Бикипиэдьийэ
sahwiki
https://sah.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D2%AF%D1%80%D2%AF%D0%BD_%D1%81%D0%B8%D1%80%D1%8D%D0%B9
MediaWiki 1.47.0-wmf.14
first-letter
Миэдьийэ
Аналлаах
Ырытыы
Кыттааччы
Кыттааччы ырытыыта
Бикипиэдьийэ
Бикипиэдьийэ ырытыыта
Билэ
Билэ ырытыыта
MediaWiki
MediaWiki-ни ырытыы
Халыып
Халыыбы ырытыы
Көмө
Көмөнү ырытыы
Категория
Категорияны ырытыы
TimedText
TimedText talk
Модуль
Обсуждение модуля
Event
Event talk
Ефимов Гавриил Дмитриевич
0
17792
430117
421257
2026-08-07T04:23:05Z
InternetArchiveBot
20075
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
430117
wikitext
text/x-wiki
{{Персона
|аата = Ефимов Гавриил Дмитриевич
|портрет =
|үлэтэ =
|төрөөбүт күнэ = 24.2.1920
|төрөөбүт сирэ = Толоон сайылык, {{ТС|Сулҕаччы нэһилиэгэ|Одьулуун нэһилиэгэр}}, [[Амма улууһа]]<ref>Билиҥҥинэн [[Одьулуун нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)|Одьулуун нэһилиэгэ]], [[Чурапчы улууһа]].</ref>, <br />[[Саха уобалаһа]]
|өлбүт күнэ = 19.02.2000
|өлбүт сирэ = {{ӨС|Дьокуускай|Дьокуускайга}}
|аҕата = Ефимов Дмитрий Еремеевич
|ийэтэ = Ефимова (Артемьева) Дария Ивановна
|ойоҕо = Ефимова (Спиридонова) Феврония Ивановна
|оҕолоро =
|наҕараадалара = {{{!}} style="background: transparent"
{{!}} {{Доҕордоһуу уордьана|1998}} {{!!}} {{Аҕа дойду сэриитин I ст. уордьана|1985}} {{!!}} {{Кыһыл Сулус уордьана|1943}}
{{!}}-
{{!}} {{«Владимир Ильич Ленин төрөөбүтэ 100 сааһын бэлиэтээн» мэтээл}} {{!!}} {{«Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Германияны кыайыы иһин 1941-1945 сс.» мэтээл}} {{!!}} {{«Аҕа дойду сэриитигэр 1941-1945 сс. килбиэннээх үлэ иһин» мэтээл}} {{!!}} {{«Үлэ бэтэрээнэ» мэтээл}}
{{!}}}
}}
{{амыдайдар|Ефимов}}
'''Ефимов Гавриил Дмитриевич''' — [[Аҕа дойду Улуу сэриитэ|Аҕа дойду Улуу сэриитин]] кыттыылааҕа, РСФСР үөрэҕириитин туйгуна, Саха АССР культуратын үтүөлээх үлэһитэ, тылбаасчыт, поэт.
== Олоҕун олуктара ==
* 1920 сыллаахха олунньу 24 күнүгэр Амма улууһугар Сулҕаччы нэһилиэгэр Толоон сайылыгар бааһынай дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүт.
*1935 сыллаахха Дириҥ ситэтэ суох орто оскуолатын бүтэрэн, 1936 сыллаахха Чурапчытааҕы педучилище студена буолбут.
*1940 сыллаахха бэс ыйын 18 күнүгэр училещаны бүтэрэн начальнай кылаас учууталын аттестатын ылбыт.
*1940-1942 — Чурапчы уонна Хайахсыт оскуолаларыгар учууталлаабыт.
* 1942—1944 сс. Аармыйаҕа ыҥырыллыбыт. Хотугулуу-Арҕаа фроҥҥа, 1 Ударнай Аармыйа 20-с отдельнай хайыһар биригээдэтигэр уонна 370-с стрелковай дивизия 1234-с стрелковай полкатыгар радио-телеграфиһынан сулууспалаабыт. Хорсун быһыытын иһин 1943 с. алтынньы 2 күнүгэр Кыһыл Сулус уордьанынан наҕараадаламмыт. Ыараханнык бааһыран дойдутугар эргиллибит.
*1944—1947 ЫБЛКСМ Чурапчытааҕы комитета, бастакы секретарь.
*1947—1957 Кытаанах, Одьулуун 7 кылаастаах, Чурапчы орто оскуолаларыгар директордаабыт.
*1957—1958 Чурапчы райисполкомун солбуйар бэрэссэдээтэлэ.
*1958—1961 Субуруускай аатынан бөдөҥсүйбүт колхоз бэрэссэдээтэлэ.
*1961—1966 Чурапчы орто оскуолатын директора.
*1966—1973 ССКП Чурапчытааҕы комитетын парткабинетын сэбиэдиссэйэ.
*1973—1974 Республикатааҕы речевой оскуола, директор.
*1974—1978 Эрилик Эристиин аатынан совхоз рабочкомун бэрэссэдээтэлэ.
*1978—1982 Дьокуускайдааҕы ГПТУ-7, директор.
*1982—1983 ВООПиК Дьокуускай куораттааҕы тэрилтэтэ, эппиэттиир секретарь.
*1983—1989 П. А. Ойуунускай аатынан музей, мл.научнай сотрудник.
*1989 сылга бэс ыйыттан сэтинньитигэр диэри ВОИ республикатааҕы правлениетын солбуйар бэрэссэдээтэлэ.
*1989—2000 ВОИ республикатааҕы правлениетын бэрэссэдээтэлэ.
*[[2000]] сыллаахха [[олунньу 19]] күнүгэр олохтон туораабыт.
2000 сыллаахха олунньу 12 күнүгэр дневнигэр хааларбыт тиһэх суруга:
<blockquote>Олох биирдэ бэриллэр уонна олус түргэнник ааһар. Олоҕунан туһан, өрөсүһэн туран олор — тус бэйэҥ, ийэҥ, улууһуҥ, төрөөбүт сахаҥ норуотун, Аҕа дойдуҥ тустарыгар…</blockquote>
== Наҕараадалара уонна ытык ааттара ==
* Доҕордоһуу уордьана (14.11.1998)<ref>Указ Президента РФ от 14 ноября 1998 г. // Якутия. — 1998. — 24 ноября — С. 1.</ref>
* Аҕа дойду сэриитин I ст. уордьана (06.04.1985)<ref>{{Подвиг Народа|1511883609|title=Карточка награжденного}}</ref>
* Кыһыл Сулус уордьана (02.10.1943)<ref>{{Подвиг Народа|18053667|title=Наградные документы}}</ref>
* «Килбиэннээх үлэ иһин. Владимир Ильич Ленин төрөөбүтэ 100 сааһын бэлиэтээн» мэтээл (1970)
* «Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Германияны кыайыы иһин 1941-1945 сс.» мэтээл (1946)
* «Аҕа дойду сэриитигэр 1941-1945 сс. килбиэннээх үлэ иһин» мэтээл (1946)
* «Үлэ бэтэрээнэ» мэтээл (28.12.1976)
* Саха АССР культуратын үтүөлээх үлэһитэ (1990)
* РСФСР үөрэҕириитин туйгуна (1970)
* Сэрии сылларыгар Чурапчы улууһун олохтоохторун көһөрүү историятын үөрэтиигэ сыралаах үлэтин иһин Саха Өрөспүүбүлүкэтин Президенин бириэмийэтэ (25.09.1992)
* Чурапчы улууһун ытык киһитэ (1970)<ref>[https://web.archive.org/web/20140718125400/http://sakha.gov.ru/node/5889 Почетные граждане Чурапчинского улуса]</ref>
== Аатын үйэтитии ==
* Чурапчы улуустааҕы мунньаҕын 08.02.2001 10 №-дээх быһаарыытынан Чурапчыга, Полярнай уулусса аата уларытыллан, Г. Д. Ефимов аата иҥэриллибит.
* 2002 с. тохсунньутугар Чурапчы улууһун аналлаах комиссиятын быһаарыытынан ааспыт үйэҕэ улуус 100 чулуу дьонун ахсааныгар киллэриллибит.
* 2010 с. Чурапчыга Ефимов уулуссатыгар сквер арыллыбыт.
== Быһаарыылар ==
{{быһаарыылар}}
== Туһаныллыбыт литература ==
* Алаас уола Аратаа. Н. И. Ефимов — Дь.: Изд-во ЯГУ, 2005.
* Педагогическая энциклопедия.— Дь., 2000.
* Чурапчы улууһун 100 чулуу дьонноро. — Саҥа Олох, 2001, тохсунньу 11 к.
== Сигэлэр ==
{{статья |автор= Айсен Николаев. |заглавие=Алаас уола Аратаа — фронтовик и учитель |ссылка=https://web.archive.org/web/20140712072637/http://ysia.ru/news/11617/alaas_uola_arataa__frontovik_i_uchitel_.html |язык=рус. |издание=ЯСИА |год=09.05.2014 |том= |номер= |страницы= |issn= }}
* https://sakhalife.ru/v-churapchinskom-uluse-otdayut-dan-pamyati-frontoviku-gavrilu-efimovu/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104121357/https://sakhalife.ru/v-churapchinskom-uluse-otdayut-dan-pamyati-frontoviku-gavrilu-efimovu/ |date=2021-11-04 }}
* https://mintrud.sakha.gov.ru/news/front/view/id/3126345 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211031092223/https://mintrud.sakha.gov.ru/news/front/view/id/3126345 |date=2021-10-31 }}
* https://www.sakha.gov.ru/news/front/view/id/3023299 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210204203914/https://www.sakha.gov.ru/news/front/view/id/3023299 |date=2021-02-04 }}
* https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie18053667/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201203082826/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie18053667/ |date=2020-12-03 }}
[[Категория: Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылаахтара:Чурапчы улууһа]]
[[Категория:Саха АССР культуратын үтүөлээх үлэһиттэрэ]]
[[Категория:Чурапчы улууһун ытык дьоно]]
[[Категория:Учууталлар]]
mawfbf180iw1uiy2478r2s300x5phdb
Борисов Егор Афанасьевич
0
18339
430115
405019
2026-08-07T02:37:40Z
InternetArchiveBot
20075
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
430115
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox President
| image = Prezident 03.jpg
| order = Үһүс
| office = Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана
| term_start = 2010 сыл бэс ыйын 27 күнэ
| term_end = 2018 сыл ыам ыйын 28 күнэ
| predecessor = [[Вячеслав Штыров|Вячеслав Анатольевич Штыров]]
| successor = [[Николаев Айсен Сергеевич]]
| birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1954|08|23}}
| birth_place = [[Төлөй]], [[Чурапчы улууһа]]
| party = [[Биир ньыгыл Арассыыйа|Единай Россия]]
| spouse = [[Прасковья Петровна Борисова]]
| children = 2 кыыс
| alma_mater = [[Новосибирскайдааҕы тыа хаhаайыстыбатын үнүстүүтэ]]
| profession = Инженер-механик
| website = [http://www.sakha.gov.ru/ Саха сирин государственнай органнарын официальнай ситим сирэ]
| signature = Signature_of_Yegor_Borisov.png
}}
'''Его́р Афана́сьевич Бори́сов''' — судаарыстыба уонна бэлиитикэ диэйэтэлэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бэрэсидьиэнэ (2010 сыл бэс ыйын 17-ис күнүттэн), Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана (2014 сыл балаҕан ыйын 27-ис күнүттэн - 2018 сыл ыам ыйын 28 күнүгэр диэри).
== Олоҕо ==
* [[1954]] сыллаахха [[атырдьах ыйын 15]] күнүгэр [[Чурапчы]]га төрөөбүт.
* 1974 с. Новосибирскайдааҕы Тыа Хаһаайыстыба институтугар үөрэнэ киирбит, [[1979]] с. инженер-механик идэтин ылбыт.
* 1973—1991 сс. [[ССКП]] чилиэнэ, 2007 с. ыла "Биир Ньыгыл Россия" партияҕа турар.
* 1991 — Саха Сирин тыатын хаһаайыстыбатын министрин солбуйааччыта.
* 1998 — Саха Өрөспүүбүлүкэтин тыатын хаһаайыстыбатын министерствотын министрэ.
* 2003 — Саха Өрөспүүбүлүкэтин бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлэ, Саха Сирин бокса федерациятын баһылыга.
* 2010 сыл [[бэс ыйын 17]] күнүттэн — Саха Өрөспүүбүлүкэтин бэрэсидьиэнэ. Бу иннинэ биллибэт төрүөтүнэн [[Вячеслав Штыров]] бэрэсидьиэн дуоһунаһыттан батыммыта, Егор Борисовы ол саҕанааҕы Арассыыйа бэрэсидьиэнэ [[Дмитрий Медведев]] быстах кэмҥэ эбээһинэһи толорооччунан анаабыта, онтон бу күн [[Ил Түмэн]] бигэргэппитэ (куоластаабыт 68 дьокутааттан 61 куолаһынан).
* 2014 сыл муус устар 24 күнүттэн — Саха Өрөспүүбүлүкэтин Баһылыгын эбээһинэһин толорооччу<ref>[http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1;3629696 Указ от 24.04.2004 № 279 «О досрочном прекращении полномочий Президента Республики Саха (Якутия)»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140730015147/http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1%3B3629696 |date=2014-07-30 }}</ref>.
* 2014 сыл балаҕан ыйын 14 күнүгэр 58 бырыһыаны ылан [http://cik.rcitsakha.ru/itg07/itg.htm Саха Өрөспүүбүлүкэтин Баһылыгын быыбарыгар кыайбыта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151101192204/http://cik.rcitsakha.ru/itg07/itg.htm |date=2015-11-01 }}. Балаҕан ыйын 27 күнүгэр дуоһунаска 5 сыл болдьоххо киирбитэ.
* 2018 сыл ыам ыйын 28 күнүгэр СӨ Ил Дарханын дуоһунаһыттан уурайарын туһунан биллэрбитэ. Ону дойду бэрэсидьиэнэ өйөөбүтэ.
* 2018 сыл балаҕан ыйын 28 күнүгэр Федерация Сэбиэтигэр Саха Өрөспүүбүлүкэтиттэн анаммыта.
== Дьиэ кэргэнэ ==
* Ойоҕо — Борисова Прасковья Петровна ( кэргэн тахсыан иннинэ Черкашина), СӨ норуот хаhаайыстыбатын үтүөлээх үлэhитэ. Икки кыыс оҕолоохтор, сиэннэрдээхтэр.
== Наҕараадалара уонна ытык ааттара ==
* «За заслуги перед Отечеством» уордьан IV ст. (23.06.2014)<ref>[http://pravo.gov.ru:8080/page.aspx?108004 Указ Президента Российской Федерации от 23 июня 2014 года № 447 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»]</ref>
* [[Доҕордоһуу уордьана]] (2007)
* Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ
* Почётный железнодорожный строитель
* Мастер связи
* [[Арассыыйа бочуоттаах донора]]
* [[Орден святого равноапостольного великого князя Владимира]] I степени (2010)<ref>[http://www.patriarchia.ru/db/text/1281746.html Официальный сайт Московского патриархата: Святейший Патриарх Кирилл возглавил торжественное открытие Духовно-просветительского центра в Якутске. — 23 сентября 2010 года]</ref>
* [[Чурапчы улууhа|Чурапчы улууhун]] ытык киhитэ
* [[Горнай улууһа|Горнай улууһун]] ытык киһитэ<ref>[http://www.sakha.gov.ru/en/node/5283 Официальный информационный портал Республики Саха (Якутия):Почетные граждане, известные люди Горного улуса] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140314193942/http://sakha.gov.ru/en/node/5283 |date=2014-03-14 }}</ref>
== Быһаарыылар ==
{{быһаарыылар}}
== Сигэлэр ==
* [http://egorborisov.ru/ Егор Борисов бас билэр саайта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090905081946/http://www.egorborisov.ru/ |date=2009-09-05 }}
* [http://www.sakha.gov.ru/ Официальный web-server органов государственной власти Республики Саха (Якутия)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222084119/http://www.sakha.gov.ru/ |date=2011-02-22 }}
[[Категория:Дьон алпаабытынан]]
[[Категория:Саха салайааччылара]]
[[Категория:Саха Сирин политиктара]]
[[Category:1954 сыллаахха төрөөбүттэр]]
[[Категория:Атырдьах ыйын 15 күнүгэр төрөөбүттэр]]
[[Категория:Чурапчыга төрөөбүттэр]]
[[Категория:Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһиттэрэ]]
[[Категория:Горнай улууһун ытык дьоно]]
quhhnrf8uzohq3gby46sug7svtx7t1t
Арассыыйа былааҕа
0
30448
430114
419805
2026-08-07T01:54:42Z
InternetArchiveBot
20075
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
430114
wikitext
text/x-wiki
{{Былаах киэбэ
|аата = Арассыыйа былааҕа
|субъект =
|киин = <!-- для городских и сельских поселений -->
|ключ =
|оройуон =
|регион =
|дойду = Арассыыйа
|билэ = Flag of Russia.svg
|подпись = Арассыыйа федерациятын ил былааҕа
|олохтоммут = {{fd|11|12|1993}}
|ууратыллыбыт =
|олохтоммут2 =
|сүтэрбит =
|туттуллуута = {{Былаах туттуллуута|1|1|0|1|1|0}}
|пропорция = 2:3
|ГГР = 2<ref>Первый номер присвоен Национальному флагу России.</ref>
|ааптардар =
|ааптар =
|саанык =
|оҥкул =
|ситэрии =
|худуоһунньук =
|дизайн =
|консультант =
|им-бэлиэ =
|билэ2 = Flag of Russia (1991–1993).svg
|подпись2 = Флаг Российской Федерации <br />{{fd|25|12|1991}}<ref>[http://www.humanities.edu.ru/db/msg/12047 Закон РСФСР от 25 декабря 1991 года № 2094-1 «Об изменении названия государства Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика»]</ref> — {{fd|11|12|1993}}<ref>Мог использоваться до 1 января 1995 года.</ref> <br />[[Флаг РСФСР]] <br />{{fd|01|11|1991}}<ref>1995 сыл тохсунньу 1 күнүгэр дылы туттулуон сөбө.</ref> — {{fd|25|12|1991}}
|пропорция2 = 1:2
|ааптар2 =
|билэ3 =
|подпись3 =
}}
Арассыыйа Федерациятын ил былааҕа — официальнай ил символлартан биирдэстэрэ. Үс полосалардаах полотнищеттан турар. Үөһээ полосата — маҥан, орто полосата — [[Халлаан күөх (өҥ)|халлаан күөх]], онтон аллараа полосата — кыһыл. Үрдүгэ кэтитигэр сыһыана — 2:3.
== Былаах өҥө ==
[[Билэ:Flag of the Russia (Construction).svg|right|thumb|200px|Арассыыйа былааҕын пропорциялара]]
Арассыыйа Федерация ил былааҕын балаһыанньата өҥ арааһын быһаарбат.
''ГОСТ Р 51130-98'' хас өҥүн Атлас өҥнөрүгэр сөп түбэһиэхтээх диэн быһаарар. <ref>[http://standartgost.ru/ГОСТ%20Р%2051130-98 ГОСТ Р 51130-98. Флаг Государственный Российской Федерации. Общие технические условия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130809053848/http://standartgost.ru/%D0%93%D0%9E%D0%A1%D0%A2%20%D0%A0%2051130-98 |date=2013-08-09 }}</ref>. Арассыыйа араас органнара былаах оҥоруутун сакаастыылларыгар маннык өҥ көрүҥүн быһаараллар(Panton-унан): маҥан(араас эгэлгэтэ суох өҥ), халлаан күөх (pantone 286С) (solid coated), кыһыл (pantone 485С) (solid coated)<ref>{{cite web|url=http://zakupki.gov.ru/pgz/public/action/orders/info/common_info/show?notificationId=734557|title=Заказ №0169200000811000021. Сайт госзакупок|author=Управление делами Губернатора Челябинской области|date=19.05.2011|work=|publisher=|accessdate=2012-08-08|archiveurl=http://www.webcitation.org/69y1rNB08|archivedate=2012-08-16}}</ref><ref>{{cite web|url=http://zakupki.gov.ru/pgz/documentdownload?documentId=51761304|title=Запрос котировочной цены. Характеристика поставляемых товаров|author=Федеральная служба охраны|date=14.12.2011|work=|publisher=|accessdate=2012-08-08|archiveurl=http://www.webcitation.org/69y1mXXqa|archivedate=2012-08-16}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.udprf.ru/sites/default/files/Z_K_Shtandart_Prezidenta_2-1..doc|title=Госзаказ на изготовление и поставку штандартов Президента. Технические требования|author=Управления делами Президента России|date=|work=|publisher=|accessdate=2012-08-08|archiveurl=http://www.webcitation.org/69y1nXl19|archivedate=2012-08-16}}</ref><ref>{{cite web|url=http://doc.gostorgi.ru/91/2010-03-13/2743/8.doc|title=Приложение №2 к тендеру от 12 марта 2010 года. Техническое задание на изготовление Комплекта флагов, копий исторических знамен и штандартов фронтов, а также элементов знаменного (флажного) комплекса для проведения парада посвященного празднованию 65 – летия Победы в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг|author=Министерство обороны Российской Федерации|date=|work=|publisher=|accessdate=2012-08-08|archiveurl=http://www.webcitation.org/69y1ooo2n|archivedate=2012-08-16}}</ref><ref>[http://gostorgi.ru/2010/91/2010-03-13/91-2745.xml Страница тендера МО РФ от 12 марта 2010 на сайте Госторги.ру] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190331204716/http://gostorgi.ru/2010/91/2010-03-13/91-2745.xml |date=2019-03-31 }}</ref>.
{| class="wikitable"
|-
! width=150|Цвет
! style="background-color:white;width:150px"|Маҥан
! style="background-color:#0039A6;width:150px"|<font color="#ffffff">Халлаан күөх</font>
! style="background-color:#D52B1E;width:150px"|<font color="#ffffff">Кыһыл</font>
|- align=center
| [[Pantone]]
| White
| 286C
| 485C
|- align=center
| [[RGB]] || 255-255-255 || 0-57-166<ref>[http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx?c_id=5958 Pantone 286 C] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208080027/http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx?c_id=5958 |date=2015-12-08 }}</ref> || 213-43-30<ref>[http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx?c_id=7890 Pantone 485 C] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208082338/http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx?c_id=7890 |date=2015-12-08 }}</ref>
|- align=center
| [[Цвета HTML|HTML]] || #FFFFFF || #0039A6 || #D52B1E
|}
Массыына регистрационнай знагыгар суруллар өҥү ГОСТ Р 50577-93 быһаарар.
==Быһаарыылар==
{{быһаарыылар}}
[[Категория:Арассыыйа]]
[[Категория:Ил символлар]]
t8u8t7c5osifb0kwkdpziqxgi9tb0uo
Викрам Кумар
0
35392
430116
400702
2026-08-07T03:13:17Z
InternetArchiveBot
20075
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
430116
wikitext
text/x-wiki
{{Персона
|аата = Викрам Кумар
|омуктуу аата = {{lang-en|Vikram Sheel Kumar}}
|төрөөбүт аата =
|ойуу =
|кэтитэ =
|ойуу ис хоһооно = <!-- Мэтириэт ис хоһоонун тириэрдиэхтээх -->
|үлэтэ = быраас, [[түмэт урбаанньыт]], менеджер, са4аны айааччы
|төрөөбүт күнэ = 1976
|төрөөбүт сирэ = Джеймстаун (Нью-Йорк)
|гражданствота =
|дойдута =
|өлбүт күнэ =
|өлбүт сирэ =
|аҕата =
|ийэтэ =
|кэргэнэ =
|ойоҕо =
|оҕолоро =
|наҕараадалара уонна бириэмийэлэрэ =
|наҕараадалара
|илии баттааһына =
|ситим-сир =
|атын =
|биики ыскылаат =
}}
'''Викрам Шил Кумар''' ({{lang-en|Vikram Sheel Kumar}}; төр. барыллаан [[1976 сыл]], Джеймстаун, [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АХШ]]) — [[США|эмиэрикэ]] бырааһа, саҥаны айааччы, [[түмэт урбаан]]ньыт уонна [[менеджер]], [[Dimagi]] хампаанньаны тэрийээччи уонна салайааччы , о.д.а. технология уонна медицина хампаанньаларын<ref name="schwabfound.org.vikram" /><ref name="technologyreview.com.humanitarian" /><ref name="voanews.com.122665" /><ref name="mit.edu.vikramkumar" />.
== Биографията ==
Викрам Кумар АХШ-ка Джеймстауҥҥа (штат [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]) индийскэй-эмэрикээнскэй дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүт<ref name="archive.wired.com.65449" />. Аҕата - нейрохирург, АХШ-ка үчүгэй практикаттан аккаастанан Индияҕа балыыһа тутаары төннүбүт<ref name="mit.edu.vikramkumar" /><ref name="archive.wired.com.65449" />.
Уон сааһыгар Индияҕа төннөн баран<ref name="archive.wired.com.65449" /><ref name="voanews.com.122665" /><ref name="mit.edu.vikramkumar" />, Викрим [[Нью-Дели]] аныгылыы оскуолатыгар үөрэммит. Индия технология институутун бүтэрэн, инженер идэтин ылбыта, бырагырааммалары суруйарга үөрэммитэ<ref name="schwabfound.org.vikram" /><ref name="mit.edu.vikramkumar" />.
1995 сыллаахха, АХШ-ка төннөн, Колумбия үнүбүрсүтүөтүгэр үөрэнэ киирбитэ, 1999 сыллаахха бакалавр истиэпэнин ылбыта<ref name="indusbusinessjournal.com.1d48db09a" /><ref name="gcr.weforum.org.vikram" /><ref name="mit.edu.vikramkumar" />.
Ол кэннэ Гаарвард үнүбүрсүтүөтүн уонна Массачусетс технология институутун холбоһун подразделенияларыгар медицина науукаларын уонна технологияларын уобалаһыгар үөрэммитэ<ref name="indusbusinessjournal.com.1d48db09a" /><ref name="schwabfound.org.vikram" /><ref name="gcr.weforum.org.vikram" /><ref name="mit.edu.vikramkumar" />.
2002 сыллаахха MIT Media Lab үөрэнэ сылдьан Вишванат Анантраманы ({{lang-en|Vishwanath Anantraman}}) уонна Тарьей Миккельсены ({{lang-en|Tarjei Mikkelsen}}) кытта Dimagi бырайыагы тэрийбит<ref name="archive.fortune.com.health" /><ref name="indusbusinessjournal.com.1d48db09a" /><ref name="gcr.weforum.org.vikram" />.
2004 сылга DiaBetNet диэн туттарга табыгастаах прибуору оҥорбут, бу прибуор оонньуу фуорматынан саахар диабетынан ыалдьар оҕолору хааннарыгар баар саахардарын таһымын кэмнэнэллэригэр көмөлөһөр (сөпкө таайбыт таһым иһин глюкоза нагараадалаах)<ref name="metropolismag.com.kumar" /><ref name="schwabfound.org.vikram" /><ref name="voanews.com.122665" /><ref name="mit.edu.vikramkumar" />.
2007 сыллаахха ординатуураны бүтэрбит уонна салгыы Brigham and Women’s Hospital-гэ үлэлиир, бэйэтин бырайыактарынан дьарыктанар<ref name="gcr.weforum.org.vikram" /><ref name="mit.edu.vikramkumar" /><ref name="archive.wired.com.65449" />.
== Тус олоҕо ==
Бостоҥҥа (Массачусетст, АХШ) олорор<ref name="jayceemember.com.734" />.
2004 сылга кыбартыыратын аймахтарын кытта түҥэттэн олорбут, куорат устун билисипиэтинэн эбэтэр 20-чэ сыллааҕы Mercedes-н айанныыр<ref name="archive.wired.com.65449" />.
== Награадалар уонна премиялар ==
2004 сыллаахха Массачусет технология институутун 100 эдэр инноватордарын туоптарыгар киирбитэ<ref name="metropolismag.com.kumar" /><ref name="gcr.weforum.org.vikram" />.
2005 сыллаахха «Ten Outstanding Young Americans (TOYA)» бириэмийэни ылбыта<ref name="jayceemember.com.734" />.
2012 сыллаахха Dimagi тэрийсээччитин Джонатан Джексоны кытта [[Шваб түмэт урбаанын пуондата|Шваб [[түмэт урбаан]]ын пуондатынан]] сыл түмэт урбаанньыттарынан биллэриллибиттэрэ<ref name="schwabfound.org.jonathan" /><ref name="schwabfound.org.vikram" />.
== Быһаарыылар ==
{{примечания|2|refs=
<ref name="archive.fortune.com.health">{{cite web|url=http://archive.fortune.com/2008/12/26/technology/mobile_health.fortune/index.htm|title=The health-care cure: Your cell phone|author=Jessica Shambora|date=2008-12-30|publisher=Fortune|lang=en|accessdate=2015-05-29}}</ref>
<ref name="archive.wired.com.65449">{{cite web|url=http://archive.wired.com/medtech/health/news/2004/10/65449|title=It Works: Rural Health-Care Tech|date=2014-10-23|publisher=Wired (Associated Press)|lang=en|accessdate=2015-05-29}}</ref>
<ref name="gcr.weforum.org.vikram">{{cite web|url=http://www.gcr.weforum.org/social-entrepreneurs/vikram-kumar|title=Vikram Kumar|publisher=[[Всемирный экономический форум]]|lang=en|accessdate=2015-05-29}}</ref>
<ref name="indusbusinessjournal.com.1d48db09a">{{cite web|url=http://www.indusbusinessjournal.com/ME2/Sites/dirmod.asp?sid=&nm=&type=Publishing&mod=Publications%3A%3AArticle&mid=8F3A7027421841978F18BE895F87F791&tier=4&id=1D48DB09A7E94AC3940790A6CBE7D09B&SiteID=Main|title=Dimagi seeks to better health care in Third World|author=Naomi Grossman |date=2005-01-01|publisher=IndUS Business Journal|lang=en|accessdate=2015-05-29}}</ref>
<ref name="jayceemember.com.734">{{cite web|url=http://www.jayceemember.com/toya/profile_Honoree.asp?hid=734|title=Dr Vikram Kumar|date=2005|lang=en|accessdate=2015-05-29}}</ref>
<ref name="metropolismag.com.kumar">{{cite web|url=http://www.metropolismag.com/January-2006/Vikram-Sheel-Kumar-Software-Design/|title=Vikram Sheel Kumar: Software Design|author=Marc Kristal|date=2006-01|publisher=Metropolis|lang=en|accessdate=2015-05-29}}</ref>
<ref name="mit.edu.vikramkumar">{{cite web|url=http://web.mit.edu/de/documents/vikramkumar_nature.pdf|title=Vikram Kumar|date=2007|publisher=Nature Publishing Group|lang=en|accessdate=2015-05-29}} ([http://apoorvamandavilli.com/wp-content/uploads/2010/10/Feb07.pdf копия]).</ref>
<ref name="schwabfound.org.jonathan">{{cite web|url=http://www.schwabfound.org/content/jonathan-jackson|title=Jonathan Jackson|date=2012|publisher=[[Шваб түмэт урбаанын пуондата]]|lang=en|accessdate=2015-05-29}}</ref>
<ref name="schwabfound.org.vikram">{{cite web|url=http://www.schwabfound.org/content/vikram-kumar|title=Vikram Kumar|date=2012|publisher=[[Шваб түмэт урбаанын пуондата]]|lang=en|accessdate=2015-05-29}}</ref>
<ref name="technologyreview.com.humanitarian">{{cite web|url=http://www.technologyreview.com/news/403087/high-tech-humanitarian/|title=High-tech Humanitarian|author=Erika Jonietz|date=2004-09-30|publisher=MIT Technology Review|lang=en|accessdate=2015-05-29}}</ref>
<ref name="voanews.com.122665">{{cite web|url=http://learningenglish.voanews.com/content/a-23-a-2004-11-14-2-1-83120662/122665.html|title=Handheld Medical Computers|author=Gwen Outen, Gary Garriott|date=2004-11-14|publisher=VOA|lang=en|accessdate=2015-05-29}}</ref>
}}
== Сигэлэр ==
* Профиль на сайте Dimagi: [http://www.dimagi.com/about/team/boston/vikram/ vikram] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140904055622/http://www.dimagi.com/about/team/boston/vikram/ |date=2014-09-04 }}.
* Публикации:
** [http://engineering.columbia.edu/web/newsletter/spring_2012/healthy_thinking_vikram_kumar_bs99 Healthy Thinking | Vikram Kumar BS’99 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150510024354/http://engineering.columbia.edu/web/newsletter/spring_2012/healthy_thinking_vikram_kumar_bs99 |date=2015-05-10 }}.
[[Категория:Менеджердар]]
[[Категория:Түмэт урбаан]]
[[Категория:Түмэт урбаанньыттар]]
0xzmrm8a1uup98sx0vstgdlkl9goy6z
Каратаев Николай Нифонтович
0
36904
430118
378624
2026-08-07T04:42:02Z
InternetArchiveBot
20075
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
430118
wikitext
text/x-wiki
<gallery>
</gallery>'''Николай Нифонтович Каратаев''' — [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин Үрдүкү суута|Саха Өрөспүүбүлүкэтин Үрдүкү суутун]] бэрэстээтэлэ, Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин хас да ыҥырыытын дьокутаата.
[[1932]] с. [[тохсунньу 6]] күнүгэр [[Бүлүү улууһа|Бүлүү улууһун]] [[Тааһаҕар нэһилиэгэ (Бүлүү улууһа)|Тааһаҕар нэһилиэгэр]] дьадаҥы бааһынай кэргэнигэр төрөөбүтэ. Аҕата Каратаев Нифонт Иванович 1943 сыллаахха фроҥҥа ыҥырыллыбыта. Ийэтэ Ирина Ефимовна үс оҕотун кытта хаалбыта. Нифонт Иванович 900-с стрелковай полка 242-с дивизиятыгар сэриилэспитэ.1944 сыллаахха балаҕан ыйын 24 күнүгэр Польшаҕа кыргыһыы хонуутугар [https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_donesenie3887536/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%D0%9D%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BD%D1%82%26middle_name%3D%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%26date_birth_from%3D%26static_hash%3Df3f64a0c67d2ffaf340721793ee4c2e1%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_polit%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Asame_doroga%26page%3D1 охтубут] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201013110514/https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_donesenie3887536/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%D0%9D%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BD%D1%82%26middle_name%3D%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%26date_birth_from%3D%26static_hash%3Df3f64a0c67d2ffaf340721793ee4c2e1%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_polit%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Asame_doroga%26page%3D1 |date=2020-10-13 }}. 1949 с. Бүлүү педагогическай училищетыгар киирбитэ, ону Советскай Армияҕа сулууспалаан кэлэн баран 1957 с. бүтэрбитэ. Хампа орто оскуолатыгар учууталлыыр кэмигэр салайар үлэҕэ — Бүлүү оройуонун физкультураҕа уонна спорка комитетын председателинэн өрө таһаарыллыбыта. Онно тэрийэр дьоҕурдааҕын көрдөрбүтэ. 1960 с. Свердловскайдааҕы юридическай институкка киирбитэ, ол институтун 1964 с. туйгуннук бүтэрбитэ. 1964—1968 сс. Дьокуускай куорат следователинан, Бүлүү уонна Хаҥалас улуустарыгар прокурорунан үлэлээбитэ. 1968—1971 сс. ССКП Саха сиринээҕи обкомун административнай уонна финансовай органнарга отделын инструктора. 15 сыл устата — 1972 сылтан 1987 сылга диэри — Николай Нифонтович Саха Республикатын прокурорунан үлэлээбитэ. 1987 сыл алтынньы ыйтан олоҕун тиһэх күннэригэр диэри кини - республика суутун үрдүкү инстанциятын - Саха Республикатын Үрдүкү суутун бэрэстээтэлэ.
ССКП Саха сиринээҕи обкомун чилиэнинэн, Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин депутатынан хас да ыҥырыы тухары талыллыбыта. Үлэҕэ үтүөтүн, общественнай үлэтин иhин кини «В. И. Ленин төрөөбүтэ 100 сыла туолуутугар килбиэннээх үлэтин иhин» мэтээлинэн, РСФСР уонна САССР Үрдүкү Сэбиэттэрин Президиумнарын Бочуотунай грамоталарынан наҕараадаламмыта, киниэхэ «Саха Республикатын үтүөлээх юриhа», «Российскай Федерация үтүөлээх юриhа» бочуоттаах ааттар иҥэриллибиттэрэ.
Н.Н. Каратаев республикаҕа прокурорскай надзору олоххо киллэриигэ уонна суут кырдьыгы көрүүтүн тутуһууга саамай үрдүк дуоһунастарга олорон, кини мэлдьи принципиальнай буолара, сокуону киэҥник билэрин көрдөрөрө, профессиональнай иэһин халбаҥнаабакка тутуһара.
1998 сыл атырдьах ыйын 30 күнүгэр ыараханнык ыалдьан күн сириттэн барбыта.
Н. Н. Каратаев аатын 1999 сылтан Бүлүү улууһун Тааһаҕар орто оскуолата сүгэр.
Туһаныллыбыт матырыйааллар:
1. Николай Нифонтович Каратаев/[хомуйан оҥордо В. И. Каратаева; эппиэттиир ред. Н. А. Крылов]. — Дьокуускай: Бичик, 2011. — 304 с. — (Саха сирин государственнай деятеллэрэ)
{{Bio-stub}}
[[Категория:Дьон алпаабытынан]]
[[Категория:1932 сыллаахха төрөөбүттэр]]
[[Категория:Тааһаҕар нэһилиэгэ]]
bsyzomdocqh7xat4y75bv3bc4a0f12j
Чиллер Тансу
0
37712
430120
401254
2026-08-07T09:13:46Z
InternetArchiveBot
20075
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
430120
wikitext
text/x-wiki
[[Билэ:Turkish prime minister Tansu Çiller in Brussels.jpg|мини]]
'''Тансу Пенбе Чиллер''' ({{Халыып:Lang-tr|Tansu Penbe Çiller}}, ыам ыйын [[Ыам ыйын 24|24]] күнүгэр [[1946 сыл|1946]] с. төр.) — [[Туурактар|туурак]] экэнэмииһэ уонна бэлиитигэ. Турция бастакы уонна күн бүгүҥҥэ диэри соҕотох дьахтар премьер-миниистирэ.
== Карьератын саҕаланыыта ==
Дьахталларга аналлаах Роберт Колледжка (Стамбул) Экэниэмикэ оскуолатын бүтэрбит. Коннектикут университетыгар билим дуокатарын истиэпэнин көмүскээн ылбыт. Кэлин Йель университетыгар онтун үрдэтиммит. 1978 сыллаахтан Босфордааҕы (Стамбул) университетка преподователлээбит. 1983 с. эмиэ онно бэрэпиэссэринэн үлэлээбит. Ону сэргэ Стамбуллааҕы баан бэрэсидьиэнинэн үлэлии сылдьыбыт.
== Бэлиитикэҕэ карьерата ==
Хас да университетка бэрэпиэссэрдии сылдьан баран, 1990 сыллаахха "Сөптөөх суол" диэн консервативнай баартыйаҕа киирэн, бэлиитикэҕэ барар. Ол түмүгэр 1991 сыллаахха Стамбултан Турция парламеныгар дьокутаат буолар. С.Демирель бырабыыталыстыбатыгар экэниэмикэ миниистиринэн үлэлии сылдьыбыта.
1993 сыл бэс ыйын 13 күнүттэн баартыйа лиидэрэ, "Сөптөөх суол" уонна Социал-декмократтыы норуодунай баартыйа кыттыгас бырабыыталыстыбаларыгар (коалиционнай) дойду премьер-миниистирэ. 1995 сыллаахха социал-демократтар коалицияттан тахсан барбыттарын кэннэ, "меньшиство" бырабыыталыстыбатын тэрийэ сатаабыта эрээри, парламент өйөөбөтөҕө. Ол кэннэ Чиллер Тансу Өрөспүүбүлүкэтээҕи норуодунай баартыйа кыттыгастаах саҥа "кэбиниэти" тэрийэргэ сөбүлэһэр.
1996-1997 сс. Турция тас сибээскэ миниистиринэн уонна вице-премьеринэн үлэлиир. Курд сепаратистарын уонна Армения босхолуур иһин киирсэр эрмээннэр кистэлэҥ аармыйаларын бохсор, утары киирсэр инниттэн, "Глубинное государство" диэн деморкаттары утары үлэлиир тэрээһиннээх баандалар ситимнэрин кытары үлэлэһэр. Ол туһунан кини Сусурлук айдаанын кэннэ тыл этэ тахсан баран ультранационалист, "Серые волки" "уҥалар" хамсааһыннарын салайааччыта, кэлин Сусурлукка көлө саахалыгар өлбүт Абдулла Чатлыны хайҕаабытын кэннэ биллибитэ. Тансу эппитэ:
''Бу дойду, бу нация уонна бу судаарыстыба туһугар саанан ытар эбэтэр бааһырар дьону биһиги өрүү ытыктабыллаахтык ахтыахпыт''<ref>Lucy Komisar, [https://web.archive.org/web/20080922230047/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1295/is_n4_v61/ai_19254727 Turkey’s terrorists: a CIA legacy lives on], ''The Progressive'', April 1997</ref><ref name="HRFT39">[http://www.tihv.org.tr/EN/data/Yayinlar/Human_Rights_Reports/Ra1998HumanRigthsReport.pdf 1998 Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081003030413/http://www.tihv.org.tr/EN/data/Yayinlar/Human_Rights_Reports/Ra1998HumanRigthsReport.pdf |date=2008-10-03 }} from the Human Rights Foundation of Turkey, chapter II, „SUSURLUK SCANDAL: Counter-guerilla Affairs“, p.39-86 (see note p.39)</ref>.
1997 сыллаахха вице-премьеринэн саҥа киирэн үлэлээн истэҕинэ, саалаах-саадахтаах дьон өрө туран, былаас уларыйан үлэтиттэн ууратыллар.
Кини былааска олорор кэмигэр Турция уонна Дьобуруоба Сойууһа Таможны сөбүлэһиитин түһэрсибиттэрэ.
Чиллер Танну биир сүрүн ситиһиитэ -- кини Икки аан дойду сэриитин сылларыттан күн баччатыгар диэри туга даҕаны уларыйбакка турбут, бэл, оччолорго оҥоһуллубут сэрии сэптээх, аармыйаны саҥалыы тыыннаабыта. Онон туурак аармыйата бүүс бүтүннүү саҥалыы сэбилэммитэ, Курдар оробуочай баартыйаларын утары чыпчылҕан сэриилэргэ киирсэр кыахтаммыта. Кини АХШ салалтатыгар, кэлин Дьобуруопа Сойууһугар, Курдар оробуочай баартыйалара террористыы саҥнааҕын итэҕэппитэ уонна террористыы тэрилтэлэр испииһэктэригэр киллэртэрбитэ.
== Хоруупсуйаҕа буруйдааһын ==
Турция парламенын көҕүлээһининэн, Чиллери хоруупсуйаҕа буруйдаан сонорждоһо сылдьыбыттара эрээри, кэлин, 1998 с., дьыаланы парламент быһаарыытынан тохтоппуттара<ref>[http://www.tihv.org.tr/EN/data/Yayinlar/Human_Rights_Reports/Ra1998HumanRigthsReport.pdf 1998 Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081003030413/http://www.tihv.org.tr/EN/data/Yayinlar/Human_Rights_Reports/Ra1998HumanRigthsReport.pdf |date=2008-10-03 }} from the Human Rights Foundation of Turkey, p.11</ref>.
Чиллер 2002 сыллаахха быыбарга хотторон баран бэлиитикэттэн букатыннаахтык барбыта.
== Дьиэ кэргэнэ ==
Эрэ — Эзер Учуран Чиллер (Özer Uçuran Çiller). Икки оҕолоох.
== Бэлиэтээһиннэр ==
{{Reflist}}
== Хаартыскалар ==
[http://www.byegm.gov.tr/yayinlarimiz/kitaplar/fmd/eng/09197.htm Prime Minister Tansu Çiller]
== Сыылкалар ==
* Biyografi.net — [http://www.biyografi.net/kisiayrinti.asp?kisiid=278 ''Biography of Tansu Çiller'']
* Who is Who — ''Biographies'' : [http://www.kimkimdir.gen.tr/kimkimdir.php?id=353 ''Prof. Dr. Tansu Çiller'']
[[Категория:Дьоннор алпабыытынан]]
[[Категория:1946 сыллаахха төрөөбүттэр]]
9p0sj3ya7t8dfdqzyajodi65gkmn9zy
Кемеровотааҕы судаарыстыбаннай мэдиссиинэ университета
0
46697
430119
402369
2026-08-07T04:45:51Z
InternetArchiveBot
20075
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
430119
wikitext
text/x-wiki
Кемеровотааҕы судаарыстыбаннай мэдиссиинэ университета
Кемеровотааҕы судаарыстыбаннай [[мэдиссиинэ]] университета - [[Арассыыйа]]ҕа, [[Кемерово]] куоракка баар үрдүк [[үөрэх]] тэрилтэтэ.
==Устуоруйата==
1955 с.сэтинньи 2 күнүгэр ССРС МС таһаарбыт 7585 нүөмэрдээх уурааҕынан Кемероватааҕы судаарыстыбаннай мэдиссиинэ института диэн аатынан арыллыбыт.
1995 с. институт, Арассыыйа Бэдэрээссийэтин доруобуйа харыстабылын министиэристибэтин уонна мэдиссиинэ промышленноһын Кемеровотааҕы судаарыстыбаннай мэдиссиинэ акадьыамыйата диэн ааттаах буолбут. 2016 сылга мэдиссиинэ университета буолбут.
Университетка 3342 устудьуон, 332 интерн, 268 клин.ординатор, 90 аспирант үөрэнэр. 519 преподаватель үөрэтэр, ол
иһигэр, 17 - Арассыыйа Бэдэрээссийэтин уопсастыбаннай акадьыамыйаларын акадьыамыктара уонна чилиэн-кэрэспэдьиэннэрэ, 107 - наука дуоктара уонна бэрэпиэссэр, 259 наука хандьыдаата уонна дассыана. Ректор Попонникова Татьяна Владимировна.
Университет сирэй уонна кэтэх салаалардаах. Сирэй салааҕа лечебнай, стоматологическай, педиатрическай, медико-профилактическай уонна фармацевтическай факультеттар устудьуоннара үөрэнэллэр.
Оттон, фармацевтическай, сиэстэрэ үөрэҕин, экэниэмикэ уонна тэрилтэни салайыы факультеттарын устудьуоннара кэтэхтэн үөрэнии салаатыгар үөрэниэхтэрин сөп.
==Структурата==
Университетка 48 кафедра 8 факультет баар.
Факультеттар
1. Лечебное дело факультета
2. Стоматология факультета
3. Медико-профилактичеческое дело факультета
4. Педиатрия факультета
5. Фармация факультета
6. Сиэстэрэ үөрэҕин факультета
7. Квалификацияны үрдэтии, хос бэлэмнэнии факультета
8. Үөрэххэ киирэргэ бэлэмнэнии факультета
9. Экономика уонна тэрилтэни салайыы факультета
Научнай-чинчийэр киин лаборатория
Научнай үөрэх киинэ
"Прикладной биотехнология уонна нутрициология" научнай үөрэх киинэ
"Инфекциялар уонна киһи" научнай үөрэх киинэ.
Научнай бибилэтиэкэ
"Фундаментальнай уонна клиническай мэдиссиинэ" сурунаал
"Гуманитарнай уонна общественнай наукалар сонуннара" сурунаал
==Рейтиннэрэ==
КемСМУ - Кемеровотааҕы судаарыстыбаннай мэдиссиинэ университета Арассыыйа үрдүк үөрэҕин тэрилтэлэрин рейтинигэр 330-с миэстэлээх. Университет, Кемерово уобалаһыгар 5-с, Кемерово куоракка 3-с миэстэлэрдээх.
==Ссылкалара==
http://www.lvkgmu.ru/kemgma.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210508102243/https://www.lvkgmu.ru/kemgma.html |date=2021-05-08 }}
https://xn--h1aaridg8g.xn--80aaf0d.xn--p1ai/index.php/%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%B3%D0%BE%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210301184825/https://xn--h1aaridg8g.xn--80aaf0d.xn--p1ai/index.php/%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%B3%D0%BE%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F |date=2021-03-01 }}
https://kemsmu.ru/
https://kemsmu.ru/
[[Категория:Университеттар алпаабытынан]]
[[Категория:Кемерово уобалаһын үрдүк үөрэҕин тэрилтэлэрэ]]
[[Категория:Арассыыйа мэдиссиинэ үрдүк үөрэҕин тэрилтэлэрэ]]
[[Категория:Кемерово куоратын үөрэх тэрилтэлэрэ]]
r61su8h6164lccnt0t6c44l1mhcyrhc