Бикипиэдьийэ sahwiki https://sah.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D2%AF%D1%80%D2%AF%D0%BD_%D1%81%D0%B8%D1%80%D1%8D%D0%B9 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Миэдьийэ Аналлаах Ырытыы Кыттааччы Кыттааччы ырытыыта Бикипиэдьийэ Бикипиэдьийэ ырытыыта Билэ Билэ ырытыыта MediaWiki MediaWiki-ни ырытыы Халыып Халыыбы ырытыы Көмө Көмөнү ырытыы Категория Категорияны ырытыы TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 8540 431018 430996 2026-10-15T06:02:24Z Stephan1000000 17557 341 431018 wikitext text/x-wiki {{Infobox Television |show_name = Соҕуруу паарка |image = [[Image:South park sign.svg|250px]] |caption = |genre = [[Анимация]]<br />[[Ситком]] |runtime = 21-22 мүнүүтэ. |creator = [[Трэй Паркер]]<br />[[Мэтт Стоун]] |producer = [[Comedy Central]] <br /> [[Braniff]] <br /> [[Comedy Partners]] |distributor = [[Comedy Central]] (АХШ) <br /> [[Debmar-Mercury]] (2006-билигин) (АХШ) <br /> [[20th Television]] (2007-билигин) (АХШ) |executive_producer = [[Трэй Паркер]]<br />[[Мэтт Стоун]] |voices= [[Трэй Паркер]] (1997–)<br />[[Мэтт Стоун]] (1997–)<br />[[Исаак Хэйс]] (1997–2006)<br />[[Мэри Кэй Бергмэн]] (1997–1999) <br />[[Элиза Шнайдер]] (1999–2003)<br />[[Мона Маршалл]] (1999-)<br />[[Эйприл Стюарт]] (2004-)<br />[[Дьон Хэнсен]] (2002-2005)<br />[[Дьеннифер Хауэлл]] (1997–)<br /> [[Эдриэн Бэрд]] (2000-) |opentheme = "South Park Theme", [[Primus]]/[[Colonel Les Claypool's Fearless Flying Frog Brigade]] |country = [[АХШ]] |network = [[Comedy Central]] <br /> [[Syndication]] |picture_format = [[SDTV]] ([[480i]]) (1997-2008), [[HDTV]] ([[1080i]]) (2009-билигин) |first_aired = [[Атырдьах ыйын 13]], [[1997]] |last_aired = билигин |num_seasons = 29 |num_episodes = 341 |list_episodes = |website = http://www.southparkstudios.com }} '''Соҕуруу паарка''' ({{lang-en|South Park}}) диэн сүөргү уонна [[хара юмор|хара юморынан]] биллэр [[АХШ|Америка]] [[анимация]] [[ситком|ситкома]]. [[Итэҕэл]], [[политика]], тыйыс быһыы, [[секс]] уонна [[өй ыарыыта]] курдук [[дьон-сэргэ|дьоҥҥо-сэргэҕэ]] мөккүөрдээх темалары таарыйар уонна сатиралыыр. Айааччылар уонна сүрүн суруйааччылар, салайааччылар уонна саҥарааччылар [[Трэй Паркер]] уонна [[Мэтт Стоун]]. Айымньы ис хоhооно түөрт уол — [[Стэн Марш]], [[Кайл Брофловски]], [[Эрик Картман]] уонна [[Кенни Маккормик]] — уонна кинилэр хайалаах куоракка мүлчүргэннээх уонна дьиктилэрдээх сырыыларын тула буолар. Шоу хас да бириэмийэлэргэ кыайбыта, олор ахсааннарыгар үс [[Primetime Emmy Award]]. [[1999]] сылга ''[[South Park: Bigger, Longer & Uncut]]'' диэн толору [[киинэ]] тахсыбыта. [[Категория:телесериаллар]] 92l4316ssqt06833p3vx2btqfg84lm5 10 58202 431019 427228 2026-10-15T11:21:24Z Sauit 26795 431019 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Саха сирэ тиэмэлэргэ |state = {{{state|}}} |title={{флаг|Саха Сирэ}} [[Саха Сирэ|Саха Өрөспүүбүлүкэтэ]] тиэмэлэргэ |groupstyle = text-align:left; |liststyle = padding:0.25em 0; line-height:1.4em; <!--otherwise lists can appear to form continuous whole--> |above = [[Саха сирин экэньиэмикэтэ|Экэньиэмикэ]]{{·w}} [[Саха сирин нэһилиэнньэтэ|Нэһилиэнньэ]] |group1 = [[Саха сирин устуоруйата|Устуоруйа]] |list1 = {{Navbox subgroups |groupstyle = width:6em; |group1 = Хронологиянан |list1 = {{nowrap begin}} [[Кулун Атах култуурата]]{{·w}} [[Тыгын Дархан|Тыгын Дархан кэмэ]]{{·w}} [[Саха сирэ нуучча судаарыстыбатыгар холбоһуута]]{{·w}} [[Саха уокуруга]]{{·w}} [[Саха уобалаһа]]{{·w}} [[Саха күбүөрүнэтэ]] ([[Саха сирэ гражданскай сэрии кэмигэр]]{{·w}} [[ВЯОНУ]]){{·w}} [[Саха АССР]] ([[Саха сирэ Аҕа дойду Улуу сэриитигэр]]){{·w}} [[Саха ССР]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтэ]] {{nowrap end}} |group2 = Тиэмэлэринэн |list2 = {{nowrap begin}} [[Саха сиригэр олохтоох салайыныы үөскээһинэ, сайдыыта]]{{nowrap end}}}} |group2 = [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин бэлиитикэтэ|Бэлиитикэ]] уонна судаарыстыбаннай тутул |list2 = {{nowrap begin}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннай бэлиэлэрэ|Судаарыстыбаннай бэлиэлэр]] ([[Саха Өрөспүүбүлүкэтин дьаралыга|Дьаралык]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин өрөгөйүн ырыата|Өрөгөй ырыата]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин былааҕа|Былаах]]){{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин былааһын уорганнара|Былаас уорганнара]] ([[Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана|Ил Дархан]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бырабыытылыстыбата|Бырабыытылыстыба]]{{·w}} [[Ил Түмэн]]) [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин Төрүт Сокуона|СӨ Төрүт сокуона]]{{nowrap end}} |group3 = [[Саха сирин ил бэлиэлэрэ|Ил бэлиэлэр]] |list3 = {{nowrap begin}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин дьаралыга|Дьаралык (гиэрбэ)]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин былааҕа|Былаах]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин өрөгөйүн ырыата|Өрөгөй ырыа (гиимнэ)]] {{nowrap end}} |group4 = [[Саха сирин географията|География]] |list4 = {{nowrap begin}}[[Дьокуускай|Киин куорат]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин дьаһалталарынан уонна сирдэринэн араарыы|Административно-территориальнай араартыы]] <small>([[Улуус]]</small>{{·w}} <small>[[Нэһилиэк]]</small>{{·w}} <small>[[Национальнай нэһилиэк]])</small>{{·w}} [[Саха сирин куораттара|Куораттар]]{{·w}} [[Саха сирин өрүстэрин тиһилигэ|Өрүстэр]]{{·w}} [[Саха сирин күөллэрин тиһигэ|Күөллэр]] {{nowrap end}} |group5= [[Саха сирин култуурата|Култуура]] |list5= {{nowrap begin}} Тыллар: <small>Судаарыстыбынай тыллар: [[Саха тыла]]</small>{{·w}}<small> [[Нуучча тыла]]</small>{{·w}}<small> Официальнай тыллар: [[Чукча тыла]]</small>{{·w}}<small> [[Дулгаан тыла]]</small>{{·w}}<small> [[Дьүкээгир тыла]]</small>{{·w}}<small> [[Эбээн тыла]]</small>{{·w}}<small> [[Эбэҥки тыла]]</small> {{·w}} [[Саха сирин үөрэҕэ|Үөрэх]]{{·w}} [[Саха суруйааччылара|Суруйааччылар]]{{·w}} [[Саха литэрэтиирэтэ|Литэрэтиирэ]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин бэлиэ күннэрэ|Бэлиэ күннэр]]{{·w}} [[Саха киинэтэ|Киинэ]]{{·w}} [[Саха итэҕэлэ|Итэҕэл]] {{nowrap end}} |belowstyle = padding:0.2em 0; line-height:1.4em; <!--reduces gap if lines wrap--> |below = }}<noinclude> {{documentation}} <!---Please add metadata to the <includeonly> section at the bottom of the /doc subpage--> </noinclude> swtmte9ws973r4g9srrxvyr63undfj2 431020 431019 2026-10-15T11:36:36Z Sauit 26795 431020 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Саха сирэ тиэмэлэргэ |state = {{{state|}}} |title={{флаг|Саха Сирэ}} [[Саха Сирэ|Саха Өрөспүүбүлүкэтэ]] тиэмэлэргэ |groupstyle = text-align:left; |liststyle = padding:0.25em 0; line-height:1.4em; <!--otherwise lists can appear to form continuous whole--> |above = [[Саха сирин экэньиэмикэтэ|Экэньиэмикэ]]{{·w}} [[Саха сирин нэһилиэнньэтэ|Нэһилиэнньэ]] |group1 = [[Саха сирин устуоруйата|Устуоруйа]] |list1 = {{Navbox subgroups |groupstyle = width:6em; |group1 = Хронологиянан |list1 = {{nowrap begin}} [[Кулун Атах култуурата]]{{·w}} [[Тыгын Дархан|Тыгын Дархан кэмэ]]{{·w}} [[Саха сирэ нуучча судаарыстыбатыгар холбоһуута]]{{·w}} [[Саха уокуруга]]{{·w}} [[Саха уобалаһа]]{{·w}} [[Саха күбүөрүнэтэ]] ([[Саха сирэ гражданскай сэрии кэмигэр]]{{·w}} [[ВЯОНУ]]){{·w}} [[Саха АССР]] ([[Саха сирэ Аҕа дойду Улуу сэриитигэр]]){{·w}} [[Саха ССР]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтэ]] {{nowrap end}} |group2 = Тиэмэлэринэн |list2 = {{nowrap begin}} [[Саха сиригэр олохтоох салайыныы үөскээһинэ, сайдыыта]]{{nowrap end}}}} |group2 = [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин бэлиитикэтэ|Бэлиитикэ]] уонна судаарыстыбаннай тутул |list2 = {{nowrap begin}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннай бэлиэлэрэ|Судаарыстыбаннай бэлиэлэр]] ([[Саха Өрөспүүбүлүкэтин дьаралыга|Дьаралык]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин өрөгөйүн ырыата|Өрөгөй ырыата]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин былааҕа|Былаах]]){{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин былааһын уорганнара|Былаас уорганнара]] ([[Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана|Ил Дархан]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бырабыытылыстыбата|Бырабыытылыстыба]]{{·w}} [[Ил Түмэн]]){{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин Төрүт Сокуона|СӨ Төрүт сокуона]]{{nowrap end}} |group3 = [[Саха сирин нэһилиэнньэтэ|Нэһилиэнньэ]] |list3 = [[Саха сирин куораттара|Куораттар]]{{·w}} [[Саха сирин тыа сирин олохтоохторо|Тыа сирин олохтоохторо]]{{·w}} Саха сиригэр олорор омуктар ([[Сахалар]]{{·w}} [[Нууччалар]]{{·w}} [[Эбэҥкилэр]]{{·w}} [[Эбээннэр]]{{·w}} [[Дьүкээгирдэр]]{{·w}} [[Чукчалар]]{{·w}} [[Дулгааннар]] уо. д. а.){{·w}} Саха сирин судаарыстыбаннай уонна официальнай тыллара ([[Саха тыла]]{{·w}} [[Нуучча тыла]]{{·w}} [[Эбэҥки тыла]]{{·w}} [[Эбээн тыла]]{{·w}} [[Дьүкээгир тыла]]{{·w}} [[Чукча тыла]]{{·w}} [[Дулгаан тыла]] |group4 = [[Саха сирин географията|География]] |list4 = {{nowrap begin}}[[Дьокуускай|Киин куорат]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин дьаһалталарынан уонна сирдэринэн араарыы|Административно-территориальнай араартыы]] <small>([[Улуус]]</small>{{·w}} <small>[[Нэһилиэк]]</small>{{·w}} <small>[[Национальнай нэһилиэк]])</small>{{·w}} [[Саха сирин куораттара|Куораттар]]{{·w}} [[Саха сирин өрүстэрин тиһилигэ|Өрүстэр]]{{·w}} [[Саха сирин күөллэрин тиһигэ|Күөллэр]] {{nowrap end}} |group5= [[Саха сирин култуурата|Култуура]] |list5= {{nowrap begin}} Тыллар: <small>Судаарыстыбынай тыллар: [[Саха тыла]]</small>{{·w}}<small> [[Нуучча тыла]]</small>{{·w}}<small> Официальнай тыллар: [[Чукча тыла]]</small>{{·w}}<small> [[Дулгаан тыла]]</small>{{·w}}<small> [[Дьүкээгир тыла]]</small>{{·w}}<small> [[Эбээн тыла]]</small>{{·w}}<small> [[Эбэҥки тыла]]</small> {{·w}} [[Саха сирин үөрэҕэ|Үөрэх]]{{·w}} [[Саха суруйааччылара|Суруйааччылар]]{{·w}} [[Саха литэрэтиирэтэ|Литэрэтиирэ]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин бэлиэ күннэрэ|Бэлиэ күннэр]]{{·w}} [[Саха киинэтэ|Киинэ]]{{·w}} [[Саха итэҕэлэ|Итэҕэл]] {{nowrap end}} |belowstyle = padding:0.2em 0; line-height:1.4em; <!--reduces gap if lines wrap--> |below = }}<noinclude> {{documentation}} <!---Please add metadata to the <includeonly> section at the bottom of the /doc subpage--> </noinclude> q7p5h0s1uyu1igdk9vkw1vauk3hiyn9 431021 431020 2026-10-15T11:45:19Z Sauit 26795 431021 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Саха сирэ тиэмэлэргэ |state = {{{state|}}} |title={{флаг|Саха Сирэ}} [[Саха Сирэ|Саха Өрөспүүбүлүкэтэ]] тиэмэлэргэ |groupstyle = text-align:left; |liststyle = padding:0.25em 0; line-height:1.4em; <!--otherwise lists can appear to form continuous whole--> |group1 = [[Саха сирин устуоруйата|Устуоруйа]] |list1 = {{Navbox subgroups |groupstyle = width:6em; |group1 = Хронологиянан |list1 = {{nowrap begin}} [[Кулун Атах култуурата]]{{·w}} [[Тыгын Дархан|Тыгын Дархан кэмэ]]{{·w}} [[Саха сирэ нуучча судаарыстыбатыгар холбоһуута]]{{·w}} [[Саха уокуруга]]{{·w}} [[Саха уобалаһа]]{{·w}} [[Саха күбүөрүнэтэ]] ([[Саха сирэ гражданскай сэрии кэмигэр]]{{·w}} [[ВЯОНУ]]){{·w}} [[Саха АССР]] ([[Саха сирэ Аҕа дойду Улуу сэриитигэр]]){{·w}} [[Саха ССР]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтэ]] {{nowrap end}} |group2 = Тиэмэлэринэн |list2 = {{nowrap begin}} [[Саха сиригэр олохтоох салайыныы үөскээһинэ, сайдыыта]]{{nowrap end}}}} |group2 = [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин бэлиитикэтэ|Бэлиитикэ]] |list2 = {{nowrap begin}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннай бэлиэлэрэ|Судаарыстыбаннай бэлиэлэр]] ([[Саха Өрөспүүбүлүкэтин дьаралыга|Дьаралык]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин өрөгөйүн ырыата|Өрөгөй ырыата]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин былааҕа|Былаах]]){{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин былааһын уорганнара|Былаас уорганнара]] ([[Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана|Ил Дархан]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бырабыытылыстыбата|Бырабыытылыстыба]]{{·w}} [[Ил Түмэн]]){{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин Төрүт Сокуона|СӨ Төрүт сокуона]]{{nowrap end}} |group3 = [[Саха сирин нэһилиэнньэтэ|Нэһилиэнньэ]] |list3 = [[Саха сирин куораттара|Куораттар]]{{·w}} [[Саха сирин тыа сирин олохтоохторо|Тыа сирин олохтоохторо]]{{·w}} Саха сиригэр олорор омуктар ([[Сахалар]]{{·w}} [[Нууччалар]]{{·w}} [[Эбэҥкилэр]]{{·w}} [[Эбээннэр]]{{·w}} [[Дьүкээгирдэр]]{{·w}} [[Чукчалар]]{{·w}} [[Дулгааннар]] уо. д. а.){{·w}} Саха сирин судаарыстыбаннай уонна официальнай тыллара ([[Саха тыла]]{{·w}} [[Нуучча тыла]]{{·w}} [[Эбэҥки тыла]]{{·w}} [[Эбээн тыла]]{{·w}} [[Дьүкээгир тыла]]{{·w}} [[Чукча тыла]]{{·w}} [[Дулгаан тыла]]) |group4 = [[Саха сирин географията|География]] |list4 = {{nowrap begin}}[[Дьокуускай|Киин куорат]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин дьаһалталарынан уонна сирдэринэн араарыы|Административно-территориальнай араартыы]] ([[Улуус]]{{·w}} [[Нэһилиэк]]{{·w}} [[Национальнай нэһилиэк]]){{·w}} [[Саха сирин өрүстэрин тиһилигэ|Өрүстэр]]{{·w}} [[Саха сирин күөллэрин тиһигэ|Күөллэр]] {{nowrap end}} |group5= [[Саха сирин култуурата|Култуура]] |list5= {{nowrap begin}}[[Саха сирин үөрэхтээһинэ|Үөрэхтээһин]]{{·w}} [[Саха сирин билимэ|Билим]]{{·w}} [[Саха литэрэтиирэтэ|Литэрэтиирэ]]{{·w}} [[Саха киинэтэ|Киинэ]]{{·w}} [[Саха муусуката|Муусука]]{{·w}} [[Саха сирин иһитэннэрэр-биллэрэр эйгэлэрэ]]{{nowrap end}} |belowstyle = padding:0.2em 0; line-height:1.4em; <!--reduces gap if lines wrap--> |below = [[Саха сирин экэньиэмикэтэ|Экэньиэмикэ]]{{·w}} [[Саха сирин спорда|Спорт]] }}<noinclude> {{documentation}} <!---Please add metadata to the <includeonly> section at the bottom of the /doc subpage--> </noinclude> a3w39wsl23eak8068mxyypg46psrvqh 431022 431021 2026-10-15T11:46:23Z Sauit 26795 431022 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Саха сирэ тиэмэлэргэ |state = {{{state|collapsed}}} |title={{флаг|Саха Сирэ}} [[Саха Сирэ|Саха Өрөспүүбүлүкэтэ]] тиэмэлэргэ |groupstyle = text-align:left; |liststyle = padding:0.25em 0; line-height:1.4em; <!--otherwise lists can appear to form continuous whole--> |group1 = [[Саха сирин устуоруйата|Устуоруйа]] |list1 = {{Navbox subgroups |groupstyle = width:6em; |group1 = Хронологиянан |list1 = {{nowrap begin}} [[Кулун Атах култуурата]]{{·w}} [[Тыгын Дархан|Тыгын Дархан кэмэ]]{{·w}} [[Саха сирэ нуучча судаарыстыбатыгар холбоһуута]]{{·w}} [[Саха уокуруга]]{{·w}} [[Саха уобалаһа]]{{·w}} [[Саха күбүөрүнэтэ]] ([[Саха сирэ гражданскай сэрии кэмигэр]]{{·w}} [[ВЯОНУ]]){{·w}} [[Саха АССР]] ([[Саха сирэ Аҕа дойду Улуу сэриитигэр]]){{·w}} [[Саха ССР]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтэ]] {{nowrap end}} |group2 = Тиэмэлэринэн |list2 = {{nowrap begin}} [[Саха сиригэр олохтоох салайыныы үөскээһинэ, сайдыыта]]{{nowrap end}}}} |group2 = [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин бэлиитикэтэ|Бэлиитикэ]] |list2 = {{nowrap begin}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннай бэлиэлэрэ|Судаарыстыбаннай бэлиэлэр]] ([[Саха Өрөспүүбүлүкэтин дьаралыга|Дьаралык]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин өрөгөйүн ырыата|Өрөгөй ырыата]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин былааҕа|Былаах]]){{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин былааһын уорганнара|Былаас уорганнара]] ([[Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана|Ил Дархан]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бырабыытылыстыбата|Бырабыытылыстыба]]{{·w}} [[Ил Түмэн]]){{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин Төрүт Сокуона|СӨ Төрүт сокуона]]{{nowrap end}} |group3 = [[Саха сирин нэһилиэнньэтэ|Нэһилиэнньэ]] |list3 = [[Саха сирин куораттара|Куораттар]]{{·w}} [[Саха сирин тыа сирин олохтоохторо|Тыа сирин олохтоохторо]]{{·w}} Саха сиригэр олорор омуктар ([[Сахалар]]{{·w}} [[Нууччалар]]{{·w}} [[Эбэҥкилэр]]{{·w}} [[Эбээннэр]]{{·w}} [[Дьүкээгирдэр]]{{·w}} [[Чукчалар]]{{·w}} [[Дулгааннар]] уо. д. а.){{·w}} Саха сирин судаарыстыбаннай уонна официальнай тыллара ([[Саха тыла]]{{·w}} [[Нуучча тыла]]{{·w}} [[Эбэҥки тыла]]{{·w}} [[Эбээн тыла]]{{·w}} [[Дьүкээгир тыла]]{{·w}} [[Чукча тыла]]{{·w}} [[Дулгаан тыла]]) |group4 = [[Саха сирин географията|География]] |list4 = {{nowrap begin}}[[Дьокуускай|Киин куорат]]{{·w}} [[Саха Өрөспүүбүлүкэтин дьаһалталарынан уонна сирдэринэн араарыы|Административно-территориальнай араартыы]] ([[Улуус]]{{·w}} [[Нэһилиэк]]{{·w}} [[Национальнай нэһилиэк]]){{·w}} [[Саха сирин өрүстэрин тиһилигэ|Өрүстэр]]{{·w}} [[Саха сирин күөллэрин тиһигэ|Күөллэр]] {{nowrap end}} |group5= [[Саха сирин култуурата|Култуура]] |list5= {{nowrap begin}}[[Саха сирин үөрэхтээһинэ|Үөрэхтээһин]]{{·w}} [[Саха сирин билимэ|Билим]]{{·w}} [[Саха литэрэтиирэтэ|Литэрэтиирэ]]{{·w}} [[Саха киинэтэ|Киинэ]]{{·w}} [[Саха муусуката|Муусука]]{{·w}} [[Саха сирин иһитэннэрэр-биллэрэр эйгэлэрэ]]{{nowrap end}} |belowstyle = padding:0.2em 0; line-height:1.4em; <!--reduces gap if lines wrap--> |below = [[Саха сирин экэньиэмикэтэ|Экэньиэмикэ]]{{·w}} [[Саха сирин спорда|Спорт]] }}<noinclude> {{documentation}} <!---Please add metadata to the <includeonly> section at the bottom of the /doc subpage--> </noinclude> f6ury2gtxarlj4zwg6u9d254w2cu4z2 0 59028 431014 2026-10-14T22:16:54Z Soldatov Timur 23703 «[[:tt:Special:Redirect/revision/4421042|Өчпочмак (ризык)]]» сирэйи тылбаастаан оҥоһуллубут 431014 wikitext text/x-wiki '''Өчпочмак''' (аатын суолтата "үс муннук" диэн: өч — "үс", почмак — "муннук") — [[Татаардар|татаар]] национальнай аһылыга. Үксүгэр, [[хой]] (ону сэргэ [[Хаас (көтөр)|хаас]], [[Ынах|ынах)]] [[Эт|этинэн]], луугунан уонна [[Хортуоппуй|хортуоппуйунан]] буһарыллар. Кэлиҥҥи сылларга башкорт куукунатыгар өсбосмаҡ диэн аатынан (башкорт тылыгар "босмаҡ" диэн тыл суох) киирбит. == Өчпочмагы буһарарга бэлэмнэнии == === Тиэстэ уонна эт === Өчпочмак таһа үксүгэр доруоһаламмыт тиэстэттэн оҥоһуллар. Тиэтэйэр буоллаххына, доруоһата суох тиэстэттэн эмиэ оҥоруохха сөп. === Хортуоппуйдаах фаршы оҥоруу === Хортуоппуйу үчүгэйдик ыраастаан, каҕын хастаан баран, кырбас эт саҕа кырбыыр ирдэнэр. Ол кэннэ хортуоппуйдаах эти бииргэ булкуйан, баһырга уган сиидэлииллэр. Убаҕаһын өтүтэн баран, ол онно кыра гына быһыллыбыт луугу, тууһу уонна туманы эбэллэр. Бу барыта бииргэ үчүгэйдик быланыахтах. Өчпочмакка сыалаах эт быдан барсар. Хой, ынах эбэтэр тыһаҕас этин ылаллар. Эти сууйаллар уонна уҥуохтарыттан араараллар. Ол эти кыра гына (мас туорааҕын саҕа) кырбыыллар. == Өчпочмактары оҥоруу == Тиэстэни бастаан сүүсчүкэ гыраам кэриҥэ тэҥ гына үллэрэн баран, төгүрүк гына эрийэллэр. Хас биирдии төгүрүк тиэстэтин кээмэйэ бүлүүһэ саҕа буолар. Бу төгүрүктэр ортолоругар бэлэм фаршы уураллар. Онтон тиэстэни кытыыларыттан көтөҕөн, ойоҕос өрүттэрин уун-утарыта аҕалан сыһыаран сабаллар. Онуоха ортотугар дьөлөҕөс хаалыахтаах. Ол курдук тэҥ өрүттээх үс муннук үөскүүр. Ол иһин "өчпочмак" (сах. "үс муннук": өч — "үс", почмак — "муннук") дэнэр. Оҥоһуллубуттарын кэннэ өчпочмактары арыыламмыт тимир лиискэ (нууч. "противень") эбэтэр хобоордооххо уураллар. Өчпочмактары үрдүлэрин сымыытынан эбэтэр арыынан сыбыыллар уонна сылытыллыбыт оһоххо угаллар. Өчпочмак чаас курдук буолан баран буһар. Оһоххо ууруллубуттарыттан чаас аҥаара буолан баран, өчпочмактары таһаараллар, истэригэр миини куталлар, онтон эмиэ төттөрү оһоххо угаллар. Буспуттарын билэр туһугар быһах төбөтүнэн хортуоппуйу, эти уонна луугу анньан көрөр ирдэнэр. == Атын сүбэлэр == Өчпочмагы буһарыыга сыалаах хаас уонна кус этэ даҕаны бэртээхэйдик барсар. Идэһэлэммит хаас эбэтэр кус хаалбыт түүтүн кэҥэрдииллэр. Иһин ыраастаан уонна баһын-атаҕын быһан баран, ону үчүгэйдик сууйаллар. Онтон кутуругуттан төбөтүгэр диэри икки аҥы араараллар. Кынаттарын уонна бууттарын быһан, эти уҥуохтарыттан арааран кыра гына кырбыыллар. Кыра уҥуохтааҕы уҥуоҕун кытта хаалларыахха сөп. Бэлэм эккэ кырбаммыт хортуоппуйу, луугу, тууһу, туманы кутан баран үчүгэйдик булкуйар ирдэнэр. Онтон сүөһү этиттэн астаммыт курдук өчпочмактары оҥороллор. Ол гынан баран кус этэ сүөһү этиттэн 10-15 гыраамынан (ол аата 75-80 гыраам) ыйааһына элбэх буолуохтаах. === Өчпочмагы сандалыга биэрии === Өчпочмактаах тэриэлкэни сандалыга уураллар. Онуоха истэригэр миини кутан уонна кыратык арыылаан биэрэллэр. === Эрэсиэп === Биир өчпочмакка: 90-100 гыраам тиэстэ, 65 гыраам эт, 80 гыраам хортуоппуй, 15 гыраам луук, төһө ирдэнэринэн туус уонна тума, арыы (хобордооҕу арыылыырга ирдэнэр), ону кытары сымыыт (үрдүтүн сыбыырга ирдэнэр). Эт сыата суох буоллаҕына, өчпочмак иһигэр 10-15 гыраам үүт арыытын угар ирдэнэр. == Бэлиэтээһиннэр == == Төрдүлүктэр: == * Юныс Әхмәтҗанов. Татар халык ашлары. К: ТКН, 1969 ел. * Татар халык ашлары. Руcчадан Р.Х. Камалова,, В.Р. Шәрипова тәрҗемәсе. - Казан:Татарстан китап нәшрияты, 1987. [[Категория:Татаар аһылыга]] [[Категория:Татаар култуурата]] 81n0npsm1fyind38ft713mbbr51jgdd 431015 431014 2026-10-14T22:23:24Z Soldatov Timur 23703 431015 wikitext text/x-wiki {{ААТЫН_КӨРДӨР:Өчпочмак (аһылык)}} '''Өчпочмак''' (аатын суолтата "үс муннук" диэн: өч — "үс", почмак — "муннук") — [[Татаардар|татаар]] национальнай аһылыга. Үксүгэр, [[хой]] (ону сэргэ [[Хаас (көтөр)|хаас]], [[Ынах|ынах)]] [[Эт|этинэн]], луугунан уонна [[Хортуоппуй|хортуоппуйунан]] буһарыллар. Кэлиҥҥи сылларга башкорт куукунатыгар өсбосмаҡ диэн аатынан (башкорт тылыгар "босмаҡ" диэн тыл суох) киирбит. == Өчпочмагы буһарарга бэлэмнэнии == === Тиэстэ уонна эт === Өчпочмак таһа үксүгэр доруоһаламмыт тиэстэттэн оҥоһуллар. Тиэтэйэр буоллаххына, доруоһата суох тиэстэттэн эмиэ оҥоруохха сөп. === Хортуоппуйдаах фаршы оҥоруу === Хортуоппуйу үчүгэйдик ыраастаан, каҕын хастаан баран, кырбас эт саҕа кырбыыр ирдэнэр. Ол кэннэ хортуоппуйдаах эти бииргэ булкуйан, баһырга уган сиидэлииллэр. Убаҕаһын өтүтэн баран, ол онно кыра гына быһыллыбыт луугу, тууһу уонна туманы эбэллэр. Бу барыта бииргэ үчүгэйдик быланыахтах. Өчпочмакка сыалаах эт быдан барсар. Хой, ынах эбэтэр тыһаҕас этин ылаллар. Эти сууйаллар уонна уҥуохтарыттан араараллар. Ол эти кыра гына (мас туорааҕын саҕа) кырбыыллар. == Өчпочмактары оҥоруу == Тиэстэни бастаан сүүсчүкэ гыраам кэриҥэ тэҥ гына үллэрэн баран, төгүрүк гына эрийэллэр. Хас биирдии төгүрүк тиэстэтин кээмэйэ бүлүүһэ саҕа буолар. Бу төгүрүктэр ортолоругар бэлэм фаршы уураллар. Онтон тиэстэни кытыыларыттан көтөҕөн, ойоҕос өрүттэрин уун-утарыта аҕалан сыһыаран сабаллар. Онуоха ортотугар дьөлөҕөс хаалыахтаах. Ол курдук тэҥ өрүттээх үс муннук үөскүүр. Ол иһин "өчпочмак" (сах. "үс муннук": өч — "үс", почмак — "муннук") дэнэр. Оҥоһуллубуттарын кэннэ өчпочмактары арыыламмыт тимир лиискэ (нууч. "противень") эбэтэр хобоордооххо уураллар. Өчпочмактары үрдүлэрин сымыытынан эбэтэр арыынан сыбыыллар уонна сылытыллыбыт оһоххо угаллар. Өчпочмак чаас курдук буолан баран буһар. Оһоххо ууруллубуттарыттан чаас аҥаара буолан баран, өчпочмактары таһаараллар, истэригэр миини куталлар, онтон эмиэ төттөрү оһоххо угаллар. Буспуттарын билэр туһугар быһах төбөтүнэн хортуоппуйу, эти уонна луугу анньан көрөр ирдэнэр. == Атын сүбэлэр == Өчпочмагы буһарыыга сыалаах хаас уонна кус этэ даҕаны бэртээхэйдик барсар. Идэһэлэммит хаас эбэтэр кус хаалбыт түүтүн кэҥэрдииллэр. Иһин ыраастаан уонна баһын-атаҕын быһан баран, ону үчүгэйдик сууйаллар. Онтон кутуругуттан төбөтүгэр диэри икки аҥы араараллар. Кынаттарын уонна бууттарын быһан, эти уҥуохтарыттан арааран кыра гына кырбыыллар. Кыра уҥуохтааҕы уҥуоҕун кытта хаалларыахха сөп. Бэлэм эккэ кырбаммыт хортуоппуйу, луугу, тууһу, туманы кутан баран үчүгэйдик булкуйар ирдэнэр. Онтон сүөһү этиттэн астаммыт курдук өчпочмактары оҥороллор. Ол гынан баран кус этэ сүөһү этиттэн 10-15 гыраамынан (ол аата 75-80 гыраам) ыйааһына элбэх буолуохтаах. === Өчпочмагы сандалыга биэрии === Өчпочмактаах тэриэлкэни сандалыга уураллар. Онуоха истэригэр миини кутан уонна кыратык арыылаан биэрэллэр. === Эрэсиэп === Биир өчпочмакка: 90-100 гыраам тиэстэ, 65 гыраам эт, 80 гыраам хортуоппуй, 15 гыраам луук, төһө ирдэнэринэн туус уонна тума, арыы (хобордооҕу арыылыырга ирдэнэр), ону кытары сымыыт (үрдүтүн сыбыырга ирдэнэр). Эт сыата суох буоллаҕына, өчпочмак иһигэр 10-15 гыраам үүт арыытын угар ирдэнэр. == Бэлиэтээһиннэр == == Төрдүлүктэр: == * Юныс Әхмәтҗанов. Татар халык ашлары. К: ТКН, 1969 ел. * Татар халык ашлары. Руcчадан Р.Х. Камалова,, В.Р. Шәрипова тәрҗемәсе. - Казан:Татарстан китап нәшрияты, 1987. [[Категория:Татаар аһылыга]] [[Категория:Татаар култуурата]] hlmivbdg8xktrx65ygcnsx6b4degawt 431016 431015 2026-10-14T22:26:02Z Soldatov Timur 23703 431016 wikitext text/x-wiki {{ААТЫН_КӨРДӨР:Өчпочмак}} '''Өчпочмак''' (аатын суолтата "үс муннук" диэн: өч — "үс", почмак — "муннук") — [[Татаардар|татаар]] национальнай аһылыга. Үксүгэр, [[хой]] (ону сэргэ [[Хаас (көтөр)|хаас]], [[Ынах|ынах)]] [[Эт|этинэн]], луугунан уонна [[Хортуоппуй|хортуоппуйунан]] буһарыллар. Кэлиҥҥи сылларга башкорт куукунатыгар өсбосмаҡ диэн аатынан (башкорт тылыгар "босмаҡ" диэн тыл суох) киирбит. == Өчпочмагы буһарарга бэлэмнэнии == === Тиэстэ уонна эт === Өчпочмак таһа үксүгэр доруоһаламмыт тиэстэттэн оҥоһуллар. Тиэтэйэр буоллаххына, доруоһата суох тиэстэттэн эмиэ оҥоруохха сөп. === Хортуоппуйдаах фаршы оҥоруу === Хортуоппуйу үчүгэйдик ыраастаан, каҕын хастаан баран, кырбас эт саҕа кырбыыр ирдэнэр. Ол кэннэ хортуоппуйдаах эти бииргэ булкуйан, баһырга уган сиидэлииллэр. Убаҕаһын өтүтэн баран, ол онно кыра гына быһыллыбыт луугу, тууһу уонна туманы эбэллэр. Бу барыта бииргэ үчүгэйдик быланыахтах. Өчпочмакка сыалаах эт быдан барсар. Хой, ынах эбэтэр тыһаҕас этин ылаллар. Эти сууйаллар уонна уҥуохтарыттан араараллар. Ол эти кыра гына (мас туорааҕын саҕа) кырбыыллар. == Өчпочмактары оҥоруу == Тиэстэни бастаан сүүсчүкэ гыраам кэриҥэ тэҥ гына үллэрэн баран, төгүрүк гына эрийэллэр. Хас биирдии төгүрүк тиэстэтин кээмэйэ бүлүүһэ саҕа буолар. Бу төгүрүктэр ортолоругар бэлэм фаршы уураллар. Онтон тиэстэни кытыыларыттан көтөҕөн, ойоҕос өрүттэрин уун-утарыта аҕалан сыһыаран сабаллар. Онуоха ортотугар дьөлөҕөс хаалыахтаах. Ол курдук тэҥ өрүттээх үс муннук үөскүүр. Ол иһин "өчпочмак" (сах. "үс муннук": өч — "үс", почмак — "муннук") дэнэр. Оҥоһуллубуттарын кэннэ өчпочмактары арыыламмыт тимир лиискэ (нууч. "противень") эбэтэр хобоордооххо уураллар. Өчпочмактары үрдүлэрин сымыытынан эбэтэр арыынан сыбыыллар уонна сылытыллыбыт оһоххо угаллар. Өчпочмак чаас курдук буолан баран буһар. Оһоххо ууруллубуттарыттан чаас аҥаара буолан баран, өчпочмактары таһаараллар, истэригэр миини куталлар, онтон эмиэ төттөрү оһоххо угаллар. Буспуттарын билэр туһугар быһах төбөтүнэн хортуоппуйу, эти уонна луугу анньан көрөр ирдэнэр. == Атын сүбэлэр == Өчпочмагы буһарыыга сыалаах хаас уонна кус этэ даҕаны бэртээхэйдик барсар. Идэһэлэммит хаас эбэтэр кус хаалбыт түүтүн кэҥэрдииллэр. Иһин ыраастаан уонна баһын-атаҕын быһан баран, ону үчүгэйдик сууйаллар. Онтон кутуругуттан төбөтүгэр диэри икки аҥы араараллар. Кынаттарын уонна бууттарын быһан, эти уҥуохтарыттан арааран кыра гына кырбыыллар. Кыра уҥуохтааҕы уҥуоҕун кытта хаалларыахха сөп. Бэлэм эккэ кырбаммыт хортуоппуйу, луугу, тууһу, туманы кутан баран үчүгэйдик булкуйар ирдэнэр. Онтон сүөһү этиттэн астаммыт курдук өчпочмактары оҥороллор. Ол гынан баран кус этэ сүөһү этиттэн 10-15 гыраамынан (ол аата 75-80 гыраам) ыйааһына элбэх буолуохтаах. === Өчпочмагы сандалыга биэрии === Өчпочмактаах тэриэлкэни сандалыга уураллар. Онуоха истэригэр миини кутан уонна кыратык арыылаан биэрэллэр. === Эрэсиэп === Биир өчпочмакка: 90-100 гыраам тиэстэ, 65 гыраам эт, 80 гыраам хортуоппуй, 15 гыраам луук, төһө ирдэнэринэн туус уонна тума, арыы (хобордооҕу арыылыырга ирдэнэр), ону кытары сымыыт (үрдүтүн сыбыырга ирдэнэр). Эт сыата суох буоллаҕына, өчпочмак иһигэр 10-15 гыраам үүт арыытын угар ирдэнэр. == Бэлиэтээһиннэр == == Төрдүлүктэр: == * Юныс Әхмәтҗанов. Татар халык ашлары. К: ТКН, 1969 ел. * Татар халык ашлары. Руcчадан Р.Х. Камалова,, В.Р. Шәрипова тәрҗемәсе. - Казан:Татарстан китап нәшрияты, 1987. [[Категория:Татаар аһылыга]] [[Категория:Татаар култуурата]] rcxab5h2jn8rau1l28lpf3cpbza667p 0 59029 431017 2026-10-14T22:29:19Z Soldatov Timur 23703 «[[:tt:Special:Redirect/revision/4421042|Өчпочмак (ризык)]]» сирэйи тылбаастаан оҥоһуллубут 431017 wikitext text/x-wiki '''Өчпочмак''' (аатын суолтата "үс муннук" диэн: өч — "үс", почмак — "муннук") — [[Татаардар|татаар]] национальнай аһылыга. Үксүгэр, [[хой]] (ону сэргэ [[Хаас (көтөр)|хаас]], [[Ынах|ынах)]] [[Эт|этинэн]], луугунан уонна [[Хортуоппуй|хортуоппуйунан]] буһарыллар. Кэлиҥҥи сылларга башкорт куукунатыгар өсбосмаҡ диэн аатынан (башкорт тылыгар "босмаҡ" диэн тыл суох) киирбит. == Өчпочмагы буһарарга бэлэмнэнии == === Тиэстэ уонна эт === Өчпочмак таһа үксүгэр доруоһаламмыт тиэстэттэн оҥоһуллар. Тиэтэйэр буоллаххына, доруоһата суох тиэстэттэн эмиэ оҥоруохха сөп. Өчпочмакка сыалаах эт быдан барсар. Хой, ынах эбэтэр тыһаҕас этин ылаллар. Эти сууйаллар уонна уҥуохтарыттан араараллар. Ол эти кыра гына (мас туорааҕын саҕа) кырбыыллар. === Хортуоппуйдаах фаршы оҥоруу === Хортуоппуйу үчүгэйдик ыраастаан, каҕын хастаан баран, кырбас эт саҕа кырбыыр ирдэнэр. Ол кэннэ хортуоппуйдаах эти бииргэ булкуйан, баһырга уган сиидэлииллэр. Убаҕаһын өтүтэн баран, ол онно кыра гына быһыллыбыт луугу, тууһу уонна туманы эбэллэр. Бу барыта бииргэ үчүгэйдик быланыахтах. == Өчпочмактары оҥоруу == Тиэстэни бастаан сүүсчүкэ гыраам кэриҥэ тэҥ гына үллэрэн баран, төгүрүк гына эрийэллэр. Хас биирдии төгүрүк тиэстэтин кээмэйэ бүлүүһэ саҕа буолар. Бу төгүрүктэр ортолоругар бэлэм фаршы уураллар. Онтон тиэстэни кытыыларыттан көтөҕөн, ойоҕос өрүттэрин уун-утарыта аҕалан сыһыаран сабаллар. Онуоха ортотугар дьөлөҕөс хаалыахтаах. Ол курдук тэҥ өрүттээх үс муннук үөскүүр. Ол иһин "өчпочмак" (сах. "үс муннук": өч — "үс", почмак — "муннук") дэнэр. Оҥоһуллубуттарын кэннэ өчпочмактары арыыламмыт тимир лиискэ (нууч. "противень") эбэтэр хобоордооххо уураллар. Өчпочмактары үрдүлэрин сымыытынан эбэтэр арыынан сыбыыллар уонна сылытыллыбыт оһоххо угаллар. Өчпочмак чаас курдук буолан баран буһар. Оһоххо ууруллубуттарыттан чаас аҥаара буолан баран, өчпочмактары таһаараллар, истэригэр миини куталлар, онтон эмиэ төттөрү оһоххо угаллар. Буспуттарын билэр туһугар быһах төбөтүнэн хортуоппуйу, эти уонна луугу анньан көрөр ирдэнэр. == Атын сүбэлэр == Өчпочмагы буһарыыга сыалаах хаас уонна кус этэ даҕаны бэртээхэйдик барсар. Идэһэлэммит хаас эбэтэр кус хаалбыт түүтүн кэҥэрдииллэр. Иһин ыраастаан уонна баһын-атаҕын быһан баран, ону үчүгэйдик сууйаллар. Онтон кутуругуттан төбөтүгэр диэри икки аҥы араараллар. Кынаттарын уонна бууттарын быһан, эти уҥуохтарыттан арааран кыра гына кырбыыллар. Кыра уҥуохтааҕы уҥуоҕун кытта хаалларыахха сөп. Бэлэм эккэ кырбаммыт хортуоппуйу, луугу, тууһу, туманы кутан баран үчүгэйдик булкуйар ирдэнэр. Онтон сүөһү этиттэн астаммыт курдук өчпочмактары оҥороллор. Ол гынан баран кус этэ сүөһү этиттэн 10-15 гыраамынан (ол аата 75-80 гыраам) ыйааһына элбэх буолуохтаах. === Өчпочмагы сандалыга биэрии === Өчпочмактаах тэриэлкэни сандалыга уураллар. Онуоха истэригэр миини кутан уонна кыратык арыылаан биэрэллэр. === Эрэсиэп === Биир өчпочмакка: 90-100 гыраам тиэстэ, 65 гыраам эт, 80 гыраам хортуоппуй, 15 гыраам луук, төһө ирдэнэринэн туус уонна тума, арыы (хобордооҕу арыылыырга ирдэнэр), ону кытары сымыыт (үрдүтүн сыбыырга ирдэнэр). Эт сыата суох буоллаҕына, өчпочмак иһигэр 10-15 гыраам үүт арыытын угар ирдэнэр. == Бэлиэтээһиннэр == == Төрдүлүктэр: == * Юныс Әхмәтҗанов. Татар халык ашлары. К: ТКН, 1969 ел. * Татар халык ашлары. Руcчадан Р.Х. Камалова,, В.Р. Шәрипова тәрҗемәсе. - Казан:Татарстан китап нәшрияты, 1987. [[Категория:Татаар аһылыга]] [[Категория:Татаар култуурата]] o47ufzplolr4qe34xee946600ojzk3d