,''' '''Wiki loves Folklore International Team''' -- [[Кыттааччы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Кыттааччы ырытыыта:MediaWiki message delivery|ырытыы]]) 07:26, 18 Тохсунньу 2024 (UTC) </div></div> <!-- Сообщение отправил Участник:Tiven2240@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=23942484 --> == <span lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Голосование по Уставу для Координационного комитета по Универсальному кодексу поведения</span> == <div lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens|Вы можете найти перевод данного сообщения на дополнительные языки в Мета-вики.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Здравствуйте, Я пишу вам сегодня, чтобы объявить о начале периода голосования по Уставу для [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Координационного комитета по Универсальному кодексу поведения]] (U4C). Члены сообщества могут в настоящий момент [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|проголосовать и предоставить отзывы относительно устава посредством SecurePoll]] до 2 февраля 2024 г. Те из вас, кто уже высказывал свое мнение во время разработки [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Руководства по правоприменению УКП]], уже знакомы с данным процессом. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Текущая версия Устава для Координационного комитета по Универсальному кодексу поведения]] доступна в Мета-вики вместе с переводами на другие языки. Ознакомьтесь с уставом, проголосуйте и поделитесь данной информацией с другими в вашем сообществе. Я могу с уверенностью сказать, что Учредительный комитет U4C с нетерпением ждет вашего участия. От имени Проектной команды УКП,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:08, 19 Тохсунньу 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25853527 --> == <span lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Остались последние дни, чтобы проголосовать по Уставу для Координационного комитета по Универсальному кодексу поведения</span> == <div lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder|Вы можете найти перевод данного сообщения на дополнительные языки в Мета-вики.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Здравствуйте, Я пишу вам сегодня для напоминания о том, что период голосования по Уставу для [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Координационного комитета по Универсальному кодексу поведения]] (U4C) завершается '''2 февраля'''. Члены сообщества могут в настоящий момент [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|проголосовать и предоставить отзывы относительно устава посредством SecurePoll]] до 2 февраля. Те из вас, кто уже высказывал свое мнение во время разработки [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Руководства по правоприменению УКП]], уже знакомы с данным процессом. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Текущая версия Устава для Координационного комитета по Универсальному кодексу поведения]] доступна в Мета-вики вместе с переводами на другие языки. Ознакомьтесь с уставом, проголосуйте и поделитесь данной информацией с другими в вашем сообществе. Я могу с уверенностью сказать, что Учредительный комитет U4C с нетерпением ждет вашего участия. С уважением,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 17:00, 31 Тохсунньу 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25853527 --> == <span lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Объявление результатов голосования по ратификации Устава Координационного комитета по УКП</span> == <div lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results|Перевод данного сообщения на другие языки можно найти в Мета-вики.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Уважаемые участники, Благодарю всех за интерес к развитию Универсального кодекса поведения. Сегодня я хочу сообщить вам результаты [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|ратификационного голосования]] по [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Уставу Координационного комитета по Универсальному кодексу поведения]]. В ратификационном голосовании участвовало 1746 человек, в числе которых 1249 участников одобрили Устав, а 420 участников - нет. В процессе ратификационного голосования участники могли оставлять отзывы относительно Устава. Отчет по статистике голосования и обзор обратной связи от участников будут опубликованы в Мета-вики в течение следующих недель. В ближайшее время, пожалуйста, следите за новостями о дальнейших шагах. От имени Проектной команды УКП,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:23, 12 Олунньу 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26160150 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024: We are back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:UCDM 2024 general.jpg|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the forth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from 1st until 31st March 2024. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive prizes.<br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/UCDM 2024|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[:m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]]) </div> <!-- Сообщение отправил Участник:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=26166467 --> == <span lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Отчет о ратификации Устава U4C и объявление о начале выдвижения кандидатов для U4C</span> == <div lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates| Перевод данного сообщения на другие языки доступен в Мета-вики.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Дорогие участники, Сегодня я хочу сообщить вам две важные новости. Во-первых, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Vote results|отчет по отзывам после ратификации Устава Координационного комитета по Универсальному кодексу поведения (U4C)]] уже доступен. Во-вторых, начинается выдвижение кандидатов для комитета U4C со сроком до 1 апреля 2024 года. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Координационный комитет по Универсальному кодексу поведения]] (U4C) является глобальной группой, деятельность которой посвящена справедливому и последовательному применению УКП. Члены сообщества приглашаются для подачи заявок на вступление в комитет U4C. Для более подробной информации о комитете U4C и его области ответственности, пожалуйста, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|ознакомьтесь с Уставом U4C]]. Согласно уставу в комитете U4C имеется 16 мест: восемь мест от сообщества в целом и восемь мест от регионов, чтобы U4C отображал разнообразие движения. Ознакомьтесь более подробно и подайте вашу заявку в [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Мета-вики]]. От имени Проектной команды УКП,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 16:25, 5 Кулун тутар 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26276337 --> == <span lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Процесс отбора кандидатов в Совет попечителей Фонда Викимедиа в 2024 году</span> == <div lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> : ''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement| Перевод данного сообщения на другие языки доступен в Мета-вики.]]'' : ''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Дорогие участники, В этом году у четырех членов, избранных от сообщества и партнеров, заканчивается срок пребывания в Совете попечителей [1]. Совет приглашает все движение принять участие в процессе отбора и голосования с целью заполнения этих мест в этом году. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Комитет по выборам]] будет осуществлять надзор за этим процессом при участии сотрудников Фонда [2]. Комитет по вопросам управления создал Рабочую группу по формированию совета, состоящую из попечителей, которые не могут быть кандидатами в проводимом сообществом и партнерами процессе отбора в 2024 году, в следующем составе: Dariusz Jemielniak, Nataliia Tymkiv, Esra'a Al Shafei, Kathy Collins и Shani Evenstein Sigalov [3]. Данной группе поручено осуществлять надзор со стороны Совета за процессом отбора попечителей 2024 года и информировать его ходе выполнения. Более подробная информация о функциях Комитета по выборам, Совета и штатных сотрудников находится здесь [4]. Ниже перечислены ключевые планируемые даты: * Май 2024 года. Выдвижение кандидатов и формулировка вопросов. * Июнь 2024 года. Партнерские организации проводят голосование для составления шорт-листа из 12 кандидатов (составление шорт-листа не проводится при количестве заявок менее чем 15) [5]. * Июнь-август 2024 года. Период проведения кампании. * Конец августа - начало сентября 2024 года. Двухнедельный период голосования сообщества. * Октябрь-ноябрь 2024 года. Проверка биографических данных кандидатов. * Заседание Совета в декабре 2024 года. Новые попечители приступают к работе. Узнайте более подробно о процессе отбора 2024 года, включая детальное расписание, процесс выдвижения кандидатов, правила кампании и критерии правомочности избирателей, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|на этой странице в Мета-вики]] и составьте свой план. '''Волонтеры на выборах''' Дополнительный способ участия в процессе отбора 2024 года ‒ деятельность волонтера на выборах. Волонтеры на выборах являются связующим звеном между Комитетом по выборам и своими сообществами. Они обеспечивают представительство своего сообщества и мотивируют его для участия в голосовании. Узнайте более подробно о данной программе и способах участия в ней на данной [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Election Volunteers|странице в Мета-вики]]. С наилучшими пожеланиями, [[m:Special:MyLanguage/User:Pundit|Dariusz Jemielniak]] (Председатель Комитета по вопросам управления, Рабочая группа по формированию совета) [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2021/Results#Elected [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Minutes:2023-08-15#Governance_Committee [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] Несмотря на то что идеальное соотношение кандидатов - 12 кандидатов на четыре вакантных места, процесс формирования шорт-листа будет запущен при наличии более 15 кандидатов, в виду того что 1-3 исключенных кандидатов могут почувствовать себя "отверженными", а также в виду значительных затрачиваемых партнерами усилий для исключения лишь 1-3 кандидатов из списка.<section end="announcement-content" /> </div> [[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]]19:57, 12 Кулун тутар 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:MPossoupe (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26349432 --> == <span lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Проголосуйте прямо сейчас для избрания членов первого U4C</span> == <div lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens|Перевод данного сообщения на другие языки доступен в Мета-вики.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Уважаемые участники! Я пишу вам, чтобы сообщить о начале голосования по выборам в Координационный комитет по Универсальному кодексу поведения (U4C), которое будет проходить до 9 мая 2024 года. Ознакомьтесь с информацией на [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|странице голосования в Мета-вики]], чтобы узнать больше по теме голосования и правомочности избирателей. Координационный комитет по Универсальному кодексу поведения (U4C) является глобальной группой, деятельность которой направлена на обеспечение справедливого и последовательного применения УКП. Участники сообщества были приглашены для подачи заявок на членство в U4C. Для более подробной информации об области ответственности U4C, пожалуйста, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|ознакомьтесь с Уставом U4C]]. Пожалуйста, поделитесь данным сообщением с членами вашего сообщества, чтобы они также могли принять участие. От имени проектной команды УКП,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 20:20, 25 Муус устар 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Sign up for the language community meeting on May 31st, 16:00 UTC</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message"/>Hello all, The next language community meeting is scheduled in a few weeks - May 31st at 16:00 UTC. If you're interested, you can [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Wikimedia_Language_engineering/Community_meetings#31_May_2024 sign up on this wiki page]. This is a participant-driven meeting, where we share language-specific updates related to various projects, collectively discuss technical issues related to language wikis, and work together to find possible solutions. For example, in the last meeting, the topics included the machine translation service (MinT) and the languages and models it currently supports, localization efforts from the Kiwix team, and technical challenges with numerical sorting in files used on Bengali Wikisource. Do you have any ideas for topics to share technical updates related to your project? Any problems that you would like to bring for discussion during the meeting? Do you need interpretation support from English to another language? Please reach out to me at ssethi(__AT__)wikimedia.org and [[etherpad:p/language-community-meeting-may-2024|add agenda items to the document here]]. We look forward to your participation! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:22, 14 Ыам ыйын 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:SSethi (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Feedback invited on Procedure for Sibling Project Lifecycle</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' [[File:Sibling Project Lifecycle Conversation 3.png|150px|right|link=:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle]] Dear community members, The [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee]] (CAC) of the [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] invites you to give feedback on a '''[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle|draft Procedure for Sibling Project Lifecycle]]'''. This draft Procedure outlines proposed steps and requirements for opening and closing Wikimedia Sibling Projects, and aims to ensure any newly approved projects are set up for success. This is separate from the procedures for opening or closing language versions of projects, which is handled by the [[:m:Special:MyLanguage/Language committee|Language Committee]] or [[m:Special:MyLanguage/Closing_projects_policy|closing projects policy]]. You can find the details on [[:m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle#Review|this page]], as well as the ways to give your feedback from today until the end of the day on '''June 23, 2024''', anywhere on Earth. You can also share information about this with the interested project communities you work with or support, and you can also help us translate the procedure into more languages, so people can join the discussions in their own language. On behalf of the CAC,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:26, 22 Ыам ыйын 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Объявление о создании первого Координационного комитета по Универсальному кодексу поведения</span> == <div lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Привет! Члены счётной комиссии завершили рассмотрение результатов голосования. Мы продолжаем работу с результатами первых [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|выборов Координационного комитета Универсального кодекса поведения (ККУКП)]]. Мы рады объявить следующих лиц региональными членами ККУКП, срок полномочий которых составит два года: * Северная Америка (США и Канада) ** – * Северная и Западная Европа ** [[m:Special:MyLanguage/User:Ghilt|Ghilt]] * Латинская Америка и Карибский бассейн ** – * Центральная и Восточная Европа ** — * Африка к югу от Сахары ** – * Ближний Восток и Северная Африка ** [[m:Special:MyLanguage/User:Ibrahim.ID|Ibrahim.ID]] * Восточная, Юго-Восточная Азия и Тихоокеанский регион ** [[m:Special:MyLanguage/User:0xDeadbeef|0xDeadbeef]] * Южная Азия ** – Следующие лица избираются членами ККУКП от сообщества в целом, сроком на один год: * [[m:Special:MyLanguage/User:Barkeep49|Barkeep49]] * [[m:Special:MyLanguage/User:Superpes15|Superpes15]] * [[m:Special:MyLanguage/User:Civvì|Civvì]] * [[m:Special:MyLanguage/User:Luke081515|Luke081515]] * – * – * – * – Ещё раз спасибо всем, кто участвовал в этом процессе, и хотим выразить огромную признательность кандидатам за их лидерство и преданность движению и сообществу Викимедиа. В течение следующих нескольких недель ККУКП начнёт встречаться и планировать работу на 2024—2025 годы, поддерживая внедрение и пересмотр УКП и Руководящих принципов обеспечения соблюдения требований. Следите за их работой на [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-wiki]]. От имени Проектной команды УКП,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:15, 3 Бэс ыйын 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Окончательный текст Устава Движения Викимедиа теперь доступен на Мета-Вики</span> == <div lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available|Вы можете прочитать это сообщение, который переведенн на другие языки на Мета-Вики.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Всем привет, Окончательный текст [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Устава Движения Викимедиа]] теперь доступен для ознакомления на Мета, более чем на 20 языках. '''Что такое Устав Движения Викимедиа?''' Устав Движения Викимедиа – это предлагаемый документ, определяющий роли и ответственность всех членов и организаций в Движения Викимедиа, и включает в себя создание нового органа – Глобального Совета - для управления движением. '''Присоединяйтесь к «Презентационной Вечеринка» Устава Движения Викимедиа''' Присоединяйтесь к [[m:Special:MyLanguage/Event:Movement Charter Launch Party|«вечеринка по презентацию»]] устава '''20 июня 2024 года''' в '''14.00-15.00 по UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1718892000 проверьте по вашему времени]). Во время этого созвона, мы отпразднуем публикацию окончательного варианта Устава и представим его содержание. Присоединяйтесь и ознакомьтесь с Уставом, прежде чем проголосовать. '''Голосование по ратификации Устава Движения''' Голосование начнется на «SecurePoll» '''25 июня 2024 года''' в '''00:01 по UTC''' и завершится '''9 июля 2024 года''' в '''23:59 по UTC.''' Вы можете ознакомиться с [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|процессом голосования, критериями и другими подробностями]] на Мета. Если у вас есть какие-либо вопросы, пожалуйста, оставьте сообщение [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter|на странице обсуждения на Мета]] или напишите MCDC по адресу [mailto:mcdc@wikimedia.org mcdc@wikimedia.org]. От имени Комитета по разработке Устава Движения,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:44, 11 Бэс ыйын 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Голосование по ратификации Устава Движения Викимедиа открыто – проголосуйте</span> == <div lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Всем привет, Голосование по ратификации [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|'''Устава Движения Викимедиа''']] открыто. Устав Движения Викимедиа – это документ, определяющий роли и ответственности всех членов и организаций в Движении Викимедиа, и включает в себя создание нового органа – Глобального Совета – для управления движением. Окончательная версия Устава Движения Викимедиа [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|доступна на Мета-Вики на русском языке]] для вашего ознакомления. Голосование начнется на «SecurePoll» '''25 июня 2024 года''' в '''00:01 по UTC''' и завершится '''9 июля 2024 года''' в '''23:59 по UTC'''. Пожалуйста, ознакомьтесь с более подробной информацией о [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|голосовании и критериях для голосования]]. После ознакомления с Уставом, пожалуйста, [[Special:SecurePoll/vote/398|'''проголосуйте''']] и поделитесь этой информацией с другими. Если у вас есть какие-либо вопросы по поводу голосования по ратификации, пожалуйста, свяжитесь с Избирательной Комиссией по Уставу по адресу [mailto:cec@wikimedia.org '''cec@wikimedia.org''']. От имени Избирательной комиссии,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 10:52, 25 Бэс ыйын 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Голосование по ратификации Устава Движения Викимедиа скоро завершится</span> == <div lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-Вики.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Всем привет, Это уведомление о том, что голосование по ратификации [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Устава Движения Викимедиа]] завершится '''9 июля 2024 года''', в '''23:59 по UTC'''. Если вы еще не проголосовали, пожалуйста, проголосуйте [[m:Special:SecurePoll/vote/398|на «SecurePoll»]]. От имени [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Ratification/Voting#Electoral_Commission|Избирательной Комиссии по Уставу]],<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 03:45, 8 От ыйын 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">U4C Special Election - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, A special election has been called to fill additional vacancies on the U4C. The call for candidates phase is open from now through July 19, 2024. The [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the [[:foundation:Wikimedia Foundation Universal Code of Conduct|UCoC]]. Community members are invited to submit their applications in the special election for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please review the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Charter]]. In this special election, according to [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#2. Elections and Terms|chapter 2 of the U4C charter]], there are 9 seats available on the U4C: '''four''' community-at-large seats and '''five''' regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement. [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#5. Glossary|No more than two members of the U4C can be elected from the same home wiki]]. Therefore, candidates must not have English Wikipedia, German Wikipedia, or Italian Wikipedia as their home wiki. Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Meta-wiki]]. In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:03, 10 От ыйын 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Wikimedia Movement Charter ratification voting results</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello everyone, After carefully tallying both individual and affiliate votes, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting#Electoral Commission|Charter Electoral Commission]] is pleased to announce the final results of the Wikimedia Movement Charter voting.   As [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter#Thank you for your participation in the Movement Charter ratification vote!|communicated]] by the Charter Electoral Commission, we reached the quorum for both Affiliate and individual votes by the time the vote closed on '''July 9, 23:59 UTC'''. We thank all 2,451 individuals and 129 Affiliate representatives who voted in the ratification process. Your votes and comments are invaluable for the future steps in Movement Strategy. The final results of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] ratification voting held between 25 June and 9 July 2024 are as follows: '''Individual vote:''' Out of 2,451 individuals who voted as of July 9 23:59 (UTC), 2,446 have been accepted as valid votes. Among these, '''1,710''' voted “yes”; '''623''' voted “no”; and '''113''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 73.30% voted to approve the Charter (1710/2333), while 26.70% voted to reject the Charter (623/2333). '''Affiliates vote:''' Out of 129 Affiliates designated voters who voted as of July 9 23:59 (UTC), 129 votes are confirmed as valid votes. Among these, '''93''' voted “yes”; '''18''' voted “no”; and '''18''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 83.78% voted to approve the Charter (93/111), while 16.22% voted to reject the Charter (18/111). '''Board of Trustees of the Wikimedia Foundation:''' The Wikimedia Foundation Board of Trustees voted '''not to ratify''' the proposed Charter during their special Board meeting on July 8, 2024. The Chair of the Wikimedia Foundation Board of Trustees, Nataliia Tymkiv, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/Board_resolution_and_vote_on_the_proposed_Movement_Charter|shared the result of the vote, the resolution, meeting minutes and proposed next steps]].   With this, the Wikimedia Movement Charter in its current revision is '''not ratified'''. We thank you for your participation in this important moment in our movement’s governance. The Charter Electoral Commission, [[m:User:Abhinav619|Abhinav619]], [[m:User:Borschts|Borschts]], [[m:User:Iwuala Lucy|Iwuala Lucy]], [[m:User:Tochiprecious|Tochiprecious]], [[m:User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]]<section end="announcement-content" /> </div> [[Кыттааччы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Кыттааччы ырытыыта:MediaWiki message delivery|ырытыы]]) 17:52, 18 От ыйын 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Vote now to fill vacancies of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through '''August 10, 2024'''. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:48, 27 От ыйын 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder! Vote closing soon to fill vacancies of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, The voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is closing soon. It is open through 10 August 2024. Read the information on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024_Special_Election#Voting|the voting page on Meta-wiki to learn more about voting and voter eligibility]]. If you are eligible to vote and have not voted in this special election, it is important that you vote now. '''Why should you vote?''' The U4C is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community input into the committee membership is critical to the success of the UCoC. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 15:31, 6 Атырдьах ыйын 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="ru" dir="ltr">Скоро: новая функция подссылки - попробуйте!</span> == <div lang="ru" dir="ltr"> <section begin="Sub-referencing"/> [[File:Sub-referencing reuse visual.png|{{#ifeq:{{#dir}}|ltr|right|left}}|400px]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Hello. For many years, community members have requested an easy way to re-use references with different details. Now, a MediaWiki solution is coming: The new sub-referencing feature will work for wikitext and Visual Editor and will enhance the existing reference system. You can continue to use different ways of referencing, but you will probably encounter sub-references in articles written by other users. More information on [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|the project page]].</span> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">'''We want your feedback''' to make sure this feature works well for you:</span> * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|Please try]] the current state of development on beta wiki and [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|let us know what you think]].</span> * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Sign-up|Sign up here]] to get updates and/or invites to participate in user research activities.</span> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team is planning to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We will reach out to creators/maintainers of tools and templates related to references beforehand.</span> Пожалуйста, помогите нам распространить сообщение. --[[m:User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[m:User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]]) 10:36, 19 August 2024 (UTC) <section end="Sub-referencing"/> </div> <!-- Сообщение отправил Участник:Johannes Richter (WMDE)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=27309345 --> == Sign up for the language community meeting on August 30th, 15:00 UTC == Hi all, The next language community meeting is scheduled in a few weeks—on August 30th at 15:00 UTC. If you're interested in joining, you can [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#30_August_2024 sign up on this wiki page]. This participant-driven meeting will focus on sharing language-specific updates related to various projects, discussing technical issues related to language wikis, and working together to find possible solutions. For example, in the last meeting, topics included the Language Converter, the state of language research, updates on the Incubator conversations, and technical challenges around external links not working with special characters on Bengali sites. Do you have any ideas for topics to share technical updates or discuss challenges? Please add agenda items to the document [https://etherpad.wikimedia.org/p/language-community-meeting-aug-2024 here] and reach out to ssethi(__AT__)wikimedia.org. We look forward to your participation! [[Кыттааччы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Кыттааччы ырытыыта:MediaWiki message delivery|ырытыы]]) 23:19, 22 Атырдьах ыйын 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:SSethi (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Announcing the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/board-elections@lists.wikimedia.org/thread/OKCCN2CANIH2K7DXJOL2GPVDFWL27R7C/ Original message at wikimedia-l]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, The scrutineers have finished reviewing the vote and the [[m:Special:MyLanguage/Elections Committee|Elections Committee]] have certified the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Results|results]] for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) special election]]. I am pleased to announce the following individual as regional members of the U4C, who will fulfill a term until 15 June 2026: * North America (USA and Canada) ** Ajraddatz The following seats were not filled during this special election: * Latin America and Caribbean * Central and East Europe (CEE) * Sub-Saharan Africa * South Asia * The four remaining Community-At-Large seats Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community. Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. You can follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-Wiki]]. On behalf of the U4C and the Elections Committee,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 14:06, 2 Балаҕан ыйын 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="ru" dir="ltr">Поделитесь своим мнением: голосуйте на выборах в Совет попечителей 2024 года!</span> == <div lang="ru" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Здравствуйте, Началось голосование на [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|выборах в Совет попечителей 2024 года]]. На четыре (4) места в Совете претендуют двенадцать (12) кандидатов. Ознакомьтесь с [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Candidates|заявлениями кандидатов]] и их [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Questions_for_candidates|ответами на вопросы сообщества]], чтобы узнать о них больше. Когда вы будете готовы, перейдите на страницу голосования [[Special:SecurePoll/vote/400|SecurePoll]]. '''Голосование проводится в период с 00:00 (UTC) 3 сентября по 23:59 (UTC) 17 сентября'''. Чтобы проверить ваше право голоса, пожалуйста, посетите информационную [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Voter_eligibility_guidelines|страницу о правомочности избирателей]]. С наилучшими пожеланиями, Комитет по выборам и Рабочая группа по выборам в совет<section end="announcement-content" /> </div> [[Кыттааччы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Кыттааччы ырытыыта:MediaWiki message delivery|ырытыы]]) 12:14, 3 Балаҕан ыйын 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == 'Wikidata item' link is moving. Find out where... == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><i>Apologies for cross-posting in English. Please consider translating this message.</i>{{tracked|T66315}} Hello everyone, a small change will soon be coming to the user-interface of your Wikimedia project. The [[d:Q16222597|Wikidata item]] [[w:|sitelink]] currently found under the <span style="color: #54595d;"><u>''General''</u></span> section of the '''Tools''' sidebar menu will move into the <span style="color: #54595d;"><u>''In Other Projects''</u></span> section. We would like the Wiki communities feedback so please let us know or ask questions on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Discussion page]] before we enable the change which can take place October 4 2024, circa 15:00 UTC+2. More information can be found on [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|the project page]].<br><br>We welcome your feedback and questions.<br> [[Кыттааччы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Кыттааччы ырытыыта:MediaWiki message delivery|ырытыы]]) 18:58, 27 Балаҕан ыйын 2024 (UTC) </div> <!-- Сообщение отправил Участник:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=27524260 --> == <span lang="ru" dir="ltr">Предварительные результаты выборов в Совет попечителей Фонда Викимедиа 2024 года</span> == <div lang="ru" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Здравствуйте, Благодарим всех, кто участвовал в выборах в [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|Совет попечителей Фонда Викимедиа 2024 года]]. Всего проголосовало около 6000 членов сообщества из более чем 180 вики-проектов. Данные кандидаты получили наибольшее количество голосов: # [[User:Kritzolina|Christel Steigenberger]] # [[User:Nadzik|Maciej Artur Nadzikiewicz]] # [[User:Victoria|Victoria Doronina]] # [[User:Laurentius|Lorenzo Losa]] Хотя данные кандидаты были отобраны путем голосования, они все еще должны быть утверждены Советом попечителей. Им необходимо успешно пройти биографическую проверку и соответствовать квалификационным требованиям, изложенным в регламенте. Новые попечители будут утверждены на следующем заседании Совета в декабре 2024 года. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Results|Узнайте более подробно о результатах в Мета-вики.]] С наилучшими пожеланиями, Комитет по выборам и Рабочая группа по выборам в совет <section end="announcement-content" /> </div> [[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]] 08:25, 14 Алтынньы 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:MPossoupe (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="ru" dir="ltr">Ищем волонтеров для участия в нескольких комитетах движения</span> == <div lang="ru" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Каждый год с октября по декабрь несколько комитетов движения обычно ищут новых волонтеров. Прочитайте более подробно о работе комитетов на их страницах в Мета-вики: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations_Committee|Комитет по присоедниению (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Комиссия омбудсменов (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Комитет по рассмотрению дел (CRC)]] Подача заявок в комитеты открывается 16 октября 2024. Период подачи заявок в Комитет по присоединению завершается 18 ноября 2024, а в Комиссию омбудсменов и Комитет по рассмотрению дел – 2 декабря 2024. Узнайте о том, как подать заявку, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation/Legal/Committee_appointments|на странице назначений в Мета-вики]]. От имени команды поддержки комитетов, <section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:08, 16 Алтынньы 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27601062 --> == 'Wikidata item' link is moving, finally. == Hello everyone, I previously wrote on the 27th September to advise that the ''Wikidata item'' sitelink will change places in the sidebar menu, moving from the '''General''' section into the '''In Other Projects''' section. The scheduled rollout date of 04.10.2024 was delayed due to a necessary request for Mobile/MinervaNeue skin. I am happy to inform that the global rollout can now proceed and will occur later today, 22.10.2024 at 15:00 UTC-2. [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Please let us know]] if you notice any problems or bugs after this change. There should be no need for null-edits or purging cache for the changes to occur. Kind regards, -[[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 11:30, 22 Алтынньы 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=27535421 --> == Sign up for the language community meeting on November 29th, 16:00 UTC == Hello everyone, The next language community meeting is coming up next week, on November 29th, at 16:00 UTC (Zonestamp! For your timezone <https://zonestamp.toolforge.org/1732896000>). If you're interested in joining, you can sign up on this wiki page: <https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#29_November_2024>. This participant-driven meeting will be organized by the Wikimedia Foundation’s Language Product Localization team and the Language Diversity Hub. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Moore Wikipedia, and the language support track at Wiki Indaba. We will also have members from the Wayuunaiki community joining us to share their experiences with the Incubator and as a new community within our movement. This meeting will have a Spanish interpretation. Looking forward to seeing you at the language community meeting! Cheers, [[User:SSethi (WMF)|Srishti]] 19:54, 21 Сэтинньи 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:SSethi (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 --> == Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:11, 24 Тохсунньу 2025 (UTC) </div> <!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 --> == Feminism and Folklore 2025 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear Wiki Community, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]]''' writing competition from February 1, 2025, to March 31, 2025 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a campaign on '''CampWiz''' tool. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta project page]]. This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools'''] Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2025|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]''' ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[Кыттааччы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Кыттааччы ырытыыта:MediaWiki message delivery|ырытыы]]) 02:36, 29 Тохсунньу 2025 (UTC) == Wiki Loves Folklore is back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:please-translate}} [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Dear Wiki Community, You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore 2025]]''' an international media contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March. You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&campaign=wlf_2025 submitting] them in this commons contest. You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language. Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2025|project Talk page]] if you need any assistance. '''Kind regards,''' '''Wiki loves Folklore International Team''' --[[Кыттааччы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Кыттааччы ырытыыта:MediaWiki message delivery|ырытыы]]) 02:36, 29 Тохсунньу 2025 (UTC) </div> <!-- Сообщение отправил Участник:Tiven2240@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=26503019 --> == Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:48, 3 Олунньу 2025 (UTC) </div> <!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28198931 --> == <span lang="ru" dir="ltr"> Приглашаем посетить встречу Языкового сообщества (28 февраля в 14:00 по UTC) и ознакомиться с рассылкой</span> == <div lang="ru" dir="ltr"> <section begin="message"/> Здравствуйте! [[File:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=Изображение, символизирующее множество языков]] Мы с удовольствием приглашаем вас на очередную '''встречу Языкового сообщества''', которая пройдёт '''28 февраля в 14:00 по UTC'''! Чтобы принять в ней участие, просто запишитесь '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|на её странице]]'''. На этой встрече участники и участницы делятся новостями проектов, имеющих отношение к языкам, обсуждают технические проблемы языковых вики-проектов и совместно решают их. В прошлый раз мы обсуждали создание клавиатурных раскладок, создание Википедии на языке мооре, а также новости многоязычной поддержки на конференции Wiki Indaba. '''Хотите сделать доклад?''' Мы будем рады услышать все сообщения: как технические новости вашего проекта, так и сведения о проблеме, с которой вам нужна помощь; также просим оставлять запросы на устный перевод! '''Ответьте на это сообщение''' или добавьте свой пункт '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|в повестку встречи]]'''. Также предлагаем ознакомиться с шестым номером рассылки Команды локализации (январь 2025 года): [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. В ней содержатся последние известия октября—декабря 2024 года: создание новой функциональности; относящиеся к языкам улучшения в различных технических проектах и поддерживающих инициативах; подробности встреч членов сообщества; идеи для участия в проектах. Приглашаем подписаться на рассылку на её странице: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]]. Ждём вас на встрече и надеемся услышать вас там! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 08:29, 22 Олунньу 2025 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:SSethi (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28217779 --> == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 18:51, 7 Кулун тутар 2025 (UTC) </div> <!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == An improved dashboard for the Content Translation tool == <div lang="en" dir="ltr"> {{Int:hello}} Wikipedians, Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device. With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below. [[file:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the "For you" and "...More" buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic).  Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard  in two groups ("Create new pages" and "Expand with new sections")-one for each activity.]] [[File:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]] We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''. Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread. Thank you! On behalf of the Language and Product Localization team. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 02:56, 13 Кулун тутар 2025 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:UOzurumba (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_CX_Unified_dashboard_announcement_list_1&oldid=28382282 --> == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:04, 4 Муус устар 2025 (UTC) </div> <!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025: Invitation == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:UCDM 2025 general.png|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the fifth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''14th April''' until '''16th May 2025'''. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design, and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contributions in every language! The most active contesters will receive prizes. If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest. <br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) </div> 16:11, 16 Муус устар 2025 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Hide on Rosé@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:34, 17 Муус устар 2025 (UTC) </div> <!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Sub-referencing: User testing == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]] <small>''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''</small> Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further: #'''Try it out and share your feedback''' #:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher. #'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs''' #:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''. We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well. Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])</bdi> 15:04, 28 Муус устар 2025 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Johannes Richter (WMDE)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=28628657 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:41, 29 Муус устар 2025 (UTC)</div> <!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="ru" dir="ltr">Объявлен конкурс кандидатов в Координационный комитет по Универсальному кодексу поведения (ККУКП)</span> == <div lang="ru" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Результаты голосования по Руководству по обеспечению соблюдения Универсального кодекса поведения и Уставу Координационного комитета по Универсальному кодексу поведения (ККУКП) [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|доступно на Meta-wiki]]. Теперь вы можете [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|подать свою кандидатуру для работы в ККУКП]] до 29 мая 2025 года в 12:00 по Гринвичу. Информация о [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|приемлемости, процессе и сроках находится на Мета-вики]]. Голосование по кандидатурам начнется 1 июня 2025 года и продлится две недели, завершившись 15 июня 2025 года в 12:00 по Гринвичу. Если у вас есть какие-либо вопросы, вы можете задать их на [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|страница обсуждения выборов]]. -- в сотрудничестве с ККУКП, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|ырытыы]])</bdi> 22:07, 15 Ыам ыйын 2025 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 15:27, 22 Ыам ыйын 2025 (UTC) </div> <!-- Сообщение отправил Участник:Sannita (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == <span lang="ru" dir="ltr">Отбор кандидатов в Совет попечителей Фонда Викимедиа на 2025 год и приём вопросов к кандидатам</span> == <div lang="ru" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Дорогие друзья, В этом году истекают сроки полномочий двух (2) попечителей Фонда Викимедиа, избранных сообществом и организациями Викимедиа [1]. Совет попечителей приглашает всё движение принять участие в процессе отбора и голосовании за кандидатов на эти места. Избирательная комиссия будет координировать данный процесс при поддержке сотрудников Фонда [2]. Комитет по управлению, состоящий из попечителей, не участвующих в выборах 2025 года (Раджу Наризетти, Шани Эвенштейн Сигалов, Лоренцо Лоза, Кэти Коллинз, Виктория Доронина и Эсраа Аль Шафеи) [3], будет осуществлять надзор за процессом отбора от имени Совета и информировать его о ходе выборов. Более подробную информацию о ролях Избирательной комиссии, Совета попечителей и сотрудников можно найти здесь [4]. Основные запланированные даты: * 22 мая – 5 июня: Объявление (данное сообщение) и период для вопросов [6] * 17 июня – 1 июля 2025: Приём заявок от кандидатов * Июль 2025: При необходимости — голосование организаций Викимедиа для сокращения списка, если число поданных заявок превысит 10 [5] * Август 2025: Предвыборная кампания * Август – сентябрь 2025: Двухнедельное голосование сообщества * Октябрь – ноябрь 2025: Проверка биографических данных выбранных кандидатов * Заседание Совета в декабре 2025: Вступление в должность новых членов Совета попечителей Подробная информация о выборах 2025 года — включая детальный график этапов, процедуру выдвижения кандидатов, правила проведения предвыборных кампаний и критерии для избирателей — доступна на данной странице Мета [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[ссылка]]]. '''Приём вопросов''' В каждом избирательном цикле у сообщества есть возможность предложить вопросы, на которые должны ответить кандидаты в попечители. Избирательная комиссия отбирает вопросы из списка, составленного сообществом. Кандидаты обязаны ответить на все обязательные вопросы в своей заявке, в противном случае их кандидатура будет отклонена. В этом году Избирательная комиссия отберёт 5 вопросов. Итоговые вопросы могут представлять собой объединение схожих или связанных вопросов, поступивших от сообщества [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[ссылка]]]. '''Добровольцы для выборов''' Ещё один способ участия в выборах 2025 года — стать добровольцем выборов. Добровольцы выборов выступают связующим звеном между Избирательной комиссией и своим сообществом. Они помогают обеспечить представленность своего сообщества и мотивируют его к активному участию в голосовании. Подробная информация о программе и способах присоединения доступна на данной странице Мета [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[ссылка]]]. Спасибо! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates С уважением, Виктория Доронина Представитель Совета попечителей в Избирательном комитете Комитет по управлению<section end="announcement-content" /> </div> [[Кыттааччы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Кыттааччы ырытыыта:MediaWiki message delivery|ырытыы]]) 03:08, 28 Ыам ыйын 2025 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikipedias, including this wiki, during the '''week of June 23rd'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this wiki. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''Meta, Wikidata, English Wikipedia''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|ырытыы]]) 16:47, 29 Ыам ыйын 2025 (UTC)</bdi> <!-- Сообщение отправил Участник:Udehb-WMF@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/deployment_audience&oldid=28803829 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:01, 13 Бэс ыйын 2025 (UTC) </div> <!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[Кыттааччы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Кыттааччы ырытыыта:MediaWiki message delivery|ырытыы]]) 17:44, 17 Бэс ыйын 2025 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="ru" dir="ltr">Обратная связь по проектам Викимедиа</span> == <div lang="ru" dir="ltr"> <section begin="message"/> Уважаемые участники сообщества Викимедиа, [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Комитет по делам сообщества (CAC)]] Совета попечителей Фонда Викимедиа поручил [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|Рабочей группе по родственным проектам (SPTF)]] обновить и внедрить процедуру оценки жизненного цикла родственных проектов — [[m:Wikimedia projects|вики-проектов, поддерживаемых Фондом Викимедиа (WMF)]]. Движение Викимедиа всегда руководствовалось перспективой актуальных, доступных и эффективных свободных знаний. По мере дальнейшего развития экосистемы проектов Викимедиа, очень важно периодически проводить ревизию существующих проектов, чтобы обеспечить их соответствие нашим целям и возможностям сообщества. Несмотря на благородные намерения, некоторые проекты более не служат изначально заявленной цели. '''Оценка состояния таких проектов не означает бросить то, что тяжело нести, а подразумевает ответственное управление общими ресурсами'''. Время волонтеров, поддержка сотрудников, инфраструктура и внимание сообщества ограничены, а нетехнические затраты имеют тенденцию к значительному росту, поскольку наша экосистема вступила в новую эпоху интернета по сравнению с той, когда мы начинали. Поддержка неактивных проектов или проектов, которые не соответствуют нашим стремлениям, может непреднамеренно отвлечь эти ресурсы от областей с более значительным потенциалом. Кроме того, поддержание проектов, которые больше не отражают качество и надежность, связанные с именем Викимедиа, сопряжено с репутационным риском. Заброшенный или менее надежный проект влияет на доверие к движению Викимедиа. Наконец '''неспособность свернуть или переосмыслить проекты, которые больше не работают, может значительно осложнить запуск новых'''. Когда сообщество чувствует навсегда себя связанным с каждым прошлым решением ‒ независимо от того, насколько оно устарело ‒ мы рискуем оказаться в стагнации. Здоровая экосистема должна допускать эволюцию, адаптацю и, при необходимости, сворачивание проектов. Если мы порождаем ожидания, что каждый проект должен существовать вечно, мы ограничиваем наши способности в области экспериментов и инноваций. По этой причине Рабочая группа по родственным проектам рассмотрела два запроса относительно жизненного цикла родственных проектов, чтобы проработать и продемонстрировать сам процесс ревизии. Мы выбрали Викиспору в качестве примера возможного открытия нового проекта и Викиновости в качестве примера ревизии существующего проекта. Предварительные выводы обсуждались 11 сентября 2024 года на встрече CAC, и Комитет по делам сообщества рекомендовал провести консультации с сообществом по теме обоих предложений. <span id="Wikispore"></span> === Викиспора === [[m:Wikispore|Заявка на рассмотрение Викиспоры]] в качестве нового проекта была подана в 2019 году. Рабочая группа решила рассмотреть этот запрос более детально, поскольку вместо концентрации на какой-то конкретной теме, как это происходит в большинстве заявок на новые родственные проекты, Викиспора имеет потенциал для старта нескольких родственных проектов. После тщательного рассмотрения, Рабочая группа по родственным проектам решила '''не рекомендовать''' Викиспору в качестве нового проекта Викимедиа. Принимая во внимание текущий уровень активности, существующая структура Викиспоры обеспечивает большую гибкость и экспериментальность при том, что Фонд Викимедиа предоставляет основную инфраструктурную поддержку. Мы признаем потенциал этой инициативы и ожидаем мнений сообщества по теме того, каким должен быть достаточный уровень активности и вовлеченности, чтобы пересмотреть ее статус в будущем. В рамках этого процесса мы опубликовали это решение в сообществе Викиспоры и пригласили одного из ее лидеров, Pharos, на встречу Рабочей группы по родственным проектам. В настоящий момент мы особенно приветствуем мнения относительно измеримых критериев, указывающих на готовность проекта, таких как количество участников, объем содержимого и устойчивая поддержка сообщества. Это прояснит показатели, достаточные для открытия нового родственного проекта, в том числе и возможную будущую переподачу заявки по Викиспоре. Тем не менее, числа всегда будут лишь ориентиром, так как любые числа подвержены манипуляции. <span id="Wikinews"></span> === Викиновости === Среди существующих родственных проектов, мы решили рассмотреть Викиновости, потому что именно в отношении этого проекта мы наблюдаем самый высокий уровень обеспокоенности по многим причинам. С момента созыва Рабочей группы по родственным проектам в 2023 году, ее участники во время собраний и конференц-звонков интересовались мнением сообщества о родственных проектах, которые не выполнили свои обещания в рамках движения Викимедиа.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Викиновости были первым кандидатом для оценки, потому что люди из многих языковых сообществ это предложили. Кроме того, по большинству показателей это наименее активный родственный проект с наибольшим снижением активности за последние годы. В то время как Комитет по языкам регулярно открывает и закрывает языковые версии родственных проектов на малых языках, обоснованного предложения по закрытию Википедии на основных языках или какого-либо проекта на английском языке никогда не поступало. Это не относится к Викиновостям, где возникало предложение о закрытии Английских Викиновостей, которое получило некоторую поддержку, но не привело ни к каким действиям[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F см. также раздел 5 из <nowiki>[5]</nowiki>]; также был проект предложения закрыть все языковые версии Викиновостей[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Первоначальные показатели]], собранные сотрудниками WMF, также подтверждают беспокойство сообщества движения относительно Викиновостей. На основании этого отчета, Рабочая группа по родственным проектам рекомендует сообществу провести переоценку Викиновостей. Мы пришли к выводу, что существующая структура и уровень активности являются самыми низкими среди существующих родственных проектов. Рабочая группа также рекомендует приостановить открытие новых языковых версий Викиновостей, пока идет консультация. Рабочая группа по родственным проектам выносит этот анализ на обсуждение и приветствует дискуссии об альтернативных вариантах, включая потенциальные усилия по реструктуризации или интеграции с другими проектами Викимедиа. Озвученные на данный момент варианты (которые могут быть применены просто к малоактивным языковым версиям или ко всем языковым версиям) включают: * реструктуризацию работы и взаимосвязей Викиновостей с деятельностью по текущим событиям на других проектах; * объединение содержимого Викиновостей с соответствующими языковыми проектами Википедии, возможно в новом именном пространстве; * объединение содержимого с внешними проектами, обладающими совместимой лицензией; * архивирование проектов Викиновостей. Ваши идеи и взгляды важны в для формирования будущего этих проектов. Мы призываем всех заинтересованных членов сообщества поделиться своими мыслями на соответствующих страницах обсуждений или через другие обозначенные каналы обратной связи. <span id="Feedback_and_next_steps"></span> === Обратная связь и дальнейшие шаги === Мы будем благодарны, если вы примете участие в дискуссии относительно будущего этих проектов и процесса ревизии. Мы запускаем две разные проектные страницы: [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]] и [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]]. Пожалуйста, примите участие в период с 27 июня по 27 июля 2025, после чего мы подведем итоги обсуждения. Вы можете писать там на любом языке. Я также проведу видеозвонки 16 июля в среду в 11:00 UTC и 17 июля в четверг в 17:00 UTC (ссылки на звонки появятся чуть позже) и буду присутствовать на Викимании для дальнейших обсуждений. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:57, 27 Бэс ыйын 2025 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Johan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == <span lang="ru" dir="ltr">Временные учетные записи будут доступны в ближайшее время.</span> == <div lang="ru" dir="ltr"> <section begin="body"/> Привет! Мы из команда «[[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Безопасность и Целостность Продукта]]» Фонда Викимедиа. Мы хотели бы дать вам знать, что '''мы планируем включить [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|временные учётные записи]] в этом проекте на неделе 1-го сентября'''. Временные учётные записи успешно работают в 30 вики-проектах, включая многие крупные Википедии, такие как немецкий, японский и французский. Изменения, которую внисит эта функция, особенно актуальны для редакторов, не вошедших в систему, для защиты которых и предназначена эта функция. Однако, она также актуальна для участников сообщества, таких как наставники, патрульные и администраторы — всех, кто отменяют правки, блокирует пользователей или иным образом взаимодействует с редакторами, не вошедшими в систему, для обеспечения безопасности и точности вики-проектов. '''С какой целью мы внедряем временные учетные записи?''' Наши вики-проекты должны быть по умолчанию более безопасными при внесении правок неавторизованными редакторами. Временные учетные записи дают возможность людям продолжать редактирование вики-проектов без создания аккаунта, позволяя избежать публичной привязки правок к своему IP-адресу. Мы уверены, что это отвечает интересам наших неавторизованных редакторов, которые вносят ценный вклад в вики-проекты и могут создать учетную запись позднее, обеспечивая рост нашего сообщества редакторов, администраторов и других участников. Несмотря на то что вики-проекты предупреждают неавторизованных редакторов о том, что их IP-адреса будут ассоциированы с их правками, многие люди могут не иметь представления об IP-адресах или о том, что они могут быть использованы для установления другой связанной с ними информации при помощи способов, неожиданных для них. Кроме того, наше программное обеспечения и инструменты для модерации слишком сильно полагаются на сетевой источник (IP-адрес) для идентификации пользователей и шаблонов поведения, особенно по мере того, как сами IP-адреса становятся менее надежными в качестве идентификаторов. Временные учетные записи обеспечивают более целенаправленное взаимодействие с неавторизованными редакторами, включая более точные блокировки, и могут снизить число случаев непреднамеренной блокировки добросовестных пользователей, использующих те же IP-адреса, что и злоумышленники. '''Как работают временные учетные записи''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] В тот момент, когда неавторизованный пользователь вносит правку на вики-проекте, в его браузере создается куки (cookie), к которой привязывается автоматически созданная временная учетная запись. Наименование этой учетной записи соответствует шаблону: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (тильда, текущий год, номер). Данное имя будет отображаться на страницах свежих правок или истории изменений. Срок действия данной куки закончится через 90 дней после создания. В течение ее срока действия, все правки, сделанные с данного устройства будут отнесены к этой временной учетной записи. Учетная запись останется прежней, даже если изменится IP-адрес, пока пользователь не очистит куки или не начнет использовать другое устройство или браузер. Информация об IP-адресах, использованных во время каждой правки, будет храниться в течение 90 дней после самой правки. Тем не менее лишь только некоторые зарегистрированные пользователи получат к ней доступ. '''Что это значит для различных групп пользователей?''' '''Неавторизованные редакторы''' * Это повышает конфиденциальность. В настоящий момент, если вы не используете для редактирования зарегистрированную учетную запись, каждый может видеть связанный с вашими правками IP-адрес, даже по истечении 90 дней. Теперь на этом вики-проекте это не будет происходить. * Если вы используете временную учетную запись для редактирования из разных мест в течение последних 90 дней (например, дома и в кофейне), история правок и IP-адреса всех ваших мест будут ассоциированы с одной временной учетной записью. Пользователи,[[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|удовлетворяющие критериям]], будут иметь возможность просмотра данной информации. Если это вызывает у вас вопросы с точки зрения безопасности, пожалуйста, обратитесь по адресу talktohumanrights(at)wikimedia.org для консультаций. '''Члены сообщества, взаимодействующие с неавторизованными редакторами''' * Временная учетная запись уникальным образом связана с устройством. Для сравнения, IP-адрес может использоваться несколькими устройствами и людьми (например, различные люди в школе или на работе могут иметь один IP-адрес). * В сравнении с текущей ситуацией, допустимо предположить, что страница обсуждения временного пользователя принадлежит только одному лицу. Как вы можете видеть на скриншоте, пользователи временных учетных записей смогут получать уведомления. Также будет возможность поблагодарить их за правки, упомянуть в дискуссиях и пригласить для более активного участия в сообществе. '''Пользователи, использующие IP-адреса для модерации на вики-проектах и управления ими''' * '''Патрульные,''' отслеживающие постоянных злоумышленников, расследующие нарушения правил и т.д. Пользователи, [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|удовлетворяющие требованиям]], будут иметь возможность узнать IP-адреса временных пользователей и видеть все правки, внесенные при помощи временных учетных записей с конкретного IP-адреса или диапазона адресов ([[Special:IPContributions]]). Они также будут иметь доступ к полезной информации об IP-адресах благодаря функциональности [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]]. Для работы с временными учетными записями было разработано или настроено множество других компонентов программного обеспечения, включая фильтр правок, глобальные блокировки, глобальный вклад участника и другое. (Более подробная информация для разработчиков-волонтеров по теме обновления программного кода ваших инструментов доступна в заключительной части этого сообщения.) * '''Администраторы, блокирующие неавторизованных редакторов''' ** Будут иметь возможность блокировки большого количества злоумышленников путем блокировки их временных учетных записей. Заблокированный пользователь не сможет быстро создавать новые временные учетные записи, если администратор выберет опцию [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|автоблокировки]]. ** Возможность блокировки IP-адреса или диапазона IP-адресов также сохранится. * Временные учетные записи не будут применяться ретроспективно к правкам, сделанным до внедрения. На странице Служебная:Вклад вы сможете видеть существующие правки от IP-пользователей, но не новые правки, сделанные временными учетными записями с данного IP-адреса. Вместо этого вы должны использовать для этих целей страницу Служебная:IPContributions. '''Наша просьба к вам и дальнейшие шаги''' * Если вам известны какие-либо инструменты, боты, гаджеты и т.д., которые используют информацию об IP-адресах или доступны для неавторизованных пользователей, вероятно, вам стоит протестировать их работу на тестовых площадках [[testwiki:Main_Page|testwiki]] или [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]] Если вы разработчик-волонтер,[[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers| ознакомьтесь с нашей документацией для разработчиков]], в частности с разделом о вероятной [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|необходимости обновления вашего программного кода.]] * Если вы хотите протестировать среду с временными учетными записями, например просто посмотреть, как это работает, перейдите на тестовые площадки testwiki или test2wiki и пробуйте редактировать без авторизации. * Сообщите нам, если вам известно о любых проблемах, на которые надо обратить внимание. Мы постараемся помочь, а если у нас не будет возможности сделать это, мы рассмотрим возможные варианты действий. * Ознакомьтесь с нашим [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|предыдущим сообщением]]о требованиях для пользователей без расширенных прав, которым может потребоваться доступ к информации об IP-адресах. Чтобы узнать больше об этом проекте, ознакомьтесь с [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|нашим списком ЧЗВ ]] - там вы найдете много полезных ответов. Вы также можете [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|взглянуть на последние новости]] (мы опубликовали лишь одну) и [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|подписаться на новостную рассылку.]] Если вы хотите пообщаться со мной (Szymon) за пределами вики-проекта, вы можете найти меня на платформах Discord и Telegram. Спасибо!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 21:36, 26 Атырдьах ыйын 2025 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Quiddity (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Confidence_Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 23:03, 18 Балаҕан ыйын 2025 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:ABreault (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2025-09-22_Wikipedias&oldid=29294855 --> == <span lang="ru" dir="ltr">Выскажите своё мнение: примите участие в голосовании на выборах в Совет попечителей 2025 года</span> == <div lang="ru" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Здравствуйте! Стартовал период голосования в рамках [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|выборов Совета попечителей Фонда Викимедиа 2025 года]]. Кандидаты претендуют на два (2) свободных места в Совете. Для проверки вашего права участвовать в голосовании просим посетить информационную страницу [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|с критериями допуска к выборам]]. Познакомьтесь с кандидатами подробнее, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|изучив их заявки и просмотрев предвыборные видеообращения]]. После того как будете готовы сделать выбор, пройдите [[m:Special:SecurePoll/vote/405|на страницу голосования в системе SecurePoll]], чтобы отдать свой голос. '''Голосование открыто с 8 октября 00:00 UTC до 22 октября 23:59 UTC.''' С уважением, Абхишек Сурьяванши<br />Председатель Избирательного комитета<section end="announcement-content" /> </div> [[Кыттааччы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Кыттааччы ырытыыта:MediaWiki message delivery|ырытыы]]) 04:48, 9 Алтынньы 2025 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:43, 20 Алтынньы 2025 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Sannita (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="ru" dir="ltr">Ищем волонтеров для участия в нескольких комитетах движения</span> == <div lang="ru" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Каждый год с октября по декабрь несколько комитетов движения обычно ищут новых волонтеров. Прочитайте более подробно о работе комитетов на их страницах в Мета-вики: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Комитет по присоедниению (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Комиссия омбудсменов (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Комитет по рассмотрению дел (CRC)]] Подача заявок в комитеты открывается 30 октября 2025. Период подачи заявок в Комитет по партнёрским организациям завершается 11 декабря 2025, а в Комиссию омбудсменов и Комитет по рассмотрению дел – 11 декабря 2025. Узнайте о том, как подать заявку, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|на странице назначений в Мета-вики]]. От имени команды поддержки комитетов, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:13, 30 Алтынньы 2025 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:MKaur (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:22, 20 Сэтинньи 2025 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Sannita (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Кыттааччы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Кыттааччы ырытыыта:MediaWiki message delivery|ырытыы]]) 13:21, 18 Тохсунньу 2026 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Tiven2240@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="ru" dir="ltr">Ежегодный пересмотр Универсального кодекса поведения и Руководства по правоприменению</span> == <div lang="ru" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Пишу вам, чтобы сообщить о начале ежегодного пересмотра Универсального кодекса поведения (Universal Code of Conduct) и Руководства по его применению. Вы можете вносить предложения по изменениям до 9 февраля 2026 года. Это первый из нескольких этапов ежегодного пересмотра. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Дополнительную информацию и возможность присоединиться к обсуждению можно найти на странице UCoC в Мета-вики]]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Координационный комитет по Универсальному кодексу поведения]] (U4C) — это глобальная группа, деятельность которой направлена на обеспечение справедливого и последовательного применения Универсального кодекса поведения. Эта процедура ежегодного пересмотра была спланирована и реализована U4C. Получить дополнительную информацию и узнать об обязанностях U4C можно, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|ознакомившись с Уставом U4C]]. Пожалуйста, поделитесь этой информацией с другими участниками вашего сообщества там, где это уместно. — В сотрудничестве с U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|Обсуждение]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:01, 19 Тохсунньу 2026 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Сообщение отправил Участник:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Кыттааччы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Кыттааччы ырытыыта:MediaWiki message delivery|ырытыы]]) 00:58, 26 Муус устар 2026 (UTC) </bdi> <!-- Сообщение отправил Участник:Codename Noreste@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Ыам ыйын 2026 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ырытыы]])</bdi> 17:11, 23 Бэс ыйын 2026 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Codename Noreste@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> mk2tiqh7xb1bglvcvhl0pxt2mlro47o Халыып:Country data Peru 10 3817 429510 297267 2026-06-23T12:20:24Z CommonsDelinker 147 Replacing Flag_of_Peru_(state).svg with [[File:War_flag_of_Peru.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · This is not the State flag, this is the war flag [ht 429510 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Перу | flag alias = Flag of Peru.svg | flag alias-1825 = Flag of Peru (1825 - 1950).svg | flag alias-state = War flag of Peru.svg | link alias-naval = Peruvian Navy | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1825 | var2 = state | redir1 = PER </noinclude> }} 8y4v8iblg9zi0z3t1zhwpvk2itztx8s 2000 сыл 0 6663 429513 426239 2026-06-23T23:04:31Z Ojkhol 24881 /* Ыам ыйа */ 429513 wikitext text/x-wiki {{Сыллар|2000}} '''2000''' сыл. == Туох буолбута == === Тохсунньу === * [[Тохсунньу 7]] — [[Ороһооспо]]тооҕу бэрэсидьиэн дьуолкатыгар Саха Сирин устуоруйатыгар аан бастаан «[[Дьокуускай]]-[[Сиэтл]]» видеоконференция ыытыллыбыт. * [[Тохсунньу 21]] — [[Экуадор|Эквадор]] кэнгириэһин төрүт омуктар тэрилтэлэрэ күүстэринэн былдьаабыттарын кэнниттэн полковник Лусио Гутьеррес, Карлос Солорсано уонна Антонио Варгас бэрэсидьиэн Джамиль Махуады былаастан туораппыттар. Кэлин байыаннайдар былааһы вице-бэрэсидьиэҥҥэ туран биэрбиттэрэ. * [[Тохсунньу 26]] — Уруккута [[Бүлүү (куорат)|Бүлүү]] куоратын горисполкомун бэрэстээтэлэ, [[Дьокуускай]] куоратын салайааччыта буола сылдьыбыт [[Бородин Павел Павлович|Павел Бородин]] [[Арассыыйа]] уонна [[Беларусь]] Сойууһун судаарыстыбаннай сэкиритээринэн анаммыт. === Олунньу === * [[Олунньу 3]] — Алдан улууһугар [[Суннаҕын-Силигир (эркээйи сир)|Суннаҕын-Силигир]] диэн ааттаммыт [[эркээйи сир]] тэриллибит. * [[Олунньу 4]] — [[Париж]]ка [[Араак ыарыы|араак ыарыыны]] утары саҥа тыһыынча сылга охсуһуу саммита буолбут. Франция бэрэсидьиэнэ Жак Ширак уонна ЮНЕСКО генеральнай дириэктэрэ Коитиро Мацуура Парижтааҕы хартияҕа илии баттаабыттар. * [[Олунньу 6]] — [[Чечня сэриитэ|Иккис Чечен сэриитин]] кэмигэр федеральнай күүстэр [[Грознай]] куоратын ылбыттар. * [[Олунньу 29]] — [[Чечня]]ҕа 776-с үрдэлгэ 90 [[Псков]] десантниктара 2000 кэриҥэ боевигы кытта кыргыһыылара саҕаламмыт. 90 киһиттэн алтата эрэ тыыннаах хаалбыт. === Кулун тутар === * [[Кулун тутар 14]] — [[Адыгея|Адыгеяҕа]] Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнүн бэлиэтиир буолбуттар. * [[Кулун тутар 21]] — [[Иоанн Павел II]] аан бастаан Израильгэ сылдьыбыт. * [[Кулун тутар 26]] — Владимир Путин куолас 51,95 % ылан Арассыыйа бэрэсидьиэнинэн талыллыбыт, дуоһунаска [[ыам ыйын 7]] күнүгэр киирбитэ. * [[Кулун тутар 31]] — Өймөкөөн улууһун [[Томтор, Өймөкөөн улууһа|Томтор]]угар «Тымныы полюһа» (Полюс Холода) бастакы бэстибээл буолбут. === Муус устар === * [[Муус устар 26]] — [[АЛРОСА]] бэрэсидьиэнин [[Вячеслав Штыров|Вячеслав Штырову]] (икки сыл буолан баран СӨ Бэрэсидьиэнинэн талыллыбыта) элбэх дьон олоҕун тупсарбытын иһин Бочуот уордьанынан наҕараадалаабыттар. === Ыам ыйа === * [[Ыам ыйын 7]] — [[Путин Владимир Владимирович|Владимир Путин]] Арассыыйа бэрэсидьиэнин быһыытынан бастакы инаугурацията буолбут. * [[Ыам ыйын 9]] — [[Новгород уобалаһа|Новгород уобалаһыгар]] [[Ильмень]] күөл кытылыгар [[Аан дойду иккис сэриитэ|Иккис аан дойду сэриитин]] кэмигэр өлбүт саха саллааттарыгар аналлаах мемориал аһыллыбыт. * [[Ыам ыйын 11]] — [[Ииндийэ]] олохтооҕун ахсаана миллиард буолбут. * [[Ыам ыйын 13]] — Арассыыйаҕа [[Арассыыйа федераальнай уокуруктара|федеральнай уокуруктар]] тэриллибиттэр. * [[Ыам ыйын 18]] — Владимир Путин ыйааҕынан [[Уһук Илин федеральнай уокурук]] тэриллибитэ. === Бэс ыйа === * [[Бэс ыйын 2]] — [[Святослав Фёдоров]], аан дойдуга аатырбыт харах бырааһа, сөмөлүөт саахалыгар өлбүт. * [[Бэс ыйын 9]] — [[Владимир Путин]] [[Чечня]]ҕа быһаччы бэрэсидьиэн салайыытын киллэрбит. * [[Бэс ыйын 12]] — [[Ахмат Кадыров]] [[Чэчиэн Өрөспүүбүлүкэтэ|Чэчиэн Өрөспүүбүлүкэтин]] дьаһалтатын салайааччытынан анаммыт. * [[Бэс ыйын 26]] — [[Яндекс.Почта]] үлэлэтин саҕалаабыт — [[Яндекс]] хампаанньа босхо [[E-mail|e-mail]] сиэрбиһэ. === От ыйа === * [[От ыйын 7]] — Икки палааталаах [[Ил Түмэн]] (салайааччылар [[Филиппов Василий Васильевич|Василий Филиппов]] уонна [[Соломов Николай Иванович|Николай Соломов]]) Саха Өрөспүүбүлүкэтин Төрүт сокуонугар тоҕус «федеральнай» уларытыыны оҥорбут. Элбэх ыстатыйаҕа РФ конституциятын уонна кини бастыыр оруолун ахтар буолбуттар. Ону таһынан өрөспүүбүлүкэ тас ситимнэрин МИД хонтуруоллуур буолбут, СӨ бэрэсидьиэнэ сэбилэниилээх күүстэргэ дьайар кыаҕа суох буолбут. Ил Түмэн өрөспүүбүлүкэ нолуогун РФ бүддьүөтүгэр ыытар кээмэйин быһаарара тохтообут, онон бүддьүөт уонна нолуок бэлиитикэтэ федерация таһымыгар оҥоһуллар буолбут. * [[От ыйын 10]] — [[Башар аль-Асад]] аҕатын Хафез аль-Асады [[Сирия|Сиирийэ]] бэрэсидьиэнин солотугар солбуйбут. * [[От ыйын 11]] — Амма улууһугар СӨ бырабыыталыстыбатын уураҕынан [[Амма (эркээйи сир)|"Амма"]] диэн 735 430 га иэннээх эркээйи сир ({{lang-ru|ресурсный резерват}}) тэриллибит. * [[От ыйын 18]] — [[Бриллиант оҥорооччулар аан дойдутааҕы холбоһуктара]] уонна [[Алмаас биржаларын аан дойдутааҕы федерацията]] [[Арассыыйа Алмааһын балаатата|Арассыыйа Алмааһын балаататын]] билиммиттэр. Онон аан дойду алмааһын биржаларыгар барытыгар эргинэр быраабы ылбыт. === Атырдьах ыйа === * [[Атырдьах ыйын 1]] — [[Рамблер/почта]] аһыллыбыт — [[Рамблер]] хампаанньа босхо [[E-mail|e-mail]] сиэрбиһэ. * [[Атырдьах ыйын 8]] — [[Улуу Британия|Британия]], [[Америка Холбоһуктаах Штааттара|АХШ]] уонна [[Италия]] учуонайдара киһини [[клоннааһын|клоннуур]] уопуту саҕалаабыттарын туһунан биллэрбиттэр. * [[Атырдьах ыйын 8]] — [[Москуба]]ҕа Пушкин болуоссатын анныгар уулуссаны туоруур холлорооҥҥо дэлби тэбии буолбут. 13 киһи өлбүт, 118 киһи бааһырбыт. * [[Атырдьах ыйын 12]] — [[Баренц байҕала|Баренц байҕалыгар]] "Курскай" подводнай лодка саахалланан тимирбит, экипааһын 118 киһитэ бары өлбүттэр. * [[Атырдьах ыйын 17]] — Аан дойду эспиэрдэрэ Дьокуускай салгын пордун тургутан көрбүттэр. Ол түмүгүнэн "Боинг" сөмүлүөттэр түһэр кыахтаахтара бигэргэтиллибит, саппаас салгын пуорда буолан, хас сөмүлүөт көтөн аастааҕын аайы өрөспүүбүлүкэҕэ валюта киирэр буолбут. === Балаҕан ыйа === * [[Балаҕан ыйын 12]] — [[Дьокуускай]]га «Туймаада» стадионугар ырыаһыт Земфира кэнсиэр биэрэ туран көрөөччүлэри трибунаттан хонууга түһэллэригэр ыҥырбыт. Сорох дьон 6 миэтэрэ үрдүктэн ыстанан түспүттэр, сорохтор милиисийэ сэлэтин тоҕо анньан ааспыттар. Түмүгэр анньыһыыга 19 киһи эчэйбит. * [[Балаҕан ыйын 14]] — [[Microsoft]] тэрилтэ Windows Me (Миллениум едишн) операциялыыр тиһиги таһаарбыт. === Алтынньы === * [[Алтынньы 5]] — Элбэх киһи [[Сербия]]ҕа уулуссаҕа бырачыастыы тахсыбытын түмүгэр [[Слободан Милошевич]] дуоһунаһыттан батыммыт. * [[Алтынньы 15]] — [[Париж]]ка Монмартр мырааныгар «Таптал Эркинин» арыйбыттар. Бу эркиҥҥэ «Мин эйигин таптыыбын» диэн сурук 311 тылынан суруллубут. * [[Алтынньы 18]] — тимирбит «Курскай» подлодка моряктарын өлүктэрин таһаарыы саҕаламмыт. * [[Алтынньы 19]] — [[Ил Түмэн]] «О местных органах государственной власти в РС(Я)» диэн сокуону дойду сокуонугар сөп түбэспэт диэн [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин Үрдүкү суута|Саха Өрөспүүбүлүкэтин Үрдүкү суутун]] быһаарыытын кытта сөбүлэспэккэ, кассация үҥсүүтүн түһэрбит. === Сэтинньи === * [[Сэтинньи 14]] — Саха сиригэр бастакы аһаҕас [[Сүрэх|сүрэх]]хэ эпэрээһийэлэр оҥоһуллубуттар. * [[Сэтинньи 17]] — Саха Өрөспүүбүлүкэтин бэрэсидьиэнэ [[М. Е. Николаев|Михаил Николаев]] ыйыытынан өрөспүүбүлүкэ үөрэҕин министиэристибэтэ Саха сирин оскуолаларыгар [[саахымат]] уруоктарын киллэрэр туһунан быһаарыныы ылбыт. === Ахсынньы === * [[Ахсынньы 6]] — [[Ливерморий|ливерморий]] аһыллыбыт — 116 нүөмэрдээх химия элэмиэнэ. * [[Ахсынньы 15]] — [[Чернобыль саахала|Чернобыль]] атомнай станциятыгар тиһэх энергоблок үлэтин тохтоппуттар. * [[Ахсынньы 31]] — Аан дойду үрдүнэн [[XX үйэ]] уонна [[Иккис тыһыынча]] бүтэһик күнүн бэлиэтээбиттэр. == Төрөөбүттэр == == Өлбүттэр == * [[Кыымчаан Кучу]] (Климент Егорович Ефремов) — саха экстремал сүүрүгэ. * [[Паулин Арвед Вольдемарович]] * [[Тохсунньу 7]] — [[Рыжиков Александр Александрович|Александр Рыжиков]] — Саха Сириттэн сылдьар милиисийэ подполковнига, ОМОН хамандыыра. [[Чечня]]ҕа заложниктары босхолуур операция кэмигэр өлбүт. * [[Олунньу 19]] — [[Ефимов Гавриил Дмитриевич]] (24.02.1920—19.02.2000) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, РСФСР үөрэҕириитин туйгуна, Саха АССР культуратын үтүөлээх үлэһитэ, тылбаасчыт, поэт. * [[Кулун тутар 4]] — [[Емельянов Николай Васильевич|Николай Емельянов]] (08.01.1921 төр.) — филология билимин дуоктара * [[Ыам ыйын 24]] — [[Ефремов Олег Николаевич|Олег Ефремов]] ([[1927]] төр.), тыйаатыр уонна киинэ артыыһа, режиссёр, ССРС норуодунай артыыһа. * [[Атырдьах ыйын 10]] — [[Афанасьев Петр Саввич]] (15.07.1928—10.08.2000) — саха лексиколог учуонайа, филологическай билим кандидата. * [[Ахсынньы 29]] — [[Иванов Владимир Харлампьевич]]-Унаров, саха искусствоведа, наука кандидаата, Россия художниктарын сойууhун чилиэнэ * [[Ахсынньы 31]] — [[Борисов Георгий Иванович|Георгий Борисов]] (04.03.1918 төр.) — саха прозаига, тылбаасчыт. Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын үтүөлээх үлэһитэ. 1995 сылтан Арассыыйа Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ. [[Категория:2000|*]] anxafjfnkeey66315mh3u201ek1ew3n Олунньу 25 0 7365 429516 425321 2026-06-23T23:09:02Z Ojkhol 24881 /* Түбэлтэлэр */ 429516 wikitext text/x-wiki '''Олунньу 25''' диэн [[Григориан халандаара|Григориан халандаарыгар]] сыл 56-с күнэ. Сыл бүтүө 309 күн ([[ордук хонуктаах сыл]]га 310 күн) баар. == Бэлиэ күннэр == * {{Флагификация|Венгрия}} — Хомуньуус диктатуратын сиэртибэлэрин ахтар күн * {{Флагификация|Грузия}} — Сэбиэскэй оккупация күнэ * {{Флагификация|Филиппины}} — Норуот былааһын күнэ * {{KWT}} — Наассыйа күнэ * {{Флагификация|Суринам}} — Өрөбөлүүссүйэ күнэ * {{Флагификация|Япония}} — Китано Байка-сай эбэтэр «Слива тыллыытын күнэ» <!-- * {{Флагификация|СӨ}} — Олунньу тиһэх баскыһыанньата — Чөл турук күнэ (Национальный День Здоровья), СӨ бэрэсидьиэнин N 945 ыйааҕынан 2000 сыл тохсунньу 17 к. олохтоммута--> == Түбэлтэлэр == * [[1336]] — Пиленай куорат түөрт тыһыынча көмүскээччитэ куораттырын уоттаабыттар уонна тевтоннарга билиэн түбэһимээри бэйэлэрин өлөрүммүттэр. Бу түгэн Литва утары туруутугар улахан суолтаны ылбыта, хойут да элбэх уус-уран айымньыга төрүт буолбута. * [[1741]] — [[Рим папата]] таҥара үлэһиттэрэ эргиэнинэн дьарыктаналларын боппут. * [[1836]] — Сэмюэл Кольт револьверга [[АХШ]] патенын ылбыт. * [[1875]] — Кытайга түөрт саастаах [[Гуансюй]] импэрээтэр буолбут. Цин династия онус импэрээтэрэ. 1908 сыллаахха диэри бүрүстүөлгэ олорбута эрээри, урукку импэрээтэр ойоҕо [[Цыси]] дьайыыта суох 1889 сылтан 1898 сыллаахха диэри эрэ ыраахтааҕылаабыта. * [[1916 сыл|1916]] — [[Верден кыргыһыыта|Верден кыргыһыытын]] кэмигэр ньиэмэстэр Дуомон форту ылбыттар, Бу форт Франция сэриилэрин сүрүн көмүскэнэр тутуута этэ. * [[1918 сыл|1918]] — ньиэмэс сэриилэрэ [[Таллинн]] куораты ылбыттар, [[Эстония]]ны барытын оккупациялаабыттар. * [[1921]] — [[Кыһыл Аармыйа]] [[Грузия]] киин куоратын [[Тбилиси]]ни сэриилээн ылбыт. Грузинскай ССР төрүттэммит. * [[1930]] — [[Саха АССР]] Совнаркомугар гидрометеорология сулууспатын бюрота тэриллибит. Бюро соруга — Саха сиринээҕи гидрометеорология сулууспатын үлэтин иилээн-саҕалаан ыытыы. * [[1941 сыл|1941]] — Нидерлааҥҥа бобуллубут хомуньуус баартыйа ньиэмэстэр оккупациялаан олорор [[Амстердам]]нарыгар бүттүүн забастовканы тэрийбит. Забастовка нацистар Голландия дьэбириэйдэрин сойуолаһыыларын утары тэриллибитэ. * [[1947 сыл|1947]] — сэбиэскэй НКВД [[Венгрия]]ҕа Бела Ковач диэн дьоҕус сири баһылааччылар тутулуга суох баартыйаларын генеральнай сэкиритээрин тутан дойду парламена утарбытын үрдүнэн ССРС-ка депортациялаабыт. Бу тутуу Венгрияҕа былаас уларыйыытын сүрүн түгэнэ этэ. * [[1956]] — [[ССКП сүүрбэһис сийиэһэ|ССКП сүүрбэһис сийиэһигэр]] Москубаҕа [[Сталин|Иосиф Сталин]] таҥараҕа кубулуйуутун (культ личности) [[Хрущев Никита Сергеевич|Никита Хрущев]] бэйэтин дакылаатыгар саралаабыт. Бу дакылаакка баартыйа салалтатын ааспыт устуоруйаҕа саҥа көрүүтэ аһыллыбыта, 1930-с — 1950-с сылларга оҥоһуллубут ыар сокуону кэһиилэр ааҕыллыбыттара, буруй Сталиҥҥа сүктэриллибитэ. Сталин саҕана репрессияҕа түбэспит баартыйа уонна аармыйа диэйэтэллэрин буруйдарын хат көрүү туһунан этиллибитэ. * [[1964 сыл|1964]] — [[Ленинград]]ка кардиохирург Василий Колесов [[ССРС|ССРС-ка]] бастакынан ситиһиилээхтик үлэлии сытар сүрэх тымырыгар шунт туруорбут. * [[1986 сыл|1986]] — [[Пилипиин|Филипиин]] бэрэсидьиэнэ Фердинанд Маркос 20 сыл баһылаан олорон баран дойдуттан күрээбит; [[Корасон Акино]] Филипиин бастакы дьахтар бэрэсидьиэнэ буолар. * [[1991]] — [[Варшава Сөбүлэҥэ|Варшава Сөбүлэҥин]] ({{lang-ru|Варшавский договор}}) байыаннай тэрилтэтэ эһиллибит, бөлөххө кыттар 22 дойду бу туһунан [[Будапешт]] куоракка сайабылыанньа оҥорбуттар. Бу сыл от ыйын 1 күнүгэр [[Прага]]ҕа боротокуолга илии баттаан тэрилтэ букатыннаахтык тохтообут. Санаттахха Варшава Сөбүлэҥэ 1955 сыл [[ыам ыйын 14]] күнүгэр баттаммыта, аан дойдуга икки бөдөҥ күүс баар буолуутун кэрэһилээбитэ (иккис — [[НАТО]]), дойдулар ыккардыларыгар сэрии саҕаланар куттала намтаабыта. Бөлөх ыһыллыбытын кэнниттэн аан дойду араас муннуктарыгар сэрии турара элбээбитэ, аан дойду сэриитэ буолар куттала эбии тыҥаабыта. * [[1999 сыл|1999]] — [[Казахстаан|Казахстааҥҥа]] тутулуга суох буолбутун кэннэ бастакы биэрэпис саҕаламмыт. * [[2010]] — [[Кыым (хаһыат)|«Кыым» хаһыат]] «Издание на национальном языке» номинацияҕа «Тираж — рекорд года-2009» Арассыыйа бириэмийэтин туппут. Бигэргэтиллибит тахсыы ахсаана 32 158 буолбут. == Төрөөбүттэр == * [[1304]] — [[Ибн Баттута]] — аатырбыт [[Араабтар|арааб]] айанньыта уонна атыыһыта. Оччотооҕу биллэр дойдулары үксүн кэрийбитэ, ол туһунан сүрдээх суолталаах суруйуулары хаалларбыта. Кырыымҥа, Хапхааска, Алтан Ордуу баһылыгын Узбек олорор сиригэр (аныгы Пятигорскай аттыгар) уонна Волга кытылыгар Алтан Ордуу киин куоратыгар Сарай Беркеҕэ (билигин Волгоград уобалаһын сирэ) сылдьыталаабыта. Түүр уонна моҕуол дьахталлара көҥүл майгылаахтарын сөҕөн суруйбута. * [[1682]] — [[Морганьи, Джованни Баттиста|Джованни Баттиста Морганьи]] — [[Италия]] бырааһа, патология анатомиятын төрүттээччи. * [[1879]] — [[Корнилов Федор Григорьевич|Федор Корнилов]] — бастакы саха идэтийбит музыкааннарыттан биирдэстэрэ, самодеятельнай композитор, хормейстер, саха норуотун музыкатын чинчийээччи, педагог. * [[1907]] — [[Сабахаттин Али]] — [[Туурактар|турок]] суруйааччыта, бэйиэт, учуутал. * [[1960]] — [[Монастырев Владимир Дмитриевич|Владимир Монастырев]] — 2003 сылтан [[Гуманитарнай чинчийии уонна аҕыйах ахсааннаах хотугу омуктар кыһалҕаларын институута|Гуманитарнай чинчийии институутугар]] саха тылын быһаарыылаах тылдьытын секторын сэбиэдиссэйэ (2010 сылтан — лексикография сектора), филология билимин хандьыдаата. == Өлбүттэр == * [[1920]] — [[Подбельскай Вадим Николаевич (Паппиевич)|Вадим Подбельскай]] — Саха сиригэр көскө ыытыллыбыт революционердар дьиэ кэргэттэригэр төрөөбүт, 1918-1920 сылларга [[РСФСР]] почталарын уонна телеграфтарын наркома. * [[2025]] — [[Иванова Полина Николаевна|Полина Иванова]], СӨ бастакы дьахтар композитора, СӨ ускуустубатын үтүөлээх диэйэтэлэ, Саха сирин Муусукаҕа үрдүкү оскуолатын композицияҕа уһуйааччыта. {{ыйдар}} [[Категория:Олунньу 25]] q346ois64qizk6ypxk6raxsz451479k Кулун тутар 25 0 7550 429518 427786 2026-06-23T23:13:53Z Ojkhol 24881 /* Түбэлтэлэр */ 429518 wikitext text/x-wiki '''Кулун тутар 25''' диэн [[Григориан халандаара|Григориан халандаарыгар]] сыл 84-с күнэ ([[ордук хонуктаах сыл]]га 85-c күнэ). Сыл бүтүө 281 күн баар. == Бэлиэ күннэр == * {{Флагификация|ООН}} — [[Кулуттааһын уонна Атлантиканы нөҥүөлээн кулуттары атыылааһын сиэртибэлэрин күнэ]]. Бу күн 1807 сыллаахха [[Атлантика]] нөҥүө кулуттары атыылааһын тохтотуллубута. * {{Флагификация|ООН}} — [[Хаайыллыбыт уонна сүппүт ХНТ үлэһиттэрин кытта сомоҕолоһуу күнэ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/ru/sections/observances/international-days/index.html|title=Международные дни|date=2015-01-06|publisher=www.un.org|lang=ru|accessdate=2020-01-13}}</ref> * Төрөөбөтөх оҕо аан дойдутааҕы күнэ * Спорт киинэтин күнэ<ref>[https://aif.ru/sport/other/1475098 День спортивного кино: 10 лучших фильмов о спорте | Другие виды | Спорт | Аргументы и Факты<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> * {{Флагификация|Европа}} — Талааннар күннэрэ. Венгрия хампаһыытара Бела Барток (1881—1945) төрөөбүт күнүгэр бэлиэтэнэр. Бу күн талааннаах оҕолорго болҕомто тардаллар * {{Флагификация|Россия}} — [[Култуура үлэһитин күнэ]] — аан бастаан 2008 сылллаахха бэлиэтэммитэ * {{Флагификация|Беларусь}} — Көҥүл күнэ * {{Флагификация|Греция}} — [[Греция тутулуга суох буолуутун күнэ|Тутулуга суох буолуу күнэ]]. 1821 сыллаахха гириэктэр Осмаан импиэрийэтиттэн тутулуга суох буолуу иһин сэриини саҕалаабыттар * {{Флагификация|Мэриленд}} ([[АХШ]]) — Мэриленд күнэ * {{Флагификация|Сан-Марино}} — Аренго күнэ. 1906 сыллаахха бу дойдуга үс үйэ мустубакка сылдьыбыт олохтоохтор мунньахтара (италиялыы arengo) буолбут * {{Флагификация|Саҥа Зеландия}} — Аармыйа күнэ * {{Флагификация|Словакия}} — Киһи быраабын иһин охсуһуу күнэ * {{Флагификация|Словения}} — Ийэ күнэ * [[Толкин Джон Рональд Руэл|Толкины]] ааҕыы күнэ * Баахыла күнэ (Vårfrudagen/Våffeldagen, Швеция, Норвегия уонна Дания) * Чиэппэр күннэриттэн (Quarter days) бастакылара (Ирландия, Англия), сыаркап бэлиэтиир Дьахтар күнүгэр түбэһэр. Бу күннэр сылы түөрт кварталга араараллар, үгэс быһыытынан хас оннук күн аайы куортам төлөбүрүн, чааһынай учууталлар хамнастарын уонна атын араас төлөбүрдэри төлүүллэрэ. * Саҥа дьыл (Дьахтар күнүн кытта сөп түбэһэрэ, Англияҕа, Ирландияҕа, Канаадаҕа, АХШ сорох штааттарыгар бэлиэтэнэрэ). 1750 сыллаахха Григориан халандаарыгар көһүү буола илигинэ бэлиэтэнэрэ == Түбэлтэлэр == * [[421]] — [[Венеция]] олохтоммут. * [[1409]] — Италияҕа [[Пиза]] куоракка сыаркап хайдыһыытын суох гынар соруктаах собуор (сыаркап сугулаана) ыҥырыллыбыт. * [[1604]] — ыраахтааҕы [[Борис Годунов]] [[Сургуут]]тан уонна [[Тобольскай]]тан татаар сиригэр Томь өрүскэ туорааһыны көмүскэтэр соруктаах дьону ыыппыт. Бу күн [[Томскай]] куорат төрүттэммитинэн ааҕыллар. * [[1655]] — Христиан Гюйгенс [[Сатурн]] саамай улахан аргыһын Титаны арыйбыт. * [[1820]] — кэлин адмирал буолбут лейтенант [[Анжу Петр Федорович]] Уус-Дьааҥы эспэдииссийэтин начаалынньыгынан анаммыт. Бу эспэдииссийэ 1820—1824 сс. Сибиир хотугу кытылын [[Өлөөн (өрүс)|Өлөөн]] өрүстэн [[Индигиир (өрүс)|Индигиир]] өрүскэ диэри ойуулаабыта, Саҥа Сибиир арыыларыгар сылдьыбыта, кыһын мууһунан сылдьан кытылы ойуулуур кыах баарын аан бастакынан көрдөрбүтэ. Лаптевтар байҕалларын мууһун туругун бастакынан ойуулаабыта. * [[1921]] — [[Дьокуускай]]га I [[Саха күбүөрүнэтэ|Саха күбүөрүнэтээҕи]] РКСМ (хомсомуол) кэмпириэнсийэтэ буолбут. Ол саҕана Саха уобалаһыгар 625 чилиэннээх 28 хомсомуол ячейката баар эбит. Кэмпириэнсийэҕэ 24 дэлэгээт кыттыыны ылбыта. Күбүөрүнэтээҕи кэмитиэт талыллыбыт, кэмитиэт сэкирэтээринэн [[Цугель Рая Израилевна|Рая Цугель]] буолбут. Бу күн Саха сирин хомсомуола төрүттэммит күнүнэн ааҕыллар. * [[1930]] — [[ЯЦИК]] [[дэкириэт]]инэн Таатта улууһун 17 нэһилиэгиттэн уонна Байаҕантай улууһун 11 нэһилиэгиттэн хомуллан [[Таатта улууһа|Таатта оройуона]] үөскээбит. Киинэ Ытык Күөлгэ буолбут, Хайахсыт нэһилиэгэ Чурапчы улууһугар бэриллибит. Санаттахха, Таатта улууһа туспа биирдэм быһыытынан 1913 сыл бастакы күнүттэн (урукку ааҕыынан) Боотур уус (Боотуруускай) улууһуттан араарыллан үөскээбитэ, киинэ [[Чөркөөх]] этэ. * [[1930]] — [[ЯЦИК]] [[дэкириэт]]инэн [[Боотур Уус улууһа|Боотуруускай улуус]] [[Чурапчы улууһа|Чурапчы оройуона]] диэн ааттанар. Санаттахха бу улуус докумуоннарга 1638 сыллаахтан ахтыллар. Бу киэҥ сиринэн тайаан сыппыт улуустан өрөбөлүүссүйэ иннинэ Амма уонна Таатта улуустара араарыллан үөскээбиттэрэ. * [[1940]] сыл кулун тутар 25-с — 26-с күннэригэр хайыһарга иккис өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэхтэһии ыытыллыбыта. Онно Алдан, Нам, Мэҥэ Хаҥалас, Горнай, Чурапчы улуустара, саха национальнай байыаннай оскуолата уонна Дьокуускай икки хамаандата, барыта 90-тан тахса киһи, кыттыбыта. Күрэхтэһии программатыгар эстафета уонна военизированнай сүүрүү киирбитэ. Эр дьон 3x10 км эстафеталарыгар Алдан улууhа бастаабыта, дьахталларга 2x3 км эстафетаны Дьокуускай хамаандата ылбыта. * [[1945]] — Заливальде диэн нэһилиэнньэлээх пуун иһин кыргыһыыга лейтенант Кайгородов хамаандалыыр взвода өстөөх 4 пулеметун эспит, уонтан тахса өстөөҕү кыдыйбыт, 5 өстөөҕү билиэн туппут. Хорсун быһыытын иһин Нам улууһуттан төрүттээх [[Кайгородов Василий Петрович|Василий Кайгородов]] иккиһин Кыһыл Сулус уордьанынан наҕараадаламмыт. * [[1949]] — [[Эстония]], [[Литва]] уонна [[Латвия]] уонунан тыһыынча олохтоохторун күүс өттүнэн [[Сибиир]]гэ көһөрүү саҕаламмыт. Коллективизация бытаанын сөбүлээбэккэ И.В. Сталин дьону куттаары маннык быһаарыыны ылбыта. * [[1993]] — [[Ельцин Борис Николаевич|Борис Ельцин]] "Былаас кириисиһин тохтотуохха диэри ситэриилээх былаас уорганнарын үлэтин туһунан" диэн 379№ ыйаах таһаарбыт. Бу ыйаах бэрэсидьиэн Арассыыйа Үрдүкү Сэбиэтин кытта утарыта турсуутун түмүгэ этэ. * [[2010]] — [[Кулун тутар 27|27]] — Саха сиригэр норуот тыйаатырдара үөскээбиттэрэ 50 сылын көрсө өрөспүүбүлүкэтээҕи тыйаатырдар бэстибээллэрэ ыытыллыбыт. * [[2008]] — [[Адыаччы орто оскуолата|Адыаччы орто оскуолатыгар]] СӨ үтүөлээх учуутала, ССРС үөрэҕириитин туйгуна, Саха сиригэр черчение хамсааһына сайдарыгар сүҥкэн оруоллаах киһи, Дьааҥы улууһун ытык киһитэ [[Чириков Василий Семенович|Василий Чириков]] аатын иҥэрбиттэр. == Төрөөбүттэр == * [[1893]] — Бастакы Хайахсыт нэһилиэгэр [[Винокуров Иван Николаевич|Иван Винокуров]], бэлиитикэ диэйэтэлэ. Араас сылларга Саха АССР совнаркомун бэрэстээтэлэ, доруобуйа уонна үөрэх наркома, эргиэн уонна бырамыысыланнас наркома, хааччыйыы наркома буола сылдьыбыта. Москубаҕа ВЦИК-ка Саха АССР бэрэстэбиитэлинэн олорон 1935 сыл [[тохсунньу 15]] күнүгэр өлбүтэ. * [[1927]] — Өлүөхүмэ улууһун Кыыллаах Арыытыгар учуутал Чибыева Анастасия Ильинична (02.09.2006 өлб.). Өр сылларга Адыаччы оскуолатыгар учууталлаабыта, дириэктэрдээбитэ. * [[1957]] — [[Мандарова Анна Васильевна|Анна Мандарова]] — Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуотун маастара. * [[1962]] — [[Иринцеева Евдокия Семеновна - Огдо|Евдокия Иринцеева - Огдо]] — суруйааччы, суруналыыс, суруналыыстыкаҕа СӨ судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата, СӨ үтүөлээх үлэһитэ. == Өлбүттэр == * [[1987]] — [[Иванов-Вано Иван Петрович|Иван Иванов-Вано]], сэбиэскэй мультипликация олохтооччуларыттан биирдэстэрэ (1900 төр.). {{ыйдар}} [[Категория:Кулун тутар 25]] 3vja2guqt5nteo2ysipolnevien04pc 429519 429518 2026-06-23T23:14:37Z Ojkhol 24881 /* Түбэлтэлэр */ 429519 wikitext text/x-wiki '''Кулун тутар 25''' диэн [[Григориан халандаара|Григориан халандаарыгар]] сыл 84-с күнэ ([[ордук хонуктаах сыл]]га 85-c күнэ). Сыл бүтүө 281 күн баар. == Бэлиэ күннэр == * {{Флагификация|ООН}} — [[Кулуттааһын уонна Атлантиканы нөҥүөлээн кулуттары атыылааһын сиэртибэлэрин күнэ]]. Бу күн 1807 сыллаахха [[Атлантика]] нөҥүө кулуттары атыылааһын тохтотуллубута. * {{Флагификация|ООН}} — [[Хаайыллыбыт уонна сүппүт ХНТ үлэһиттэрин кытта сомоҕолоһуу күнэ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/ru/sections/observances/international-days/index.html|title=Международные дни|date=2015-01-06|publisher=www.un.org|lang=ru|accessdate=2020-01-13}}</ref> * Төрөөбөтөх оҕо аан дойдутааҕы күнэ * Спорт киинэтин күнэ<ref>[https://aif.ru/sport/other/1475098 День спортивного кино: 10 лучших фильмов о спорте | Другие виды | Спорт | Аргументы и Факты<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> * {{Флагификация|Европа}} — Талааннар күннэрэ. Венгрия хампаһыытара Бела Барток (1881—1945) төрөөбүт күнүгэр бэлиэтэнэр. Бу күн талааннаах оҕолорго болҕомто тардаллар * {{Флагификация|Россия}} — [[Култуура үлэһитин күнэ]] — аан бастаан 2008 сылллаахха бэлиэтэммитэ * {{Флагификация|Беларусь}} — Көҥүл күнэ * {{Флагификация|Греция}} — [[Греция тутулуга суох буолуутун күнэ|Тутулуга суох буолуу күнэ]]. 1821 сыллаахха гириэктэр Осмаан импиэрийэтиттэн тутулуга суох буолуу иһин сэриини саҕалаабыттар * {{Флагификация|Мэриленд}} ([[АХШ]]) — Мэриленд күнэ * {{Флагификация|Сан-Марино}} — Аренго күнэ. 1906 сыллаахха бу дойдуга үс үйэ мустубакка сылдьыбыт олохтоохтор мунньахтара (италиялыы arengo) буолбут * {{Флагификация|Саҥа Зеландия}} — Аармыйа күнэ * {{Флагификация|Словакия}} — Киһи быраабын иһин охсуһуу күнэ * {{Флагификация|Словения}} — Ийэ күнэ * [[Толкин Джон Рональд Руэл|Толкины]] ааҕыы күнэ * Баахыла күнэ (Vårfrudagen/Våffeldagen, Швеция, Норвегия уонна Дания) * Чиэппэр күннэриттэн (Quarter days) бастакылара (Ирландия, Англия), сыаркап бэлиэтиир Дьахтар күнүгэр түбэһэр. Бу күннэр сылы түөрт кварталга араараллар, үгэс быһыытынан хас оннук күн аайы куортам төлөбүрүн, чааһынай учууталлар хамнастарын уонна атын араас төлөбүрдэри төлүүллэрэ. * Саҥа дьыл (Дьахтар күнүн кытта сөп түбэһэрэ, Англияҕа, Ирландияҕа, Канаадаҕа, АХШ сорох штааттарыгар бэлиэтэнэрэ). 1750 сыллаахха Григориан халандаарыгар көһүү буола илигинэ бэлиэтэнэрэ == Түбэлтэлэр == * [[421]] — [[Венеция]] олохтоммут. * [[1409]] — Италияҕа [[Пиза]] куоракка сыаркап хайдыһыытын суох гынар соруктаах собуор (сыаркап сугулаана) ыҥырыллыбыт. * [[1604]] — ыраахтааҕы [[Борис Годунов]] [[Сургуут]]тан уонна [[Тобольскай]]тан татаар сиригэр Томь өрүскэ туорааһыны көмүскэтэр соруктаах дьону ыыппыт. Бу күн [[Томскай]] куорат төрүттэммитинэн ааҕыллар. * [[1655]] — Христиан Гюйгенс [[Сатурн]] саамай улахан аргыһын Титаны арыйбыт. * [[1820]] — кэлин адмирал буолбут лейтенант [[Анжу Петр Федорович]] Уус-Дьааҥы эспэдииссийэтин начаалынньыгынан анаммыт. Бу эспэдииссийэ 1820—1824 сс. Сибиир хотугу кытылын [[Өлөөн (өрүс)|Өлөөн]] өрүстэн [[Индигиир (өрүс)|Индигиир]] өрүскэ диэри ойуулаабыта, Саҥа Сибиир арыыларыгар сылдьыбыта, кыһын мууһунан сылдьан кытылы ойуулуур кыах баарын аан бастакынан көрдөрбүтэ. Лаптевтар байҕалларын мууһун туругун бастакынан ойуулаабыта. * [[1921]] — [[Дьокуускай]]га I [[Саха күбүөрүнэтэ|Саха күбүөрүнэтээҕи]] РКСМ (хомсомуол) кэмпириэнсийэтэ буолбут. Ол саҕана Саха уобалаһыгар 625 чилиэннээх 28 хомсомуол ячейката баар эбит. Кэмпириэнсийэҕэ 24 дэлэгээт кыттыыны ылбыта. Күбүөрүнэтээҕи кэмитиэт талыллыбыт, кэмитиэт сэкирэтээринэн [[Цугель Рая Израилевна|Рая Цугель]] буолбут. Бу күн Саха сирин хомсомуола төрүттэммит күнүнэн ааҕыллар. * [[1930]] — [[ЯЦИК]] [[дэкириэт]]инэн Таатта улууһун 17 нэһилиэгиттэн уонна Байаҕантай улууһун 11 нэһилиэгиттэн хомуллан [[Таатта улууһа|Таатта оройуона]] үөскээбит. Киинэ Ытык Күөлгэ буолбут, Хайахсыт нэһилиэгэ Чурапчы улууһугар бэриллибит. Санаттахха, Таатта улууһа туспа биирдэм быһыытынан 1913 сыл бастакы күнүттэн (урукку ааҕыынан) Боотур уус (Боотуруускай) улууһуттан араарыллан үөскээбитэ, киинэ [[Чөркөөх]] этэ. * [[1930]] — [[ЯЦИК]] [[дэкириэт]]инэн [[Боотур Уус улууһа|Боотуруускай улуус]] [[Чурапчы улууһа|Чурапчы оройуона]] диэн ааттанар. Санаттахха бу улуус докумуоннарга 1638 сыллаахтан ахтыллар. Бу киэҥ сиринэн тайаан сыппыт улуустан өрөбөлүүссүйэ иннинэ Амма уонна Таатта улуустара араарыллан үөскээбиттэрэ. * [[1940]] сыл кулун тутар 25-с — 26-с күннэригэр хайыһарга иккис өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэхтэһии ыытыллыбыта. Онно Алдан, Нам, Мэҥэ Хаҥалас, Горнай, Чурапчы улуустара, саха национальнай байыаннай оскуолата уонна Дьокуускай икки хамаандата, барыта 90-тан тахса киһи, кыттыбыта. Күрэхтэһии программатыгар эстафета уонна военизированнай сүүрүү киирбитэ. Эр дьон 3x10 км эстафеталарыгар Алдан улууhа бастаабыта, дьахталларга 2x3 км эстафетаны Дьокуускай хамаандата ылбыта. * [[1945]] — Заливальде диэн нэһилиэнньэлээх пуун иһин кыргыһыыга лейтенант Кайгородов хамаандалыыр взвода өстөөх 4 пулеметун эспит, уонтан тахса өстөөҕү кыдыйбыт, 5 өстөөҕү билиэн туппут. Хорсун быһыытын иһин Нам улууһуттан төрүттээх [[Кайгородов Василий Петрович|Василий Кайгородов]] иккиһин Кыһыл Сулус уордьанынан наҕараадаламмыт. * [[1949]] — [[Эстония]], [[Литва]] уонна [[Латвия]] уонунан тыһыынча олохтоохторун күүс өттүнэн [[Сибиир]]гэ көһөрүү саҕаламмыт. Коллективизация бытаанын сөбүлээбэккэ И.В. Сталин дьону куттаары маннык быһаарыыны ылбыта. * [[1993]] — [[Ельцин Борис Николаевич|Борис Ельцин]] "Былаас кириисиһин тохтотуохха диэри ситэриилээх былаас уорганнарын үлэтин туһунан" диэн 379№ ыйаах таһаарбыт. Бу ыйаах бэрэсидьиэн Арассыыйа Үрдүкү Сэбиэтин кытта утарыта турсуутун түмүгэ этэ. * [[2010]] — — Саха сиригэр норуот тыйаатырдара үөскээбиттэрэ 50 сылын көрсө өрөспүүбүлүкэтээҕи тыйаатырдар бэстибээллэрэ саҕаламмыт. [[Кулун тутар 27]] күнүгэр түмүктэммит. * [[2008]] — [[Адыаччы орто оскуолата|Адыаччы орто оскуолатыгар]] СӨ үтүөлээх учуутала, ССРС үөрэҕириитин туйгуна, Саха сиригэр черчение хамсааһына сайдарыгар сүҥкэн оруоллаах киһи, Дьааҥы улууһун ытык киһитэ [[Чириков Василий Семенович|Василий Чириков]] аатын иҥэрбиттэр. == Төрөөбүттэр == * [[1893]] — Бастакы Хайахсыт нэһилиэгэр [[Винокуров Иван Николаевич|Иван Винокуров]], бэлиитикэ диэйэтэлэ. Араас сылларга Саха АССР совнаркомун бэрэстээтэлэ, доруобуйа уонна үөрэх наркома, эргиэн уонна бырамыысыланнас наркома, хааччыйыы наркома буола сылдьыбыта. Москубаҕа ВЦИК-ка Саха АССР бэрэстэбиитэлинэн олорон 1935 сыл [[тохсунньу 15]] күнүгэр өлбүтэ. * [[1927]] — Өлүөхүмэ улууһун Кыыллаах Арыытыгар учуутал Чибыева Анастасия Ильинична (02.09.2006 өлб.). Өр сылларга Адыаччы оскуолатыгар учууталлаабыта, дириэктэрдээбитэ. * [[1957]] — [[Мандарова Анна Васильевна|Анна Мандарова]] — Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуотун маастара. * [[1962]] — [[Иринцеева Евдокия Семеновна - Огдо|Евдокия Иринцеева - Огдо]] — суруйааччы, суруналыыс, суруналыыстыкаҕа СӨ судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата, СӨ үтүөлээх үлэһитэ. == Өлбүттэр == * [[1987]] — [[Иванов-Вано Иван Петрович|Иван Иванов-Вано]], сэбиэскэй мультипликация олохтооччуларыттан биирдэстэрэ (1900 төр.). {{ыйдар}} [[Категория:Кулун тутар 25]] pjfgaxfy99xwkzrkx95xiyvw6ujwtiu 429520 429519 2026-06-23T23:14:54Z Ojkhol 24881 /* Түбэлтэлэр */ 429520 wikitext text/x-wiki '''Кулун тутар 25''' диэн [[Григориан халандаара|Григориан халандаарыгар]] сыл 84-с күнэ ([[ордук хонуктаах сыл]]га 85-c күнэ). Сыл бүтүө 281 күн баар. == Бэлиэ күннэр == * {{Флагификация|ООН}} — [[Кулуттааһын уонна Атлантиканы нөҥүөлээн кулуттары атыылааһын сиэртибэлэрин күнэ]]. Бу күн 1807 сыллаахха [[Атлантика]] нөҥүө кулуттары атыылааһын тохтотуллубута. * {{Флагификация|ООН}} — [[Хаайыллыбыт уонна сүппүт ХНТ үлэһиттэрин кытта сомоҕолоһуу күнэ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/ru/sections/observances/international-days/index.html|title=Международные дни|date=2015-01-06|publisher=www.un.org|lang=ru|accessdate=2020-01-13}}</ref> * Төрөөбөтөх оҕо аан дойдутааҕы күнэ * Спорт киинэтин күнэ<ref>[https://aif.ru/sport/other/1475098 День спортивного кино: 10 лучших фильмов о спорте | Другие виды | Спорт | Аргументы и Факты<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> * {{Флагификация|Европа}} — Талааннар күннэрэ. Венгрия хампаһыытара Бела Барток (1881—1945) төрөөбүт күнүгэр бэлиэтэнэр. Бу күн талааннаах оҕолорго болҕомто тардаллар * {{Флагификация|Россия}} — [[Култуура үлэһитин күнэ]] — аан бастаан 2008 сылллаахха бэлиэтэммитэ * {{Флагификация|Беларусь}} — Көҥүл күнэ * {{Флагификация|Греция}} — [[Греция тутулуга суох буолуутун күнэ|Тутулуга суох буолуу күнэ]]. 1821 сыллаахха гириэктэр Осмаан импиэрийэтиттэн тутулуга суох буолуу иһин сэриини саҕалаабыттар * {{Флагификация|Мэриленд}} ([[АХШ]]) — Мэриленд күнэ * {{Флагификация|Сан-Марино}} — Аренго күнэ. 1906 сыллаахха бу дойдуга үс үйэ мустубакка сылдьыбыт олохтоохтор мунньахтара (италиялыы arengo) буолбут * {{Флагификация|Саҥа Зеландия}} — Аармыйа күнэ * {{Флагификация|Словакия}} — Киһи быраабын иһин охсуһуу күнэ * {{Флагификация|Словения}} — Ийэ күнэ * [[Толкин Джон Рональд Руэл|Толкины]] ааҕыы күнэ * Баахыла күнэ (Vårfrudagen/Våffeldagen, Швеция, Норвегия уонна Дания) * Чиэппэр күннэриттэн (Quarter days) бастакылара (Ирландия, Англия), сыаркап бэлиэтиир Дьахтар күнүгэр түбэһэр. Бу күннэр сылы түөрт кварталга араараллар, үгэс быһыытынан хас оннук күн аайы куортам төлөбүрүн, чааһынай учууталлар хамнастарын уонна атын араас төлөбүрдэри төлүүллэрэ. * Саҥа дьыл (Дьахтар күнүн кытта сөп түбэһэрэ, Англияҕа, Ирландияҕа, Канаадаҕа, АХШ сорох штааттарыгар бэлиэтэнэрэ). 1750 сыллаахха Григориан халандаарыгар көһүү буола илигинэ бэлиэтэнэрэ == Түбэлтэлэр == * [[421]] — [[Венеция]] олохтоммут. * [[1409]] — Италияҕа [[Пиза]] куоракка сыаркап хайдыһыытын суох гынар соруктаах собуор (сыаркап сугулаана) ыҥырыллыбыт. * [[1604]] — ыраахтааҕы [[Борис Годунов]] [[Сургуут]]тан уонна [[Тобольскай]]тан татаар сиригэр Томь өрүскэ туорааһыны көмүскэтэр соруктаах дьону ыыппыт. Бу күн [[Томскай]] куорат төрүттэммитинэн ааҕыллар. * [[1655]] — Христиан Гюйгенс [[Сатурн]] саамай улахан аргыһын Титаны арыйбыт. * [[1820]] — кэлин адмирал буолбут лейтенант [[Анжу Петр Федорович]] Уус-Дьааҥы эспэдииссийэтин начаалынньыгынан анаммыт. Бу эспэдииссийэ 1820—1824 сс. Сибиир хотугу кытылын [[Өлөөн (өрүс)|Өлөөн]] өрүстэн [[Индигиир (өрүс)|Индигиир]] өрүскэ диэри ойуулаабыта, Саҥа Сибиир арыыларыгар сылдьыбыта, кыһын мууһунан сылдьан кытылы ойуулуур кыах баарын аан бастакынан көрдөрбүтэ. Лаптевтар байҕалларын мууһун туругун бастакынан ойуулаабыта. * [[1921]] — [[Дьокуускай]]га I [[Саха күбүөрүнэтэ|Саха күбүөрүнэтээҕи]] РКСМ (хомсомуол) кэмпириэнсийэтэ буолбут. Ол саҕана Саха уобалаһыгар 625 чилиэннээх 28 хомсомуол ячейката баар эбит. Кэмпириэнсийэҕэ 24 дэлэгээт кыттыыны ылбыта. Күбүөрүнэтээҕи кэмитиэт талыллыбыт, кэмитиэт сэкирэтээринэн [[Цугель Рая Израилевна|Рая Цугель]] буолбут. Бу күн Саха сирин хомсомуола төрүттэммит күнүнэн ааҕыллар. * [[1930]] — [[ЯЦИК]] [[дэкириэт]]инэн Таатта улууһун 17 нэһилиэгиттэн уонна Байаҕантай улууһун 11 нэһилиэгиттэн хомуллан [[Таатта улууһа|Таатта оройуона]] үөскээбит. Киинэ Ытык Күөлгэ буолбут, Хайахсыт нэһилиэгэ Чурапчы улууһугар бэриллибит. Санаттахха, Таатта улууһа туспа биирдэм быһыытынан 1913 сыл бастакы күнүттэн (урукку ааҕыынан) Боотур уус (Боотуруускай) улууһуттан араарыллан үөскээбитэ, киинэ [[Чөркөөх]] этэ. * [[1930]] — [[ЯЦИК]] [[дэкириэт]]инэн [[Боотур Уус улууһа|Боотуруускай улуус]] [[Чурапчы улууһа|Чурапчы оройуона]] диэн ааттанар. Санаттахха бу улуус докумуоннарга 1638 сыллаахтан ахтыллар. Бу киэҥ сиринэн тайаан сыппыт улуустан өрөбөлүүссүйэ иннинэ Амма уонна Таатта улуустара араарыллан үөскээбиттэрэ. * [[1940]] сыл кулун тутар 25-с — 26-с күннэригэр хайыһарга иккис өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэхтэһии ыытыллыбыта. Онно Алдан, Нам, Мэҥэ Хаҥалас, Горнай, Чурапчы улуустара, саха национальнай байыаннай оскуолата уонна Дьокуускай икки хамаандата, барыта 90-тан тахса киһи, кыттыбыта. Күрэхтэһии программатыгар эстафета уонна военизированнай сүүрүү киирбитэ. Эр дьон 3x10 км эстафеталарыгар Алдан улууhа бастаабыта, дьахталларга 2x3 км эстафетаны Дьокуускай хамаандата ылбыта. * [[1945]] — Заливальде диэн нэһилиэнньэлээх пуун иһин кыргыһыыга лейтенант Кайгородов хамаандалыыр взвода өстөөх 4 пулеметун эспит, уонтан тахса өстөөҕү кыдыйбыт, 5 өстөөҕү билиэн туппут. Хорсун быһыытын иһин Нам улууһуттан төрүттээх [[Кайгородов Василий Петрович|Василий Кайгородов]] иккиһин Кыһыл Сулус уордьанынан наҕараадаламмыт. * [[1949]] — [[Эстония]], [[Литва]] уонна [[Латвия]] уонунан тыһыынча олохтоохторун күүс өттүнэн [[Сибиир]]гэ көһөрүү саҕаламмыт. Коллективизация бытаанын сөбүлээбэккэ И.В. Сталин дьону куттаары маннык быһаарыыны ылбыта. * [[1993]] — [[Ельцин Борис Николаевич|Борис Ельцин]] "Былаас кириисиһин тохтотуохха диэри ситэриилээх былаас уорганнарын үлэтин туһунан" диэн 379№ ыйаах таһаарбыт. Бу ыйаах бэрэсидьиэн Арассыыйа Үрдүкү Сэбиэтин кытта утарыта турсуутун түмүгэ этэ. * [[2010]] — Саха сиригэр норуот тыйаатырдара үөскээбиттэрэ 50 сылын көрсө өрөспүүбүлүкэтээҕи тыйаатырдар бэстибээллэрэ саҕаламмыт. [[Кулун тутар 27]] күнүгэр түмүктэммит. * [[2008]] — [[Адыаччы орто оскуолата|Адыаччы орто оскуолатыгар]] СӨ үтүөлээх учуутала, ССРС үөрэҕириитин туйгуна, Саха сиригэр черчение хамсааһына сайдарыгар сүҥкэн оруоллаах киһи, Дьааҥы улууһун ытык киһитэ [[Чириков Василий Семенович|Василий Чириков]] аатын иҥэрбиттэр. == Төрөөбүттэр == * [[1893]] — Бастакы Хайахсыт нэһилиэгэр [[Винокуров Иван Николаевич|Иван Винокуров]], бэлиитикэ диэйэтэлэ. Араас сылларга Саха АССР совнаркомун бэрэстээтэлэ, доруобуйа уонна үөрэх наркома, эргиэн уонна бырамыысыланнас наркома, хааччыйыы наркома буола сылдьыбыта. Москубаҕа ВЦИК-ка Саха АССР бэрэстэбиитэлинэн олорон 1935 сыл [[тохсунньу 15]] күнүгэр өлбүтэ. * [[1927]] — Өлүөхүмэ улууһун Кыыллаах Арыытыгар учуутал Чибыева Анастасия Ильинична (02.09.2006 өлб.). Өр сылларга Адыаччы оскуолатыгар учууталлаабыта, дириэктэрдээбитэ. * [[1957]] — [[Мандарова Анна Васильевна|Анна Мандарова]] — Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуотун маастара. * [[1962]] — [[Иринцеева Евдокия Семеновна - Огдо|Евдокия Иринцеева - Огдо]] — суруйааччы, суруналыыс, суруналыыстыкаҕа СӨ судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата, СӨ үтүөлээх үлэһитэ. == Өлбүттэр == * [[1987]] — [[Иванов-Вано Иван Петрович|Иван Иванов-Вано]], сэбиэскэй мультипликация олохтооччуларыттан биирдэстэрэ (1900 төр.). {{ыйдар}} [[Категория:Кулун тутар 25]] ptnd0hnf6vjaco7vvju4q1m5byggdpq Ыам ыйын 9 0 7597 429514 429492 2026-06-23T23:04:58Z Ojkhol 24881 /* Түбэлтэлэр */ 429514 wikitext text/x-wiki '''Ыам ыйын 9''' диэн [[Григориан халандаара|Григориан халандаарыгар]] сыл 129-с күнэ ([[ордук хонуктаах сыл]]га 130-c күнэ). Сыл бүтүө 236 күн баар. == Бэлиэ күннэр == * '''Улуу Кыайыы күнэ'''. Сэбиэскэй Сойуус састаабыгар киирэ сылдьыбыт 10 өрөспүүбүлүкэҕэ, ону таһынан Израильга, Боснияҕа уонна Герцеговинаҕа, Сербияҕа, Хотугу Македонияҕа, уонна Черногорияҕа бэлиэтэнэр. Украинаҕа Нацизмы кыайыы күнэ диэн ааттаах. * [[ХНТ]]{{Флагификация|ООН}} — [[Аан дойду иккис сэриитэ|Аан дойду иккис сэриитин]] сиэртибэлэрин бэлиэтиир уонна эйэлэһии күнэ (8-ка уонна 9-ка бэлиэтэнэр). * {{Флагификация|Европа сойууһа}} — Шуман былааныгар анаммыт [[Европа күнэ]] * {{Флагификация|Джерси}} — Босхолонуу күнэ * {{Флагификация|Узбекистан}} — Өйдөбүнньук уонна Сүгүрүйүү күнэ == Түбэлтэлэр == * [[Б. э. и. 53 сыл]] — Рим полководеһа Красс сэриитин Парфия сэриитэ Карр куорат анныгар үлтүрүппүт. Красс бэйэтэ кыргыһыыга охтубут. * [[1386]] — [[Англия]] уонна [[Португалия]] сойуустаһар туһунан Виндзордааҕы сөбүлэҥҥэ илии баттаабыттар. Аан дойдуга баччааҥҥа диэри күүһүн сүтэрэ илик ордук кырдьаҕас дипломатия докумуона буолар. * [[1634]] — Хаһаак атамаана [[Галкин Иван Алексеевич|Галкин]] Бөтүҥ улууhугар ыар ыалдыт буолан тиийбит. Ыам ыйын 9 күнүгэр "якольских князцей Бурдуя и Семена Улта" курээри сылдьалларын тохтоппут диэн суруллар. Бу иннинэ, күһүн, Өлүөнэ остуруогар былааһы бирикээсчит Ходыревтан күүһүнэн былдьаабыт, оттон кини дьоно олохтоох сахалары аһара халаан-талаан өрө туруорбуттар эбит. Ол курдук намнар кини 50-ча киһилээх этэрээтин куотарга күһэйбиттэр, сырсан кэлэн остуруогу төгүрүктүү сылдьыбыттар. Төгүрүктээһиҥҥэ бороҕоннор уонна хаҥаластар кыттыбыттар. * [[1901]] — [[Австралия]]ҕа дойду бастакы түмэнэ аһыллыбыт. * [[1915 сыл|1915]] — Аан дойду бастакы сэриитэ: Артуа иккис кыргыһыыта саҕаламмыт (бэс ыйын 18 күнүгэр түмүктэммитэ). * [[1917]] — Арассыыйа Быстах кэминээҕи бырабыыталыстыбата бэчээт цензуратын букатыннаахтык тохтотор туһунан биллэрбит. * [[1918 сыл|1918]] — Ижора собуотун оробуочайдарын ытыалааһын — бассабыыктар саата-саадаҕа суох дьону аан бастаан ытыалаабыттар. * [[1920]] — [[Сиинэ оскуолата]] таҥара дьиэтиттэн араарыллыбыта, таҥара үөрэҕин үөрэтии бобуллубута. * [[1920 сыл|1920]] — [[Польша]] сэриилэрэ Киевы ыланнар Крещатик уулусса устун байыаннай параад оҥорбуттар. * [[1922 сыл|1922]] — Бүтүн Русь патриархын Тихоны дьиэтигэр хаайбыттар. * [[1925]] — Амма Сулҕаччытыгар [[Артемьев Михаил Константинович|Михаил Артемьев]] салалталаах сахалартан уонна тоҥустартар турар бастаанньыстар бөдөҥ этэрээттэрэ кыһыллары кытта эйэлэһэр. Артемьев бу кэнниттэн 1927 сылга диэри сэбиэскэй былааска үлэлээбитэ. Охуоскай волревкомун салайбыта, ЯЦИК-ка аҕыйах ахсааннаах омуктар кэмитиэттэрин чилиэнэ этэ. * [[1941 сыл|1941]] — [[Аан дойду иккис сэриитэ]]: U-110 ньиэмэс подлодкатын Британия сэбилэниилээх күүстэрэ былдьаабыттар. Хараабылга Enigma диэн шифрдыыр аппараат баар этэ, ону кэлин криптографтар ньиэмэс салалтатын бирикээстэрин ааҕарга туһаммыттара. * [[1942]] — Саха АССР обкуома бюроҕа «Работник печати» диэн танковай колоннаҕа харчы хомуйар туһунан уураах таһаарбыт. * [[1945]] — Танковай рота хамандыыра [[Оллонов Дмитрий Данилович|Дмитрий Оллонов]] сэриилэспит танковай полката Прага куоракка бастакыннан тоҕу көтөн киирбит. [[Түүлээх нэһилиэгэ (Уус-Алдан улууһа)|Түүлээх нэһилиэгэр]] төрөөбүт уол 1932 сылтан Кыһыл аармыйаҕа сулууспалаабыта, өссө 1939 сыллаахха Халхин Голга хорсуннук сэриилэһэн Кыһыл Знамя уордьанын ылбыта. * [[1950]] — Роберт Шуман сэрии кэнниттэн Франция уонна Германия салгыы хайдах ыаллыы олороллорун туһунан барылы көрдөрбүт. Бу Шуман декларацията диэн ааттаммыт докумуоҥҥа кэлин Арҕаа Европа атын дойдулара кыттыспыттара. [[Европа Сойууһа|Европа Сойууһун]] бастакы докумуонун быһыытынан ааҕыллар. * [[1955]] — [[Арҕаа Германия]] [[Хоту Атлантик Үлэх Тэрилтэтэ|НАТО]]-ҕа киирбит. * [[1973]] — Дьокуускайга Кыайыы болуоссатыгар Т-34 таанканы өйдөбүнньүк быһыытынан үөрүүлээх быһыыга-майгыга арыйыы буолбут. * [[1985]] — Саха Сиригэр Улуу Кыайыы 40 сылын бэлиэтээһин буолбут. V-с өрөспүүбүлүкэтээҕи байыаннай сүлүөт буолбут, Аҕа дойду сэриитигэр аналлаах саха худуоһунньуктарын быыстапката аһыллыбыт. * [[1990]] — Бүлүү [[Дьөккөн нэһилиэгэ (Бүлүү улууһа)|Дьөккөнүтүттэн]] төрүттээх учуутал [[Кондаков Николай Алексеевич|Николай Кондаковка]] Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойун аата иҥэриллибитэ. Бу наҕараада кинини өлбүтүн кэннэ булбута. Дьиҥэр, сэрии кэмигэр артиллерия эдэр лейтенаана взводу хамаандалаан Одер өрүһү туораабытын, плацдарм ылбытын, өстөөх алта пулеметун суох гыммытын иһин өссө ол саҕана дьоруойга түһэриллибитэ. * [[1992 сыл|1992]] — [[Армения]] сэриилэрэ Шуша куораты ылбыттар, бу түбэлтэ Нагорнай Карабах бастакы сэриитин сүрүн түгэнэ буолбута. * [[2000]] — [[Новгород уобалаһа|Новгород уобалаһыгар]] [[Ильмень]] күөл кытылыгар [[Аан дойду иккис сэриитэ|Иккис аан дойду сэриитин]] кэмигэр өлбүт саха саллааттарыгар аналлаах мемориал аһыллыбыт. * [[2010]] — [[Кемерово уобалаһа|Кемерово уобалаһыгар]] Распадскай шаахтаҕа [[Метан|метан]] эстибит. == Төрөөбүттэр == * [[1907]] — Аммаҕа, Эмис нэһилиэгэр Саппыйа алааска [[Күннүк Уурастыырап]] — саха норуодунай бэйиэтэ. * [[1937]] — СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, архивист М. М. Степанова. * [[1961]] — [[Кэбээйи (нэһилиэк)|Кэбээйи нэһилиэгэр]] [[Романова Екатерина Назаровна|Екатерина Назарова]] — саха итэҕэлин, сиэрин-туомун үөрэтэр чинчийээччи, устуоруйа билимин дуоктара. * [[1964]] — Сунтаар [[Түбэй (Сунтаар улууһа)|Түбэй]]игэр [[Сайа]], бэйиэт, Саха норуодунай бэйиэтэ. * [[1975 сыл|1975]] — [[Данилова Майя Андреевна|Майя Данилова]], СӨ Ил Дарханын сүбэһитэ, СӨ үтүөлээх экэнэмииһэ, СӨ экэниэмикэтин уонна промышленоска бэлиитикэтин туйгуна. == Өлбүттэр == * [[1982]] — [[Чиряев Гавриил Иосифович|Гаврил Чиряев]], баартыйа уонна ил диэйэтэлэ. 1965—1982 сыллардаахха ССКП Саха обкомун бастакы сэкирэтээрэ. Бүлүү [[Кыадаҥда (Бүлүү улууһа)|Кыадаҥдатыттан]] төрүттээх, дьоппуон Квантун аармыйатын урусхаллааһыҥҥа кыттыбыт эппиһиэр, аармыйаҕа 7 сыл сулууспалаабыт. Саха сирин 17 сыл устата салайбыт кэмин устуоруктар саамай нуһараҥ кэминэн ааттыыллар. Бу кэми кытта балысхан сайдыыны ситимнииллэр, [[Бүлүүтээҕи ГЭС|Бүлүүгэ ГЭС]] тутуллубута, хостуур промышленность күүскэ сайдыбыта. Кини баар буолан 1979 сыллааҕы саха устудьуоннарын хамсааһыннара сиэллэммэккэ-кутуруктаммакка ааспыта, үөрэх миниистирин [[Шарин Николай Иванович|Шарины]] өйөөбүтүн түмүгэр үөһэттэн дьаһал туолбакка, саха тыла оскуолаҕа хаалбыта. 58 сааһыгар сылдьан Москубаҕа ыалдьан өлбүтэ. * [[2010]] — Дьокуускай уонна Лиэнискэй эпиискэбэ [[Зосима (эпиискэп)|Зосима]] (12.09.1963 төр.). Өлбүтүн кэннэ Дьокуускай Ытык киһитин аата иҥэриллибитэ<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[2024]] — [[Филиппов Лазарь Степанович]] — Саха сирин биллиилээх ил, баартыйа уонна түмэт дьайыксыта, ХИФУ бэрэпиэссэрэ, бөлүһүөпүйэ билимин дуоктара. СӨ норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, РФ нефтегазовай комплексын ытык үлэһитэ {{ыйдар}} [[Категория:ыам ыйын 9]] 1vu3rdqr68hzg06b2ycmp7r5eige9jf 2010 сыл 0 15012 429515 429508 2026-06-23T23:07:58Z Ojkhol 24881 /* Олунньу */ 429515 wikitext text/x-wiki {{Сыллар|2010}} '''2010''' сыл. == Туох буолбута == === Тохсунньу === * [[Тохсунньу 4]] — [[Дубай]]га үөрүүлээх быһыыга-майгыга аан дойду саамай үрдүк тутуута, [[Бурдж-Халифа]], аһыллыбыт. * [[Тохсунньу 12]]  ** [[Гаити]]га улахан [[сир хамсааһына]] буолбут. Түмүгэр 220 000-тан 300 000-ҕа дылы киһи өлбүт, Гаити киин куоратын [[Порт-о-Пренс]] үксэ урусхалламмыт. ** Дьокуускайга Саха Өрөспүүбүлүкэтин прокуратуратын түмэлин арыйбыттар<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=261|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Тохсунньу 14]] — [[Йиэмэн|Йемен]] "Аль-Каида" диэн террор тэрийэр бөлөххө аһаҕас сэриини биллэрбит. * [[Тохсунньу 19]] — Арассыыйа бэрэсидьиэнэ [[Дмитрий Медведев]] ыйааҕынан, [[Арассыыйа федераальнай уокуруктара|федеральнай уокуруктар]] ахсааннара уларыйбыт (8 буолбут), Соҕуруу федеральнай уокурук састаабыттан Хотугу Кавказтааҕы федеральнай уокурук туспа араарыллыбыт. * [[Тохсунньу 24]] — [[Саха тыйаатыра|Саха тыйаатырыгар]] [[Кындыл Уйбаан]] 80 сааһыгар аналлаах поэзия киэһэтэ ыытыллыбыт. Тэрээһин режиссера — Матрена Корнилова. 1960—1970 сс. тыйаатыр ''[[Потапов Федот Федотович|Сөдүөт Потапов]] уонна Кындыл Уйбаан тыйаатыра'' диэн аатынан биллэрэ. * [[Тохсунньу 27]] — [[Сан-Франциско]]ҕа [[Apple]] хампаанньа тойоно [[Стив Джобс]] [[iPad]] диэн планшет көмпүүтэри көрдөрбүт. === Олунньу === * [[Олунньу 18]] — [[WikiLeaks]] ''Челси Мэннинг'' диэн аатынан биллэр киһиттэн ылбыт сүүһүнэн тыһыынча кистэлэҥ докумуоннарыттан бастакытын бэчээккэ таһаарбыт. * [[Олунньу 25]] — [[Кыым (хаһыат)|«Кыым» хаһыат]] «Издание на национальном языке» номинацияҕа «Тираж — рекорд года-2009» Арассыыйа бириэмийэтин туппут. * [[Олунньу 27]] — [[Чиили]] киин оройуоннарыгар 8,8 бааллаах сир хамсааһына буолбут, 500-тэн тахса киһи ҕлбүт, тыһыынчанан дьон эмсэҕэлээбиттэр. Бу сир хамсааһыныттан саҕаламмыт [[цунами]] сотору кэминэн Гавайи арыыларыгар тиийбитэ. * [[Олунньу 28]] — [[Ванкувер]]га (Канаада) Кыһыҥҥы Олимпиада сабыллыбыт. Олимпиада былааҕа Сочи куоракка бэриллибит. === Кулун тутар === * [[Кулун тутар 9]] — [[Ииндийэ]]ҕэ дойду [[түмэн]]ин кырата үс гыммыт биирэ дьахталлартан туруохтааҕын туһунан сокуон ылыныллыбыт. * [[Кулун тутар 20]] — [[Эйафьадлайокудль]] вулкан эстиитэ саҕаламмыт. Муус устар 14 күнүгэр эстии күүһүрбүтэ. * [[Кулун тутар 29]] — Москуба метротугар икки терракт буолбут, 40 киһи өлбүт, олор истэригэр Дьокуускай олохтооҕо. === Муус устар === * Муус устар — "Беркакит-Томмот-Дьокуускай" тимир суол Алдан уонна Хаҥалас улууһун кирбиилэрин куоһарбыт. * [[Муус устар 3]] — [[Apple|Apple Inc.]] хампаанньа бастакы iPad планшетын таһаарбыт. * [[Муус устар 6]] — [[2010 Кыргызстан өрөбөлүүссүйэтэ|Кыргызстааҥҥа өрөбөлүүссүйэ]] саҕаламмыт. Дойду бэрэсидьиэнин Курманбек Бакиев ыыппыт бэлиитикэтин утаран Талас куоракка дьон уулуссаҕа тахсыбыт. Сарсыныгар муус устар 7 күнүгэр айдаан Бишкекка тарҕаммыта. Бырачыастааччылар полициялыын кыргыhыылара буолбута. 74 киhи өлбүтэ уонна 400 эчэйбитэ биллэр. Токмок, Нарын уонна Ысык Күөл куораттарга айдааннар эмиэ буолбуттара. Бакиев Бишкектан күрээбитэ. Оппозиция басханнара саҥа дьаhалта тэрийэллэр, дьаhалта баhылыгынан урукку омук миниистирэ Роза Отунбаева буолар. * Муус устар 6 — Кытайга [[Xiaomi]] хампаанньа тэриллибит. * [[Муус устар 7]] — Кыргыстааҥҥа иккис өрөбүүлүссүйэ буолбут. * [[Муус устар 10]] **түөрт үрдүк үөрэх кыһатыттан холбонон [[Уһук Илиннээҕи бэдэрээлинэй университет]] тэриллибит — Японияҕа аккредитациялаах Арассыыйа соҕотох үөрэх кыһата. ** [[Смоленскай]] аттыгар Ту-154 саахалыгар 96 киһи өлбүт, олор истэригэр Польша бэрэсидьиэнэ [[Лех Качиньски]] уонна Польша атын салайааччылара. * [[Муус устар 14]] — Исландияҕа [[Эйафьадлайокудль]] вулкаан эстиитэ күүһүрбүтэ. === Ыам ыйа === * [[Ыам ыйын 9]] — [[Кемерово уобалаһа|Кемерово уобалаһыгар]] Распадскай шаахтаҕа [[Метан|метан]] эстибит. * [[Ыам ыйын 15]] — 16 саастаах [[Австралия]] кыыһа Джессика Уотсон Сири соҕотоҕун тохтообокко устан эргийбит саамай эдэр киһи буолбут. 10 миэтэрэ уһуннаах парустаах оҥочото Сиднейтэн 2009 сыл алтынньы 18 күнүгэр тахсыбыт, 201 күн устата экватор соҕуруу өттүнэн устан (Антлантикаҕа экваторы быһа охсубут) төттөрү бу күн кэлбит. Австралия Улахан хомотугар күүстээх тыалга түбэһэ сылдьыбыт, мачтата үстэ ууга охсуллубут, долгуннар үрдүктэрэ 12 миэтэрэҕэ тиийэр эбит. Кыыс устарын тухары оҥочотун өрөмүөнүн туораттан көмөтө суох бэйэтэ оҥорбут. Кэлбитэ үс хонон баран кыыс 17 сааһын бэлиэтээбит. * [[Ыам ыйын 19]] — [[Таиланд]] сэбилэниилээх күүстэрэ диктатуураны утары өрө турууну хам баттаабыттар, өрө туруу баһылыктара бэринэргэ күһэллибиттэр. * [[Ыам ыйын 31]] — СӨ иккис бэрэсидьиэнэ [[Вячеслав Штыров]] эмискэ дуоһунаһыттан барбыт, бэрэсидьиэн эбээһинэһин толорооччунан [[Борисов Егор Афанасьевич|Егор Борисов]] буолбут. === Бэс ыйа === * [[Бэс ыйын 13]] — Устуоруйаҕа бастакытын [[астероид]] кыырпаҕын аҕалбыт [[Дьоппуон]] космическэй аппарата [[Хаябуса]] сэттэ сыллаах миссия кэнниттэн [[Сир]]гэ төннөн кэлэн, Австралияҕа түспүт. * [[Бэс ыйын 17]] — [[Егор Борисов]] [[Саха Өрөспүүбүлүкэтэ|Саха Өрөспүүбүлүкэтин]] бэрэсидьиэнэ буолбут. Бу иннинэ биллибэт төрүөтүнэн [[Вячеслав Штыров]] бэрэсидьиэн дуоһунаһыттан батыммыта, Егор Борисовы ол саҕанааҕы Арассыыйа бэрэсидьиэнэ [[Дмитрий Медведев]] быстах кэмҥэ эбээһинэһи толорооччунан анаабыта, онтон бу күн [[Ил Түмэн]] бигэргэппитэ (куоластаабыт 68 дьокутааттан 61 куолаһынан). === От ыйа === * [[От ыйын 25]] — Викиликс ({{lang-en|WikiLeaks}}) [[Афганистаан]] сэриитин туһунан кистэлэҥ докуомуоннары бэчээттээбит. Бу [[Америка Холбоһуктаах Штааттара|АХШ]] устуоруйатыгар байыаннай кистэлэҥ ордук бөдөҥ бычалыйыыыта этэ. * [[От ыйын 29]] — [[Өймөкөөн улууһа|Өймөкөөҥҥө]] куйаас буолан температура +34,6 тиийбит. Урут хаһан да дойдуга маннык итии бэлиэтэнэ илигэ. === Атырдьах ыйа === * [[Атырдьах ыйын 3]] — [[Пакистаан|Пакистааҥҥа]] [[Карачи]] куоракка бэлиитиги өлөрүү кэнниттэн бөдөҥ дьалхаан саҕаламмыт, ол түмүгэр 85-тэн итэҕэһэ суох киһи өлбүт, хоромньу 17 миллиард Пакистаан рупиятыгар тиийбит (200 мөл. АХШ дуоллара). * [[Атырдьах ыйын 6]] — [[Ииндийэ]] [[Джамму уонна Кашмир |Джамму уонна Кашмир]] штаатыгар бөдөҥ халаан буолбутун түмүгэр 71 куораты уу ылбыт, кырата 255 киһи өлбүт. * [[Атырдьах ыйын 8]] — [[Кытай Дьон Өрөспүүбүлүкэтэ|Кытай]]га дохсун ардах кэмигэр хайа тааһа халҕаһалыы түһэн [[Ганьсу]] провинцияҕа 1400 киһи өлбүт. === Балаҕан ыйа === * [[Балаҕан ыйын 10]] — [[Москуба]]ҕа [[Лебедев Виктор Николаевич|Виктор Лебедев]] 55 кг диэри ыйааһыҥҥа [[көҥүл тустуу]]га аан дойду чөмпүйүөнэ буолбут. * [[Балаҕан ыйын 14]] — [[Франция]] сенаата дьахталлар дьон сылдьар сиригэр паранджа, чадра уонна никаб кэтэллэрин бобор сокуону бигэргэппит. * [[Балаҕан ыйын 25]] — "Беркакит-Томмот-Дьокуускай" тимир суол [[Күөрдэм (Хаҥалас улууһа)|Күөрдэм]] ыстаансыйатыгар үөрүүлээх быһыыга-майгыга тимир суол "үрүҥ көмүс" тиһилигэ ууруллубут. Бу иннинэ муус устарга тимир суол тутуута Алдан уонна Хаҥалас улууһун кирбиилэрин ааспыта. === Алтынньы === * [[Алтынньы 6]] — [[Инстаграм]] диэн хаартысканы уонна видеону тарҕатар, ону кытары [[түмэт-ситим]] өҥөтүн оҥорор сиэрбис төрүттэммит. * [[Алтынньы 14]] — Бүтүн Арассыыйатааҕы 2010 сыллааҕы биэрэпис саҕаламмыт. === Ахсынньы === * [[Ахсынньы 11]] — Москубаҕа «[[Архнадзор]]» диэн түмэт-тэрилтэ "Арассыыйа Федерациятын норуоттарын култуураларын утумун туһунан" ({{lang-ru|«О культурном наследии народов Российской Федерации»}}) сокуону уларытары утаран миитин тэрийбит. Бу уларытыы архитектура мэҥэлэрин алдьатары көҥүллүүр этэ. Маннык миитиннэр Арассыыйа элбэх куораттарыгар буолбуттар. * [[Ахсынньы 17]] — [[Тунис]]ка Мохамед Буазизи диэн ырыынак атыыһыта бэйэтин уматыммыт. Мантан сылтаан улахан бырачыастар тоҕо тардылыбыттара, Тунис өрөбөлүүссүйэтэ уонна ''[[Арабтар|Арааб]] сааһа'' саҕаламмыттара. * [[Ахсынньы 19]] — [[Минскай|Минскэй]]гэ бэрэсидьиэн быыбарын күнүгэр оппозиция аахсыйатын хам баттаабыттар. == Төрөөбүттэр == == Өлбүттэр == * [[Розинская Полина Константиновна]] (28.08.1912—2010) — саха норуодунай артыыһа. * [[Тохсунньу 1]] — [[Захарова Вера Кирилловна|Вера Захарова]] (12.071.1920 төр.) — саха бастакы дьахтар лүөччүгэ, Иккис аан дойду сэриитин кыттыылааҕа. "Үстэ өлбүттэр" диэн репрессияламмыт дьон туһунан кинигэ ааптара, аҕатын Чурапчыттан төрүттээх учуутал идэлээх Кирилл Захаровы сэрии кэмигэр "ыраахтааҕы саҕана сахалары сэриигэ ыыппатахтара" диэтэ диэн хаайаннар, онно өлбүтэ. * [[Тохсунньу 3]] — [[Кашин Виталий Александрович]] (08.03.1946 төр.) — археолог, устуоруйа билимин хандьыдаата. * [[Тохсунньу 13]] — [[Николаева Надежда Николаевна|Надежда Николаева]] — учуонай, музыковед, хандьыдаакка диссэртээссийэтэ [[Олоҥхо|олоҥхоҕо]] уонна саха оператын олоҕуруутугар анаммыта. * [[Олунньу 11]] — [[Дмитриев Роман Михайлович]] — көҥүл тустууга Олимпиада чөмпүйүөнэ * [[Ыам ыйын 9]] — Дьокуускай уонна Лиэнискэй эпиискэбэ [[Зосима (эпиискэп)|Зосима]] (12.09.1963 төр.). Өлбүтүн кэннэ Дьокуускай Ытык киһитин аата иҥэриллибитэ<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Ыам ыйын 16]] — Элгээйиттэн төрүттээх композитор [[Самойлов Аркадий Васильевич|Аркадий Самойлов]] өлбүт (1948 төр.), Арассыыйа композитордарын Сойууһун чилиэнэ, [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин ускуустубатын үтүөлээх диэйэтэлэ]]. * [[Ыам ыйын 23]] — [[Ангелина Файрушина]] — саха ырыаһыта, ырыа суруйааччыта * [[Бэс ыйын 1]] — [[Андрей Вознесенскай]] (1933 с.т.), бэйиэт уонна прозаик, ССРС Судаарыстыбаннай бириэмиэйтин лауреата. * [[Бэс ыйын 2]] — [[Докалова Надежда Петровна]] (1957 с. төрөөбүт), хотугу норуоттар ырыаларын айааччы уонна ырыаһыт. * [[От ыйын 9]] — [[Роббек Василий Афанасьевич|Василий Роббек]] — Саха Өрөспүүбүлүкэтин наукатын Академиятын академика, тыл үөрэҕин билимнэрин доктора, [[Хотугу аҕыйах ахсааннаах норуоттар кыһалҕаларын Института|Хотугу аҕыйах ахсааннаах норуоттар кыһалҕаларын Институтун]] төрүттээччилэртэн биирдэстэрэ, 1992 сылтан 2008 сыллаахха диэри салайбыта. * [[От ыйын 13]] — [[Берестов Николай Савельевич]] (1932 — 2010), композитор. * [[От ыйын 18]] — [[Рыбаковскай Эдуард Михайлович]] (20.08.1927—18.07.2010) — биллиилээх суруналыыс. * [[Атырдьах ыйын 24]] — [[Сатоси Кон]] — анимацияҕа үлэлээбит [[дьоппуон]] режиссера. * [[Балаҕан ыйын 6]] — [[Еремисов Михаил Николаевич]] - сүүрүк-спортсмен, марафонец. * [[Балаҕан ыйын 9]] — [[Харитонов Николай Иванович |Харитонов Николай Иванович (Чуор)]] (02.06.1935—09.09.2010) — бэйиэт, литэрэтиирэни ырытааччы. * [[Балаҕан ыйын 9]] — Хайа Хотугу институтун дириэктэрэ [[Новопашин Михаил Дмитриевич|Михаил Новопашин]] (29.04.1946 төр.)<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Алтынньы 24]] — [[Алексеев Егор Егорович|Егор Алексеев]] — аатырбыт саха устуоруга, публицист, СӨ билимин үтүөлээх диэйэтэлэ, Кулаковскай аатынан судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, Нам, Таатта, Үөһээ Бүлүү, Ньурба улуустарын, Бүлүүчээн нэһилиэгин ытык олохтооҕо. * [[Сэтинньи 2]] — ГЧИ дириэктэрэ [[Алексеев Николай Алексеевич|Николай Алексеев]] (29.01.1938 төр.)<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Сэтинньи 6]] — [[Гаврилова Мария Кузьминична]], география доктора, СӨ Наукаларын академиятын академига * [[Сэтинньи 6]] — СӨ Норуодунай бэйиэтэ [[Тарасов Савва Иванович|Савва Тарасов]] (25.04.1934 төр.)<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Сэтинньи 14]] — [[Ефимов Моисей Дмитриевич|Моисей Ефимов]] — Саха норуодунай бэйиэтэ. Түөрт уонтан тахса сахалыы, нууччалыы тахсыбыт хоһоон хомуурунньугун ааптара. Хас да хомуурунньуга атын омук тылынан тахсыбыта. [[Категория:2010| ]] bcfoiof9kvmma2f65skap8td3sqm88g 429517 429515 2026-06-23T23:13:19Z Ojkhol 24881 /* Кулун тутар */ 429517 wikitext text/x-wiki {{Сыллар|2010}} '''2010''' сыл. == Туох буолбута == === Тохсунньу === * [[Тохсунньу 4]] — [[Дубай]]га үөрүүлээх быһыыга-майгыга аан дойду саамай үрдүк тутуута, [[Бурдж-Халифа]], аһыллыбыт. * [[Тохсунньу 12]]  ** [[Гаити]]га улахан [[сир хамсааһына]] буолбут. Түмүгэр 220 000-тан 300 000-ҕа дылы киһи өлбүт, Гаити киин куоратын [[Порт-о-Пренс]] үксэ урусхалламмыт. ** Дьокуускайга Саха Өрөспүүбүлүкэтин прокуратуратын түмэлин арыйбыттар<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=261|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Тохсунньу 14]] — [[Йиэмэн|Йемен]] "Аль-Каида" диэн террор тэрийэр бөлөххө аһаҕас сэриини биллэрбит. * [[Тохсунньу 19]] — Арассыыйа бэрэсидьиэнэ [[Дмитрий Медведев]] ыйааҕынан, [[Арассыыйа федераальнай уокуруктара|федеральнай уокуруктар]] ахсааннара уларыйбыт (8 буолбут), Соҕуруу федеральнай уокурук састаабыттан Хотугу Кавказтааҕы федеральнай уокурук туспа араарыллыбыт. * [[Тохсунньу 24]] — [[Саха тыйаатыра|Саха тыйаатырыгар]] [[Кындыл Уйбаан]] 80 сааһыгар аналлаах поэзия киэһэтэ ыытыллыбыт. Тэрээһин режиссера — Матрена Корнилова. 1960—1970 сс. тыйаатыр ''[[Потапов Федот Федотович|Сөдүөт Потапов]] уонна Кындыл Уйбаан тыйаатыра'' диэн аатынан биллэрэ. * [[Тохсунньу 27]] — [[Сан-Франциско]]ҕа [[Apple]] хампаанньа тойоно [[Стив Джобс]] [[iPad]] диэн планшет көмпүүтэри көрдөрбүт. === Олунньу === * [[Олунньу 18]] — [[WikiLeaks]] ''Челси Мэннинг'' диэн аатынан биллэр киһиттэн ылбыт сүүһүнэн тыһыынча кистэлэҥ докумуоннарыттан бастакытын бэчээккэ таһаарбыт. * [[Олунньу 25]] — [[Кыым (хаһыат)|«Кыым» хаһыат]] «Издание на национальном языке» номинацияҕа «Тираж — рекорд года-2009» Арассыыйа бириэмийэтин туппут. * [[Олунньу 27]] — [[Чиили]] киин оройуоннарыгар 8,8 бааллаах сир хамсааһына буолбут, 500-тэн тахса киһи ҕлбүт, тыһыынчанан дьон эмсэҕэлээбиттэр. Бу сир хамсааһыныттан саҕаламмыт [[цунами]] сотору кэминэн Гавайи арыыларыгар тиийбитэ. * [[Олунньу 28]] — [[Ванкувер]]га (Канаада) Кыһыҥҥы Олимпиада сабыллыбыт. Олимпиада былааҕа Сочи куоракка бэриллибит. === Кулун тутар === * [[Кулун тутар 9]] — [[Ииндийэ]]ҕэ дойду [[түмэн]]ин кырата үс гыммыт биирэ дьахталлартан туруохтааҕын туһунан сокуон ылыныллыбыт. * [[Кулун тутар 20]] — [[Эйафьадлайокудль]] вулкан эстиитэ саҕаламмыт. Муус устар 14 күнүгэр эстии күүһүрбүтэ. * [[Кулун тутар 25]] — [[Кулун тутар 27|27]] — Саха сиригэр норуот тыйаатырдара үөскээбиттэрэ 50 сылын көрсө өрөспүүбүлүкэтээҕи тыйаатырдар бэстибээллэрэ ыытыллыбыт. * [[Кулун тутар 29]] — Москуба метротугар икки терракт буолбут, 40 киһи өлбүт, олор истэригэр Дьокуускай олохтооҕо. === Муус устар === * Муус устар — "Беркакит-Томмот-Дьокуускай" тимир суол Алдан уонна Хаҥалас улууһун кирбиилэрин куоһарбыт. * [[Муус устар 3]] — [[Apple|Apple Inc.]] хампаанньа бастакы iPad планшетын таһаарбыт. * [[Муус устар 6]] — [[2010 Кыргызстан өрөбөлүүссүйэтэ|Кыргызстааҥҥа өрөбөлүүссүйэ]] саҕаламмыт. Дойду бэрэсидьиэнин Курманбек Бакиев ыыппыт бэлиитикэтин утаран Талас куоракка дьон уулуссаҕа тахсыбыт. Сарсыныгар муус устар 7 күнүгэр айдаан Бишкекка тарҕаммыта. Бырачыастааччылар полициялыын кыргыhыылара буолбута. 74 киhи өлбүтэ уонна 400 эчэйбитэ биллэр. Токмок, Нарын уонна Ысык Күөл куораттарга айдааннар эмиэ буолбуттара. Бакиев Бишкектан күрээбитэ. Оппозиция басханнара саҥа дьаhалта тэрийэллэр, дьаhалта баhылыгынан урукку омук миниистирэ Роза Отунбаева буолар. * Муус устар 6 — Кытайга [[Xiaomi]] хампаанньа тэриллибит. * [[Муус устар 7]] — Кыргыстааҥҥа иккис өрөбүүлүссүйэ буолбут. * [[Муус устар 10]] **түөрт үрдүк үөрэх кыһатыттан холбонон [[Уһук Илиннээҕи бэдэрээлинэй университет]] тэриллибит — Японияҕа аккредитациялаах Арассыыйа соҕотох үөрэх кыһата. ** [[Смоленскай]] аттыгар Ту-154 саахалыгар 96 киһи өлбүт, олор истэригэр Польша бэрэсидьиэнэ [[Лех Качиньски]] уонна Польша атын салайааччылара. * [[Муус устар 14]] — Исландияҕа [[Эйафьадлайокудль]] вулкаан эстиитэ күүһүрбүтэ. === Ыам ыйа === * [[Ыам ыйын 9]] — [[Кемерово уобалаһа|Кемерово уобалаһыгар]] Распадскай шаахтаҕа [[Метан|метан]] эстибит. * [[Ыам ыйын 15]] — 16 саастаах [[Австралия]] кыыһа Джессика Уотсон Сири соҕотоҕун тохтообокко устан эргийбит саамай эдэр киһи буолбут. 10 миэтэрэ уһуннаах парустаах оҥочото Сиднейтэн 2009 сыл алтынньы 18 күнүгэр тахсыбыт, 201 күн устата экватор соҕуруу өттүнэн устан (Антлантикаҕа экваторы быһа охсубут) төттөрү бу күн кэлбит. Австралия Улахан хомотугар күүстээх тыалга түбэһэ сылдьыбыт, мачтата үстэ ууга охсуллубут, долгуннар үрдүктэрэ 12 миэтэрэҕэ тиийэр эбит. Кыыс устарын тухары оҥочотун өрөмүөнүн туораттан көмөтө суох бэйэтэ оҥорбут. Кэлбитэ үс хонон баран кыыс 17 сааһын бэлиэтээбит. * [[Ыам ыйын 19]] — [[Таиланд]] сэбилэниилээх күүстэрэ диктатуураны утары өрө турууну хам баттаабыттар, өрө туруу баһылыктара бэринэргэ күһэллибиттэр. * [[Ыам ыйын 31]] — СӨ иккис бэрэсидьиэнэ [[Вячеслав Штыров]] эмискэ дуоһунаһыттан барбыт, бэрэсидьиэн эбээһинэһин толорооччунан [[Борисов Егор Афанасьевич|Егор Борисов]] буолбут. === Бэс ыйа === * [[Бэс ыйын 13]] — Устуоруйаҕа бастакытын [[астероид]] кыырпаҕын аҕалбыт [[Дьоппуон]] космическэй аппарата [[Хаябуса]] сэттэ сыллаах миссия кэнниттэн [[Сир]]гэ төннөн кэлэн, Австралияҕа түспүт. * [[Бэс ыйын 17]] — [[Егор Борисов]] [[Саха Өрөспүүбүлүкэтэ|Саха Өрөспүүбүлүкэтин]] бэрэсидьиэнэ буолбут. Бу иннинэ биллибэт төрүөтүнэн [[Вячеслав Штыров]] бэрэсидьиэн дуоһунаһыттан батыммыта, Егор Борисовы ол саҕанааҕы Арассыыйа бэрэсидьиэнэ [[Дмитрий Медведев]] быстах кэмҥэ эбээһинэһи толорооччунан анаабыта, онтон бу күн [[Ил Түмэн]] бигэргэппитэ (куоластаабыт 68 дьокутааттан 61 куолаһынан). === От ыйа === * [[От ыйын 25]] — Викиликс ({{lang-en|WikiLeaks}}) [[Афганистаан]] сэриитин туһунан кистэлэҥ докуомуоннары бэчээттээбит. Бу [[Америка Холбоһуктаах Штааттара|АХШ]] устуоруйатыгар байыаннай кистэлэҥ ордук бөдөҥ бычалыйыыыта этэ. * [[От ыйын 29]] — [[Өймөкөөн улууһа|Өймөкөөҥҥө]] куйаас буолан температура +34,6 тиийбит. Урут хаһан да дойдуга маннык итии бэлиэтэнэ илигэ. === Атырдьах ыйа === * [[Атырдьах ыйын 3]] — [[Пакистаан|Пакистааҥҥа]] [[Карачи]] куоракка бэлиитиги өлөрүү кэнниттэн бөдөҥ дьалхаан саҕаламмыт, ол түмүгэр 85-тэн итэҕэһэ суох киһи өлбүт, хоромньу 17 миллиард Пакистаан рупиятыгар тиийбит (200 мөл. АХШ дуоллара). * [[Атырдьах ыйын 6]] — [[Ииндийэ]] [[Джамму уонна Кашмир |Джамму уонна Кашмир]] штаатыгар бөдөҥ халаан буолбутун түмүгэр 71 куораты уу ылбыт, кырата 255 киһи өлбүт. * [[Атырдьах ыйын 8]] — [[Кытай Дьон Өрөспүүбүлүкэтэ|Кытай]]га дохсун ардах кэмигэр хайа тааһа халҕаһалыы түһэн [[Ганьсу]] провинцияҕа 1400 киһи өлбүт. === Балаҕан ыйа === * [[Балаҕан ыйын 10]] — [[Москуба]]ҕа [[Лебедев Виктор Николаевич|Виктор Лебедев]] 55 кг диэри ыйааһыҥҥа [[көҥүл тустуу]]га аан дойду чөмпүйүөнэ буолбут. * [[Балаҕан ыйын 14]] — [[Франция]] сенаата дьахталлар дьон сылдьар сиригэр паранджа, чадра уонна никаб кэтэллэрин бобор сокуону бигэргэппит. * [[Балаҕан ыйын 25]] — "Беркакит-Томмот-Дьокуускай" тимир суол [[Күөрдэм (Хаҥалас улууһа)|Күөрдэм]] ыстаансыйатыгар үөрүүлээх быһыыга-майгыга тимир суол "үрүҥ көмүс" тиһилигэ ууруллубут. Бу иннинэ муус устарга тимир суол тутуута Алдан уонна Хаҥалас улууһун кирбиилэрин ааспыта. === Алтынньы === * [[Алтынньы 6]] — [[Инстаграм]] диэн хаартысканы уонна видеону тарҕатар, ону кытары [[түмэт-ситим]] өҥөтүн оҥорор сиэрбис төрүттэммит. * [[Алтынньы 14]] — Бүтүн Арассыыйатааҕы 2010 сыллааҕы биэрэпис саҕаламмыт. === Ахсынньы === * [[Ахсынньы 11]] — Москубаҕа «[[Архнадзор]]» диэн түмэт-тэрилтэ "Арассыыйа Федерациятын норуоттарын култуураларын утумун туһунан" ({{lang-ru|«О культурном наследии народов Российской Федерации»}}) сокуону уларытары утаран миитин тэрийбит. Бу уларытыы архитектура мэҥэлэрин алдьатары көҥүллүүр этэ. Маннык миитиннэр Арассыыйа элбэх куораттарыгар буолбуттар. * [[Ахсынньы 17]] — [[Тунис]]ка Мохамед Буазизи диэн ырыынак атыыһыта бэйэтин уматыммыт. Мантан сылтаан улахан бырачыастар тоҕо тардылыбыттара, Тунис өрөбөлүүссүйэтэ уонна ''[[Арабтар|Арааб]] сааһа'' саҕаламмыттара. * [[Ахсынньы 19]] — [[Минскай|Минскэй]]гэ бэрэсидьиэн быыбарын күнүгэр оппозиция аахсыйатын хам баттаабыттар. == Төрөөбүттэр == == Өлбүттэр == * [[Розинская Полина Константиновна]] (28.08.1912—2010) — саха норуодунай артыыһа. * [[Тохсунньу 1]] — [[Захарова Вера Кирилловна|Вера Захарова]] (12.071.1920 төр.) — саха бастакы дьахтар лүөччүгэ, Иккис аан дойду сэриитин кыттыылааҕа. "Үстэ өлбүттэр" диэн репрессияламмыт дьон туһунан кинигэ ааптара, аҕатын Чурапчыттан төрүттээх учуутал идэлээх Кирилл Захаровы сэрии кэмигэр "ыраахтааҕы саҕана сахалары сэриигэ ыыппатахтара" диэтэ диэн хаайаннар, онно өлбүтэ. * [[Тохсунньу 3]] — [[Кашин Виталий Александрович]] (08.03.1946 төр.) — археолог, устуоруйа билимин хандьыдаата. * [[Тохсунньу 13]] — [[Николаева Надежда Николаевна|Надежда Николаева]] — учуонай, музыковед, хандьыдаакка диссэртээссийэтэ [[Олоҥхо|олоҥхоҕо]] уонна саха оператын олоҕуруутугар анаммыта. * [[Олунньу 11]] — [[Дмитриев Роман Михайлович]] — көҥүл тустууга Олимпиада чөмпүйүөнэ * [[Ыам ыйын 9]] — Дьокуускай уонна Лиэнискэй эпиискэбэ [[Зосима (эпиискэп)|Зосима]] (12.09.1963 төр.). Өлбүтүн кэннэ Дьокуускай Ытык киһитин аата иҥэриллибитэ<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Ыам ыйын 16]] — Элгээйиттэн төрүттээх композитор [[Самойлов Аркадий Васильевич|Аркадий Самойлов]] өлбүт (1948 төр.), Арассыыйа композитордарын Сойууһун чилиэнэ, [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин ускуустубатын үтүөлээх диэйэтэлэ]]. * [[Ыам ыйын 23]] — [[Ангелина Файрушина]] — саха ырыаһыта, ырыа суруйааччыта * [[Бэс ыйын 1]] — [[Андрей Вознесенскай]] (1933 с.т.), бэйиэт уонна прозаик, ССРС Судаарыстыбаннай бириэмиэйтин лауреата. * [[Бэс ыйын 2]] — [[Докалова Надежда Петровна]] (1957 с. төрөөбүт), хотугу норуоттар ырыаларын айааччы уонна ырыаһыт. * [[От ыйын 9]] — [[Роббек Василий Афанасьевич|Василий Роббек]] — Саха Өрөспүүбүлүкэтин наукатын Академиятын академика, тыл үөрэҕин билимнэрин доктора, [[Хотугу аҕыйах ахсааннаах норуоттар кыһалҕаларын Института|Хотугу аҕыйах ахсааннаах норуоттар кыһалҕаларын Институтун]] төрүттээччилэртэн биирдэстэрэ, 1992 сылтан 2008 сыллаахха диэри салайбыта. * [[От ыйын 13]] — [[Берестов Николай Савельевич]] (1932 — 2010), композитор. * [[От ыйын 18]] — [[Рыбаковскай Эдуард Михайлович]] (20.08.1927—18.07.2010) — биллиилээх суруналыыс. * [[Атырдьах ыйын 24]] — [[Сатоси Кон]] — анимацияҕа үлэлээбит [[дьоппуон]] режиссера. * [[Балаҕан ыйын 6]] — [[Еремисов Михаил Николаевич]] - сүүрүк-спортсмен, марафонец. * [[Балаҕан ыйын 9]] — [[Харитонов Николай Иванович |Харитонов Николай Иванович (Чуор)]] (02.06.1935—09.09.2010) — бэйиэт, литэрэтиирэни ырытааччы. * [[Балаҕан ыйын 9]] — Хайа Хотугу институтун дириэктэрэ [[Новопашин Михаил Дмитриевич|Михаил Новопашин]] (29.04.1946 төр.)<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Алтынньы 24]] — [[Алексеев Егор Егорович|Егор Алексеев]] — аатырбыт саха устуоруга, публицист, СӨ билимин үтүөлээх диэйэтэлэ, Кулаковскай аатынан судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, Нам, Таатта, Үөһээ Бүлүү, Ньурба улуустарын, Бүлүүчээн нэһилиэгин ытык олохтооҕо. * [[Сэтинньи 2]] — ГЧИ дириэктэрэ [[Алексеев Николай Алексеевич|Николай Алексеев]] (29.01.1938 төр.)<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Сэтинньи 6]] — [[Гаврилова Мария Кузьминична]], география доктора, СӨ Наукаларын академиятын академига * [[Сэтинньи 6]] — СӨ Норуодунай бэйиэтэ [[Тарасов Савва Иванович|Савва Тарасов]] (25.04.1934 төр.)<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Сэтинньи 14]] — [[Ефимов Моисей Дмитриевич|Моисей Ефимов]] — Саха норуодунай бэйиэтэ. Түөрт уонтан тахса сахалыы, нууччалыы тахсыбыт хоһоон хомуурунньугун ааптара. Хас да хомуурунньуга атын омук тылынан тахсыбыта. [[Категория:2010| ]] holzymmpfyu4cy0ety7vilqdvlbs6ti 429521 429517 2026-06-23T23:19:17Z Ojkhol 24881 /* Туох буолбута */ 429521 wikitext text/x-wiki {{Сыллар|2010}} '''2010''' сыл. == Туох буолбута == === Күнэ-ыйа чопчуланыахтаах === * [[Финляндия]] Билимин Акадьыамыйата "Sakha Ynaga - Cattle of the Yakuts" диэн кинигэни бэчээттээбит, онно MTT уонна Хельсинки университетын Александр институтун учуонайдара о4орбут саха ынаҕын генетикатын чинчийиитин түмүктэрэ киирбиттэр. === Тохсунньу === * [[Тохсунньу 4]] — [[Дубай]]га үөрүүлээх быһыыга-майгыга аан дойду саамай үрдүк тутуута, [[Бурдж-Халифа]], аһыллыбыт. * [[Тохсунньу 12]]  ** [[Гаити]]га улахан [[сир хамсааһына]] буолбут. Түмүгэр 220 000-тан 300 000-ҕа дылы киһи өлбүт, Гаити киин куоратын [[Порт-о-Пренс]] үксэ урусхалламмыт. ** Дьокуускайга Саха Өрөспүүбүлүкэтин прокуратуратын түмэлин арыйбыттар<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=261|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Тохсунньу 14]] — [[Йиэмэн|Йемен]] "Аль-Каида" диэн террор тэрийэр бөлөххө аһаҕас сэриини биллэрбит. * [[Тохсунньу 19]] — Арассыыйа бэрэсидьиэнэ [[Дмитрий Медведев]] ыйааҕынан, [[Арассыыйа федераальнай уокуруктара|федеральнай уокуруктар]] ахсааннара уларыйбыт (8 буолбут), Соҕуруу федеральнай уокурук састаабыттан Хотугу Кавказтааҕы федеральнай уокурук туспа араарыллыбыт. * [[Тохсунньу 24]] — [[Саха тыйаатыра|Саха тыйаатырыгар]] [[Кындыл Уйбаан]] 80 сааһыгар аналлаах поэзия киэһэтэ ыытыллыбыт. Тэрээһин режиссера — Матрена Корнилова. 1960—1970 сс. тыйаатыр ''[[Потапов Федот Федотович|Сөдүөт Потапов]] уонна Кындыл Уйбаан тыйаатыра'' диэн аатынан биллэрэ. * [[Тохсунньу 27]] — [[Сан-Франциско]]ҕа [[Apple]] хампаанньа тойоно [[Стив Джобс]] [[iPad]] диэн планшет көмпүүтэри көрдөрбүт. === Олунньу === * [[Олунньу 18]] — [[WikiLeaks]] ''Челси Мэннинг'' диэн аатынан биллэр киһиттэн ылбыт сүүһүнэн тыһыынча кистэлэҥ докумуоннарыттан бастакытын бэчээккэ таһаарбыт. * [[Олунньу 25]] — [[Кыым (хаһыат)|«Кыым» хаһыат]] «Издание на национальном языке» номинацияҕа «Тираж — рекорд года-2009» Арассыыйа бириэмийэтин туппут. * [[Олунньу 27]] — [[Чиили]] киин оройуоннарыгар 8,8 бааллаах сир хамсааһына буолбут, 500-тэн тахса киһи ҕлбүт, тыһыынчанан дьон эмсэҕэлээбиттэр. Бу сир хамсааһыныттан саҕаламмыт [[цунами]] сотору кэминэн Гавайи арыыларыгар тиийбитэ. * [[Олунньу 28]] — [[Ванкувер]]га (Канаада) Кыһыҥҥы Олимпиада сабыллыбыт. Олимпиада былааҕа Сочи куоракка бэриллибит. === Кулун тутар === * [[Кулун тутар 9]] — [[Ииндийэ]]ҕэ дойду [[түмэн]]ин кырата үс гыммыт биирэ дьахталлартан туруохтааҕын туһунан сокуон ылыныллыбыт. * [[Кулун тутар 20]] — [[Эйафьадлайокудль]] вулкан эстиитэ саҕаламмыт. Муус устар 14 күнүгэр эстии күүһүрбүтэ. * [[Кулун тутар 25]] — [[Кулун тутар 27|27]] — Саха сиригэр норуот тыйаатырдара үөскээбиттэрэ 50 сылын көрсө өрөспүүбүлүкэтээҕи тыйаатырдар бэстибээллэрэ ыытыллыбыт. * [[Кулун тутар 29]] — Москуба метротугар икки терракт буолбут, 40 киһи өлбүт, олор истэригэр Дьокуускай олохтооҕо. === Муус устар === * Муус устар — "Беркакит-Томмот-Дьокуускай" тимир суол Алдан уонна Хаҥалас улууһун кирбиилэрин куоһарбыт. * [[Муус устар 3]] — [[Apple|Apple Inc.]] хампаанньа бастакы iPad планшетын таһаарбыт. * [[Муус устар 6]] — [[2010 Кыргызстан өрөбөлүүссүйэтэ|Кыргызстааҥҥа өрөбөлүүссүйэ]] саҕаламмыт. Дойду бэрэсидьиэнин Курманбек Бакиев ыыппыт бэлиитикэтин утаран Талас куоракка дьон уулуссаҕа тахсыбыт. Сарсыныгар муус устар 7 күнүгэр айдаан Бишкекка тарҕаммыта. Бырачыастааччылар полициялыын кыргыhыылара буолбута. 74 киhи өлбүтэ уонна 400 эчэйбитэ биллэр. Токмок, Нарын уонна Ысык Күөл куораттарга айдааннар эмиэ буолбуттара. Бакиев Бишкектан күрээбитэ. Оппозиция басханнара саҥа дьаhалта тэрийэллэр, дьаhалта баhылыгынан урукку омук миниистирэ Роза Отунбаева буолар. * Муус устар 6 — Кытайга [[Xiaomi]] хампаанньа тэриллибит. * [[Муус устар 7]] — Кыргыстааҥҥа иккис өрөбүүлүссүйэ буолбут. * [[Муус устар 10]] **түөрт үрдүк үөрэх кыһатыттан холбонон [[Уһук Илиннээҕи бэдэрээлинэй университет]] тэриллибит — Японияҕа аккредитациялаах Арассыыйа соҕотох үөрэх кыһата. ** [[Смоленскай]] аттыгар Ту-154 саахалыгар 96 киһи өлбүт, олор истэригэр Польша бэрэсидьиэнэ [[Лех Качиньски]] уонна Польша атын салайааччылара. * [[Муус устар 14]] — Исландияҕа [[Эйафьадлайокудль]] вулкаан эстиитэ күүһүрбүтэ. === Ыам ыйа === * [[Ыам ыйын 9]] — [[Кемерово уобалаһа|Кемерово уобалаһыгар]] Распадскай шаахтаҕа [[Метан|метан]] эстибит. * [[Ыам ыйын 15]] — 16 саастаах [[Австралия]] кыыһа Джессика Уотсон Сири соҕотоҕун тохтообокко устан эргийбит саамай эдэр киһи буолбут. 10 миэтэрэ уһуннаах парустаах оҥочото Сиднейтэн 2009 сыл алтынньы 18 күнүгэр тахсыбыт, 201 күн устата экватор соҕуруу өттүнэн устан (Антлантикаҕа экваторы быһа охсубут) төттөрү бу күн кэлбит. Австралия Улахан хомотугар күүстээх тыалга түбэһэ сылдьыбыт, мачтата үстэ ууга охсуллубут, долгуннар үрдүктэрэ 12 миэтэрэҕэ тиийэр эбит. Кыыс устарын тухары оҥочотун өрөмүөнүн туораттан көмөтө суох бэйэтэ оҥорбут. Кэлбитэ үс хонон баран кыыс 17 сааһын бэлиэтээбит. * [[Ыам ыйын 19]] — [[Таиланд]] сэбилэниилээх күүстэрэ диктатуураны утары өрө турууну хам баттаабыттар, өрө туруу баһылыктара бэринэргэ күһэллибиттэр. * [[Ыам ыйын 31]] — СӨ иккис бэрэсидьиэнэ [[Вячеслав Штыров]] эмискэ дуоһунаһыттан барбыт, бэрэсидьиэн эбээһинэһин толорооччунан [[Борисов Егор Афанасьевич|Егор Борисов]] буолбут. === Бэс ыйа === * [[Бэс ыйын 13]] — Устуоруйаҕа бастакытын [[астероид]] кыырпаҕын аҕалбыт [[Дьоппуон]] космическэй аппарата [[Хаябуса]] сэттэ сыллаах миссия кэнниттэн [[Сир]]гэ төннөн кэлэн, Австралияҕа түспүт. * [[Бэс ыйын 17]] — [[Егор Борисов]] [[Саха Өрөспүүбүлүкэтэ|Саха Өрөспүүбүлүкэтин]] бэрэсидьиэнэ буолбут. Бу иннинэ биллибэт төрүөтүнэн [[Вячеслав Штыров]] бэрэсидьиэн дуоһунаһыттан батыммыта, Егор Борисовы ол саҕанааҕы Арассыыйа бэрэсидьиэнэ [[Дмитрий Медведев]] быстах кэмҥэ эбээһинэһи толорооччунан анаабыта, онтон бу күн [[Ил Түмэн]] бигэргэппитэ (куоластаабыт 68 дьокутааттан 61 куолаһынан). === От ыйа === * [[От ыйын 25]] — Викиликс ({{lang-en|WikiLeaks}}) [[Афганистаан]] сэриитин туһунан кистэлэҥ докуомуоннары бэчээттээбит. Бу [[Америка Холбоһуктаах Штааттара|АХШ]] устуоруйатыгар байыаннай кистэлэҥ ордук бөдөҥ бычалыйыыыта этэ. * [[От ыйын 29]] — [[Өймөкөөн улууһа|Өймөкөөҥҥө]] куйаас буолан температура +34,6 тиийбит. Урут хаһан да дойдуга маннык итии бэлиэтэнэ илигэ. === Атырдьах ыйа === * [[Атырдьах ыйын 3]] — [[Пакистаан|Пакистааҥҥа]] [[Карачи]] куоракка бэлиитиги өлөрүү кэнниттэн бөдөҥ дьалхаан саҕаламмыт, ол түмүгэр 85-тэн итэҕэһэ суох киһи өлбүт, хоромньу 17 миллиард Пакистаан рупиятыгар тиийбит (200 мөл. АХШ дуоллара). * [[Атырдьах ыйын 6]] — [[Ииндийэ]] [[Джамму уонна Кашмир |Джамму уонна Кашмир]] штаатыгар бөдөҥ халаан буолбутун түмүгэр 71 куораты уу ылбыт, кырата 255 киһи өлбүт. * [[Атырдьах ыйын 8]] — [[Кытай Дьон Өрөспүүбүлүкэтэ|Кытай]]га дохсун ардах кэмигэр хайа тааһа халҕаһалыы түһэн [[Ганьсу]] провинцияҕа 1400 киһи өлбүт. === Балаҕан ыйа === * [[Балаҕан ыйын 10]] — [[Москуба]]ҕа [[Лебедев Виктор Николаевич|Виктор Лебедев]] 55 кг диэри ыйааһыҥҥа [[көҥүл тустуу]]га аан дойду чөмпүйүөнэ буолбут. * [[Балаҕан ыйын 14]] — [[Франция]] сенаата дьахталлар дьон сылдьар сиригэр паранджа, чадра уонна никаб кэтэллэрин бобор сокуону бигэргэппит. * [[Балаҕан ыйын 25]] — "Беркакит-Томмот-Дьокуускай" тимир суол [[Күөрдэм (Хаҥалас улууһа)|Күөрдэм]] ыстаансыйатыгар үөрүүлээх быһыыга-майгыга тимир суол "үрүҥ көмүс" тиһилигэ ууруллубут. Бу иннинэ муус устарга тимир суол тутуута Алдан уонна Хаҥалас улууһун кирбиилэрин ааспыта. === Алтынньы === * [[Алтынньы 6]] — [[Инстаграм]] диэн хаартысканы уонна видеону тарҕатар, ону кытары [[түмэт-ситим]] өҥөтүн оҥорор сиэрбис төрүттэммит. * [[Алтынньы 14]] — Бүтүн Арассыыйатааҕы 2010 сыллааҕы биэрэпис саҕаламмыт. === Ахсынньы === * [[Ахсынньы 11]] — Москубаҕа «[[Архнадзор]]» диэн түмэт-тэрилтэ "Арассыыйа Федерациятын норуоттарын култуураларын утумун туһунан" ({{lang-ru|«О культурном наследии народов Российской Федерации»}}) сокуону уларытары утаран миитин тэрийбит. Бу уларытыы архитектура мэҥэлэрин алдьатары көҥүллүүр этэ. Маннык миитиннэр Арассыыйа элбэх куораттарыгар буолбуттар. * [[Ахсынньы 17]] — [[Тунис]]ка Мохамед Буазизи диэн ырыынак атыыһыта бэйэтин уматыммыт. Мантан сылтаан улахан бырачыастар тоҕо тардылыбыттара, Тунис өрөбөлүүссүйэтэ уонна ''[[Арабтар|Арааб]] сааһа'' саҕаламмыттара. * [[Ахсынньы 19]] — [[Минскай|Минскэй]]гэ бэрэсидьиэн быыбарын күнүгэр оппозиция аахсыйатын хам баттаабыттар. == Төрөөбүттэр == == Өлбүттэр == * [[Розинская Полина Константиновна]] (28.08.1912—2010) — саха норуодунай артыыһа. * [[Тохсунньу 1]] — [[Захарова Вера Кирилловна|Вера Захарова]] (12.071.1920 төр.) — саха бастакы дьахтар лүөччүгэ, Иккис аан дойду сэриитин кыттыылааҕа. "Үстэ өлбүттэр" диэн репрессияламмыт дьон туһунан кинигэ ааптара, аҕатын Чурапчыттан төрүттээх учуутал идэлээх Кирилл Захаровы сэрии кэмигэр "ыраахтааҕы саҕана сахалары сэриигэ ыыппатахтара" диэтэ диэн хаайаннар, онно өлбүтэ. * [[Тохсунньу 3]] — [[Кашин Виталий Александрович]] (08.03.1946 төр.) — археолог, устуоруйа билимин хандьыдаата. * [[Тохсунньу 13]] — [[Николаева Надежда Николаевна|Надежда Николаева]] — учуонай, музыковед, хандьыдаакка диссэртээссийэтэ [[Олоҥхо|олоҥхоҕо]] уонна саха оператын олоҕуруутугар анаммыта. * [[Олунньу 11]] — [[Дмитриев Роман Михайлович]] — көҥүл тустууга Олимпиада чөмпүйүөнэ * [[Ыам ыйын 9]] — Дьокуускай уонна Лиэнискэй эпиискэбэ [[Зосима (эпиискэп)|Зосима]] (12.09.1963 төр.). Өлбүтүн кэннэ Дьокуускай Ытык киһитин аата иҥэриллибитэ<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Ыам ыйын 16]] — Элгээйиттэн төрүттээх композитор [[Самойлов Аркадий Васильевич|Аркадий Самойлов]] өлбүт (1948 төр.), Арассыыйа композитордарын Сойууһун чилиэнэ, [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин ускуустубатын үтүөлээх диэйэтэлэ]]. * [[Ыам ыйын 23]] — [[Ангелина Файрушина]] — саха ырыаһыта, ырыа суруйааччыта * [[Бэс ыйын 1]] — [[Андрей Вознесенскай]] (1933 с.т.), бэйиэт уонна прозаик, ССРС Судаарыстыбаннай бириэмиэйтин лауреата. * [[Бэс ыйын 2]] — [[Докалова Надежда Петровна]] (1957 с. төрөөбүт), хотугу норуоттар ырыаларын айааччы уонна ырыаһыт. * [[От ыйын 9]] — [[Роббек Василий Афанасьевич|Василий Роббек]] — Саха Өрөспүүбүлүкэтин наукатын Академиятын академика, тыл үөрэҕин билимнэрин доктора, [[Хотугу аҕыйах ахсааннаах норуоттар кыһалҕаларын Института|Хотугу аҕыйах ахсааннаах норуоттар кыһалҕаларын Институтун]] төрүттээччилэртэн биирдэстэрэ, 1992 сылтан 2008 сыллаахха диэри салайбыта. * [[От ыйын 13]] — [[Берестов Николай Савельевич]] (1932 — 2010), композитор. * [[От ыйын 18]] — [[Рыбаковскай Эдуард Михайлович]] (20.08.1927—18.07.2010) — биллиилээх суруналыыс. * [[Атырдьах ыйын 24]] — [[Сатоси Кон]] — анимацияҕа үлэлээбит [[дьоппуон]] режиссера. * [[Балаҕан ыйын 6]] — [[Еремисов Михаил Николаевич]] - сүүрүк-спортсмен, марафонец. * [[Балаҕан ыйын 9]] — [[Харитонов Николай Иванович |Харитонов Николай Иванович (Чуор)]] (02.06.1935—09.09.2010) — бэйиэт, литэрэтиирэни ырытааччы. * [[Балаҕан ыйын 9]] — Хайа Хотугу институтун дириэктэрэ [[Новопашин Михаил Дмитриевич|Михаил Новопашин]] (29.04.1946 төр.)<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Алтынньы 24]] — [[Алексеев Егор Егорович|Егор Алексеев]] — аатырбыт саха устуоруга, публицист, СӨ билимин үтүөлээх диэйэтэлэ, Кулаковскай аатынан судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, Нам, Таатта, Үөһээ Бүлүү, Ньурба улуустарын, Бүлүүчээн нэһилиэгин ытык олохтооҕо. * [[Сэтинньи 2]] — ГЧИ дириэктэрэ [[Алексеев Николай Алексеевич|Николай Алексеев]] (29.01.1938 төр.)<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Сэтинньи 6]] — [[Гаврилова Мария Кузьминична]], география доктора, СӨ Наукаларын академиятын академига * [[Сэтинньи 6]] — СӨ Норуодунай бэйиэтэ [[Тарасов Савва Иванович|Савва Тарасов]] (25.04.1934 төр.)<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Сэтинньи 14]] — [[Ефимов Моисей Дмитриевич|Моисей Ефимов]] — Саха норуодунай бэйиэтэ. Түөрт уонтан тахса сахалыы, нууччалыы тахсыбыт хоһоон хомуурунньугун ааптара. Хас да хомуурунньуга атын омук тылынан тахсыбыта. [[Категория:2010| ]] kpcy7gbn9x00n3qmbslrjcpo45s1o9r 429522 429521 2026-06-23T23:26:39Z Ojkhol 24881 /* Күнэ-ыйа чопчуланыахтаах */ 429522 wikitext text/x-wiki {{Сыллар|2010}} '''2010''' сыл. == Туох буолбута == === Күнэ-ыйа чопчуланыахтаах === * (бу сыл эбэтэр 2009 сыл) [[Финляндия]] Билимин уонна литэрэтиирэтин акадьыамыйата "Sakha Ynaga - Cattle of the Yakuts" диэн кинигэни бэчээттээбит, онно MTT уонна Хельсинки университетын Алексантери институтун учуонайдара оҥорбут саха ынаҕын генетикатын чинчийиитин түмүктэрэ киирбиттэр. === Тохсунньу === * [[Тохсунньу 4]] — [[Дубай]]га үөрүүлээх быһыыга-майгыга аан дойду саамай үрдүк тутуута, [[Бурдж-Халифа]], аһыллыбыт. * [[Тохсунньу 12]]  ** [[Гаити]]га улахан [[сир хамсааһына]] буолбут. Түмүгэр 220 000-тан 300 000-ҕа дылы киһи өлбүт, Гаити киин куоратын [[Порт-о-Пренс]] үксэ урусхалламмыт. ** Дьокуускайга Саха Өрөспүүбүлүкэтин прокуратуратын түмэлин арыйбыттар<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=261|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Тохсунньу 14]] — [[Йиэмэн|Йемен]] "Аль-Каида" диэн террор тэрийэр бөлөххө аһаҕас сэриини биллэрбит. * [[Тохсунньу 19]] — Арассыыйа бэрэсидьиэнэ [[Дмитрий Медведев]] ыйааҕынан, [[Арассыыйа федераальнай уокуруктара|федеральнай уокуруктар]] ахсааннара уларыйбыт (8 буолбут), Соҕуруу федеральнай уокурук састаабыттан Хотугу Кавказтааҕы федеральнай уокурук туспа араарыллыбыт. * [[Тохсунньу 24]] — [[Саха тыйаатыра|Саха тыйаатырыгар]] [[Кындыл Уйбаан]] 80 сааһыгар аналлаах поэзия киэһэтэ ыытыллыбыт. Тэрээһин режиссера — Матрена Корнилова. 1960—1970 сс. тыйаатыр ''[[Потапов Федот Федотович|Сөдүөт Потапов]] уонна Кындыл Уйбаан тыйаатыра'' диэн аатынан биллэрэ. * [[Тохсунньу 27]] — [[Сан-Франциско]]ҕа [[Apple]] хампаанньа тойоно [[Стив Джобс]] [[iPad]] диэн планшет көмпүүтэри көрдөрбүт. === Олунньу === * [[Олунньу 18]] — [[WikiLeaks]] ''Челси Мэннинг'' диэн аатынан биллэр киһиттэн ылбыт сүүһүнэн тыһыынча кистэлэҥ докумуоннарыттан бастакытын бэчээккэ таһаарбыт. * [[Олунньу 25]] — [[Кыым (хаһыат)|«Кыым» хаһыат]] «Издание на национальном языке» номинацияҕа «Тираж — рекорд года-2009» Арассыыйа бириэмийэтин туппут. * [[Олунньу 27]] — [[Чиили]] киин оройуоннарыгар 8,8 бааллаах сир хамсааһына буолбут, 500-тэн тахса киһи ҕлбүт, тыһыынчанан дьон эмсэҕэлээбиттэр. Бу сир хамсааһыныттан саҕаламмыт [[цунами]] сотору кэминэн Гавайи арыыларыгар тиийбитэ. * [[Олунньу 28]] — [[Ванкувер]]га (Канаада) Кыһыҥҥы Олимпиада сабыллыбыт. Олимпиада былааҕа Сочи куоракка бэриллибит. === Кулун тутар === * [[Кулун тутар 9]] — [[Ииндийэ]]ҕэ дойду [[түмэн]]ин кырата үс гыммыт биирэ дьахталлартан туруохтааҕын туһунан сокуон ылыныллыбыт. * [[Кулун тутар 20]] — [[Эйафьадлайокудль]] вулкан эстиитэ саҕаламмыт. Муус устар 14 күнүгэр эстии күүһүрбүтэ. * [[Кулун тутар 25]] — [[Кулун тутар 27|27]] — Саха сиригэр норуот тыйаатырдара үөскээбиттэрэ 50 сылын көрсө өрөспүүбүлүкэтээҕи тыйаатырдар бэстибээллэрэ ыытыллыбыт. * [[Кулун тутар 29]] — Москуба метротугар икки терракт буолбут, 40 киһи өлбүт, олор истэригэр Дьокуускай олохтооҕо. === Муус устар === * Муус устар — "Беркакит-Томмот-Дьокуускай" тимир суол Алдан уонна Хаҥалас улууһун кирбиилэрин куоһарбыт. * [[Муус устар 3]] — [[Apple|Apple Inc.]] хампаанньа бастакы iPad планшетын таһаарбыт. * [[Муус устар 6]] — [[2010 Кыргызстан өрөбөлүүссүйэтэ|Кыргызстааҥҥа өрөбөлүүссүйэ]] саҕаламмыт. Дойду бэрэсидьиэнин Курманбек Бакиев ыыппыт бэлиитикэтин утаран Талас куоракка дьон уулуссаҕа тахсыбыт. Сарсыныгар муус устар 7 күнүгэр айдаан Бишкекка тарҕаммыта. Бырачыастааччылар полициялыын кыргыhыылара буолбута. 74 киhи өлбүтэ уонна 400 эчэйбитэ биллэр. Токмок, Нарын уонна Ысык Күөл куораттарга айдааннар эмиэ буолбуттара. Бакиев Бишкектан күрээбитэ. Оппозиция басханнара саҥа дьаhалта тэрийэллэр, дьаhалта баhылыгынан урукку омук миниистирэ Роза Отунбаева буолар. * Муус устар 6 — Кытайга [[Xiaomi]] хампаанньа тэриллибит. * [[Муус устар 7]] — Кыргыстааҥҥа иккис өрөбүүлүссүйэ буолбут. * [[Муус устар 10]] **түөрт үрдүк үөрэх кыһатыттан холбонон [[Уһук Илиннээҕи бэдэрээлинэй университет]] тэриллибит — Японияҕа аккредитациялаах Арассыыйа соҕотох үөрэх кыһата. ** [[Смоленскай]] аттыгар Ту-154 саахалыгар 96 киһи өлбүт, олор истэригэр Польша бэрэсидьиэнэ [[Лех Качиньски]] уонна Польша атын салайааччылара. * [[Муус устар 14]] — Исландияҕа [[Эйафьадлайокудль]] вулкаан эстиитэ күүһүрбүтэ. === Ыам ыйа === * [[Ыам ыйын 9]] — [[Кемерово уобалаһа|Кемерово уобалаһыгар]] Распадскай шаахтаҕа [[Метан|метан]] эстибит. * [[Ыам ыйын 15]] — 16 саастаах [[Австралия]] кыыһа Джессика Уотсон Сири соҕотоҕун тохтообокко устан эргийбит саамай эдэр киһи буолбут. 10 миэтэрэ уһуннаах парустаах оҥочото Сиднейтэн 2009 сыл алтынньы 18 күнүгэр тахсыбыт, 201 күн устата экватор соҕуруу өттүнэн устан (Антлантикаҕа экваторы быһа охсубут) төттөрү бу күн кэлбит. Австралия Улахан хомотугар күүстээх тыалга түбэһэ сылдьыбыт, мачтата үстэ ууга охсуллубут, долгуннар үрдүктэрэ 12 миэтэрэҕэ тиийэр эбит. Кыыс устарын тухары оҥочотун өрөмүөнүн туораттан көмөтө суох бэйэтэ оҥорбут. Кэлбитэ үс хонон баран кыыс 17 сааһын бэлиэтээбит. * [[Ыам ыйын 19]] — [[Таиланд]] сэбилэниилээх күүстэрэ диктатуураны утары өрө турууну хам баттаабыттар, өрө туруу баһылыктара бэринэргэ күһэллибиттэр. * [[Ыам ыйын 31]] — СӨ иккис бэрэсидьиэнэ [[Вячеслав Штыров]] эмискэ дуоһунаһыттан барбыт, бэрэсидьиэн эбээһинэһин толорооччунан [[Борисов Егор Афанасьевич|Егор Борисов]] буолбут. === Бэс ыйа === * [[Бэс ыйын 13]] — Устуоруйаҕа бастакытын [[астероид]] кыырпаҕын аҕалбыт [[Дьоппуон]] космическэй аппарата [[Хаябуса]] сэттэ сыллаах миссия кэнниттэн [[Сир]]гэ төннөн кэлэн, Австралияҕа түспүт. * [[Бэс ыйын 17]] — [[Егор Борисов]] [[Саха Өрөспүүбүлүкэтэ|Саха Өрөспүүбүлүкэтин]] бэрэсидьиэнэ буолбут. Бу иннинэ биллибэт төрүөтүнэн [[Вячеслав Штыров]] бэрэсидьиэн дуоһунаһыттан батыммыта, Егор Борисовы ол саҕанааҕы Арассыыйа бэрэсидьиэнэ [[Дмитрий Медведев]] быстах кэмҥэ эбээһинэһи толорооччунан анаабыта, онтон бу күн [[Ил Түмэн]] бигэргэппитэ (куоластаабыт 68 дьокутааттан 61 куолаһынан). === От ыйа === * [[От ыйын 25]] — Викиликс ({{lang-en|WikiLeaks}}) [[Афганистаан]] сэриитин туһунан кистэлэҥ докуомуоннары бэчээттээбит. Бу [[Америка Холбоһуктаах Штааттара|АХШ]] устуоруйатыгар байыаннай кистэлэҥ ордук бөдөҥ бычалыйыыыта этэ. * [[От ыйын 29]] — [[Өймөкөөн улууһа|Өймөкөөҥҥө]] куйаас буолан температура +34,6 тиийбит. Урут хаһан да дойдуга маннык итии бэлиэтэнэ илигэ. === Атырдьах ыйа === * [[Атырдьах ыйын 3]] — [[Пакистаан|Пакистааҥҥа]] [[Карачи]] куоракка бэлиитиги өлөрүү кэнниттэн бөдөҥ дьалхаан саҕаламмыт, ол түмүгэр 85-тэн итэҕэһэ суох киһи өлбүт, хоромньу 17 миллиард Пакистаан рупиятыгар тиийбит (200 мөл. АХШ дуоллара). * [[Атырдьах ыйын 6]] — [[Ииндийэ]] [[Джамму уонна Кашмир |Джамму уонна Кашмир]] штаатыгар бөдөҥ халаан буолбутун түмүгэр 71 куораты уу ылбыт, кырата 255 киһи өлбүт. * [[Атырдьах ыйын 8]] — [[Кытай Дьон Өрөспүүбүлүкэтэ|Кытай]]га дохсун ардах кэмигэр хайа тааһа халҕаһалыы түһэн [[Ганьсу]] провинцияҕа 1400 киһи өлбүт. === Балаҕан ыйа === * [[Балаҕан ыйын 10]] — [[Москуба]]ҕа [[Лебедев Виктор Николаевич|Виктор Лебедев]] 55 кг диэри ыйааһыҥҥа [[көҥүл тустуу]]га аан дойду чөмпүйүөнэ буолбут. * [[Балаҕан ыйын 14]] — [[Франция]] сенаата дьахталлар дьон сылдьар сиригэр паранджа, чадра уонна никаб кэтэллэрин бобор сокуону бигэргэппит. * [[Балаҕан ыйын 25]] — "Беркакит-Томмот-Дьокуускай" тимир суол [[Күөрдэм (Хаҥалас улууһа)|Күөрдэм]] ыстаансыйатыгар үөрүүлээх быһыыга-майгыга тимир суол "үрүҥ көмүс" тиһилигэ ууруллубут. Бу иннинэ муус устарга тимир суол тутуута Алдан уонна Хаҥалас улууһун кирбиилэрин ааспыта. === Алтынньы === * [[Алтынньы 6]] — [[Инстаграм]] диэн хаартысканы уонна видеону тарҕатар, ону кытары [[түмэт-ситим]] өҥөтүн оҥорор сиэрбис төрүттэммит. * [[Алтынньы 14]] — Бүтүн Арассыыйатааҕы 2010 сыллааҕы биэрэпис саҕаламмыт. === Ахсынньы === * [[Ахсынньы 11]] — Москубаҕа «[[Архнадзор]]» диэн түмэт-тэрилтэ "Арассыыйа Федерациятын норуоттарын култуураларын утумун туһунан" ({{lang-ru|«О культурном наследии народов Российской Федерации»}}) сокуону уларытары утаран миитин тэрийбит. Бу уларытыы архитектура мэҥэлэрин алдьатары көҥүллүүр этэ. Маннык миитиннэр Арассыыйа элбэх куораттарыгар буолбуттар. * [[Ахсынньы 17]] — [[Тунис]]ка Мохамед Буазизи диэн ырыынак атыыһыта бэйэтин уматыммыт. Мантан сылтаан улахан бырачыастар тоҕо тардылыбыттара, Тунис өрөбөлүүссүйэтэ уонна ''[[Арабтар|Арааб]] сааһа'' саҕаламмыттара. * [[Ахсынньы 19]] — [[Минскай|Минскэй]]гэ бэрэсидьиэн быыбарын күнүгэр оппозиция аахсыйатын хам баттаабыттар. == Төрөөбүттэр == == Өлбүттэр == * [[Розинская Полина Константиновна]] (28.08.1912—2010) — саха норуодунай артыыһа. * [[Тохсунньу 1]] — [[Захарова Вера Кирилловна|Вера Захарова]] (12.071.1920 төр.) — саха бастакы дьахтар лүөччүгэ, Иккис аан дойду сэриитин кыттыылааҕа. "Үстэ өлбүттэр" диэн репрессияламмыт дьон туһунан кинигэ ааптара, аҕатын Чурапчыттан төрүттээх учуутал идэлээх Кирилл Захаровы сэрии кэмигэр "ыраахтааҕы саҕана сахалары сэриигэ ыыппатахтара" диэтэ диэн хаайаннар, онно өлбүтэ. * [[Тохсунньу 3]] — [[Кашин Виталий Александрович]] (08.03.1946 төр.) — археолог, устуоруйа билимин хандьыдаата. * [[Тохсунньу 13]] — [[Николаева Надежда Николаевна|Надежда Николаева]] — учуонай, музыковед, хандьыдаакка диссэртээссийэтэ [[Олоҥхо|олоҥхоҕо]] уонна саха оператын олоҕуруутугар анаммыта. * [[Олунньу 11]] — [[Дмитриев Роман Михайлович]] — көҥүл тустууга Олимпиада чөмпүйүөнэ * [[Ыам ыйын 9]] — Дьокуускай уонна Лиэнискэй эпиискэбэ [[Зосима (эпиискэп)|Зосима]] (12.09.1963 төр.). Өлбүтүн кэннэ Дьокуускай Ытык киһитин аата иҥэриллибитэ<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Ыам ыйын 16]] — Элгээйиттэн төрүттээх композитор [[Самойлов Аркадий Васильевич|Аркадий Самойлов]] өлбүт (1948 төр.), Арассыыйа композитордарын Сойууһун чилиэнэ, [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин ускуустубатын үтүөлээх диэйэтэлэ]]. * [[Ыам ыйын 23]] — [[Ангелина Файрушина]] — саха ырыаһыта, ырыа суруйааччыта * [[Бэс ыйын 1]] — [[Андрей Вознесенскай]] (1933 с.т.), бэйиэт уонна прозаик, ССРС Судаарыстыбаннай бириэмиэйтин лауреата. * [[Бэс ыйын 2]] — [[Докалова Надежда Петровна]] (1957 с. төрөөбүт), хотугу норуоттар ырыаларын айааччы уонна ырыаһыт. * [[От ыйын 9]] — [[Роббек Василий Афанасьевич|Василий Роббек]] — Саха Өрөспүүбүлүкэтин наукатын Академиятын академика, тыл үөрэҕин билимнэрин доктора, [[Хотугу аҕыйах ахсааннаах норуоттар кыһалҕаларын Института|Хотугу аҕыйах ахсааннаах норуоттар кыһалҕаларын Институтун]] төрүттээччилэртэн биирдэстэрэ, 1992 сылтан 2008 сыллаахха диэри салайбыта. * [[От ыйын 13]] — [[Берестов Николай Савельевич]] (1932 — 2010), композитор. * [[От ыйын 18]] — [[Рыбаковскай Эдуард Михайлович]] (20.08.1927—18.07.2010) — биллиилээх суруналыыс. * [[Атырдьах ыйын 24]] — [[Сатоси Кон]] — анимацияҕа үлэлээбит [[дьоппуон]] режиссера. * [[Балаҕан ыйын 6]] — [[Еремисов Михаил Николаевич]] - сүүрүк-спортсмен, марафонец. * [[Балаҕан ыйын 9]] — [[Харитонов Николай Иванович |Харитонов Николай Иванович (Чуор)]] (02.06.1935—09.09.2010) — бэйиэт, литэрэтиирэни ырытааччы. * [[Балаҕан ыйын 9]] — Хайа Хотугу институтун дириэктэрэ [[Новопашин Михаил Дмитриевич|Михаил Новопашин]] (29.04.1946 төр.)<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Алтынньы 24]] — [[Алексеев Егор Егорович|Егор Алексеев]] — аатырбыт саха устуоруга, публицист, СӨ билимин үтүөлээх диэйэтэлэ, Кулаковскай аатынан судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, Нам, Таатта, Үөһээ Бүлүү, Ньурба улуустарын, Бүлүүчээн нэһилиэгин ытык олохтооҕо. * [[Сэтинньи 2]] — ГЧИ дириэктэрэ [[Алексеев Николай Алексеевич|Николай Алексеев]] (29.01.1938 төр.)<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Сэтинньи 6]] — [[Гаврилова Мария Кузьминична]], география доктора, СӨ Наукаларын академиятын академига * [[Сэтинньи 6]] — СӨ Норуодунай бэйиэтэ [[Тарасов Савва Иванович|Савва Тарасов]] (25.04.1934 төр.)<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Сэтинньи 14]] — [[Ефимов Моисей Дмитриевич|Моисей Ефимов]] — Саха норуодунай бэйиэтэ. Түөрт уонтан тахса сахалыы, нууччалыы тахсыбыт хоһоон хомуурунньугун ааптара. Хас да хомуурунньуга атын омук тылынан тахсыбыта. [[Категория:2010| ]] jzo5zqb39wrk0gyzxkgpecjk5c4gxp2 429523 429522 2026-06-24T00:25:48Z Ojkhol 24881 /* Муус устар */ 429523 wikitext text/x-wiki {{Сыллар|2010}} '''2010''' сыл. == Туох буолбута == === Күнэ-ыйа чопчуланыахтаах === * (бу сыл эбэтэр 2009 сыл) [[Финляндия]] Билимин уонна литэрэтиирэтин акадьыамыйата "Sakha Ynaga - Cattle of the Yakuts" диэн кинигэни бэчээттээбит, онно MTT уонна Хельсинки университетын Алексантери институтун учуонайдара оҥорбут саха ынаҕын генетикатын чинчийиитин түмүктэрэ киирбиттэр. === Тохсунньу === * [[Тохсунньу 4]] — [[Дубай]]га үөрүүлээх быһыыга-майгыга аан дойду саамай үрдүк тутуута, [[Бурдж-Халифа]], аһыллыбыт. * [[Тохсунньу 12]]  ** [[Гаити]]га улахан [[сир хамсааһына]] буолбут. Түмүгэр 220 000-тан 300 000-ҕа дылы киһи өлбүт, Гаити киин куоратын [[Порт-о-Пренс]] үксэ урусхалламмыт. ** Дьокуускайга Саха Өрөспүүбүлүкэтин прокуратуратын түмэлин арыйбыттар<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=261|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Тохсунньу 14]] — [[Йиэмэн|Йемен]] "Аль-Каида" диэн террор тэрийэр бөлөххө аһаҕас сэриини биллэрбит. * [[Тохсунньу 19]] — Арассыыйа бэрэсидьиэнэ [[Дмитрий Медведев]] ыйааҕынан, [[Арассыыйа федераальнай уокуруктара|федеральнай уокуруктар]] ахсааннара уларыйбыт (8 буолбут), Соҕуруу федеральнай уокурук састаабыттан Хотугу Кавказтааҕы федеральнай уокурук туспа араарыллыбыт. * [[Тохсунньу 24]] — [[Саха тыйаатыра|Саха тыйаатырыгар]] [[Кындыл Уйбаан]] 80 сааһыгар аналлаах поэзия киэһэтэ ыытыллыбыт. Тэрээһин режиссера — Матрена Корнилова. 1960—1970 сс. тыйаатыр ''[[Потапов Федот Федотович|Сөдүөт Потапов]] уонна Кындыл Уйбаан тыйаатыра'' диэн аатынан биллэрэ. * [[Тохсунньу 27]] — [[Сан-Франциско]]ҕа [[Apple]] хампаанньа тойоно [[Стив Джобс]] [[iPad]] диэн планшет көмпүүтэри көрдөрбүт. === Олунньу === * [[Олунньу 18]] — [[WikiLeaks]] ''Челси Мэннинг'' диэн аатынан биллэр киһиттэн ылбыт сүүһүнэн тыһыынча кистэлэҥ докумуоннарыттан бастакытын бэчээккэ таһаарбыт. * [[Олунньу 25]] — [[Кыым (хаһыат)|«Кыым» хаһыат]] «Издание на национальном языке» номинацияҕа «Тираж — рекорд года-2009» Арассыыйа бириэмийэтин туппут. * [[Олунньу 27]] — [[Чиили]] киин оройуоннарыгар 8,8 бааллаах сир хамсааһына буолбут, 500-тэн тахса киһи ҕлбүт, тыһыынчанан дьон эмсэҕэлээбиттэр. Бу сир хамсааһыныттан саҕаламмыт [[цунами]] сотору кэминэн Гавайи арыыларыгар тиийбитэ. * [[Олунньу 28]] — [[Ванкувер]]га (Канаада) Кыһыҥҥы Олимпиада сабыллыбыт. Олимпиада былааҕа Сочи куоракка бэриллибит. === Кулун тутар === * [[Кулун тутар 9]] — [[Ииндийэ]]ҕэ дойду [[түмэн]]ин кырата үс гыммыт биирэ дьахталлартан туруохтааҕын туһунан сокуон ылыныллыбыт. * [[Кулун тутар 20]] — [[Эйафьадлайокудль]] вулкан эстиитэ саҕаламмыт. Муус устар 14 күнүгэр эстии күүһүрбүтэ. * [[Кулун тутар 25]] — [[Кулун тутар 27|27]] — Саха сиригэр норуот тыйаатырдара үөскээбиттэрэ 50 сылын көрсө өрөспүүбүлүкэтээҕи тыйаатырдар бэстибээллэрэ ыытыллыбыт. * [[Кулун тутар 29]] — Москуба метротугар икки терракт буолбут, 40 киһи өлбүт, олор истэригэр Дьокуускай олохтооҕо. === Муус устар === * Муус устар — "Беркакит-Томмот-Дьокуускай" тимир суол Алдан уонна Хаҥалас улууһун кирбиилэрин куоһарбыт. * [[Муус устар 2]] — РФ быраабыыталыстыбатын уурааҕынан СГУ оннугар ХИФУ үөскээбит. * [[Муус устар 3]] — [[Apple|Apple Inc.]] хампаанньа бастакы iPad планшетын таһаарбыт. * [[Муус устар 6]] — [[2010 Кыргызстан өрөбөлүүссүйэтэ|Кыргызстааҥҥа өрөбөлүүссүйэ]] саҕаламмыт. Дойду бэрэсидьиэнин Курманбек Бакиев ыыппыт бэлиитикэтин утаран Талас куоракка дьон уулуссаҕа тахсыбыт. Сарсыныгар муус устар 7 күнүгэр айдаан Бишкекка тарҕаммыта. Бырачыастааччылар полициялыын кыргыhыылара буолбута. 74 киhи өлбүтэ уонна 400 эчэйбитэ биллэр. Токмок, Нарын уонна Ысык Күөл куораттарга айдааннар эмиэ буолбуттара. Бакиев Бишкектан күрээбитэ. Оппозиция басханнара саҥа дьаhалта тэрийэллэр, дьаhалта баhылыгынан урукку омук миниистирэ Роза Отунбаева буолар. * Муус устар 6 — Кытайга [[Xiaomi]] хампаанньа тэриллибит. * [[Муус устар 7]] — Кыргыстааҥҥа иккис өрөбүүлүссүйэ буолбут. * [[Муус устар 10]] **түөрт үрдүк үөрэх кыһатыттан холбонон [[Уһук Илиннээҕи бэдэрээлинэй университет]] тэриллибит — Японияҕа аккредитациялаах Арассыыйа соҕотох үөрэх кыһата. ** [[Смоленскай]] аттыгар Ту-154 саахалыгар 96 киһи өлбүт, олор истэригэр Польша бэрэсидьиэнэ [[Лех Качиньски]] уонна Польша атын салайааччылара. * [[Муус устар 14]] — Исландияҕа [[Эйафьадлайокудль]] вулкаан эстиитэ күүһүрбүтэ. === Ыам ыйа === * [[Ыам ыйын 9]] — [[Кемерово уобалаһа|Кемерово уобалаһыгар]] Распадскай шаахтаҕа [[Метан|метан]] эстибит. * [[Ыам ыйын 15]] — 16 саастаах [[Австралия]] кыыһа Джессика Уотсон Сири соҕотоҕун тохтообокко устан эргийбит саамай эдэр киһи буолбут. 10 миэтэрэ уһуннаах парустаах оҥочото Сиднейтэн 2009 сыл алтынньы 18 күнүгэр тахсыбыт, 201 күн устата экватор соҕуруу өттүнэн устан (Антлантикаҕа экваторы быһа охсубут) төттөрү бу күн кэлбит. Австралия Улахан хомотугар күүстээх тыалга түбэһэ сылдьыбыт, мачтата үстэ ууга охсуллубут, долгуннар үрдүктэрэ 12 миэтэрэҕэ тиийэр эбит. Кыыс устарын тухары оҥочотун өрөмүөнүн туораттан көмөтө суох бэйэтэ оҥорбут. Кэлбитэ үс хонон баран кыыс 17 сааһын бэлиэтээбит. * [[Ыам ыйын 19]] — [[Таиланд]] сэбилэниилээх күүстэрэ диктатуураны утары өрө турууну хам баттаабыттар, өрө туруу баһылыктара бэринэргэ күһэллибиттэр. * [[Ыам ыйын 31]] — СӨ иккис бэрэсидьиэнэ [[Вячеслав Штыров]] эмискэ дуоһунаһыттан барбыт, бэрэсидьиэн эбээһинэһин толорооччунан [[Борисов Егор Афанасьевич|Егор Борисов]] буолбут. === Бэс ыйа === * [[Бэс ыйын 13]] — Устуоруйаҕа бастакытын [[астероид]] кыырпаҕын аҕалбыт [[Дьоппуон]] космическэй аппарата [[Хаябуса]] сэттэ сыллаах миссия кэнниттэн [[Сир]]гэ төннөн кэлэн, Австралияҕа түспүт. * [[Бэс ыйын 17]] — [[Егор Борисов]] [[Саха Өрөспүүбүлүкэтэ|Саха Өрөспүүбүлүкэтин]] бэрэсидьиэнэ буолбут. Бу иннинэ биллибэт төрүөтүнэн [[Вячеслав Штыров]] бэрэсидьиэн дуоһунаһыттан батыммыта, Егор Борисовы ол саҕанааҕы Арассыыйа бэрэсидьиэнэ [[Дмитрий Медведев]] быстах кэмҥэ эбээһинэһи толорооччунан анаабыта, онтон бу күн [[Ил Түмэн]] бигэргэппитэ (куоластаабыт 68 дьокутааттан 61 куолаһынан). === От ыйа === * [[От ыйын 25]] — Викиликс ({{lang-en|WikiLeaks}}) [[Афганистаан]] сэриитин туһунан кистэлэҥ докуомуоннары бэчээттээбит. Бу [[Америка Холбоһуктаах Штааттара|АХШ]] устуоруйатыгар байыаннай кистэлэҥ ордук бөдөҥ бычалыйыыыта этэ. * [[От ыйын 29]] — [[Өймөкөөн улууһа|Өймөкөөҥҥө]] куйаас буолан температура +34,6 тиийбит. Урут хаһан да дойдуга маннык итии бэлиэтэнэ илигэ. === Атырдьах ыйа === * [[Атырдьах ыйын 3]] — [[Пакистаан|Пакистааҥҥа]] [[Карачи]] куоракка бэлиитиги өлөрүү кэнниттэн бөдөҥ дьалхаан саҕаламмыт, ол түмүгэр 85-тэн итэҕэһэ суох киһи өлбүт, хоромньу 17 миллиард Пакистаан рупиятыгар тиийбит (200 мөл. АХШ дуоллара). * [[Атырдьах ыйын 6]] — [[Ииндийэ]] [[Джамму уонна Кашмир |Джамму уонна Кашмир]] штаатыгар бөдөҥ халаан буолбутун түмүгэр 71 куораты уу ылбыт, кырата 255 киһи өлбүт. * [[Атырдьах ыйын 8]] — [[Кытай Дьон Өрөспүүбүлүкэтэ|Кытай]]га дохсун ардах кэмигэр хайа тааһа халҕаһалыы түһэн [[Ганьсу]] провинцияҕа 1400 киһи өлбүт. === Балаҕан ыйа === * [[Балаҕан ыйын 10]] — [[Москуба]]ҕа [[Лебедев Виктор Николаевич|Виктор Лебедев]] 55 кг диэри ыйааһыҥҥа [[көҥүл тустуу]]га аан дойду чөмпүйүөнэ буолбут. * [[Балаҕан ыйын 14]] — [[Франция]] сенаата дьахталлар дьон сылдьар сиригэр паранджа, чадра уонна никаб кэтэллэрин бобор сокуону бигэргэппит. * [[Балаҕан ыйын 25]] — "Беркакит-Томмот-Дьокуускай" тимир суол [[Күөрдэм (Хаҥалас улууһа)|Күөрдэм]] ыстаансыйатыгар үөрүүлээх быһыыга-майгыга тимир суол "үрүҥ көмүс" тиһилигэ ууруллубут. Бу иннинэ муус устарга тимир суол тутуута Алдан уонна Хаҥалас улууһун кирбиилэрин ааспыта. === Алтынньы === * [[Алтынньы 6]] — [[Инстаграм]] диэн хаартысканы уонна видеону тарҕатар, ону кытары [[түмэт-ситим]] өҥөтүн оҥорор сиэрбис төрүттэммит. * [[Алтынньы 14]] — Бүтүн Арассыыйатааҕы 2010 сыллааҕы биэрэпис саҕаламмыт. === Ахсынньы === * [[Ахсынньы 11]] — Москубаҕа «[[Архнадзор]]» диэн түмэт-тэрилтэ "Арассыыйа Федерациятын норуоттарын култуураларын утумун туһунан" ({{lang-ru|«О культурном наследии народов Российской Федерации»}}) сокуону уларытары утаран миитин тэрийбит. Бу уларытыы архитектура мэҥэлэрин алдьатары көҥүллүүр этэ. Маннык миитиннэр Арассыыйа элбэх куораттарыгар буолбуттар. * [[Ахсынньы 17]] — [[Тунис]]ка Мохамед Буазизи диэн ырыынак атыыһыта бэйэтин уматыммыт. Мантан сылтаан улахан бырачыастар тоҕо тардылыбыттара, Тунис өрөбөлүүссүйэтэ уонна ''[[Арабтар|Арааб]] сааһа'' саҕаламмыттара. * [[Ахсынньы 19]] — [[Минскай|Минскэй]]гэ бэрэсидьиэн быыбарын күнүгэр оппозиция аахсыйатын хам баттаабыттар. == Төрөөбүттэр == == Өлбүттэр == * [[Розинская Полина Константиновна]] (28.08.1912—2010) — саха норуодунай артыыһа. * [[Тохсунньу 1]] — [[Захарова Вера Кирилловна|Вера Захарова]] (12.071.1920 төр.) — саха бастакы дьахтар лүөччүгэ, Иккис аан дойду сэриитин кыттыылааҕа. "Үстэ өлбүттэр" диэн репрессияламмыт дьон туһунан кинигэ ааптара, аҕатын Чурапчыттан төрүттээх учуутал идэлээх Кирилл Захаровы сэрии кэмигэр "ыраахтааҕы саҕана сахалары сэриигэ ыыппатахтара" диэтэ диэн хаайаннар, онно өлбүтэ. * [[Тохсунньу 3]] — [[Кашин Виталий Александрович]] (08.03.1946 төр.) — археолог, устуоруйа билимин хандьыдаата. * [[Тохсунньу 13]] — [[Николаева Надежда Николаевна|Надежда Николаева]] — учуонай, музыковед, хандьыдаакка диссэртээссийэтэ [[Олоҥхо|олоҥхоҕо]] уонна саха оператын олоҕуруутугар анаммыта. * [[Олунньу 11]] — [[Дмитриев Роман Михайлович]] — көҥүл тустууга Олимпиада чөмпүйүөнэ * [[Ыам ыйын 9]] — Дьокуускай уонна Лиэнискэй эпиискэбэ [[Зосима (эпиискэп)|Зосима]] (12.09.1963 төр.). Өлбүтүн кэннэ Дьокуускай Ытык киһитин аата иҥэриллибитэ<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Ыам ыйын 16]] — Элгээйиттэн төрүттээх композитор [[Самойлов Аркадий Васильевич|Аркадий Самойлов]] өлбүт (1948 төр.), Арассыыйа композитордарын Сойууһун чилиэнэ, [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин ускуустубатын үтүөлээх диэйэтэлэ]]. * [[Ыам ыйын 23]] — [[Ангелина Файрушина]] — саха ырыаһыта, ырыа суруйааччыта * [[Бэс ыйын 1]] — [[Андрей Вознесенскай]] (1933 с.т.), бэйиэт уонна прозаик, ССРС Судаарыстыбаннай бириэмиэйтин лауреата. * [[Бэс ыйын 2]] — [[Докалова Надежда Петровна]] (1957 с. төрөөбүт), хотугу норуоттар ырыаларын айааччы уонна ырыаһыт. * [[От ыйын 9]] — [[Роббек Василий Афанасьевич|Василий Роббек]] — Саха Өрөспүүбүлүкэтин наукатын Академиятын академика, тыл үөрэҕин билимнэрин доктора, [[Хотугу аҕыйах ахсааннаах норуоттар кыһалҕаларын Института|Хотугу аҕыйах ахсааннаах норуоттар кыһалҕаларын Институтун]] төрүттээччилэртэн биирдэстэрэ, 1992 сылтан 2008 сыллаахха диэри салайбыта. * [[От ыйын 13]] — [[Берестов Николай Савельевич]] (1932 — 2010), композитор. * [[От ыйын 18]] — [[Рыбаковскай Эдуард Михайлович]] (20.08.1927—18.07.2010) — биллиилээх суруналыыс. * [[Атырдьах ыйын 24]] — [[Сатоси Кон]] — анимацияҕа үлэлээбит [[дьоппуон]] режиссера. * [[Балаҕан ыйын 6]] — [[Еремисов Михаил Николаевич]] - сүүрүк-спортсмен, марафонец. * [[Балаҕан ыйын 9]] — [[Харитонов Николай Иванович |Харитонов Николай Иванович (Чуор)]] (02.06.1935—09.09.2010) — бэйиэт, литэрэтиирэни ырытааччы. * [[Балаҕан ыйын 9]] — Хайа Хотугу институтун дириэктэрэ [[Новопашин Михаил Дмитриевич|Михаил Новопашин]] (29.04.1946 төр.)<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Алтынньы 24]] — [[Алексеев Егор Егорович|Егор Алексеев]] — аатырбыт саха устуоруга, публицист, СӨ билимин үтүөлээх диэйэтэлэ, Кулаковскай аатынан судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, Нам, Таатта, Үөһээ Бүлүү, Ньурба улуустарын, Бүлүүчээн нэһилиэгин ытык олохтооҕо. * [[Сэтинньи 2]] — ГЧИ дириэктэрэ [[Алексеев Николай Алексеевич|Николай Алексеев]] (29.01.1938 төр.)<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Сэтинньи 6]] — [[Гаврилова Мария Кузьминична]], география доктора, СӨ Наукаларын академиятын академига * [[Сэтинньи 6]] — СӨ Норуодунай бэйиэтэ [[Тарасов Савва Иванович|Савва Тарасов]] (25.04.1934 төр.)<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Сэтинньи 14]] — [[Ефимов Моисей Дмитриевич|Моисей Ефимов]] — Саха норуодунай бэйиэтэ. Түөрт уонтан тахса сахалыы, нууччалыы тахсыбыт хоһоон хомуурунньугун ааптара. Хас да хомуурунньуга атын омук тылынан тахсыбыта. [[Категория:2010| ]] 6yqep23i69z6hypernsilkfmn94aknz 429524 429523 2026-06-24T00:31:42Z Ojkhol 24881 /* Муус устар */ 429524 wikitext text/x-wiki {{Сыллар|2010}} '''2010''' сыл. == Туох буолбута == === Күнэ-ыйа чопчуланыахтаах === * (бу сыл эбэтэр 2009 сыл) [[Финляндия]] Билимин уонна литэрэтиирэтин акадьыамыйата "Sakha Ynaga - Cattle of the Yakuts" диэн кинигэни бэчээттээбит, онно MTT уонна Хельсинки университетын Алексантери институтун учуонайдара оҥорбут саха ынаҕын генетикатын чинчийиитин түмүктэрэ киирбиттэр. === Тохсунньу === * [[Тохсунньу 4]] — [[Дубай]]га үөрүүлээх быһыыга-майгыга аан дойду саамай үрдүк тутуута, [[Бурдж-Халифа]], аһыллыбыт. * [[Тохсунньу 12]]  ** [[Гаити]]га улахан [[сир хамсааһына]] буолбут. Түмүгэр 220 000-тан 300 000-ҕа дылы киһи өлбүт, Гаити киин куоратын [[Порт-о-Пренс]] үксэ урусхалламмыт. ** Дьокуускайга Саха Өрөспүүбүлүкэтин прокуратуратын түмэлин арыйбыттар<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=261|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Тохсунньу 14]] — [[Йиэмэн|Йемен]] "Аль-Каида" диэн террор тэрийэр бөлөххө аһаҕас сэриини биллэрбит. * [[Тохсунньу 19]] — Арассыыйа бэрэсидьиэнэ [[Дмитрий Медведев]] ыйааҕынан, [[Арассыыйа федераальнай уокуруктара|федеральнай уокуруктар]] ахсааннара уларыйбыт (8 буолбут), Соҕуруу федеральнай уокурук састаабыттан Хотугу Кавказтааҕы федеральнай уокурук туспа араарыллыбыт. * [[Тохсунньу 24]] — [[Саха тыйаатыра|Саха тыйаатырыгар]] [[Кындыл Уйбаан]] 80 сааһыгар аналлаах поэзия киэһэтэ ыытыллыбыт. Тэрээһин режиссера — Матрена Корнилова. 1960—1970 сс. тыйаатыр ''[[Потапов Федот Федотович|Сөдүөт Потапов]] уонна Кындыл Уйбаан тыйаатыра'' диэн аатынан биллэрэ. * [[Тохсунньу 27]] — [[Сан-Франциско]]ҕа [[Apple]] хампаанньа тойоно [[Стив Джобс]] [[iPad]] диэн планшет көмпүүтэри көрдөрбүт. === Олунньу === * [[Олунньу 18]] — [[WikiLeaks]] ''Челси Мэннинг'' диэн аатынан биллэр киһиттэн ылбыт сүүһүнэн тыһыынча кистэлэҥ докумуоннарыттан бастакытын бэчээккэ таһаарбыт. * [[Олунньу 25]] — [[Кыым (хаһыат)|«Кыым» хаһыат]] «Издание на национальном языке» номинацияҕа «Тираж — рекорд года-2009» Арассыыйа бириэмийэтин туппут. * [[Олунньу 27]] — [[Чиили]] киин оройуоннарыгар 8,8 бааллаах сир хамсааһына буолбут, 500-тэн тахса киһи ҕлбүт, тыһыынчанан дьон эмсэҕэлээбиттэр. Бу сир хамсааһыныттан саҕаламмыт [[цунами]] сотору кэминэн Гавайи арыыларыгар тиийбитэ. * [[Олунньу 28]] — [[Ванкувер]]га (Канаада) Кыһыҥҥы Олимпиада сабыллыбыт. Олимпиада былааҕа Сочи куоракка бэриллибит. === Кулун тутар === * [[Кулун тутар 9]] — [[Ииндийэ]]ҕэ дойду [[түмэн]]ин кырата үс гыммыт биирэ дьахталлартан туруохтааҕын туһунан сокуон ылыныллыбыт. * [[Кулун тутар 20]] — [[Эйафьадлайокудль]] вулкан эстиитэ саҕаламмыт. Муус устар 14 күнүгэр эстии күүһүрбүтэ. * [[Кулун тутар 25]] — [[Кулун тутар 27|27]] — Саха сиригэр норуот тыйаатырдара үөскээбиттэрэ 50 сылын көрсө өрөспүүбүлүкэтээҕи тыйаатырдар бэстибээллэрэ ыытыллыбыт. * [[Кулун тутар 29]] — Москуба метротугар икки терракт буолбут, 40 киһи өлбүт, олор истэригэр Дьокуускай олохтооҕо. === Муус устар === * Муус устар — "Беркакит-Томмот-Дьокуускай" тимир суол Алдан уонна Хаҥалас улууһун кирбиилэрин куоһарбыт. * [[Муус устар 2]] — РФ быраабыыталыстыбатын уурааҕынан СГУ оннугар ХИФУ үөскээбит. * [[Муус устар 3]] — [[Apple|Apple Inc.]] хампаанньа бастакы iPad планшетын таһаарбыт. * [[Муус устар 6]] — [[2010 Кыргызстан өрөбөлүүссүйэтэ|Кыргызстааҥҥа өрөбөлүүссүйэ]] саҕаламмыт. Дойду бэрэсидьиэнин Курманбек Бакиев ыыппыт бэлиитикэтин утаран Талас куоракка дьон уулуссаҕа тахсыбыт. Сарсыныгар муус устар 7 күнүгэр айдаан Бишкекка тарҕаммыта. Бырачыастааччылар полициялыын кыргыhыылара буолбута. 74 киhи өлбүтэ уонна 400 эчэйбитэ биллэр. Токмок, Нарын уонна Ысык Күөл куораттарга айдааннар эмиэ буолбуттара. Бакиев Бишкектан күрээбитэ. Оппозиция басханнара саҥа дьаhалта тэрийэллэр, дьаhалта баhылыгынан урукку омук миниистирэ Роза Отунбаева буолар. * Муус устар 6 — Кытайга [[Xiaomi]] хампаанньа тэриллибит. * [[Муус устар 7]] — Кыргыстааҥҥа иккис өрөбүүлүссүйэ буолбут. * [[Муус устар 10]] **түөрт үрдүк үөрэх кыһатыттан холбонон [[Уһук Илиннээҕи бэдэрээлинэй университет]] тэриллибит — Японияҕа аккредитациялаах Арассыыйа соҕотох үөрэх кыһата. ** [[Смоленскай]] аттыгар Ту-154 саахалыгар 96 киһи өлбүт, олор истэригэр Польша бэрэсидьиэнэ [[Лех Качиньски]] уонна Польша атын салайааччылара. * [[Муус устар 14]] — Исландияҕа [[Эйафьадлайокудль]] вулкаан эстиитэ күүһүрбүтэ. * [[Муус устар 16]] ** [[Колымскай]] сэлиэнньэтигэр СӨ чукчаларын бастакы сийиэстэрэ ыытыллыбыт. Сүүстэн тахса ыалдьыт кэлэ сылдьыбыт (ол иһигэр Чукотка Чаун уонна Билибин оройуоннарыттан). ** Уус-Буотамаҕа баар бизон питомнигар үһүс сүһүөх тарбыйах төрөөбүт (третий приплод). Канаадаттан аҕалыллыбыт бизоннар үһүс сылларын төрүөхтэнэн саҕалаабыттар. === Ыам ыйа === * [[Ыам ыйын 9]] — [[Кемерово уобалаһа|Кемерово уобалаһыгар]] Распадскай шаахтаҕа [[Метан|метан]] эстибит. * [[Ыам ыйын 15]] — 16 саастаах [[Австралия]] кыыһа Джессика Уотсон Сири соҕотоҕун тохтообокко устан эргийбит саамай эдэр киһи буолбут. 10 миэтэрэ уһуннаах парустаах оҥочото Сиднейтэн 2009 сыл алтынньы 18 күнүгэр тахсыбыт, 201 күн устата экватор соҕуруу өттүнэн устан (Антлантикаҕа экваторы быһа охсубут) төттөрү бу күн кэлбит. Австралия Улахан хомотугар күүстээх тыалга түбэһэ сылдьыбыт, мачтата үстэ ууга охсуллубут, долгуннар үрдүктэрэ 12 миэтэрэҕэ тиийэр эбит. Кыыс устарын тухары оҥочотун өрөмүөнүн туораттан көмөтө суох бэйэтэ оҥорбут. Кэлбитэ үс хонон баран кыыс 17 сааһын бэлиэтээбит. * [[Ыам ыйын 19]] — [[Таиланд]] сэбилэниилээх күүстэрэ диктатуураны утары өрө турууну хам баттаабыттар, өрө туруу баһылыктара бэринэргэ күһэллибиттэр. * [[Ыам ыйын 31]] — СӨ иккис бэрэсидьиэнэ [[Вячеслав Штыров]] эмискэ дуоһунаһыттан барбыт, бэрэсидьиэн эбээһинэһин толорооччунан [[Борисов Егор Афанасьевич|Егор Борисов]] буолбут. === Бэс ыйа === * [[Бэс ыйын 13]] — Устуоруйаҕа бастакытын [[астероид]] кыырпаҕын аҕалбыт [[Дьоппуон]] космическэй аппарата [[Хаябуса]] сэттэ сыллаах миссия кэнниттэн [[Сир]]гэ төннөн кэлэн, Австралияҕа түспүт. * [[Бэс ыйын 17]] — [[Егор Борисов]] [[Саха Өрөспүүбүлүкэтэ|Саха Өрөспүүбүлүкэтин]] бэрэсидьиэнэ буолбут. Бу иннинэ биллибэт төрүөтүнэн [[Вячеслав Штыров]] бэрэсидьиэн дуоһунаһыттан батыммыта, Егор Борисовы ол саҕанааҕы Арассыыйа бэрэсидьиэнэ [[Дмитрий Медведев]] быстах кэмҥэ эбээһинэһи толорооччунан анаабыта, онтон бу күн [[Ил Түмэн]] бигэргэппитэ (куоластаабыт 68 дьокутааттан 61 куолаһынан). === От ыйа === * [[От ыйын 25]] — Викиликс ({{lang-en|WikiLeaks}}) [[Афганистаан]] сэриитин туһунан кистэлэҥ докуомуоннары бэчээттээбит. Бу [[Америка Холбоһуктаах Штааттара|АХШ]] устуоруйатыгар байыаннай кистэлэҥ ордук бөдөҥ бычалыйыыыта этэ. * [[От ыйын 29]] — [[Өймөкөөн улууһа|Өймөкөөҥҥө]] куйаас буолан температура +34,6 тиийбит. Урут хаһан да дойдуга маннык итии бэлиэтэнэ илигэ. === Атырдьах ыйа === * [[Атырдьах ыйын 3]] — [[Пакистаан|Пакистааҥҥа]] [[Карачи]] куоракка бэлиитиги өлөрүү кэнниттэн бөдөҥ дьалхаан саҕаламмыт, ол түмүгэр 85-тэн итэҕэһэ суох киһи өлбүт, хоромньу 17 миллиард Пакистаан рупиятыгар тиийбит (200 мөл. АХШ дуоллара). * [[Атырдьах ыйын 6]] — [[Ииндийэ]] [[Джамму уонна Кашмир |Джамму уонна Кашмир]] штаатыгар бөдөҥ халаан буолбутун түмүгэр 71 куораты уу ылбыт, кырата 255 киһи өлбүт. * [[Атырдьах ыйын 8]] — [[Кытай Дьон Өрөспүүбүлүкэтэ|Кытай]]га дохсун ардах кэмигэр хайа тааһа халҕаһалыы түһэн [[Ганьсу]] провинцияҕа 1400 киһи өлбүт. === Балаҕан ыйа === * [[Балаҕан ыйын 10]] — [[Москуба]]ҕа [[Лебедев Виктор Николаевич|Виктор Лебедев]] 55 кг диэри ыйааһыҥҥа [[көҥүл тустуу]]га аан дойду чөмпүйүөнэ буолбут. * [[Балаҕан ыйын 14]] — [[Франция]] сенаата дьахталлар дьон сылдьар сиригэр паранджа, чадра уонна никаб кэтэллэрин бобор сокуону бигэргэппит. * [[Балаҕан ыйын 25]] — "Беркакит-Томмот-Дьокуускай" тимир суол [[Күөрдэм (Хаҥалас улууһа)|Күөрдэм]] ыстаансыйатыгар үөрүүлээх быһыыга-майгыга тимир суол "үрүҥ көмүс" тиһилигэ ууруллубут. Бу иннинэ муус устарга тимир суол тутуута Алдан уонна Хаҥалас улууһун кирбиилэрин ааспыта. === Алтынньы === * [[Алтынньы 6]] — [[Инстаграм]] диэн хаартысканы уонна видеону тарҕатар, ону кытары [[түмэт-ситим]] өҥөтүн оҥорор сиэрбис төрүттэммит. * [[Алтынньы 14]] — Бүтүн Арассыыйатааҕы 2010 сыллааҕы биэрэпис саҕаламмыт. === Ахсынньы === * [[Ахсынньы 11]] — Москубаҕа «[[Архнадзор]]» диэн түмэт-тэрилтэ "Арассыыйа Федерациятын норуоттарын култуураларын утумун туһунан" ({{lang-ru|«О культурном наследии народов Российской Федерации»}}) сокуону уларытары утаран миитин тэрийбит. Бу уларытыы архитектура мэҥэлэрин алдьатары көҥүллүүр этэ. Маннык миитиннэр Арассыыйа элбэх куораттарыгар буолбуттар. * [[Ахсынньы 17]] — [[Тунис]]ка Мохамед Буазизи диэн ырыынак атыыһыта бэйэтин уматыммыт. Мантан сылтаан улахан бырачыастар тоҕо тардылыбыттара, Тунис өрөбөлүүссүйэтэ уонна ''[[Арабтар|Арааб]] сааһа'' саҕаламмыттара. * [[Ахсынньы 19]] — [[Минскай|Минскэй]]гэ бэрэсидьиэн быыбарын күнүгэр оппозиция аахсыйатын хам баттаабыттар. == Төрөөбүттэр == == Өлбүттэр == * [[Розинская Полина Константиновна]] (28.08.1912—2010) — саха норуодунай артыыһа. * [[Тохсунньу 1]] — [[Захарова Вера Кирилловна|Вера Захарова]] (12.071.1920 төр.) — саха бастакы дьахтар лүөччүгэ, Иккис аан дойду сэриитин кыттыылааҕа. "Үстэ өлбүттэр" диэн репрессияламмыт дьон туһунан кинигэ ааптара, аҕатын Чурапчыттан төрүттээх учуутал идэлээх Кирилл Захаровы сэрии кэмигэр "ыраахтааҕы саҕана сахалары сэриигэ ыыппатахтара" диэтэ диэн хаайаннар, онно өлбүтэ. * [[Тохсунньу 3]] — [[Кашин Виталий Александрович]] (08.03.1946 төр.) — археолог, устуоруйа билимин хандьыдаата. * [[Тохсунньу 13]] — [[Николаева Надежда Николаевна|Надежда Николаева]] — учуонай, музыковед, хандьыдаакка диссэртээссийэтэ [[Олоҥхо|олоҥхоҕо]] уонна саха оператын олоҕуруутугар анаммыта. * [[Олунньу 11]] — [[Дмитриев Роман Михайлович]] — көҥүл тустууга Олимпиада чөмпүйүөнэ * [[Ыам ыйын 9]] — Дьокуускай уонна Лиэнискэй эпиискэбэ [[Зосима (эпиискэп)|Зосима]] (12.09.1963 төр.). Өлбүтүн кэннэ Дьокуускай Ытык киһитин аата иҥэриллибитэ<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Ыам ыйын 16]] — Элгээйиттэн төрүттээх композитор [[Самойлов Аркадий Васильевич|Аркадий Самойлов]] өлбүт (1948 төр.), Арассыыйа композитордарын Сойууһун чилиэнэ, [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин ускуустубатын үтүөлээх диэйэтэлэ]]. * [[Ыам ыйын 23]] — [[Ангелина Файрушина]] — саха ырыаһыта, ырыа суруйааччыта * [[Бэс ыйын 1]] — [[Андрей Вознесенскай]] (1933 с.т.), бэйиэт уонна прозаик, ССРС Судаарыстыбаннай бириэмиэйтин лауреата. * [[Бэс ыйын 2]] — [[Докалова Надежда Петровна]] (1957 с. төрөөбүт), хотугу норуоттар ырыаларын айааччы уонна ырыаһыт. * [[От ыйын 9]] — [[Роббек Василий Афанасьевич|Василий Роббек]] — Саха Өрөспүүбүлүкэтин наукатын Академиятын академика, тыл үөрэҕин билимнэрин доктора, [[Хотугу аҕыйах ахсааннаах норуоттар кыһалҕаларын Института|Хотугу аҕыйах ахсааннаах норуоттар кыһалҕаларын Институтун]] төрүттээччилэртэн биирдэстэрэ, 1992 сылтан 2008 сыллаахха диэри салайбыта. * [[От ыйын 13]] — [[Берестов Николай Савельевич]] (1932 — 2010), композитор. * [[От ыйын 18]] — [[Рыбаковскай Эдуард Михайлович]] (20.08.1927—18.07.2010) — биллиилээх суруналыыс. * [[Атырдьах ыйын 24]] — [[Сатоси Кон]] — анимацияҕа үлэлээбит [[дьоппуон]] режиссера. * [[Балаҕан ыйын 6]] — [[Еремисов Михаил Николаевич]] - сүүрүк-спортсмен, марафонец. * [[Балаҕан ыйын 9]] — [[Харитонов Николай Иванович |Харитонов Николай Иванович (Чуор)]] (02.06.1935—09.09.2010) — бэйиэт, литэрэтиирэни ырытааччы. * [[Балаҕан ыйын 9]] — Хайа Хотугу институтун дириэктэрэ [[Новопашин Михаил Дмитриевич|Михаил Новопашин]] (29.04.1946 төр.)<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Алтынньы 24]] — [[Алексеев Егор Егорович|Егор Алексеев]] — аатырбыт саха устуоруга, публицист, СӨ билимин үтүөлээх диэйэтэлэ, Кулаковскай аатынан судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, Нам, Таатта, Үөһээ Бүлүү, Ньурба улуустарын, Бүлүүчээн нэһилиэгин ытык олохтооҕо. * [[Сэтинньи 2]] — ГЧИ дириэктэрэ [[Алексеев Николай Алексеевич|Николай Алексеев]] (29.01.1938 төр.)<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Сэтинньи 6]] — [[Гаврилова Мария Кузьминична]], география доктора, СӨ Наукаларын академиятын академига * [[Сэтинньи 6]] — СӨ Норуодунай бэйиэтэ [[Тарасов Савва Иванович|Савва Тарасов]] (25.04.1934 төр.)<ref>{{Кинигэ|автор=А.И. Лукинов, Э.Т. Мярикянова, Ю.А. Филиппова|заглавие=Республика Саха: год 2010|издание=|место=Якутск|издательство=Гриф и К|год=2011|страницы=251|страниц=300|isbn=978-5-8125-1612-3|тираж=5000}}</ref>. * [[Сэтинньи 14]] — [[Ефимов Моисей Дмитриевич|Моисей Ефимов]] — Саха норуодунай бэйиэтэ. Түөрт уонтан тахса сахалыы, нууччалыы тахсыбыт хоһоон хомуурунньугун ааптара. Хас да хомуурунньуга атын омук тылынан тахсыбыта. [[Категория:2010| ]] t96k1kfiitmt3svc9x6hg48clfpxb1j Халыып:Флагификация/Перу 10 29345 429511 429316 2026-06-23T12:33:01Z CommonsDelinker 147 Replacing Flag_of_Peru_(state).svg with [[File:War_flag_of_Peru.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · This is not the State flag, this is the war flag [ht 429511 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|флагификация/флаг</noinclude>}}} | размер = {{{размер|}}} | alias = Перу | flag alias = War flag of Peru.svg | flag alias-1825 = Flag of Peru (1825 - 1950).svg | flag alias-1822 = Flag of Peru (1822–1825).svg | flag alias-1822-мар = Flag of Peru (1822).svg | flag alias-1820 = Flag of Peru (1821-1822).svg | flag alias-ВМС = War flag of Peru.svg | flag alias-армия = State flag of Peru.svg | flag alias-торговый = Flag of Peru.svg | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1825 | var2 = 1822 | var3 = 1822-мар | var4 = 1820 | var5 = ВМС | var6 = армия | var7 = торговый </noinclude> }}<noinclude> [[bg:Халыып:Флагификация/Перу]] </noinclude> c6sxj2pjkancj7jtmojhsnhi8way7g8