ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ satwiki https://sat.wikipedia.org/wiki/%E1%B1%A2%E1%B1%A9%E1%B1%AC%E1%B1%A9%E1%B1%9B_%E1%B1%A5%E1%B1%9F%E1%B1%A6%E1%B1%B4%E1%B1%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱚᱲ ᱨᱮᱫ ᱨᱮᱫ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱛᱷᱚᱠ ᱛᱷᱚᱠ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ TimedText TimedText talk ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ Event Event talk ᱪᱷᱟᱸᱪ:Infobox settlement 10 985 192008 191947 2026-05-17T14:53:59Z MT731 2184 192008 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{main other|{{#invoke:Settlement short description|main}}|}}{{Infobox | child = {{yesno|{{{embed|}}}}} | templatestyles = Infobox settlement/styles.css | bodyclass = ib-settlement vcard <!--** names, type, and transliterations ** --> | above = <div class="fn org">{{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div> {{#if:{{{native_name|}}}|<div class="nickname ib-settlement-native" {{#if:{{{native_name_lang|}}}|lang="{{{native_name_lang}}}"}}>{{{native_name}}}</div>}}{{#if:{{{other_name|}}}|<div class="nickname ib-settlement-other-name">{{{other_name}}}</div>}} | subheader = {{#if:{{{settlement_type|}}}{{{type|}}}|<div class="category">{{if empty|{{{settlement_type|}}}|{{{type}}}}}</div>}} | rowclass1 = mergedtoprow ib-settlement-official | data1 = {{#if:{{{name|}}}|{{{official_name|}}}}} <!-- ***Transliteration language 1*** --> | rowclass2 = mergedtoprow | header2 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{{translit_lang1}}} ᱚᱞ ᱟᱹᱨᱩ}} | rowclass3 = {{#if:{{{translit_lang1_type1|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}} | label3 =  • {{{translit_lang1_type}}} | data3 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type|}}}|{{{translit_lang1_info|}}}}}}} | rowclass4 = {{#if:{{{translit_lang1_type2|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}} | label4 =  • {{{translit_lang1_type1}}} | data4 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type1|}}}|{{{translit_lang1_info1|}}}}}}} | rowclass5 = {{#if:{{{translit_lang1_type3|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}} | label5 = • {{{translit_lang1_type2}}} | data5 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type2|}}}|{{{translit_lang1_info2|}}}}}}} | rowclass6 = {{#if:{{{translit_lang1_type4|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}} | label6 =  • {{{translit_lang1_type3}}} | data6 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type3|}}}|{{{translit_lang1_info3|}}}}}}} | rowclass7 = {{#if:{{{translit_lang1_type5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}} | label7 =  • {{{translit_lang1_type4}}} | data7 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type4|}}}|{{{translit_lang1_info4|}}}}}}} | rowclass8 = {{#if:{{{translit_lang1_type6|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}} | label8 =  • {{{translit_lang1_type5}}} | data8 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type5|}}}|{{{translit_lang1_info5|}}}}}}} | rowclass9 = mergedbottomrow | label9 =  • {{{translit_lang1_type6}}} | data9 = {{#if:{{{translit_lang1|}}}|{{#if:{{{translit_lang1_type6|}}}|{{{translit_lang1_info6|}}}}}}} <!-- ***Transliteration language 2*** --> | rowclass10 = mergedtoprow | header10 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{{translit_lang2}}} ᱚᱞ ᱟᱹᱨᱩ}} | rowclass11 = {{#if:{{{translit_lang2_type1|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}} | label11 =  • {{{translit_lang2_type}}} | data11 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type|}}}|{{{translit_lang2_info|}}}}}}} | rowclass12 = {{#if:{{{translit_lang2_type2|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}} | label12 =  • {{{translit_lang2_type1}}} | data12 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type1|}}}|{{{translit_lang2_info1|}}}}}}} | rowclass13 = {{#if:{{{translit_lang2_type3|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}} | label13 = • {{{translit_lang2_type2}}} | data13 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type2|}}}|{{{translit_lang2_info2|}}}}}}} | rowclass14 = {{#if:{{{translit_lang2_type4|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}} | label14 =  • {{{translit_lang2_type3}}} | data14 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type3|}}}|{{{translit_lang2_info3|}}}}}}} | rowclass15 = {{#if:{{{translit_lang2_type5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}} | label15 =  • {{{translit_lang2_type4}}} | data15 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type4|}}}|{{{translit_lang2_info4|}}}}}}} | rowclass16 = {{#if:{{{translit_lang2_type6|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}} | label16 =  • {{{translit_lang2_type5}}} | data16 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type5|}}}|{{{translit_lang2_info5|}}}}}}} | rowclass17 = mergedbottomrow | label17 =  • {{{translit_lang2_type6}}} | data17 = {{#if:{{{translit_lang2|}}}|{{#if:{{{translit_lang2_type6|}}}|{{{translit_lang2_info6|}}}}}}} <!-- end ** names, type, and transliterations ** --> <!-- ***Skyline Image*** --> | rowclass18 = mergedtoprow | data18 = {{#if:{{{image_skyline|}}}|<!-- -->{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage<!-- -->|image={{{image_skyline|}}}<!-- -->|size={{if empty|{{{image_size|}}}|{{{imagesize|}}}}}|sizedefault=250px|upright={{{image_upright|}}}<!-- -->|alt={{if empty|{{{image_alt|}}}|{{{alt|}}}}}<!-- -->|title={{if empty|{{{image_caption|}}}|{{{caption|}}}|{{{image_alt|}}}|{{{alt|}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{image_caption|}}}{{{caption|}}}|<div class="ib-settlement-caption">{{if empty|{{{image_caption|}}}|{{{caption|}}}}}</div>}} }} <!-- ***Flag, Seal, Shield and Coat of arms*** --> | rowclass19 = mergedtoprow | class19 = maptable | data19 = {{#if:{{{image_flag|}}}{{{image_seal|}}}{{{image_shield|}}}{{{image_blank_emblem|}}}{{both|{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{{pushpin_map|}}}}} |{{Infobox settlement/columns | 1 = {{#if:{{{image_flag|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_flag}}}|size={{{flag_size|}}}|sizedefault={{#if:{{both|{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{{pushpin_map|}}}}}|125px|100x100px}}|border={{yesno |{{{flag_border|}}}|yes=yes|blank=yes}}|alt={{{flag_alt|}}}|title={{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱤᱨ}}<div class="ib-settlement-caption-link">{{Infobox settlement/link|type=Flag|link={{{flag_link|}}}|name={{{official_name}}}}}</div>}} | 2 = {{#if:{{{image_seal|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_seal|}}}|size={{{seal_size|}}}|sizedefault={{#if:{{both|{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{{pushpin_map|}}}}}|85px|100x100px}}|alt={{{seal_alt|}}}|title={{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱥᱤᱞ|class={{{seal_class|}}}}}<div class="ib-settlement-caption-link">{{Infobox settlement/link|type={{if empty|{{{seal_type|}}}|Seal}}|link={{{seal_link|}}}|name={{{official_name}}}}}</div>}} | 3 = {{#if:{{{image_shield|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_shield|}}}||size={{{shield_size|}}}|sizedefault={{#if:{{both|{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{{pushpin_map|}}}}}|85px|100x100px}}|alt={{{shield_alt|}}}|title={{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ}}<div class="ib-settlement-caption-link">{{Infobox settlement/link|type=Coat of arms|link={{{shield_link|}}}|name={{{official_name}}}}}</div>}} | 4 = {{#if:{{{image_blank_emblem|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_blank_emblem|}}}|size={{{blank_emblem_size|}}}|sizedefault={{#if:{{both|{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{{pushpin_map|}}}}}|85px|100x100px}}|upright={{{blank_emblem_upright|}}}|alt={{{blank_emblem_alt|}}}|title={{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱞᱳᱜᱳ}}<div class="ib-settlement-caption-link">{{Infobox settlement/link|type={{#if:{{{blank_emblem_type|}}}|{{{blank_emblem_type}}}}}|link={{{blank_emblem_link|}}}|name={{{official_name}}}}}</div>}} | 5 = {{#if:{{{image_map|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map}}}|size={{{mapsize|}}}|sizedefault=100x100px|alt={{{map_alt|}}}|title={{{map_caption|{{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ}}}}}{{#if:{{{map_caption|}}}|<div class="ib-settlement-caption-link">{{{map_caption}}}</div>}}}} | 0 = {{#if:{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{#if:{{both| {{{pushpin_map|}}} | {{{coordinates|}}} }}| {{location map|{{{pushpin_map|}}} |border = infobox |alt = {{{pushpin_map_alt|}}} |caption ={{#if:{{{pushpin_map_caption_notsmall|}}}|{{{pushpin_map_caption_notsmall|}}}|{{#if:{{{pushpin_map_caption|}}}|{{{pushpin_map_caption}}}|{{#if:{{{map_caption|}}}|{{{map_caption}}}}}}}}} |float = center |width = {{if empty|{{{pushpin_mapsize|}}}|150}} |default_width = 250 |relief= {{{pushpin_relief|}}} |AlternativeMap = {{{pushpin_image|}}} |overlay_image = {{{pushpin_overlay|}}} |coordinates = {{{coordinates|}}} |label = {{#ifeq: {{lc: {{{pushpin_label_position|}}} }} | none | | {{#if:{{{pushpin_label|}}}|{{{pushpin_label}}}|{{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}} }} |marksize =6 |outside = {{{pushpin_outside|}}}<!-- pin is outside the map --> |position = {{{pushpin_label_position|}}} }} }} }} }} }} <!-- ***Etymology*** --> | rowclass20 = mergedtoprow | data20 = {{#if:{{{etymology|}}}|ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ: {{{etymology}}} }} <!-- ***Nickname*** --> | rowclass21 = {{#if:{{{etymology|}}}|mergedrow|mergedtoprow}} | data21 = {{#if:{{{nickname|}}}{{{nicknames|}}}|<!-- -->{{Pluralize from text|parse_links=1|{{if empty|{{{nickname|}}}|{{{nicknames|}}}{{force plural}}}}|<!-- -->link={{{nickname_link|}}}|singular=ᱵᱟᱦᱱᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ|likely=ᱵᱟᱦᱱᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ|plural=ᱵᱟᱦᱱᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱚ}}: <!-- --><div class="ib-settlement-nickname nickname">{{if empty|{{{nickname|}}}|{{{nicknames|}}}}}</div><!-- -->{{Main other|{{Pluralize from text|parse_links=1|{{{nickname|}}}|<!-- -->likely=[[Category:Pages using infobox settlement with possible nickname list]]}}}}}} <!-- ***Motto*** --> | rowclass22 = {{#if:{{{etymology|}}}{{{nickname|}}}{{{nicknames|}}}|mergedrow|mergedtoprow}} | data22 = {{#if:{{{motto|}}}{{{mottoes|}}}|<!-- -->{{Pluralize from text|{{if empty|{{{motto|}}}|{{{mottoes|}}}{{force plural}}}}|<!-- -->link={{{motto_link|}}}|singular=ᱡᱚᱥ ᱠᱟᱛᱷᱟ|likely=ᱡᱚᱥ ᱠᱟᱛᱷᱟ|plural=ᱡᱚᱥ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ}}: <!-- --><div class="ib-settlement-nickname nickname">{{if empty|{{{motto|}}}|{{{mottoes|}}}}}</div><!-- -->{{Main other|{{Pluralize from text|{{{motto|}}}|<!-- -->likely=[[Category:Pages using infobox settlement with possible motto list]]}}}}}} <!-- ***Anthem*** --> | rowclass23 = {{#if:{{{etymology|}}}{{{nickname|}}}{{{nicknames|}}}{{{motto|}}}{{{mottoes|}}}|mergedrow|mergedtoprow}} | data23 = {{#if:{{{anthem|}}}|{{#if:{{{anthem_link|}}}|[[{{{anthem_link|}}}|ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱮᱨᱮᱧ:]]|ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱮᱨᱮᱧ:}} {{{anthem}}}}} <!-- ***Map*** --> | rowclass24 = mergedtoprow | data24 = {{#if:{{both|{{{pushpin_map_narrow|}}}|{{{pushpin_map|}}}}}||{{#if:{{{image_map|}}} |{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map}}}|size={{{mapsize|}}}|sizedefault=250px|upright={{{image_upright|}}}|alt={{{map_alt|}}}|title={{{map_caption|{{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ}}}}}{{#if:{{{map_caption|}}}|<div class="ib-settlement-caption">{{{map_caption}}}</div>}} }}}} | rowclass25 = mergedrow | data25 = {{#if:{{{image_map1|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map1}}}|size={{{mapsize1|}}}|sizedefault=250px|upright={{{image_upright|}}}|alt={{{map_alt1|}}}|title={{{map_caption1|{{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ}}}}}{{#if:{{{map_caption1|}}}|<div class="ib-settlement-caption">{{{map_caption1}}}</div>}} }} | data26 = {{#invoke:Infobox mapframe | autoWithCaption | onByDefault = {{#if:{{{pushpin_map|}}}{{{image_map|}}}{{{image_map1|}}}|no|yes}} | mapframe-frame-width = 250 | mapframe-stroke-width = 2 | mapframe-length_km = {{{length_km|}}} | mapframe-length_mi = {{{length_mi|}}} | mapframe-width_km = {{{width_km|}}} | mapframe-width_mi = {{{width_mi|}}} | mapframe-area_km2 = {{{area_total_km2|}}} | mapframe-area_ha = {{{area_total_ha|}}} | mapframe-area_acre = {{{area_total_acre|}}} | mapframe-area_sq_mi = {{{area_total_sq_mi|}}} | mapframe-type = city | mapframe-population = {{if empty|{{{population_metro|}}}|{{{population_total|}}}}} | mapframe-marker = town | mapframe-wikidata = yes | mapframe-caption = {{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱱᱴᱟᱨᱮᱠᱴᱤᱵᱷ ᱢᱮᱯ }} <!-- ***Pushpin Map*** --> | rowclass28 = mergedtoprow | data28 = {{#if:{{{pushpin_map_narrow|}}}||{{#if:{{both| {{{pushpin_map|}}} | {{{coordinates|}}} }}| {{location map|{{{pushpin_map|}}} |border = infobox |alt = {{{pushpin_map_alt|}}} |caption ={{#if:{{{pushpin_map_caption_notsmall|}}}|{{{pushpin_map_caption_notsmall|}}}|{{#if:{{{pushpin_map_caption|}}}|{{{pushpin_map_caption}}}|{{#if:{{{map_caption|}}}|{{#if:{{{image_map|}}}||{{{map_caption}}}}}}}}}}} |float = center |width = {{{pushpin_mapsize|}}} |default_width = 250 |relief= {{{pushpin_relief|}}} |AlternativeMap = {{{pushpin_image|}}} |overlay_image = {{{pushpin_overlay|}}} |coordinates = {{{coordinates|}}} |label = {{#ifeq: {{lc: {{{pushpin_label_position|}}} }} | none | | {{#if:{{{pushpin_label|}}}|{{{pushpin_label}}}|{{if empty|{{{name|}}}|{{{official_name|}}}}}}} }} |marksize =6 |outside = {{{pushpin_outside|}}}<!-- pin is outside the map --> |position = {{{pushpin_label_position|}}} }} }} }} <!-- ***Coordinates*** --> | data29 = {{#if:{{{coordinates|}}}|{{#if:{{#invoke:string|match|s={{{coordinates|}}}|pattern=geo-inline-hidden|ignore_errors=true|plain=true}}|<!-- Nothing to display --> |ᱠᱳᱣᱚᱨᱰᱤᱱᱮᱴᱥ{{#if:{{{coor_pinpoint|}}}{{{coor_type|}}}| ({{if empty|{{{coor_pinpoint|}}}|{{{coor_type|}}}}})}}: {{#invoke:ISO 3166|geocoordinsert|nocat=true|1={{{coordinates|}}}|country={{{subdivision_name|}}}|subdivision1={{{subdivision_name1|}}}|subdivision2={{{subdivision_name2|}}}|subdivision3={{{subdivision_name3|}}}|type=city{{#if:{{{population_total|}}}|{{#iferror:{{#expr:{{formatnum:{{{population_total}}}|R}}+1}}||({{formatnum:{{replace|{{{population_total}}}|,|}}|R}})}}}} }}{{{coordinates_footnotes|}}} }}}} | rowclass30 = {{#if:{{{image_map|}}}{{{image_map1|}}}{{{pushpin_map|}}}|mergedbottomrow|mergedrow}} | label30 = {{if empty|{{{grid_name|}}}|ᱜᱨᱤᱰ ᱴᱷᱟᱶ}} | data30 = {{{grid_position|}}} <!-- ***Subdivisions*** --> | rowclass31 = mergedtoprow | label31 = {{{subdivision_type}}} | data31 = {{#if:{{{subdivision_type|}}}|{{{subdivision_name|}}} }} | rowclass32 = mergedrow | label32 = {{{subdivision_type1}}} | data32 = {{#if:{{{subdivision_type1|}}}|{{{subdivision_name1|}}} }} | rowclass33 = mergedrow | label33 = {{{subdivision_type2}}} | data33 = {{#if:{{{subdivision_type2|}}}|{{{subdivision_name2|}}} }} | rowclass34 = mergedrow | label34 = {{{subdivision_type3}}} | data34 = {{#if:{{{subdivision_type3|}}}|{{{subdivision_name3|}}} }} | rowclass35 = mergedrow | label35 = {{{subdivision_type4}}} | data35 = {{#if:{{{subdivision_type4|}}}|{{{subdivision_name4|}}} }} | rowclass36 = mergedrow | label36 = {{{subdivision_type5}}} | data36 = {{#if:{{{subdivision_type5|}}}|{{{subdivision_name5|}}} }} | rowclass37 = mergedrow | label37 = {{{subdivision_type6}}} | data37 = {{#if:{{{subdivision_type6|}}}|{{{subdivision_name6|}}} }} <!--***Established*** --> | rowclass38 = mergedtoprow | label38 = {{if empty|{{{established_title|}}}|ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ}} | data38 = {{{established_date|}}} | rowclass39 = mergedrow | label39 = {{{established_title1}}} | data39 = {{#if:{{{established_title1|}}}|{{{established_date1|}}} }} | rowclass40 = mergedrow | label40 = {{{established_title2}}} | data40 = {{#if:{{{established_title2|}}}|{{{established_date2|}}} }} | rowclass41 = mergedrow | label41 = {{{established_title3}}} | data41 = {{#if:{{{established_title3|}}}|{{{established_date3|}}} }} | rowclass42 = mergedrow | label42 = {{{established_title4}}} | data42 = {{#if:{{{established_title4|}}}|{{{established_date4|}}} }} | rowclass43 = mergedrow | label43 = {{{established_title5}}} | data43 = {{#if:{{{established_title5|}}}|{{{established_date5|}}} }} | rowclass44 = mergedrow | label44 = {{{established_title6}}} | data44 = {{#if:{{{established_title6|}}}|{{{established_date6|}}} }} | rowclass45 = mergedrow | label45 = {{{established_title7}}} | data45 = {{#if:{{{established_title7|}}}|{{{established_date7|}}} }} | rowclass46 = mergedrow | label46 = {{{extinct_title}}} | data46 = {{#if:{{{extinct_title|}}}|{{{extinct_date|}}} }} | rowclass47 = mergedrow | label47 = ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤᱭᱟᱹ | data47 = {{{founder|}}} | rowclass48 = mergedrow | label48 = [[Namesake|ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱᱟ]] | data48 = {{{named_for|}}} <!-- ***Seat of government and subdivisions within the settlement*** --> | rowclass49 = mergedtoprow | label49 = {{if empty|{{{seat_type|}}}|ᱢᱟᱹᱪᱤ}} | data49 = {{{seat|}}} | rowclass50 = mergedrow | label50 = {{if empty|{{{seat1_type|}}}|ᱢᱟᱨᱮ ᱢᱟᱹᱪᱤ}} | data50 = {{{seat1|}}} | rowclass51 = mergedrow | label51 = {{if empty|{{{seat2_type|}}}|ᱢᱟᱨᱮ ᱢᱟᱹᱪᱤ}} | data51 = {{{seat2|}}} | rowclass52 = {{#if:{{{seat|}}}{{{seat1|}}}{{{seat2|}}}|mergedrow|mergedtoprow}} | label52 = {{if empty|{{{parts_type|}}}|ᱵᱚᱨᱳ ᱠᱚ}} | data52 = {{#if:{{{parts|}}}{{{p1|}}} |{{#ifeq:{{{parts_style|}}}|para |<b>{{{parts|}}}{{#if:{{both|{{{parts|}}}|{{{p1|}}}}}|: |}}</b>{{comma separated entries|{{{p1|}}}|{{{p2|}}}|{{{p3|}}}|{{{p4|}}}|{{{p5|}}}|{{{p6|}}}|{{{p7|}}}|{{{p8|}}}|{{{p9|}}}|{{{p10|}}}|{{{p11|}}}|{{{p12|}}}|{{{p13|}}}|{{{p14|}}}|{{{p15|}}}|{{{p16|}}}|{{{p17|}}}|{{{p18|}}}|{{{p19|}}}|{{{p20|}}}|{{{p21|}}}|{{{p22|}}}|{{{p23|}}}|{{{p24|}}}|{{{p25|}}}|{{{p26|}}}|{{{p27|}}}|{{{p28|}}}|{{{p29|}}}|{{{p30|}}}|{{{p31|}}}|{{{p32|}}}|{{{p33|}}}|{{{p34|}}}|{{{p35|}}}|{{{p36|}}}|{{{p37|}}}|{{{p38|}}}|{{{p39|}}}|{{{p40|}}}|{{{p41|}}}|{{{p42|}}}|{{{p43|}}}|{{{p44|}}}|{{{p45|}}}|{{{p46|}}}|{{{p47|}}}|{{{p48|}}}|{{{p49|}}}|{{{p50|}}}}} |{{#if:{{{p1|}}}|{{Collapsible list|title={{{parts|}}}|expand={{#switch:{{{parts_style|}}}|coll=|list=y|{{#if:{{{p6|}}}||y}}}}|1={{{p1|}}}|2={{{p2|}}}|3={{{p3|}}}|4={{{p4|}}}|5={{{p5|}}}|6={{{p6|}}}|7={{{p7|}}}|8={{{p8|}}}|9={{{p9|}}}|10={{{p10|}}}|11={{{p11|}}}|12={{{p12|}}}|13={{{p13|}}}|14={{{p14|}}}|15={{{p15|}}}|16={{{p16|}}}|17={{{p17|}}}|18={{{p18|}}}|19={{{p19|}}}|20={{{p20|}}}|21={{{p21|}}}|22={{{p22|}}}|23={{{p23|}}}|24={{{p24|}}}|25={{{p25|}}}|26={{{p26|}}}|27={{{p27|}}}|28={{{p28|}}}|29={{{p29|}}}|30={{{p30|}}}|31={{{p31|}}}|32={{{p32|}}}|33={{{p33|}}}|34={{{p34|}}}|35={{{p35|}}}|36={{{p36|}}}|37={{{p37|}}}|38={{{p38|}}}|39={{{p39|}}}|40={{{p40|}}}|41={{{p41|}}}|42={{{p42|}}}|43={{{p43|}}}|44={{{p44|}}}|45={{{p45|}}}|46={{{p46|}}}|47={{{p47|}}}|48={{{p48|}}}|49={{{p49|}}}|50={{{p50|}}}}} |{{{parts}}} }} }} }} <!-- ***Government type and Leader*** --> | rowclass53 = mergedtoprow | header53 = {{#if:{{{government_type|}}}{{{governing_body|}}}{{{leader_name|}}}{{{leader_name1|}}}{{{leader_name2|}}}{{{leader_name3|}}}{{{leader_name4|}}}|ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ<div class="ib-settlement-fn">{{{government_footnotes|}}}</div>}} <!-- ***Government*** --> | rowclass54 = mergedrow | label54 =  • ᱞᱮᱠᱟᱱ | data54 = {{{government_type|}}} | rowclass55 = mergedrow | label55 =  • ᱥᱚᱝᱥᱛᱷᱟ | class55 = agent | data55 = {{{governing_body|}}} | rowclass56 = mergedrow | label56 =  • {{{leader_title}}} | data56 = {{#if:{{{leader_title|}}}|{{{leader_name|}}} {{#if:{{{leader_party|}}}|({{Polparty|{{{subdivision_name}}}|{{{leader_party}}}}})}}}} | rowclass57 = mergedrow | label57 =  • {{{leader_title1}}} | data57 = {{#if:{{{leader_title1|}}}|{{{leader_name1|}}}}} | rowclass58 = mergedrow | label58 =  • {{{leader_title2}}} | data58 = {{#if:{{{leader_title2|}}}|{{{leader_name2|}}}}} | rowclass59 = mergedrow | label59 =  • {{{leader_title3}}} | data59 = {{#if:{{{leader_title3|}}}|{{{leader_name3|}}}}} | rowclass60 = mergedrow | label60 =  • {{{leader_title4}}} | data60 = {{#if:{{{leader_title4|}}}|{{{leader_name4|}}}}} | rowclass61 = mergedrow | label61 =  • {{{leader_title5}}} | data61 = {{#if:{{{leader_title5|}}}|{{{leader_name5|}}}}} | rowclass62 = mergedrow | label62 = {{{government_blank1_title}}} | data62 = {{#if:{{{government_blank1|}}}|{{{government_blank1|}}}}} | rowclass63 = mergedrow | label63 = {{{government_blank2_title}}} | data63 = {{#if:{{{government_blank2|}}}|{{{government_blank2|}}}}} | rowclass64 = mergedrow | label64 = {{{government_blank3_title}}} | data64 = {{#if:{{{government_blank3|}}}|{{{government_blank3|}}}}} | rowclass65 = mergedrow | label65 = {{{government_blank4_title}}} | data65 = {{#if:{{{government_blank4|}}}|{{{government_blank4|}}}}} | rowclass66 = mergedrow | label66 = {{{government_blank5_title}}} | data66 = {{#if:{{{government_blank5|}}}|{{{government_blank5|}}}}} | rowclass67 = mergedrow | label67 = {{{government_blank6_title}}} | data67 = {{#if:{{{government_blank6|}}}|{{{government_blank6|}}}}} <!-- ***Geographical characteristics*** --> <!-- ***Area*** --> | rowclass68 = mergedtoprow | header68 = {{#if:{{{area_total_km2|}}}{{{area_total_ha|}}}{{{area_total_acre|}}}{{{area_total_sq_mi|}}}{{{area_total_dunam|}}}{{{area_land_km2|}}}{{{area_land_ha|}}}{{{area_land_acre|}}}{{{area_land_sq_mi|}}}{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_acre|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}{{{area_urban_km2|}}}{{{area_urban_ha|}}}{{{area_urban_acre|}}}{{{area_urban_sq_mi|}}}{{{area_rural_sq_mi|}}}{{{area_rural_ha|}}}{{{area_rural_acre|}}}{{{area_rural_km2|}}}{{{area_metro_km2|}}}{{{area_metro_ha|}}}{{{area_metro_acre|}}}{{{area_blank1_km2|}}}{{{area_blank1_ha|}}}{{{area_blank1_acre|}}}{{{area_metro_sq_mi|}}}{{{area_blank1_sq_mi|}}} |{{#if:{{both|{{#ifeq:{{{total_type}}}| |1}}|{{{area_total_km2|}}}{{{area_total_ha|}}}{{{area_total_acre|}}}{{{area_total_sq_mi|}}}{{{area_total_dunam|}}}}} |<!-- displayed below --> |ᱚᱥᱟᱨ ᱵᱤᱥᱟᱹᱨ<div class="ib-settlement-fn">{{{area_footnotes|}}}</div> }} }} | rowclass69 = {{#if:{{both|{{#ifeq:{{{total_type}}}| |1}}|{{{area_total_km2|}}}{{{area_total_ha|}}}{{{area_total_acre|}}}{{{area_total_sq_mi|}}}{{{area_total_dunam|}}}}}|mergedtoprow|mergedrow}} | label69 = <div style="white-space:nowrap;">{{#if:{{both|{{#ifeq:{{{total_type}}}| |1}}|{{{area_total_km2|}}}{{{area_total_ha|}}}{{{area_total_acre|}}}{{{area_total_sq_mi|}}}{{{area_total_dunam|}}}}} |ᱚᱥᱟᱨ ᱵᱤᱥᱟᱹᱨ<div class="ib-settlement-fn">{{{area_footnotes|}}}</div> | • {{#if:{{{total_type|}}}|{{{total_type}}}|{{#if:{{{area_metro_km2|}}}{{{area_metro_sq_mi|}}}{{{area_urban_km2|}}}{{{area_urban_sq_mi|}}}{{{area_rural_km2|}}}{{{area_rural_sq_mi|}}}{{{population_metro|}}}{{{population_urban|}}}{{{population_rural|}}}|{{#if:{{{settlement_type|}}}{{{type|}}}|{{if empty|{{{settlement_type|}}}|{{{type}}}}}|ᱥᱚᱦᱚᱨ}}|ᱜᱩᱴ}}}} }}</div> | data69 = {{#if:{{{area_total_km2|}}}{{{area_total_ha|}}}{{{area_total_acre|}}}{{{area_total_sq_mi|}}}{{{area_total_dunam|}}} |{{infobox_settlement/areadisp |km2 ={{{area_total_km2|}}} |ha ={{{area_total_ha|}}} |acre ={{{area_total_acre|}}} |sqmi ={{{area_total_sq_mi|}}} |dunam={{{area_total_dunam|}}} |link ={{#switch:{{{dunam_link|}}}||on|total=on}} |pref ={{{unit_pref|}}} |name ={{{subdivision_name}}} }}}} | rowclass70 = mergedrow | label70 =  • ᱚᱛ | data70 = {{#if:{{{area_land_km2|}}}{{{area_land_ha|}}}{{{area_land_acre|}}}{{{area_land_sq_mi|}}}{{{area_land_dunam|}}} |{{infobox_settlement/areadisp |km2 ={{{area_land_km2|}}} |ha ={{{area_land_ha|}}} |acre ={{{area_land_acre|}}} |sqmi ={{{area_land_sq_mi|}}} |dunam={{{area_land_dunam|}}} |link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|land|on}} |pref ={{{unit_pref|}}} |name ={{{subdivision_name}}} }}}} | rowclass71 = mergedrow | label71 =  • ᱫᱟᱜ | data71 = {{#if:{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_acre|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}{{{area_water_dunam|}}} |{{infobox_settlement/areadisp |km2 ={{{area_water_km2|}}} |ha ={{{area_water_ha|}}} |acre ={{{area_water_acre|}}} |sqmi ={{{area_water_sq_mi|}}} |dunam={{{area_water_dunam|}}} |link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|water|on}} |pref ={{{unit_pref|}}} |name ={{{subdivision_name}}} }} {{#if:{{{area_water_percent|}}}|  {{{area_water_percent}}}{{#ifeq:%|{{#invoke:string|sub|{{{area_water_percent|}}}|-1}}||%}}}}}} | rowclass72 = mergedrow | label72 =  • ᱥᱚᱦᱚᱨ<div class="ib-settlement-fn">{{{area_urban_footnotes|}}}</div> | data72 = {{#if:{{{area_urban_km2|}}}{{{area_urban_ha|}}}{{{area_urban_acre|}}}{{{area_urban_sq_mi|}}}{{{area_urban_dunam|}}} |{{infobox_settlement/areadisp |km2 ={{{area_urban_km2|}}} |ha ={{{area_urban_ha|}}} |acre ={{{area_urban_acre|}}} |sqmi ={{{area_urban_sq_mi|}}} |dunam={{{area_urban_dunam|}}} |link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|urban|on}} |pref ={{{unit_pref|}}} |name ={{{subdivision_name}}} }}}} | rowclass73 = mergedrow | label73 =  • ᱟᱹᱛᱩ<div class="ib-settlement-fn">{{{area_rural_footnotes|}}}</div> | data73 = {{#if:{{{area_rural_km2|}}}{{{area_rural_ha|}}}{{{area_rural_acre|}}}{{{area_rural_sq_mi|}}}{{{area_rural_dunam|}}} |{{infobox_settlement/areadisp |km2 ={{{area_rural_km2|}}} |ha ={{{area_rural_ha|}}} |acre ={{{area_rural_acre|}}} |sqmi ={{{area_rural_sq_mi|}}} |dunam={{{area_rural_dunam|}}} |link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|rural|on}} |pref ={{{unit_pref|}}} |name ={{{subdivision_name}}} }}}} | rowclass74 = mergedrow | label74 = • ᱢᱮᱴᱨᱚ<div class="ib-settlement-fn">{{{area_metro_footnotes|}}}</div> | data74 = {{#if:{{{area_metro_km2|}}}{{{area_metro_ha|}}}{{{area_metro_acre|}}}{{{area_metro_sq_mi|}}}{{{area_metro_dunam|}}} |{{infobox_settlement/areadisp |km2 ={{{area_metro_km2|}}} |ha ={{{area_metro_ha|}}} |acre ={{{area_metro_acre|}}} |sqmi ={{{area_metro_sq_mi|}}} |dunam={{{area_metro_dunam|}}} |link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|metro|on}} |pref ={{{unit_pref|}}} |name ={{{subdivision_name}}} }}}} <!-- ***Area rank*** --> | rowclass75 = mergedrow | label75 =  • ᱴᱷᱟᱶ | data75 = {{{area_rank|}}} | rowclass76 = mergedrow | label76 =  • {{{area_blank1_title}}} | data76 = {{#if:{{{area_blank1_km2|}}}{{{area_blank1_ha|}}}{{{area_blank1_acre|}}}{{{area_blank1_sq_mi|}}}{{{area_blank1_dunam|}}} |{{infobox_settlement/areadisp |km2 ={{{area_blank1_km2|}}} |ha ={{{area_blank1_ha|}}} |acre ={{{area_blank1_acre|}}} |sqmi ={{{area_blank1_sq_mi|}}} |dunam={{{area_blank1_dunam|}}} |link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|blank1|on}} |pref ={{{unit_pref|}}} |name ={{{subdivision_name}}} }}}} | rowclass77 = mergedrow | label77 =  • {{{area_blank2_title}}} | data77 = {{#if:{{{area_blank2_km2|}}}{{{area_blank2_ha|}}}{{{area_blank2_acre|}}}{{{area_blank2_sq_mi|}}}{{{area_blank2_dunam|}}} |{{infobox_settlement/areadisp |km2 ={{{area_blank2_km2|}}} |ha ={{{area_blank2_ha|}}} |acre ={{{area_blank2_acre|}}} |sqmi ={{{area_blank2_sq_mi|}}} |dunam={{{area_blank2_dunam|}}} |link ={{#ifeq:{{{dunam_link|}}}|blank2|on}} |pref ={{{unit_pref|}}} |name ={{{subdivision_name}}} }}}} | rowclass78 = mergedrow | label78 =   | data78 = {{{area_note|}}} <!-- ***Dimensions*** --> | rowclass79 = mergedtoprow | header79 = {{#if:{{{length_km|}}}{{{length_mi|}}}{{{width_km|}}}{{{width_mi|}}}|ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ<div class="ib-settlement-fn">{{{dimensions_footnotes|}}}</div>}} | rowclass80 = mergedrow | label80 =  • ᱡᱤᱞᱤᱧ | data80 = {{#if:{{{length_km|}}}{{{length_mi|}}} | {{infobox_settlement/lengthdisp |km ={{{length_km|}}} |mi ={{{length_mi|}}} |pref={{{unit_pref|}}} |name={{{subdivision_name}}} }} }} | rowclass81 = mergedrow | label81 =  • ᱚᱥᱟᱨ | data81 = {{#if:{{{width_km|}}}{{{width_mi|}}} |{{infobox_settlement/lengthdisp |km ={{{width_km|}}} |mi ={{{width_mi|}}} |pref={{{unit_pref|}}} |name={{{subdivision_name}}} }} }} <!-- ***Elevation*** --> | rowclass82 = mergedtoprow | label82 = {{#if:{{{elevation_link|}}}|[[{{{elevation_link|}}}|ᱩᱥᱩᱞ]]|ᱩᱥᱩᱞ}}<div class="ib-settlement-fn">{{{elevation_footnotes|}}}{{#if:{{{elevation_point|}}}| ({{{elevation_point}}})}}</div> | data82 = {{#if:{{{elevation_m|}}}{{{elevation_ft|}}} |{{infobox_settlement/lengthdisp |m ={{{elevation_m|}}} |ft ={{{elevation_ft|}}} |pref={{{unit_pref|}}} |name={{{subdivision_name}}} }} }} | rowclass83 = {{#if:{{{elevation_m|}}}{{{elevation_ft|}}}|mergedrow|mergedtoprow}} | label83 = ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱥᱩᱞ<div class="ib-settlement-fn">{{{elevation_max_footnotes|}}}{{#if:{{{elevation_max_point|}}}| ({{{elevation_max_point}}})}}</div> | data83 = {{#if:{{{elevation_max_m|}}}{{{elevation_max_ft|}}} |{{infobox_settlement/lengthdisp |m ={{{elevation_max_m|}}} |ft ={{{elevation_max_ft|}}} |pref={{{unit_pref|}}} |name={{{subdivision_name}}} }} }} <!-- ***Elevation max rank*** --> | rowclass84 = mergedrow | label84 =  • ᱴᱷᱟᱶ | data84 = {{#if:{{{elevation_max_m|}}}{{{elevation_max_ft|}}}| {{{elevation_max_rank|}}} }} | rowclass85 = {{#if:{{{elevation_min_rank|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}} | label85 = ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱷᱮᱰ<div class="ib-settlement-fn">{{{elevation_min_footnotes|}}}{{#if:{{{elevation_min_point|}}}| ({{{elevation_min_point}}})}}</div> | data85 = {{#if:{{{elevation_min_m|}}}{{{elevation_min_ft|}}} |{{infobox_settlement/lengthdisp |m ={{{elevation_min_m|}}} |ft ={{{elevation_min_ft|}}} |pref={{{unit_pref|}}} |name={{{subdivision_name}}} }} }} <!-- ***Elevation min rank*** --> | rowclass86 = mergedrow | label86 =  • ᱴᱷᱟᱶ | data86 = {{#if:{{{elevation_min_m|}}}{{{elevation_min_ft|}}}|{{{elevation_min_rank|}}}}} <!-- ***Population*** --> | rowclass87 = mergedtoprow | label87 = ᱦᱚᱲ ᱮᱞ<div class="ib-settlement-fn">{{#if:{{{population_as_of|}}}|{{nbsp}}({{{population_as_of}}})}}{{{population_footnotes|}}}</div> | data87 = {{fix comma category|{{#ifeq:{{{total_type}}}|  | {{#if:{{{population_total|}}} | {{formatnum:{{replace|{{{population_total}}}|,|}}}} }} }} }} | rowclass88 = mergedtoprow | header88 ={{#ifeq:{{{total_type}}}|  | |{{#if:{{{population_total|}}}{{{population_urban|}}}{{{population_rural|}}}{{{population_metro|}}}{{{population_blank1|}}}{{{population_blank2|}}}{{{population_est|}}} |ᱦᱚᱲ ᱮᱞ<div class="ib-settlement-fn">{{#if:{{{population_as_of|}}}|{{nbsp}}({{{population_as_of}}})}}{{{population_footnotes|}}}</div> }} }} | rowclass89 = mergedrow | label89 = <div style="white-space:nowrap;"> • {{#if:{{{total_type|}}}|{{{total_type}}}|{{#if:{{{population_metro|}}}{{{population_urban|}}}{{{population_rural|}}}{{{area_metro_km2|}}}{{{area_metro_sq_mi|}}}{{{area_urban_km2|}}}{{{area_urban_sq_mi|}}}{{{area_rural_km2|}}}{{{area_rural_sq_mi|}}}|{{#if:{{{settlement_type|}}}{{{type|}}}|{{if empty|{{{settlement_type|}}}|{{{type}}}}}|ᱥᱚᱦᱚᱨ}}|ᱜᱩᱴ}}}}</div> | data89 = {{#ifeq:{{{total_type}}}|  | |{{#if:{{{population_total|}}} | {{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_total}}}|,|}}}}}} }} }} | rowclass90 = mergedrow | label90 = <div style="white-space:nowrap;"> • ᱟᱹᱭᱩᱱᱢᱟᱱ {{#if:{{{pop_est_as_of|}}}|<div class="ib-settlement-fn">({{{pop_est_as_of}}}){{{pop_est_footnotes|}}}</div>}}</div> | data90 = {{#if:{{{population_est|}}}|{{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_est}}}|,|}}}}}} }} <!-- ***Population rank*** --> | rowclass91 = mergedrow | label91 = • ᱴᱷᱟᱶ | data91 = {{{population_rank|}}} | rowclass92 = mergedrow | label92 =  • ᱰᱮᱱᱥᱤᱴᱤ | data92 = {{#if:{{{population_density_km2|}}}{{{population_density_sq_mi|}}}{{{population_total|}}} |{{infobox_settlement/densdisp |/km2 ={{{population_density_km2|}}} |/sqmi={{{population_density_sq_mi|}}} |pop ={{{population_total|}}} |dunam={{if empty|{{{area_land_dunam|}}}|{{{area_total_dunam|}}}}} |ha ={{if empty|{{{area_land_ha|}}}|{{{area_total_ha|}}}}} |km2 ={{if empty|{{{area_land_km2|}}}|{{{area_total_km2|}}}}} |acre ={{if empty|{{{area_land_acre|}}}|{{{area_total_acre|}}}}} |sqmi ={{if empty|{{{area_land_sq_mi|}}}|{{{area_total_sq_mi|}}}}} |pref ={{{unit_pref|}}} |name ={{{subdivision_name}}} }}}} <!-- ***Population density rank*** --> | rowclass93 = mergedrow | label93 =   • ᱴᱷᱟᱶ | data93 = {{{population_density_rank|}}} | rowclass94 = mergedrow | label94 =  • [[Urban area|ᱥᱚᱦᱚᱨ]]<div class="ib-settlement-fn">{{{population_urban_footnotes|}}}</div> | data94 = {{#if:{{{population_urban|}}}| {{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_urban}}}|,|}}}}}} }} | rowclass95 = mergedrow | label95 =  • ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱰᱮᱱᱥᱤᱴᱤ | data95 = {{#if:{{{population_density_urban_km2|}}}{{{population_density_urban_sq_mi|}}}{{{population_urban|}}} |{{infobox_settlement/densdisp |/km2 ={{{population_density_urban_km2|}}} |/sqmi={{{population_density_urban_sq_mi|}}} |pop ={{{population_urban|}}} |ha ={{{area_urban_ha|}}} |km2 ={{{area_urban_km2|}}} |acre ={{{area_urban_acre|}}} |sqmi ={{{area_urban_sq_mi|}}} |dunam={{{area_urban_dunam|}}} |pref ={{{unit_pref|}}} |name ={{{subdivision_name}}} }}}} | rowclass96 = mergedrow | label96 =  • [[ᱟᱛᱳ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱟᱹᱛᱩ]]<div class="ib-settlement-fn">{{{population_rural_footnotes|}}}</div> | data96 = {{#if:{{{population_rural|}}}|{{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_rural}}}|,|}}}}}}}} | rowclass97 = mergedrow | label97 =  • ᱟᱹᱛᱩ ᱰᱮᱱᱥᱤᱴᱤ | data97 = {{#if:{{{population_density_rural_km2|}}}{{{population_density_rural_sq_mi|}}}{{{population_rural|}}} |{{infobox_settlement/densdisp |/km2 ={{{population_density_rural_km2|}}} |/sqmi={{{population_density_rural_sq_mi|}}} |pop ={{{population_rural|}}} |ha ={{{area_rural_ha|}}} |km2 ={{{area_rural_km2|}}} |acre ={{{area_rural_acre|}}} |sqmi ={{{area_rural_sq_mi|}}} |dunam={{{area_rural_dunam|}}} |pref ={{{unit_pref|}}} |name ={{{subdivision_name}}} }}}} | rowclass98 = mergedrow | label98 = • [[Metropolitan area|ᱢᱮᱴᱨᱚ]]<div class="ib-settlement-fn">{{{population_metro_footnotes|}}}</div> | data98 = {{#if:{{{population_metro|}}}| {{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_metro}}}|,|}}}}}} }} | rowclass99 = mergedrow | label99 =  • ᱢᱮᱴᱨᱚ ᱰᱮᱱᱥᱤᱴᱤ | data99 = {{#if:{{{population_density_metro_km2|}}}{{{population_density_metro_sq_mi|}}}{{{population_metro|}}} |{{infobox_settlement/densdisp |/km2 ={{{population_density_metro_km2|}}} |/sqmi={{{population_density_metro_sq_mi|}}} |pop ={{{population_metro|}}} |ha ={{{area_metro_ha|}}} |km2 ={{{area_metro_km2|}}} |acre ={{{area_metro_acre|}}} |sqmi ={{{area_metro_sq_mi|}}} |dunam={{{area_metro_dunam|}}} |pref ={{{unit_pref|}}} |name ={{{subdivision_name}}} }}}} | rowclass100 = mergedrow | label100 =  • {{{population_blank1_title|}}}<div class="ib-settlement-fn">{{{population_blank1_footnotes|}}}</div> | data100 = {{#if:{{{population_blank1|}}}|{{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_blank1}}}|,|}}}}}}}} | rowclass101 = mergedrow | label101 =  • {{#if:{{{population_blank1_title|}}}|{{{population_blank1_title}}} ᱰᱮᱱᱥᱤᱴᱤ|ᱰᱮᱱᱥᱤᱴᱤ}} | data101 = {{#if:{{{population_density_blank1_km2|}}}{{{population_density_blank1_sq_mi|}}}{{{population_blank1|}}} |{{infobox_settlement/densdisp |/km2 ={{{population_density_blank1_km2|}}} |/sqmi={{{population_density_blank1_sq_mi|}}} |pop ={{{population_blank1|}}} |ha ={{{area_blank1_ha|}}} |km2 ={{{area_blank1_km2|}}} |acre ={{{area_blank1_acre|}}} |sqmi ={{{area_blank1_sq_mi|}}} |dunam={{{area_blank1_dunam|}}} |pref ={{{unit_pref|}}} |name ={{{subdivision_name}}} }}}} | rowclass102 = mergedrow | label102 =  • {{{population_blank2_title|}}}<div class="ib-settlement-fn">{{{population_blank2_footnotes|}}}</div> | data102 = {{#if:{{{population_blank2|}}}|{{fix comma category|{{formatnum:{{replace|{{{population_blank2}}}|,|}}}}}}}} | rowclass103 = mergedrow | label103 =  • {{#if:{{{population_blank2_title|}}}|{{{population_blank2_title}}} ᱰᱮᱱᱥᱤᱴᱤ|ᱰᱮᱱᱥᱤᱴᱤ}} | data103 = {{#if:{{{population_density_blank2_km2|}}}{{{population_density_blank2_sq_mi|}}}{{{population_blank2|}}} |{{infobox_settlement/densdisp |/km2 ={{{population_density_blank2_km2|}}} |/sqmi={{{population_density_blank2_sq_mi|}}} |pop ={{{population_blank2|}}} |ha ={{{area_blank2_ha|}}} |km2 ={{{area_blank2_km2|}}} |acre ={{{area_blank2_acre|}}} |sqmi ={{{area_blank2_sq_mi|}}} |dunam={{{area_blank2_dunam|}}} |pref ={{{unit_pref|}}} |name ={{{subdivision_name}}} }}}} | rowclass104 = mergedrow | label104 =   | data104 = {{{population_note|}}} | rowclass105 = mergedtoprow | label105 = {{Pluralize from text|{{if empty|{{{population_demonym|}}}|{{{population_demonyms|}}}{{force plural}}}}|<!-- -->link=Demonym|singular=ᱦᱚᱦᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢ|likely=ᱦᱚᱦᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢ|plural=ᱦᱚᱦᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱚ}} | data105 = {{if empty|{{{population_demonym|}}}|{{{population_demonyms|}}}}}{{Main other|{{Pluralize from text|{{{population_demonym|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox settlement with possible demonym list]]}}}} <!-- ***Demographics 1*** --> | rowclass106 = mergedtoprow | header106 = {{#if:{{{demographics_type1|}}} |{{{demographics_type1}}}<div class="ib-settlement-fn">{{{demographics1_footnotes|}}}</div>}} | rowclass107 = mergedrow | label107 =  • {{{demographics1_title1}}} | data107 = {{#if:{{{demographics_type1|}}} |{{#if:{{{demographics1_title1|}}}|{{{demographics1_info1|}}}}}}} | rowclass108 = mergedrow | label108 =  • {{{demographics1_title2}}} | data108 = {{#if:{{{demographics_type1|}}} |{{#if:{{{demographics1_title2|}}}|{{{demographics1_info2|}}}}}}} | rowclass109 = mergedrow | label109 =  • {{{demographics1_title3}}} | data109 = {{#if:{{{demographics_type1|}}} |{{#if:{{{demographics1_title3|}}}|{{{demographics1_info3|}}}}}}} | rowclass110 = mergedrow | label110 =  • {{{demographics1_title4}}} | data110 = {{#if:{{{demographics_type1|}}} |{{#if:{{{demographics1_title4|}}}|{{{demographics1_info4|}}}}}}} | rowclass111 = mergedrow | label111 =  • {{{demographics1_title5}}} | data111 = {{#if:{{{demographics_type1|}}} |{{#if:{{{demographics1_title5|}}}|{{{demographics1_info5|}}}}}}} | rowclass112 = mergedrow | label112 =  • {{{demographics1_title6}}} | data112 = {{#if:{{{demographics_type1|}}} |{{#if:{{{demographics1_title6|}}}|{{{demographics1_info6|}}}}}}} | rowclass113 = mergedrow | label113 =  • {{{demographics1_title7}}} | data113 = {{#if:{{{demographics_type1|}}} |{{#if:{{{demographics1_title7|}}}|{{{demographics1_info7|}}}}}}} | rowclass114 = mergedrow | label114 =  • {{{demographics1_title8}}} | data114 = {{#if:{{{demographics_type1|}}} |{{#if:{{{demographics1_title8|}}}|{{{demographics1_info8|}}}}}}} | rowclass115 = mergedrow | label115 =  • {{{demographics1_title9}}} | data115 = {{#if:{{{demographics_type1|}}} |{{#if:{{{demographics1_title9|}}}|{{{demographics1_info9|}}}}}}} | rowclass116 = mergedrow | label116 =  • {{{demographics1_title10}}} | data116 = {{#if:{{{demographics_type1|}}} |{{#if:{{{demographics1_title10|}}}|{{{demographics1_info10|}}}}}}} <!-- ***Demographics 2*** --> | rowclass117 = mergedtoprow | header117 = {{#if:{{{demographics_type2|}}} |{{{demographics_type2}}}<div class="ib-settlement-fn">{{{demographics2_footnotes|}}}</div>}} | rowclass118 = mergedrow | label118 =  • {{{demographics2_title1}}} | data118 = {{#if:{{{demographics_type2|}}} |{{#if:{{{demographics2_title1|}}}|{{{demographics2_info1|}}}}}}} | rowclass119 = mergedrow | label119 =  • {{{demographics2_title2}}} | data119 = {{#if:{{{demographics_type2|}}} |{{#if:{{{demographics2_title2|}}}|{{{demographics2_info2|}}}}}}} | rowclass120 = mergedrow | label120 =  • {{{demographics2_title3}}} | data120 = {{#if:{{{demographics_type2|}}} |{{#if:{{{demographics2_title3|}}}|{{{demographics2_info3|}}}}}}} | rowclass121 = mergedrow | label121 =  • {{{demographics2_title4}}} | data121 = {{#if:{{{demographics_type2|}}} |{{#if:{{{demographics2_title4|}}}|{{{demographics2_info4|}}}}}}} | rowclass122 = mergedrow | label122 =  • {{{demographics2_title5}}} | data122 = {{#if:{{{demographics_type2|}}} |{{#if:{{{demographics2_title5|}}}|{{{demographics2_info5|}}}}}}} | rowclass123 = mergedrow | label123 =  • {{{demographics2_title6}}} | data123 = {{#if:{{{demographics_type2|}}} |{{#if:{{{demographics2_title6|}}}|{{{demographics2_info6|}}}}}}} | rowclass124 = mergedrow | label124 =  • {{{demographics2_title7}}} | data124 = {{#if:{{{demographics_type2|}}} |{{#if:{{{demographics2_title7|}}}|{{{demographics2_info7|}}}}}}} | rowclass125 = mergedrow | label125 =  • {{{demographics2_title8}}} | data125 = {{#if:{{{demographics_type2|}}} |{{#if:{{{demographics2_title8|}}}|{{{demographics2_info8|}}}}}}} | rowclass126 = mergedrow | label126 =  • {{{demographics2_title9}}} | data126 = {{#if:{{{demographics_type2|}}} |{{#if:{{{demographics2_title9|}}}|{{{demographics2_info9|}}}}}}} | rowclass127 = mergedrow | label127 =  • {{{demographics2_title10}}} | data127 = {{#if:{{{demographics_type2|}}} |{{#if:{{{demographics2_title10|}}}|{{{demographics2_info10|}}}}}}} <!-- ***Time Zones*** --> | rowclass128 = mergedtoprow | header128 = {{#if:{{{timezone1_location|}}}|{{#if:{{{timezone2|}}}|[[{{if empty|{{{timezone_link|}}}|ᱚᱠᱛᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟ}}|ᱚᱠᱛᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟ]] ᱠᱚ|[[{{if empty|{{{timezone_link|}}}|ᱚᱠᱛᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟ}}|ᱚᱠᱛᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟ]]}}|}} | rowclass129 = {{#if:{{{timezone1_location|}}}|mergedrow|mergedtoprow}} | label129 = {{#if:{{{timezone1_location|}}}|{{{timezone1_location}}}|{{#if:{{{timezone2_location|}}}|{{{timezone2_location}}}|{{#if:{{{timezone2|}}}|[[{{if empty|{{{timezone_link|}}}|ᱚᱠᱛᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟ}}|ᱚᱠᱛᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟ]] ᱠᱚ|[[{{if empty|{{{timezone_link|}}}|ᱚᱠᱛᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟ}}|ᱚᱠᱛᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟ]]}}}}}} | data129 = {{#if:{{{utc_offset1|}}}{{{utc_offset|}}} |[[ᱭᱩᱴᱤᱥᱤ{{if empty|{{{utc_offset1|}}}|{{{utc_offset}}}}}|ᱭᱩ.ᱴᱤ.ᱥᱤ{{if empty|{{{utc_offset1|}}}|{{{utc_offset}}}}}]] {{#if:{{{timezone1|}}}{{{timezone|}}}|({{if empty|{{{timezone1|}}}|{{{timezone}}}}})}} |{{if empty|{{{timezone1|}}}|{{{timezone|}}}}} }} | rowclass130 = mergedrow | label130 = <span class="nowrap"> • ᱥᱤᱛᱩᱝ ([[ᱥᱤᱧ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱚᱠᱛᱚ|ᱰᱤ.ᱮᱥ.ᱴᱤ]])</span> | data130 = {{#if:{{{utc_offset1_DST|}}}{{{utc_offset_DST|}}} |[[ᱭᱩᱴᱤᱥᱤ{{if empty|{{{utc_offset1_DST|}}}|{{{utc_offset_DST|}}}}}|ᱭᱩ.ᱴᱤ.ᱥᱤ{{if empty|{{{utc_offset1_DST|}}}|{{{utc_offset_DST|}}}}}]] {{#if:{{{timezone1_DST|}}}{{{timezone_DST|}}}|({{if empty|{{{timezone1_DST|}}}|{{{timezone_DST}}}}})}} |{{if empty|{{{timezone1_DST|}}}|{{{timezone_DST|}}}}} }} | rowclass131 = mergedrow | label131 = {{if empty|{{{timezone2_location|}}}|<nowiki />}} | data131 = {{#if:{{{timezone1|}}}{{{timezone|}}}{{{utc_offset1|}}}{{{utc_offset|}}} |{{#if:{{{utc_offset2|}}} |[[ᱭᱩᱴᱤᱥᱤ{{{utc_offset2|}}}|ᱭᱩ.ᱴᱤ.ᱥᱤ{{{utc_offset2|}}}]] {{#if:{{{timezone2|}}}|({{{timezone2}}})}} |{{{timezone2|}}} }} }} | rowclass132 = mergedrow | label132 = <span class="nowrap"> • ᱥᱤᱛᱩᱝ ([[ᱥᱤᱧ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱚᱠᱛᱚ|ᱰᱤ.ᱮᱥ.ᱴᱤ]])</span> | data132 = {{#if:{{{utc_offset2_DST|}}}|[[ᱭᱩᱴᱤᱥᱤ{{{utc_offset2_DST|}}}|ᱭᱩ.ᱴᱤ.ᱥᱤ{{{utc_offset2_DST|}}}]] {{#if:{{{timezone2_DST|}}}|({{{timezone2_DST|}}})}} |{{{timezone2_DST|}}} }} | rowclass133 = mergedrow | label133 = {{if empty|{{{timezone3_location|}}}|<nowiki />}} | data133 = {{#if:{{{timezone1|}}}{{{timezone|}}}{{{utc_offset1|}}}{{{utc_offset|}}} |{{#if:{{{utc_offset3|}}} |[[ᱭᱩᱴᱤᱥᱤ{{{utc_offset3|}}}|ᱭᱩ.ᱴᱤ.ᱥᱤ{{{utc_offset3|}}}]] {{#if:{{{timezone3|}}}|({{{timezone3}}})}} |{{{timezone3|}}} }} }} | rowclass134 = mergedrow | label134 = <span class="nowrap"> • ᱥᱤᱛᱩᱝ ([[ᱥᱤᱧ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱚᱠᱛᱚ|ᱰᱤ.ᱮᱥ.ᱴᱤ]])</span> | data134 = {{#if:{{{utc_offset3_DST|}}}|[[ᱭᱩᱴᱤᱥᱤ{{{utc_offset3_DST|}}}|ᱭᱩ.ᱴᱤ.ᱥᱤ{{{utc_offset3_DST|}}}]] {{#if:{{{timezone3_DST|}}}|({{{timezone3_DST|}}})}} |{{{timezone3_DST|}}} }} | rowclass135 = mergedrow | label135 = {{if empty|{{{timezone4_location|}}}|<nowiki />}} | data135 = {{#if:{{{timezone1|}}}{{{timezone|}}}{{{utc_offset1|}}}{{{utc_offset|}}} |{{#if:{{{utc_offset4|}}} |[[ᱭᱩᱴᱤᱥᱤ{{{utc_offset4|}}}|ᱭᱩ.ᱴᱤ.ᱥᱤ{{{utc_offset4|}}}]] {{#if:{{{timezone4|}}}|({{{timezone4}}})}} |{{{timezone4|}}} }} }} | rowclass136 = mergedrow | label136 = <span class="nowrap"> • ᱥᱤᱛᱩᱝ ([[ᱥᱤᱧ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱚᱠᱛᱚ|ᱰᱤ.ᱮᱥ.ᱴᱤ]])</span> | data136 = {{#if:{{{utc_offset4_DST|}}}|[[ᱭᱩᱴᱤᱥᱤ{{{utc_offset4_DST|}}}|ᱭᱩ.ᱴᱤ.ᱥᱤ{{{utc_offset4_DST|}}}]] {{#if:{{{timezone4_DST|}}}|({{{timezone4_DST|}}})}} |{{{timezone4_DST|}}} }} | rowclass137 = mergedrow | label137 = {{if empty|{{{timezone5_location|}}}|<nowiki />}} | data137 = {{#if:{{{timezone1|}}}{{{timezone|}}}{{{utc_offset1|}}}{{{utc_offset|}}} |{{#if:{{{utc_offset5|}}} |[[ᱭᱩᱴᱤᱥᱤ{{{utc_offset5|}}}|ᱭᱩ.ᱴᱤ.ᱥᱤ{{{utc_offset5|}}}]] {{#if:{{{timezone5|}}}|({{{timezone5}}})}} |{{{timezone5|}}} }} }} | rowclass138 = mergedrow | label138 = <span class="nowrap"> • ᱥᱤᱛᱩᱝ ([[ᱥᱤᱧ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱚᱠᱛᱚ|ᱰᱤ.ᱮᱥ.ᱴᱤ]])</span> | data138 = {{#if:{{{utc_offset5_DST|}}}|[[ᱭᱩᱴᱤᱥᱤ{{{utc_offset5_DST|}}}|ᱭᱩ.ᱴᱤ.ᱥᱤ{{{utc_offset5_DST|}}}]] {{#if:{{{timezone5_DST|}}}|({{{timezone5_DST|}}})}} |{{{timezone5_DST|}}} }} <!-- ***Postal Code(s)*** --> | rowclass139 = mergedtoprow | label139 = {{if empty|{{{postal_code_type|}}}|{{Pluralize from text|any_comma=1|parse_links=1|{{{postal_code|}}}|link=ᱯᱤᱱ ᱠᱳᱰ|singular=ᱯᱤᱱ ᱠᱳᱰ|plural=ᱯᱤᱱ ᱠᱳᱰ ᱠᱚ}}}} | class139 = adr | data139 = {{#if:{{{postal_code|}}}|<div class="postal-code">{{{postal_code}}}</div>}} | rowclass140 = {{#if:{{{postal_code|}}}|mergedbottomrow|mergedtoprow}} | label140 = {{if empty|{{{postal2_code_type|}}}|{{Pluralize from text|any_comma=1|parse_links=1|{{{postal2_code|}}}|link=ᱯᱤᱱ ᱠᱳᱰ|singular=ᱯᱤᱱ ᱠᱳᱰ|plural=ᱯᱤᱱ ᱠᱳᱰ ᱠᱚ}}}} | class140 = adr | data140 = {{#if:{{{postal2_code|}}}|<div class="postal-code">{{{postal2_code}}}</div>}} <!-- ***Area Code(s)*** --> | rowclass141 = {{#if:{{{postal_code|}}}{{{postal2_code|}}}|mergedrow|mergedtoprow}} | label141 = {{if empty|{{{area_code_type|}}}|{{Pluralize from text|any_comma=1|parse_links=1|{{if empty|{{{area_code|}}}|{{{area_codes|}}}{{force plural}}}}|<!-- -->link=ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱱ ᱮᱞ ᱯᱟᱱᱛᱷᱟ|singular=ᱮᱨᱤᱭᱟ ᱠᱳᱰ|likely=ᱮᱨᱤᱭᱟ ᱠᱳᱰ|plural=ᱮᱨᱤᱭᱟ ᱠᱳᱰ ᱠᱚ}}}} | data141 = {{if empty|{{{area_code|}}}|{{{area_codes|}}}}}{{#if:{{{area_code_type|}}}||{{Main other|{{Pluralize from text|any_comma=1|parse_links=1|{{{area_code|}}}|||[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱯᱷᱳᱵᱚᱠᱥ ᱥᱮᱴᱮᱞᱢᱮᱱᱴ ᱮᱨᱤᱭᱟ ᱠᱳᱰ ᱞᱤᱥᱴᱤ ᱥᱟᱶ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚ]]}}}}}} <!-- Geocode--> | rowclass142 = {{#if:{{{postal_code|}}}{{{postal2_code|}}}{{{area_code|}}}|mergedrow|mergedtoprow}} | label142 = [[ᱡᱤᱭᱳᱠᱳᱰ]] | class142 = nickname | data142 = {{{geocode|}}} <!-- ISO Code--> | rowclass143 = {{#if:{{{postal_code|}}}{{{postal2_code|}}}{{{area_code|}}}{{{geocode|}}}|mergedrow|mergedtoprow}} | label143 = [[ᱟᱭ.ᱮᱥ.ᱳ ᱓᱑᱖᱖ ᱠᱳᱰ]] | class143 = nickname | data143 = {{{iso_code|}}} <!-- Vehicle registration plate--> | rowclass144 = {{#if:{{{postal_code|}}}{{{postal2_code|}}}{{{area_code|}}}{{{geocode|}}}{{{iso_code|}}}|mergedrow|mergedtoprow}} | label144 = {{if empty|{{{registration_plate_type|}}}|[[ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱨᱮᱥᱟᱱ ᱯᱞᱮᱴ|ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱨᱮᱥᱚᱱ]]}} | data144 = {{{registration_plate|}}} <!-- Other codes --> | rowclass145 = {{#if:{{{postal_code|}}}{{{postal2_code|}}}{{{area_code|}}}{{{geocode|}}}{{{iso_code|}}}{{{registration_plate|}}}|mergedrow|mergedtoprow}} | label145 = {{{code1_name|}}} | class145 = nickname | data145 = {{#if:{{{code1_name|}}}|{{{code1_info|}}}}} | rowclass146 = {{#if:{{{postal_code|}}}{{{postal2_code|}}}{{{area_code|}}}{{{geocode|}}}{{{iso_code|}}}{{{registration_plate|}}}{{{code1_name|}}}|mergedrow|mergedtoprow}} | label146 = {{{code2_name|}}} | class146 = nickname | data146 = {{#if:{{{code2_name|}}}|{{{code2_info|}}}}} <!-- ***Blank Fields (two sections)*** --> | rowclass147 = mergedtoprow | label147 = {{if empty|{{{blank_name_sec1|}}}|{{{blank_name|}}}}} | data147 = {{#if:{{{blank_name_sec1|}}}{{{blank_name|}}}|{{if empty|{{{blank_info_sec1|}}}|{{{blank_info|}}}}}}} | rowclass148 = mergedrow | label148 = {{if empty|{{{blank1_name_sec1|}}}|{{{blank1_name|}}}}} | data148 = {{#if:{{{blank1_name_sec1|}}}{{{blank1_name|}}}|{{if empty|{{{blank1_info_sec1|}}}|{{{blank1_info|}}}}}}} | rowclass149 = mergedrow | label149 = {{if empty|{{{blank2_name_sec1|}}}|{{{blank2_name|}}}}} | data149 = {{#if:{{{blank2_name_sec1|}}}{{{blank2_name|}}}|{{if empty|{{{blank2_info_sec1|}}}|{{{blank2_info|}}}}}}} | rowclass150 = mergedrow | label150 = {{if empty|{{{blank3_name_sec1|}}}|{{{blank3_name|}}}}} | data150 = {{#if:{{{blank3_name_sec1|}}}{{{blank3_name|}}}|{{if empty|{{{blank3_info_sec1|}}}|{{{blank3_info|}}}}}}} | rowclass151 = mergedrow | label151 = {{if empty|{{{blank4_name_sec1|}}}|{{{blank4_name|}}}}} | data151 = {{#if:{{{blank4_name_sec1|}}}{{{blank4_name|}}}|{{if empty|{{{blank4_info_sec1|}}}|{{{blank4_info|}}}}}}} | rowclass152 = mergedrow | label152 = {{if empty|{{{blank5_name_sec1|}}}|{{{blank5_name|}}}}} | data152 = {{#if:{{{blank5_name_sec1|}}}{{{blank5_name|}}}|{{if empty|{{{blank5_info_sec1|}}}|{{{blank5_info|}}}}}}} | rowclass153 = mergedrow | label153 = {{if empty|{{{blank6_name_sec1|}}}|{{{blank6_name|}}}}} | data153 = {{#if:{{{blank6_name_sec1|}}}{{{blank6_name|}}}|{{if empty|{{{blank6_info_sec1|}}}|{{{blank6_info|}}}}}}} | rowclass154 = mergedrow | label154 = {{if empty|{{{blank7_name_sec1|}}}|{{{blank7_name|}}}}} | data154 = {{#if:{{{blank7_name_sec1|}}}{{{blank7_name|}}}|{{if empty|{{{blank7_info_sec1|}}}|{{{blank7_info|}}}}}}} | rowclass155 = mergedtoprow | label155 = {{{blank_name_sec2}}} | data155 = {{#if:{{{blank_name_sec2|}}}|{{{blank_info_sec2|}}}}} | rowclass156 = mergedrow | label156 = {{{blank1_name_sec2}}} | data156 = {{#if:{{{blank1_name_sec2|}}}|{{{blank1_info_sec2|}}}}} | rowclass157 = mergedrow | label157 = {{{blank2_name_sec2}}} | data157 = {{#if:{{{blank2_name_sec2|}}}|{{{blank2_info_sec2|}}}}} | rowclass158 = mergedrow | label158 = {{{blank3_name_sec2}}} | data158 = {{#if:{{{blank3_name_sec2|}}}|{{{blank3_info_sec2|}}}}} | rowclass159 = mergedrow | label159 = {{{blank4_name_sec2}}} | data159 = {{#if:{{{blank4_name_sec2|}}}|{{{blank4_info_sec2|}}}}} | rowclass160 = mergedrow | label160 = {{{blank5_name_sec2}}} | data160 = {{#if:{{{blank5_name_sec2|}}}|{{{blank5_info_sec2|}}}}} | rowclass161 = mergedrow | label161 = {{{blank6_name_sec2}}} | data161 = {{#if:{{{blank6_name_sec2|}}}|{{{blank6_info_sec2|}}}}} | rowclass162 = mergedrow | label162 = {{{blank7_name_sec2}}} | data162 = {{#if:{{{blank7_name_sec2|}}}|{{{blank7_info_sec2|}}}}} <!-- ***Website*** --> | rowclass163 = mergedtoprow | label163 = ᱣᱮᱵᱽᱥᱟᱭᱤᱴ | data163 = {{#if:{{{website|}}}|{{{website}}}}} | class164 = maptable | data164 = {{#if:{{{module|}}}|{{{module}}}}} <!-- ***Footnotes*** --> | belowrowclass = mergedtoprow | below = {{{footnotes|}}} }}<!-- Check for unknowns -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[ᱛᱷᱚᱠ:{{if empty|{{lcfirst:{{{template_name|}}}}}|ᱤᱱᱯᱷᱳᱵᱚᱠᱥ ᱥᱮᱴᱮᱞᱢᱮᱱᱴ}} ᱵᱟᱝᱵᱟᱰᱟᱭ ᱯᱮᱨᱟᱢᱤᱴᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚ|VALUE{{PAGENAME}}]]}}|preview = ᱪᱷᱟᱸᱪ:{{if empty|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox settlement}} ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱝᱵᱟᱰᱟᱭ ᱯᱮᱨᱟᱢᱤᱴᱟᱨ "VALUE" ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ|ignoreblank=y|mapframe_args=y | alt | anthem | anthem_link | area_blank1_acre | area_blank1_dunam | area_blank1_ha | area_blank1_km2 | area_blank1_sq_mi | area_blank1_title | area_blank2_acre | area_blank2_dunam | area_blank2_ha | area_blank2_km2 | area_blank2_sq_mi | area_blank2_title | area_code | area_code_type | area_codes | area_footnotes | area_land_acre | area_land_dunam | area_land_ha | area_land_km2 | area_land_sq_mi | area_metro_acre | area_metro_dunam | area_metro_footnotes | area_metro_ha | area_metro_km2 | area_metro_sq_mi | area_note | area_rank | area_rural_acre | area_rural_dunam | area_rural_footnotes | area_rural_ha | area_rural_km2 | area_rural_sq_mi | area_total_acre | area_total_dunam | area_total_ha | area_total_km2 | area_total_sq_mi | area_urban_acre | area_urban_dunam | area_urban_footnotes | area_urban_ha | area_urban_km2 | area_urban_sq_mi | area_water_acre | area_water_dunam | area_water_ha | area_water_km2 | area_water_percent | area_water_sq_mi | blank_emblem_alt | blank_emblem_link | blank_emblem_size | blank_emblem_type | blank_emblem_upright | blank_info | blank_info_sec1 | blank_info_sec2 | blank_name | blank_name_sec1 | blank_name_sec2 | blank1_info | blank1_info_sec1 | blank1_info_sec2 | blank1_name | blank1_name_sec1 | blank1_name_sec2 | blank2_info | blank2_info_sec1 | blank2_info_sec2 | blank2_name | blank2_name_sec1 | blank2_name_sec2 | blank3_info | blank3_info_sec1 | blank3_info_sec2 | blank3_name | blank3_name_sec1 | blank3_name_sec2 | blank4_info | blank4_info_sec1 | blank4_info_sec2 | blank4_name | blank4_name_sec1 | blank4_name_sec2 | blank5_info | blank5_info_sec1 | blank5_info_sec2 | blank5_name | blank5_name_sec1 | blank5_name_sec2 | blank6_info | blank6_info_sec1 | blank6_info_sec2 | blank6_name | blank6_name_sec1 | blank6_name_sec2 | blank7_info | blank7_info_sec1 | blank7_info_sec2 | blank7_name | blank7_name_sec1 | blank7_name_sec2 | caption | code1_info | code1_name | code2_info | code2_name | coor_pinpoint | coor_type | coordinates | coordinates_footnotes | demographics_type1 | demographics_type2 | demographics1_footnotes | demographics1_info1 | demographics1_info10 | demographics1_info2 | demographics1_info3 | demographics1_info4 | demographics1_info5 | demographics1_info6 | demographics1_info7 | demographics1_info8 | demographics1_info9 | demographics1_title1 | demographics1_title10 | demographics1_title2 | demographics1_title3 | demographics1_title4 | demographics1_title5 | demographics1_title6 | demographics1_title7 | demographics1_title8 | demographics1_title9 | demographics2_footnotes | demographics2_info1 | demographics2_info10 | demographics2_info2 | demographics2_info3 | demographics2_info4 | demographics2_info5 | demographics2_info6 | demographics2_info7 | demographics2_info8 | demographics2_info9 | demographics2_title1 | demographics2_title10 | demographics2_title2 | demographics2_title3 | demographics2_title4 | demographics2_title5 | demographics2_title6 | demographics2_title7 | demographics2_title8 | demographics2_title9 | dimensions_footnotes | dunam_link | elevation_footnotes | elevation_ft | elevation_link | elevation_m | elevation_max_footnotes | elevation_max_ft | elevation_max_m | elevation_max_point | elevation_max_rank | elevation_min_footnotes | elevation_min_ft | elevation_min_m | elevation_min_point | elevation_min_rank | elevation_point | embed | established_date | established_date1 | established_date2 | established_date3 | established_date4 | established_date5 | established_date6 | established_date7 | established_title | established_title1 | established_title2 | established_title3 | established_title4 | established_title5 | established_title6 | established_title7 | etymology | extinct_date | extinct_title | flag_alt | flag_border | flag_link | flag_size | footnotes | founder | geocode | governing_body | government_footnotes | government_type | government_blank1_title | government_blank1 | government_blank2_title | government_blank2 | government_blank2_title | government_blank3 | government_blank3_title | government_blank3 | government_blank4_title | government_blank4 | government_blank5_title | government_blank5 | government_blank6_title | government_blank6 | grid_name | grid_position | image_alt | image_blank_emblem | image_caption | image_flag | image_map | image_map1 | image_seal | image_shield | image_size | image_skyline | imagesize | image_upright | iso_code | leader_name | leader_name1 | leader_name2 | leader_name3 | leader_name4 | leader_name5 | leader_party | leader_title | leader_title1 | leader_title2 | leader_title3 | leader_title4 | leader_title5 | length_km | length_mi | map_alt | map_alt1 | map_caption | map_caption1 | mapsize | mapsize1 | module | motto | motto_link | mottoes | name | named_for | native_name | native_name_lang | nickname | nickname_link | nicknames | official_name | other_name | p1 | p10 | p11 | p12 | p13 | p14 | p15 | p16 | p17 | p18 | p19 | p2 | p20 | p21 | p22 | p23 | p24 | p25 | p26 | p27 | p28 | p29 | p3 | p30 | p31 | p32 | p33 | p34 | p35 | p36 | p37 | p38 | p39 | p4 | p40 | p41 | p42 | p43 | p44 | p45 | p46 | p47 | p48 | p49 | p5 | p50 | p6 | p7 | p8 | p9 | parts | parts_style | parts_type | pop_est_as_of | pop_est_footnotes | population_as_of | population_blank1 | population_blank1_footnotes | population_blank1_title | population_blank2 | population_blank2_footnotes | population_blank2_title | population_demonym | population_demonyms | population_density_blank1_km2 | population_density_blank1_sq_mi | population_density_blank2_km2 | population_density_blank2_sq_mi | population_density_km2 | population_density_metro_km2 | population_density_metro_sq_mi | population_density_rank | population_density_rural_km2 | population_density_rural_sq_mi | population_density_sq_mi | population_density_urban_km2 | population_density_urban_sq_mi | population_est | population_footnotes | population_metro | population_metro_footnotes | population_note | population_rank | population_rural | population_rural_footnotes | population_total | population_urban | population_urban_footnotes | postal_code | postal_code_type | postal2_code | postal2_code_type | pushpin_image | pushpin_label | pushpin_label_position | pushpin_map | pushpin_map_alt | pushpin_map_caption | pushpin_map_caption_notsmall | pushpin_map_narrow | pushpin_mapsize | pushpin_outside | pushpin_overlay | pushpin_relief | registration_plate | registration_plate_type | seal_alt | seal_class | seal_link | seal_size | seal_type | seat | seat_type | seat1 | seat1_type | seat2 | seat2_type | settlement_type | shield_alt | shield_link | shield_size | short_description <!--used by Module:Settlement short description-->| subdivision_name | subdivision_name1 | subdivision_name2 | subdivision_name3 | subdivision_name4 | subdivision_name5 | subdivision_name6 | subdivision_type | subdivision_type1 | subdivision_type2 | subdivision_type3 | subdivision_type4 | subdivision_type5 | subdivision_type6 | template_name | timezone | timezone_DST | timezone_link | timezone1 | timezone1_DST | timezone1_location | timezone2 | timezone2_DST | timezone2_location | timezone3 | timezone3_DST | timezone3_location | timezone4 | timezone4_DST | timezone4_location | timezone5 | timezone5_DST | timezone5_location | total_type | translit_lang1 | translit_lang1_info | translit_lang1_info1 | translit_lang1_info2 | translit_lang1_info3 | translit_lang1_info4 | translit_lang1_info5 | translit_lang1_info6 | translit_lang1_type | translit_lang1_type1 | translit_lang1_type2 | translit_lang1_type3 | translit_lang1_type4 | translit_lang1_type5 | translit_lang1_type6 | translit_lang2 | translit_lang2_info | translit_lang2_info1 | translit_lang2_info2 | translit_lang2_info3 | translit_lang2_info4 | translit_lang2_info5 | translit_lang2_info6 | translit_lang2_type | translit_lang2_type1 | translit_lang2_type2 | translit_lang2_type3 | translit_lang2_type4 | translit_lang2_type5 | translit_lang2_type6 | type | unit_pref | utc_offset | utc_offset_DST | utc_offset1 | utc_offset1_DST | utc_offset2 | utc_offset2_DST | utc_offset3 | utc_offset3_DST | utc_offset4 | utc_offset4_DST | utc_offset5 | utc_offset5_DST | website | width_km | width_mi }}<!---->{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:{{if empty|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox settlement}}]] | cat = {{main other|ᱛᱷᱚᱠ:{{if empty|{{lcfirst:{{{template_name|}}}}}|ᱤᱱᱯᱷᱳᱵᱚᱠᱥ ᱥᱮᱴᱮᱞᱢᱮᱱᱴ}} ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱯᱮᱨᱟᱢᱤᱴᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚ}} | settlement_type; type | image_size; imagesize | image_alt; alt | image_caption; caption | nickname; nicknames | motto; mottoes | coor_pinpoint; coor_type | population_demonym; population_demonyms | utc_offset1; utc_offset | timezone1; timezone | utc_offset1_DST; utc_offset_DST | timezone1_DST; timezone_DST | area_code; area_codes | blank_name_sec1; blank_name | blank_info_sec1; blank_info | blank1_name_sec1; blank1_name | blank1_info_sec1; blank1_info | blank2_name_sec1; blank2_name | blank2_info_sec1; blank2_info | blank3_name_sec1; blank3_name | blank3_info_sec1; blank3_info | blank4_name_sec1; blank4_name | blank4_info_sec1; blank4_info | blank5_name_sec1; blank5_name | blank5_info_sec1; blank5_info | blank6_name_sec1; blank6_name | blank6_info_sec1; blank6_info | blank7_name_sec1; blank7_name | blank7_info_sec1; blank7_info }}<!-- Wikidata -->{{#if:{{{coordinates_wikidata|}}}{{{wikidata|}}} |[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱯᱷᱳᱵᱚᱠᱥ ᱥᱮᱴᱮᱞᱢᱮᱱᱴ ᱣᱤᱠᱤᱰᱮᱴᱟ ᱯᱮᱨᱟᱢᱤᱴᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚ]] }}{{main other|<!-- Missing country -->{{#if:{{{subdivision_name|}}}||[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱯᱷᱳᱵᱚᱠᱥ ᱥᱮᱴᱮᱞᱢᱮᱱᱴ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱥᱟᱶ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚ]]}}<!-- No map -->{{#if:{{{pushpin_map|}}}{{{image_map|}}}{{{image_map1|}}}||[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱯᱷᱳᱵᱚᱠᱥ ᱥᱮᱴᱮᱞᱢᱮᱱᱴ ᱢᱮᱯ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱥᱟᱶ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚ]]}}<!-- Image_map1 without image_map -->{{#if:{{{image_map1|}}}|{{#if:{{{image_map|}}}||[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱯᱷᱳᱵᱚᱠᱥ ᱥᱮᱴᱮᱞᱢᱮᱱᱴ image_map1 ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ image_map ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱥᱟᱶ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚ]]}}}}<!-- No coordinates -->{{#if:{{{coordinates|}}}||[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱯᱷᱳᱵᱚᱠᱥ ᱥᱮᱴᱮᱞᱢᱮᱱᱴ ᱠᱳᱣᱚᱨᱰᱤᱱᱮᱴᱥ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱥᱟᱶ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚ]]}}<!-- -->{{#if:{{{embed|}}}|[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱯᱷᱳᱵᱚᱠᱥ ᱥᱮᱴᱮᱞᱢᱮᱱᱴ ᱮᱢᱵᱮᱰ ᱥᱟᱶ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚ]]}} }}<!-- Gathering information on over-use of maps -->{{#ifexpr:{{#invoke:ParameterCount|main|mapframe|image_map|image_map1|pushpin_map}} >2 |{{main other| [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱯᱷᱳᱵᱚᱠᱥ ᱥᱮᱴᱮᱞᱢᱮᱱᱴ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱮᱯ ᱥᱟᱶ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚ]]}}}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} <!--ᱫᱟᱭᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱚ ᱫᱚ /doc ᱥᱟᱵᱽᱯᱮᱡᱽ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱽ ᱢᱮ, ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ - ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ!--> </noinclude> bi8fw8pnq8v8p9y38828gu08xwmooau ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ 0 1399 192010 191231 2026-05-18T03:44:10Z ~2026-29797-69 11068 192010 wikitext text/x-wiki '''ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ''' ᱫᱚ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧᱟ ᱾ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ ᱥᱤᱯᱤᱵᱤᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ ᱵᱷᱚᱲᱚᱠ ᱵᱷᱚᱲᱚᱠᱟᱜ ᱦᱚᱸᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧᱟ ᱾ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱞᱮ ᱫᱚᱝ, ᱪᱷᱟᱹᱴᱭᱟᱹᱨ ᱫᱚᱝ, ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱧᱮᱞ ᱫᱚᱝ, ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ, ᱡᱚᱢ ᱯᱟᱹᱦᱬᱟᱹ ᱫᱚᱝ, ᱯᱷᱩᱞᱩᱜ ᱫᱚᱝ, ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱫᱚᱝ, ᱡᱚᱢ ᱥᱤᱧ ᱫᱚᱝ, ᱦᱮᱲᱦᱮᱫ ᱫᱚᱝ, ᱮᱢᱟᱱ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ == ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ== [[File:Iń ren pea go̠go̠.webm|thumb|ᱰᱩᱢᱱᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ]] ᱱᱤᱧ ᱨᱮᱹᱱ ᱜᱚᱜᱚ ᱫᱚ<br/> ᱱᱤᱧ ᱨᱮᱹᱱ ᱜᱚᱜᱚ ᱫᱚ<br/> ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱚᱜᱚ ᱫᱚ<br/> ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱚᱜᱚ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱟᱹᱱᱟᱹᱧ<br/> ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱫᱚᱭ ᱦᱮᱣ ᱞᱤᱫᱤᱧ<br/> ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱫᱚᱭ ᱦᱚᱵᱚᱨ ᱞᱤᱫᱤᱧ<br/> ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱫᱚ ᱢᱟᱭᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱᱮ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱞᱤᱫᱤᱧ<br/> == ᱵᱟᱞᱮ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ == {{Quote|text=ᱢᱟᱺᱭᱮᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱚᱯᱷᱮᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱵᱟᱹᱵᱩᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<br/> ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱫᱟᱨᱮ ᱱᱟᱺᱬᱤ ᱥᱟᱜᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱫᱟᱜ ᱮ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱨ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱯᱩᱨ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱢᱮᱱᱟᱠᱚ<br/> ᱪᱮᱫ ᱯᱩᱨ ᱠᱚ ᱯᱷᱩᱞ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢᱟᱠᱚ,<br/> ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱯᱩᱨ ᱦᱚᱲᱮᱡ ᱯᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ<br/> ᱯᱩᱨᱩᱫᱷᱩᱞ ᱯᱩᱨ ᱯᱷᱩᱞ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢᱟᱠᱚ ᱾<br/> ᱛᱚᱠᱟᱨᱮᱢ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱡᱚᱞᱢᱚ,<br/> ᱥᱟᱜᱮᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱯᱚᱦᱟᱞ ᱦᱚᱲᱢᱚ,<br/> ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱛᱤ ᱡᱟᱝᱜᱟ ᱠᱮᱴᱮᱡ <br/> ᱛᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ<br/> ᱟᱞᱚᱢ ᱰᱷᱤᱞᱟᱹᱣ ᱠᱤᱱᱟ ᱛᱳᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾<br/> ᱯᱩᱨ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ <br/> ᱰᱟᱸᱰᱟ ᱦᱟᱹᱥᱩ ᱠᱤᱫᱤᱧ<br/> ᱞᱟᱹᱭᱟᱧ ᱢᱮ ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱰᱟᱹᱨ <br/> ᱪᱮᱫ ᱪᱮᱫ ᱠᱚ ᱨᱟᱱ ᱾<br/> ᱧᱩᱻ ᱨᱟᱱ ᱫᱚ ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱰᱟᱹᱨ<br/> ᱠᱚᱻᱨᱚᱻ ᱵᱩᱻᱨᱤ ᱡᱚ<br/> ᱛᱟᱯᱟᱜ ᱨᱟᱱᱟᱱ ᱫᱚ ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱰᱟᱹᱨ<br/> ᱯᱮᱸᱰᱮ ᱵᱩᱸᱰᱩ ᱾<br/> ᱚᱛ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, <br/> ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱜᱟᱥ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱫᱩᱠ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱾<br/> ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱯᱤᱛᱚᱞ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱫᱩᱠ ᱦᱚᱸᱡᱟᱱᱟᱢ ᱾<br/> ᱛᱚᱠᱟᱨᱮᱢ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱡᱚᱞᱢᱚ,<br/> ᱥᱟᱜᱮᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱯᱚᱦᱟᱞ ᱦᱚᱲᱢᱚ,<br/> ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱛᱤ ᱡᱟᱝᱜᱟ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ,<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ,<br/> ᱟᱞᱚᱢ ᱰᱷᱤᱞᱟᱣ ᱠᱤᱱᱟ ᱛᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾}} ==ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱪᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚᱝ== [*] ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱦᱟ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱛᱟᱦᱟ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱳ ᱾ ᱦᱚᱭ ᱢᱟᱱᱛᱟᱱ, ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱯᱮᱲᱟ ᱠᱚ, ᱫᱮᱥᱮ ᱦᱚᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱨᱟᱹᱭᱞᱟᱹ ᱜᱮᱭᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ? ᱮᱨᱮ ᱮᱨᱠᱚ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ? ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱛᱟᱦᱟ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱳ ᱾ ᱦᱚᱭ ᱢᱟᱱᱛᱟᱱ, ᱟᱛᱟᱝ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱯᱮᱲᱟ ᱠᱚ, ᱦᱚᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱨᱟᱹᱭᱞᱟᱹ ᱜᱮᱭᱟ ᱮᱨᱮ ᱮᱨᱠᱚ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱦᱟᱱᱛᱟᱲ ᱜᱮ ᱾ [*] ᱦᱮᱸᱫᱟ ᱦᱚ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱᱯᱮᱲᱟ ᱪᱤᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱮᱯᱮ ᱯᱷᱩᱻᱞᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱹᱫᱚ ᱥᱟᱹᱠᱷᱤ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮ ᱥᱚᱨᱮᱱ ᱠᱚ ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱛᱮ ᱞᱮ ᱯᱷᱩᱻᱞᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ [*] ᱦᱮᱸᱫᱟ ᱦᱚ ᱯᱷᱩᱞ ᱯᱮᱲᱟ, ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱯᱮ ᱦᱟᱹᱨᱟᱫᱚ ᱵᱟᱯᱮ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱾ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱯᱮ ᱧᱩᱭᱟ ᱫᱚ ᱥᱚᱭᱚᱲ ᱜᱚᱫ ᱯᱚᱫᱚᱲ ᱜᱚᱫ, ᱵᱟᱹᱴᱤ ᱯᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱫᱚ ᱴᱷᱤᱲᱤᱧ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱾ [*] ᱠᱤᱥᱠᱩ ᱨᱟᱯᱟᱡᱽ ᱥᱟᱶ ᱢᱟᱹᱨᱰᱤ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱥᱟᱹᱜᱟᱭ ᱥᱩᱞᱩᱠ ᱵᱟᱝ ᱯᱮᱲᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟᱠ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱵᱮᱥᱨᱟ ᱵᱟᱭᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱴᱩᱰᱩ ᱨᱩᱥᱤᱠᱟ, ᱮᱲᱮ ᱮᱯᱲᱮ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱯᱮᱲᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟᱠ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ [*] ᱞᱚᱞᱚ ᱫᱚ ᱚᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱛᱮᱛᱟᱝ ᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱚᱴᱚᱡ ᱢᱚᱴᱚᱡ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱠᱩᱫᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱩᱢᱩᱞ ᱵᱩᱴᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱷᱩᱞ ᱫᱟᱜ ᱞᱟᱝ ᱧᱩᱭᱟᱸ ᱾ == ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ == ᱨᱟᱪᱟ ᱨᱮ ᱜᱩᱨᱤᱡ ᱨᱟᱪᱟᱨᱮ ᱡᱚᱵᱽᱨᱟ ᱜᱚᱲᱟᱨᱮ [*] ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱪᱮᱫ-ᱮᱢ ᱠᱤᱢᱤᱱ ᱡᱚᱝ ᱟ , ᱜᱩᱰᱟᱹᱠᱷᱩᱲ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱛᱮᱜᱮᱭ ᱠᱟᱸᱜᱟᱲ ᱢᱮᱸᱭᱟ ᱾ ᱵᱷᱤ~ᱛᱮ ᱯᱚᱛᱟᱣ ᱟᱢᱟ ᱥᱤᱨᱟᱭ ᱞᱟᱰᱮ ᱞᱟᱰᱮ , ᱨᱟᱪᱟᱭ ᱜᱩᱨᱤᱡ ᱟᱢᱟ ᱦᱟᱸᱰᱮ ᱱᱷᱟᱸᱰᱮ ᱾ [*] ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱩᱲᱤ ᱪᱮᱫᱮᱢ ᱠᱤᱢᱤᱱ ᱡᱚᱝ ᱟ , ᱢᱳᱵᱟᱭᱤᱞ ᱪᱟᱨᱚᱡᱽ ᱛᱮᱜᱮᱭ ᱠᱟᱸᱜᱟᱲ ᱢᱮᱭᱟᱸ ᱾ ᱟᱞᱚᱢ ᱠᱷᱚᱡᱮᱭᱟ ᱫᱟᱠᱟ ᱩᱛᱩ ᱞᱚᱞᱚ ᱞᱚᱞᱚ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱵ ᱥᱮᱯᱮᱧ ᱦᱟᱞᱳ ᱦᱟᱞᱳ ᱾ [*] ᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟᱢ ᱟᱢᱫᱚ ᱵᱤᱭᱮ ᱮᱢᱮ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱡᱟᱣ ᱡᱚᱢ ᱢᱮ ᱾ ᱞᱟᱹᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟᱢ ᱟᱢ ᱫᱚ ᱵᱤᱠᱚᱢ ᱮᱢᱠᱚᱢ ᱵᱩᱪᱟᱹ ᱰᱟᱝᱜᱽᱨᱟᱢ ᱡᱚᱲᱟᱭ ᱢᱚᱨ ᱫᱟᱢᱠᱚᱢ ᱾ ᱦᱚᱲ ᱴᱷᱮᱱ ᱞᱟᱹᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟᱢ ᱵᱤᱭᱮᱥᱤ ᱮᱢᱮᱥᱤ ᱵᱟᱹᱭᱦᱟᱲ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱷᱩᱴᱩᱨᱮᱢ ᱥᱤ ᱾ [*] ᱵᱤᱨ ᱵᱩᱨᱩ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ, ᱠᱩᱞ ᱵᱟᱱᱟ ᱮᱨᱮᱲ ᱠᱟᱛᱮ, ᱤᱧ ᱢᱟᱹᱧ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱚᱢ ᱡᱷᱚᱢ, ᱵᱟᱥᱮᱢ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱤᱧ ᱠᱟᱱ ᱡᱷᱚᱢ ᱡᱷᱚᱢ, ᱴᱟᱹᱴᱤ ᱥᱤᱞᱯᱤᱧ ᱢᱟᱥᱮ ᱡᱷᱤᱡᱽ ᱢᱮ, ᱡᱷᱚᱢᱚᱨ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱫᱟᱜ ᱛᱤᱧ ᱞᱚᱦᱚᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱾ ᱫᱩᱥᱮ ᱥᱩᱞᱛᱟᱹ ᱵᱟᱹᱛᱤ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱢᱮ, ᱯᱟᱞᱟᱠ ᱯᱟᱨᱠᱚᱢ ᱢᱟᱥᱮ ᱵᱤᱞ ᱢᱮ ᱯᱟᱞᱟᱠ ᱯᱟᱨᱠᱚᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱵᱩᱰᱤ ᱨᱮ, ᱦᱟᱸᱵᱩᱫ ᱤᱧ ᱢᱮ ᱢᱟᱥᱮ ᱜᱩᱸᱜᱩᱫ ᱤᱧ ᱢᱮ ᱾ [*] ᱛᱨᱤᱭᱟᱣ ᱚᱨᱚᱝ ᱨᱮᱢᱟ ᱢᱚᱱᱮ ᱪᱟᱢᱟᱞ ᱪᱩᱢᱩᱞ , ᱵᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚᱴᱟᱵ ᱨᱮᱢᱟ ᱢᱮᱫ ᱫᱟᱜ ᱡᱚᱨᱚᱜ ᱾ ᱚᱲᱟᱜ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱠᱟᱸᱫᱷᱟ , ᱮ ᱦᱤᱞᱤ ᱢᱟᱥᱮᱱᱟ , ᱟᱹᱡᱟᱣᱲᱤᱢᱮ ᱫᱮᱥᱤᱧ ᱟᱛᱮᱱ ᱟᱹᱜᱩᱭ ᱾ [*] ᱚᱨᱚᱱ ᱵᱚᱨᱱ ᱵᱤᱨ ᱢᱟ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱤᱧ ᱢᱟ ᱜᱟᱹᱭᱤᱢ ᱜᱩᱯᱤ, ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱩᱨᱤ ᱟᱢ ᱢᱟ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢᱮᱢ ᱦᱮᱡᱽ ᱾ ᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱤᱧ ᱨᱮ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ, ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱩᱨᱤ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ ᱵᱟᱦᱟ ᱛᱮᱫᱚ ᱪᱟᱯᱟᱫ ᱤᱧ ᱢᱮ ᱾ [*]-ᱪᱤᱠᱟᱹᱛᱮ ᱠᱩᱸᱭᱰᱤ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱟᱱᱟ, ᱪᱤᱠᱟᱹᱛᱮ ᱢᱟᱛᱠᱚᱢ ᱨᱟᱥᱟ ᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱤᱣᱤᱨᱮ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱟᱱᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤᱨᱮ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱢᱟᱰᱮᱨᱮᱱᱟ ᱾ [*]-ᱵᱤᱨ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱚᱨᱮ ᱛᱤᱨᱤᱞ ᱛᱟᱨᱚᱵ ᱫᱟᱨᱮ, ᱛᱤᱨᱮ ᱵᱚᱸᱠᱮᱢ ᱪᱷᱟᱰᱟᱣ ᱛᱚᱵᱮᱢ ᱡᱚᱢᱟ ᱾ ᱵᱤᱞᱟᱹᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱚᱨᱮ ᱠᱤᱛᱟᱹ ᱠᱷᱤᱡᱩᱨ ᱫᱟᱨᱮ, ᱡᱷᱟᱲᱚᱭ ᱟᱠᱟᱫ ᱥᱮᱨᱮᱢ ᱞᱟᱲᱚᱭ ᱟᱠᱟᱫ ᱾ [*]ᱡᱟᱹᱯᱤᱫ ᱥᱟᱲᱟ ᱥᱟᱹᱛᱤᱧ, ᱠᱩᱠᱢᱩ ᱛᱤᱧ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱟᱺᱭᱨᱮ, ᱵᱟᱦᱟ ᱰᱤᱞᱣᱟᱝ, ᱨᱮᱞᱟᱝ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚᱭ ᱦᱚᱭ ᱠᱮᱫ, ᱠᱚᱧᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚᱭ ᱫᱟᱜ ᱠᱮᱫ, ᱢᱟᱺᱭᱨᱮ, ᱵᱟᱦᱟ ᱰᱤᱞᱣᱟᱝ, ᱞᱚᱠᱟᱜ ᱞᱤᱠᱤᱫ ᱞᱤᱠᱤᱫ ᱾ [*] ᱨᱟᱹᱥᱤ ᱟᱹᱛᱩ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱨᱮ, ᱢᱟᱞᱟ ᱢᱩᱫᱟᱹᱢ ᱞᱟᱝ ᱨᱚᱯᱚᱲ ᱞᱮᱱᱟ, ᱩᱠᱩᱨᱤᱡ ᱛᱟᱢ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱜᱟᱛᱮ, ᱢᱟᱞᱟ ᱢᱩᱫᱟᱹᱢ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱤᱥᱨᱤᱧ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱥᱮᱱᱚᱜ, ᱟᱯᱮ ᱪᱷᱟᱴᱠᱟᱧ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱜᱚᱫᱟ, ᱩᱠᱩᱨᱤᱡ ᱛᱟᱢ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱫᱟᱛᱮ, ᱢᱟᱞᱟ ᱢᱩᱫᱟᱹᱢ ᱾ [*] ᱪᱟᱹᱭ ᱪᱟᱢᱯᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ, ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ, ᱪᱟᱯᱟᱞ ᱪᱟᱶᱨᱤᱡ ᱪᱟᱜ-ᱮᱢ, ᱨᱟᱪᱟᱜ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ ᱾ ᱨᱟᱪᱟ ᱡᱚᱵᱽᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟ, ᱰᱷᱚᱰᱟᱨᱮᱢ ᱧᱩᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱠᱮᱢ, ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ, ᱢᱟᱥᱮ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱠᱮᱢ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ ᱾ ᱜᱷᱮᱸᱴ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱨᱟᱲᱟᱭ, ᱦᱚᱴᱚᱜ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ, ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱜᱟᱢᱪᱟ ᱛᱮ ᱢᱮᱫᱫᱟᱜ ᱟᱞᱚᱢ ᱡᱚᱫᱤᱧ ᱾ [*] ᱤᱧ ᱢᱟ ᱟᱹᱴᱩ ᱯᱟᱹᱴᱩ ᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ ᱚᱞᱚᱜ, ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱦᱚᱲᱢᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱧᱮᱞᱚᱫ ᱾ ᱪᱮᱬᱮ ᱪᱤᱯᱨᱩ ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱚᱞᱚᱜ ᱥᱟᱱᱟᱭᱮᱫ ᱠᱚ, ᱤᱠᱷᱟᱱ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱫᱚ ᱵᱚ ᱢᱟᱱᱟ ᱭᱮᱫ ᱠᱚ ᱾ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱢᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱯᱩᱯᱩᱞᱩᱜ, ᱟᱢ ᱢᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱞᱩᱜ ᱵᱟᱹᱞᱩᱜ ᱾ [*] ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱜᱮᱵᱚ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱜᱮᱵᱚ ᱩᱡᱟᱹᱲᱟ ᱦᱚᱭ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲᱟ ᱡᱤᱭᱟᱹᱱᱤ ᱵᱚ ᱩᱡᱟᱹᱲ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ [*] ᱤᱧ ᱢᱟᱹᱧ ᱫᱮᱡᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱨᱟᱹᱦᱤ ᱪᱟᱣᱰᱟᱹᱞ ᱪᱮᱛᱟᱱ, ᱟᱢ ᱢᱟ ᱠᱟᱰᱟᱢ ᱜᱩᱯᱤ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱥᱚᱠᱲᱟ ᱾ ᱯᱤᱛᱚᱞ ᱛᱨᱤᱭᱟᱹᱣ, ᱢᱟᱫ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱢᱩᱨᱟᱹᱞᱤ, ᱢᱟᱥᱮ ᱱᱚᱨᱚᱝ ᱢᱮᱨᱤᱧ, ᱱᱟᱸᱡᱚᱢ ᱛᱟᱨᱟᱭ ᱾ [*]-ᱥᱟᱛᱮ ᱭᱟᱛᱮ ᱟᱞᱚᱢ ᱠᱚᱭᱚᱜᱽ, ᱟᱹᱛᱩ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱢᱚᱦᱰᱟ, ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱟᱹᱱᱤᱡ ᱥᱩᱥᱩᱠ, ᱮᱠᱷᱮᱱ ᱦᱤᱸᱥᱟᱹ ᱥᱩᱭᱟᱹ ᱯᱷᱟᱸᱰᱟ ᱾ ᱢᱚᱱᱮ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱟᱞᱚᱢ ᱟᱛᱮᱱ, ᱥᱚᱱᱚᱛ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱲᱟᱝ, ᱚᱞ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱝ ᱛᱮ, ᱧᱩᱛᱟᱹᱛ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱹᱫᱤᱢ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱾ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱢᱮᱱᱛᱮ, ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱟᱞᱚᱢ ᱛᱟᱲᱟᱢ ᱮᱠᱞᱟ ᱦᱚᱨ ᱛᱮ, ᱵᱟᱜᱟᱦᱤᱭᱮᱱ ᱡᱮᱛᱮ ᱾ [*] ᱦᱚᱭ ᱡᱤᱣᱤ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱫᱚ ᱞᱮᱜᱮᱡ ᱞᱮᱜᱮᱡ, ᱫᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱩᱯᱟᱹᱞ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱫᱚᱞᱚᱵ, ᱚᱠᱚᱭ ᱴᱩᱣᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱫ, ᱦᱚᱭ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱡᱟᱯᱩᱫ ᱡᱚᱛᱚᱭ ᱵᱟᱰᱟ ᱟᱠᱟᱫ ᱾ [*] ᱠᱷᱮᱨᱣᱟᱲ ᱵᱤᱨᱟᱹᱫᱟᱨᱮ, ᱟᱹᱛᱩ ᱩᱢᱤᱨᱫᱟ ᱨᱮ, ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱫᱟᱨᱮ ᱾ ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱚᱢᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ, ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱟᱠᱟᱱ, ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱯᱟᱹᱴᱤ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ [*] ᱪᱟᱹᱭ ᱪᱟᱢᱯᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ, ᱪᱟᱯᱟᱞ ᱪᱟᱶᱨᱤᱡ ᱪᱟᱜ-ᱮᱢ ᱨᱟᱪᱟᱜ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ ᱾ ᱠᱚᱪᱟ ᱡᱚᱵᱽᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱰᱷᱚᱰᱟ ᱨᱮᱢ ᱧᱩᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱠᱮᱢ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ ᱾ ᱜᱷᱮᱸᱴ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱨᱟᱲᱟᱭ ᱦᱚᱴᱚᱜ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ, ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱜᱟᱢᱪᱟ ᱛᱮ ᱢᱮᱫ ᱫᱟᱜ ᱟᱞᱚᱢ ᱡᱚᱫᱤᱧ ᱾ [*] ᱟᱥᱟᱲ ᱢᱟ ᱥᱟᱱ ᱵᱚᱝᱜᱟ, ᱵᱷᱟᱫᱚᱨ ᱢᱟ ᱡᱷᱤᱴᱤᱠ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ, ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱰᱷᱮᱝᱠᱟ ᱞᱮᱠᱟᱢ ᱩᱸᱜᱩᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ ᱥᱚᱦᱨᱟᱭ ᱟᱜᱷᱟᱬ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱯᱩᱥ ᱢᱟ ᱢᱟᱜᱽ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱠᱟᱠᱲᱟ ᱞᱮᱠᱟᱢ ᱜᱩᱸᱜᱩᱫᱽ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ [*] ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱢᱤᱨᱩ ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱱᱟᱺᱭᱦᱟᱹᱨ, ᱡᱚᱱᱚᱢᱮᱨ ᱡᱩᱜᱽ ᱢᱤᱨᱩ ᱜᱟᱛᱮ ᱟᱯᱟᱫ ᱾ ᱨᱩᱣᱟᱜ ᱦᱟᱹᱥᱩᱜ ᱢᱤᱨᱩ ᱰᱚᱜᱚᱨ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱛᱮ, ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱛᱟᱥᱟᱫ ᱢᱤᱨᱩ ᱚᱢᱚᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱾ [*] ᱠᱩᱞᱦᱤ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱜᱟᱛᱮ ᱞᱟᱝ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱥᱟᱜᱟᱲ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱩᱱᱩᱨ ᱜᱩᱱᱩᱨ ᱾ ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱛᱮᱪᱚ ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮᱪᱚ, ᱵᱤᱸᱫᱤ ᱜᱟᱱᱟᱜ ᱥᱩᱛᱟᱹᱢᱮᱢ ᱛᱚᱯᱟᱜ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱢ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱟᱢ ᱠᱚᱭᱚᱜ ᱛᱮᱜᱮ, ᱦᱮᱸᱥᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱧ ᱯᱟᱞᱚᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱦᱟᱭ ᱨᱮ ᱚᱻᱵᱷᱟ ᱜᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱥᱟᱜ ᱢᱚᱞᱚᱝ ᱛᱤᱧ ᱫᱚ, ᱧᱩᱨᱩᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱧ ᱦᱟᱞᱮ ᱰᱟᱞᱮᱜ ᱾ [*] ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱮᱢ ᱜᱟᱱ ᱞᱮᱱ ᱱᱟ, ᱟᱹᱰᱤᱢ ᱦᱟᱞ ᱵᱟᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱜᱤᱰᱤ ᱪᱮᱞᱟᱝ ᱾ ᱨᱟᱜ ᱦᱚᱢᱚᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱤᱱ ᱫᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱛᱟᱢᱟ, ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱥᱮᱛᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱠᱷᱩᱧᱪᱩᱲᱟᱢᱟ ᱾ [*] ᱟᱢ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱦᱟᱹᱛᱤ ᱪᱮᱟᱱ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱦᱚᱭᱻ ᱛᱟᱞᱟ ᱠᱩᱞᱦᱤ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱚ ᱟᱹᱪᱩᱨᱮᱫ ᱵᱤᱱ ᱾ ᱟᱢ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱦᱟᱹᱛᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ, ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ, ᱦᱚᱭᱻ ᱛᱟᱞᱟ ᱦᱚᱨᱟᱥᱤ ᱢᱟᱱᱟᱭ ᱥᱤᱫᱩᱨᱟᱫ ᱢᱮ ᱾ [*] ᱟᱵᱚ ᱟᱹᱫᱤ ᱵᱟᱹᱥᱤ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱮᱨᱣᱟᱲ ᱡᱟᱹᱛᱤ, ᱞᱟᱥᱟᱬ ᱦᱮᱫ ᱜᱮ ᱛᱟᱵᱚ ᱡᱟᱦᱮᱨ ᱜᱟᱲ ᱫᱚ ᱾ ᱥᱟᱨ ᱛᱮ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ [[ᱥᱟᱨᱱᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱛᱷᱩᱢ ᱛᱮ ᱚᱱᱟ, ᱞᱟᱥᱟᱬ ᱦᱮᱫ ᱜᱮ ᱛᱟᱵᱚ ᱥᱟᱨᱱᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱾ [*] ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱯᱮᱲᱟ ᱧᱮᱯᱮᱞ ᱨᱚᱯᱚᱲ ᱥᱟᱹᱱᱟᱹᱧ, ᱵᱟᱥᱮ ᱢᱟᱺᱭ ᱡᱤᱣᱤ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱪᱤᱠᱟᱹᱧ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱾ ᱟᱢᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱧᱮᱞᱛᱮ, ᱡᱩᱨᱤ ᱡᱚᱝᱜᱮ ᱥᱟᱹᱱᱟᱹᱧ ᱵᱟᱥᱮ ᱢᱟᱺᱭ, ᱡᱤᱣᱤ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱪᱤᱠᱟᱹᱧ ᱞᱟᱹᱟ ᱾ [*] ᱥᱤᱧ ᱵᱤᱨ ᱢᱟᱱ ᱵᱤᱨ, ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ, ᱨᱚᱠᱟ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱲᱟ ᱨᱚᱢᱡᱷᱚᱢ ᱛᱟᱞᱟ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱾ ᱫᱟᱜ ᱪᱚᱝ ᱛᱮᱛᱟᱝ ᱮᱫᱠᱚ ᱫᱟᱠᱟ ᱪᱚᱝ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡᱮᱫ ᱠᱚ, ᱥᱤᱧ ᱵᱤᱨ ᱢᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱨᱚᱠᱟᱠᱚ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱲᱟ, ᱨᱚᱢᱡᱷᱚᱢ ᱛᱟᱞᱟ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱾ [*] ᱪᱟᱹᱛ ᱵᱟᱹᱭᱥᱟᱹᱛ ᱥᱟᱜᱚᱨ ᱨᱩᱴᱷᱤ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱥᱟᱜᱚᱨ, ᱩᱞᱮ ᱡᱷᱟᱨᱱᱟ ᱥᱟᱜᱚᱨ ᱰᱟᱹᱰᱤ ᱠᱩᱧ ᱫᱟᱜ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱢᱟ ᱠᱤᱭᱟ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱟᱨᱮ, ᱫᱟᱜ ᱞᱩᱧ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱯᱤᱪᱷᱤ ᱫᱟᱨᱮᱧ ᱠᱚᱭᱚᱜᱽ ᱾ ᱵᱟᱦᱟ ᱵᱟᱦᱟ ᱥᱟᱹᱱᱟᱹ ᱵᱟᱦᱟ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱜᱮᱭᱟ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱥᱮᱫ ᱱᱤᱧ ᱫᱩᱧ ᱥᱚᱵᱷᱟᱜ ᱾ [*] ᱜᱟᱰᱟ ᱢᱟ ᱵᱟᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱷᱚᱝᱜᱟ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱟᱱᱟ, ᱪᱤᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮᱞᱟᱝ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱾ ᱢᱚᱱᱮ ᱞᱟᱝ ᱰᱷᱚᱝᱜᱟᱭᱟ ᱡᱤᱣᱤ ᱛᱮᱞᱟᱝ ᱡᱚᱠᱷᱟᱭ, ᱜᱟᱰᱟ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱨᱮᱫᱚ ᱯᱮᱲᱟᱜ ᱟᱞᱟᱝ ᱾ [*] ᱨᱟᱲᱚ ᱠᱩᱭᱞᱤ ᱜᱟᱰᱟ ᱤᱴᱟᱹ ᱛᱮ ᱛᱚᱞ ᱯᱚᱞᱚ, ᱵᱩᱰᱤᱨᱮ ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱱᱚᱛᱮ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜ ᱢᱮ ᱾ ᱵᱟᱹᱧ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜᱼᱟ ᱵᱟᱹᱧ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱟᱫᱟ ᱨᱮ ᱟᱢᱫᱚ ᱢᱮᱱᱟᱭ ᱛᱟᱢᱟ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱾ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱫᱚᱢᱟᱺᱭ ᱰᱷᱩᱞᱟᱹ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱵᱟᱺᱫᱤ, ᱵᱩᱰᱤ ᱨᱮ ᱟᱢᱫᱩᱧ ᱟᱞᱟᱭ ᱟᱢᱟ ᱴᱟᱠᱟ ᱵᱟᱠᱚᱥ ᱾ [*] ᱚᱨᱚᱱ ᱵᱚᱱ ᱵᱤᱨ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱥᱤᱢᱟᱹᱞᱯᱟᱲ ᱛᱟᱯᱚᱞ ᱢᱟᱺᱭ ᱫᱷᱟᱥᱱᱟ ᱨᱮ ᱛᱤᱢᱤᱱᱟᱹᱝ ᱫᱩᱠ ᱨᱮᱪᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱢᱮᱱᱟᱢ ᱾ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱢᱟ ᱵᱟᱹᱭᱨᱤ ᱥᱟᱜᱟᱞ ᱥᱟᱜᱟᱞ ᱨᱚᱠᱮᱴ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱪᱚᱱᱴᱟᱞ ᱵᱟᱲᱟᱭ ᱾ ᱦᱚᱨᱦᱚᱸ ᱥᱟᱹᱤᱧ ᱜᱮᱭᱟ ᱵᱤᱨᱦᱚᱸ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱜᱮᱭᱟ ᱛᱟᱹᱜᱤᱭᱤᱧ ᱢᱮ ᱦᱟᱯᱮ ᱟᱢᱤᱡ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱾ [*] ᱠᱚᱭ ᱠᱟᱸᱜᱽᱞᱟ ᱴᱷᱮᱱᱴᱟ ᱱᱟᱦᱮᱞ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ, ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱥᱮᱛᱟ ᱦᱚᱨᱦᱚᱭ ᱜᱟᱱᱚᱜ, ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱫᱟᱫᱟ ᱪᱮᱫ ᱮᱢ ᱜᱟᱱᱚᱜ? ᱠᱚᱭ ᱠᱟᱸᱜᱽᱞᱟ ᱫᱷᱟᱫᱽᱨᱟ ᱦᱟᱴᱟᱜ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ, ᱠᱷᱮᱨᱪᱚ ᱪᱮᱞᱟᱝ ᱵᱚᱨᱥᱮ ᱜᱟᱱᱚᱜ, ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱵᱩᱰᱤ ᱪᱮᱫ ᱮᱢ ᱜᱟᱱᱚᱜ? [*] ᱫᱤᱱ ᱜᱮᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢᱟ ᱴᱮᱱᱟ ᱢᱤᱨᱩ, ᱛᱤᱥ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ ᱵᱩᱜᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱹᱨᱩ, ᱥᱟᱹᱨᱤᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢ ᱠᱟᱱ ᱵᱩᱜᱤ... ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱡᱤᱣᱤ ᱨᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱟᱢ ᱟᱸᱫᱟ ᱜᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱤᱱ ᱜᱮᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢᱟ ᱴᱮᱱᱟ ᱢᱤᱨᱩ, ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱵᱩᱜᱤᱭᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱹᱨᱩ, ᱥᱟᱹᱨᱤᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢ ᱠᱟᱱ ᱵᱩᱜᱤ... ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱡᱤᱣᱤ ᱨᱮ ᱫᱤᱱᱮᱢ ᱟᱸᱫᱟ ᱜᱚᱜᱼᱟ ᱾ [*] "ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ" ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱨᱮ ᱜᱷᱩᱪᱩ ᱫᱚ, ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱨᱮ ᱜᱷᱩᱪᱩ, ᱛᱚᱞ ᱟᱛᱟᱭ ᱵᱟᱨᱟᱦᱤ, ᱥᱟᱜᱟᱲᱟᱛᱟᱭ ᱜᱷᱟᱹᱱᱴᱤ ᱾ [*] " ᱢᱟᱱᱟᱜ ᱢᱟᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱪᱷᱟᱴᱠᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱟᱹᱨᱩᱵ ᱥᱮᱨᱮᱧ " ᱟᱞᱮ ᱫᱚ ᱵᱩᱨᱩ ᱨᱤᱱ ᱠᱚ, ᱟᱞᱮ ᱫᱚᱞᱮ ᱟᱬᱜᱚ ᱟᱠᱟᱱ, ᱟᱞᱮ ᱫᱚ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱫᱚᱞᱮ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱟᱠᱟᱱ, ᱟᱞᱮ ᱫᱚ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱠᱚᱴᱟ ᱠᱟᱞᱮ ᱯᱮ ᱾ [*] ᱞᱩᱜᱩ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ, ᱵᱟᱱᱟ ᱛᱮ ᱠᱷᱟᱰᱮᱭᱟᱭ ᱥᱤᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱜᱩᱰᱩ ᱜᱩᱛᱤᱛᱟᱭ ᱯᱩᱥᱤ ᱠᱟᱹᱲᱢᱤ ᱛᱟᱭ, ᱪᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱫᱟᱠᱟᱭ ᱤᱫᱤ ᱪᱮᱦᱮᱞ ᱪᱮᱯᱮᱞ ᱾ [*] ᱱᱟᱺᱭ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱛᱮ ᱟᱯᱟᱝᱜᱤᱨ ᱦᱚᱲ ᱜᱮᱠᱤᱱ, ᱛᱟᱯᱟᱝ ᱜᱤᱜ ᱠᱟᱱ ᱾ ᱟᱞᱚᱯᱮ ᱛᱚᱞ ᱠᱤᱱᱟ, ᱟᱞᱚᱯᱮ ᱫᱟᱞ ᱠᱤᱱᱟ, ᱟᱹᱠᱤᱱ ᱛᱮᱜᱮ ᱠᱤᱱ ᱟᱯᱟᱥᱩᱞᱚᱜ ᱾ [*] " ᱡᱚᱲ ᱚᱡᱚᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ " ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱜᱟᱸᱰᱚ ᱱᱮᱻᱢᱟᱪᱤ, ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱫᱩᱲᱩᱵ ᱢᱮ ᱾ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱥᱩᱱᱩᱢ ᱱᱮᱻᱥᱟᱥᱟᱝ, ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱚᱡᱚᱜᱽᱢᱮ ᱾ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮ~ᱱᱟᱹᱠᱤᱡ ᱱᱮ~ᱟᱹᱨᱥᱤ. ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮ~ᱧᱮᱚᱜ ᱮ ᱾ (*) ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱛᱟᱦᱮᱱᱮᱢ ᱜᱟᱱ ᱞᱮᱱ ᱱᱟ, ᱟᱹᱰᱤᱢ ᱦᱟᱞ ᱵᱟᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱜᱤᱰᱤ ᱪᱮᱞᱟᱝ ᱾ ᱨᱟᱜ ᱦᱚᱢᱚᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱤᱱᱫᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱛᱟᱢᱟ, ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱥᱮᱛᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱠᱷᱩᱧᱪᱩᱲᱟᱢᱟ ᱾ (*) ᱮ ᱯᱷᱩᱞ ᱢᱚᱥᱚᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱵᱟᱦᱟ ᱡᱚᱢ ᱥᱤᱧ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱠᱚᱭᱚᱜᱽ ᱢᱮᱥᱮ, ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ, ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ, ᱠᱩᱭᱞᱟᱹ ᱫᱷᱩᱶᱟ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱷᱩᱸᱫᱮᱱ ᱾ (*) ᱜᱟᱰᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱡᱟᱰᱟᱧ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱟᱰᱟ ᱢᱟᱥᱮ ᱪᱟᱹᱴᱤᱡ ᱥᱟᱭᱮᱱ ᱾ ᱡᱟᱰᱟ ᱟᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱮᱰᱟᱧ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ, ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱫᱮᱨᱮᱧ ᱦᱚᱛᱟᱭ ᱵᱩᱪᱟᱹᱭᱮᱱ ᱫᱚ ᱾ ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱟᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱰᱟᱧ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ, ᱩᱱᱤ ᱠᱟᱰᱟ ᱦᱟᱭᱨᱮᱭ ᱪᱷᱚᱴᱟᱭᱮᱱ ᱫᱚ ᱾ ᱠᱟᱰᱟ ᱟᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱨᱟᱧ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ ᱩᱱᱤ ᱮᱨᱟ ᱦᱚᱸᱨᱮᱭ ᱵᱤᱱᱚᱨᱵᱚᱭᱮᱱ ᱾ (*) ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱥᱟᱨᱮᱡ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱪᱚᱰᱚᱨ ᱥᱟᱨᱮᱡ ᱯᱟᱣᱨᱟᱹ ᱧᱩᱧᱩ ᱥᱟᱱᱟ ᱢᱚᱱᱮ ᱞᱚᱻᱲᱚᱫ ᱞᱚᱻᱲᱚᱫ ᱾ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱛᱤᱧ ᱵᱩᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱟᱣᱨᱟᱹ ᱛᱤᱧ ᱛᱚᱣᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱ, ᱦᱚᱭ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱡᱤᱣᱤ ᱞᱮᱸᱻᱜᱮᱫ ᱞᱮᱸᱻᱜᱮᱫ ᱾ [*] ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ, ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ, ᱨᱚᱲ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱛᱮ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱩᱞᱩᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱭ ᱛᱚᱯᱚᱞᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱛᱚᱯᱚᱞ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ [*] ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱨᱚᱲ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱛᱤᱛᱚᱞ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱟᱲᱟᱝ ᱨᱟᱲᱟᱝ ᱾ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱨᱚᱲ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱟᱜᱟᱫ ᱨᱟᱜᱟᱫ ᱾ =ᱪᱤᱨᱜᱟᱹᱞ ᱫᱚᱝ= [᱿] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱦᱟᱞᱮ ᱰᱟᱞᱮ ᱤᱧ ᱦᱚᱸ ᱦᱟᱞᱮ ᱰᱟᱞᱮ, ᱵᱮᱲᱟ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱨᱮᱜᱮ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱪᱟᱜ ᱮᱢ ᱦᱟᱹᱥᱩᱨ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱧᱩᱛ ᱠᱟᱲᱟᱝ ᱠᱟᱲᱟᱝ ᱪᱮᱬᱮ ᱠᱚ ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱝ, ᱤᱧ ᱢᱟᱹᱧ ᱮᱵᱷᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱤᱨᱮᱢ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱟᱢ ᱫᱚ ᱾ [᱿] ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱛᱟᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱨᱚᱲᱞᱟᱸᱫᱽ ᱛᱮ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱵᱩᱜᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱡᱤᱣᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱵᱤᱦᱩᱨᱚᱜ ᱾ ==ᱜᱚᱱ ᱯᱚᱱ ᱮᱯᱮᱢ== [*] ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱛᱮ ᱨᱟᱹᱥᱤ ᱟᱹᱛᱩ, ᱴᱟᱢᱟᱠᱤᱧ ᱜᱚᱜ ᱟᱱᱟ, ᱯᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱩᱥᱤᱠᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱾ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱛᱟᱦᱟᱜ ᱛᱟᱦᱟᱜ, ᱞᱩᱦᱩᱠ ᱞᱮᱣᱮᱨ ᱠᱚᱫᱚᱨ, ᱧᱩᱻᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱟᱛᱮ... ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱯᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱛᱤᱧ ᱜᱚᱜ ᱫᱚᱦᱲᱟᱭ ᱾ [*] ᱛᱚᱠᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱤᱢᱤᱞ ᱛᱮ, ᱫᱟᱠᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱫᱟᱜ ᱡᱚᱨᱚᱭᱮᱱᱟ, ᱥᱟᱛᱮ ᱫᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱛᱤᱨᱤ ᱞᱤᱸᱜᱤᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱫᱟᱠᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱫᱟᱜ ᱛᱤᱨᱤ ᱪᱟᱹᱝᱜᱽᱨᱤ ᱨᱮ ᱟᱛᱟᱝ ᱢᱮ, ᱥᱟᱛᱮ ᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱛᱤᱨᱤ ᱱᱟᱞᱟᱦᱟᱜ ᱢᱮ ᱾ [*] ᱦᱚᱭ ᱢᱟ ᱜᱩᱨᱞᱟᱹ ᱜᱩᱨᱞᱤ, ᱥᱟᱹᱲᱤᱢ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱫᱚᱞᱚᱵ, ᱥᱟᱛᱮ ᱥᱟᱹᱲᱤᱢ ᱡᱩᱨᱤ ᱠᱚᱭᱚᱜᱟᱜ-ᱢᱮ ᱾ ᱠᱩᱰᱟᱹᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱨᱥᱮ ᱢᱮᱞᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱲᱮ, ᱫᱟᱯᱟᱞ ᱠᱟᱜ ᱢᱮ ᱡᱩᱨᱤ ᱡᱷᱟᱴᱟᱥᱟᱜ ᱫᱚ, ᱦᱟᱹᱨ ᱠᱟᱜ ᱢᱮ ᱡᱩᱨᱤ ᱚᱴᱟᱝ ᱚᱜ ᱫᱚ ᱾ [*] ᱢᱟᱺᱭ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱵᱚᱭᱞᱟ ᱯᱮᱴᱷᱟᱬ, ᱨᱟᱪᱟ ᱨᱮ ᱛᱚᱞᱮ ᱢᱮ ... ᱥᱟᱛᱮ ᱥᱟᱹᱲᱤᱢ ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱨᱟᱲ ᱥᱟᱨᱟᱲ ᱾ ᱢᱟᱺᱭ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱟᱺᱰᱭᱟᱹ ᱩᱨᱤᱡ, ᱦᱩᱯᱩ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱛᱚᱞᱮ ᱯᱮ, ᱦᱩᱯᱩ ᱫᱟᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱾ == ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ == [*] ᱚᱛ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱜᱟᱥ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱩᱠ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱾ ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱯᱤᱛᱚᱞ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱩᱠᱷ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱾ [*] ᱛᱩᱯᱩ ᱱᱟᱺᱭ ᱛᱮᱞ ᱠᱩᱯᱤ ᱜᱟᱹᱭᱟ ᱜᱷᱟᱴᱨᱮ, ᱥᱟᱨᱟ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱦᱚᱸ ᱭᱳ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱮᱱ ᱫᱚ ᱾ ᱯᱤᱲᱤ ᱯᱤᱴᱟᱹᱨᱤᱨᱮ ᱫᱩᱞ ᱵᱟᱹᱡᱩ ᱞᱩᱢᱟᱹᱝ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ, ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱧᱮᱞ ᱛᱮᱭᱳᱧ ᱨᱚᱫᱚᱜ ᱱᱟᱺᱠᱤᱡᱚᱜ, ᱭᱳᱧ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱵᱟᱸᱫᱮᱜ ᱾ [*] ᱢᱟᱭᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩᱧ ᱚᱣᱟᱨ ᱞᱮᱫ ᱢᱮ, ᱵᱟᱹᱵᱩᱧ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱞᱮᱫ ᱢᱮ, ᱟᱛᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱨᱮᱜᱤᱧ ᱟᱛᱟᱝ ᱞᱮᱫ ᱢᱮ ᱾ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱫᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩᱢ ᱟᱹᱨᱩᱵ ᱭᱤᱧ ᱫᱚ, ᱵᱟᱹᱵᱩᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱭᱤᱧ ᱫᱚ, ᱱᱟᱺᱭ ᱫᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩᱢ ᱵᱚᱦᱮᱞᱤᱧ ᱫᱚ ᱾ [*] ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱻᱦᱟᱸ ᱨᱮᱻᱛᱟ ᱱᱟᱻᱱᱟ ᱡᱮ, ᱛᱟᱻᱦᱟ ᱨᱮᱻᱛᱟ ᱱᱟᱻᱱᱟ ᱡᱮ ᱦᱚ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚ ᱠᱚᱧᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚ, ᱱᱟᱹᱯᱤᱛ ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱹᱨᱤ ᱠᱤᱱ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱚ, ᱮᱻᱵᱟᱻᱵᱟ ᱢᱟᱸᱯᱟᱧᱡᱤ ᱠᱚ ᱪᱮᱫ ᱪᱮᱫ ᱠᱤᱱ ᱠᱚᱻᱠᱚᱭ ᱠᱟᱻᱱᱟ ᱪᱮᱫ ᱪᱮᱫ ᱠᱤᱱ ᱤᱫᱤ ᱛᱟᱻᱨᱟᱻᱭᱟ ᱾ ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱛᱤᱠᱤ ᱪᱟᱣᱞᱮ, ᱢᱤᱻᱫ ᱠᱟᱻᱴᱷᱟ ᱢᱤᱻᱫ ᱠᱚᱻᱧᱪᱟ, ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱟᱱᱟ ᱠᱟᱣᱰᱤ, ᱥᱚᱱᱟ ᱨᱩᱯᱟ ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱡᱟᱜ ᱠᱚᱜ, ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱢᱮᱨᱚᱢ ᱢᱚᱪᱚᱝ ᱡᱟᱸᱦᱟᱸ ᱢᱚᱪᱚᱝ ᱠᱷᱚᱸᱰᱮ ᱟᱹᱛᱤ ᱠᱟᱜ, ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱥᱟᱜᱟᱫ ᱦᱟᱺᱰᱤ, ᱧᱩᱻ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱞᱚ ᱯᱟᱹᱜᱴᱤ ᱢᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == ᱥᱟᱨᱱᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱝ ᱮᱱᱮᱡ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱠᱚᱨᱮᱠᱷᱚᱱ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱾ == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱜᱽᱪᱟᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱞᱮᱫᱚᱝ,ᱪᱷᱟᱴᱤᱭᱟᱹᱨ ᱫᱚᱝ, ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ,ᱫᱟᱺᱭᱦᱟᱺ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ,ᱯᱷᱩᱞᱩᱜ ᱫᱚᱝ,ᱱᱟᱹᱭᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱫᱚᱝ,ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱫᱚᱝ ᱟᱨ ᱡᱚᱢ ᱥᱤᱢ ᱫᱚᱝ ᱠᱚᱨᱮᱠᱷᱚᱱ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱠᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ th20tvuzxqy9kop0v1cob3rx6yyujdg 192011 192010 2026-05-18T03:54:20Z ~2026-29797-69 11068 /* ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ */ 192011 wikitext text/x-wiki '''ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ''' ᱫᱚ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧᱟ ᱾ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ ᱥᱤᱯᱤᱵᱤᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ ᱵᱷᱚᱲᱚᱠ ᱵᱷᱚᱲᱚᱠᱟᱜ ᱦᱚᱸᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧᱟ ᱾ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱞᱮ ᱫᱚᱝ, ᱪᱷᱟᱹᱴᱭᱟᱹᱨ ᱫᱚᱝ, ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱧᱮᱞ ᱫᱚᱝ, ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ, ᱡᱚᱢ ᱯᱟᱹᱦᱬᱟᱹ ᱫᱚᱝ, ᱯᱷᱩᱞᱩᱜ ᱫᱚᱝ, ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱫᱚᱝ, ᱡᱚᱢ ᱥᱤᱧ ᱫᱚᱝ, ᱦᱮᱲᱦᱮᱫ ᱫᱚᱝ, ᱮᱢᱟᱱ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ == ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ== [[File:Iń ren pea go̠go̠.webm|thumb|ᱰᱩᱢᱱᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ]] ᱱᱤᱧ ᱨᱮᱹᱱ ᱜᱚᱜᱚ ᱫᱚ<br/> ᱱᱤᱧ ᱨᱮᱹᱱ ᱜᱚᱜᱚ ᱫᱚ<br/> ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱚᱜᱚ ᱫᱚ<br/> ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱚᱜᱚ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱟᱹᱱᱟᱹᱧ<br/> ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱫᱚᱭ ᱦᱮᱣ ᱞᱤᱫᱤᱧ<br/> ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱫᱚᱭ ᱦᱚᱵᱚᱨ ᱞᱤᱫᱤᱧ<br/> ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱫᱚ ᱢᱟᱭᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱᱮ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱞᱤᱫᱤᱧ<br/> == ᱵᱟᱞᱮ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ == {{Quote|text=ᱢᱟᱺᱭᱮᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱚᱯᱷᱮᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱵᱟᱹᱵᱩᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<br/> ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱫᱟᱨᱮ ᱱᱟᱺᱬᱤ ᱥᱟᱜᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱫᱟᱜ ᱮ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱨ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱯᱩᱨ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱢᱮᱱᱟᱠᱚ<br/> ᱪᱮᱫ ᱯᱩᱨ ᱠᱚ ᱯᱷᱩᱞ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢᱟᱠᱚ,<br/> ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱯᱩᱨ ᱦᱚᱲᱮᱡ ᱯᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ<br/> ᱯᱩᱨᱩᱫᱷᱩᱞ ᱯᱩᱨ ᱯᱷᱩᱞ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢᱟᱠᱚ ᱾<br/> ᱛᱚᱠᱟᱨᱮᱢ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱡᱚᱞᱢᱚ,<br/> ᱥᱟᱜᱮᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱯᱚᱦᱟᱞ ᱦᱚᱲᱢᱚ,<br/> ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱛᱤ ᱡᱟᱝᱜᱟ ᱠᱮᱴᱮᱡ <br/> ᱛᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ<br/> ᱟᱞᱚᱢ ᱰᱷᱤᱞᱟᱹᱣ ᱠᱤᱱᱟ ᱛᱳᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾<br/> ᱯᱩᱨ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ <br/> ᱰᱟᱸᱰᱟ ᱦᱟᱹᱥᱩ ᱠᱤᱫᱤᱧ<br/> ᱞᱟᱹᱭᱟᱧ ᱢᱮ ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱰᱟᱹᱨ <br/> ᱪᱮᱫ ᱪᱮᱫ ᱠᱚ ᱨᱟᱱ ᱾<br/> ᱧᱩᱻ ᱨᱟᱱ ᱫᱚ ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱰᱟᱹᱨ<br/> ᱠᱚᱻᱨᱚᱻ ᱵᱩᱻᱨᱤ ᱡᱚ<br/> ᱛᱟᱯᱟᱜ ᱨᱟᱱᱟᱱ ᱫᱚ ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱰᱟᱹᱨ<br/> ᱯᱮᱸᱰᱮ ᱵᱩᱸᱰᱩ ᱾<br/> ᱚᱛ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, <br/> ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱜᱟᱥ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱫᱩᱠ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱾<br/> ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱯᱤᱛᱚᱞ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱫᱩᱠ ᱦᱚᱸᱡᱟᱱᱟᱢ ᱾<br/> ᱛᱚᱠᱟᱨᱮᱢ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱡᱚᱞᱢᱚ,<br/> ᱥᱟᱜᱮᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱯᱚᱦᱟᱞ ᱦᱚᱲᱢᱚ,<br/> ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱛᱤ ᱡᱟᱝᱜᱟ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ,<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ,<br/> ᱟᱞᱚᱢ ᱰᱷᱤᱞᱟᱣ ᱠᱤᱱᱟ ᱛᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾}} ==ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱪᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚᱝ== [*] ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱦᱟ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱛᱟᱦᱟ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱳ ᱾ ᱦᱚᱭ ᱢᱟᱱᱛᱟᱱ, ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱯᱮᱲᱟ ᱠᱚ, ᱫᱮᱥᱮ ᱦᱚᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱨᱟᱹᱭᱞᱟᱹ ᱜᱮᱭᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ? ᱮᱨᱮ ᱮᱨᱠᱚ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ? ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱛᱟᱦᱟ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱳ ᱾ ᱦᱚᱭ ᱢᱟᱱᱛᱟᱱ, ᱟᱛᱟᱝ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱯᱮᱲᱟ ᱠᱚ, ᱦᱚᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱨᱟᱹᱭᱞᱟᱹ ᱜᱮᱭᱟ ᱮᱨᱮ ᱮᱨᱠᱚ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱦᱟᱱᱛᱟᱲ ᱜᱮ ᱾ [*] ᱦᱮᱸᱫᱟ ᱦᱚ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱᱯᱮᱲᱟ ᱪᱤᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱮᱯᱮ ᱯᱷᱩᱻᱞᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱹᱫᱚ ᱥᱟᱹᱠᱷᱤ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮ ᱥᱚᱨᱮᱱ ᱠᱚ ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱛᱮ ᱞᱮ ᱯᱷᱩᱻᱞᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ [*] ᱦᱮᱸᱫᱟ ᱦᱚ ᱯᱷᱩᱞ ᱯᱮᱲᱟ, ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱯᱮ ᱦᱟᱹᱨᱟᱫᱚ ᱵᱟᱯᱮ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱾ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱯᱮ ᱧᱩᱭᱟ ᱫᱚ ᱥᱚᱭᱚᱲ ᱜᱚᱫ ᱯᱚᱫᱚᱲ ᱜᱚᱫ, ᱵᱟᱹᱴᱤ ᱯᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱫᱚ ᱴᱷᱤᱲᱤᱧ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱾ [*] ᱠᱤᱥᱠᱩ ᱨᱟᱯᱟᱡᱽ ᱥᱟᱶ ᱢᱟᱹᱨᱰᱤ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱥᱟᱹᱜᱟᱭ ᱥᱩᱞᱩᱠ ᱵᱟᱝ ᱯᱮᱲᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟᱠ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱵᱮᱥᱨᱟ ᱵᱟᱭᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱴᱩᱰᱩ ᱨᱩᱥᱤᱠᱟ, ᱮᱲᱮ ᱮᱯᱲᱮ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱯᱮᱲᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟᱠ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ [*] ᱞᱚᱞᱚ ᱫᱚ ᱚᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱛᱮᱛᱟᱝ ᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱚᱴᱚᱡ ᱢᱚᱴᱚᱡ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱠᱩᱫᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱩᱢᱩᱞ ᱵᱩᱴᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱷᱩᱞ ᱫᱟᱜ ᱞᱟᱝ ᱧᱩᱭᱟᱸ ᱾ == ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ == [*]ᱨᱟᱪᱟ ᱨᱮ ᱡᱚᱵᱽᱨᱟ ᱜᱚᱲᱟ ᱨᱮ ᱜᱩᱨᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱢᱟᱹᱭ ᱫᱚ ᱭᱚᱭ ᱛᱚᱠᱟᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱢᱟᱹᱭ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱢᱟᱹᱭ ᱟᱞᱚᱯᱮ ᱦᱚᱦᱚᱭᱟ ᱦᱚᱞᱟ ᱥᱤᱸᱜᱟᱹᱲ ᱨᱮ ᱞᱮ ᱵᱤᱫᱟᱹᱭ ᱠᱮᱫᱮ ᱾ [*] ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱪᱮᱫ-ᱮᱢ ᱠᱤᱢᱤᱱ ᱡᱚᱝ ᱟ , ᱜᱩᱰᱟᱹᱠᱷᱩᱲ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱛᱮᱜᱮᱭ ᱠᱟᱸᱜᱟᱲ ᱢᱮᱸᱭᱟ ᱾ ᱵᱷᱤ~ᱛᱮ ᱯᱚᱛᱟᱣ ᱟᱢᱟ ᱥᱤᱨᱟᱭ ᱞᱟᱰᱮ ᱞᱟᱰᱮ , ᱨᱟᱪᱟᱭ ᱜᱩᱨᱤᱡ ᱟᱢᱟ ᱦᱟᱸᱰᱮ ᱱᱷᱟᱸᱰᱮ ᱾ [*] ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱩᱲᱤ ᱪᱮᱫᱮᱢ ᱠᱤᱢᱤᱱ ᱡᱚᱝ ᱟ , ᱢᱳᱵᱟᱭᱤᱞ ᱪᱟᱨᱚᱡᱽ ᱛᱮᱜᱮᱭ ᱠᱟᱸᱜᱟᱲ ᱢᱮᱭᱟᱸ ᱾ ᱟᱞᱚᱢ ᱠᱷᱚᱡᱮᱭᱟ ᱫᱟᱠᱟ ᱩᱛᱩ ᱞᱚᱞᱚ ᱞᱚᱞᱚ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱵ ᱥᱮᱯᱮᱧ ᱦᱟᱞᱳ ᱦᱟᱞᱳ ᱾ [*] ᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟᱢ ᱟᱢᱫᱚ ᱵᱤᱭᱮ ᱮᱢᱮ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱡᱟᱣ ᱡᱚᱢ ᱢᱮ ᱾ ᱞᱟᱹᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟᱢ ᱟᱢ ᱫᱚ ᱵᱤᱠᱚᱢ ᱮᱢᱠᱚᱢ ᱵᱩᱪᱟᱹ ᱰᱟᱝᱜᱽᱨᱟᱢ ᱡᱚᱲᱟᱭ ᱢᱚᱨ ᱫᱟᱢᱠᱚᱢ ᱾ ᱦᱚᱲ ᱴᱷᱮᱱ ᱞᱟᱹᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟᱢ ᱵᱤᱭᱮᱥᱤ ᱮᱢᱮᱥᱤ ᱵᱟᱹᱭᱦᱟᱲ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱷᱩᱴᱩᱨᱮᱢ ᱥᱤ ᱾ [*] ᱵᱤᱨ ᱵᱩᱨᱩ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ, ᱠᱩᱞ ᱵᱟᱱᱟ ᱮᱨᱮᱲ ᱠᱟᱛᱮ, ᱤᱧ ᱢᱟᱹᱧ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱚᱢ ᱡᱷᱚᱢ, ᱵᱟᱥᱮᱢ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱤᱧ ᱠᱟᱱ ᱡᱷᱚᱢ ᱡᱷᱚᱢ, ᱴᱟᱹᱴᱤ ᱥᱤᱞᱯᱤᱧ ᱢᱟᱥᱮ ᱡᱷᱤᱡᱽ ᱢᱮ, ᱡᱷᱚᱢᱚᱨ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱫᱟᱜ ᱛᱤᱧ ᱞᱚᱦᱚᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱾ ᱫᱩᱥᱮ ᱥᱩᱞᱛᱟᱹ ᱵᱟᱹᱛᱤ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱢᱮ, ᱯᱟᱞᱟᱠ ᱯᱟᱨᱠᱚᱢ ᱢᱟᱥᱮ ᱵᱤᱞ ᱢᱮ ᱯᱟᱞᱟᱠ ᱯᱟᱨᱠᱚᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱵᱩᱰᱤ ᱨᱮ, ᱦᱟᱸᱵᱩᱫ ᱤᱧ ᱢᱮ ᱢᱟᱥᱮ ᱜᱩᱸᱜᱩᱫ ᱤᱧ ᱢᱮ ᱾ [*] ᱛᱨᱤᱭᱟᱣ ᱚᱨᱚᱝ ᱨᱮᱢᱟ ᱢᱚᱱᱮ ᱪᱟᱢᱟᱞ ᱪᱩᱢᱩᱞ , ᱵᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚᱴᱟᱵ ᱨᱮᱢᱟ ᱢᱮᱫ ᱫᱟᱜ ᱡᱚᱨᱚᱜ ᱾ ᱚᱲᱟᱜ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱠᱟᱸᱫᱷᱟ , ᱮ ᱦᱤᱞᱤ ᱢᱟᱥᱮᱱᱟ , ᱟᱹᱡᱟᱣᱲᱤᱢᱮ ᱫᱮᱥᱤᱧ ᱟᱛᱮᱱ ᱟᱹᱜᱩᱭ ᱾ [*] ᱚᱨᱚᱱ ᱵᱚᱨᱱ ᱵᱤᱨ ᱢᱟ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱤᱧ ᱢᱟ ᱜᱟᱹᱭᱤᱢ ᱜᱩᱯᱤ, ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱩᱨᱤ ᱟᱢ ᱢᱟ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢᱮᱢ ᱦᱮᱡᱽ ᱾ ᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱤᱧ ᱨᱮ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ, ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱩᱨᱤ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ ᱵᱟᱦᱟ ᱛᱮᱫᱚ ᱪᱟᱯᱟᱫ ᱤᱧ ᱢᱮ ᱾ [*]-ᱪᱤᱠᱟᱹᱛᱮ ᱠᱩᱸᱭᱰᱤ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱟᱱᱟ, ᱪᱤᱠᱟᱹᱛᱮ ᱢᱟᱛᱠᱚᱢ ᱨᱟᱥᱟ ᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱤᱣᱤᱨᱮ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱟᱱᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤᱨᱮ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱢᱟᱰᱮᱨᱮᱱᱟ ᱾ [*]-ᱵᱤᱨ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱚᱨᱮ ᱛᱤᱨᱤᱞ ᱛᱟᱨᱚᱵ ᱫᱟᱨᱮ, ᱛᱤᱨᱮ ᱵᱚᱸᱠᱮᱢ ᱪᱷᱟᱰᱟᱣ ᱛᱚᱵᱮᱢ ᱡᱚᱢᱟ ᱾ ᱵᱤᱞᱟᱹᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱚᱨᱮ ᱠᱤᱛᱟᱹ ᱠᱷᱤᱡᱩᱨ ᱫᱟᱨᱮ, ᱡᱷᱟᱲᱚᱭ ᱟᱠᱟᱫ ᱥᱮᱨᱮᱢ ᱞᱟᱲᱚᱭ ᱟᱠᱟᱫ ᱾ [*]ᱡᱟᱹᱯᱤᱫ ᱥᱟᱲᱟ ᱥᱟᱹᱛᱤᱧ, ᱠᱩᱠᱢᱩ ᱛᱤᱧ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱟᱺᱭᱨᱮ, ᱵᱟᱦᱟ ᱰᱤᱞᱣᱟᱝ, ᱨᱮᱞᱟᱝ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚᱭ ᱦᱚᱭ ᱠᱮᱫ, ᱠᱚᱧᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚᱭ ᱫᱟᱜ ᱠᱮᱫ, ᱢᱟᱺᱭᱨᱮ, ᱵᱟᱦᱟ ᱰᱤᱞᱣᱟᱝ, ᱞᱚᱠᱟᱜ ᱞᱤᱠᱤᱫ ᱞᱤᱠᱤᱫ ᱾ [*] ᱨᱟᱹᱥᱤ ᱟᱹᱛᱩ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱨᱮ, ᱢᱟᱞᱟ ᱢᱩᱫᱟᱹᱢ ᱞᱟᱝ ᱨᱚᱯᱚᱲ ᱞᱮᱱᱟ, ᱩᱠᱩᱨᱤᱡ ᱛᱟᱢ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱜᱟᱛᱮ, ᱢᱟᱞᱟ ᱢᱩᱫᱟᱹᱢ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱤᱥᱨᱤᱧ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱥᱮᱱᱚᱜ, ᱟᱯᱮ ᱪᱷᱟᱴᱠᱟᱧ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱜᱚᱫᱟ, ᱩᱠᱩᱨᱤᱡ ᱛᱟᱢ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱫᱟᱛᱮ, ᱢᱟᱞᱟ ᱢᱩᱫᱟᱹᱢ ᱾ [*] ᱪᱟᱹᱭ ᱪᱟᱢᱯᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ, ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ, ᱪᱟᱯᱟᱞ ᱪᱟᱶᱨᱤᱡ ᱪᱟᱜ-ᱮᱢ, ᱨᱟᱪᱟᱜ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ ᱾ ᱨᱟᱪᱟ ᱡᱚᱵᱽᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟ, ᱰᱷᱚᱰᱟᱨᱮᱢ ᱧᱩᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱠᱮᱢ, ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ, ᱢᱟᱥᱮ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱠᱮᱢ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ ᱾ ᱜᱷᱮᱸᱴ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱨᱟᱲᱟᱭ, ᱦᱚᱴᱚᱜ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ, ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱜᱟᱢᱪᱟ ᱛᱮ ᱢᱮᱫᱫᱟᱜ ᱟᱞᱚᱢ ᱡᱚᱫᱤᱧ ᱾ [*] ᱤᱧ ᱢᱟ ᱟᱹᱴᱩ ᱯᱟᱹᱴᱩ ᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ ᱚᱞᱚᱜ, ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱦᱚᱲᱢᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱧᱮᱞᱚᱫ ᱾ ᱪᱮᱬᱮ ᱪᱤᱯᱨᱩ ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱚᱞᱚᱜ ᱥᱟᱱᱟᱭᱮᱫ ᱠᱚ, ᱤᱠᱷᱟᱱ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱫᱚ ᱵᱚ ᱢᱟᱱᱟ ᱭᱮᱫ ᱠᱚ ᱾ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱢᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱯᱩᱯᱩᱞᱩᱜ, ᱟᱢ ᱢᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱞᱩᱜ ᱵᱟᱹᱞᱩᱜ ᱾ [*] ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱜᱮᱵᱚ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱜᱮᱵᱚ ᱩᱡᱟᱹᱲᱟ ᱦᱚᱭ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲᱟ ᱡᱤᱭᱟᱹᱱᱤ ᱵᱚ ᱩᱡᱟᱹᱲ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ [*] ᱤᱧ ᱢᱟᱹᱧ ᱫᱮᱡᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱨᱟᱹᱦᱤ ᱪᱟᱣᱰᱟᱹᱞ ᱪᱮᱛᱟᱱ, ᱟᱢ ᱢᱟ ᱠᱟᱰᱟᱢ ᱜᱩᱯᱤ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱥᱚᱠᱲᱟ ᱾ ᱯᱤᱛᱚᱞ ᱛᱨᱤᱭᱟᱹᱣ, ᱢᱟᱫ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱢᱩᱨᱟᱹᱞᱤ, ᱢᱟᱥᱮ ᱱᱚᱨᱚᱝ ᱢᱮᱨᱤᱧ, ᱱᱟᱸᱡᱚᱢ ᱛᱟᱨᱟᱭ ᱾ [*]-ᱥᱟᱛᱮ ᱭᱟᱛᱮ ᱟᱞᱚᱢ ᱠᱚᱭᱚᱜᱽ, ᱟᱹᱛᱩ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱢᱚᱦᱰᱟ, ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱟᱹᱱᱤᱡ ᱥᱩᱥᱩᱠ, ᱮᱠᱷᱮᱱ ᱦᱤᱸᱥᱟᱹ ᱥᱩᱭᱟᱹ ᱯᱷᱟᱸᱰᱟ ᱾ ᱢᱚᱱᱮ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱟᱞᱚᱢ ᱟᱛᱮᱱ, ᱥᱚᱱᱚᱛ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱲᱟᱝ, ᱚᱞ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱝ ᱛᱮ, ᱧᱩᱛᱟᱹᱛ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱹᱫᱤᱢ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱾ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱢᱮᱱᱛᱮ, ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱟᱞᱚᱢ ᱛᱟᱲᱟᱢ ᱮᱠᱞᱟ ᱦᱚᱨ ᱛᱮ, ᱵᱟᱜᱟᱦᱤᱭᱮᱱ ᱡᱮᱛᱮ ᱾ [*] ᱦᱚᱭ ᱡᱤᱣᱤ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱫᱚ ᱞᱮᱜᱮᱡ ᱞᱮᱜᱮᱡ, ᱫᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱩᱯᱟᱹᱞ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱫᱚᱞᱚᱵ, ᱚᱠᱚᱭ ᱴᱩᱣᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱫ, ᱦᱚᱭ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱡᱟᱯᱩᱫ ᱡᱚᱛᱚᱭ ᱵᱟᱰᱟ ᱟᱠᱟᱫ ᱾ [*] ᱠᱷᱮᱨᱣᱟᱲ ᱵᱤᱨᱟᱹᱫᱟᱨᱮ, ᱟᱹᱛᱩ ᱩᱢᱤᱨᱫᱟ ᱨᱮ, ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱫᱟᱨᱮ ᱾ ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱚᱢᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ, ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱟᱠᱟᱱ, ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱯᱟᱹᱴᱤ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ [*] ᱪᱟᱹᱭ ᱪᱟᱢᱯᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ, ᱪᱟᱯᱟᱞ ᱪᱟᱶᱨᱤᱡ ᱪᱟᱜ-ᱮᱢ ᱨᱟᱪᱟᱜ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ ᱾ ᱠᱚᱪᱟ ᱡᱚᱵᱽᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱰᱷᱚᱰᱟ ᱨᱮᱢ ᱧᱩᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱠᱮᱢ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ ᱾ ᱜᱷᱮᱸᱴ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱨᱟᱲᱟᱭ ᱦᱚᱴᱚᱜ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ, ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱜᱟᱢᱪᱟ ᱛᱮ ᱢᱮᱫ ᱫᱟᱜ ᱟᱞᱚᱢ ᱡᱚᱫᱤᱧ ᱾ [*] ᱟᱥᱟᱲ ᱢᱟ ᱥᱟᱱ ᱵᱚᱝᱜᱟ, ᱵᱷᱟᱫᱚᱨ ᱢᱟ ᱡᱷᱤᱴᱤᱠ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ, ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱰᱷᱮᱝᱠᱟ ᱞᱮᱠᱟᱢ ᱩᱸᱜᱩᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ ᱥᱚᱦᱨᱟᱭ ᱟᱜᱷᱟᱬ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱯᱩᱥ ᱢᱟ ᱢᱟᱜᱽ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱠᱟᱠᱲᱟ ᱞᱮᱠᱟᱢ ᱜᱩᱸᱜᱩᱫᱽ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ [*] ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱢᱤᱨᱩ ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱱᱟᱺᱭᱦᱟᱹᱨ, ᱡᱚᱱᱚᱢᱮᱨ ᱡᱩᱜᱽ ᱢᱤᱨᱩ ᱜᱟᱛᱮ ᱟᱯᱟᱫ ᱾ ᱨᱩᱣᱟᱜ ᱦᱟᱹᱥᱩᱜ ᱢᱤᱨᱩ ᱰᱚᱜᱚᱨ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱛᱮ, ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱛᱟᱥᱟᱫ ᱢᱤᱨᱩ ᱚᱢᱚᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱾ [*] ᱠᱩᱞᱦᱤ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱜᱟᱛᱮ ᱞᱟᱝ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱥᱟᱜᱟᱲ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱩᱱᱩᱨ ᱜᱩᱱᱩᱨ ᱾ ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱛᱮᱪᱚ ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮᱪᱚ, ᱵᱤᱸᱫᱤ ᱜᱟᱱᱟᱜ ᱥᱩᱛᱟᱹᱢᱮᱢ ᱛᱚᱯᱟᱜ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱢ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱟᱢ ᱠᱚᱭᱚᱜ ᱛᱮᱜᱮ, ᱦᱮᱸᱥᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱧ ᱯᱟᱞᱚᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱦᱟᱭ ᱨᱮ ᱚᱻᱵᱷᱟ ᱜᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱥᱟᱜ ᱢᱚᱞᱚᱝ ᱛᱤᱧ ᱫᱚ, ᱧᱩᱨᱩᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱧ ᱦᱟᱞᱮ ᱰᱟᱞᱮᱜ ᱾ [*] ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱮᱢ ᱜᱟᱱ ᱞᱮᱱ ᱱᱟ, ᱟᱹᱰᱤᱢ ᱦᱟᱞ ᱵᱟᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱜᱤᱰᱤ ᱪᱮᱞᱟᱝ ᱾ ᱨᱟᱜ ᱦᱚᱢᱚᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱤᱱ ᱫᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱛᱟᱢᱟ, ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱥᱮᱛᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱠᱷᱩᱧᱪᱩᱲᱟᱢᱟ ᱾ [*] ᱟᱢ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱦᱟᱹᱛᱤ ᱪᱮᱟᱱ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱦᱚᱭᱻ ᱛᱟᱞᱟ ᱠᱩᱞᱦᱤ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱚ ᱟᱹᱪᱩᱨᱮᱫ ᱵᱤᱱ ᱾ ᱟᱢ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱦᱟᱹᱛᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ, ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ, ᱦᱚᱭᱻ ᱛᱟᱞᱟ ᱦᱚᱨᱟᱥᱤ ᱢᱟᱱᱟᱭ ᱥᱤᱫᱩᱨᱟᱫ ᱢᱮ ᱾ [*] ᱟᱵᱚ ᱟᱹᱫᱤ ᱵᱟᱹᱥᱤ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱮᱨᱣᱟᱲ ᱡᱟᱹᱛᱤ, ᱞᱟᱥᱟᱬ ᱦᱮᱫ ᱜᱮ ᱛᱟᱵᱚ ᱡᱟᱦᱮᱨ ᱜᱟᱲ ᱫᱚ ᱾ ᱥᱟᱨ ᱛᱮ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ [[ᱥᱟᱨᱱᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱛᱷᱩᱢ ᱛᱮ ᱚᱱᱟ, ᱞᱟᱥᱟᱬ ᱦᱮᱫ ᱜᱮ ᱛᱟᱵᱚ ᱥᱟᱨᱱᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱾ [*] ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱯᱮᱲᱟ ᱧᱮᱯᱮᱞ ᱨᱚᱯᱚᱲ ᱥᱟᱹᱱᱟᱹᱧ, ᱵᱟᱥᱮ ᱢᱟᱺᱭ ᱡᱤᱣᱤ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱪᱤᱠᱟᱹᱧ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱾ ᱟᱢᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱧᱮᱞᱛᱮ, ᱡᱩᱨᱤ ᱡᱚᱝᱜᱮ ᱥᱟᱹᱱᱟᱹᱧ ᱵᱟᱥᱮ ᱢᱟᱺᱭ, ᱡᱤᱣᱤ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱪᱤᱠᱟᱹᱧ ᱞᱟᱹᱟ ᱾ [*] ᱥᱤᱧ ᱵᱤᱨ ᱢᱟᱱ ᱵᱤᱨ, ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ, ᱨᱚᱠᱟ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱲᱟ ᱨᱚᱢᱡᱷᱚᱢ ᱛᱟᱞᱟ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱾ ᱫᱟᱜ ᱪᱚᱝ ᱛᱮᱛᱟᱝ ᱮᱫᱠᱚ ᱫᱟᱠᱟ ᱪᱚᱝ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡᱮᱫ ᱠᱚ, ᱥᱤᱧ ᱵᱤᱨ ᱢᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱨᱚᱠᱟᱠᱚ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱲᱟ, ᱨᱚᱢᱡᱷᱚᱢ ᱛᱟᱞᱟ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱾ [*] ᱪᱟᱹᱛ ᱵᱟᱹᱭᱥᱟᱹᱛ ᱥᱟᱜᱚᱨ ᱨᱩᱴᱷᱤ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱥᱟᱜᱚᱨ, ᱩᱞᱮ ᱡᱷᱟᱨᱱᱟ ᱥᱟᱜᱚᱨ ᱰᱟᱹᱰᱤ ᱠᱩᱧ ᱫᱟᱜ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱢᱟ ᱠᱤᱭᱟ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱟᱨᱮ, ᱫᱟᱜ ᱞᱩᱧ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱯᱤᱪᱷᱤ ᱫᱟᱨᱮᱧ ᱠᱚᱭᱚᱜᱽ ᱾ ᱵᱟᱦᱟ ᱵᱟᱦᱟ ᱥᱟᱹᱱᱟᱹ ᱵᱟᱦᱟ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱜᱮᱭᱟ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱥᱮᱫ ᱱᱤᱧ ᱫᱩᱧ ᱥᱚᱵᱷᱟᱜ ᱾ [*] ᱜᱟᱰᱟ ᱢᱟ ᱵᱟᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱷᱚᱝᱜᱟ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱟᱱᱟ, ᱪᱤᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮᱞᱟᱝ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱾ ᱢᱚᱱᱮ ᱞᱟᱝ ᱰᱷᱚᱝᱜᱟᱭᱟ ᱡᱤᱣᱤ ᱛᱮᱞᱟᱝ ᱡᱚᱠᱷᱟᱭ, ᱜᱟᱰᱟ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱨᱮᱫᱚ ᱯᱮᱲᱟᱜ ᱟᱞᱟᱝ ᱾ [*] ᱨᱟᱲᱚ ᱠᱩᱭᱞᱤ ᱜᱟᱰᱟ ᱤᱴᱟᱹ ᱛᱮ ᱛᱚᱞ ᱯᱚᱞᱚ, ᱵᱩᱰᱤᱨᱮ ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱱᱚᱛᱮ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜ ᱢᱮ ᱾ ᱵᱟᱹᱧ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜᱼᱟ ᱵᱟᱹᱧ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱟᱫᱟ ᱨᱮ ᱟᱢᱫᱚ ᱢᱮᱱᱟᱭ ᱛᱟᱢᱟ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱾ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱫᱚᱢᱟᱺᱭ ᱰᱷᱩᱞᱟᱹ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱵᱟᱺᱫᱤ, ᱵᱩᱰᱤ ᱨᱮ ᱟᱢᱫᱩᱧ ᱟᱞᱟᱭ ᱟᱢᱟ ᱴᱟᱠᱟ ᱵᱟᱠᱚᱥ ᱾ [*] ᱚᱨᱚᱱ ᱵᱚᱱ ᱵᱤᱨ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱥᱤᱢᱟᱹᱞᱯᱟᱲ ᱛᱟᱯᱚᱞ ᱢᱟᱺᱭ ᱫᱷᱟᱥᱱᱟ ᱨᱮ ᱛᱤᱢᱤᱱᱟᱹᱝ ᱫᱩᱠ ᱨᱮᱪᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱢᱮᱱᱟᱢ ᱾ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱢᱟ ᱵᱟᱹᱭᱨᱤ ᱥᱟᱜᱟᱞ ᱥᱟᱜᱟᱞ ᱨᱚᱠᱮᱴ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱪᱚᱱᱴᱟᱞ ᱵᱟᱲᱟᱭ ᱾ ᱦᱚᱨᱦᱚᱸ ᱥᱟᱹᱤᱧ ᱜᱮᱭᱟ ᱵᱤᱨᱦᱚᱸ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱜᱮᱭᱟ ᱛᱟᱹᱜᱤᱭᱤᱧ ᱢᱮ ᱦᱟᱯᱮ ᱟᱢᱤᱡ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱾ [*] ᱠᱚᱭ ᱠᱟᱸᱜᱽᱞᱟ ᱴᱷᱮᱱᱴᱟ ᱱᱟᱦᱮᱞ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ, ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱥᱮᱛᱟ ᱦᱚᱨᱦᱚᱭ ᱜᱟᱱᱚᱜ, ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱫᱟᱫᱟ ᱪᱮᱫ ᱮᱢ ᱜᱟᱱᱚᱜ? ᱠᱚᱭ ᱠᱟᱸᱜᱽᱞᱟ ᱫᱷᱟᱫᱽᱨᱟ ᱦᱟᱴᱟᱜ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ, ᱠᱷᱮᱨᱪᱚ ᱪᱮᱞᱟᱝ ᱵᱚᱨᱥᱮ ᱜᱟᱱᱚᱜ, ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱵᱩᱰᱤ ᱪᱮᱫ ᱮᱢ ᱜᱟᱱᱚᱜ? [*] ᱫᱤᱱ ᱜᱮᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢᱟ ᱴᱮᱱᱟ ᱢᱤᱨᱩ, ᱛᱤᱥ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ ᱵᱩᱜᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱹᱨᱩ, ᱥᱟᱹᱨᱤᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢ ᱠᱟᱱ ᱵᱩᱜᱤ... ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱡᱤᱣᱤ ᱨᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱟᱢ ᱟᱸᱫᱟ ᱜᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱤᱱ ᱜᱮᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢᱟ ᱴᱮᱱᱟ ᱢᱤᱨᱩ, ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱵᱩᱜᱤᱭᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱹᱨᱩ, ᱥᱟᱹᱨᱤᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢ ᱠᱟᱱ ᱵᱩᱜᱤ... ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱡᱤᱣᱤ ᱨᱮ ᱫᱤᱱᱮᱢ ᱟᱸᱫᱟ ᱜᱚᱜᱼᱟ ᱾ [*] "ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ" ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱨᱮ ᱜᱷᱩᱪᱩ ᱫᱚ, ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱨᱮ ᱜᱷᱩᱪᱩ, ᱛᱚᱞ ᱟᱛᱟᱭ ᱵᱟᱨᱟᱦᱤ, ᱥᱟᱜᱟᱲᱟᱛᱟᱭ ᱜᱷᱟᱹᱱᱴᱤ ᱾ [*] " ᱢᱟᱱᱟᱜ ᱢᱟᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱪᱷᱟᱴᱠᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱟᱹᱨᱩᱵ ᱥᱮᱨᱮᱧ " ᱟᱞᱮ ᱫᱚ ᱵᱩᱨᱩ ᱨᱤᱱ ᱠᱚ, ᱟᱞᱮ ᱫᱚᱞᱮ ᱟᱬᱜᱚ ᱟᱠᱟᱱ, ᱟᱞᱮ ᱫᱚ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱫᱚᱞᱮ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱟᱠᱟᱱ, ᱟᱞᱮ ᱫᱚ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱠᱚᱴᱟ ᱠᱟᱞᱮ ᱯᱮ ᱾ [*] ᱞᱩᱜᱩ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ, ᱵᱟᱱᱟ ᱛᱮ ᱠᱷᱟᱰᱮᱭᱟᱭ ᱥᱤᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱜᱩᱰᱩ ᱜᱩᱛᱤᱛᱟᱭ ᱯᱩᱥᱤ ᱠᱟᱹᱲᱢᱤ ᱛᱟᱭ, ᱪᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱫᱟᱠᱟᱭ ᱤᱫᱤ ᱪᱮᱦᱮᱞ ᱪᱮᱯᱮᱞ ᱾ [*] ᱱᱟᱺᱭ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱛᱮ ᱟᱯᱟᱝᱜᱤᱨ ᱦᱚᱲ ᱜᱮᱠᱤᱱ, ᱛᱟᱯᱟᱝ ᱜᱤᱜ ᱠᱟᱱ ᱾ ᱟᱞᱚᱯᱮ ᱛᱚᱞ ᱠᱤᱱᱟ, ᱟᱞᱚᱯᱮ ᱫᱟᱞ ᱠᱤᱱᱟ, ᱟᱹᱠᱤᱱ ᱛᱮᱜᱮ ᱠᱤᱱ ᱟᱯᱟᱥᱩᱞᱚᱜ ᱾ [*] " ᱡᱚᱲ ᱚᱡᱚᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ " ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱜᱟᱸᱰᱚ ᱱᱮᱻᱢᱟᱪᱤ, ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱫᱩᱲᱩᱵ ᱢᱮ ᱾ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱥᱩᱱᱩᱢ ᱱᱮᱻᱥᱟᱥᱟᱝ, ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱚᱡᱚᱜᱽᱢᱮ ᱾ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮ~ᱱᱟᱹᱠᱤᱡ ᱱᱮ~ᱟᱹᱨᱥᱤ. ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮ~ᱧᱮᱚᱜ ᱮ ᱾ (*) ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱛᱟᱦᱮᱱᱮᱢ ᱜᱟᱱ ᱞᱮᱱ ᱱᱟ, ᱟᱹᱰᱤᱢ ᱦᱟᱞ ᱵᱟᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱜᱤᱰᱤ ᱪᱮᱞᱟᱝ ᱾ ᱨᱟᱜ ᱦᱚᱢᱚᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱤᱱᱫᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱛᱟᱢᱟ, ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱥᱮᱛᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱠᱷᱩᱧᱪᱩᱲᱟᱢᱟ ᱾ (*) ᱮ ᱯᱷᱩᱞ ᱢᱚᱥᱚᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱵᱟᱦᱟ ᱡᱚᱢ ᱥᱤᱧ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱠᱚᱭᱚᱜᱽ ᱢᱮᱥᱮ, ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ, ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ, ᱠᱩᱭᱞᱟᱹ ᱫᱷᱩᱶᱟ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱷᱩᱸᱫᱮᱱ ᱾ (*) ᱜᱟᱰᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱡᱟᱰᱟᱧ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱟᱰᱟ ᱢᱟᱥᱮ ᱪᱟᱹᱴᱤᱡ ᱥᱟᱭᱮᱱ ᱾ ᱡᱟᱰᱟ ᱟᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱮᱰᱟᱧ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ, ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱫᱮᱨᱮᱧ ᱦᱚᱛᱟᱭ ᱵᱩᱪᱟᱹᱭᱮᱱ ᱫᱚ ᱾ ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱟᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱰᱟᱧ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ, ᱩᱱᱤ ᱠᱟᱰᱟ ᱦᱟᱭᱨᱮᱭ ᱪᱷᱚᱴᱟᱭᱮᱱ ᱫᱚ ᱾ ᱠᱟᱰᱟ ᱟᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱨᱟᱧ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ ᱩᱱᱤ ᱮᱨᱟ ᱦᱚᱸᱨᱮᱭ ᱵᱤᱱᱚᱨᱵᱚᱭᱮᱱ ᱾ (*) ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱥᱟᱨᱮᱡ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱪᱚᱰᱚᱨ ᱥᱟᱨᱮᱡ ᱯᱟᱣᱨᱟᱹ ᱧᱩᱧᱩ ᱥᱟᱱᱟ ᱢᱚᱱᱮ ᱞᱚᱻᱲᱚᱫ ᱞᱚᱻᱲᱚᱫ ᱾ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱛᱤᱧ ᱵᱩᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱟᱣᱨᱟᱹ ᱛᱤᱧ ᱛᱚᱣᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱ, ᱦᱚᱭ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱡᱤᱣᱤ ᱞᱮᱸᱻᱜᱮᱫ ᱞᱮᱸᱻᱜᱮᱫ ᱾ [*] ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ, ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ, ᱨᱚᱲ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱛᱮ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱩᱞᱩᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱭ ᱛᱚᱯᱚᱞᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱛᱚᱯᱚᱞ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ [*] ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱨᱚᱲ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱛᱤᱛᱚᱞ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱟᱲᱟᱝ ᱨᱟᱲᱟᱝ ᱾ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱨᱚᱲ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱟᱜᱟᱫ ᱨᱟᱜᱟᱫ ᱾ =ᱪᱤᱨᱜᱟᱹᱞ ᱫᱚᱝ= [᱿] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱦᱟᱞᱮ ᱰᱟᱞᱮ ᱤᱧ ᱦᱚᱸ ᱦᱟᱞᱮ ᱰᱟᱞᱮ, ᱵᱮᱲᱟ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱨᱮᱜᱮ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱪᱟᱜ ᱮᱢ ᱦᱟᱹᱥᱩᱨ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱧᱩᱛ ᱠᱟᱲᱟᱝ ᱠᱟᱲᱟᱝ ᱪᱮᱬᱮ ᱠᱚ ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱝ, ᱤᱧ ᱢᱟᱹᱧ ᱮᱵᱷᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱤᱨᱮᱢ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱟᱢ ᱫᱚ ᱾ [᱿] ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱛᱟᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱨᱚᱲᱞᱟᱸᱫᱽ ᱛᱮ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱵᱩᱜᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱡᱤᱣᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱵᱤᱦᱩᱨᱚᱜ ᱾ ==ᱜᱚᱱ ᱯᱚᱱ ᱮᱯᱮᱢ== [*] ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱛᱮ ᱨᱟᱹᱥᱤ ᱟᱹᱛᱩ, ᱴᱟᱢᱟᱠᱤᱧ ᱜᱚᱜ ᱟᱱᱟ, ᱯᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱩᱥᱤᱠᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱾ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱛᱟᱦᱟᱜ ᱛᱟᱦᱟᱜ, ᱞᱩᱦᱩᱠ ᱞᱮᱣᱮᱨ ᱠᱚᱫᱚᱨ, ᱧᱩᱻᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱟᱛᱮ... ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱯᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱛᱤᱧ ᱜᱚᱜ ᱫᱚᱦᱲᱟᱭ ᱾ [*] ᱛᱚᱠᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱤᱢᱤᱞ ᱛᱮ, ᱫᱟᱠᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱫᱟᱜ ᱡᱚᱨᱚᱭᱮᱱᱟ, ᱥᱟᱛᱮ ᱫᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱛᱤᱨᱤ ᱞᱤᱸᱜᱤᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱫᱟᱠᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱫᱟᱜ ᱛᱤᱨᱤ ᱪᱟᱹᱝᱜᱽᱨᱤ ᱨᱮ ᱟᱛᱟᱝ ᱢᱮ, ᱥᱟᱛᱮ ᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱛᱤᱨᱤ ᱱᱟᱞᱟᱦᱟᱜ ᱢᱮ ᱾ [*] ᱦᱚᱭ ᱢᱟ ᱜᱩᱨᱞᱟᱹ ᱜᱩᱨᱞᱤ, ᱥᱟᱹᱲᱤᱢ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱫᱚᱞᱚᱵ, ᱥᱟᱛᱮ ᱥᱟᱹᱲᱤᱢ ᱡᱩᱨᱤ ᱠᱚᱭᱚᱜᱟᱜ-ᱢᱮ ᱾ ᱠᱩᱰᱟᱹᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱨᱥᱮ ᱢᱮᱞᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱲᱮ, ᱫᱟᱯᱟᱞ ᱠᱟᱜ ᱢᱮ ᱡᱩᱨᱤ ᱡᱷᱟᱴᱟᱥᱟᱜ ᱫᱚ, ᱦᱟᱹᱨ ᱠᱟᱜ ᱢᱮ ᱡᱩᱨᱤ ᱚᱴᱟᱝ ᱚᱜ ᱫᱚ ᱾ [*] ᱢᱟᱺᱭ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱵᱚᱭᱞᱟ ᱯᱮᱴᱷᱟᱬ, ᱨᱟᱪᱟ ᱨᱮ ᱛᱚᱞᱮ ᱢᱮ ... ᱥᱟᱛᱮ ᱥᱟᱹᱲᱤᱢ ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱨᱟᱲ ᱥᱟᱨᱟᱲ ᱾ ᱢᱟᱺᱭ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱟᱺᱰᱭᱟᱹ ᱩᱨᱤᱡ, ᱦᱩᱯᱩ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱛᱚᱞᱮ ᱯᱮ, ᱦᱩᱯᱩ ᱫᱟᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱾ == ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ == [*] ᱚᱛ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱜᱟᱥ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱩᱠ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱾ ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱯᱤᱛᱚᱞ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱩᱠᱷ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱾ [*] ᱛᱩᱯᱩ ᱱᱟᱺᱭ ᱛᱮᱞ ᱠᱩᱯᱤ ᱜᱟᱹᱭᱟ ᱜᱷᱟᱴᱨᱮ, ᱥᱟᱨᱟ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱦᱚᱸ ᱭᱳ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱮᱱ ᱫᱚ ᱾ ᱯᱤᱲᱤ ᱯᱤᱴᱟᱹᱨᱤᱨᱮ ᱫᱩᱞ ᱵᱟᱹᱡᱩ ᱞᱩᱢᱟᱹᱝ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ, ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱧᱮᱞ ᱛᱮᱭᱳᱧ ᱨᱚᱫᱚᱜ ᱱᱟᱺᱠᱤᱡᱚᱜ, ᱭᱳᱧ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱵᱟᱸᱫᱮᱜ ᱾ [*] ᱢᱟᱭᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩᱧ ᱚᱣᱟᱨ ᱞᱮᱫ ᱢᱮ, ᱵᱟᱹᱵᱩᱧ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱞᱮᱫ ᱢᱮ, ᱟᱛᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱨᱮᱜᱤᱧ ᱟᱛᱟᱝ ᱞᱮᱫ ᱢᱮ ᱾ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱫᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩᱢ ᱟᱹᱨᱩᱵ ᱭᱤᱧ ᱫᱚ, ᱵᱟᱹᱵᱩᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱭᱤᱧ ᱫᱚ, ᱱᱟᱺᱭ ᱫᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩᱢ ᱵᱚᱦᱮᱞᱤᱧ ᱫᱚ ᱾ [*] ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱻᱦᱟᱸ ᱨᱮᱻᱛᱟ ᱱᱟᱻᱱᱟ ᱡᱮ, ᱛᱟᱻᱦᱟ ᱨᱮᱻᱛᱟ ᱱᱟᱻᱱᱟ ᱡᱮ ᱦᱚ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚ ᱠᱚᱧᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚ, ᱱᱟᱹᱯᱤᱛ ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱹᱨᱤ ᱠᱤᱱ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱚ, ᱮᱻᱵᱟᱻᱵᱟ ᱢᱟᱸᱯᱟᱧᱡᱤ ᱠᱚ ᱪᱮᱫ ᱪᱮᱫ ᱠᱤᱱ ᱠᱚᱻᱠᱚᱭ ᱠᱟᱻᱱᱟ ᱪᱮᱫ ᱪᱮᱫ ᱠᱤᱱ ᱤᱫᱤ ᱛᱟᱻᱨᱟᱻᱭᱟ ᱾ ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱛᱤᱠᱤ ᱪᱟᱣᱞᱮ, ᱢᱤᱻᱫ ᱠᱟᱻᱴᱷᱟ ᱢᱤᱻᱫ ᱠᱚᱻᱧᱪᱟ, ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱟᱱᱟ ᱠᱟᱣᱰᱤ, ᱥᱚᱱᱟ ᱨᱩᱯᱟ ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱡᱟᱜ ᱠᱚᱜ, ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱢᱮᱨᱚᱢ ᱢᱚᱪᱚᱝ ᱡᱟᱸᱦᱟᱸ ᱢᱚᱪᱚᱝ ᱠᱷᱚᱸᱰᱮ ᱟᱹᱛᱤ ᱠᱟᱜ, ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱥᱟᱜᱟᱫ ᱦᱟᱺᱰᱤ, ᱧᱩᱻ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱞᱚ ᱯᱟᱹᱜᱴᱤ ᱢᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == ᱥᱟᱨᱱᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱝ ᱮᱱᱮᱡ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱠᱚᱨᱮᱠᱷᱚᱱ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱾ == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱜᱽᱪᱟᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱞᱮᱫᱚᱝ,ᱪᱷᱟᱴᱤᱭᱟᱹᱨ ᱫᱚᱝ, ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ,ᱫᱟᱺᱭᱦᱟᱺ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ,ᱯᱷᱩᱞᱩᱜ ᱫᱚᱝ,ᱱᱟᱹᱭᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱫᱚᱝ,ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱫᱚᱝ ᱟᱨ ᱡᱚᱢ ᱥᱤᱢ ᱫᱚᱝ ᱠᱚᱨᱮᱠᱷᱚᱱ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱠᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ hpwsszfyz5knom7d2jaqwyj2h46gz40 192012 192011 2026-05-18T03:56:21Z ~2026-29797-69 11068 192012 wikitext text/x-wiki '''ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ''' ᱫᱚ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧᱟ ᱾ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ ᱥᱤᱯᱤᱵᱤᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ ᱵᱷᱚᱲᱚᱠ ᱵᱷᱚᱲᱚᱠᱟᱜ ᱦᱚᱸᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧᱟ ᱾ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱞᱮ ᱫᱚᱝ, ᱪᱷᱟᱹᱴᱭᱟᱹᱨ ᱫᱚᱝ, ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱧᱮᱞ ᱫᱚᱝ, ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ, ᱡᱚᱢ ᱯᱟᱹᱦᱬᱟᱹ ᱫᱚᱝ, ᱯᱷᱩᱞᱩᱜ ᱫᱚᱝ, ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱫᱚᱝ, ᱡᱚᱢ ᱥᱤᱧ ᱫᱚᱝ, ᱦᱮᱲᱦᱮᱫ ᱫᱚᱝ, ᱮᱢᱟᱱ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ == ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ== [[File:Iń ren pea go̠go̠.webm|thumb|ᱰᱩᱢᱱᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ]] ᱱᱤᱧ ᱨᱮᱹᱱ ᱜᱚᱜᱚ ᱫᱚ<br/> ᱱᱤᱧ ᱨᱮᱹᱱ ᱜᱚᱜᱚ ᱫᱚ<br/> ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱚᱜᱚ ᱫᱚ<br/> ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱚᱜᱚ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱟᱹᱱᱟᱹᱧ<br/> ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱫᱚᱭ ᱦᱮᱣ ᱞᱤᱫᱤᱧ<br/> ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱫᱚᱭ ᱦᱚᱵᱚᱨ ᱞᱤᱫᱤᱧ<br/> ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱫᱚ ᱢᱟᱭᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱᱮ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱞᱤᱫᱤᱧ<br/> == ᱵᱟᱞᱮ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ == {{Quote|text=ᱢᱟᱺᱭᱮᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱚᱯᱷᱮᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱵᱟᱹᱵᱩᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<br/> ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱫᱟᱨᱮ ᱱᱟᱺᱬᱤ ᱥᱟᱜᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱫᱟᱜ ᱮ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱨ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱯᱩᱨ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱢᱮᱱᱟᱠᱚ<br/> ᱪᱮᱫ ᱯᱩᱨ ᱠᱚ ᱯᱷᱩᱞ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢᱟᱠᱚ,<br/> ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱯᱩᱨ ᱦᱚᱲᱮᱡ ᱯᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ<br/> ᱯᱩᱨᱩᱫᱷᱩᱞ ᱯᱩᱨ ᱯᱷᱩᱞ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢᱟᱠᱚ ᱾<br/> ᱛᱚᱠᱟᱨᱮᱢ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱡᱚᱞᱢᱚ,<br/> ᱥᱟᱜᱮᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱯᱚᱦᱟᱞ ᱦᱚᱲᱢᱚ,<br/> ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱛᱤ ᱡᱟᱝᱜᱟ ᱠᱮᱴᱮᱡ <br/> ᱛᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ<br/> ᱟᱞᱚᱢ ᱰᱷᱤᱞᱟᱹᱣ ᱠᱤᱱᱟ ᱛᱳᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾<br/> ᱯᱩᱨ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ <br/> ᱰᱟᱸᱰᱟ ᱦᱟᱹᱥᱩ ᱠᱤᱫᱤᱧ<br/> ᱞᱟᱹᱭᱟᱧ ᱢᱮ ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱰᱟᱹᱨ <br/> ᱪᱮᱫ ᱪᱮᱫ ᱠᱚ ᱨᱟᱱ ᱾<br/> ᱧᱩᱻ ᱨᱟᱱ ᱫᱚ ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱰᱟᱹᱨ<br/> ᱠᱚᱻᱨᱚᱻ ᱵᱩᱻᱨᱤ ᱡᱚ<br/> ᱛᱟᱯᱟᱜ ᱨᱟᱱᱟᱱ ᱫᱚ ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱰᱟᱹᱨ<br/> ᱯᱮᱸᱰᱮ ᱵᱩᱸᱰᱩ ᱾<br/> ᱚᱛ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, <br/> ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱜᱟᱥ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱫᱩᱠ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱾<br/> ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱯᱤᱛᱚᱞ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱫᱩᱠ ᱦᱚᱸᱡᱟᱱᱟᱢ ᱾<br/> ᱛᱚᱠᱟᱨᱮᱢ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱡᱚᱞᱢᱚ,<br/> ᱥᱟᱜᱮᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱯᱚᱦᱟᱞ ᱦᱚᱲᱢᱚ,<br/> ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱛᱤ ᱡᱟᱝᱜᱟ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ,<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ,<br/> ᱟᱞᱚᱢ ᱰᱷᱤᱞᱟᱣ ᱠᱤᱱᱟ ᱛᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾}} ==ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱪᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚᱝ== [*] ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱦᱟ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱛᱟᱦᱟ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱳ ᱾ ᱦᱚᱭ ᱢᱟᱱᱛᱟᱱ, ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱯᱮᱲᱟ ᱠᱚ, ᱫᱮᱥᱮ ᱦᱚᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱨᱟᱹᱭᱞᱟᱹ ᱜᱮᱭᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ? ᱮᱨᱮ ᱮᱨᱠᱚ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ? ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱛᱟᱦᱟ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱳ ᱾ ᱦᱚᱭ ᱢᱟᱱᱛᱟᱱ, ᱟᱛᱟᱝ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱯᱮᱲᱟ ᱠᱚ, ᱦᱚᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱨᱟᱹᱭᱞᱟᱹ ᱜᱮᱭᱟ ᱮᱨᱮ ᱮᱨᱠᱚ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱦᱟᱱᱛᱟᱲ ᱜᱮ ᱾ [*] ᱦᱮᱸᱫᱟ ᱦᱚ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱᱯᱮᱲᱟ ᱪᱤᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱮᱯᱮ ᱯᱷᱩᱻᱞᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱹᱫᱚ ᱥᱟᱹᱠᱷᱤ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮ ᱥᱚᱨᱮᱱ ᱠᱚ ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱛᱮ ᱞᱮ ᱯᱷᱩᱻᱞᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ [*] ᱦᱮᱸᱫᱟ ᱦᱚ ᱯᱷᱩᱞ ᱯᱮᱲᱟ, ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱯᱮ ᱦᱟᱹᱨᱟᱫᱚ ᱵᱟᱯᱮ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱾ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱯᱮ ᱧᱩᱭᱟ ᱫᱚ ᱥᱚᱭᱚᱲ ᱜᱚᱫ ᱯᱚᱫᱚᱲ ᱜᱚᱫ, ᱵᱟᱹᱴᱤ ᱯᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱫᱚ ᱴᱷᱤᱲᱤᱧ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱾ [*] ᱠᱤᱥᱠᱩ ᱨᱟᱯᱟᱡᱽ ᱥᱟᱶ ᱢᱟᱹᱨᱰᱤ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱥᱟᱹᱜᱟᱭ ᱥᱩᱞᱩᱠ ᱵᱟᱝ ᱯᱮᱲᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟᱠ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱵᱮᱥᱨᱟ ᱵᱟᱭᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱴᱩᱰᱩ ᱨᱩᱥᱤᱠᱟ, ᱮᱲᱮ ᱮᱯᱲᱮ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱯᱮᱲᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟᱠ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ [*] ᱞᱚᱞᱚ ᱫᱚ ᱚᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱛᱮᱛᱟᱝ ᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱚᱴᱚᱡ ᱢᱚᱴᱚᱡ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱠᱩᱫᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱩᱢᱩᱞ ᱵᱩᱴᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱷᱩᱞ ᱫᱟᱜ ᱞᱟᱝ ᱧᱩᱭᱟᱸ ᱾ == ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ == [*]ᱨᱟᱪᱟ ᱨᱮ ᱡᱚᱵᱽᱨᱟ ᱜᱚᱲᱟ ᱨᱮ ᱜᱩᱨᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱢᱟᱹᱭ ᱫᱚ ᱭᱚᱭ ᱛᱚᱠᱟᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱢᱟᱹᱭ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱢᱟᱹᱭ ᱟᱞᱚᱯᱮ ᱦᱚᱦᱚᱭᱟ ᱦᱚᱞᱟ ᱥᱤᱸᱜᱟᱹᱲ ᱨᱮ ᱞᱮ ᱵᱤᱫᱟᱹᱭ ᱠᱮᱫᱮ ᱾ [*] ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱪᱮᱫ-ᱮᱢ ᱠᱤᱢᱤᱱ ᱡᱚᱝ ᱟ , ᱜᱩᱰᱟᱹᱠᱷᱩᱲ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱛᱮᱜᱮᱭ ᱠᱟᱸᱜᱟᱲ ᱢᱮᱸᱭᱟ ᱾ ᱵᱷᱤ~ᱛᱮ ᱯᱚᱛᱟᱣ ᱟᱢᱟ ᱥᱤᱨᱟᱭ ᱞᱟᱰᱮ ᱞᱟᱰᱮ , ᱨᱟᱪᱟᱭ ᱜᱩᱨᱤᱡ ᱟᱢᱟ ᱦᱟᱸᱰᱮ ᱱᱷᱟᱸᱰᱮ ᱾ [*] ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱩᱲᱤ ᱪᱮᱫᱮᱢ ᱠᱤᱢᱤᱱ ᱡᱚᱝ ᱟ , ᱢᱳᱵᱟᱭᱤᱞ ᱪᱟᱨᱚᱡᱽ ᱛᱮᱜᱮᱭ ᱠᱟᱸᱜᱟᱲ ᱢᱮᱭᱟᱸ ᱾ ᱟᱞᱚᱢ ᱠᱷᱚᱡᱮᱭᱟ ᱫᱟᱠᱟ ᱩᱛᱩ ᱞᱚᱞᱚ ᱞᱚᱞᱚ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱵ ᱥᱮᱯᱮᱧ ᱦᱟᱞᱳ ᱦᱟᱞᱳ ᱾ [*] ᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟᱢ ᱟᱢᱫᱚ ᱵᱤᱭᱮ ᱮᱢᱮ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱡᱟᱣ ᱡᱚᱢ ᱢᱮ ᱾ ᱞᱟᱹᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟᱢ ᱟᱢ ᱫᱚ ᱵᱤᱠᱚᱢ ᱮᱢᱠᱚᱢ ᱵᱩᱪᱟᱹ ᱰᱟᱝᱜᱽᱨᱟᱢ ᱡᱚᱲᱟᱭ ᱢᱚᱨ ᱫᱟᱢᱠᱚᱢ ᱾ ᱦᱚᱲ ᱴᱷᱮᱱ ᱞᱟᱹᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟᱢ ᱵᱤᱭᱮᱥᱤ ᱮᱢᱮᱥᱤ ᱵᱟᱹᱭᱦᱟᱲ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱷᱩᱴᱩᱨᱮᱢ ᱥᱤ ᱾ [*] ᱵᱤᱨ ᱵᱩᱨᱩ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ, ᱠᱩᱞ ᱵᱟᱱᱟ ᱮᱨᱮᱲ ᱠᱟᱛᱮ, ᱤᱧ ᱢᱟᱹᱧ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱚᱢ ᱡᱷᱚᱢ, ᱵᱟᱥᱮᱢ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱤᱧ ᱠᱟᱱ ᱡᱷᱚᱢ ᱡᱷᱚᱢ, ᱴᱟᱹᱴᱤ ᱥᱤᱞᱯᱤᱧ ᱢᱟᱥᱮ ᱡᱷᱤᱡᱽ ᱢᱮ, ᱡᱷᱚᱢᱚᱨ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱫᱟᱜ ᱛᱤᱧ ᱞᱚᱦᱚᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱾ ᱫᱩᱥᱮ ᱥᱩᱞᱛᱟᱹ ᱵᱟᱹᱛᱤ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱢᱮ, ᱯᱟᱞᱟᱠ ᱯᱟᱨᱠᱚᱢ ᱢᱟᱥᱮ ᱵᱤᱞ ᱢᱮ ᱯᱟᱞᱟᱠ ᱯᱟᱨᱠᱚᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱵᱩᱰᱤ ᱨᱮ, ᱦᱟᱸᱵᱩᱫ ᱤᱧ ᱢᱮ ᱢᱟᱥᱮ ᱜᱩᱸᱜᱩᱫ ᱤᱧ ᱢᱮ ᱾ [*] ᱛᱨᱤᱭᱟᱣ ᱚᱨᱚᱝ ᱨᱮᱢᱟ ᱢᱚᱱᱮ ᱪᱟᱢᱟᱞ ᱪᱩᱢᱩᱞ , ᱵᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚᱴᱟᱵ ᱨᱮᱢᱟ ᱢᱮᱫ ᱫᱟᱜ ᱡᱚᱨᱚᱜ ᱾ ᱚᱲᱟᱜ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱠᱟᱸᱫᱷᱟ , ᱮ ᱦᱤᱞᱤ ᱢᱟᱥᱮᱱᱟ , ᱟᱹᱡᱟᱣᱲᱤᱢᱮ ᱫᱮᱥᱤᱧ ᱟᱛᱮᱱ ᱟᱹᱜᱩᱭ ᱾ [*] ᱚᱨᱚᱱ ᱵᱚᱨᱱ ᱵᱤᱨ ᱢᱟ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱤᱧ ᱢᱟ ᱜᱟᱹᱭᱤᱢ ᱜᱩᱯᱤ, ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱩᱨᱤ ᱟᱢ ᱢᱟ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢᱮᱢ ᱦᱮᱡᱽ ᱾ ᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱤᱧ ᱨᱮ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ, ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱩᱨᱤ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ ᱵᱟᱦᱟ ᱛᱮᱫᱚ ᱪᱟᱯᱟᱫ ᱤᱧ ᱢᱮ ᱾ [*]-ᱪᱤᱠᱟᱹᱛᱮ ᱠᱩᱸᱭᱰᱤ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱟᱱᱟ, ᱪᱤᱠᱟᱹᱛᱮ ᱢᱟᱛᱠᱚᱢ ᱨᱟᱥᱟ ᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱤᱣᱤᱨᱮ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱟᱱᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤᱨᱮ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱢᱟᱰᱮᱨᱮᱱᱟ ᱾ [*]-ᱵᱤᱨ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱚᱨᱮ ᱛᱤᱨᱤᱞ ᱛᱟᱨᱚᱵ ᱫᱟᱨᱮ, ᱛᱤᱨᱮ ᱵᱚᱸᱠᱮᱢ ᱪᱷᱟᱰᱟᱣ ᱛᱚᱵᱮᱢ ᱡᱚᱢᱟ ᱾ ᱵᱤᱞᱟᱹᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱚᱨᱮ ᱠᱤᱛᱟᱹ ᱠᱷᱤᱡᱩᱨ ᱫᱟᱨᱮ, ᱡᱷᱟᱲᱚᱭ ᱟᱠᱟᱫ ᱥᱮᱨᱮᱢ ᱞᱟᱲᱚᱭ ᱟᱠᱟᱫ ᱾ [*]ᱡᱟᱹᱯᱤᱫ ᱥᱟᱲᱟ ᱥᱟᱹᱛᱤᱧ, ᱠᱩᱠᱢᱩ ᱛᱤᱧ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱟᱺᱭᱨᱮ, ᱵᱟᱦᱟ ᱰᱤᱞᱣᱟᱝ, ᱨᱮᱞᱟᱝ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚᱭ ᱦᱚᱭ ᱠᱮᱫ, ᱠᱚᱧᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚᱭ ᱫᱟᱜ ᱠᱮᱫ, ᱢᱟᱺᱭᱨᱮ, ᱵᱟᱦᱟ ᱰᱤᱞᱣᱟᱝ, ᱞᱚᱠᱟᱜ ᱞᱤᱠᱤᱫ ᱞᱤᱠᱤᱫ ᱾ [*] ᱨᱟᱹᱥᱤ ᱟᱹᱛᱩ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱨᱮ, ᱢᱟᱞᱟ ᱢᱩᱫᱟᱹᱢ ᱞᱟᱝ ᱨᱚᱯᱚᱲ ᱞᱮᱱᱟ, ᱩᱠᱩᱨᱤᱡ ᱛᱟᱢ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱜᱟᱛᱮ, ᱢᱟᱞᱟ ᱢᱩᱫᱟᱹᱢ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱤᱥᱨᱤᱧ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱥᱮᱱᱚᱜ, ᱟᱯᱮ ᱪᱷᱟᱴᱠᱟᱧ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱜᱚᱫᱟ, ᱩᱠᱩᱨᱤᱡ ᱛᱟᱢ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱫᱟᱛᱮ, ᱢᱟᱞᱟ ᱢᱩᱫᱟᱹᱢ ᱾ [*] ᱪᱟᱹᱭ ᱪᱟᱢᱯᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ, ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ, ᱪᱟᱯᱟᱞ ᱪᱟᱶᱨᱤᱡ ᱪᱟᱜ-ᱮᱢ, ᱨᱟᱪᱟᱜ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ ᱾ ᱨᱟᱪᱟ ᱡᱚᱵᱽᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟ, ᱰᱷᱚᱰᱟᱨᱮᱢ ᱧᱩᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱠᱮᱢ, ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ, ᱢᱟᱥᱮ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱠᱮᱢ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ ᱾ ᱜᱷᱮᱸᱴ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱨᱟᱲᱟᱭ, ᱦᱚᱴᱚᱜ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ, ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱜᱟᱢᱪᱟ ᱛᱮ ᱢᱮᱫᱫᱟᱜ ᱟᱞᱚᱢ ᱡᱚᱫᱤᱧ ᱾ [*] ᱤᱧ ᱢᱟ ᱟᱹᱴᱩ ᱯᱟᱹᱴᱩ ᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ ᱚᱞᱚᱜ, ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱦᱚᱲᱢᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱧᱮᱞᱚᱫ ᱾ ᱪᱮᱬᱮ ᱪᱤᱯᱨᱩ ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱚᱞᱚᱜ ᱥᱟᱱᱟᱭᱮᱫ ᱠᱚ, ᱤᱠᱷᱟᱱ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱫᱚ ᱵᱚ ᱢᱟᱱᱟ ᱭᱮᱫ ᱠᱚ ᱾ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱢᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱯᱩᱯᱩᱞᱩᱜ, ᱟᱢ ᱢᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱞᱩᱜ ᱵᱟᱹᱞᱩᱜ ᱾ [*] ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱜᱮᱵᱚ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱜᱮᱵᱚ ᱩᱡᱟᱹᱲᱟ ᱦᱚᱭ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲᱟ ᱡᱤᱭᱟᱹᱱᱤ ᱵᱚ ᱩᱡᱟᱹᱲ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ [*] ᱤᱧ ᱢᱟᱹᱧ ᱫᱮᱡᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱨᱟᱹᱦᱤ ᱪᱟᱣᱰᱟᱹᱞ ᱪᱮᱛᱟᱱ, ᱟᱢ ᱢᱟ ᱠᱟᱰᱟᱢ ᱜᱩᱯᱤ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱥᱚᱠᱲᱟ ᱾ ᱯᱤᱛᱚᱞ ᱛᱨᱤᱭᱟᱹᱣ, ᱢᱟᱫ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱢᱩᱨᱟᱹᱞᱤ, ᱢᱟᱥᱮ ᱱᱚᱨᱚᱝ ᱢᱮᱨᱤᱧ, ᱱᱟᱸᱡᱚᱢ ᱛᱟᱨᱟᱭ ᱾ [*]-ᱥᱟᱛᱮ ᱭᱟᱛᱮ ᱟᱞᱚᱢ ᱠᱚᱭᱚᱜᱽ, ᱟᱹᱛᱩ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱢᱚᱦᱰᱟ, ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱟᱹᱱᱤᱡ ᱥᱩᱥᱩᱠ, ᱮᱠᱷᱮᱱ ᱦᱤᱸᱥᱟᱹ ᱥᱩᱭᱟᱹ ᱯᱷᱟᱸᱰᱟ ᱾ ᱢᱚᱱᱮ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱟᱞᱚᱢ ᱟᱛᱮᱱ, ᱥᱚᱱᱚᱛ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱲᱟᱝ, ᱚᱞ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱝ ᱛᱮ, ᱧᱩᱛᱟᱹᱛ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱹᱫᱤᱢ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱾ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱢᱮᱱᱛᱮ, ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱟᱞᱚᱢ ᱛᱟᱲᱟᱢ ᱮᱠᱞᱟ ᱦᱚᱨ ᱛᱮ, ᱵᱟᱜᱟᱦᱤᱭᱮᱱ ᱡᱮᱛᱮ ᱾ [*] ᱦᱚᱭ ᱡᱤᱣᱤ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱫᱚ ᱞᱮᱜᱮᱡ ᱞᱮᱜᱮᱡ, ᱫᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱩᱯᱟᱹᱞ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱫᱚᱞᱚᱵ, ᱚᱠᱚᱭ ᱴᱩᱣᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱫ, ᱦᱚᱭ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱡᱟᱯᱩᱫ ᱡᱚᱛᱚᱭ ᱵᱟᱰᱟ ᱟᱠᱟᱫ ᱾ [*] ᱠᱷᱮᱨᱣᱟᱲ ᱵᱤᱨᱟᱹᱫᱟᱨᱮ, ᱟᱹᱛᱩ ᱩᱢᱤᱨᱫᱟ ᱨᱮ, ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱫᱟᱨᱮ ᱾ ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱚᱢᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ, ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱟᱠᱟᱱ, ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱯᱟᱹᱴᱤ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ [*] ᱪᱟᱹᱭ ᱪᱟᱢᱯᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ, ᱪᱟᱯᱟᱞ ᱪᱟᱶᱨᱤᱡ ᱪᱟᱜ-ᱮᱢ ᱨᱟᱪᱟᱜ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ ᱾ ᱠᱚᱪᱟ ᱡᱚᱵᱽᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱰᱷᱚᱰᱟ ᱨᱮᱢ ᱧᱩᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱠᱮᱢ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ ᱾ ᱜᱷᱮᱸᱴ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱨᱟᱲᱟᱭ ᱦᱚᱴᱚᱜ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ, ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱜᱟᱢᱪᱟ ᱛᱮ ᱢᱮᱫ ᱫᱟᱜ ᱟᱞᱚᱢ ᱡᱚᱫᱤᱧ ᱾ [*] ᱟᱥᱟᱲ ᱢᱟ ᱥᱟᱱ ᱵᱚᱝᱜᱟ, ᱵᱷᱟᱫᱚᱨ ᱢᱟ ᱡᱷᱤᱴᱤᱠ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ, ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱰᱷᱮᱝᱠᱟ ᱞᱮᱠᱟᱢ ᱩᱸᱜᱩᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ ᱥᱚᱦᱨᱟᱭ ᱟᱜᱷᱟᱬ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱯᱩᱥ ᱢᱟ ᱢᱟᱜᱽ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱠᱟᱠᱲᱟ ᱞᱮᱠᱟᱢ ᱜᱩᱸᱜᱩᱫᱽ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ [*] ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱢᱤᱨᱩ ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱱᱟᱺᱭᱦᱟᱹᱨ, ᱡᱚᱱᱚᱢᱮᱨ ᱡᱩᱜᱽ ᱢᱤᱨᱩ ᱜᱟᱛᱮ ᱟᱯᱟᱫ ᱾ ᱨᱩᱣᱟᱜ ᱦᱟᱹᱥᱩᱜ ᱢᱤᱨᱩ ᱰᱚᱜᱚᱨ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱛᱮ, ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱛᱟᱥᱟᱫ ᱢᱤᱨᱩ ᱚᱢᱚᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱾ [*] ᱠᱩᱞᱦᱤ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱜᱟᱛᱮ ᱞᱟᱝ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱥᱟᱜᱟᱲ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱩᱱᱩᱨ ᱜᱩᱱᱩᱨ ᱾ ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱛᱮᱪᱚ ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮᱪᱚ, ᱵᱤᱸᱫᱤ ᱜᱟᱱᱟᱜ ᱥᱩᱛᱟᱹᱢᱮᱢ ᱛᱚᱯᱟᱜ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱢ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱟᱢ ᱠᱚᱭᱚᱜ ᱛᱮᱜᱮ, ᱦᱮᱸᱥᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱧ ᱯᱟᱞᱚᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱦᱟᱭ ᱨᱮ ᱚᱻᱵᱷᱟ ᱜᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱥᱟᱜ ᱢᱚᱞᱚᱝ ᱛᱤᱧ ᱫᱚ, ᱧᱩᱨᱩᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱧ ᱦᱟᱞᱮ ᱰᱟᱞᱮᱜ ᱾ [*] ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱮᱢ ᱜᱟᱱ ᱞᱮᱱ ᱱᱟ, ᱟᱹᱰᱤᱢ ᱦᱟᱞ ᱵᱟᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱜᱤᱰᱤ ᱪᱮᱞᱟᱝ ᱾ ᱨᱟᱜ ᱦᱚᱢᱚᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱤᱱ ᱫᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱛᱟᱢᱟ, ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱥᱮᱛᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱠᱷᱩᱧᱪᱩᱲᱟᱢᱟ ᱾ [*] ᱟᱢ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱦᱟᱹᱛᱤ ᱪᱮᱟᱱ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱦᱚᱭᱻ ᱛᱟᱞᱟ ᱠᱩᱞᱦᱤ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱚ ᱟᱹᱪᱩᱨᱮᱫ ᱵᱤᱱ ᱾ ᱟᱢ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱦᱟᱹᱛᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ, ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ, ᱦᱚᱭᱻ ᱛᱟᱞᱟ ᱦᱚᱨᱟᱥᱤ ᱢᱟᱱᱟᱭ ᱥᱤᱫᱩᱨᱟᱫ ᱢᱮ ᱾ [*] ᱟᱵᱚ ᱟᱹᱫᱤ ᱵᱟᱹᱥᱤ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱮᱨᱣᱟᱲ ᱡᱟᱹᱛᱤ, ᱞᱟᱥᱟᱬ ᱦᱮᱫ ᱜᱮ ᱛᱟᱵᱚ ᱡᱟᱦᱮᱨ ᱜᱟᱲ ᱫᱚ ᱾ ᱥᱟᱨ ᱛᱮ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ [[ᱥᱟᱨᱱᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱛᱷᱩᱢ ᱛᱮ ᱚᱱᱟ, ᱞᱟᱥᱟᱬ ᱦᱮᱫ ᱜᱮ ᱛᱟᱵᱚ ᱥᱟᱨᱱᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱾ [*] ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱯᱮᱲᱟ ᱧᱮᱯᱮᱞ ᱨᱚᱯᱚᱲ ᱥᱟᱹᱱᱟᱹᱧ, ᱵᱟᱥᱮ ᱢᱟᱺᱭ ᱡᱤᱣᱤ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱪᱤᱠᱟᱹᱧ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱾ ᱟᱢᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱧᱮᱞᱛᱮ, ᱡᱩᱨᱤ ᱡᱚᱝᱜᱮ ᱥᱟᱹᱱᱟᱹᱧ ᱵᱟᱥᱮ ᱢᱟᱺᱭ, ᱡᱤᱣᱤ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱪᱤᱠᱟᱹᱧ ᱞᱟᱹᱟ ᱾ [*] ᱥᱤᱧ ᱵᱤᱨ ᱢᱟᱱ ᱵᱤᱨ, ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ, ᱨᱚᱠᱟ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱲᱟ ᱨᱚᱢᱡᱷᱚᱢ ᱛᱟᱞᱟ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱾ ᱫᱟᱜ ᱪᱚᱝ ᱛᱮᱛᱟᱝ ᱮᱫᱠᱚ ᱫᱟᱠᱟ ᱪᱚᱝ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡᱮᱫ ᱠᱚ, ᱥᱤᱧ ᱵᱤᱨ ᱢᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱨᱚᱠᱟᱠᱚ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱲᱟ, ᱨᱚᱢᱡᱷᱚᱢ ᱛᱟᱞᱟ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱾ [*] ᱪᱟᱹᱛ ᱵᱟᱹᱭᱥᱟᱹᱛ ᱥᱟᱜᱚᱨ ᱨᱩᱴᱷᱤ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱥᱟᱜᱚᱨ, ᱩᱞᱮ ᱡᱷᱟᱨᱱᱟ ᱥᱟᱜᱚᱨ ᱰᱟᱹᱰᱤ ᱠᱩᱧ ᱫᱟᱜ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱢᱟ ᱠᱤᱭᱟ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱟᱨᱮ, ᱫᱟᱜ ᱞᱩᱧ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱯᱤᱪᱷᱤ ᱫᱟᱨᱮᱧ ᱠᱚᱭᱚᱜᱽ ᱾ ᱵᱟᱦᱟ ᱵᱟᱦᱟ ᱥᱟᱹᱱᱟᱹ ᱵᱟᱦᱟ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱜᱮᱭᱟ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱥᱮᱫ ᱱᱤᱧ ᱫᱩᱧ ᱥᱚᱵᱷᱟᱜ ᱾ [*] ᱜᱟᱰᱟ ᱢᱟ ᱵᱟᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱷᱚᱝᱜᱟ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱟᱱᱟ, ᱪᱤᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮᱞᱟᱝ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱾ ᱢᱚᱱᱮ ᱞᱟᱝ ᱰᱷᱚᱝᱜᱟᱭᱟ ᱡᱤᱣᱤ ᱛᱮᱞᱟᱝ ᱡᱚᱠᱷᱟᱭ, ᱜᱟᱰᱟ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱨᱮᱫᱚ ᱯᱮᱲᱟᱜ ᱟᱞᱟᱝ ᱾ [*] ᱨᱟᱲᱚ ᱠᱩᱭᱞᱤ ᱜᱟᱰᱟ ᱤᱴᱟᱹ ᱛᱮ ᱛᱚᱞ ᱯᱚᱞᱚ, ᱵᱩᱰᱤᱨᱮ ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱱᱚᱛᱮ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜ ᱢᱮ ᱾ ᱵᱟᱹᱧ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜᱼᱟ ᱵᱟᱹᱧ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱟᱫᱟ ᱨᱮ ᱟᱢᱫᱚ ᱢᱮᱱᱟᱭ ᱛᱟᱢᱟ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱾ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱫᱚᱢᱟᱺᱭ ᱰᱷᱩᱞᱟᱹ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱵᱟᱺᱫᱤ, ᱵᱩᱰᱤ ᱨᱮ ᱟᱢᱫᱩᱧ ᱟᱞᱟᱭ ᱟᱢᱟ ᱴᱟᱠᱟ ᱵᱟᱠᱚᱥ ᱾ [*] ᱚᱨᱚᱱ ᱵᱚᱱ ᱵᱤᱨ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱥᱤᱢᱟᱹᱞᱯᱟᱲ ᱛᱟᱯᱚᱞ ᱢᱟᱺᱭ ᱫᱷᱟᱥᱱᱟ ᱨᱮ ᱛᱤᱢᱤᱱᱟᱹᱝ ᱫᱩᱠ ᱨᱮᱪᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱢᱮᱱᱟᱢ ᱾ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱢᱟ ᱵᱟᱹᱭᱨᱤ ᱥᱟᱜᱟᱞ ᱥᱟᱜᱟᱞ ᱨᱚᱠᱮᱴ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱪᱚᱱᱴᱟᱞ ᱵᱟᱲᱟᱭ ᱾ ᱦᱚᱨᱦᱚᱸ ᱥᱟᱹᱤᱧ ᱜᱮᱭᱟ ᱵᱤᱨᱦᱚᱸ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱜᱮᱭᱟ ᱛᱟᱹᱜᱤᱭᱤᱧ ᱢᱮ ᱦᱟᱯᱮ ᱟᱢᱤᱡ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱾ [*] ᱠᱚᱭ ᱠᱟᱸᱜᱽᱞᱟ ᱴᱷᱮᱱᱴᱟ ᱱᱟᱦᱮᱞ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ, ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱥᱮᱛᱟ ᱦᱚᱨᱦᱚᱭ ᱜᱟᱱᱚᱜ, ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱫᱟᱫᱟ ᱪᱮᱫ ᱮᱢ ᱜᱟᱱᱚᱜ? ᱠᱚᱭ ᱠᱟᱸᱜᱽᱞᱟ ᱫᱷᱟᱫᱽᱨᱟ ᱦᱟᱴᱟᱜ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ, ᱠᱷᱮᱨᱪᱚ ᱪᱮᱞᱟᱝ ᱵᱚᱨᱥᱮ ᱜᱟᱱᱚᱜ, ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱵᱩᱰᱤ ᱪᱮᱫ ᱮᱢ ᱜᱟᱱᱚᱜ? [*] ᱫᱤᱱ ᱜᱮᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢᱟ ᱴᱮᱱᱟ ᱢᱤᱨᱩ, ᱛᱤᱥ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ ᱵᱩᱜᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱹᱨᱩ, ᱥᱟᱹᱨᱤᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢ ᱠᱟᱱ ᱵᱩᱜᱤ... ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱡᱤᱣᱤ ᱨᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱟᱢ ᱟᱸᱫᱟ ᱜᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱤᱱ ᱜᱮᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢᱟ ᱴᱮᱱᱟ ᱢᱤᱨᱩ, ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱵᱩᱜᱤᱭᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱹᱨᱩ, ᱥᱟᱹᱨᱤᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢ ᱠᱟᱱ ᱵᱩᱜᱤ... ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱡᱤᱣᱤ ᱨᱮ ᱫᱤᱱᱮᱢ ᱟᱸᱫᱟ ᱜᱚᱜᱼᱟ ᱾ [*] "ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ" ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱨᱮ ᱜᱷᱩᱪᱩ ᱫᱚ, ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱨᱮ ᱜᱷᱩᱪᱩ, ᱛᱚᱞ ᱟᱛᱟᱭ ᱵᱟᱨᱟᱦᱤ, ᱥᱟᱜᱟᱲᱟᱛᱟᱭ ᱜᱷᱟᱹᱱᱴᱤ ᱾ [*] " ᱢᱟᱱᱟᱜ ᱢᱟᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱪᱷᱟᱴᱠᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱟᱹᱨᱩᱵ ᱥᱮᱨᱮᱧ " ᱟᱞᱮ ᱫᱚ ᱵᱩᱨᱩ ᱨᱤᱱ ᱠᱚ, ᱟᱞᱮ ᱫᱚᱞᱮ ᱟᱬᱜᱚ ᱟᱠᱟᱱ, ᱟᱞᱮ ᱫᱚ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱫᱚᱞᱮ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱟᱠᱟᱱ, ᱟᱞᱮ ᱫᱚ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱠᱚᱴᱟ ᱠᱟᱞᱮ ᱯᱮ ᱾ [*] ᱞᱩᱜᱩ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ, ᱵᱟᱱᱟ ᱛᱮ ᱠᱷᱟᱰᱮᱭᱟᱭ ᱥᱤᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱜᱩᱰᱩ ᱜᱩᱛᱤᱛᱟᱭ ᱯᱩᱥᱤ ᱠᱟᱹᱲᱢᱤ ᱛᱟᱭ, ᱪᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱫᱟᱠᱟᱭ ᱤᱫᱤ ᱪᱮᱦᱮᱞ ᱪᱮᱯᱮᱞ ᱾ [*] ᱱᱟᱺᱭ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱛᱮ ᱟᱯᱟᱝᱜᱤᱨ ᱦᱚᱲ ᱜᱮᱠᱤᱱ, ᱛᱟᱯᱟᱝ ᱜᱤᱜ ᱠᱟᱱ ᱾ ᱟᱞᱚᱯᱮ ᱛᱚᱞ ᱠᱤᱱᱟ, ᱟᱞᱚᱯᱮ ᱫᱟᱞ ᱠᱤᱱᱟ, ᱟᱹᱠᱤᱱ ᱛᱮᱜᱮ ᱠᱤᱱ ᱟᱯᱟᱥᱩᱞᱚᱜ ᱾ [*] " ᱡᱚᱲ ᱚᱡᱚᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ " ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱜᱟᱸᱰᱚ ᱱᱮᱻᱢᱟᱪᱤ, ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱫᱩᱲᱩᱵ ᱢᱮ ᱾ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱥᱩᱱᱩᱢ ᱱᱮᱻᱥᱟᱥᱟᱝ, ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱚᱡᱚᱜᱽᱢᱮ ᱾ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮ~ᱱᱟᱹᱠᱤᱡ ᱱᱮ~ᱟᱹᱨᱥᱤ. ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮ~ᱧᱮᱚᱜ ᱮ ᱾ (*) ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱛᱟᱦᱮᱱᱮᱢ ᱜᱟᱱ ᱞᱮᱱ ᱱᱟ, ᱟᱹᱰᱤᱢ ᱦᱟᱞ ᱵᱟᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱜᱤᱰᱤ ᱪᱮᱞᱟᱝ ᱾ ᱨᱟᱜ ᱦᱚᱢᱚᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱤᱱᱫᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱛᱟᱢᱟ, ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱥᱮᱛᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱠᱷᱩᱧᱪᱩᱲᱟᱢᱟ ᱾ (*) ᱮ ᱯᱷᱩᱞ ᱢᱚᱥᱚᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱵᱟᱦᱟ ᱡᱚᱢ ᱥᱤᱧ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱠᱚᱭᱚᱜᱽ ᱢᱮᱥᱮ, ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ, ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ, ᱠᱩᱭᱞᱟᱹ ᱫᱷᱩᱶᱟ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱷᱩᱸᱫᱮᱱ ᱾ (*) ᱜᱟᱰᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱡᱟᱰᱟᱧ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱟᱰᱟ ᱢᱟᱥᱮ ᱪᱟᱹᱴᱤᱡ ᱥᱟᱭᱮᱱ ᱾ ᱡᱟᱰᱟ ᱟᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱮᱰᱟᱧ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ, ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱫᱮᱨᱮᱧ ᱦᱚᱛᱟᱭ ᱵᱩᱪᱟᱹᱭᱮᱱ ᱫᱚ ᱾ ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱟᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱰᱟᱧ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ, ᱩᱱᱤ ᱠᱟᱰᱟ ᱦᱟᱭᱨᱮᱭ ᱪᱷᱚᱴᱟᱭᱮᱱ ᱫᱚ ᱾ ᱠᱟᱰᱟ ᱟᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱨᱟᱧ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ ᱩᱱᱤ ᱮᱨᱟ ᱦᱚᱸᱨᱮᱭ ᱵᱤᱱᱚᱨᱵᱚᱭᱮᱱ ᱾ (*) ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱥᱟᱨᱮᱡ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱪᱚᱰᱚᱨ ᱥᱟᱨᱮᱡ ᱯᱟᱣᱨᱟᱹ ᱧᱩᱧᱩ ᱥᱟᱱᱟ ᱢᱚᱱᱮ ᱞᱚᱻᱲᱚᱫ ᱞᱚᱻᱲᱚᱫ ᱾ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱛᱤᱧ ᱵᱩᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱟᱣᱨᱟᱹ ᱛᱤᱧ ᱛᱚᱣᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱ, ᱦᱚᱭ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱡᱤᱣᱤ ᱞᱮᱸᱻᱜᱮᱫ ᱞᱮᱸᱻᱜᱮᱫ ᱾ [*] ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ, ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ, ᱨᱚᱲ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱛᱮ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱩᱞᱩᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱭ ᱛᱚᱯᱚᱞᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱛᱚᱯᱚᱞ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ [*] ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱨᱚᱲ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱛᱤᱛᱚᱞ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱟᱲᱟᱝ ᱨᱟᱲᱟᱝ ᱾ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱨᱚᱲ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱟᱜᱟᱫ ᱨᱟᱜᱟᱫ ᱾ =ᱪᱤᱨᱜᱟᱹᱞ ᱫᱚᱝ= [᱿] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱦᱟᱞᱮ ᱰᱟᱞᱮ ᱤᱧ ᱦᱚᱸ ᱦᱟᱞᱮ ᱰᱟᱞᱮ, ᱵᱮᱲᱟ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱨᱮᱜᱮ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱪᱟᱜ ᱮᱢ ᱦᱟᱹᱥᱩᱨ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱧᱩᱛ ᱠᱟᱲᱟᱝ ᱠᱟᱲᱟᱝ ᱪᱮᱬᱮ ᱠᱚ ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱝ, ᱤᱧ ᱢᱟᱹᱧ ᱮᱵᱷᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱤᱨᱮᱢ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱟᱢ ᱫᱚ ᱾ [᱿] ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱛᱟᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱨᱚᱲᱞᱟᱸᱫᱽ ᱛᱮ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱵᱩᱜᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱡᱤᱣᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱵᱤᱦᱩᱨᱚᱜ ᱾ ==ᱜᱚᱱ ᱯᱚᱱ ᱮᱯᱮᱢ== [*] ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱛᱮ ᱨᱟᱹᱥᱤ ᱟᱹᱛᱩ, ᱴᱟᱢᱟᱠᱤᱧ ᱜᱚᱜ ᱟᱱᱟ, ᱯᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱩᱥᱤᱠᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱾ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱛᱟᱦᱟᱜ ᱛᱟᱦᱟᱜ, ᱞᱩᱦᱩᱠ ᱞᱮᱣᱮᱨ ᱠᱚᱫᱚᱨ, ᱧᱩᱻᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱟᱛᱮ... ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱯᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱛᱤᱧ ᱜᱚᱜ ᱫᱚᱦᱲᱟᱭ ᱾ [*] ᱛᱚᱠᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱤᱢᱤᱞ ᱛᱮ, ᱫᱟᱠᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱫᱟᱜ ᱡᱚᱨᱚᱭᱮᱱᱟ, ᱥᱟᱛᱮ ᱫᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱛᱤᱨᱤ ᱞᱤᱸᱜᱤᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱫᱟᱠᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱫᱟᱜ ᱛᱤᱨᱤ ᱪᱟᱹᱝᱜᱽᱨᱤ ᱨᱮ ᱟᱛᱟᱝ ᱢᱮ, ᱥᱟᱛᱮ ᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱛᱤᱨᱤ ᱱᱟᱞᱟᱦᱟᱜ ᱢᱮ ᱾ [*] ᱦᱚᱭ ᱢᱟ ᱜᱩᱨᱞᱟᱹ ᱜᱩᱨᱞᱤ, ᱥᱟᱹᱲᱤᱢ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱫᱚᱞᱚᱵ, ᱥᱟᱛᱮ ᱥᱟᱹᱲᱤᱢ ᱡᱩᱨᱤ ᱠᱚᱭᱚᱜᱟᱜ-ᱢᱮ ᱾ ᱠᱩᱰᱟᱹᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱨᱥᱮ ᱢᱮᱞᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱲᱮ, ᱫᱟᱯᱟᱞ ᱠᱟᱜ ᱢᱮ ᱡᱩᱨᱤ ᱡᱷᱟᱴᱟᱥᱟᱜ ᱫᱚ, ᱦᱟᱹᱨ ᱠᱟᱜ ᱢᱮ ᱡᱩᱨᱤ ᱚᱴᱟᱝ ᱚᱜ ᱫᱚ ᱾ [*] ᱢᱟᱺᱭ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱵᱚᱭᱞᱟ ᱯᱮᱴᱷᱟᱬ, ᱨᱟᱪᱟ ᱨᱮ ᱛᱚᱞᱮ ᱢᱮ ... ᱥᱟᱛᱮ ᱥᱟᱹᱲᱤᱢ ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱨᱟᱲ ᱥᱟᱨᱟᱲ ᱾ ᱢᱟᱺᱭ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱟᱺᱰᱭᱟᱹ ᱩᱨᱤᱡ, ᱦᱩᱯᱩ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱛᱚᱞᱮ ᱯᱮ, ᱦᱩᱯᱩ ᱫᱟᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱾ == ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ == [*] ᱚᱛ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱜᱟᱥ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱩᱠ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱾ ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱯᱤᱛᱚᱞ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱩᱠᱷ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱾ [*] ᱛᱩᱯᱩ ᱱᱟᱺᱭ ᱛᱮᱞ ᱠᱩᱯᱤ ᱜᱟᱹᱭᱟ ᱜᱷᱟᱴᱨᱮ, ᱥᱟᱨᱟ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱦᱚᱸ ᱭᱳ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱮᱱ ᱫᱚ ᱾ ᱯᱤᱲᱤ ᱯᱤᱴᱟᱹᱨᱤᱨᱮ ᱫᱩᱞ ᱵᱟᱹᱡᱩ ᱞᱩᱢᱟᱹᱝ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ, ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱧᱮᱞ ᱛᱮᱭᱳᱧ ᱨᱚᱫᱚᱜ ᱱᱟᱺᱠᱤᱡᱚᱜ, ᱭᱳᱧ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱵᱟᱸᱫᱮᱜ ᱾ [*] ᱢᱟᱭᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩᱧ ᱚᱣᱟᱨ ᱞᱮᱫ ᱢᱮ, ᱵᱟᱹᱵᱩᱧ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱞᱮᱫ ᱢᱮ, ᱟᱛᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱨᱮᱜᱤᱧ ᱟᱛᱟᱝ ᱞᱮᱫ ᱢᱮ ᱾ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱫᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩᱢ ᱟᱹᱨᱩᱵ ᱭᱤᱧ ᱫᱚ, ᱵᱟᱹᱵᱩᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱭᱤᱧ ᱫᱚ, ᱱᱟᱺᱭ ᱫᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩᱢ ᱵᱚᱦᱮᱞᱤᱧ ᱫᱚ ᱾ [*] ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱻᱦᱟᱸ ᱨᱮᱻᱛᱟ ᱱᱟᱻᱱᱟ ᱡᱮ, ᱛᱟᱻᱦᱟ ᱨᱮᱻᱛᱟ ᱱᱟᱻᱱᱟ ᱡᱮ ᱦᱚ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚ ᱠᱚᱧᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚ, ᱱᱟᱹᱯᱤᱛ ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱹᱨᱤ ᱠᱤᱱ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱚ, ᱮᱻᱵᱟᱻᱵᱟ ᱢᱟᱸᱯᱟᱧᱡᱤ ᱠᱚ ᱪᱮᱫ ᱪᱮᱫ ᱠᱤᱱ ᱠᱚᱻᱠᱚᱭ ᱠᱟᱻᱱᱟ ᱪᱮᱫ ᱪᱮᱫ ᱠᱤᱱ ᱤᱫᱤ ᱛᱟᱻᱨᱟᱻᱭᱟ ᱾ ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱛᱤᱠᱤ ᱪᱟᱣᱞᱮ, ᱢᱤᱻᱫ ᱠᱟᱻᱴᱷᱟ ᱢᱤᱻᱫ ᱠᱚᱻᱧᱪᱟ, ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱟᱱᱟ ᱠᱟᱣᱰᱤ, ᱥᱚᱱᱟ ᱨᱩᱯᱟ ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱡᱟᱜ ᱠᱚᱜ, ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱢᱮᱨᱚᱢ ᱢᱚᱪᱚᱝ ᱡᱟᱸᱦᱟᱸ ᱢᱚᱪᱚᱝ ᱠᱷᱚᱸᱰᱮ ᱟᱹᱛᱤ ᱠᱟᱜ, ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱥᱟᱜᱟᱫ ᱦᱟᱺᱰᱤ, ᱧᱩᱻ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱞᱚ ᱯᱟᱹᱜᱴᱤ ᱢᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == ᱥᱟᱨᱱᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱝ ᱮᱱᱮᱡ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱠᱚᱨᱮᱠᱷᱚᱱ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱾ == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱜᱽᱪᱟᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱞᱮᱫᱚᱝ,ᱪᱷᱟᱴᱤᱭᱟᱹᱨ ᱫᱚᱝ, ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ,ᱫᱟᱺᱭᱦᱟᱺ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ,ᱯᱷᱩᱞᱩᱜ ᱫᱚᱝ,ᱱᱟᱹᱭᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱫᱚᱝ,ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱫᱚᱝ ᱟᱨ ᱡᱚᱢ ᱥᱤᱢ ᱫᱚᱝ ᱠᱚᱨᱮᱠᱷᱚᱱ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱠᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ 63o6vf3tbofnoiu5rpusqcia5m7mm7e 192013 192012 2026-05-18T04:00:33Z ~2026-29797-69 11068 /* ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ */ 192013 wikitext text/x-wiki '''ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ''' ᱫᱚ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧᱟ ᱾ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ ᱥᱤᱯᱤᱵᱤᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ ᱵᱷᱚᱲᱚᱠ ᱵᱷᱚᱲᱚᱠᱟᱜ ᱦᱚᱸᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧᱟ ᱾ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱞᱮ ᱫᱚᱝ, ᱪᱷᱟᱹᱴᱭᱟᱹᱨ ᱫᱚᱝ, ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱧᱮᱞ ᱫᱚᱝ, ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ, ᱡᱚᱢ ᱯᱟᱹᱦᱬᱟᱹ ᱫᱚᱝ, ᱯᱷᱩᱞᱩᱜ ᱫᱚᱝ, ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱫᱚᱝ, ᱡᱚᱢ ᱥᱤᱧ ᱫᱚᱝ, ᱦᱮᱲᱦᱮᱫ ᱫᱚᱝ, ᱮᱢᱟᱱ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ == ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ== [[File:Iń ren pea go̠go̠.webm|thumb|ᱰᱩᱢᱱᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ]] ᱱᱤᱧ ᱨᱮᱹᱱ ᱜᱚᱜᱚ ᱫᱚ<br/> ᱱᱤᱧ ᱨᱮᱹᱱ ᱜᱚᱜᱚ ᱫᱚ<br/> ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱚᱜᱚ ᱫᱚ<br/> ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱚᱜᱚ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱟᱹᱱᱟᱹᱧ<br/> ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱫᱚᱭ ᱦᱮᱣ ᱞᱤᱫᱤᱧ<br/> ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱫᱚᱭ ᱦᱚᱵᱚᱨ ᱞᱤᱫᱤᱧ<br/> ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱫᱚ ᱢᱟᱭᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱᱮ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱞᱤᱫᱤᱧ<br/> == ᱵᱟᱞᱮ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ == {{Quote|text=ᱢᱟᱺᱭᱮᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱚᱯᱷᱮᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱵᱟᱹᱵᱩᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<br/> ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱫᱟᱨᱮ ᱱᱟᱺᱬᱤ ᱥᱟᱜᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱫᱟᱜ ᱮ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱨ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱯᱩᱨ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱢᱮᱱᱟᱠᱚ<br/> ᱪᱮᱫ ᱯᱩᱨ ᱠᱚ ᱯᱷᱩᱞ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢᱟᱠᱚ,<br/> ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱯᱩᱨ ᱦᱚᱲᱮᱡ ᱯᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ<br/> ᱯᱩᱨᱩᱫᱷᱩᱞ ᱯᱩᱨ ᱯᱷᱩᱞ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢᱟᱠᱚ ᱾<br/> ᱛᱚᱠᱟᱨᱮᱢ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱡᱚᱞᱢᱚ,<br/> ᱥᱟᱜᱮᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱯᱚᱦᱟᱞ ᱦᱚᱲᱢᱚ,<br/> ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱛᱤ ᱡᱟᱝᱜᱟ ᱠᱮᱴᱮᱡ <br/> ᱛᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ<br/> ᱟᱞᱚᱢ ᱰᱷᱤᱞᱟᱹᱣ ᱠᱤᱱᱟ ᱛᱳᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾<br/> ᱯᱩᱨ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ <br/> ᱰᱟᱸᱰᱟ ᱦᱟᱹᱥᱩ ᱠᱤᱫᱤᱧ<br/> ᱞᱟᱹᱭᱟᱧ ᱢᱮ ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱰᱟᱹᱨ <br/> ᱪᱮᱫ ᱪᱮᱫ ᱠᱚ ᱨᱟᱱ ᱾<br/> ᱧᱩᱻ ᱨᱟᱱ ᱫᱚ ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱰᱟᱹᱨ<br/> ᱠᱚᱻᱨᱚᱻ ᱵᱩᱻᱨᱤ ᱡᱚ<br/> ᱛᱟᱯᱟᱜ ᱨᱟᱱᱟᱱ ᱫᱚ ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱰᱟᱹᱨ<br/> ᱯᱮᱸᱰᱮ ᱵᱩᱸᱰᱩ ᱾<br/> ᱚᱛ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, <br/> ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱜᱟᱥ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱫᱩᱠ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱾<br/> ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱯᱤᱛᱚᱞ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱫᱩᱠ ᱦᱚᱸᱡᱟᱱᱟᱢ ᱾<br/> ᱛᱚᱠᱟᱨᱮᱢ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱡᱚᱞᱢᱚ,<br/> ᱥᱟᱜᱮᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱯᱚᱦᱟᱞ ᱦᱚᱲᱢᱚ,<br/> ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱛᱤ ᱡᱟᱝᱜᱟ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ,<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ,<br/> ᱟᱞᱚᱢ ᱰᱷᱤᱞᱟᱣ ᱠᱤᱱᱟ ᱛᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾}} ==ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱪᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚᱝ== [*] ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱦᱟ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱛᱟᱦᱟ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱳ ᱾ ᱦᱚᱭ ᱢᱟᱱᱛᱟᱱ, ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱯᱮᱲᱟ ᱠᱚ, ᱫᱮᱥᱮ ᱦᱚᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱨᱟᱹᱭᱞᱟᱹ ᱜᱮᱭᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ? ᱮᱨᱮ ᱮᱨᱠᱚ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ? ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱛᱟᱦᱟ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱳ ᱾ ᱦᱚᱭ ᱢᱟᱱᱛᱟᱱ, ᱟᱛᱟᱝ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱯᱮᱲᱟ ᱠᱚ, ᱦᱚᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱨᱟᱹᱭᱞᱟᱹ ᱜᱮᱭᱟ ᱮᱨᱮ ᱮᱨᱠᱚ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱦᱟᱱᱛᱟᱲ ᱜᱮ ᱾ [*] ᱦᱮᱸᱫᱟ ᱦᱚ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱᱯᱮᱲᱟ ᱪᱤᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱮᱯᱮ ᱯᱷᱩᱻᱞᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱹᱫᱚ ᱥᱟᱹᱠᱷᱤ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮ ᱥᱚᱨᱮᱱ ᱠᱚ ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱛᱮ ᱞᱮ ᱯᱷᱩᱻᱞᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ [*] ᱦᱮᱸᱫᱟ ᱦᱚ ᱯᱷᱩᱞ ᱯᱮᱲᱟ, ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱯᱮ ᱦᱟᱹᱨᱟᱫᱚ ᱵᱟᱯᱮ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱾ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱯᱮ ᱧᱩᱭᱟ ᱫᱚ ᱥᱚᱭᱚᱲ ᱜᱚᱫ ᱯᱚᱫᱚᱲ ᱜᱚᱫ, ᱵᱟᱹᱴᱤ ᱯᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱫᱚ ᱴᱷᱤᱲᱤᱧ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱾ [*] ᱠᱤᱥᱠᱩ ᱨᱟᱯᱟᱡᱽ ᱥᱟᱶ ᱢᱟᱹᱨᱰᱤ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱥᱟᱹᱜᱟᱭ ᱥᱩᱞᱩᱠ ᱵᱟᱝ ᱯᱮᱲᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟᱠ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱵᱮᱥᱨᱟ ᱵᱟᱭᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱴᱩᱰᱩ ᱨᱩᱥᱤᱠᱟ, ᱮᱲᱮ ᱮᱯᱲᱮ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱯᱮᱲᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟᱠ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ [*] ᱞᱚᱞᱚ ᱫᱚ ᱚᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱛᱮᱛᱟᱝ ᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱚᱴᱚᱡ ᱢᱚᱴᱚᱡ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱠᱩᱫᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱩᱢᱩᱞ ᱵᱩᱴᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱷᱩᱞ ᱫᱟᱜ ᱞᱟᱝ ᱧᱩᱭᱟᱸ ᱾ == ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ == [*]ᱨᱟᱪᱟ ᱨᱮ ᱡᱚᱵᱽᱨᱟ ᱜᱚᱲᱟ ᱨᱮ ᱜᱩᱨᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱢᱟᱹᱭ ᱫᱚ ᱭᱚᱭ ᱛᱚᱠᱟᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱢᱟᱹᱭ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱢᱟᱹᱭ ᱟᱞᱚᱯᱮ ᱦᱚᱦᱚᱭᱟ ᱦᱚᱞᱟ ᱥᱤᱸᱜᱟᱹᱲ ᱨᱮ ᱞᱮ ᱵᱤᱫᱟᱹᱭ ᱠᱮᱫᱮ ᱾ [*] ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱪᱮᱫ-ᱮᱢ ᱠᱤᱢᱤᱱ ᱡᱚᱝ ᱟ , ᱜᱩᱰᱟᱹᱠᱷᱩᱲ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱛᱮᱜᱮᱭ ᱠᱟᱸᱜᱟᱲ ᱢᱮᱸᱭᱟ ᱾ ᱵᱷᱤ~ᱛᱮ ᱯᱚᱛᱟᱣ ᱟᱢᱟ ᱥᱤᱨᱟᱭ ᱞᱟᱰᱮ ᱞᱟᱰᱮ , ᱨᱟᱪᱟᱭ ᱜᱩᱨᱤᱡ ᱟᱢᱟ ᱦᱟᱸᱰᱮ ᱱᱷᱟᱸᱰᱮ ᱾ [*] ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱩᱲᱤ ᱪᱮᱫᱮᱢ ᱠᱤᱢᱤᱱ ᱡᱚᱝ ᱟ , ᱢᱳᱵᱟᱭᱤᱞ ᱪᱟᱨᱚᱡᱽ ᱛᱮᱜᱮᱭ ᱠᱟᱸᱜᱟᱲ ᱢᱮᱭᱟᱸ ᱾ ᱟᱞᱚᱢ ᱠᱷᱚᱡᱮᱭᱟ ᱫᱟᱠᱟ ᱩᱛᱩ ᱞᱚᱞᱚ ᱞᱚᱞᱚ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱵ ᱥᱮᱯᱮᱧ ᱦᱟᱞᱳ ᱦᱟᱞᱳ ᱾ [*] ᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟᱢ ᱟᱢᱫᱚ ᱵᱤᱭᱮ ᱮᱢᱮ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱡᱟᱣ ᱡᱚᱢ ᱢᱮ ᱾ ᱞᱟᱹᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟᱢ ᱟᱢ ᱫᱚ ᱵᱤᱠᱚᱢ ᱮᱢᱠᱚᱢ ᱵᱩᱪᱟᱹ ᱰᱟᱝᱜᱽᱨᱟᱢ ᱡᱚᱲᱟᱭ ᱢᱚᱨ ᱫᱟᱢᱠᱚᱢ ᱾ ᱦᱚᱲ ᱴᱷᱮᱱ ᱞᱟᱹᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟᱢ ᱵᱤᱭᱮᱥᱤ ᱮᱢᱮᱥᱤ ᱵᱟᱹᱭᱦᱟᱲ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱷᱩᱴᱩᱨᱮᱢ ᱥᱤ ᱾ [*] ᱵᱤᱨ ᱵᱩᱨᱩ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ, ᱠᱩᱞ ᱵᱟᱱᱟ ᱮᱨᱮᱲ ᱠᱟᱛᱮ, ᱤᱧ ᱢᱟᱹᱧ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱚᱢ ᱡᱷᱚᱢ, ᱵᱟᱥᱮᱢ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱤᱧ ᱠᱟᱱ ᱡᱷᱚᱢ ᱡᱷᱚᱢ, ᱴᱟᱹᱴᱤ ᱥᱤᱞᱯᱤᱧ ᱢᱟᱥᱮ ᱡᱷᱤᱡᱽ ᱢᱮ, ᱡᱷᱚᱢᱚᱨ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱫᱟᱜ ᱛᱤᱧ ᱞᱚᱦᱚᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱾ ᱫᱩᱥᱮ ᱥᱩᱞᱛᱟᱹ ᱵᱟᱹᱛᱤ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱢᱮ, ᱯᱟᱞᱟᱠ ᱯᱟᱨᱠᱚᱢ ᱢᱟᱥᱮ ᱵᱤᱞ ᱢᱮ ᱯᱟᱞᱟᱠ ᱯᱟᱨᱠᱚᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱵᱩᱰᱤ ᱨᱮ, ᱦᱟᱸᱵᱩᱫ ᱤᱧ ᱢᱮ ᱢᱟᱥᱮ ᱜᱩᱸᱜᱩᱫ ᱤᱧ ᱢᱮ ᱾ [*] ᱛᱨᱤᱭᱟᱣ ᱚᱨᱚᱝ ᱨᱮᱢᱟ ᱢᱚᱱᱮ ᱪᱟᱢᱟᱞ ᱪᱩᱢᱩᱞ , ᱵᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚᱴᱟᱵ ᱨᱮᱢᱟ ᱢᱮᱫ ᱫᱟᱜ ᱡᱚᱨᱚᱜ ᱾ ᱚᱲᱟᱜ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱠᱟᱸᱫᱷᱟ , ᱮ ᱦᱤᱞᱤ ᱢᱟᱥᱮᱱᱟ , ᱟᱹᱡᱟᱣᱲᱤᱢᱮ ᱫᱮᱥᱤᱧ ᱟᱛᱮᱱ ᱟᱹᱜᱩᱭ ᱾ [*] ᱚᱨᱚᱱ ᱵᱚᱨᱱ ᱵᱤᱨ ᱢᱟ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱤᱧ ᱢᱟ ᱜᱟᱹᱭᱤᱢ ᱜᱩᱯᱤ, ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱩᱨᱤ ᱟᱢ ᱢᱟ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢᱮᱢ ᱦᱮᱡᱽ ᱾ ᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱤᱧ ᱨᱮ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ, ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱩᱨᱤ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ ᱵᱟᱦᱟ ᱛᱮᱫᱚ ᱪᱟᱯᱟᱫ ᱤᱧ ᱢᱮ ᱾ [*]-ᱪᱤᱠᱟᱹᱛᱮ ᱠᱩᱸᱭᱰᱤ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱟᱱᱟ, ᱪᱤᱠᱟᱹᱛᱮ ᱢᱟᱛᱠᱚᱢ ᱨᱟᱥᱟ ᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱤᱣᱤᱨᱮ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱟᱱᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤᱨᱮ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱢᱟᱰᱮᱨᱮᱱᱟ ᱾ [*]-ᱵᱤᱨ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱚᱨᱮ ᱛᱤᱨᱤᱞ ᱛᱟᱨᱚᱵ ᱫᱟᱨᱮ, ᱛᱤᱨᱮ ᱵᱚᱸᱠᱮᱢ ᱪᱷᱟᱰᱟᱣ ᱛᱚᱵᱮᱢ ᱡᱚᱢᱟ ᱾ ᱵᱤᱞᱟᱹᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱚᱨᱮ ᱠᱤᱛᱟᱹ ᱠᱷᱤᱡᱩᱨ ᱫᱟᱨᱮ, ᱡᱷᱟᱲᱚᱭ ᱟᱠᱟᱫ ᱥᱮᱨᱮᱢ ᱞᱟᱲᱚᱭ ᱟᱠᱟᱫ ᱾ [*]ᱡᱟᱹᱯᱤᱫ ᱥᱟᱲᱟ ᱥᱟᱹᱛᱤᱧ, ᱠᱩᱠᱢᱩ ᱛᱤᱧ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱟᱺᱭᱨᱮ, ᱵᱟᱦᱟ ᱰᱤᱞᱣᱟᱝ, ᱨᱮᱞᱟᱝ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚᱭ ᱦᱚᱭ ᱠᱮᱫ, ᱠᱚᱧᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚᱭ ᱫᱟᱜ ᱠᱮᱫ, ᱢᱟᱺᱭᱨᱮ, ᱵᱟᱦᱟ ᱰᱤᱞᱣᱟᱝ, ᱞᱚᱠᱟᱜ ᱞᱤᱠᱤᱫ ᱞᱤᱠᱤᱫ ᱾ [*] ᱨᱟᱹᱥᱤ ᱟᱹᱛᱩ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱨᱮ, ᱢᱟᱞᱟ ᱢᱩᱫᱟᱹᱢ ᱞᱟᱝ ᱨᱚᱯᱚᱲ ᱞᱮᱱᱟ, ᱩᱠᱩᱨᱤᱡ ᱛᱟᱢ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱜᱟᱛᱮ, ᱢᱟᱞᱟ ᱢᱩᱫᱟᱹᱢ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱤᱥᱨᱤᱧ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱥᱮᱱᱚᱜ, ᱟᱯᱮ ᱪᱷᱟᱴᱠᱟᱧ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱜᱚᱫᱟ, ᱩᱠᱩᱨᱤᱡ ᱛᱟᱢ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱫᱟᱛᱮ, ᱢᱟᱞᱟ ᱢᱩᱫᱟᱹᱢ ᱾ [*] ᱪᱟᱹᱭ ᱪᱟᱢᱯᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ, ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ, ᱪᱟᱯᱟᱞ ᱪᱟᱶᱨᱤᱡ ᱪᱟᱜ-ᱮᱢ, ᱨᱟᱪᱟᱜ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ ᱾ ᱨᱟᱪᱟ ᱡᱚᱵᱽᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟ, ᱰᱷᱚᱰᱟᱨᱮᱢ ᱧᱩᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱠᱮᱢ, ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ, ᱢᱟᱥᱮ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱠᱮᱢ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ ᱾ ᱜᱷᱮᱸᱴ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱨᱟᱲᱟᱭ, ᱦᱚᱴᱚᱜ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ, ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱜᱟᱢᱪᱟ ᱛᱮ ᱢᱮᱫᱫᱟᱜ ᱟᱞᱚᱢ ᱡᱚᱫᱤᱧ ᱾ [*] ᱤᱧ ᱢᱟ ᱟᱹᱴᱩ ᱯᱟᱹᱴᱩ ᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ ᱚᱞᱚᱜ, ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱦᱚᱲᱢᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱧᱮᱞᱚᱫ ᱾ ᱪᱮᱬᱮ ᱪᱤᱯᱨᱩ ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱚᱞᱚᱜ ᱥᱟᱱᱟᱭᱮᱫ ᱠᱚ, ᱤᱠᱷᱟᱱ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱫᱚ ᱵᱚ ᱢᱟᱱᱟ ᱭᱮᱫ ᱠᱚ ᱾ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱢᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱯᱩᱯᱩᱞᱩᱜ, ᱟᱢ ᱢᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱞᱩᱜ ᱵᱟᱹᱞᱩᱜ ᱾ [*] ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱜᱮᱵᱚ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱜᱮᱵᱚ ᱩᱡᱟᱹᱲᱟ ᱦᱚᱭ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲᱟ ᱡᱤᱭᱟᱹᱱᱤ ᱵᱚ ᱩᱡᱟᱹᱲ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ [*] ᱤᱧ ᱢᱟᱹᱧ ᱫᱮᱡᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱨᱟᱹᱦᱤ ᱪᱟᱣᱰᱟᱹᱞ ᱪᱮᱛᱟᱱ, ᱟᱢ ᱢᱟ ᱠᱟᱰᱟᱢ ᱜᱩᱯᱤ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱥᱚᱠᱲᱟ ᱾ ᱯᱤᱛᱚᱞ ᱛᱨᱤᱭᱟᱹᱣ, ᱢᱟᱫ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱢᱩᱨᱟᱹᱞᱤ, ᱢᱟᱥᱮ ᱱᱚᱨᱚᱝ ᱢᱮᱨᱤᱧ, ᱱᱟᱸᱡᱚᱢ ᱛᱟᱨᱟᱭ ᱾ [*]-ᱥᱟᱛᱮ ᱭᱟᱛᱮ ᱟᱞᱚᱢ ᱠᱚᱭᱚᱜᱽ, ᱟᱹᱛᱩ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱢᱚᱦᱰᱟ, ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱟᱹᱱᱤᱡ ᱥᱩᱥᱩᱠ, ᱮᱠᱷᱮᱱ ᱦᱤᱸᱥᱟᱹ ᱥᱩᱭᱟᱹ ᱯᱷᱟᱸᱰᱟ ᱾ ᱢᱚᱱᱮ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱟᱞᱚᱢ ᱟᱛᱮᱱ, ᱥᱚᱱᱚᱛ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱲᱟᱝ, ᱚᱞ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱝ ᱛᱮ, ᱧᱩᱛᱟᱹᱛ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱹᱫᱤᱢ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱾ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱢᱮᱱᱛᱮ, ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱟᱞᱚᱢ ᱛᱟᱲᱟᱢ ᱮᱠᱞᱟ ᱦᱚᱨ ᱛᱮ, ᱵᱟᱜᱟᱦᱤᱭᱮᱱ ᱡᱮᱛᱮ ᱾ [*] ᱦᱚᱭ ᱡᱤᱣᱤ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱫᱚ ᱞᱮᱜᱮᱡ ᱞᱮᱜᱮᱡ, ᱫᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱩᱯᱟᱹᱞ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱫᱚᱞᱚᱵ, ᱚᱠᱚᱭ ᱴᱩᱣᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱫ, ᱦᱚᱭ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱡᱟᱯᱩᱫ ᱡᱚᱛᱚᱭ ᱵᱟᱰᱟ ᱟᱠᱟᱫ ᱾ [*] ᱠᱷᱮᱨᱣᱟᱲ ᱵᱤᱨᱟᱹᱫᱟᱨᱮ, ᱟᱹᱛᱩ ᱩᱢᱤᱨᱫᱟ ᱨᱮ, ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱫᱟᱨᱮ ᱾ ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱚᱢᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ, ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱟᱠᱟᱱ, ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱯᱟᱹᱴᱤ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ [*] ᱪᱟᱹᱭ ᱪᱟᱢᱯᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ, ᱪᱟᱯᱟᱞ ᱪᱟᱶᱨᱤᱡ ᱪᱟᱜ-ᱮᱢ ᱨᱟᱪᱟᱜ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ ᱾ ᱠᱚᱪᱟ ᱡᱚᱵᱽᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱰᱷᱚᱰᱟ ᱨᱮᱢ ᱧᱩᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱠᱮᱢ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ ᱾ ᱜᱷᱮᱸᱴ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱨᱟᱲᱟᱭ ᱦᱚᱴᱚᱜ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ, ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱜᱟᱢᱪᱟ ᱛᱮ ᱢᱮᱫ ᱫᱟᱜ ᱟᱞᱚᱢ ᱡᱚᱫᱤᱧ ᱾ [*] ᱟᱥᱟᱲ ᱢᱟ ᱥᱟᱱ ᱵᱚᱝᱜᱟ, ᱵᱷᱟᱫᱚᱨ ᱢᱟ ᱡᱷᱤᱴᱤᱠ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ, ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱰᱷᱮᱝᱠᱟ ᱞᱮᱠᱟᱢ ᱩᱸᱜᱩᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ ᱥᱚᱦᱨᱟᱭ ᱟᱜᱷᱟᱬ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱯᱩᱥ ᱢᱟ ᱢᱟᱜᱽ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱠᱟᱠᱲᱟ ᱞᱮᱠᱟᱢ ᱜᱩᱸᱜᱩᱫᱽ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ [*] ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱢᱤᱨᱩ ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱱᱟᱺᱭᱦᱟᱹᱨ, ᱡᱚᱱᱚᱢᱮᱨ ᱡᱩᱜᱽ ᱢᱤᱨᱩ ᱜᱟᱛᱮ ᱟᱯᱟᱫ ᱾ ᱨᱩᱣᱟᱜ ᱦᱟᱹᱥᱩᱜ ᱢᱤᱨᱩ ᱰᱚᱜᱚᱨ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱛᱮ, ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱛᱟᱥᱟᱫ ᱢᱤᱨᱩ ᱚᱢᱚᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱾ [*] ᱠᱩᱞᱦᱤ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱜᱟᱛᱮ ᱞᱟᱝ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱥᱟᱜᱟᱲ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱩᱱᱩᱨ ᱜᱩᱱᱩᱨ ᱾ ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱛᱮᱪᱚ ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮᱪᱚ, ᱵᱤᱸᱫᱤ ᱜᱟᱱᱟᱜ ᱥᱩᱛᱟᱹᱢᱮᱢ ᱛᱚᱯᱟᱜ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱢ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱟᱢ ᱠᱚᱭᱚᱜ ᱛᱮᱜᱮ, ᱦᱮᱸᱥᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱧ ᱯᱟᱞᱚᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱦᱟᱭ ᱨᱮ ᱚᱻᱵᱷᱟ ᱜᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱥᱟᱜ ᱢᱚᱞᱚᱝ ᱛᱤᱧ ᱫᱚ, ᱧᱩᱨᱩᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱧ ᱦᱟᱞᱮ ᱰᱟᱞᱮᱜ ᱾ [*] ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱮᱢ ᱜᱟᱱ ᱞᱮᱱ ᱱᱟ, ᱟᱹᱰᱤᱢ ᱦᱟᱞ ᱵᱟᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱜᱤᱰᱤ ᱪᱮᱞᱟᱝ ᱾ ᱨᱟᱜ ᱦᱚᱢᱚᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱤᱱ ᱫᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱛᱟᱢᱟ, ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱥᱮᱛᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱠᱷᱩᱧᱪᱩᱲᱟᱢᱟ ᱾ [*] ᱟᱢ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱦᱟᱹᱛᱤ ᱪᱮᱟᱱ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱦᱚᱭᱻ ᱛᱟᱞᱟ ᱠᱩᱞᱦᱤ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱚ ᱟᱹᱪᱩᱨᱮᱫ ᱵᱤᱱ ᱾ ᱟᱢ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱦᱟᱹᱛᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ, ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ, ᱦᱚᱭᱻ ᱛᱟᱞᱟ ᱦᱚᱨᱟᱥᱤ ᱢᱟᱱᱟᱭ ᱥᱤᱫᱩᱨᱟᱫ ᱢᱮ ᱾ [*] ᱟᱵᱚ ᱟᱹᱫᱤ ᱵᱟᱹᱥᱤ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱮᱨᱣᱟᱲ ᱡᱟᱹᱛᱤ, ᱞᱟᱥᱟᱬ ᱦᱮᱫ ᱜᱮ ᱛᱟᱵᱚ ᱡᱟᱦᱮᱨ ᱜᱟᱲ ᱫᱚ ᱾ ᱥᱟᱨ ᱛᱮ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ [[ᱥᱟᱨᱱᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱛᱷᱩᱢ ᱛᱮ ᱚᱱᱟ, ᱞᱟᱥᱟᱬ ᱦᱮᱫ ᱜᱮ ᱛᱟᱵᱚ ᱥᱟᱨᱱᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱾ [*] ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱯᱮᱲᱟ ᱧᱮᱯᱮᱞ ᱨᱚᱯᱚᱲ ᱥᱟᱹᱱᱟᱹᱧ, ᱵᱟᱥᱮ ᱢᱟᱺᱭ ᱡᱤᱣᱤ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱪᱤᱠᱟᱹᱧ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱾ ᱟᱢᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱧᱮᱞᱛᱮ, ᱡᱩᱨᱤ ᱡᱚᱝᱜᱮ ᱥᱟᱹᱱᱟᱹᱧ ᱵᱟᱥᱮ ᱢᱟᱺᱭ, ᱡᱤᱣᱤ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱪᱤᱠᱟᱹᱧ ᱞᱟᱹᱟ ᱾ [*] ᱥᱤᱧ ᱵᱤᱨ ᱢᱟᱱ ᱵᱤᱨ, ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ, ᱨᱚᱠᱟ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱲᱟ ᱨᱚᱢᱡᱷᱚᱢ ᱛᱟᱞᱟ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱾ ᱫᱟᱜ ᱪᱚᱝ ᱛᱮᱛᱟᱝ ᱮᱫᱠᱚ ᱫᱟᱠᱟ ᱪᱚᱝ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡᱮᱫ ᱠᱚ, ᱥᱤᱧ ᱵᱤᱨ ᱢᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱨᱚᱠᱟᱠᱚ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱲᱟ, ᱨᱚᱢᱡᱷᱚᱢ ᱛᱟᱞᱟ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱾ [*] ᱪᱟᱹᱛ ᱵᱟᱹᱭᱥᱟᱹᱛ ᱥᱟᱜᱚᱨ ᱨᱩᱴᱷᱤ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱥᱟᱜᱚᱨ, ᱩᱞᱮ ᱡᱷᱟᱨᱱᱟ ᱥᱟᱜᱚᱨ ᱰᱟᱹᱰᱤ ᱠᱩᱧ ᱫᱟᱜ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱢᱟ ᱠᱤᱭᱟ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱟᱨᱮ, ᱫᱟᱜ ᱞᱩᱧ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱯᱤᱪᱷᱤ ᱫᱟᱨᱮᱧ ᱠᱚᱭᱚᱜᱽ ᱾ ᱵᱟᱦᱟ ᱵᱟᱦᱟ ᱥᱟᱹᱱᱟᱹ ᱵᱟᱦᱟ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱜᱮᱭᱟ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱥᱮᱫ ᱱᱤᱧ ᱫᱩᱧ ᱥᱚᱵᱷᱟᱜ ᱾ [*] ᱜᱟᱰᱟ ᱢᱟ ᱵᱟᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱷᱚᱝᱜᱟ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱟᱱᱟ, ᱪᱤᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮᱞᱟᱝ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱾ ᱢᱚᱱᱮ ᱞᱟᱝ ᱰᱷᱚᱝᱜᱟᱭᱟ ᱡᱤᱣᱤ ᱛᱮᱞᱟᱝ ᱡᱚᱠᱷᱟᱭ, ᱜᱟᱰᱟ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱨᱮᱫᱚ ᱯᱮᱲᱟᱜ ᱟᱞᱟᱝ ᱾ [*] ᱨᱟᱲᱚ ᱠᱩᱭᱞᱤ ᱜᱟᱰᱟ ᱤᱴᱟᱹ ᱛᱮ ᱛᱚᱞ ᱯᱚᱞᱚ, ᱵᱩᱰᱤᱨᱮ ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱱᱚᱛᱮ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜ ᱢᱮ ᱾ ᱵᱟᱹᱧ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜᱼᱟ ᱵᱟᱹᱧ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱟᱫᱟ ᱨᱮ ᱟᱢᱫᱚ ᱢᱮᱱᱟᱭ ᱛᱟᱢᱟ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱾ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱫᱚᱢᱟᱺᱭ ᱰᱷᱩᱞᱟᱹ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱵᱟᱺᱫᱤ, ᱵᱩᱰᱤ ᱨᱮ ᱟᱢᱫᱩᱧ ᱟᱞᱟᱭ ᱟᱢᱟ ᱴᱟᱠᱟ ᱵᱟᱠᱚᱥ ᱾ [*] ᱚᱨᱚᱱ ᱵᱚᱱ ᱵᱤᱨ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱥᱤᱢᱟᱹᱞᱯᱟᱲ ᱛᱟᱯᱚᱞ ᱢᱟᱺᱭ ᱫᱷᱟᱥᱱᱟ ᱨᱮ ᱛᱤᱢᱤᱱᱟᱹᱝ ᱫᱩᱠ ᱨᱮᱪᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱢᱮᱱᱟᱢ ᱾ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱢᱟ ᱵᱟᱹᱭᱨᱤ ᱥᱟᱜᱟᱞ ᱥᱟᱜᱟᱞ ᱨᱚᱠᱮᱴ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱪᱚᱱᱴᱟᱞ ᱵᱟᱲᱟᱭ ᱾ ᱦᱚᱨᱦᱚᱸ ᱥᱟᱹᱤᱧ ᱜᱮᱭᱟ ᱵᱤᱨᱦᱚᱸ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱜᱮᱭᱟ ᱛᱟᱹᱜᱤᱭᱤᱧ ᱢᱮ ᱦᱟᱯᱮ ᱟᱢᱤᱡ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱾ [*] ᱠᱚᱭ ᱠᱟᱸᱜᱽᱞᱟ ᱴᱷᱮᱱᱴᱟ ᱱᱟᱦᱮᱞ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ, ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱥᱮᱛᱟ ᱦᱚᱨᱦᱚᱭ ᱜᱟᱱᱚᱜ, ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱫᱟᱫᱟ ᱪᱮᱫ ᱮᱢ ᱜᱟᱱᱚᱜ? ᱠᱚᱭ ᱠᱟᱸᱜᱽᱞᱟ ᱫᱷᱟᱫᱽᱨᱟ ᱦᱟᱴᱟᱜ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ, ᱠᱷᱮᱨᱪᱚ ᱪᱮᱞᱟᱝ ᱵᱚᱨᱥᱮ ᱜᱟᱱᱚᱜ, ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱵᱩᱰᱤ ᱪᱮᱫ ᱮᱢ ᱜᱟᱱᱚᱜ? [*] ᱫᱤᱱ ᱜᱮᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢᱟ ᱴᱮᱱᱟ ᱢᱤᱨᱩ, ᱛᱤᱥ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ ᱵᱩᱜᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱹᱨᱩ, ᱥᱟᱹᱨᱤᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢ ᱠᱟᱱ ᱵᱩᱜᱤ... ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱡᱤᱣᱤ ᱨᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱟᱢ ᱟᱸᱫᱟ ᱜᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱤᱱ ᱜᱮᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢᱟ ᱴᱮᱱᱟ ᱢᱤᱨᱩ, ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱵᱩᱜᱤᱭᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱹᱨᱩ, ᱥᱟᱹᱨᱤᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢ ᱠᱟᱱ ᱵᱩᱜᱤ... ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱡᱤᱣᱤ ᱨᱮ ᱫᱤᱱᱮᱢ ᱟᱸᱫᱟ ᱜᱚᱜᱼᱟ ᱾ [*] "ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ" ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱨᱮ ᱜᱷᱩᱪᱩ ᱫᱚ, ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱨᱮ ᱜᱷᱩᱪᱩ, ᱛᱚᱞ ᱟᱛᱟᱭ ᱵᱟᱨᱟᱦᱤ, ᱥᱟᱜᱟᱲᱟᱛᱟᱭ ᱜᱷᱟᱹᱱᱴᱤ ᱾ [*] " ᱢᱟᱱᱟᱜ ᱢᱟᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱪᱷᱟᱴᱠᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱟᱹᱨᱩᱵ ᱥᱮᱨᱮᱧ " ᱟᱞᱮ ᱫᱚ ᱵᱩᱨᱩ ᱨᱤᱱ ᱠᱚ, ᱟᱞᱮ ᱫᱚᱞᱮ ᱟᱬᱜᱚ ᱟᱠᱟᱱ, ᱟᱞᱮ ᱫᱚ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱫᱚᱞᱮ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱟᱠᱟᱱ, ᱟᱞᱮ ᱫᱚ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱠᱚᱴᱟ ᱠᱟᱞᱮ ᱯᱮ ᱾ [*] ᱞᱩᱜᱩ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ, ᱵᱟᱱᱟ ᱛᱮ ᱠᱷᱟᱰᱮᱭᱟᱭ ᱥᱤᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱜᱩᱰᱩ ᱜᱩᱛᱤᱛᱟᱭ ᱯᱩᱥᱤ ᱠᱟᱹᱲᱢᱤ ᱛᱟᱭ, ᱪᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱫᱟᱠᱟᱭ ᱤᱫᱤ ᱪᱮᱦᱮᱞ ᱪᱮᱯᱮᱞ ᱾ [*] ᱱᱟᱺᱭ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱛᱮ ᱟᱯᱟᱝᱜᱤᱨ ᱦᱚᱲ ᱜᱮᱠᱤᱱ, ᱛᱟᱯᱟᱝ ᱜᱤᱜ ᱠᱟᱱ ᱾ ᱟᱞᱚᱯᱮ ᱛᱚᱞ ᱠᱤᱱᱟ, ᱟᱞᱚᱯᱮ ᱫᱟᱞ ᱠᱤᱱᱟ, ᱟᱹᱠᱤᱱ ᱛᱮᱜᱮ ᱠᱤᱱ ᱟᱯᱟᱥᱩᱞᱚᱜ ᱾ [*] " ᱡᱚᱲ ᱚᱡᱚᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ " ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱜᱟᱸᱰᱚ ᱱᱮᱻᱢᱟᱪᱤ, ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱫᱩᱲᱩᱵ ᱢᱮ ᱾ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱥᱩᱱᱩᱢ ᱱᱮᱻᱥᱟᱥᱟᱝ, ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱚᱡᱚᱜᱽᱢᱮ ᱾ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮ~ᱱᱟᱹᱠᱤᱡ ᱱᱮ~ᱟᱹᱨᱥᱤ. ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮ~ᱧᱮᱚᱜ ᱮ ᱾ (*) ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱛᱟᱦᱮᱱᱮᱢ ᱜᱟᱱ ᱞᱮᱱ ᱱᱟ, ᱟᱹᱰᱤᱢ ᱦᱟᱞ ᱵᱟᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱜᱤᱰᱤ ᱪᱮᱞᱟᱝ ᱾ ᱨᱟᱜ ᱦᱚᱢᱚᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱤᱱᱫᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱛᱟᱢᱟ, ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱥᱮᱛᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱠᱷᱩᱧᱪᱩᱲᱟᱢᱟ ᱾ (*) ᱮ ᱯᱷᱩᱞ ᱢᱚᱥᱚᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱵᱟᱦᱟ ᱡᱚᱢ ᱥᱤᱧ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱠᱚᱭᱚᱜᱽ ᱢᱮᱥᱮ, ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ, ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ, ᱠᱩᱭᱞᱟᱹ ᱫᱷᱩᱶᱟ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱷᱩᱸᱫᱮᱱ ᱾ (*) ᱜᱟᱰᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱡᱟᱰᱟᱧ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱟᱰᱟ ᱢᱟᱥᱮ ᱪᱟᱹᱴᱤᱡ ᱥᱟᱭᱮᱱ ᱾ ᱡᱟᱰᱟ ᱟᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱮᱰᱟᱧ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ, ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱫᱮᱨᱮᱧ ᱦᱚᱛᱟᱭ ᱵᱩᱪᱟᱹᱭᱮᱱ ᱫᱚ ᱾ ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱟᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱰᱟᱧ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ, ᱩᱱᱤ ᱠᱟᱰᱟ ᱦᱟᱭᱨᱮᱭ ᱪᱷᱚᱴᱟᱭᱮᱱ ᱫᱚ ᱾ ᱠᱟᱰᱟ ᱟᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱨᱟᱧ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ ᱩᱱᱤ ᱮᱨᱟ ᱦᱚᱸᱨᱮᱭ ᱵᱤᱱᱚᱨᱵᱚᱭᱮᱱ ᱾ (*) ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱥᱟᱨᱮᱡ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱪᱚᱰᱚᱨ ᱥᱟᱨᱮᱡ ᱯᱟᱣᱨᱟᱹ ᱧᱩᱧᱩ ᱥᱟᱱᱟ ᱢᱚᱱᱮ ᱞᱚᱻᱲᱚᱫ ᱞᱚᱻᱲᱚᱫ ᱾ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱛᱤᱧ ᱵᱩᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱟᱣᱨᱟᱹ ᱛᱤᱧ ᱛᱚᱣᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱ, ᱦᱚᱭ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱡᱤᱣᱤ ᱞᱮᱸᱻᱜᱮᱫ ᱞᱮᱸᱻᱜᱮᱫ ᱾ [*] ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ, ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ, ᱨᱚᱲ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱛᱮ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱩᱞᱩᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱭ ᱛᱚᱯᱚᱞᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱛᱚᱯᱚᱞ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ [*] ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱨᱚᱲ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱛᱤᱛᱚᱞ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱟᱲᱟᱝ ᱨᱟᱲᱟᱝ ᱾ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱨᱚᱲ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱟᱜᱟᱫ ᱨᱟᱜᱟᱫ ᱾ =ᱪᱤᱨᱜᱟᱹᱞ ᱫᱚᱝ= [᱿] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱦᱟᱞᱮ ᱰᱟᱞᱮ ᱤᱧ ᱦᱚᱸ ᱦᱟᱞᱮ ᱰᱟᱞᱮ, ᱵᱮᱲᱟ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱨᱮᱜᱮ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱪᱟᱜ ᱮᱢ ᱦᱟᱹᱥᱩᱨ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱧᱩᱛ ᱠᱟᱲᱟᱝ ᱠᱟᱲᱟᱝ ᱪᱮᱬᱮ ᱠᱚ ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱝ, ᱤᱧ ᱢᱟᱹᱧ ᱮᱵᱷᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱤᱨᱮᱢ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱟᱢ ᱫᱚ ᱾ [᱿] ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱛᱟᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱨᱚᱲᱞᱟᱸᱫᱽ ᱛᱮ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱵᱩᱜᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱡᱤᱣᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱵᱤᱦᱩᱨᱚᱜ ᱾ ==ᱜᱚᱱ ᱯᱚᱱ ᱮᱯᱮᱢ== [*] ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱛᱮ ᱨᱟᱹᱥᱤ ᱟᱹᱛᱩ, ᱴᱟᱢᱟᱠᱤᱧ ᱜᱚᱜ ᱟᱱᱟ, ᱯᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱩᱥᱤᱠᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱾ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱛᱟᱦᱟᱜ ᱛᱟᱦᱟᱜ, ᱞᱩᱦᱩᱠ ᱞᱮᱣᱮᱨ ᱠᱚᱫᱚᱨ, ᱧᱩᱻᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱟᱛᱮ... ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱯᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱛᱤᱧ ᱜᱚᱜ ᱫᱚᱦᱲᱟᱭ ᱾ [*] ᱛᱚᱠᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱤᱢᱤᱞ ᱛᱮ, ᱫᱟᱠᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱫᱟᱜ ᱡᱚᱨᱚᱭᱮᱱᱟ, ᱥᱟᱛᱮ ᱫᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱛᱤᱨᱤ ᱞᱤᱸᱜᱤᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱫᱟᱠᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱫᱟᱜ ᱛᱤᱨᱤ ᱪᱟᱹᱝᱜᱽᱨᱤ ᱨᱮ ᱟᱛᱟᱝ ᱢᱮ, ᱥᱟᱛᱮ ᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱛᱤᱨᱤ ᱱᱟᱞᱟᱦᱟᱜ ᱢᱮ ᱾ [*] ᱦᱚᱭ ᱢᱟ ᱜᱩᱨᱞᱟᱹ ᱜᱩᱨᱞᱤ, ᱥᱟᱹᱲᱤᱢ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱫᱚᱞᱚᱵ, ᱥᱟᱛᱮ ᱥᱟᱹᱲᱤᱢ ᱡᱩᱨᱤ ᱠᱚᱭᱚᱜᱟᱜ-ᱢᱮ ᱾ ᱠᱩᱰᱟᱹᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱨᱥᱮ ᱢᱮᱞᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱲᱮ, ᱫᱟᱯᱟᱞ ᱠᱟᱜ ᱢᱮ ᱡᱩᱨᱤ ᱡᱷᱟᱴᱟᱥᱟᱜ ᱫᱚ, ᱦᱟᱹᱨ ᱠᱟᱜ ᱢᱮ ᱡᱩᱨᱤ ᱚᱴᱟᱝ ᱚᱜ ᱫᱚ ᱾ [*] ᱢᱟᱺᱭ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱵᱚᱭᱞᱟ ᱯᱮᱴᱷᱟᱬ, ᱨᱟᱪᱟ ᱨᱮ ᱛᱚᱞᱮ ᱢᱮ ... ᱥᱟᱛᱮ ᱥᱟᱹᱲᱤᱢ ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱨᱟᱲ ᱥᱟᱨᱟᱲ ᱾ ᱢᱟᱺᱭ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱟᱺᱰᱭᱟᱹ ᱩᱨᱤᱡ, ᱦᱩᱯᱩ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱛᱚᱞᱮ ᱯᱮ, ᱦᱩᱯᱩ ᱫᱟᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱾ == ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ == [*] ᱚᱛ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱜᱟᱥ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱩᱠ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱾ ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱯᱤᱛᱚᱞ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱩᱠᱷ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱾ [*] ᱛᱩᱯᱩ ᱱᱟᱺᱭ ᱛᱮᱞ ᱠᱩᱯᱤ ᱜᱟᱹᱭᱟ ᱜᱷᱟᱴᱨᱮ, ᱥᱟᱨᱟ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱦᱚᱸ ᱭᱳ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱮᱱ ᱫᱚ ᱾ ᱯᱤᱲᱤ ᱯᱤᱴᱟᱹᱨᱤᱨᱮ ᱫᱩᱞ ᱵᱟᱹᱡᱩ ᱞᱩᱢᱟᱹᱝ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ, ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱧᱮᱞ ᱛᱮᱭᱳᱧ ᱨᱚᱫᱚᱜ ᱱᱟᱺᱠᱤᱡᱚᱜ, ᱭᱳᱧ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱵᱟᱸᱫᱮᱜ ᱾ [*] ᱢᱟᱭᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩᱧ ᱚᱣᱟᱨ ᱞᱮᱫ ᱢᱮ, ᱵᱟᱹᱵᱩᱧ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱞᱮᱫ ᱢᱮ, ᱟᱛᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱨᱮᱜᱤᱧ ᱟᱛᱟᱝ ᱞᱮᱫ ᱢᱮ ᱾ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱫᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩᱢ ᱟᱹᱨᱩᱵ ᱭᱤᱧ ᱫᱚ, ᱵᱟᱹᱵᱩᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱭᱤᱧ ᱫᱚ, ᱱᱟᱺᱭ ᱫᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩᱢ ᱵᱚᱦᱮᱞᱤᱧ ᱫᱚ ᱾ [*] ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱻᱦᱟᱸ ᱨᱮᱻᱛᱟ ᱱᱟᱻᱱᱟ ᱡᱮ, ᱛᱟᱻᱦᱟ ᱨᱮᱻᱛᱟ ᱱᱟᱻᱱᱟ ᱡᱮ ᱦᱚ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚ ᱠᱚᱧᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚ, ᱱᱟᱹᱯᱤᱛ ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱹᱨᱤ ᱠᱤᱱ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱚ, ᱮᱻᱵᱟᱻᱵᱟ ᱢᱟᱸᱯᱟᱧᱡᱤ ᱠᱚ ᱪᱮᱫ ᱪᱮᱫ ᱠᱤᱱ ᱠᱚᱻᱠᱚᱭ ᱠᱟᱻᱱᱟ ᱪᱮᱫ ᱪᱮᱫ ᱠᱤᱱ ᱤᱫᱤ ᱛᱟᱻᱨᱟᱻᱭᱟ ᱾ ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱛᱤᱠᱤ ᱪᱟᱣᱞᱮ, ᱢᱤᱻᱫ ᱠᱟᱻᱴᱷᱟ ᱢᱤᱻᱫ ᱠᱚᱻᱧᱪᱟ, ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱟᱱᱟ ᱠᱟᱣᱰᱤ, ᱥᱚᱱᱟ ᱨᱩᱯᱟ ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱡᱟᱜ ᱠᱚᱜ, ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱢᱮᱨᱚᱢ ᱢᱚᱪᱚᱝ ᱡᱟᱸᱦᱟᱸ ᱢᱚᱪᱚᱝ ᱠᱷᱚᱸᱰᱮ ᱟᱹᱛᱤ ᱠᱟᱜ, ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱥᱟᱜᱟᱫ ᱦᱟᱺᱰᱤ, ᱧᱩᱻ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱞᱚ ᱯᱟᱹᱜᱴᱤ ᱢᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == ᱥᱟᱨᱱᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱝ ᱮᱱᱮᱡ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱠᱚᱨᱮᱠᱷᱚᱱ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱾ == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱜᱽᱪᱟᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱞᱮᱫᱚᱝ,ᱪᱷᱟᱴᱤᱭᱟᱹᱨ ᱫᱚᱝ, ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ,ᱫᱟᱺᱭᱦᱟᱺ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ,ᱯᱷᱩᱞᱩᱜ ᱫᱚᱝ,ᱱᱟᱹᱭᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱫᱚᱝ,ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱫᱚᱝ ᱟᱨ ᱡᱚᱢ ᱥᱤᱢ ᱫᱚᱝ ᱠᱚᱨᱮᱠᱷᱚᱱ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱠᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ljqr8jeayo1si1s1kb9de1ct497nbzy ᱭᱩᱴᱤᱥᱤ+᱕:᱓᱐ 0 21548 192007 174485 2026-05-17T14:34:29Z MT731 2184 192007 wikitext text/x-wiki '''ᱜᱨᱤᱱᱦᱟᱣᱩᱥ ᱢᱟᱱ ᱚᱠᱛᱮ+᱐᱕:᱓᱐''' ᱦᱩᱰᱤᱧᱛᱮ '''ᱜᱨᱤ. ᱢᱟᱹᱥᱟ.+᱕.᱓᱐''' ({{lang-en|UTC+05:30}}) [[:en:UTC offset|ᱜᱨᱤᱱᱦᱟᱣᱩᱥ]] ᱢᱟᱱ ᱚᱠᱛᱮ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱢᱤᱫ ᱩᱯᱨᱩ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱱ ᱚᱠᱛᱮ ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱟᱨ [[ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ]] ᱨᱮ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱚᱠᱛᱮ ᱫᱚ ᱜᱨᱤᱱᱦᱟᱣᱩᱥ ᱢᱟᱱ ᱚᱠᱛᱮ ᱠᱦᱚᱱ ᱕ᱹ᱓᱐ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ==ᱢᱟᱱ ᱚᱠᱛᱮ ᱦᱤᱥᱟᱹᱯ== ===ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ ᱮᱥᱤᱭᱟ=== *[[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] (ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ, ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ, ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ, ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ) - [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱱ ᱚᱠᱛᱮ]] **[[ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ|ᱥᱨᱤᱞᱟᱝᱠᱟ]] - ᱥᱨᱤᱞᱟᱝᱠᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱱ ᱚᱠᱛᱮ]। ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱚᱠᱛᱮ]] c80ubg29z73g8rzv1fb8narm48srmdl ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ 0 35969 191999 2026-05-17T12:59:46Z ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱗ 1744 "{{Short description|ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤ-ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱩᱴ}} {{Infobox ethnic group | group = ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ | image = Badagas.jpg | caption = ᱑᱙᱐᱙ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ [[ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ ᱵᱩᱨᱩ|ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ ᱵᱩᱨᱩ]] ᱨᱮ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ | languages = ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 191999 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤ-ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱩᱴ}} {{Infobox ethnic group | group = ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ | image = Badagas.jpg | caption = ᱑᱙᱐᱙ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ [[ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ ᱵᱩᱨᱩ|ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ ᱵᱩᱨᱩ]] ᱨᱮ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ | languages = [[ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ]] | religions = [[ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ|Hinduism]] }} [[File:Badaga Cultural Festival January 2020 01.jpg|thumb|ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚ ᱦᱮᱛᱷᱟ ᱦᱟᱵᱽᱵᱟ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱮᱫᱼᱟ᱾]] '''ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ''' ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤ-ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱩᱴ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚ ᱔᱐᱐ ᱜᱟᱱ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱟᱴᱴᱤ (Hattis) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ᱾ == ᱱᱟᱜᱟᱢ == ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ 'ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱫ ᱨᱮᱱ', ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱢᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱱᱟᱰᱟ]] ''ᱵᱟᱫᱟᱜᱟᱱᱟ'' ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱮᱛ 'ᱮᱛᱚᱢ'᱾ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱠᱩ ᱨᱮᱱ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱵᱷᱚᱠᱠᱟᱞᱤᱜᱟ]] ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱟᱭᱥᱩᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite book |last=Hockings|first=Paul |date=1980 |title= Ancient Hindu refugees: Badaga social history 1550-1975|url=https://books.google.com/books?id=RcKoMC-7JQkC&q=badaga+okkaliga&pg=PA27 |location=New York: Mouton |publisher= The Hague|pages=27–28 |isbn=9783110807943 }}</ref><ref>{{cite book |last=Davey |first=Gareth |author-link= |date= 3 May 2018|title= Quality of Life and Well-Being in an Indian Ethnic Community: The Case of Badagas|url=https://books.google.com/books?id=yXZZDwAAQBAJ&q=badaga+vokkaliga&pg=PA72|location=Switzerland|publisher=Springer International Publishing |page= 72|isbn=978-3-319-90662-1}}</ref> ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱮᱱᱛᱷᱨᱚᱯᱚᱞᱚᱡᱤᱥᱴ ᱯᱚᱞ ᱦᱚᱠᱤᱝᱥ ᱟᱜ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱖᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱮᱫᱟᱭ, "ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱫᱚ ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ ᱨᱮ ᱩᱱᱟᱹᱜ ᱜᱮ ᱢᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱫᱚ ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ ᱨᱮ ᱤᱝᱨᱮᱡᱽ ᱠᱚ᱾"<ref>{{Cite news |author=Shantha Thiagarajan |work=[[The Times of India]] |title=US anthropologist gives voice to Badagas' Nilgiris origin claim |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/tracking-indian-communities/us-anthropologist-gives-voice-to-badagas-nilgiris-origin-claim/ |date=9 January 2018 |access-date=2020-05-21}}</ref> ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱛᱷᱟᱞᱟᱭᱢᱟᱞᱟᱭ ᱵᱩᱨᱩ]] ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱ ᱮᱭᱟᱭ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭᱟ᱾ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱭᱟᱹ ᱩᱱᱠᱩ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱪᱮᱥᱴᱟ ᱞᱮᱫ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱟᱥᱟ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱵᱚᱭᱦᱟ, ᱦᱮᱛᱷᱟᱯᱯᱟ, ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ [[ᱴᱚᱰᱟ ᱦᱚᱲ|ᱴᱚᱰᱟ]] ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱮᱨᱟ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱟᱭᱟᱞᱩᱨᱩ ᱴᱷᱮᱱ ᱜᱚᱲᱚᱭ ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱤᱱ ᱨᱮᱵᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱡᱩᱫᱤ ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱠᱟᱹᱠᱤᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱴᱚᱰᱟ ᱠᱚᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱ ᱟᱹᱛᱩ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱵᱟᱭᱟᱞᱩᱨᱩ ᱟᱨ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱨᱮᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭᱟ᱾<ref name=":0">{{Cite book|title=Castes and tribes of Southern India|last=Thurston|first= Edgar|date=2001|publisher=Asian Educational Services|isbn=8120602889|oclc=49514631}}</ref> == ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ == [[File:Badaga temple.jpg|thumb|ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ]] ᱜᱚᱴᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚ ᱔᱐᱐ ᱜᱟᱱ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱦᱟᱴᱴᱤ'' ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ᱾{{citation needed|date=August 2020}} ''ᱛᱷᱩᱱᱰᱩ'' (ᱢᱤᱫ ᱯᱩᱸᱰ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ) ᱟᱨ ''ᱥᱤᱞᱮ'' ᱫᱚ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱵᱟᱸᱫᱮ ᱠᱟᱱᱟ᱾{{citation needed|date=August 2020}} ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱯᱞᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ᱾ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱫᱚ ᱫᱮᱵᱽᱵᱟ ᱦᱟᱵᱽᱵᱟ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱫᱮᱵᱽᱵᱟ ᱦᱟᱵᱽᱵᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱩᱯᱮᱞ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨᱟ᱾ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ, ᱵᱟᱯᱞᱟ, ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱪᱷᱟᱹᱴᱭᱟᱹᱨ, ᱮᱭᱟᱭ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱦᱚᱲᱢᱚ, ᱱᱟᱶᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱵᱚᱞᱚᱱ ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱜᱩᱡᱩᱜ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱱᱤᱭᱚᱢ ᱠᱟᱱᱩᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱠᱚ ᱨᱮᱱ ᱮᱭᱟᱭ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱚ ᱦᱮᱛᱷᱟᱯᱯᱟ ᱥᱮ ᱦᱮᱛᱷᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱠᱚ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱟᱠᱚᱣᱟ᱾<ref name=":0" /> ᱑᱙᱐᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱥᱨᱤ ᱢᱟᱨᱤᱭᱟᱢᱢᱟᱱ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱤᱨᱤᱭᱟᱹ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱩᱢ ᱠᱟᱛᱮ, ᱱᱟᱹᱨᱠᱟᱹᱲ ᱟᱨ ᱡᱚ ᱠᱚ ᱟᱹᱜᱩᱭᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱠᱚ ᱜᱚᱡᱮ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱭᱟᱜ ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱫᱚ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱲᱦᱤ ᱨᱮᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚᱭᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱨ ᱮᱭᱟᱭ ᱯᱷᱩᱴ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱲᱦᱤ ᱥᱮᱫ ᱛᱟᱲᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱢᱩᱨᱛᱤ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱡᱩᱞᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱵᱟᱹᱛᱤ ᱠᱚ ᱤᱬᱤᱡᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ᱮᱢᱚᱱᱠᱤ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱠᱳᱨᱴ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱚᱠᱛᱚᱼᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱜᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭᱮᱫᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱳᱨᱴ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱡᱟᱭᱮᱫ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾<ref name=":0" /> ᱛᱮᱦᱮᱧ ᱦᱚᱸ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱥᱨᱤ ᱢᱟᱨᱤᱭᱟᱢᱢᱟᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠᱚᱣᱟ: ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱩᱴᱤ]] ᱨᱮ ᱥᱨᱤ ᱢᱟᱨᱤᱭᱟᱢᱢᱟᱱ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱚᱛᱷ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱨᱩ-ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱨ ᱮᱱᱮᱡ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱨᱤ ᱢᱟᱨᱤᱭᱟᱢᱢᱟᱱ ᱟᱜ ᱢᱩᱨᱛᱤ ᱥᱟᱶ ᱨᱚᱛᱷ ᱠᱚ ᱚᱨᱟ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/090419/badgas-festival-in-ooty-draws-large-crowds.html|title=Badgas' festival in Ooty draws large crowds|date=2019-04-09|website=Deccan Chronicle|language=en|access-date=2019-09-08}}</ref> == ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ == [[ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱫᱚ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱠᱟᱱᱱᱟᱰᱟ ᱥᱟᱶ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱯᱮᱨᱤᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[LACITO]] ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱚᱢᱮᱱ ᱵᱟᱨ ᱜᱮᱞ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/coimbatore/Badaga-language-not-a-dialect-of-Kannada-claims-French-linguistic-scholar/articleshow/17472123.cms|title=Badaga language not a dialect of Kannada, claims French linguistic scholar|work=Times of India|access-date=20 March 2018}}</ref> == ᱥᱮᱪᱮᱫ == ᱟᱭᱢᱟ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱮᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱮᱢ.ᱯᱤ., ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱛᱟᱞᱟᱣᱟᱠᱟᱱ [[ᱟᱠᱠᱟᱢᱢᱟ ᱫᱮᱵᱤ]], ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱨᱮᱡᱩᱭᱮᱴ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱑᱙᱖᱒ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱖᱗ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱯᱨᱚᱛᱤᱱᱤᱫᱷᱤ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱵᱮᱞᱞᱤ ᱞᱚᱠᱥᱢᱤ ᱨᱟᱢᱟᱠᱨᱤᱥᱱᱟᱱ ᱮᱢ.ᱮ. ᱫᱚ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱯᱚᱥᱴ ᱜᱨᱮᱡᱩᱭᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱵᱷᱟᱹᱞᱟᱹᱭ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱮᱡᱮᱴᱮᱰ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ᱾{{citation needed|date=December 2017}} == ᱥᱮᱰᱭᱩᱞᱰ ᱴᱨᱟᱭᱤᱵᱽ ᱥᱴᱮᱴᱟᱥ == ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱚᱢᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚ [[ᱥᱮᱰᱭᱩᱞᱰ ᱴᱨᱟᱭᱤᱵᱽ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱑᱙᱓᱑ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, [[ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱨᱟᱡᱽ]] ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱑᱙᱕᱑ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱮᱰᱭᱩᱞᱰ ᱴᱨᱟᱭᱤᱵᱽ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱚᱪᱚᱜ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ᱾<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/chennai/Include-Badagas-in-ST-list-Jayalalithaa-requests-PM/article13799261.ece|title=Include Badagas in ST list: Jayalalithaa requests PM|date=2011-07-30|work=The Hindu|access-date=2017-12-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> == ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ == *[[ᱠᱚᱰᱮᱨᱤ]] == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} === ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ === * Gazetteer of India by B.L.Rice, 1877. * Mysore, Canara and Malabar by Buchanan in 1807 * Madras District Gazateer (The Nilgiris) by W.Francis, 1908 * Mysore, Canara and Malabar by Buchanan in 1807 * Letters on the Climate, inhabitants, Production etc., South India by James Hough, 1826 * Breeks, J.W. (1873), An Account of the Primitive Tribes of the Nilgiris; Nilgiri Manual, vol. i. pp. 218–228; Madras Journ. of Sci. and Lit. vol. viii. pp. 103–105; Madras Museum Bulletin, vol. ii., no. i, pp. 1–7. *Hockings, P. (1988). Counsel from the ancients, a study of Badaga proverbs, prayers, omens and curses. Berlin and New York: Mouton de Gruyter. *Hockings, P. (1989). "The cultural ecology of the Nilgiris District" In P. Hockings (Ed.), Blue Mountains: The ethnography and biogeography of a South *Indian region (pp. 360–376). New Delhi and New York: Oxford University Press. *Hockings, P. (1999). Kindreds of the earth: Badaga household structure and demography. New Delhi and Thousand Oaks, CA: Sage. *Hockings, P. (2001). "Mortuary ritual of the Badagas of Southern India". (Fieldiana: Anthropology, n.s., 32.) Chicago: Field Museum of Natural History. [[Category:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱩᱴ ᱠᱚ]] [[Category:ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱥᱟᱶᱛᱟ]] [[Category:ᱫᱨᱟᱵᱤᱲᱤᱭᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[Category:ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱜᱩᱴ ᱠᱚ]] [[Category:ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] [[Category:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱥᱮᱰᱭᱩᱞᱰ ᱴᱨᱟᱭᱤᱵᱽ ᱠᱚ]] [[Category:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱠᱚ]] [[Category:ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ]] [[Category:ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ ᱨᱮᱱ ᱥᱮᱰᱭᱩᱞᱰ ᱴᱨᱟᱭᱤᱵᱽ ᱠᱚ]] 1ik8nehkdwmugoa7uqck29l89x9vwz9 192000 191999 2026-05-17T13:00:44Z ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱗ 1744 /* */ 192000 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤ-ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱩᱴ}} {{Infobox ethnic group | group = ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ | image = Badagas.jpg | caption = ᱑᱙᱐᱙ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ [[ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ ᱵᱩᱨᱩ|ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ ᱵᱩᱨᱩ]] ᱨᱮ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ | languages = [[ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ]] | religions = [[ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ|ᱦᱤᱱᱫᱩ]] }} [[File:Badaga Cultural Festival January 2020 01.jpg|thumb|ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚ ᱦᱮᱛᱷᱟ ᱦᱟᱵᱽᱵᱟ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱮᱫᱼᱟ᱾]] '''ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ''' ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤ-ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱩᱴ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚ ᱔᱐᱐ ᱜᱟᱱ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱟᱴᱴᱤ (Hattis) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ᱾ == ᱱᱟᱜᱟᱢ == ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ 'ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱫ ᱨᱮᱱ', ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱢᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱱᱟᱰᱟ]] ''ᱵᱟᱫᱟᱜᱟᱱᱟ'' ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱮᱛ 'ᱮᱛᱚᱢ'᱾ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱠᱩ ᱨᱮᱱ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱵᱷᱚᱠᱠᱟᱞᱤᱜᱟ]] ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱟᱭᱥᱩᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite book |last=Hockings|first=Paul |date=1980 |title= Ancient Hindu refugees: Badaga social history 1550-1975|url=https://books.google.com/books?id=RcKoMC-7JQkC&q=badaga+okkaliga&pg=PA27 |location=New York: Mouton |publisher= The Hague|pages=27–28 |isbn=9783110807943 }}</ref><ref>{{cite book |last=Davey |first=Gareth |author-link= |date= 3 May 2018|title= Quality of Life and Well-Being in an Indian Ethnic Community: The Case of Badagas|url=https://books.google.com/books?id=yXZZDwAAQBAJ&q=badaga+vokkaliga&pg=PA72|location=Switzerland|publisher=Springer International Publishing |page= 72|isbn=978-3-319-90662-1}}</ref> ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱮᱱᱛᱷᱨᱚᱯᱚᱞᱚᱡᱤᱥᱴ ᱯᱚᱞ ᱦᱚᱠᱤᱝᱥ ᱟᱜ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱖᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱮᱫᱟᱭ, "ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱫᱚ ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ ᱨᱮ ᱩᱱᱟᱹᱜ ᱜᱮ ᱢᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱫᱚ ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ ᱨᱮ ᱤᱝᱨᱮᱡᱽ ᱠᱚ᱾"<ref>{{Cite news |author=Shantha Thiagarajan |work=[[The Times of India]] |title=US anthropologist gives voice to Badagas' Nilgiris origin claim |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/tracking-indian-communities/us-anthropologist-gives-voice-to-badagas-nilgiris-origin-claim/ |date=9 January 2018 |access-date=2020-05-21}}</ref> ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱛᱷᱟᱞᱟᱭᱢᱟᱞᱟᱭ ᱵᱩᱨᱩ]] ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱ ᱮᱭᱟᱭ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭᱟ᱾ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱭᱟᱹ ᱩᱱᱠᱩ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱪᱮᱥᱴᱟ ᱞᱮᱫ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱟᱥᱟ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱵᱚᱭᱦᱟ, ᱦᱮᱛᱷᱟᱯᱯᱟ, ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ [[ᱴᱚᱰᱟ ᱦᱚᱲ|ᱴᱚᱰᱟ]] ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱮᱨᱟ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱟᱭᱟᱞᱩᱨᱩ ᱴᱷᱮᱱ ᱜᱚᱲᱚᱭ ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱤᱱ ᱨᱮᱵᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱡᱩᱫᱤ ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱠᱟᱹᱠᱤᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱴᱚᱰᱟ ᱠᱚᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱ ᱟᱹᱛᱩ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱵᱟᱭᱟᱞᱩᱨᱩ ᱟᱨ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱨᱮᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭᱟ᱾<ref name=":0">{{Cite book|title=Castes and tribes of Southern India|last=Thurston|first= Edgar|date=2001|publisher=Asian Educational Services|isbn=8120602889|oclc=49514631}}</ref> == ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ == [[File:Badaga temple.jpg|thumb|ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ]] ᱜᱚᱴᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚ ᱔᱐᱐ ᱜᱟᱱ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱦᱟᱴᱴᱤ'' ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ᱾{{citation needed|date=August 2020}} ''ᱛᱷᱩᱱᱰᱩ'' (ᱢᱤᱫ ᱯᱩᱸᱰ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ) ᱟᱨ ''ᱥᱤᱞᱮ'' ᱫᱚ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱵᱟᱸᱫᱮ ᱠᱟᱱᱟ᱾{{citation needed|date=August 2020}} ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱯᱞᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ᱾ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱫᱚ ᱫᱮᱵᱽᱵᱟ ᱦᱟᱵᱽᱵᱟ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱫᱮᱵᱽᱵᱟ ᱦᱟᱵᱽᱵᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱩᱯᱮᱞ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨᱟ᱾ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ, ᱵᱟᱯᱞᱟ, ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱪᱷᱟᱹᱴᱭᱟᱹᱨ, ᱮᱭᱟᱭ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱦᱚᱲᱢᱚ, ᱱᱟᱶᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱵᱚᱞᱚᱱ ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱜᱩᱡᱩᱜ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱱᱤᱭᱚᱢ ᱠᱟᱱᱩᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱠᱚ ᱨᱮᱱ ᱮᱭᱟᱭ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱚ ᱦᱮᱛᱷᱟᱯᱯᱟ ᱥᱮ ᱦᱮᱛᱷᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱠᱚ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱟᱠᱚᱣᱟ᱾<ref name=":0" /> ᱑᱙᱐᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱥᱨᱤ ᱢᱟᱨᱤᱭᱟᱢᱢᱟᱱ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱤᱨᱤᱭᱟᱹ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱩᱢ ᱠᱟᱛᱮ, ᱱᱟᱹᱨᱠᱟᱹᱲ ᱟᱨ ᱡᱚ ᱠᱚ ᱟᱹᱜᱩᱭᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱠᱚ ᱜᱚᱡᱮ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱭᱟᱜ ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱫᱚ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱲᱦᱤ ᱨᱮᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚᱭᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱨ ᱮᱭᱟᱭ ᱯᱷᱩᱴ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱲᱦᱤ ᱥᱮᱫ ᱛᱟᱲᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱢᱩᱨᱛᱤ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱡᱩᱞᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱵᱟᱹᱛᱤ ᱠᱚ ᱤᱬᱤᱡᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ᱮᱢᱚᱱᱠᱤ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱠᱳᱨᱴ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱚᱠᱛᱚᱼᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱜᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭᱮᱫᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱳᱨᱴ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱡᱟᱭᱮᱫ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾<ref name=":0" /> ᱛᱮᱦᱮᱧ ᱦᱚᱸ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱥᱨᱤ ᱢᱟᱨᱤᱭᱟᱢᱢᱟᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠᱚᱣᱟ: ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱩᱴᱤ]] ᱨᱮ ᱥᱨᱤ ᱢᱟᱨᱤᱭᱟᱢᱢᱟᱱ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱚᱛᱷ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱨᱩ-ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱨ ᱮᱱᱮᱡ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱨᱤ ᱢᱟᱨᱤᱭᱟᱢᱢᱟᱱ ᱟᱜ ᱢᱩᱨᱛᱤ ᱥᱟᱶ ᱨᱚᱛᱷ ᱠᱚ ᱚᱨᱟ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/090419/badgas-festival-in-ooty-draws-large-crowds.html|title=Badgas' festival in Ooty draws large crowds|date=2019-04-09|website=Deccan Chronicle|language=en|access-date=2019-09-08}}</ref> == ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ == [[ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱫᱚ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱠᱟᱱᱱᱟᱰᱟ ᱥᱟᱶ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱯᱮᱨᱤᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[LACITO]] ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱚᱢᱮᱱ ᱵᱟᱨ ᱜᱮᱞ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/coimbatore/Badaga-language-not-a-dialect-of-Kannada-claims-French-linguistic-scholar/articleshow/17472123.cms|title=Badaga language not a dialect of Kannada, claims French linguistic scholar|work=Times of India|access-date=20 March 2018}}</ref> == ᱥᱮᱪᱮᱫ == ᱟᱭᱢᱟ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱮᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱮᱢ.ᱯᱤ., ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱛᱟᱞᱟᱣᱟᱠᱟᱱ [[ᱟᱠᱠᱟᱢᱢᱟ ᱫᱮᱵᱤ]], ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱨᱮᱡᱩᱭᱮᱴ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱑᱙᱖᱒ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱖᱗ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱯᱨᱚᱛᱤᱱᱤᱫᱷᱤ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱵᱮᱞᱞᱤ ᱞᱚᱠᱥᱢᱤ ᱨᱟᱢᱟᱠᱨᱤᱥᱱᱟᱱ ᱮᱢ.ᱮ. ᱫᱚ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱯᱚᱥᱴ ᱜᱨᱮᱡᱩᱭᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱵᱷᱟᱹᱞᱟᱹᱭ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱮᱡᱮᱴᱮᱰ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ᱾{{citation needed|date=December 2017}} == ᱥᱮᱰᱭᱩᱞᱰ ᱴᱨᱟᱭᱤᱵᱽ ᱥᱴᱮᱴᱟᱥ == ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱚᱢᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚ [[ᱥᱮᱰᱭᱩᱞᱰ ᱴᱨᱟᱭᱤᱵᱽ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱑᱙᱓᱑ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, [[ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱨᱟᱡᱽ]] ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱑᱙᱕᱑ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱵᱟᱫᱟᱜᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱮᱰᱭᱩᱞᱰ ᱴᱨᱟᱭᱤᱵᱽ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱚᱪᱚᱜ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ᱾<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/chennai/Include-Badagas-in-ST-list-Jayalalithaa-requests-PM/article13799261.ece|title=Include Badagas in ST list: Jayalalithaa requests PM|date=2011-07-30|work=The Hindu|access-date=2017-12-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> == ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ == *[[ᱠᱚᱰᱮᱨᱤ]] == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} === ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ === * Gazetteer of India by B.L.Rice, 1877. * Mysore, Canara and Malabar by Buchanan in 1807 * Madras District Gazateer (The Nilgiris) by W.Francis, 1908 * Mysore, Canara and Malabar by Buchanan in 1807 * Letters on the Climate, inhabitants, Production etc., South India by James Hough, 1826 * Breeks, J.W. (1873), An Account of the Primitive Tribes of the Nilgiris; Nilgiri Manual, vol. i. pp. 218–228; Madras Journ. of Sci. and Lit. vol. viii. pp. 103–105; Madras Museum Bulletin, vol. ii., no. i, pp. 1–7. *Hockings, P. (1988). Counsel from the ancients, a study of Badaga proverbs, prayers, omens and curses. Berlin and New York: Mouton de Gruyter. *Hockings, P. (1989). "The cultural ecology of the Nilgiris District" In P. Hockings (Ed.), Blue Mountains: The ethnography and biogeography of a South *Indian region (pp. 360–376). New Delhi and New York: Oxford University Press. *Hockings, P. (1999). Kindreds of the earth: Badaga household structure and demography. New Delhi and Thousand Oaks, CA: Sage. *Hockings, P. (2001). "Mortuary ritual of the Badagas of Southern India". (Fieldiana: Anthropology, n.s., 32.) Chicago: Field Museum of Natural History. [[Category:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱩᱴ ᱠᱚ]] [[Category:ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱥᱟᱶᱛᱟ]] [[Category:ᱫᱨᱟᱵᱤᱲᱤᱭᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[Category:ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱜᱩᱴ ᱠᱚ]] [[Category:ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] [[Category:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱥᱮᱰᱭᱩᱞᱰ ᱴᱨᱟᱭᱤᱵᱽ ᱠᱚ]] [[Category:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱠᱚ]] [[Category:ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ]] [[Category:ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ ᱨᱮᱱ ᱥᱮᱰᱭᱩᱞᱰ ᱴᱨᱟᱭᱤᱵᱽ ᱠᱚ]] b2y6nfryfc3lb7arabi2rp6fk54h6vk ᱟᱱᱣᱟᱨ ᱦᱳᱥᱮᱱ-ᱯᱟᱱᱟᱦᱤ 0 35970 192001 2026-05-17T13:20:29Z AMurmu 8962 ᱱᱣᱟᱱᱟᱜ 192001 wikitext text/x-wiki '''ᱟᱱᱣᱟᱨ ᱦᱳᱥᱮᱱ-ᱯᱟᱱᱟᱦᱤ''' ({{langx|fa|انور حسین‌پناهی}}) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱨᱫᱤᱥ ᱢᱟᱪᱮᱛ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱕ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱗ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚᱠᱚ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱟᱨ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱨ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱭᱤᱡ ᱵᱟᱹᱭᱨᱤ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱳᱥ ᱨᱮ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱐᱘ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱤᱵᱷᱚᱞᱩᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱠᱳᱨᱴ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱩᱨ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱟᱫᱮᱭᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱡᱟ ᱫᱚ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱥᱟᱡᱟ ᱛᱮᱠᱚ ᱠᱚᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://ekurd.net/mismas/articles/misc2012/6/irankurd858.htm|title=Iranian Kurdish activist Anwar Hossein Panahi: Prisoner of the day|website=ekurd.net|access-date=2018-05-23}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱡᱟ ᱪᱟᱵᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱮ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱑᱓ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ ᱵᱮᱞ ᱛᱮ ᱨᱟᱲᱟᱜ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱟᱱᱫᱟᱡᱽ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱮ ᱵᱚᱸᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web|author=Jonathan Travis* |url=http://www.universityworldnews.com/article.php?story=20080904152948721 |title=IRAN: Kurdish student sentenced to death |publisher=University World News |date=2008-09-07 |accessdate=2012-12-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://ekurd.net/mismas/articles/misc2013/8/irankurd957.htm|title=Iranian Kurdish political prisoner Anwar Hossein Panahi released|website=ekurd.net|access-date=2018-05-23}}</ref> ᱒᱗ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ, ᱟᱱᱣᱟᱨ ᱫᱚᱠᱚ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ]] ᱛᱮᱠᱚ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱨ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱠᱚ ᱟᱴᱠᱟᱣ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱚᱨᱛ ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱟᱲᱟ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱠᱳᱨᱫᱮᱥᱛᱟᱱ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱛᱮ ᱵᱟᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=http://kurdistanhumanrights.net/en/afshin-hussein-panahi-sentenced-to-8-and-a-half-years-of-imprisonment-still-no-news-about-the-fate-of-ramin-hossein-panahi/|title=Afshin Hussein Panahi Sentenced To 8 and a Half Years of Imprisonment / Still No News About the Fate of Ramin Hossein Panahi|work=KHRN|access-date=2018-05-23}}</ref> == ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱟᱱᱣᱟᱨ ᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ, ᱢᱤᱞᱟᱫᱽ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱙᱙), ᱟᱨ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱱᱟ, ᱢᱟᱦᱛᱟᱵᱽ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱙᱖), ᱟᱨ ᱢᱟᱦᱥᱤᱫᱽ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱐᱐᱕) ᱾ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱱᱟ; ᱡᱤᱵᱟᱨ, ᱟᱨ ᱟᱦᱢᱚᱫᱽ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.en-hrana.org/abbas-hossein-panahi-released-bail|title=Abbas Hossein Panahi Released on the Bail|date=2017-10-27|work=Hrana - News Agancy|access-date=2018-05-23}}</ref> ᱟᱡ ᱨᱟᱲᱟᱭᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱵᱚᱭᱦᱟ, ᱨᱟᱢᱤᱱ ᱨᱟᱲᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://uk.blastingnews.com/politics/2018/05/i-am-ramin-hossein-panahi-iran-wants-me-executed-002547159.html|title=I am Ramin Hossein Panahi, Iran wants me executed|work=Blasting News|access-date=2018-05-23}}</ref> ᱒᱐᱐᱗ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱟᱭᱢᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱟᱪᱮᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == <references/> [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱵᱟᱝ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ (ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ)]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱩᱨᱫᱤᱥ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑-ᱟᱱ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] twizeqtnfa90nxmnx8ffgyktz9sa4ky ᱥᱮᱯᱤᱫᱮᱦ ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ 0 35971 192002 2026-05-17T13:26:43Z AMurmu 8962 ᱱᱟᱣᱟ ᱱᱟᱜ 192002 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ}} {{Infobox person | name = ᱥᱮᱯᱤᱫᱮᱦ ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ | image = Sepideh_Gholian_6.jpg | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{Birth date and age|1994|9|23}} | birth_place = [[ᱫᱮᱡᱽᱯᱷᱩᱞ]], [[ᱠᱷᱩᱡᱮᱥᱛᱟᱱ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], [[ᱤᱨᱟᱱ]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (DEATH date then BIRTH date) --> | death_place = | other_names = | occupation = [[ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ]] ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ [[ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱵᱟᱰᱚᱦᱤ]] | years_active = | known_for = [[᱒᱐᱑᱘-᱒᱐᱑᱙ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱦᱚᱲᱛᱟᱞ ᱟᱨ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷ ᱠᱚ]] | notable_works = ᱯᱟᱝ ᱰᱚᱠᱭᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ<ref>{{cite web |title=مستند: پنگ | website=[[YouTube]] |url=https://www.youtube.com/watch?v=yCZpKwxP8Hs |language=en}}</ref> }} '''ᱥᱮᱯᱤᱫᱮᱦ ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ''' ({{langx|fa|سپیده قلیان}}, ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱓ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱔ ᱫᱮᱡᱽᱯᱷᱩᱞ ᱨᱮ), ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱞᱮᱯᱷᱴᱤᱥᱴ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ, ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱮᱴᱮᱨᱤᱱᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱟᱨ ᱫᱮᱡᱽᱯᱷᱩᱞ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱣᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |date=2019-01-22 |title=«باید تماشای خود‌ویرانی انسان را از سکه انداخت» |url=https://www.radiozamaneh.com/429846/ |access-date=2024-02-15 |website=www.radiozamaneh.com |language=fa-IR}}</ref> == ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ == ᱑᱘ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱥᱮᱯᱤᱫᱮᱦ ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱣᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟ,<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=-HGmZEzgM3E|title=YouTube|website=www.youtube.com|access-date=2019-09-23}}</ref> ᱦᱟᱯᱷᱛ ᱛᱟᱯᱯᱮᱦ ᱥᱩᱜᱟᱨᱠᱮᱱ ᱮᱜᱽᱨᱳ ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ (ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ: شرکت نیشکر هفت‌تپه) ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱣᱟᱨᱠᱚᱨᱥ ᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱮ ᱮᱢᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱤᱠᱤᱣᱨᱤᱴᱤ ᱯᱷᱳᱨᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮᱠᱚ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱨᱚᱲ-ᱦᱚᱲ [[ᱮᱥᱢᱟᱭᱤᱞ ᱵᱟᱠᱷᱥᱤ]] ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱜᱮᱞᱵᱟᱨ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱴᱨᱮᱰ ᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱠᱚ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name=RADIO>{{Cite web|url=https://en.radiofarda.com/a/iran-labor-leader-bakhshi-torture-reports/29630095.html|title=Labor Activists Say Detained Worker Tortured, Sent To Hospital|website=RFE/RL|date=30 November 2018 |language=en|access-date=2019-01-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.industriall-union.org/union-activists-tortured-in-iran-as-strike-wave-spreads|title=Union activists tortured in Iran as strike wave spreads|date=2018-12-06|website=IndustriALL|language=en|access-date=2019-01-21}}</ref> ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱠᱷᱥᱤ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱫᱤᱱ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱟᱲᱟ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱠᱷᱥᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱ ᱫᱳᱥ ᱟᱨ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱚᱲᱚ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱓᱐ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱠᱚ ᱟᱴᱠᱟᱣ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱵᱮᱞ ᱛᱮᱠᱚ ᱨᱟᱲᱟ ᱠᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://ir.voanews.com/a/iran-human-rights/4751102.html|title=ماجرای بازداشت دوباره "سپیده قلیان" بعد از پخش اعترافات اجباری|website=صدای آمریکا|date=20 January 2019 |language=fa|access-date=2019-09-23}} </ref><ref>{{Cite web|url=https://www.voanews.com/a/britain-based-transport-union-urges-iran-to-free-detained-labor-activists/4763061.html|title=Britain-based Transport Union Urges Iran to Free Detained Labor Activists|last=Lipin|first=Michael|date=January 28, 2019|website=VOA|language=en|access-date=2019-01-30}}</ref> == ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ == ᱒᱙ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱠᱷᱥᱤ ᱫᱚ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱮᱜᱮ ᱠᱤᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱫᱤ ᱵᱷᱟᱦᱮᱫᱽ ᱥᱤᱱᱰᱤᱠᱮᱴ, ᱑᱗,᱐᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱴᱨᱟᱱᱡᱤᱴ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱴᱨᱮᱰ ᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ, ᱢᱤᱫ ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱮᱥᱢᱟᱭᱤᱞ ᱵᱟᱠᱷᱥᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱦᱟᱡᱚᱛ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱷᱩᱨᱛᱤ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name="RADIO" /> ᱨᱟᱲᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱜᱮ, ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚᱭ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱠᱷᱥᱤ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱜᱮ ᱥᱤᱠᱤᱣᱨᱤᱴᱤ ᱯᱷᱳᱨᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="The New York Times 2019">{{cite web | title=Amnesty Criticizes Iran's Mass Arrests as US Frees Reporter | website=The New York Times | date=2019-01-24 | url=https://www.nytimes.com/aponline/2019/01/24/world/middleeast/ap-ml-iran-us-journalist-detained.html | access-date=2019-01-28}}</ref> ᱵᱮᱞ ᱛᱮ ᱨᱟᱲᱟᱭᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱵᱟᱠᱷᱥᱤ ᱟᱨ ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱮᱢᱱᱮᱥᱴᱤ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱴᱷᱮᱱ ᱥᱩᱥ ᱟᱨ ᱟᱦᱵᱷᱟᱡᱽ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱤᱱᱴᱮᱞᱤᱡᱮᱱᱥ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱟᱡᱚᱛ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱠᱤᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱱ ᱠᱤᱱ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱫᱚ ᱮᱢᱱᱮᱥᱴᱤ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱤᱱ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱠᱚ ᱫᱟᱞ ᱞᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟ, ᱠᱟᱸᱛ ᱨᱮᱠᱚ ᱯᱟᱪᱷᱟᱲ ᱞᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟ, ᱚᱛ ᱨᱮᱠᱚ ᱴᱷᱮᱞᱟᱣ ᱧᱩᱨ ᱞᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟ, ᱠᱳᱲᱟ ᱛᱮ ᱫᱟᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱚᱯᱚᱢᱟᱱ ᱞᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟ, ᱟᱨ ᱡᱟᱱᱟᱝ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱟᱨ ᱜᱚᱡ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱫ ᱠᱤᱱᱟ ᱾ ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ ᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱠᱩᱠᱞᱤ ᱥᱮᱥᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱑᱐ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱮᱦᱚᱵᱚᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱤᱱᱴᱮᱞᱤᱡᱮᱱᱥ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨ ᱠᱚ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱨᱵᱟᱨ "ᱦᱮᱥᱟᱠ ᱠᱩᱲᱤ" ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱡᱟᱱᱟᱝ ᱮᱜᱮᱨ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱫᱮᱭᱟ, ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱡᱟᱱᱟᱝ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱳᱥ ᱠᱚ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱟᱫᱮᱭᱟ, ᱟᱨ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱫᱮᱭᱟ ᱡᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱴᱷᱮᱱ ᱚᱱᱠᱟᱱ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱚ ᱮᱢᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱠᱩ "ᱥᱚᱢᱢᱟᱱ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱮᱯᱤᱫᱮᱦ ᱠᱚ ᱜᱚᱡᱮᱭᱟ" ᱾<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2019/01/iran-labour-rights-activists-at-imminent-risk-of-further-torture/|title=Labour rights activists punished for speaking out on torture|website=www.amnesty.org|date=22 January 2019 |language=en|access-date=2019-01-22}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷ ᱥᱤᱨᱡᱟᱹᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱳᱥᱤᱭᱟᱞ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/explore/tags/%D8%B3%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D9%87_%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%86/|title=#سپیده_قلیان hashtag on Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2019-01-30}}</ref> ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱨᱟᱹᱜᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱮᱞᱟ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱥᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ ᱟᱜ ᱫᱳᱥ ᱠᱚ ᱵᱟᱝ ᱦᱮᱸ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱠᱷᱥᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟ ᱾ ᱑᱙ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱰᱚᱠᱭᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱟᱠᱟᱱ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱮ ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ, ᱵᱟᱠᱷᱥᱤ, ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱴᱨᱚᱢᱯ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ, ᱠᱚᱢᱤᱣᱱᱤᱥᱴ ᱜᱩᱴ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱩᱞᱴᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩᱭᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/Bs0wYqThJW2/ |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/Bs0wYqThJW2 |archive-date=2021-12-26 |url-access=registration|title=خبرگزاری صدا و سیما on Instagram: "مستند #طراحی_سوخته مستند کامل در igtv #خبرگزاری_صداوسيما @iribnews.ir"|website=Instagram|language=en|access-date=2019-09-23}}{{cbignore}}</ref> ᱩᱱᱠᱤᱱᱟᱜ ᱦᱟᱡᱚᱛ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱨᱮᱠᱚᱨᱰ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱨᱚᱰᱠᱟᱥᱴ ᱨᱮ, ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱠᱷᱥᱤ ᱟᱜ ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱳ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱟᱠᱤᱱᱟᱜ ᱚᱯᱨᱟᱫᱷ ᱠᱤᱱ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱴᱩᱭᱤᱴᱚᱨ ᱨᱮᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱨᱚᱰᱠᱟᱥᱴ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱛᱮᱜᱮ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱨᱚᱢᱟᱬ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.hrw.org/news/2019/01/24/iran-prominent-labor-activist-rearrested|title=Iran: Prominent Labor Activist Rearrested|date=2019-01-24|website=Human Rights Watch|language=en|access-date=2019-09-23}}</ref> ᱯᱷᱟᱨᱡᱟᱱᱮᱦ ᱡᱤᱞᱟᱵᱤ, ᱵᱟᱠᱷᱥᱤ ᱭᱤᱡ ᱩᱠᱤᱞ, ᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱟᱡᱤᱡ ᱠᱞᱟᱭᱮᱱᱴ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱟᱵᱟᱣ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱫᱚ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ "ᱱᱚᱶᱟ ᱰᱚᱠᱭᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱡᱚᱛᱷᱟᱛ ᱟᱨ ᱵᱟᱝ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱤᱛ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱱᱚᱠᱞᱤ ᱢᱟᱢᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱩᱠᱩ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱢᱤᱫ ᱮᱲᱮ, ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱟᱨ ᱵᱟᱝ ᱱᱮᱭᱟᱭᱟᱱ ᱰᱚᱠᱭᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱥᱚᱨᱵᱚᱡᱚᱱᱤᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱟᱱᱚᱛᱟᱱ ᱵᱟᱠᱷᱥᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱵᱚᱡᱚᱱᱤᱱ ᱟᱨ ᱯᱟᱨᱫᱚᱨᱥᱤ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱮ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱮᱫᱟ ᱾" ᱡᱤᱞᱟᱵᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱨᱚᱰᱠᱟᱥᱴ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱨᱤᱢᱤᱱᱟᱞ ᱯᱨᱳᱥᱤᱰᱤᱭᱳᱨ ᱨᱮᱜᱩᱞᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱨᱴᱤᱠᱚᱞ ᱙᱖ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱫᱳᱥᱤ ᱯᱨᱚᱢᱟᱬᱚᱜ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱥᱚᱸᱫᱮᱦᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱟᱨ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱮ ᱵᱟᱨᱚᱱ ᱟᱨ ᱚᱯᱨᱟᱫᱷ ᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.iranhumanrights.org/2019/01/iran-release-labor-activists-re-arrested-for-revealing-theyd-been-tortured/|title=Iran: Release Labor Activists Re-Arrested For Revealing They'd Been Tortured|date=2019-01-22|website=Center for Human Rights in Iran|access-date=2019-01-22}}</ref><ref>{{Citation|last=BBC Persian|title=Sepideh Gholian speaking before re-arrest (Special BBC)|url=https://www.youtube.com/watch?v=6CDlR65xMo0|access-date=2019-01-30}}</ref> == ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ == ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱠᱷᱥᱤ ᱫᱚ ᱒᱐ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱠᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟ ᱾<ref name="Human Rights Watch 2019">{{cite web |title=Iran: Prominent Labor Activist Rearrested |website=Human Rights Watch |date=2019-01-24 |url=https://www.hrw.org/news/2019/01/24/iran-prominent-labor-activist-rearrested |access-date=2019-01-28}}</ref><ref name="Middle East Monitor 2019">{{cite web |title=Iran arrests Ahwazi activist allegedly tortured in prison |website=Middle East Monitor |date=2019-01-21 |url=https://www.middleeastmonitor.com/20190121-iran-arrests-ahwazi-activist-allegedly-tortured-in-prison/ |access-date=2019-01-22}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.france24.com/en/20190121-iran-arrests-labour-protest-leader |title=Iran arrests labour protest leader |date=2019-01-21 |website=France 24 |language=en |access-date=2019-01-21}}</ref> ᱮᱢᱱᱮᱥᱴᱤ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱠᱤᱱᱟᱜ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱩᱫᱩᱜ ᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱪᱩᱯ ᱚᱪᱚ ᱟᱨ ᱦᱟᱡᱚᱛ ᱨᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱟᱠᱟᱫ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱨᱚᱲ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱥᱟᱡᱟ ᱮᱢᱚᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="auto"/> ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱳᱱ ᱤᱱᱴᱟᱨᱵᱷᱤᱭᱩ ᱨᱮ, ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ ᱤᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱨᱤᱯᱳᱨᱴᱚᱨ ᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱫᱮᱭᱟ: "ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱗ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ, ᱑᱒ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱒ ᱠᱩᱲᱤ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨ ᱤᱧᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱡᱚᱨ ᱛᱮᱠᱚ ᱵᱚᱞᱚ ᱮᱱᱟ, ᱤᱧᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱᱟᱜ ᱰᱟᱴᱟ ᱠᱚ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ ᱠᱮᱫᱟ, ᱤᱧ ᱟᱨ ᱤᱧᱤᱡ ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱠᱚ ᱫᱟᱞ ᱠᱮᱫ ᱞᱤᱧᱟ, ᱟᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱫ ᱞᱤᱧᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱟᱞᱤᱧᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱠᱚ ᱜᱚᱡᱮᱭᱟ ᱾"<ref>{{Cite news |url=https://www.peykeiran.com/Content.aspx?ID=174598 |title=Peyke Iran |last=Alinejad |first=Massih |date=January 20, 2019 |work=پیک ایران |access-date=January 20, 2019 |archive-date=February 9, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230209085820/https://www.peykeiran.com/Content.aspx?ID=174598 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://irannewswire.org/iran-state-run-tv-broadcasts-activists-forced-confessions-arrests-female-activist/ |title=Iran TV broadcasts activists' forced confessions, re-arrests them |date=2019-01-20 |website=Iran News Wire |language=en-US |access-date=2019-01-30}}</ref> [[ᱟᱵᱳᱞᱯᱷᱟᱡᱚᱞ ᱜᱷᱟᱫᱽᱭᱟᱱᱤ]], ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱮ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷᱤᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱞᱤ ᱠᱷᱟᱢᱮᱱᱮᱭᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱠᱷᱥᱤ ᱟᱨ ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱨ ᱵᱮ-ᱱᱮᱭᱟᱭ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱫᱳᱥᱤ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱩᱫᱩᱜ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://en.radiofarda.com/a/iran-prominent-figue-qadyani-says-khamenei-responsible-for-mistreatment-of-detainess/29723737.html |title=Former Supporter Says Khamenei Behind Mistreatment Of Detainees |website=RFE/RL |date=22 January 2019 |language=en |access-date=2019-01-22}}</ref> ᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱟᱨ ᱒ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱑᱕ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱵᱷᱤᱱ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚᱠᱚ ᱨᱟᱲᱟ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱨᱟᱲᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱜᱮ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱢᱮᱱᱮᱭᱤ-ᱵᱤᱨᱳᱫᱷᱤ ᱥᱞᱳᱜᱟᱱ ᱮᱢᱚᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱳ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱩᱨ ᱵᱷᱟᱭᱨᱟᱞ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱜᱮ ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱞᱳᱜᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱳ ᱦᱟᱛᱟᱣᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱠᱚ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱥᱟᱵ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://orf.at/stories/3309023/ |title=Iranische Frauenaktivistin nach vier Jahren Haft frei |website=ORF.at |language=de |date=2023-03-15 |access-date=2023-03-15}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D8%AF%D8%AF-%D8%B3%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AE%D8%B7%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%DB%8C%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/a-65003795/ |title=بازداشت مجدد سپیده قلیان و خطر اعدام یک زندانی سیاسی کرد |website=dw.com |language=fa |access-date=2023-03-25 |archive-date=2023-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230719131105/https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D8%AF%D8%AF-%D8%B3%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AE%D8%B7%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%DB%8C%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/a-65003795 |url-status=dead }}</ref> ᱕ ᱢᱮ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ, ᱥᱮᱯᱤᱫᱮᱦ ᱤᱡ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱢᱮᱦᱫᱤ ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱤᱱᱥᱴᱟᱜᱨᱟᱢ ᱯᱮᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱜᱷᱚᱥᱬᱟ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱥᱮᱯᱤᱫᱮᱦ ᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱛ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱥᱟᱡᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱛᱮ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://www.rferl.org/a/iran-activist-gholian-comments-khamenei/32398759.html |title=Iranian Activist Gholian Handed Two-Year Sentence For Comments About Khamenei |date=2023-05-05 |access-date=2023-05-06 |website=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]] |last=Tayebi |first=Ardeshir}}</ref><ref>{{cite web |title=سپیده قلیان برای شعار «خامنه‌ای ضحاک، می‌کشیمت زیر خاک» به ۲ سال زندان محکوم شد |url=https://ir.voanews.com/a/sepideh-gholian--two-more-years-in-prison/7079426.html |publisher=[[Voice of America]] |access-date=6 May 2023 |language=fa |date=5 May 2023}}</ref> ᱑᱑ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮ, ᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱨᱟᱲᱟ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=2025-06-11 |title=Sepideh Qolian was released from prison after serving more than two years. |url=https://www.bbc.com/persian/articles/c3d4j5e259eo |access-date=2025-06-11 |website=BBC News |language=fa}}</ref> == ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱠᱚ == * ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱵᱤ.ᱵᱤ.ᱥᱤ. ᱫᱚ ᱥᱮᱯᱤᱫᱮᱦ ᱠᱳᱞᱤᱭᱟᱱ ᱜᱚᱴᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱤᱱ ᱑᱐᱐ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣᱟᱱ ᱟᱨ ᱯᱨᱚᱵᱷᱟᱵᱽᱥᱟᱞᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-75af095e-21f7-41b0-9c5f-a96a5e0615c1|title=BBC 100 Women 2022: Who is on the list this year? |date= 6 December 2022|access-date=7 December 2022 |language=en}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱠᱚ == {{Wikiquote}} * {{Instagram|sepide_qoliyan}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱔ ᱡᱟᱱᱟᱢ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱦᱟᱡᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱑᱗-᱒᱐᱑᱘ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱦᱵᱷᱟᱡᱽ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] et13iul1okyc512qlj57o97rp701b6i ᱟᱨᱟᱥ ᱨᱟᱦᱢᱟᱱᱤᱯᱳᱣᱨ 0 35972 192003 2026-05-17T13:30:41Z AMurmu 8962 ᱱᱟᱣᱟᱱᱟᱜ 192003 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ}} {{Infobox person | name = ᱟᱨᱟᱥ ᱨᱟᱦᱢᱟᱱᱤᱯᱳᱣᱨ<br />{{Nobold|{{lang|fa|آرش رحمانی پور}}}} | image= Arash_Rahmanipur.jpg | caption = | birthname = | birth_date = ᱑᱙᱙᱐ | birth_place = ᱤᱨᱟᱱ | death_date = ᱒᱘ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱐ | death_place = | education = | occupation = | alias = | title = | family = | spouse = | domesticpartner = | children = | relatives = | networth = | credits = | agent = }} '''ᱟᱨᱟᱥ ᱨᱟᱦᱢᱟᱱᱤᱯᱳᱣᱨ''' ({{langx|fa|آرش رحمانی پور }}; c. ᱑᱙᱙᱐ – ᱒᱘ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱐) ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱤᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ (''ᱢᱳᱦᱟᱨᱮᱵᱮᱦ'') ᱟᱨ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱩᱞᱴᱟᱹᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱫᱳᱥ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱜᱚᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱟᱨ ᱦᱚᱲ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="rferl">[https://www.rferl.org/a/You_Cant_Punish_Someone_Before_He_Commits_A_Crime/1943349.html `You Can’t Punish Someone Before He Commits A Crime’] January 29, 2010, Radio Farda</ref> ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ-ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱟᱣᱩᱴᱞᱮᱴ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮᱠᱚ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱟᱨᱟᱥ ᱨᱟᱦᱢᱟᱱᱤᱯᱳᱣᱨ ᱟᱜ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱨᱚᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ-ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱜᱨᱤᱱ ᱢᱩᱵᱷᱢᱮᱱᱴ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱚ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩᱭᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱵᱤᱥᱞᱮᱥᱚᱠ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ "ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱮᱴᱮᱡ-ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱪᱮᱞᱮᱸᱡᱽ ᱮᱫ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱚᱪᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱡᱩᱫᱤᱦᱚᱸ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱨᱟᱦᱢᱟᱱᱤᱯᱳᱣᱨ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱙ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮᱠᱚ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ-ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱫᱳᱥ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱟᱨ ᱯᱟᱹᱥᱤ == ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱜᱩᱴ "ᱫᱤ ᱠᱤᱝᱰᱚᱢ ᱟᱥᱮᱢᱵᱽᱞᱤ ᱚᱯᱷ ᱤᱨᱟᱱ" ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱤᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱚᱦᱮᱛᱚᱜ ᱜᱮ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱜᱷᱚᱥᱬᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱤᱝᱰᱚᱢ ᱟᱥᱮᱢᱵᱽᱞᱤ ᱚᱯᱷ ᱤᱨᱟᱱ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱡᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱞᱤ-ᱡᱟᱢᱟᱱᱤ, (ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱨᱟᱦᱢᱟᱱᱤᱯᱳᱣᱨ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ) ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ "ᱫᱳᱥ ᱠᱚ ᱵᱟᱹᱛᱤᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ" ᱟᱨ ᱡᱚᱨ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱫᱟᱵᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱜᱩᱴ ᱮ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ-ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱ ᱮᱱᱮᱢ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱮᱰᱤᱭᱳ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱛᱮ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱮ ᱯᱟᱨᱚᱢᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>[https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/8484478.stm Iran 'executes two over post-election unrest'] 28 January 2010</ref> ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱟᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱜᱩᱨ ᱥᱟᱡᱟ ᱮᱢᱚᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱷᱚᱥᱬᱟ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ''ᱢᱳᱦᱟᱨᱮᱵᱮᱦ'' ᱥᱮ "ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱭᱤᱡ ᱵᱟᱹᱭᱨᱤ" ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱢᱮᱛᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name=la/> ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷᱤ ᱥᱚᱯᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱥᱚᱨᱵᱚᱡᱚᱱᱤᱱ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱣᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ "ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱮᱴᱮᱡ-ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱪᱮᱞᱮᱸᱡᱽ ᱮᱫ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱚᱪᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ''ᱞᱚᱥ ᱮᱸᱡᱮᱞᱥ ᱴᱟᱭᱤᱢᱥ'' ᱮ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=la/> ''ᱫᱤ ᱣᱟᱥᱤᱝᱴᱚᱱ ᱯᱳᱥᱴ'' ᱵᱮᱣᱨᱟ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱙ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮᱠᱚ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱞᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ "ᱢᱟᱥ ᱴᱨᱟᱭᱟᱞ" ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟ "ᱱᱚᱶᱟ ᱩᱫᱩᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱮ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱥᱤᱥᱴᱚᱢ ᱩᱞᱴᱟᱹᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱦᱨᱮ-ᱥᱚᱯᱚᱛ ᱯᱞᱚᱴ ᱨᱮ ᱦᱤᱝᱥᱟ ᱟᱱ ᱦᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨ ᱜᱩᱴ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾"<ref>[https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/02/01/AR2010020102052_pf.html Iran's judiciary chief refuses to speed executions By ALI AKBAR DAREINI, February 1, 2010]{{dead link|date=June 2021|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱤᱱ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ "ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱫᱚ ᱡᱩᱱ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱨᱮᱠᱚ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱞᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟ"<ref name=bbc>{{cite web|publisher=BBC|language=Persian|title=Two of election protesters were hanged|url=https://www.bbc.com/persian/iran/2010/01/100128_l03_ir88_execution|date=January 28, 2010}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱨᱟᱦᱢᱟᱱᱤᱯᱳᱣᱨ ᱤᱡ ᱩᱠᱤᱞ ᱱᱟᱥᱨᱤᱱ ᱥᱳᱛᱳᱣᱫᱮᱦ ᱟᱡᱤᱡ ᱠᱞᱟᱭᱮᱱᱴ ᱟᱜ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱫᱳᱥ ᱮ ᱵᱟᱹᱛᱤᱞ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref name=la/> ᱥᱳᱛᱳᱣᱫᱮᱦ ᱫᱚ ᱤᱱᱴᱟᱨᱵᱷᱤᱭᱩ ᱨᱮᱭ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱨᱟᱦᱢᱟᱱᱤᱯᱳᱣᱨ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱙ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮᱠᱚ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱤᱱᱴᱟᱨᱵᱷᱤᱭᱩ ᱮᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱟᱡ ᱦᱚᱸᱠᱚ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>https://www.facebook.com/video/video.php?v=150800681641185 {{User-generated source|certain=yes|date=March 2022}}</ref> ''ᱞᱚᱥ ᱮᱸᱡᱮᱞᱥ ᱴᱟᱭᱤᱢᱥ'' ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱥᱳᱛᱳᱣᱫᱮᱦ ᱫᱚ ᱟᱨᱟᱥ ᱨᱟᱦᱢᱟᱱᱤᱯᱳᱣᱨ ᱟᱜ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱠᱳᱨᱴᱨᱩᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱨᱮ ᱟᱴᱠᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url= https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2010-feb-08-la-fg-iran-lawyer8-2010feb08-story.html |title= Iran lawyer haunted by young man's execution. |website= [[Los Angeles Times]] |date= 8 February 2010 }}</ref> ᱟᱨᱦᱚᱸ, ᱩᱠᱤᱞ ᱫᱚ ᱨᱟᱦᱢᱟᱱᱤᱯᱳᱣᱨ ᱟᱜ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱜᱚᱴᱟ ᱦᱚᱨᱟ ᱜᱮ ᱵᱮ-ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱩᱠᱩ ᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱛᱮ CNN ᱮ ᱨᱤᱯᱳᱨᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url= https://edition.cnn.com/2010/WORLD/meast/01/28/iran.protest.sentences/index.html |title= Iran sentences 11 demonstrators to death. }}</ref> ''ᱞᱚᱥ ᱮᱸᱡᱮᱞᱥ ᱴᱟᱭᱤᱢᱥ'' ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ "ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱫᱚ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷᱤ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱫᱟᱵᱟᱣ ᱮ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱑᱑ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ, ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱤᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱓᱑-ᱟᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱥᱟᱢᱟᱝ-ᱫᱟᱯᱨᱟᱢ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾"<ref name=la>{{cite web|title=Iran executes 2 alleged government opponents |url=http://www.latimes.com/news/nation-and-world/la-fg-iran-executions29-2010jan29,0,6488228.story |first=Borzou |last=Daragahi |date=January 29, 2010 |work=Los Angeles Times |accessdate=January 29, 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100130201921/http://www.latimes.com/news/nation-and-world/la-fg-iran-executions29-2010jan29%2C0%2C6488228.story |archivedate=30 January 2010 |url-status=live }}</ref> ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱹᱨᱫᱤ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱒᱘ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱵ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=la/> ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ [[ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ-ᱨᱮᱡᱟ ᱟᱞᱤ-ᱡᱟᱢᱟᱱᱤ]] ᱾ === ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱟᱜ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ === ᱨᱟᱦᱢᱟᱱᱤᱯᱳᱣᱨ ᱤᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱫᱚ ᱵᱮ-ᱱᱮᱭᱟᱭ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱱᱤᱸᱫᱟᱹ ᱠᱮᱫᱟ <ref>{{YouTube|nl-siCu_qkI|Iran execution provokes outrage}}</ref> ᱟᱨ ᱮ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱟᱨ ᱟᱡᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱᱟᱜ ᱜᱩᱨ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱦᱤᱫᱽ ᱮ ᱢᱮᱛᱟᱫᱮᱭᱟ,<ref name="rferl"/> ᱟᱨ ᱤᱝᱞᱤᱥ-ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱞ ᱡᱟᱡᱤᱨᱟ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱨᱤᱯᱳᱨᱴᱚᱨ ᱫᱳᱨᱥᱟ ᱡᱟᱵᱽᱵᱟᱨᱤ ᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱤᱯᱳᱨᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱟᱡᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱᱟᱜ ᱜᱩᱨ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱵᱽᱱᱟ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱵᱟᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ, ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱡᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱞᱳᱠᱛᱚᱱᱛᱨᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱨᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱦᱤᱫᱽ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱜᱩᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾"<ref>[http://latimesblogs.latimes.com/babylonbeyond/2010/01/iran-hardline-cleric-likens-protesters-to-defiant-jews-orders-quick-executions.html IRAN: Hard-line cleric likens protesters to defiant 'Jews,' urges 'quick executions', January 29, 2010]</ref> ᱟᱞ ᱡᱟᱡᱤᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱨᱟᱥ ᱨᱟᱦᱢᱟᱱᱤᱯᱳᱣᱨ ᱤᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱱᱮᱭᱟᱭ ᱥᱤᱥᱴᱚᱢ ᱟᱡᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱟᱹᱭᱤ ᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url= https://www.aljazeera.com/news/middleeast/2010/01/201012819554551818.html |title= Iran execution provokes outrage. }}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist|2}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱡᱟᱱᱟᱢ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱑᱐ ᱜᱩᱨ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱵᱟᱝ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱑-ᱟᱱ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱜᱚᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱫᱟᱵᱟᱣ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱟᱱᱣᱟ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱜᱚᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱚᱯᱨᱟᱫᱷ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷ ᱚᱠᱛᱚ ᱜᱚᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱤᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱜᱚᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱨᱟᱡᱽᱛᱚᱱᱛᱨᱚᱵᱟᱫᱤ ᱠᱚ]] 5wt29e5gmy1moy3yd9nu1xogpckuzpw ᱢᱟᱥᱩᱫᱽ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ 0 35973 192004 2026-05-17T13:41:11Z AMurmu 8962 ᱱᱟᱣᱟ ᱟᱜ 192004 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱔᱘)}} {{Infobox officeholder | name = ᱢᱟᱥᱩᱫᱽ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ | image = MRAJAVI.jpg | image_size = 220px | caption = ᱑᱙᱙᱗ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ | native_name = {{nobold|مسعود رجوی}} | native_name_lang = fa | office = [[ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱯᱤᱯᱚᱞᱥ ᱢᱩᱡᱟᱦᱮᱫᱤᱱ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ | term_start = ᱒᱐ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱗᱙ | term_end = | co-leader = [[ᱢᱚᱨᱭᱚᱢ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ]] (᱑ ribbons ᱠᱷᱚᱱ) | predecessor1 = ''ᱥᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱮᱱᱟ'' | president1 = [[ᱟᱵᱳᱞᱦᱟᱥᱟᱱ ᱵᱟᱱᱤᱥᱚᱫᱽᱨᱚ]]{{efn|ᱵᱟᱱᱤᱥᱚᱫᱽᱨᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱑cell ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱘᱔ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ [[ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱱᱥ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱮ "ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite journal|url=http://www.ensani.ir/fa/content/49872/default.aspx |title=شورای ملی مقاومت، بنی‌صدر و رجوی، از ائتلاف تا جدایی |date=July 2008 |orig-year=Tir 1387 |author=Kian Parsa |language=fa |number=52 |journal=Shahrvand Magazine |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131003021728/http://ensani.ir/fa/content/49872/default.aspx |archive-date=3 October 2013}}</ref> ᱵᱟᱱᱤᱥᱚᱫᱽᱨᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱩᱫᱟᱹ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱞᱤ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾}}<br />ᱢᱚᱨᱭᱚᱢ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ | term_start1 = ᱒᱐ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙ letters | birth_date = {{birth date|1948|8|18|df=y}} | death_date = | birth_place = [[ᱛᱚᱵᱚᱥ, ᱠᱚᱧᱮ ᱠᱷᱳᱨᱟᱥᱟᱱ]], [[ᱤᱢᱯᱮᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱴᱮᱴ ᱚᱯᱷ ᱤᱨᱟᱱ]]<ref>{{cite book|title=Historical Dictionary of Terrorism|page=454|series=Historical Dictionaries of War, Revolution, and Civil Unrest|edition=3rd |publisher=Scarecrow Press|year=2009|author1=Stephen Sloan|author2=Sean K. Anderson|isbn=978-0810863118}}</ref> | module = {{Infobox person | embed = yes | disappeared_date = {{circa}} {{Death date and age|df=yes|2003|03|13|1948|8|18}} | disappeared_place = [[ᱠᱮᱢᱯ ᱟᱥᱨᱚᱯᱷ]], [[ᱵᱟᱛᱷᱤᱥᱛ ᱤᱨᱟᱠ]]}} | spouse = {{plainlist| *{{marriage|[[ᱟᱥᱨᱚᱯᱷ ᱨᱚᱵᱤᱭᱤ]]|1980|1982|end=died}} *{{marriage|ᱯᱷᱤᱨᱳᱡᱮᱦ ᱵᱟᱱᱤᱥᱚᱫᱽᱨᱚ|1982|1984|end=div}} *{{marriage|[[ᱢᱚᱨᱭᱚᱢ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ]]|1985}} }} | children = ᱑ | alma_mater = [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] | signature = Rajavi, Massoud - Signature 30.05.1986.jpg | party = [[ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱯᱤᱯᱚᱞᱥ ᱢᱩᱡᱟᱦᱮᱫᱤᱱ]]<br />[[ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱱᱥ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ|NCRI]] {{small|(᱑᱙᱘᱑ ᱠᱷᱚᱱ) }} | office1 = [[ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱱᱥ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱬᱩᱛ }} '''ᱢᱟᱥᱩᱫᱽ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ'''{{Efn|{{langx|fa|مسعود رجوی}}}} (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱘ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱔᱘ – ᱩᱠᱩ ᱮᱱᱟᱭ {{Circa|᱑᱓ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐0᱓}})<ref name=Border2019>{{cite web|author=Jonathan Border|url=https://www.newsweek.com/2019/09/06/iran-regime-fall-opposition-groups-mek-1456420.html|title=Iran's Opposition Groups are Preparing for the Regime's Collapse. Is Anyone Ready?|date=27 August 2019|publisher=[[Newsweek]]|access-date=25 November 2019|archive-date=1 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301083652/https://www.newsweek.com/2019/09/06/iran-regime-fall-opposition-groups-mek-1456420.html|url-status=live}}</ref> ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱑᱙tracking ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱯᱤᱯᱚᱞᱥ ᱢᱩᱡᱟᱦᱮᱫᱤᱱ ᱥᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱑᱙᱘᱑ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱱᱥ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=Hern>{{cite book|title=Iran's Revolutionary Guard: The Threat That Grows While America Sleeps|page=208|publisher=Potomac Books, Inc|year=2012|author1=Steven O'Hern|isbn=978-1597977012}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱓ ᱤᱨᱟᱠ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱚᱠᱛᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱩᱠᱩ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Encyclopedia of Terrorism">{{cite book|title=Encyclopedia of Terrorism|page=509|publisher=ABC-CLIO|entry=Mujahedin-e-Khalq (MEK)|year=2012|author1=Peter Chalk |isbn=9780313308956}}</ref><ref>{{cite book|title=Assessing President Obama's National Security Strategy|page=|publisher=Oxford University Press|year=2012|last1=Lovelace Jr. |first1=Douglas |last2=Boon |first2=Kristen|last3 = Huq |first3=Aziz|isbn=978-0-19-975824-1|url=https://books.google.com/books?id=QOdMAgAAQBAJ&dq=rajavi+2003&pg=PA582}}</ref><ref>{{cite book|title=Historical Dictionary of Terrorism (Volume 38)|page=454|publisher=Scarecrow Press|year=2009|author1= Sean K. Anderson |author2=Stephen Sloan |isbn=978-0810857643}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱟᱨ ᱡᱚᱜᱚ-ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱢᱚᱨᱭᱚᱢ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱫᱚ MEK ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱨᱵᱚᱡᱚᱱᱤᱱ ᱢᱩᱦᱟᱹᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱵᱟᱹᱜᱤᱭᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name="Hern" /> == ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ == ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱫᱚ ᱒᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱ ᱚᱠᱛᱚ MEK ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱟᱨ MEK ᱫᱚ ᱪᱩᱦᱩᱲ ᱛᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱟᱦ ᱟᱜ ᱠᱤᱱ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱑᱙᱗᱙ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱨᱮᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite magazine|last=Hersh|first=Seymour M.|title=Our Men in Iran?|url=https://www.newyorker.com/online/blogs/newsdesk/2012/04/mek.html|magazine=The New Yorker|date=5 April 2012|access-date=19 December 2013}}</ref> == ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ (᱑᱙᱗0-᱑᱙᱗᱙) == ᱯᱟᱦᱞᱟᱵᱷᱤ ᱡᱩᱜᱽ ᱚᱠᱛᱚ, ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱣᱟᱠ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱚ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱜᱩᱨ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱚᱭᱦᱟ, ᱠᱟᱡᱮᱢ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ, ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱩᱭᱤᱥ ᱩᱠᱤᱞ ᱟᱨ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱡᱟ ᱫᱚ ᱡᱟᱭᱡᱩᱜᱽ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱠᱚᱢ ᱠᱮᱫ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱙ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱚᱠᱛᱚ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱨᱟᱲᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>See Abrahamian, supranote 291</ref> ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱯᱤᱯᱚᱞᱥ ᱢᱩᱡᱟᱦᱮᱫᱤᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>Abrahamian, page 90.</ref> == MEK ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ (᱑᱙᱗᱙–ᱱᱤᱛ) == ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱘᱐ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱫᱚ ᱯᱤᱯᱚᱞᱥ ᱯᱷᱮᱫᱟᱭᱤ, ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱯᱷᱨᱚᱱᱴ, ᱠᱩᱨᱫᱤᱥᱛᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱯᱟᱨᱴᱤ, ᱠᱳᱢᱟᱞᱟ ᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱚᱯᱷ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱥᱳᱥᱤᱭᱟᱞᱤᱥᱴ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱚᱯᱚᱛ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ MEK ᱫᱚ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱤᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱱᱤᱨᱚᱯᱮᱠᱷᱚ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷᱤ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱭᱟᱛᱳᱞᱞᱟᱦ ᱠᱷᱳᱢᱮᱭᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱟᱴᱠᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱮ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ "ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱠᱚ ᱥᱚᱢᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱵᱟᱠᱚ ᱥᱚᱯᱚᱛ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱥᱚᱢᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱠᱚ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ" ᱾ MEK ᱫᱚ ᱥᱚᱢᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱵᱚᱭᱠᱚᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱱᱚᱶᱟ ᱢᱮᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱷᱟᱛ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ, ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ, ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱚᱢᱯᱚᱛᱤ, ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱛᱷᱟᱨ-ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{citation|author=Ervand Abrahamian|title=Radical Islam: the Iranian Mojahedin|publisher=I.B.Tauris|date=1989|isbn=9781850430773|volume=3|series=Society and culture in the modern Middle East|at=p. 198}}</ref> ᱑cell ᱨᱮ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱟᱭᱟᱛᱳᱞᱞᱟᱦ ᱠᱷᱳᱢᱮᱭᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱟᱵᱳᱞᱦᱟᱥᱟᱱ ᱵᱟᱱᱤᱥᱚᱫᱽᱨᱚ ᱦᱩᱫᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱚᱰᱚᱠ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱟᱨ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱶᱟ ᱞᱟᱦᱟ ᱮᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ, ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱱᱤᱥᱚᱫᱽᱨᱚ ᱫᱚ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱭᱟᱨᱵᱮᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱮᱨᱤᱥ ᱛᱮᱠᱤᱱ ᱫᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱢᱟᱥᱩᱫᱽ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱱᱤᱥᱚᱫᱽᱨᱚ ᱫᱚ 'ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱤᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ' ᱥᱟᱶ ᱠᱷᱳᱢᱮᱭᱱᱤ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱛᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱱᱥ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱠᱤᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite book|title=Iran's Revolutionary Guard: The Threat That Grows While America Sleeps|page=206|publisher=Potomac Books, Inc|year=2012|author1=Steven O'Hern|isbn=978-1-59797-701-2}}</ref> ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱤᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱱᱫᱷᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱑᱙᱘᱖ ᱨᱮ ᱯᱷᱨᱟᱱᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱡᱮᱠ ᱥᱤᱨᱟᱠ ᱫᱚ MEK ᱫᱚ ᱯᱷᱨᱟᱱᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱚᱰᱚᱠ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱟᱨ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱢᱚᱬᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮᱞ ᱦᱟᱡᱟᱨ MEK ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱤᱨᱟᱠ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱚ ᱟᱛᱟᱝ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{cite book|title=Ideology and Power in the Middle East: Studies in Honor of George Lenczowski|author=Peter J. Chelkowski, Robert J. Pranger|year=1988|publisher=Duke University Press|isbn=978-0-8223-8150-1|pages=255–256}}</ref> ᱤᱨᱟᱠ ᱛᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱥᱤᱢᱟᱹ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱥ (base) ᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱮᱢᱯ ᱟᱥᱨᱚᱯᱷ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2005/09/23/world/africa/23iht-profile.html?_r=1 |work=The New York Times |first=Craig S. |last=Smith |title=An implacable opponent to the mullahs of Iran |date=24 September 2005 |access-date=19 February 2017 |archive-date=25 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141225234917/http://www.nytimes.com/2005/09/23/world/africa/23iht-profile.html?_r=1 |url-status=live}}</ref> === ᱩᱠᱩ ᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱠᱚ === ᱤᱨᱟᱠ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱚᱠᱛᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ, ᱢᱟᱥᱩᱫᱽ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱫᱚᱭ ᱩᱠᱩ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱱᱤᱛ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=Border2019/><ref name =Rasheed2009>{{cite news|author=Ahmed Rasheed|url=https://www.reuters.com/article/uk-iran-exiles-mujahideen/factbox-who-are-the-peoples-mujahideen-of-iran-idUSTRE5BR34420091228|title=FACTBOX: Who are the People's Mujahideen of Iran?|date=28 December 2009|work=[[Reuters]]|access-date=25 November 2019|archive-date=22 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181222015603/https://www.reuters.com/article/uk-iran-exiles-mujahideen/factbox-who-are-the-peoples-mujahideen-of-iran-idUSTRE5BR34420091228|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book|last=Chalk|first=Peter|year=2012|title=Encyclopedia of Terrorism |publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0313308956|pages=509}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱨᱮ, ᱢᱚᱨᱭᱚᱢ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱫᱚ MEK ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱟᱹᱭᱛᱚ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ NCRI ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱢᱟᱥᱩᱫᱽ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱫᱚ ᱱᱤᱛ ᱦᱚᱸ ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱜᱮ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱤᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱨᱤᱱᱤᱡ "ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱴᱟᱨᱜᱮᱴ" ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱮ ᱩᱠᱩ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news|author=|url=https://www.thetimes.com/world/asia/article/peoples-mujahidin-mek-dissidents-seeking-regime-change-in-tehran-rch5w8knc|title=The People's Mujahidin: The Iranian dissidents seeking regime change in Tehran|work=[[The Times]]|access-date=1 September 2022|archive-date=8 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808121631/https://www.thetimes.co.uk/article/peoples-mujahidin-mek-dissidents-seeking-regime-change-in-tehran-rch5w8knc|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|author=|url=https://www.newsweek.com/iran-raisi-mek-tehran-ncri-1608250|title=Iran Rebels See Hardliner Ebrahim Raisi as Chance to Bring Down Regime|work=Newsweek|access-date=1 September 2022|archive-date=30 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220830115841/https://www.newsweek.com/iran-raisi-mek-tehran-ncri-1608250|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|author=|url=https://www.csmonitor.com/World/Middle-East/2011/1220/With-deadline-looming-to-close-MEK-s-Camp-Ashraf-in-Iraq-what-next|title=With deadline looming to close MEK's Camp Ashraf in Iraq, what next?|work=[[The Christian Science Monitor]]|access-date=1 September 2022|archive-date=30 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220830115841/https://www.csmonitor.com/World/Middle-East/2011/1220/With-deadline-looming-to-close-MEK-s-Camp-Ashraf-in-Iraq-what-next|url-status=live}}</ref> ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱳᱨᱥ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱩᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟᱭ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ ᱾<ref name=conflict>{{cite book|title=Conflict in the Modern Middle East: An Encyclopedia of Civil War, Revolutions, and Regime Change |page=209|publisher=ABC-CLIO |year=2020|editor1=Jonathan K. Zartman |isbn=978-1440865022 |quote=Massoud disappeared in 2003, believed dead.}}</ref><ref name=nyt>{{cite news|title=Iranian Diplomat Accused of Plotting to Bomb Dissidents Goes on Trial in Belgium|url=https://www.nytimes.com/2020/11/27/world/europe/iran-dissidents-bomb-assadi-belgium.html|work=[[new York Times]]|date=2020-11-27|access-date=28 August 2021|archive-date=10 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210710195710/https://www.nytimes.com/2020/11/27/world/europe/iran-dissidents-bomb-assadi-belgium.html|url-status=live}}</ref> ==== ᱤᱨᱟᱠ ==== ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑0 ᱨᱮ, ᱤᱨᱟᱠ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱩᱥᱩᱞ ᱠᱨᱤᱢᱤᱱᱟᱞ ᱠᱳᱨᱴ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱮ ᱓᱙ MEK ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱣᱟᱨᱟᱱᱴ]] ᱮ ᱡᱟᱨᱤ ᱞᱮᱫᱟ, "ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱨᱚᱢᱟᱬ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹᱭᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱟᱱᱣᱟ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱚᱯᱨᱟᱫᱷ ᱠᱚ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ" ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱤᱨᱟᱠᱤ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱑ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱫᱟᱵᱟᱣ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱮ ᱤᱨᱟᱠᱤ ᱥᱤᱠᱤᱣᱨᱤᱴᱤ ᱯᱷᱳᱨᱥ ᱥᱟᱶ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱠᱤ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ MEK ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱳᱥ ᱠᱚ ᱵᱟᱝ ᱦᱮᱸ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱟᱨ ᱮ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ "ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱛᱮ ᱩᱥᱠᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱟᱭ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱱᱩᱨᱤ ᱟᱞ-ᱢᱟᱞᱤᱠᱤ ᱭᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱜᱤᱯᱷᱴ ᱠᱟᱱᱟ" ᱾<ref name="cah">{{cite web|author=Muhanad Mohammed|editor=Rania El Gamal|editor2=David Stamp|url=https://www.reuters.com/idUSLDE66A0A0|title=Iraqi court seeks arrest of Iranian exiles|date=11 July 2010|access-date=28 December 2016|publisher=[[Reuters]]|archive-date=2 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202021933/http://www.reuters.com/idUSLDE66A0A0|url-status=live}}</ref> ᱒᱐0᱕ ᱨᱮ, ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱨᱫᱤᱥᱛᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱮᱴᱨᱤᱭᱳᱴᱤᱠ ᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱟᱜ ᱫᱚᱞᱤᱞ ᱯᱨᱚᱢᱟᱬ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱟᱨ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{citation|author=Bill Samii|url=https://www.rferl.org/a/1342660.html|title=Iran Report|date=26 October 2005|access-date=28 December 2016|publisher=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]]|volume=8|number=42|quote=Mohammad Tofiq Rahim, an official with the Patriotic Union of Kurdistan, said in an interview with Radio Farda that his organization has documentary evidence of Rajavi's role. He said that when the Kurds seized control of northern parts of Iraq with U.S. assistance at the end of the Gulf War in 1991, the MEK cooperated with the Iraqi Army in retaking control of the city of Kirkuk. In the process, he charged, hundreds of the city's residents were killed by the MEK. "Everyone in Iraqi Kurdistan knows that Masud Rajavi cooperated with the Mukhaberat [intelligence] and security forces of Saddam Hussein not only in the suppression of the Kurds, but all the opponents of the regime of Saddam," Rahim added.|archive-date=13 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181113034505/https://www.rferl.org/a/1342660.html|url-status=live}}</ref> ==== ᱤᱨᱟᱱ ==== ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ, ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱩᱰᱤᱥᱤᱭᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱑0᱔ MEK ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱥ ᱴᱨᱟᱭᱟᱞ [[ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱨᱮ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ|ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱨᱮ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ (in absentia)]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱜᱷᱚᱥᱬᱟ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱚᱨᱭᱚᱢ ᱟᱨ ᱢᱟᱥᱩᱫᱽ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱜᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=قوه قضائیه ایران از ۱۰۴ عضو مجاهدین خلق خواست وکیل به دادگاه معرفی کنند |url=https://www.radiofarda.com/a/iran-s-judiciary-calls-for-prosecution-of-members-of-mojahedin-organization/32525643.html |access-date=5 August 2023 |work=Radio Farda |date=1 August 2023 |language=fa}}</ref> == ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱱᱟᱜᱟᱢ == {| class="wikitable" style="text-align:center;" !ᱥᱮᱨᱢᱟ !ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ !ᱵᱷᱳᱴ ᱠᱚ !% !ᱨᱮᱸᱠ !ᱱᱳᱴᱥ |- |᱑᱙᱗᱙ |[[᱑᱙᱗᱙ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱚᱢᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱵᱟᱹᱭᱥᱤ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ| assembly ᱚᱯᱷ ᱮᱠᱥᱯᱟᱨᱴᱥ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ (᱑0 ᱴᱷᱟᱶ) |᱒᱙᱗,᱗0᱗ |᱑᱑.᱗᱘ |᱑᱒-ᱟᱱ | style="background-color:#C66" |ᱦᱟᱹᱨ ᱮᱱᱟᱭ<ref name="ri">{{citation |author=Ervand Abrahamian |title=Radical Islam: the Iranian Mojahedin |date=1989 |volume=3 |series=Society and culture in the modern Middle East |at=p. 195, Table 6; pp. 203–205, Table 8 |publisher=I.B.Tauris |isbn=9781850430773}}</ref> |- | rowspan="3" |᱑᱙᱘0 |[[᱑᱙᱘0 ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱵᱟچᱷᱱᱟᱣ|ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ]] ! colspan="3" |– | style="background-color:#C0C0C0" |''ᱵᱟᱨᱚᱱ ᱮᱱᱟᱭ''<ref name="ri" /> |- |[[᱑᱙᱘0 ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱚᱝᱥᱚᱫᱽ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|ᱥᱚᱝᱥᱚᱫᱽ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ |᱕᱓᱑,᱙᱔᱓ |᱒᱔.᱙ |᱓᱘-ᱟᱱ | style="background-color:#FFFFE0" |''ᱨᱟᱱ-ᱚᱯᱷ''<ref name="ri" /> |- |ᱥᱚᱝᱥᱚᱫᱽ {{small|ᱨᱟᱱ-ᱚᱯᱷ}} |{{decrease}} ᱓᱗᱕,᱗᱖᱒ |{{decrease}} ᱒᱓ |᱒᱑-ᱟᱱ | style="background-color:#C66" |ᱦᱟᱹᱨ ᱮᱱᱟᱭ<ref name="ri" /> |} == ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱠᱟᱡᱮᱢ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱱᱮᱵᱷᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱨᱟᱡᱽᱫᱩᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱯᱮᱨᱤᱥ ᱟᱨ ᱡᱮᱱᱮᱵᱷᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱚᱠᱴᱚᱨᱟᱞ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱟᱹᱠᱤᱱ ᱨᱤᱱ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱯᱮᱭᱟ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱥᱟᱞᱮᱦ (ᱯᱷᱨᱟᱱᱥ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱰᱤᱭᱳᱞᱳᱡᱤᱥᱴ), ᱟᱦᱢᱚᱫᱽ (ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ-ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱚᱨᱡᱚᱱ), ᱟᱨ ᱦᱩᱥᱟᱝ (ᱵᱮᱞᱡᱤᱭᱚᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱤᱧᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱹ) ᱾<ref>{{cite book |last1=Lincoln Bloomfield Jr. |title=The Ayatollahs and the MEK Iran's Crumbling Influence Operation |url=http://www.ubalt.edu/about-ub/news-events/images/The%20Ayatollahs%20and%20the%20MEK.pdf |publisher=University of Baltimore |isbn=978-0578536095 |year=2019 |access-date=20 March 2020 |archive-date=16 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516004117/http://www.ubalt.edu/about-ub/news-events/images/The%20Ayatollahs%20and%20the%20MEK.pdf |url-status=live }}</ref> ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘0 ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱤᱨᱭᱚᱱ ᱨᱤᱛᱩ ᱨᱮ MEK ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱟᱥᱨᱚᱯᱷ ᱨᱚᱵᱤᱭᱤ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱨᱚᱵᱤᱭᱤ ᱫᱚ "ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱛᱷᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱒ ᱨᱮ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱤᱵᱷᱚᱞᱩᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱜᱟᱨᱰ ᱠᱳᱨᱯᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱷᱮᱨᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{citation|author=Ervand Abrahamian|title=Radical Islam: the Iranian Mojahedin|publisher=I.B.Tauris|date=1989|isbn=9781850430773|volume=3|series=Society and culture in the modern Middle East|at=p. 181 - 222}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2011/04/opinion-who-is-responsible-for-massacre-of-mojahedin-families-at-camp-ashraf.html|title=Opinion | Who Is Responsible for the MKO Massacre at Camp Ashraf?|website=FRONTLINE - Tehran Bureau|access-date=18 October 2022|archive-date=19 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221019081934/https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2011/04/opinion-who-is-responsible-for-massacre-of-mojahedin-families-at-camp-ashraf.html|url-status=live}}</ref> ᱨᱟژᱚᱵᱷᱤ ᱤᱡ ᱟᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ, ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱢᱩᱥᱛᱟᱯᱷᱟ ᱾<ref>{{citation|first=Ronen|last=Cohen|title=The Rise and Fall of the Mojahedin Khalq, 1987-1997: Their Survival After the Islamic Revolution and Resistance to the Islamic Republic of Iran|publisher=Sussex Academic Press|year=2009|isbn=978-1-84519-270-9|pages=15, 39}}</ref> ᱟᱡ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱫᱚ ᱟᱵᱳᱞᱦᱟᱥᱟᱱ ᱵᱟᱱᱤᱥᱚᱫᱽᱨᱚ ᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ, ᱯᱷᱤᱨᱳᱡᱮᱦ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱹᱠᱤᱱᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱒ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱙᱘᱔ ᱨᱮ ᱵᱟᱯᱟᱜᱽ ᱮᱱᱟ ᱠᱤᱱ,<ref>{{citation|author=Ervand Abrahamian|title=Radical Islam: the Iranian Mojahedin|publisher=I.B.Tauris|date=1989|isbn=9781850430773|volume=3|series=Society and culture in the modern Middle East|at=p. 247}}</ref> ᱵᱟᱱᱤᱥᱚᱫᱽᱨᱚ ᱫᱚ NCRI ᱵᱟᱹᱜᱤᱭᱟᱫ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱾<ref>{{cite book|title=Iran's Revolutionary Guard: The Threat That Grows While America Sleeps|page=206|publisher=Potomac Books, Inc|year=2012|author1=Steven O'Hern|isbn=978-1597977012}}</ref> ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱕ ᱨᱮ ᱢᱚᱨᱭᱚᱢ ᱠᱟᱡᱟᱨ ᱟᱡᱳᱫᱟᱱᱞᱩ (ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱢᱚᱨᱭᱚᱢ ᱨᱟᱡᱚᱵᱷᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱮᱱᱟ) ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite magazine|magazine=The New Yorker|volume=82|issue=1–11|pages=54–55|publisher=F-R Publishing Corporation|year=2006|title=Exiles: How Iran's expatriates are gaming the nuclear threat|author=Connie Bruck}}</ref> == ᱱᱳᱴᱥ == {{Notelist}} == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱠᱚ == * {{Commonscatinline}} * {{Wikiquote-inline}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱩᱠᱩ ᱟᱠᱟᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱔᱘ ᱡᱟᱱᱟᱢ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱯᱤᱯᱚᱞᱥ ᱢᱩᱡᱟᱦᱮᱫᱤᱱ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱯᱤᱯᱚᱞᱥ ᱢᱩᱡᱟᱦᱮᱫᱤᱱ ᱨᱤᱱ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱑ ᱤᱨᱟᱠ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱤᱥᱞᱟᱢᱵᱟᱫᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱭᱟ ᱤᱥᱞᱟᱢᱵᱟᱫᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱷᱨᱟᱱᱥ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱨᱤᱱ ᱞᱟᱜᱟ ᱚᱪᱚ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱷᱨᱟᱱᱥ ᱛᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱨᱟᱠ ᱛᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱟᱱᱣᱟ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱚᱯᱨᱟᱫᱷ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱟᱸᱡᱟ ᱠᱟᱱ ᱫᱟᱹᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱦᱟᱡᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] 0pzqgy1xu9l5imc84mwt2yjt0ssdvqv ᱟᱵᱽᱫᱩᱞᱣᱟᱦᱤᱫᱽ ᱨᱤᱜᱤ 0 35974 192005 2026-05-17T13:46:58Z AMurmu 8962 ᱱᱟᱣᱟᱜ 192005 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | religion = [[ᱤᱥᱞᱟᱢ]] | honorific_prefix = [[ᱢᱚᱣᱞᱚᱵᱷᱤ (ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱩᱯᱟᱫᱷᱤ)|ᱢᱚᱞᱚᱵᱷᱤ]] | name = ᱟᱵᱽᱫᱩᱞᱣᱟᱦᱤᱫᱽ ᱨᱤᱜᱤ | image = AbdulWahid Rigi.jpg | caption = | title = | birth_name = ᱟᱵᱽᱫᱩᱞᱣᱟᱦᱤᱫᱽ | birth_date = | birth_place = | death_date = ᱘ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱒ | death_place = | death_cause = | resting_place = | other_names = | nationality = [[ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ|ᱤᱨᱟᱱᱤ]] | era = | region = | occupation = | denomination = [[ᱥᱩᱱᱱᱤ ᱤᱥᱞᱟᱢ|ᱥᱩᱱᱱᱤ]] | jurisprudence = | creed = | movement = | main_interests = | notable_ideas = | notable_works = | alma_mater = | Sufi_order = | disciple_of = | awards = | influences = | influenced = | module = | website = }} '''ᱢᱚᱣᱞᱚᱵᱷᱤ ᱟᱵᱽᱫᱩᱞᱣᱟᱦᱤᱫᱽ ᱨᱤᱜᱤ''', ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱩᱱᱱᱤ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱜᱩᱨᱩ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱥᱤᱥᱛᱟᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱞᱩᱪᱤᱥᱛᱟᱱ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱟᱨ ᱠᱷᱟᱥ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱢᱟᱢ ᱦᱚᱥᱮᱱ ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱩᱢᱢᱟ ᱱᱟᱢᱟᱡᱽ ᱤᱢᱟᱢ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱥᱟᱹᱨᱫᱤ ᱢᱟᱦᱟᱸ, ᱘ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱚᱯᱚᱦᱚᱨᱚᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name="irna">{{cite web |title=Iran arrests main perpetrators of assassination of Martyr Mowlavi Abdolvahed Rigi |url=https://en.irna.ir/news/84969411/Iran-arrests-main-perpetrators-of-assassination-of-Martyr-Mowlavi |agency=[[Islamic Republic News Agency]] | date=22 Jan 2023}}</ref> == ᱚᱯᱚᱦᱚᱨᱚᱱ ᱟᱨ ᱜᱚᱡ == ᱥᱤᱥᱛᱟᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱞᱩᱪᱤᱥᱛᱟᱱ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱟᱨ ᱨᱤᱵᱷᱚᱞᱩᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱯᱨᱚᱥᱤᱠᱤᱭᱩᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱥᱟᱹᱨᱫᱤ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱨᱤᱜᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱩᱱᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱩᱣᱟᱹᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱦᱚᱦᱚ ᱟᱫᱮᱭᱟ, ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱵᱤᱱᱟᱹ ᱞᱟᱭᱥᱮᱱᱥ ᱯᱞᱮᱴ ᱟᱜ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱤᱴ ᱨᱮᱠᱚ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱚᱪᱚ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱢᱚᱣᱞᱚᱵᱷᱤ ᱟᱵᱽᱫᱩᱞᱣᱟᱦᱤᱫᱽ ᱚᱯᱚᱦᱚᱨᱚᱱ ᱠᱟᱛᱮ, ᱫᱳᱥᱤ ᱠᱚ ᱩᱱᱤ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱥ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱟᱭᱤᱰ ᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱨᱮ ᱓ ᱭᱟᱹ ᱜᱩᱞᱤ ᱵᱟᱡᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="mehr">{{cite news |title=New details of the martyrdom of Maulvi Abdulwahid Rigi |url=https://www.mehrnews.com/news/5650745/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%85%D9%88%D9%84%D9%88%DB%8C-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF-%D8%B1%DB%8C%DA%AF%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AA%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D9%84/ |date=10 Dec 2022 |agency=[[Mehr News Agency]]}}</ref> ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱤᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱚᱨᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱚᱡ ᱫᱚ "ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱤᱱ ᱵᱟᱞᱚᱪ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱜᱩᱴ" ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="mash">{{cite web |title=Behind the scenes of issuing the assassination order of Maulvi Abdulvahid Rigi |url=https://www.mashreghnews.ir/news/1444459/پشت-پرده-صدور-فرمان-ترور-مولوی-عبدالواحد-ریگی |website=[[Mashregh News]] | date=10 Dec 2022}}</ref> === ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱢᱟᱬᱟᱝ === ᱚᱯᱚᱦᱚᱨᱚᱱ ᱟᱨ ᱜᱚᱡ ᱚᱪᱚᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱠᱚᱢ ᱚᱠᱛᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ, ᱢᱚᱣᱞᱚᱵᱷᱤ ᱟᱵᱽᱫᱩᱞᱣᱟᱦᱤᱫᱽ ᱨᱤᱜᱤ, ᱑᱔ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ, ᱡᱟᱦᱮᱫᱟᱱ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ "ᱠᱚᱱᱥᱚᱞᱤᱰᱮᱥᱚᱱ ᱚᱯᱷ ᱭᱩᱱᱤᱴᱤ ᱮᱱᱰ ᱮᱢᱯᱟᱛᱷᱤ"ᱠᱚᱱᱯᱷᱟᱨᱮᱱᱥ ᱨᱮ, ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱩᱯᱨᱤᱢ ᱞᱤᱰᱚᱨ ᱥᱟᱭᱮᱫᱽ ᱟᱞᱤ ᱠᱷᱟᱢᱮᱱᱮᱭᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱤᱥᱛᱟᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱞᱩᱪᱤᱥᱛᱟᱱ ᱛᱮ ᱵᱷᱮᱡᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱮ-ᱥᱚᱦᱮᱫᱟᱱ ᱰᱮᱞᱤᱜᱮᱥᱚᱱ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱟᱸᱫᱟᱡᱽ ᱠᱚ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱢᱚᱣᱞᱚᱵᱷᱤ ᱟᱵᱽᱫᱩᱞᱣᱟᱦᱤᱫᱽ ᱨᱤᱜᱤ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱨᱮᱭ ᱡᱚᱨ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ: <blockquote>"ᱤᱧ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ-ᱤᱨᱟᱠ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱫᱷᱟᱹᱲ ᱨᱤᱧ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱟᱞᱮ ᱫᱚ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱠᱚᱨᱮ ᱡᱟᱣᱜᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱟᱞᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱷᱟᱥ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱞᱤ ᱜᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱜᱚᱞᱢᱟᱞ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱤᱧ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱚᱠᱚᱭ ᱦᱚᱸ ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ-ᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱞᱮ ᱞᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱡᱮ ᱵᱷᱚᱸᱰ ᱠᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱪᱮᱫ ᱠᱚ ᱪᱮᱠᱟᱭᱮᱫᱟ ᱚᱱᱟ ᱦᱚᱸᱞᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱤᱥᱞᱟᱢ, ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱥᱤᱥᱴᱚᱢ, ᱤᱨᱟᱱ ᱟᱨ ᱥᱤᱭᱟ ᱥᱟᱶ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱪᱷᱟᱰᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱞᱮᱭᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱪᱮᱫ ᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱞᱮ ᱥᱤᱥᱛᱟᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱞᱩᱪᱤᱥᱛᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱥᱩᱱᱱᱤ ᱠᱚ ᱟᱞᱮ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱭᱟ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱯᱮ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱛᱟᱯᱮᱭᱟ ᱾ ᱵᱟᱹᱭᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱤᱧ ᱫᱚ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱦᱚᱸᱠᱚ ᱮᱢᱟᱫᱤᱧ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ; ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱮᱫ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱞᱮ ᱟᱯᱮ ᱥᱤᱭᱟ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱠᱚ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱦᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱞᱮ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱟᱯᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱞᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱞᱮ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲᱟ, ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱟᱞᱮᱨᱤᱱ ᱜᱟᱛᱮ ᱠᱟᱱᱟᱠᱚ ᱾"<ref>{{cite web |title=Why was Maulvi Abdulwahid assassinated?/ Investigating serial assassinations of Sunni revolutionary figures/ Suspicious murders of Friday imams and clansmen of Sistan and Baluchistan |url=https://www.hamshahrionline.ir/news/727057/مولوی-عبدالواحد-چرا-ترور-شد-بررسی-ترورهای-سریالی-چهره-های |website=[[Hamshahri]] | access-date=27 Apr 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=Why was 'Maulavi Abdulvahid' assassinated? |url=https://www.tabnak.ir/fa/news/1154442/چرا-مولوی-عبدالواحد-ترور-شد |website=Tabnak |access-date=27 Apr 2023}}</ref></blockquote> === ᱜᱚᱜᱚᱡᱤᱡ ᱠᱚ ᱥᱟᱵ === ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱱᱴᱮᱞᱤᱡᱮᱱᱥ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱷᱚᱥᱬᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱞᱮ ᱢᱟᱦᱟᱸ, ᱒᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱮᱫᱟᱭ, ᱡᱮ ᱢᱚᱣᱞᱚᱵᱷᱤ ᱟᱵᱽᱫᱩᱞᱣᱟᱦᱤᱫᱽ ᱨᱤᱜᱤ ᱜᱚᱡ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱮᱭᱟ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱦᱚᱲ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱟᱹᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱚ ᱯᱞᱟᱱ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱩᱱᱠᱩ ᱠᱚ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹᱣ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱟᱨ ᱠᱚ ᱥᱟᱵ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name="irnafa">{{cite web |title=The arrest of the main perpetrators of the assassination of Martyr Maulvi Abdulwahid Rigi |url=https://www.irna.ir/news/84969380/دستگیری-عوامل-اصلی-ترور-شهید-مولوی-عبدالواحد-ریگی |agency=[[Islamic Republic News Agency]] | date=13 Dec 2023}}</ref> == ᱵᱤᱫᱟᱹᱭ ᱟᱠᱷᱲᱟ == ᱢᱚᱣᱞᱚᱵᱷᱤ ᱟᱵᱽᱫᱩᱞᱣᱟᱦᱤᱫᱽ ᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱥ ᱨᱮ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱟᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱛᱚᱯᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱟᱯᱷᱛᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱮᱨᱳᱱ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱴᱷᱟᱶ ᱛᱮᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name="mehr2">{{cite web |title=Funeral and burial of the dead body of Maulawi Shahid Abdulvahid Rigi |url=https://www.mehrnews.com/news/5651665/%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%88%D8%AE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%88%D9%84%D9%88%DB%8C-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF-%D8%B1%DB%8C%DA%AF%DB%8C/ |agency=[[Mehr News Agency]]}}</ref> == ᱜᱚᱡ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱨᱤᱭᱮᱠᱥᱚᱱ == ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ,<ref>{{cite web |title=Leader's message following the tragic martyrdom of Mr. Molawi Abdulwahid Rigi |url=https://english.khamenei.ir/news/9345/Leader-s-message-following-the-tragic-martyrdom-of-Mr-Molawi |website=khameni.ir}}</ref> ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ,<ref>{{cite web |title=Raisi's emphasis on the immediate identification of the perpetrators of the martyrdom of Maulvi Abdulvahid Rigi |url=https://www.asriran.com/fa/news/869534/تاکید-رییسی-بر-شناسایی-فوری-عوامل-شهادت-مولوی-عبدالواحد-ریگی |website=Asriran}}</ref> ᱡᱩᱰᱤᱥᱤᱭᱟᱨᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱬᱩᱛ,<ref name="iqna">{{cite web |title=The order of the Head of the Judiciary following the martyrdom of Maulvi Abdulvahid Rigi |url=https://iqna.ir/fa/news/4105999/دستور-رئیس-قوه-قضاییه-در-پی-شهادت-مولوی-عبدالواحد-ریگی |publisher=International Quran News Agency}}</ref> ᱥᱤᱥᱛᱟᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱞᱩᱪᱤᱥᱛᱟᱱ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱥᱩᱯᱨᱤᱢ ᱞᱤᱰᱚᱨ ᱤᱡ ᱯᱨᱚᱛᱤᱱᱤᱫᱷᱤ ᱟᱨ ᱡᱟᱦᱮᱫᱟᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱩᱢᱢᱟ ᱤᱢᱟᱢ, ᱟᱨ ᱤᱱᱪᱮ ᱵᱨᱚᱣᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱩᱱᱱᱤ ᱡᱩᱢᱢᱟ ᱤᱢᱟᱢ<ref>{{cite web |title=Maulvi Abdulvahid Rigi was worthy of martyrdom in the path of unity |url=https://www.taghribnews.com/fa/interview/576602 |website=Taghribnews |date=12 Dec 2022}}</ref> ᱮᱢᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱢᱚᱣᱞᱚᱵᱷᱤ ᱟᱵᱽᱫᱩᱞᱣᱟᱦᱤᱫᱽ ᱨᱤᱜᱤ ᱟᱜ ᱜᱩᱨ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱢᱮᱥᱮᱡᱽ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱩᱠᱷ ᱠᱚ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱜᱚᱡ ᱟᱠᱟᱫ ᱫᱳᱥᱤ ᱠᱚ ᱯᱟᱸᱡᱟ ᱧᱟᱢ ᱟᱨ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱨ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱒᱒ ᱜᱩᱨ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐-ᱟᱱ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱟᱱᱟᱯᱷᱤ ᱯᱷᱤᱠᱷ ᱯᱚᱸᱰᱮᱛ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱞᱚᱪ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱩᱱᱱᱤ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱚᱦᱤᱝᱥᱟ ᱥᱚᱯᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] anvk22kyi0pfsbek9w4elto8p58ymlg ᱠᱷᱳᱥᱨᱳ ᱨᱳᱡᱽᱵᱮᱦ 0 35975 192006 2026-05-17T13:52:43Z AMurmu 8962 ᱱᱣᱟᱱᱟᱜ 192006 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱢᱤᱞᱤᱴᱟᱨᱤ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ (᱑᱙᱑᱕-᱑᱙᱕᱘)}} {{Infobox person | honorific-prefix = | name = ᱠᱷᱳᱥᱨᱳ ᱨᱳᱡᱽᱵᱮᱦ | honorific-suffix = | native_name = {{No bold|{{Script/Nastaliq|خسرو روزبه}}}} | native_name_lang = fa | image = Khosro Roozbeh.png | birth_name = | birth_date = {{birth date|1915|8|24|df=y}} | birth_place = [[ᱢᱟᱞᱟᱭᱮᱨ]], [[ᱥᱚᱵᱽᱞᱟᱭᱤᱢ ᱥᱴᱮᱴ ᱚᱯᱷ ᱤᱨᱟᱱ]] | death_date = {{Death date and age|1958|5|11|1915|8|24|df=y}} | death_place = [[ᱦᱮᱥᱢᱟᱛᱤᱭᱮᱦ ᱡᱤᱦᱚᱞ]], [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ]], [[ᱤᱢᱯᱮᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱴᱮᱴ ᱚᱯᱷ ᱤᱨᱟᱱ]] | death_cause = [[ᱜᱩᱞᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱚᱡ]] | resting_place = | party = [[ᱛᱩᱫᱮᱦ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱤᱨᱟᱱ]] | module = {{Infobox military person | embed = yes | allegiance = | branch = [[ᱤᱢᱯᱮᱨᱤᱭᱟᱞ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨᱢᱤ]] | service_years = ᱑᱙᱓᱙-᱑᱙᱔᱗ | rank = [[ᱠᱮᱯᱴᱮᱱ]] | unit = [[ᱟᱨᱴᱤᱞᱮᱨᱤ]] | alma_mater = [[ᱤᱢᱟᱢ ᱟᱞᱤ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ|ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ]] | commands = | battles = | awards = | other_work = }} }} '''ᱠᱷᱳᱥᱨᱳ ᱨᱳᱡᱽᱵᱮᱦ''' ({{langx|fa|خسرو روزبه}}; ᱒᱔ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱑᱕ – ᱑᱑ ᱢᱮ ᱑᱙᱕᱘) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱢᱤᱞᱤᱴᱟᱨᱤ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨ, ᱮᱞᱠᱷᱟ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ, ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱠᱚᱢᱤᱣᱱᱤᱥᱴ ᱛᱩᱫᱮᱦ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱞᱤᱴᱟᱨᱤ ᱵᱽᱨᱟᱱᱪ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱯᱟᱞᱮᱱᱚᱜ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱚᱢᱤᱣᱱᱤᱥᱴ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱤᱵᱟᱹᱫᱟᱱ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱦᱤᱫᱽ" ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱭᱟ ᱾<ref>Abrahamian, Ervand, ''Tortured Confessions: Prisons and Public Recantations in Modern Iran'' by Ervand Abrahamian, University of California Press, 1999, p. 81</ref> ᱨᱳᱡᱽᱵᱮᱦ ᱫᱚ ᱪᱮᱥ, ᱟᱨᱴᱤᱞᱮᱨᱤ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱮᱢᱯᱞᱮᱴ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱥᱚ-ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨᱫᱮᱥᱤᱨ ᱳᱵᱷᱟᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱚᱱ, ''ᱵᱷᱳᱠᱟᱵᱩᱞᱟᱨᱤ ᱚᱯᱷ ᱯᱚᱞᱤᱴᱤᱠᱟᱞ ᱮᱱᱰ ᱥᱳᱥᱤᱭᱟᱞ ᱴᱚᱨᱢᱥ'' ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ == ᱢᱤᱫ ᱱᱚᱡᱚᱨ == ᱞᱟᱠ ᱠᱩᱨᱫᱤᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱳᱡᱽᱵᱮᱦ, ᱢᱤᱫ ᱟᱨᱢᱤ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨ ᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ, ᱢᱟᱞᱟᱭᱮᱨ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱟᱢᱟᱫᱟᱱ ᱟᱨ ᱠᱮᱨᱢᱟᱱᱥᱟᱦ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱨᱢᱤ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱞᱤᱴᱟᱨᱤ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱨᱮᱭ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱮᱱᱟ, ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨᱥ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱟᱨ ᱟᱡᱤᱡ ᱥᱤᱱᱤᱭᱚᱨ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱜᱮᱭ ᱯᱨᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>Abrahamian, Ervand. ''Iran Between Two Revolutions'', Princeton University Press, (1982), p.337</ref> ᱞᱮᱯᱷᱴ-ᱣᱤᱝ ᱜᱩᱴ ᱠᱚᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱠᱷᱩᱨᱟᱥᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱤᱫᱽᱨᱳᱦ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚᱠᱚ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱑᱙᱔᱖ ᱨᱮ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱚᱸᱰᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱛᱮᱜᱮ ᱢᱤᱫ "ᱯᱩᱨᱟᱹ-ᱯᱩᱨᱤ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭᱤᱭᱟᱹ" ᱮ ᱜᱷᱚᱥᱬᱟ ᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱛᱩᱫᱮᱦ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ "ᱥᱩᱢᱩᱝ ... ᱥᱩᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ" ᱵᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱤᱫᱽᱨᱳᱦ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱳᱥ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱟᱨᱢᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱚᱰᱚᱠ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱑᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱮ ᱫᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱛᱩᱫᱮᱦ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱞᱤᱴᱟᱨᱤ ᱚᱨᱜᱟᱱᱟᱭᱡᱮᱥᱚᱱ (ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱢᱤᱞᱤᱴᱟᱨᱤ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ) ᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>Office of the Military Governor of Teheran: Black Book on Tudeh Officers Organization. 1956. {{ISBN|978-3-8442-7813-2}}. [http://www.epubli.de/shop/buch/Black-Book-on-Tudeh-Officers-Organization-Teymour-Bakhtiar-9783844278132/33792]</ref> ᱑᱙᱕᱔ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱛᱮ, ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱨᱤᱱ ᱕᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>Abrahamian, ''Iran Between Two Revolutions'', (1982), pp. 337-8</ref> ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱮᱢᱵᱟᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱨᱳᱡᱽᱵᱮᱦ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ <blockquote>ᱨᱮᱰ ᱯᱤᱢᱯᱚᱨᱱᱮᱞ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱷᱮᱥ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱯᱷᱟᱸᱫᱟ ᱨᱮᱭ ᱵᱚᱞᱚᱱ ᱠᱟᱱ ᱟᱨ ᱚᱰᱚᱠᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱦᱚᱥ ᱜᱮ ᱩᱱᱤ ᱯᱟᱨᱴᱤ, ᱥᱤᱠᱤᱣᱨᱤᱴᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ, ᱟᱨ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱪᱚᱨᱤᱛ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾"<ref>Abrahamian, ''Tortured Confessions'' (1999) p.95</ref></blockquote> ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱨᱮ ᱨᱳᱡᱽᱵᱮᱦ ᱫᱚ ᱞᱤᱵᱟᱨᱟᱞᱤᱡᱚᱢ ᱮ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱛᱩᱫᱮᱦ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱫᱚ "ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱥᱩᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ," "ᱵᱚᱩᱨᱡᱳᱭᱟ ᱞᱤᱵᱟᱨᱟᱞ," ᱟᱨ "ᱯᱟᱨᱞᱤᱭᱟᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ᱞᱳᱵᱤᱭᱤᱥᱴ" ᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣᱮᱫ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱮᱢᱳᱭᱚᱨ ᱨᱮ, ᱳᱵᱷᱟᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱨᱳᱡᱽᱵᱮᱦ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱡᱷᱮ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱝ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱨᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱮᱭᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>Abrahamian, ''Tortured Confessions,'' (1999), p.81</ref> ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ, ᱮᱨᱵᱷᱟᱱᱰ ᱟᱵᱽᱨᱟᱦᱟᱢᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱛᱩᱫᱮᱦ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ "ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱚᱰᱮᱨᱮᱴ" ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ "ᱚᱯᱚᱢᱟᱱᱟᱱ" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱟᱨ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱰᱚᱠᱚᱜ ᱟᱨ "᱑᱙᱕᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱟᱝ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ" ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>Abrahamian, ''Tortured Confessions'' (1999) p.94-95</ref> ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱮ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱥᱤᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱓ ᱠᱩᱯ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱸᱫᱮᱦ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ,<ref>Zibayi, Ali. ''Komunism dar Iran'' (Communism in Iran), Tehran, n.d. quoted in Abrahamian, Ervand, ''Tortured Confessions'', (1999) p.94-95</ref> ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱫᱚ ᱦᱮᱥᱟᱢ ᱞᱟᱱᱠᱨᱟᱱᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱨᱵᱟᱭᱡᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱚᱬᱮ ᱟᱱᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱫᱚ ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱢᱟᱥᱳᱣᱫᱽ ᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱮᱵᱷᱮᱨᱤᱠ ᱵᱮᱣᱨᱟ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱮᱰᱤᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷᱤᱭᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱨᱳᱡᱽᱵᱮᱦ ᱮ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱡᱮ "ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱠᱳᱨᱴ-ᱵᱤᱨᱳᱫᱷᱤ ᱵᱮᱣᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ ᱜᱚᱡ ... ᱤᱨᱟᱱ ᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱠᱟᱛᱮ ᱛᱩᱫᱮᱦ ᱮ ᱨᱮᱰᱤᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽ ᱮᱭᱟ," ᱟᱨ ᱡᱚᱨ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱭᱟᱜ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱢᱟᱥᱳᱣᱫᱽ ᱮ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱮᱨᱵᱷᱟᱱᱰ ᱟᱵᱽᱨᱟᱦᱟᱢᱤᱭᱟᱱ ᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, "ᱨᱳᱡᱽᱵᱮᱦ ᱫᱚ ᱵᱟᱠᱩᱱᱤᱱ ᱟᱜ ᱯᱚᱨᱚᱢᱯᱚᱨᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ — [[ᱠᱟᱨᱞ ᱢᱟᱨᱠᱥ|ᱢᱟᱨᱠᱥ]] ᱟᱨ ᱮᱸᱜᱮᱞᱥ ᱟᱜ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱾"<ref name="Abrahamian, 1999 p.94-95">Abrahamian, ''Tortured Confessions'' (1999), p.94-95</ref> ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱕᱗ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱜᱩᱞᱤ-ᱜᱚᱯᱚᱡ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱨᱳᱡᱽᱵᱮᱦ ᱫᱚᱭ ᱜᱷᱟᱹᱞ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱠᱚ ᱥᱟᱵ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱩᱠᱞᱤ ᱠᱚ ᱠᱩᱞᱤ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱠᱮᱢᱮᱨᱟ ᱨᱮ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱠᱚ, ᱟᱨ ᱢᱮ ᱑᱙᱕᱘ ᱨᱮ ᱠᱮᱡᱮᱞ ᱠᱟᱞ'ᱮᱦ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱮ ᱩᱠᱩ ᱛᱮᱠᱚ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱠᱚ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite journal |author=Parvin Merat Amini|title=A single party state in Iran, 1975-78: The Rastakhiz Party-The final attempt by the Shah to consolidate his political base|journal=Middle Eastern Studies|date=2002|volume=38|issue=1|page=147 |doi=10.1080/714004438|s2cid=144191216 |url=https://doi.org/10.1080/714004438|url-access=subscription}}</ref> ᱨᱳᱡᱽᱵᱮᱦ ᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱤᱵᱟᱹᱫᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱩᱨ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱠᱩᱠᱞᱤ ᱠᱩᱞᱤᱭᱤᱡ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱭ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ == ᱞᱮᱜᱮᱥᱤ == ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ, ᱨᱳᱡᱽᱵᱮᱦ ᱫᱚ ᱠᱮᱯᱤᱴᱟᱞᱤᱡᱚᱢ ᱱᱤᱸᱫᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱥᱳᱥᱤᱭᱟᱞᱤᱡᱚᱢ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱟᱨ ᱛᱩᱫᱮᱦ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ "ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭᱤ ᱠᱟᱨᱚᱱ" ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱮ ᱜᱚᱡᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱚᱱᱟ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱚᱪᱚᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱮᱭᱟᱭ-ᱜᱮᱞ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱴᱮᱥᱴᱟᱢᱮᱱᱴ ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱩᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱨᱮᱭ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ [[ᱛᱟᱠᱤ ᱟᱨᱟᱱᱤ]] ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱭᱠᱚᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱦᱤᱫᱽ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱛᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣᱟᱱ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚᱭ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱤᱴᱟᱞᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱨᱛᱤᱭ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱟᱦᱢᱚᱫᱽ ᱥᱟᱢᱞᱳᱣ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱯᱞᱮᱴ ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱟᱨ "ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱯᱷᱴᱤᱥᱴ — ᱵᱟᱝ-ᱛᱩᱫᱮᱦ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱮ — ᱟᱠᱚ ᱨᱤᱱ ᱱᱟᱶᱟ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷ, ᱥᱟᱦᱚᱥᱟᱱ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱫᱟᱨᱟᱢ, ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱟᱡ ᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾"<ref name="Abrahamian, 1999 p.94-95"/> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱠᱚ == *[https://www.tudehpartyiran.org/en/ ᱛᱩᱫᱮᱦ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱤᱨᱟᱱ (ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱥᱟᱦᱴᱟ)] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱟᱞᱟᱭᱮᱨ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱕᱘ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱦᱞᱟᱵᱷᱤ ᱤᱨᱟᱱ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱜᱚᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱜᱚᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱩᱫᱮᱦ ᱢᱤᱞᱤᱴᱟᱨᱤ ᱱᱮᱴᱣᱟᱨᱠ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱚᱢᱤᱣᱱᱤᱥᱴ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱟᱡᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱟᱹᱲ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱑᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱩᱨᱫᱤᱥ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱜᱚᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱜᱚᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱚᱢᱤᱣᱱᱤᱥᱴ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱩᱞᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱚᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] k6765498bszktuzq3eeqaxx43gceupw ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ 0 35976 192009 2026-05-18T00:05:01Z MT731 2184 "{{Infobox settlement | name = ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ | other_name = | nickname = | settlement_type = ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India West Bengal#India3#Asia | pushpin_label_posi..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 192009 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ | other_name = | nickname = | settlement_type = ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India West Bengal#India3#Asia | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ | coordinates = {{coord|26.78814|N|89.0408|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ | subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}} | subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name1 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] | subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name2 = [[ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ]] | subdivision_type3 = [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱵᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name3 = [[ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ]] | established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 161 | population_total = 15642 | population_as_of = ᱒᱐᱑᱑ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ | demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ | demographics1_info1 = [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]]<ref>{{cite web|title=Fact and Figures|url=https://wb.gov.in/portal/web/guest/facts-and-figures;jsessionid=JzdD9RHb7aMY5esZPtcsIVLy|website=www.wb.gov.in|accessdate=30 March 2018}}</ref><ref>{{cite web|title=52nd Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India|url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|website=nclm.nic.in|publisher=[[Ministry of Minority Affairs]]|accessdate=15 January 2019|page=85|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170525141614/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|archivedate=25 May 2017}}</ref> | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐ | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = ᱗᱓᱕᱒᱐᱒ | area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱠᱳᱰ | area_code = ᱐᱓᱕᱖᱓ | registration_plate = WB | blank1_name_sec1 = [[ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank1_info_sec1 = [[ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ (ᱮᱥ.ᱥᱤ)]] | blank2_name_sec1 = [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank2_info_sec1 = [[ᱫᱷᱩᱯᱜᱩᱲᱤ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱫᱷᱩᱯᱜᱩᱲᱤ (ᱮᱥ.ᱥᱤ)]] | website = {{URL|jalpaiguri.gov.in/}} | footnotes = }} '''ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱷᱩᱯᱜᱩᱲᱤ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ [[ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ]] [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱤ ᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ]] ᱥᱟᱶ ᱥᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱤᱢᱟᱹ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟ ᱾ ==ᱚᱛᱱᱚᱜ== {{OSM Location map | width=400| height=300| zoom=9 | coord={{coord|26|37|0|N|88|47|0|E}}| float=left|caption='''ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ (ᱨᱟᱡᱽᱜᱚᱸᱡᱽ, ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ, ᱢᱟᱭᱱᱟᱜᱩᱲᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱩᱯᱜᱩᱲᱤ ᱥᱤ.ᱰᱤ. ᱵᱞᱚᱠ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ) ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱟᱨ ᱪᱟᱭ ᱵᱟᱜᱟᱱ'''<br/>CT: ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ, R: ᱫᱮᱦᱟᱛ/ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, N: ᱟᱰᱮ ᱯᱟᱥᱮ, C: ᱠᱟᱱᱴᱚᱱᱢᱮᱱᱴ, NP: ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱜᱟᱱ/ ᱵᱤᱨ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ, TE: ᱪᱟᱭ ᱵᱟᱜᱟᱱ<br/>ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱦᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ – TG ᱪᱟᱭ ᱵᱟᱜᱟᱱ (ᱱᱚᱜᱚᱨ / ᱟᱹᱛᱩ), TE ᱫᱚ ᱪᱟᱭ ᱵᱟᱜᱟᱱ, JRS: ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ<br/>ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱢᱟᱱ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱞᱟᱹᱴᱩ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ |mark-coord1={{coord|26|43|10|N|88|27|41|E}}| label-pos1=top|label1= Dabgram| numbered1=CT| mark-title1= [[ᱰᱟᱵᱽᱜᱨᱟᱢ]] (CT)|label-color1= #800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #A40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2 |mark-coord2={{coord|26|39|7|N|88|30|56|E}}| label-pos2=bottom|label2=Chakiabhita| numbered2=CT| mark-title2= [[ᱪᱟᱠᱤᱵᱷᱤᱴᱟ]] (CT) |mark-coord3={{coord|26|39|35|N|88|28|7|E}}| label-pos3=left|label3=Binnaguri 2| numbered3=CT| mark-title3= [[ᱵᱤᱱᱱᱟᱜᱩᱲᱤ, ᱨᱟᱡᱽᱜᱚᱸᱡᱽ]] (CT) |mark-coord4={{coord|26|31|52|N|88|42|8|E}}| label-pos4=left|label4=Kharia| numbered4=CT| mark-title4= [[ᱠᱷᱟᱲᱤᱭᱟ, ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ]] (CT) |mark-coord5={{coord|26|34|0|N|88|49|12|E}}| label-pos5=top|label5=Mainaguri| numbered5=CT| mark-title5= [[ᱢᱟᱭᱱᱟᱜᱩᱲᱤ]] (CT) |mark-coord6={{coord|26|32|50|N|88|50|17|E}}| label-pos6=right|label6=Dakshin Khagrabari| numbered6=CT| mark-title6= [[ᱫᱚᱠᱷᱤᱱ ᱠᱷᱟᱜᱽᱲᱟᱵᱟᱲᱤ]] (CT) |mark-coord7={{coord|26|40|48|N|89|1|48|E}}| label-pos7=right|label7=Gairkata| numbered7=CT| mark-title7= [[ᱜᱟᱭᱨᱠᱟᱴᱟ]] (CT) |mark-coord8={{coord|26|46|40|N|89|2|26|E}}| label-pos8=right|label8=Banarhat| numbered8=CT| mark-title8= ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ (CT) |mark-coord9={{coord|26|43|30|N|89|3|6|E}}| label-pos9=left|label9=Telipara TG| numbered9=CT| mark-title9= [[ᱴᱮᱞᱤᱯᱟᱲᱟ ᱪᱟᱭ ᱵᱟᱜᱟᱱ]] (CT) |mark-coord10={{coord|26|30|10|N|88|43|48|E}}| label-pos10=right |label10=Jalpaiguri| numbered10=M| mark-title10= [[ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ]] (M)| shape-color10=#800000 |mark-coord11={{coord|26|36|10|N|89|0|25|E}}| label-pos11=right|label11=Dhupguri| numbered11=M| mark-title11= [[ᱫᱷᱩᱯᱜᱩᱲᱤ]] (M) | shape-color11=#800000 |mark-coord12={{coord|26|45|20|N|89|3|20|E}} | label-pos12=right|label12= Binnaguri 1| numbered12=C| mark-title12=[[ᱵᱤᱱᱱᱟᱜᱩᱲᱤ]] (C)|shape-color12=#AA6666 |mark-coord13={{coord|26|38|19|N|88|24|59|E}}| label-pos13=left|label13=Phulbari|labela13=checkpoint| numbered13=R| mark-title13= [[ᱯᱷᱩᱞᱵᱟᱲᱤ, ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ]] (R)|shape-color13= #A42222 |mark-coord14={{coord|26|34|50|N|88|31|43|E}}| label-pos14=left|label14=Rajganj| numbered14=R| mark-title14= [[ᱨᱟᱡᱽᱜᱚᱸᱡᱽ, ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ]] (R)|shape-color14= #A42222 |mark-coord15={{coord|26|35|24|N|88|35|20|E}}| label-pos15=right|label15=Belakoba| numbered15=R| mark-title15= [[ᱵᱮᱞᱟᱠᱳᱵᱟ]] (R)|shape-color15= #A42222 |mark-coord16={{coord|26|33|31|N|88|41|57|E}}| label-pos16= left |label16= Danguajhar TE | numbered16=TE| mark-title16= [[ᱰᱟᱺᱜᱩᱣᱟᱹᱡᱷᱚᱨ ᱪᱟ ᱵᱟᱜᱟᱱ]] (TE)| shape-color16=#87A96B |mark-coord17={{coord|26|48|17|N|89|0|13|E}}| label-pos17= right |label17= Gandrapara TE | numbered17=TE| mark-title17= [[ᱜᱟᱸᱫᱽᱨᱟᱯᱟᱲᱟ ᱟᱨ ᱞᱚᱠᱷᱤᱯᱟᱲᱟ ᱪᱟᱭ ᱵᱟᱜᱟᱱ]] (TE)| shape-color17=#87A96B |mark-coord18={{coord|26|49|45|N|89|0|53|E}}| label-pos18= top |label18= Lakhipara TE | numbered18=TE| mark-title18= [[ᱜᱟᱸᱫᱽᱨᱟᱯᱟᱲᱟ ᱟᱨ ᱞᱚᱠᱷᱤᱯᱟᱲᱟ ᱪᱟᱭ ᱵᱟᱜᱟᱱ]] (TE)| shape-color18=#87A96B |mark-coord19={{coord|26|41|20|N|88|25|50|E}} | label-pos19=right|label19=New Jalpaiguri JRS| numbered19=F| mark-title19= [[ᱱᱤᱭᱩ ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] (F)| shape-color19= #A40000 |mark-coord20={{coord|26|43|10|N|88|48|10|E}}| label-pos20=bottom|label20=Gorumara |labela20= National| labelb20= Park| numbered20=NP| mark-title20= [[ᱜᱳᱨᱩᱢᱟᱨᱟ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱜᱟᱱ]] (NP)| shape-color20=#228B22 |mark-coord21={{coord|26|52|40|N|88|51|18|E}}| label-pos21=bottom|label21=Chapramari |labela21= Wildlife| labelb21= Sanctuary| numbered21=NP| mark-title21= [[ᱪᱟᱯᱨᱟᱢᱟᱨᱤ ᱵᱤᱨᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱨᱟᱠᱷᱟ ᱵᱤᱨ]] (NP)| shape-color21=#228B22 |mark-coord22={{coord|26|43|43|N|88|35|40|E}}|label22= Teesta| label-color22 = #77A1CB| label-angle22=60| label-pos22=top| label-size22=10| mark-size22=0| mark-title22=none |mark-coord23={{coord|26|38|0|N|88|39|40|E}}|label23= River| label-color23 = #77A1CB| label-angle23=50| label-pos23=top| label-size23=10| mark-size23=0| mark-title23=none |mark-coord24={{coord|26|39|0|N|88|53|0|E}}|label24= ᱡᱟᱞᱫᱷᱟᱠᱟ | labela24=ᱜᱟᱰᱟ| label-color24 = #77A1CB| label-angle24=80| label-pos24=top| label-size24=10| mark-size24=0| mark-title24=none |arc-coordA={{coord|26|30|0|N|88|25|0|E}}|arc-textA= ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ| arc-text-colorA=hard grey| arc-angleA=28| arc-gapA=3.5| arc-radiusA=0.4 |arc-coordB={{coord|26|56|30|N|89|6|30|E}}|arc-textB= ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ| arc-text-colorB=hard grey| arc-angleB=20| arc-gapB=3.5| arc-radiusB=0.4}} ===ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱧᱮᱞ=== ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱠᱥᱟ ᱫᱚ ᱦᱤᱢᱟᱞᱚᱭ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱵᱩᱨᱩ ᱛᱷᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱫ ᱮᱞᱩᱵᱤᱭᱟᱞ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱴᱷᱟᱶ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱠᱚᱧᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱵᱩᱨᱩ ᱠᱚ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱛᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite book |author=Debnath, S. |year=2010 |title=The Dooars in Historical Transition |publisher=Shiv Mandir: N. L. Publishers|url=http://14.139.206.50:8080/jspui/bitstream/1/885/1/THE%20DOOARS%20IN%20HISTORICAL%20TRANSITION.pdf}}</ref><ref>Dinerstein, E., Loucks, C. (2001). {{WWF ecoregion|name=Terai-Duar savanna and grasslands|id=im0701}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱟᱹᱛᱩ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱖᱒.᱐᱑% ᱦᱚᱲ ᱟᱹᱛᱩ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱓᱗.᱙᱙% ᱦᱚᱲ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref name="admin">{{cite web | url = http://jalpaiguri.gov.in/district-profile| title = Jalpaiguri | work =District Profile | publisher = District administration |access-date = 13 July 2020 }}</ref><ref name="handbook">{{cite web |url = http://wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |title = District Statistical Handbook 2014 Jalpaiguri |work = Tables 2.2, 2.4b |publisher = Department of Planning and Statistics, Government of West Bengal |access-date = 13 July 2020}}</ref> ᱫᱩᱣᱟᱨᱥ ᱟᱨ ᱛᱟᱨᱟᱭ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱥ ᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱒᱒᱖ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱠᱤᱞᱳᱜᱨᱟᱢ ᱪᱟᱥ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱪᱟᱥ ᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url =https://www.indiatea.org/tea_growing_regions |title = Tea Growing Regions | work= Dooars and Terai|publisher= Indian Tea Association | access-date = 13 July 2020}}</ref><ref>{{cite web| url = http://www.teaboard.gov.in/TEABOARDCSM/MTA=|title = Dooars-Terai |publisher= Tea Board India | access-date = 13 July 2020}}</ref> ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱛᱤᱱᱟᱹᱝ ᱜᱟᱱ ᱛᱤᱱᱟᱹᱝ ᱜᱟᱱ ᱡᱟᱜᱟ ᱫᱚ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱵᱟᱝ ᱟᱹᱛᱩ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/pca/pcadata/Houselisting-housing-WB.html |title = 2011 Census – Primary Census Abstract Data Tables | work= West Bengal – District-wise |publisher= Registrar General and Census Commissioner, India | access-date = 13 July 2020 }}</ref> ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ CT (ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ) ᱟᱨᱵᱟᱝ R (ᱫᱮᱦᱟᱛ / ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱹᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱪᱟᱭ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚᱨᱮ TE ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ <small>ᱱᱳᱴ: ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱫᱚ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱩᱫᱩᱜᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾</small> ===ᱜᱨᱟᱢ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛ ᱠᱚ=== ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱟᱲᱮ ᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱜᱨᱟᱢ ᱯᱟᱧᱪᱟᱭᱟᱛ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ ᱑,<ref>{{cite web|url=http://panchayatdirectory.gov.in/adminreps/viewGPmapcvills.asp?gpcode=110004&rlbtype=V |archive-url=https://web.archive.org/web/20140419020318/http://panchayatdirectory.gov.in/adminreps/viewGPmapcvills.asp?gpcode=110004&rlbtype=V |url-status=dead |archive-date=19 April 2014 |title=Banarhat-I |website=National Panchayat Directory |accessdate=18 September 2019}}</ref> ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ ᱒,<ref>{{cite web|url=http://panchayatdirectory.gov.in/adminreps/viewGPmapcvills.asp?gpcode=110005&rlbtype=V|archive-url=https://web.archive.org/web/20140419025810/http://panchayatdirectory.gov.in/adminreps/viewGPmapcvills.asp?gpcode=110005&rlbtype=V|url-status=dead|archive-date=19 April 2014|title=Banarhat-II |website=National Panchayat Directory |accessdate=18 September 2019}}</ref> ᱪᱟᱢᱩᱨᱪᱤ,<ref>{{cite web |url=http://panchayatdirectory.gov.in/adminreps/viewGPmapcvills.asp?gpcode=110008&rlbtype=V |archive-url=https://web.archive.org/web/20140419020301/http://panchayatdirectory.gov.in/adminreps/viewGPmapcvills.asp?gpcode=110008&rlbtype=V |url-status=dead |archive-date=19 April 2014 |title=Chamurchi |website=National Panchayat Directory |accessdate=18 September 2019}}</ref> ᱟᱨ ᱵᱤᱱᱱᱟᱜᱩᱨᱤ ᱾<ref>{{cite web |url=http://panchayatdirectory.gov.in/adminreps/viewGPmapcvills.asp?gpcode=110007&rlbtype=V |archive-url=https://web.archive.org/web/20140419020304/http://panchayatdirectory.gov.in/adminreps/viewGPmapcvills.asp?gpcode=110007&rlbtype=V |url-status=dead |archive-date=19 April 2014 |title=Binnaguri |website=National Panchayat Directory |accessdate=18 September 2019}}</ref> ==ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ== ===ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ=== ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱴᱷᱮᱱ [[ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ ᱥᱤ ᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ]] ᱟᱨ [[ᱫᱷᱩᱯᱜᱩᱲᱤ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱫᱷᱩᱯᱜᱩᱲᱤ]] ᱟᱨ [[ᱱᱟᱜᱽᱨᱟᱠᱟᱴᱟ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱱᱟᱜᱽᱨᱟᱠᱟᱴᱟ]] ᱥᱤ ᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |url = http://wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |title = District Statistical Handbook 2014 Jalpaiguri |work = Tables 2.1, 2.2 |publisher = Department of Statistics and Programme Implementation, Government of West Bengal |accessdate = 2 July 2020 |archive-date = 21 January 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190121045803/http://www.wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web| url = http://jalpaiguripolice.in/search_ps.php |title = Search a Police Station | publisher= Jalpaiguri Police | accessdate = 29 June 2020}}</ref> ==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ== ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ ᱨᱤᱱ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱑᱕,᱖᱔᱒ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱗,᱙᱖᱕ (᱕᱑%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱗,᱖᱘᱗ (᱔᱙%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱑,᱗᱕᱙ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ ᱨᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱑᱐,᱒᱙᱘ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱗᱔.᱑᱒% ᱠᱟᱱᱟ) ᱾<ref>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/pca/pcadata/Houselisting-housing-WB.html |title = 2011 Census – Primary Census Abstract Data Tables | work= West Bengal – District-wise |publisher= Registrar General and Census Commissioner, India | accessdate = 2 July 2020 }}</ref> ᱒᱐᱐᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archivedate=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|accessdate=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}</ref> ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱑᱔,᱔᱓᱑ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱕᱒% ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱔᱘% ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚᱨ ᱫᱚ ᱕᱕% ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚᱨ ᱕᱙.᱕% ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚ ᱕᱙% ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚ ᱔᱑% ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ ᱨᱮ ᱑᱔% ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ== ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ ᱫᱚ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ [[ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ]] ᱫᱚ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱟᱨ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ [[ᱫᱷᱩᱯᱜᱩᱲᱤ]], [[ᱜᱟᱭᱨᱠᱟᱴᱟ]], [[ᱢᱟᱭᱱᱟᱜᱩᱲᱤ]] ᱟᱨ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱟᱡᱽᱰᱟᱦᱟᱨ ᱓᱑ᱥᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱠᱚᱨᱚᱱᱮᱥᱚᱱ ᱵᱨᱤᱡᱽ, [[ᱥᱤᱞᱤᱜᱩᱲᱤ]], [[ᱩᱰᱞᱟᱵᱟᱲᱤ]], [[ᱢᱟᱞᱵᱟᱡᱟᱨ]], [[ᱵᱤᱨᱯᱟᱨᱟ]], [[ᱦᱟᱥᱤᱢᱟᱨᱟ]], [[ᱟᱞᱤᱯᱩᱨᱫᱩᱣᱟᱨ]] ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱛᱤᱥᱴᱟ ᱜᱟᱰᱟ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ [[ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ: ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ (ᱠᱳᱰ:[http://indiarailinfo.com/station/map/banarhat-bnq/7169 BNQ], ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱡᱚᱱ: ᱠᱚᱧᱮ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱢᱟᱹ) - [[ᱱᱟᱶᱟ ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ-ᱟᱞᱤᱯᱩᱨᱫᱩᱣᱟᱨ-ᱥᱟᱢᱩᱠᱛᱟᱞᱟ ᱨᱳᱰ ᱞᱟᱭᱤᱱ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱥᱮᱪᱮᱫ== [[ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ ᱠᱟᱨᱴᱤᱠ ᱚᱨᱟᱶ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ]] ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱧᱮ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱢᱮᱰᱤᱭᱚᱢ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱫᱚ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱟᱨ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://bkohindigovernmentcollege.ac.in/?/category/orenoippinn/ |title = Banarhat Kartik Oraon Hindi Government College |publisher= BKOHGC | accessdate = 29 June 2020 }}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]] ncewrwq2pzj79q7fmbrugtar062j0sj ᱥᱟᱫᱮᱜᱷ ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ 0 35977 192014 2026-05-18T04:12:43Z AMurmu 8962 ᱱᱟᱣᱟᱱᱟᱜ 192014 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ}} {{Infobox scientist | name = ᱥᱟᱫᱮᱜᱷ ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ | image = Sadegh Zibakalam 2013.jpg | image_size = | caption = ᱡᱟᱱᱡᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ, ᱒᱐᱑᱓ | native_name = صادق زیباکلام | native_name_lang = fa | birth_name = ᱥᱟᱫᱮᱜᱷ ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ ᱢᱚᱯᱷᱨᱟᱫᱽ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1948|6|12}} | birth_place = [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ]], [[ᱯᱟᱦᱞᱟᱵᱷᱤ ᱨᱟᱡᱽ|ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽ ᱯᱚᱱᱚᱛ]] | death_date = <!--{{death date and age |YYYY|MM|DD |YYYY|MM|DD}} (death date then birth date)--> | death_place = | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!--{{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline,title}}--> | other_names = | citizenship = ᱤᱨᱟᱱ | fields = [[ᱠᱮᱢᱤᱠᱟᱞ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱹᱨᱤᱝ]]<br />[[ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥ]]<br />[[ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ]] | workplaces = [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]<br />[[ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱟᱡᱟᱫᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] | patrons = | alma_mater = [[ᱦᱟᱰᱟᱨᱥᱯᱷᱤᱞᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ#ᱦᱟᱰᱟᱨᱥᱯᱷᱤᱞᱰ ᱯᱚᱞᱤᱴᱮᱠᱱᱤᱠ (᱑᱙৭০–᱑᱙᱙᱒)|ᱦᱟᱰᱟᱨᱥᱯᱷᱤᱞᱰ ᱯᱚᱞᱤᱴᱮᱠᱱᱤᱠ]]<br />[[ᱵᱨᱟᱰᱯᱷᱚᱨᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ([[ᱯᱤ.ᱮᱪ.ᱰᱤ]]) | thesis_title = The Historical Genesis of the Islamic Revolution | thesis_url = https://books.google.com/books?id=VBeNGwAACAAJ&dq=zibakalam+The+Historical+Genesis+of+the+Islamic+Revolution&hl=en&sa=X&ei=isqVVL37BszgavD4gLgD&ved=0CB0Q6AEwAA | thesis_year = 1989 | doctoral_advisor = [[ᱛᱷᱚᱢᱟᱥ ᱡᱮᱨᱟᱨᱰ ᱜᱟᱞᱟᱜᱷᱚᱨ]] | academic_advisors = | doctoral_students = | notable_students = [[ᱥᱟᱭᱤᱫᱽ ᱦᱟᱡᱟᱨᱤᱭᱟᱱ]]<ref name="tourjan.com"/><br />[[ᱯᱷᱟᱛᱮᱢᱟ ᱦᱟᱥᱮᱢᱤ ᱨᱟᱯᱷᱥᱟᱱᱡᱟᱱᱤ]]<ref name="tourjan.com"/> | known_for = | awards = | author_abbrev_bot = | author_abbrev_zoo = | children = ᱒ [[ᱟᱦᱢᱚᱫᱽ ᱛᱟᱵᱷᱟᱠᱳᱞᱤ]] (ᱥᱟᱶ-ᱦᱚᱧᱦᱟᱨ)<ref name="family2">{{cite web|title=An introduction to Iran's parliamentary candidates|author=Denise Hassanzade Ajiri|url=https://www.theguardian.com/world/2016/feb/25/profiles-iran-parliamentary-candidates-tehranbureau|work=[[The Guardian]]|date=February 2016|access-date=21 September 2016}}</ref> | signature = <!--(filename only)--> | footnotes = }} '''ᱥᱟᱫᱮᱜᱷ ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ ᱢᱚᱯᱷᱨᱟᱫᱽ''' ({{langx|fa|صادق زیباکلام مفرد}};<ref name="The Guardian"/> ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱒ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱔᱘) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱯᱚᱸᱰᱤᱛ ᱠᱟᱱᱟᱭ<ref>{{cite web|author=Hanif Zarrabi-Kashani|url=http://www.brookings.edu/blogs/markaz/posts/headlines-2014/12/19-iran-reactions-obama-cuba-deal|title=Iranian Press Week in Review|date=19 December 2014|publisher=The Brookings Institution|accessdate=21 June 2016}}</ref> ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱥᱩᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ<ref>{{cite web|author=Mehrun Etebari|url=http://www.brookings.edu/blogs/markaz/posts/headlines-2014/12/19-iran-reactions-obama-cuba-deal|title=Iran Press Report: Waiting for Rafsanjani|date=10 May 2013|publisher=The Brookings Institution|accessdate=21 June 2016}}</ref> ᱟᱨ ᱱᱟᱣᱟ-ᱞᱤᱵᱟᱨᱮᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟᱭ ᱾<ref>{{cite book|author=Stephanie Cronin|title=Reformers and Revolutionaries in Modern Iran: New Perspectives on the Iranian Left|publisher=Routledge|series=Routledge/BIPS Persian Studies Series|year=2013|isbn=978-1134328901|page=43}}</ref> ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ ᱫᱚ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ<ref>{{Cite web|url=http://www.timesofisrael.com/iran-agenda-faces-realities-at-world-gathering/|title=Iran's regional aspirations face realities at non-aligned nations summit | The Times of Israel}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://iranwire.com/en/politics/108469-sadegh-zibakalam-i-wish-someone-would-dare-tell-the-leader-he-cannot-run-the-country-so-stubbornly/#google_vignette|title=Sadegh Zibakalam: I Wish Someone Would Dare Tell the Leader He Cannot Run the Country so Stubbornly}}</ref> ᱟᱨ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱠᱚᱨᱮ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱵᱤᱵᱤᱥᱤ ᱱᱤᱭᱩᱡᱽ ᱟᱨ ᱟᱞ ᱡᱟᱡᱤᱨᱟ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.thedohadebates.com/debates/item/?d=19&mode=speakers|title=This House believes that Iran poses the greatest threat to security in the region | Series 2 | The Doha Debates<!-- Bot generated title -->}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱚᱛᱚᱵ "''ᱦᱟᱣ ᱰᱤᱰ ᱣᱤ ᱵᱤᱠᱟᱢ ᱦᱣᱟᱴ ᱣᱤ ᱟᱨ?''" ᱟᱨ "''ᱮᱱ ᱤᱱᱴᱨᱚᱰᱟᱠᱥᱚᱱ ᱴᱩ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱮᱵᱷᱚᱞᱩᱥᱚᱱ''" ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱟᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="tourjan.com">{{Citation|title=مردی که زیاد می داند|publisher=tourjan.com|url=http://www.tourjan.com/?p=252|accessdate=24 April 2015|language=Persian}}</ref> ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱚᱝᱵᱮᱫᱚᱱᱥᱤᱞ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱟᱜ ᱨᱟᱭ ᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref name="The Guardian"/><ref>{{cite web|url= https://www.tabletmag.com/sections/israel-middle-east/articles/the-most-dangerous-man-in-iran |title= Tehran University political scientist Sadegh Zibakalam dares to publicly oppose his regime's foreign policy |publisher= [[Tablet (magazine)|Tablet]] |access-date= 2023-07-15}}</ref> == ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ ᱫᱚ [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱭᱟ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱠᱤᱝᱰᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱨᱟᱰᱯᱷᱚᱨᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ [[ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥ]] ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱤ.ᱮᱪ.ᱰᱤ. ᱦᱟᱥᱞᱟ ᱞᱮᱫᱼᱟᱭ ᱾ ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ ᱫᱚ ᱥᱟᱦ ᱟᱜ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱤᱡ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="english.alarabiya.net">{{cite web |title=Hatred of Arabs deeply rooted in Persians, says Iranian intellectual |url=https://english.alarabiya.net/articles/2011%2F10%2F09%2F170927 |website=Al Arabiya English |language=en |date=9 October 2011}}</ref> ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ ᱫᱚ ᱑᱙۷᱙ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱦᱩᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱯᱚᱫᱽ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱦᱩᱞ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱠᱟᱹᱭ ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱫᱩᱠᱷ ᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="english.alarabiya.net"/><ref>{{cite web|url= https://www.iranintl.com/en/202210175584 |title= Ongoing Protests Startled, Confused Iran's Authorities - Sadegh Zibakalam |publisher= Iran International |access-date= 2023-07-15}}</ref> == ᱒᱐᱐᱐ ᱥᱚᱝᱥᱚᱫᱽ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱵᱟᱹᱛᱤᱞ == ᱡᱟᱱᱡᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱟᱡᱟᱫᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱚᱠᱛᱚ, ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ ᱫᱚ ᱡᱟᱱᱡᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱐᱐ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱜᱟᱨᱰᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱛᱤᱞ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="tourjan.com"/> == ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ == ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ, ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ ᱫᱚ ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱨᱩᱦᱟᱱᱤ ᱴᱷᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱩᱞᱟᱹ ᱪᱤᱴᱷᱤᱭ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱟᱨ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱤᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱠᱮᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱠᱚ (ᱢᱤᱨ-ᱦᱚᱥᱮᱱ ᱢᱚᱣᱥᱟᱵᱷᱤ, ᱡᱟᱦᱨᱟ ᱨᱟᱦᱱᱟᱵᱷᱟᱨᱰ, ᱟᱨ ᱢᱮᱦᱫᱤ ᱠᱟᱨᱚᱵᱤ) ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱚᱸᱫᱤ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫᱽ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱣᱟᱫᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱟᱝ ᱫᱷᱮᱭᱟᱱ ᱮᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱮ ᱟᱞᱚᱪᱚᱱᱟ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱩᱨᱟ ᱨᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱜᱨᱤᱱ ᱢᱩᱵᱷᱢᱮᱱᱴ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ-ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱨᱮᱞᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱩᱦᱟᱱᱤ ᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱣᱟ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱚᱛᱤᱠᱨᱤᱭᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://iranpulse.al-monitor.com/index.php/2014/01/3616/rouhani-criticized-by-supporter-for-statement-on-2009-elections/|title=Rouhani criticized by supporter for statement on 2009 elections|last=Karami|first=Arash|date=3 January 2014|publisher=AL-MONITOR|accessdate=3 January 2014}}</ref><ref>{{cite web|url= https://iranwire.com/en/politics/108469-sadegh-zibakalam-i-wish-someone-would-dare-tell-the-leader-he-cannot-run-the-country-so-stubbornly/ | title= Sadegh Zibakalam: I Wish Someone Would Dare Tell the Leader He Cannot Run the Country so Stubbornly | publisher = IRANWIRE }}</ref> ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱭᱩᱠᱞᱤᱭᱟᱨ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱠᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱩᱠᱞᱤᱭ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱥᱤᱥᱴᱮᱢ ᱫᱩᱨᱵᱚᱞ" ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21596973-hassan-rohani-has-changed-mood-iran-he-faces-opposition-dismantling|title=Dismantling the wall - Hassan Rohani has changed the mood in Iran. But he faces opposition|date=22 February 2014|publisher=The Economist Newspaper|accessdate=21 February 2014}}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ, ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱦᱚᱲ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱭ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱡᱽᱨᱟᱭᱮᱞ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ [[ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ]] ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ ᱾<ref name="The Guardian">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/iran-blog/2015/apr/08/the-iranian-professor-who-dares-to-differ-on-nuclear-matters-and-israel|title= The Iranian professor who dares to differ on nuclear matters and Israel |date= 8 April 2015|work=The Guardian|accessdate=9 April 2015}}</ref><ref>{{cite web|url= https://www.memri.org/tv/tehran-university-professor-zibakalam-islamic-revolution-establish-freedom-democracy-regime-failed-abyaneh |title= Tehran University Professor Sadegh Zibakalam: Annihilation Of Israel, Fighting America Were Not Goals Of The 1979 Revolution; The Regime Uses These Slogans To Cover Its Failure To Uphold Accountability, Free Elections, Independent Judiciary |publisher= [[Middle East Media Research Institute]] |access-date= 2023-07-15}}</ref> == ᱡᱤᱦᱚᱞ == ᱥᱟᱫᱮᱜᱷ ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱤᱵᱷᱚᱞᱩᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱠᱳᱨᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱥᱟᱡᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ-ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱤᱫᱮᱥᱤ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ" ᱰᱚᱭᱮᱪᱮ ᱵᱷᱮᱞᱮ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱤᱱᱴᱟᱨᱵᱷᱤᱭᱩ ᱨᱮ ᱟᱞᱚᱪᱚᱱᱟᱛᱢᱚᱠ ᱠᱟᱛᱷᱟᱭ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url= https://en.qantara.de/content/iranian-political-scientist-sadegh-zibakalam-given-jail-sentence-over-dw-interview |title= Iranian political scientist Sadegh Zibakalam given jail sentence over DW interview |publisher= Qantara.de |access-date= 2023-07-15}}</ref> ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱥᱟᱡᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱥᱳᱥᱤᱭᱟᱞ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ, ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱯᱨᱤᱱᱴ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url= https://en.radiofarda.com/a/iran-academic-zibakalam-prison/29096882.html |title= Outspoken Iranian Academic Sentenced To Prison, Banned From Political Activities |publisher= Radio Farda |access-date= 2023-07-15}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱚᱱᱮ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱲᱮ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ" ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥ ᱦᱚᱸᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url= https://www.en-hrana.org/sadegh-zibakalam-sentenced-to-one-year-in-prison-for-news-dissemination/ |title= The Criminal Court of Tehran has handed down a one-year prison sentence to Sadegh Zibakalam, a prominent professor at the University of Tehran and political pundit. The verdict is related to his role in sharing news regarding serial poison attacks on schools. |publisher= Human Rights Activist News Agency (HRANA) |access-date= 2023-07-15}}</ref> == ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚ == *''ᱦᱟᱣ ᱰᱤᱰ ᱣᱤ ᱵᱤᱠᱟᱢ ᱦᱣᱟᱴ ᱣᱤ ᱟᱨ?'' * {{cite book |last= |first= |author-link= ᱥᱟᱫᱮᱜᱷ ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ |date= 2009 |title= ᱦᱟᱥᱮᱢᱤ ᱵᱮᱫᱩᱱ-ᱤ ᱨᱩᱛᱩᱥ |location= |publisher= |pages= 326 |isbn= 978-9-643-34273-9}}<ref>{{Cite web|url=https://www.tehrantimes.com/news/409936/Ayatollah-Hashemi-man-of-politics-man-of-letters|title = Ayatollah Hashemi: Man of politics, man of letters|date = 10 January 2017}}</ref> *''ᱥᱳᱵᱷᱮᱱᱤᱨ ᱯᱷᱚᱴᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱥ ᱣᱤᱛᱷ ᱥᱤᱵᱷᱤᱞ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ'' * {{cite book |last= |first= |author-link= ᱥᱟᱫᱮᱜᱷ ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ |date= 2022 |title= ᱥᱟᱦ ᱰᱤᱰ ᱱᱚᱴ ᱢᱟᱨᱰᱟᱨ |location= |publisher= |pages= 326 |isbn= 978-1-595-84755-3}} *''ᱮᱱ ᱤᱱᱴᱨᱚᱰᱟᱠᱥᱚᱱ ᱴᱩ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱮᱵᱷᱚᱞᱩᱥᱚᱱ'' * {{cite book |last= |first= |author-link= |date= 2015 |title= ᱦᱟᱣ ᱫᱟ ᱣᱮᱥᱴ ᱵᱤᱠᱮᱢ ᱫᱟ ᱣᱮᱥᱴ |location= |publisher= ᱨᱳᱣᱡᱟᱱᱮᱦ |pages= 288 |isbn= 978-964-334-577-8}} * {{cite book |last= |first= |author-link= ᱥᱟᱫᱮᱜᱷ ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ |date= 2019 |title= ᱨᱮᱡᱟ ᱥᱟᱦ |location= |publisher= |pages= 302 |isbn= 978-1-780-83763-5}} == ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ == * ᱰᱚᱭᱮᱪᱮ ᱵᱷᱮᱞᱮ ᱯᱷᱨᱤᱰᱚᱢ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ ᱟᱣᱟᱨᱰ (᱒᱐᱑᱘)<ref>{{citation|title=DW Freedom of Speech Award 2018 goes to Sadegh Zibakalam|url=http://p.dw.com/p/2x42T|date=3 March 2018|access-date=15 March 2018|author1=Rahel Klein | author2=Shahram Ahadi | author3=[[Jamshid Barzegar]]|work=Deutsche Welle}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == {{commons}} * [http://www.zibakalam.com ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱣᱮᱵᱽᱥᱟᱭᱤᱴ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201204115154/http://www.zibakalam.com/ |date=4 December 2020 }} * [https://www.theguardian.com/world/iran-blog/2015/jul/15/iran-sadegh-zibakalam-says-anti-americanism-dead-interview ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱫᱟ ᱜᱟᱨᱰᱤᱭᱟᱱ ᱨᱮ ᱥᱟᱫᱮᱜᱷ ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ ᱟᱜ ᱤᱱᱴᱟᱨᱵᱷᱤᱭᱩ] * [https://www.thriftbooks.com/a/sadegh-zibakalam/4044538/ ᱥᱟᱫᱮᱜᱷ ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ ᱟᱜ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚ] * [https://journalismisnotacrime.com/en/wall/sadeghzibakalam/ ᱥᱟᱫᱮᱜᱷ ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ ᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ] * [https://www.mei.edu/profile/sadegh-zibakalam ᱢᱤᱰᱤᱞ ᱤᱥᱴ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱨᱮ ᱥᱟᱫᱮᱜᱷ ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ ᱟᱜ ᱯᱨᱚᱯᱷᱟᱭᱤᱞ] * [https://iranhumanrights.org/tag/sadegh-zibakalam/ ᱴᱮᱜᱽ: ᱥᱟᱫᱮᱜᱷ ᱡᱤᱵᱟᱠᱟᱞᱟᱢ] ᱮᱴ [[ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱟᱞᱢᱟ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱱᱡᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱨᱟᱰᱯᱷᱚᱨᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱟᱡᱟᱫᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱥᱮᱱᱴᱨᱟᱞ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱔᱘ ᱡᱟᱱᱟᱢ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱯᱚᱸᱰᱤᱛ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱟᱰᱟᱨᱥᱯᱷᱤᱞᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱟᱞᱚᱪᱚᱠ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱠᱤᱝᱰᱚᱢ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱟᱥᱟ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱤᱭᱳᱞᱤᱵᱟᱨᱮᱞᱤᱡᱚᱢ]] nge3rusjr7sjgqqblaf0cy9uqqchz7a ᱥᱟᱭᱤᱫᱽ ᱡᱮᱭᱱᱟᱞᱤ 0 35978 192015 2026-05-18T04:17:33Z AMurmu 8962 ᱱᱟᱣᱟᱱᱟᱜ 192015 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱗᱖)}} {{Infobox person | name = ᱥᱟᱭᱤᱫᱽ ᱡᱮᱭᱱᱟᱞᱤ | image = | caption = | birth_date = ᱒᱒ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱖ | birth_place = | disappeared_date = ᱯᱟᱞᱮ ᱒᱐᱐᱒ ᱛᱟᱭᱚᱢ | disappeared_place = | known_for = ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱑᱙᱙᱙-ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ | mother = ᱟᱠᱨᱟᱢ ᱱᱮᱜᱷᱟᱵᱤ | occupation = [[ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ]] | alma_mater = [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] }} '''ᱥᱟᱭᱤᱫᱽ ᱡᱮᱭᱱᱟᱞᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱒ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱖) ᱫᱚ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱑᱐ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱙᱙ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱦᱩᱞ, ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱙᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱕ ᱢᱟᱦᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱚ ᱟᱨᱮᱥᱴ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>[http://www.ihrv.org/inf/?p=5242 Iran Human Rights Voice » Blog Archive » Saeed Zeinali story]. Ihrv.org. Retrieved on 2013-07-31.</ref><ref>[http://www.iranrights.org/farsi/memorial-case-61156.php آقای سعید زینالی - یادبود حقوق بشر]. Iranrights.org. Retrieved on 2013-07-31.</ref><ref>[https://www.bbc.com/persian/iran/2013/07/130709_l45_saeed_zeinali ايران - BBC فارسی - مادر سعید زینالی: مسئولان قول داده‌اند پس از ۱۴ سال سرنوشت پسرم را به من بگویند]. Bbc.co.uk. Retrieved on 2013-07-31.</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱓ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>[http://www.imenews.com/articles_show.php?gid=128 IME NEWS Article < 14th Anniversary of Uprising of Iranian Students >]. Imenews.com. Retrieved on 2013-07-31.</ref> == ᱟᱫᱚᱜ == ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱫᱽᱱᱟᱢ ᱮᱵᱷᱤᱱ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱮ ᱠᱚᱢ ᱥᱮ ᱠᱚᱢ ᱒᱐᱐᱒ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱟᱨᱮᱥᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱮ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱥᱟᱶ ᱯᱷᱳᱱ ᱛᱮ ᱠᱟᱛᱷᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ ᱪᱮᱫ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱠᱚ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱥᱤᱠᱤᱣᱨᱤᱴᱤ ᱯᱷᱳᱨᱥ ᱟᱨ ᱮᱵᱷᱤᱱ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱤᱱ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=4bGjqIxpWpg مسولان این فلیم را ببینند؛ نشانه هایی از سعید زینالی که چهارده سال از او خبری نیست]. YouTube (2013-07-19). Retrieved on 2013-07-31.</ref><ref>[http://www.roozonline.com/persian/news/newsitem/article/12-13.html خانه :: روزآنلاین]. Roozonline.com. Retrieved on 2013-07-31.</ref> == ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ == ᱙ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ, ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ, ᱥᱟᱭᱤᱫᱽ ᱡᱮᱭᱱᱟᱞᱤ ᱭᱤᱡ ᱟᱭᱳ ᱟᱠᱨᱟᱢ ᱱᱮᱜᱷᱟᱵᱤ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟᱭ ᱡᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱩᱰᱤᱥᱤᱭᱟᱨᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱩᱱᱤ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱣᱟᱫᱟ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>[https://www.nabz-iran.com/en/content/weekly-pulse-english/188001#.Ue75mNKOTK0 Weekly Pulse - July 12, 2013 | NABZ]. Nabz-iran.com (2013-07-12). Retrieved on 2013-07-31.</ref> ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱒᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱮᱢᱱᱮᱥᱴᱤ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱟᱨᱮᱥᱴ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱥᱟᱭᱤᱫᱽ ᱡᱮᱭᱱᱟᱞᱤ ᱭᱟᱜ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱩᱭᱴᱚᱨ ᱨᱮᱭ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ: "ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱭᱤᱫᱽ ᱡᱮᱭᱱᱟᱞᱤ ᱡᱚᱨ ᱡᱚᱵᱚᱨ ᱟᱫᱚᱜ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱨ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱢᱱᱮᱥᱴᱤ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱫᱚ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱱᱮᱭᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱩᱠᱷ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱛᱤᱸᱜᱩ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾"<ref>{{Cite web |title=۲۱ سال از ناپدید شدن سعید زینالی گذشت؛ عفو بین‌الملل خواستار اعلام وضعیت این دانشجوی بازداشتی شد |url=https://ir.voanews.com/a/persiannewsiran_iran-human-rights-saeid-zeinali/6096310.html |access-date=2022-10-20 |website=صدای آمریکا |date=9 July 2020 |language=fa}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱖ ᱡᱟᱱᱟᱢ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱐᱐ ᱫᱚᱥᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱫᱚᱜ ᱦᱚᱲ ᱢᱟᱢᱞᱟ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱵᱚᱸᱫᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱫᱚᱜ ᱦᱚᱲ ᱢᱟᱢᱞᱟ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱜᱚᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] c488hv6z2831xv3xjznpa411w44sjnh ᱥᱩᱞᱮᱭᱢᱟᱱ ᱢᱚᱭᱱᱤ 0 35979 192016 2026-05-18T04:22:28Z AMurmu 8962 ᱱᱟᱣᱟᱱᱟᱜ 192016 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=November 2020}} {{Infobox person | name = ᱥᱩᱞᱮᱭᱢᱟᱱ ᱢᱚᱭᱱᱤ | image = | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = | birth_name = ᱢᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ | birth_date = ᱑᱙᱓᱓ | birth_place = ᱤᱨᱟᱱ | death_date = ᱑᱙᱖᱘ | death_place = ᱤᱨᱟᱠ | other_names = ᱯᱷᱟᱭᱤᱠ ᱟᱢᱤᱱ | partner = ᱢᱚᱨᱤᱭᱚᱢ ᱭᱟᱡᱽᱫᱟᱱᱯᱷᱟᱨ | years_active = | known_for = ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ | notable_works = }} '''ᱥᱩᱞᱮᱭᱢᱟᱱ ᱢᱚᱭᱱᱤ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱨᱫᱤᱥ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱠᱩᱨᱫᱤᱥ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱵᱷᱚᱞᱩᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ == === ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ === ᱥᱩᱞᱮᱭᱢᱟᱱ ᱢᱚᱭᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱓᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮ ᱢᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ, ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱟᱢᱤᱱ ᱢᱚᱭᱱᱤ, ᱫᱚ ᱠᱟᱡᱤ ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱢᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱚᱭᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ, ᱛᱟᱵᱽᱨᱤᱡᱽ ᱟᱨ [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ]] ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ === ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ === ᱑᱙᱔᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, [[ᱤᱨᱟᱱ]] ᱨᱮ ᱠᱩᱨᱫᱽ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱠᱚᱢ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱔᱖ ᱨᱤᱱ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱤᱨᱟᱠᱤ ᱠᱩᱨᱫᱤᱥᱛᱟᱱ ᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱑᱙᱖᱐ ᱫᱚᱥᱚᱠ ᱨᱮ ᱢᱩᱥᱛᱟᱯᱷᱟ ᱵᱟᱨᱡᱟᱱᱤ ᱭᱟᱜ ᱦᱩᱞ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=M. Gunter |first1=Michael |url=https://books.google.com/books?id=HYX3DwAAQBAJ&q=Suleiman+Moini&pg=PA214 |title=The Kurds in the Middle East |publisher= Lexington Books, 2020 |date=June 22, 2020 |page=214 |isbn=978-1793613592 }}</ref> ᱥᱩᱞᱮᱭᱢᱟᱱ ᱢᱚᱭᱱᱤ, ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱠᱤᱞᱟᱱ ᱯᱮᱥᱢᱟᱨᱜᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱦᱮᱞᱮᱱ ᱠᱨᱩᱞᱤᱪ-ᱜᱷᱟᱥᱮᱢᱞᱩ ᱟᱜ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱐ ᱫᱚᱥᱚᱠ ᱨᱮ KDPI ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱩᱴ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱹᱱᱟᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Helene">{{cite book |last1=Krulich-Ghassemlou |first1= Helene |url=https://books.google.com/books?id=VisyDwAAQBAJ&pg=PA118 |title=Love against all Reason |publisher= LIT Verlag Münster 2017 |date=2017 |page=118 |isbn=978-3643909220}}</ref> ==== ᱑᱙᱖᱗ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱩᱞ ==== ᱑᱙᱔᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱗᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱫᱚ "KDP ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱵᱷᱚᱞᱩᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱤᱱ ᱠᱮᱰᱟᱨ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱑᱙᱖᱗ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱖᱘ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨ ᱥᱟᱶ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱚᱠᱛᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱖᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱤᱥᱢᱟᱭᱤᱞ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷᱡᱟᱫᱮᱦ, ᱠᱟᱫᱤᱨ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ, ᱥᱩᱞᱮᱭᱢᱟᱱ ᱢᱚᱭᱱᱤ ᱟᱨ ᱢᱟᱞᱞᱟ ᱟᱣᱟᱨᱮ (ᱨᱤᱵᱷᱚᱞᱩᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱨᱤᱱ ᱟᱜᱟᱢ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ) ᱥᱟᱶᱛᱮ KDPI ᱨᱤᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱚ ᱟᱦᱢᱚᱫᱽ ᱛᱟᱣᱯᱷᱤᱠ ᱟᱜ KDPI ᱠᱚ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱠᱤ ᱠᱩᱨᱫᱤᱥᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱡᱟᱱᱤ ᱭᱟᱜ ᱦᱩᱞ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱛᱮ, ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱞᱤᱴᱟᱨᱤ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱳᱨ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|date=29 February 2020|title=روستایی به اسم روستای قالوی معینی|url=https://irane-ma.com/%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%88%DB%8C/|website=irane-ma|language=fa}}</ref> ᱑᱙᱖᱗ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱖᱘ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱜᱮᱨᱟᱞ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, KDPI ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱵᱷᱚᱞᱩᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱦ ᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨ ᱟᱱ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱠᱚ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱮ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ, ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱤᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱚᱪᱚ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱫᱚ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=McDowall |first1=David |title=A Modern History of the Kurds |publisher= I. B. Tauris |date=January 15, 1996 |page=504 |isbn=978-1850436539}}</ref> ᱵᱟᱨᱡᱟᱱᱤ ᱭᱟᱜ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱠᱚ, ᱑᱙᱖᱐ ᱫᱚᱥᱚᱠ ᱨᱮ ᱥᱟᱦ ᱟᱜ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱢᱤᱞᱤᱴᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱵᱷᱚᱨᱥᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱢᱤᱞᱤᱴᱟᱨᱤ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ===== ᱜᱩᱨ ===== ᱫᱟᱵᱟᱣ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱥᱩᱞᱮᱭᱢᱟᱱ ᱢᱚᱭᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱠ ᱮ ᱧᱤᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱸᱰᱮ ᱑᱕ ᱢᱮ ᱑᱙᱖᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱢ. ᱢᱩᱥᱛᱟᱯᱷᱟ ᱵᱟᱨᱡᱟᱱᱤ ᱭᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮ ᱤᱨᱟᱠᱤ ᱠᱩᱨᱫᱤᱥᱛᱟᱱ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱵᱷᱟᱠ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱥᱟᱵᱷᱟᱠ ᱫᱚ ᱢᱚᱭᱱᱤ ᱭᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱫᱚ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱫᱤᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱟᱠᱟ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱜᱩᱞᱤ ᱛᱮ ᱵᱤᱸᱫᱷᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱤᱲᱤ ᱨᱮ ᱛᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱚᱴᱚᱜ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱳᱴᱤᱥ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ: "ᱥᱩᱞᱮᱭᱢᱟᱱ ᱢᱚᱭᱱᱤ - ᱜᱟᱫᱫᱟᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱠᱚ ᱜᱩᱡᱩᱜᱼᱟ" ᱾ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱤᱱ ᱵᱷᱟᱲᱟ ᱜᱩᱱᱰᱟ ᱠᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶ ᱥᱤᱲᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱟᱹᱛᱩ ᱛᱮᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱟᱦ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱟᱞᱚ ᱠᱚ ᱛᱤᱸᱜᱩᱱ ᱢᱟ ᱾<ref name="Helene"></ref> ᱢᱟᱥᱩᱫᱽ ᱵᱟᱨᱡᱟᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱚᱛᱚᱵ ''Barzanî and the Kurdish rebellion'' ᱨᱮ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ: "ᱟᱞᱮ ᱥᱩᱞᱮᱭᱢᱟᱱ ᱢᱚᱭᱱᱤ ᱞᱮ ᱜᱩᱞᱤ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱞᱮ ᱮᱢᱟᱫ ᱫᱮᱭᱟ" ᱾<ref name="Tauris">{{cite book |last1=McDowall |first1=David |url=https://books.google.com/books?id=dgDi9qFT41oC&q=handed+over+by+Mullah+Mustafa |title=A Modern History of the Kurds |publisher= I.B.Tauris |date=May 14, 2004 |page=253 |isbn=978-1-85043-416-0 |access-date=2016-12-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://anfpersian.com/%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/%DB%B5%DB%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B4-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-49573|title=۵۱ سال از ترور سلیمان معینی و خلیل شوباش گذشت|date=22 August 2019|website=خبرگزاری فرات}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱩᱨᱫᱤᱥ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱓᱓ ᱡᱟᱱᱟᱢ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱖᱘ ᱜᱩᱨ]] 1ne1no6hhyzr7jmxve1fknm11oql1b8 ᱵᱟᱦᱨᱟᱢ ᱥᱳᱨᱳᱥ 0 35980 192017 2026-05-18T04:27:02Z AMurmu 8962 ᱱᱟᱣᱟᱱᱟᱜ 192017 wikitext text/x-wiki [[File:Bahram Soroush 2014.png|thumb|᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ''ᱵᱨᱮᱰ ᱮᱱᱰ ᱨᱳᱡᱮᱥ ᱴᱤᱵᱷᱤ'' ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱵᱟᱦᱨᱟᱢ ᱥᱳᱨᱳᱥ]] '''ᱵᱟᱦᱨᱟᱢ ᱥᱳᱨᱳᱥ''' ({{langx|fa|بهرام سروش}}) ᱫᱚ ᱭᱩ.ᱠᱮ. ᱨᱮ ᱵᱟᱥᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱹᱜᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ<ref name="ttd">[http://www.iranian.com/Namazie/2004/June/Islam/ Two thumbs down] - Transcript of TV interview with Bahram Soroush aired on TV International English, a channel owned by [[Worker-Communist Party of Iran]], June 2004</ref> ᱟᱨ ᱣᱟᱨᱠᱚᱨ-ᱠᱚᱢᱤᱭᱩᱱᱤᱥᱴ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱤᱨᱟᱱ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>[http://www.wpiran.org/central%20committee%20page.htm Worker-Communist Party of Iran Central Committee]</ref> == ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ == ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨᱟᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱥᱳᱨᱳᱥ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱩᱞ (᱑᱙᱗᱘-᱗᱙) ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱥᱟᱦ ᱟᱜ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱨᱤᱱ ᱥᱟᱶᱛᱮᱱ ᱥᱮᱠᱩᱞᱟᱨ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤᱭᱟᱹ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱨᱟᱥ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱥᱴ ᱠᱚ ᱦᱩᱞ ᱨᱮ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=0M6fNWsxm4U |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/0M6fNWsxm4U |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Commentator Bahram Soroush ("Confronting the Islamic State") |author=Reza Moradi |work=Bread and Roses TV |publisher=[[Council of Ex-Muslims of Britain]] |date=14 November 2014 |accessdate=10 August 2019}}{{cbignore}}</ref>{{rp|at=0:58}} ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱐᱗ ᱨᱮ, ᱥᱳᱨᱳᱥ ᱫᱚ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱚᱯᱷ ᱮᱠᱥ-ᱢᱩᱥᱞᱤᱢᱥ ᱚᱯᱷ ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱶ-ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://www.secularconference.com/speakers-2014/ |title=Speakers |work=Secular Conference 2014 website |publisher=Council of Ex-Muslims of Britain |date=2014 |accessdate=10 August 2019}}</ref> == ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ == ᱥᱳᱨᱳᱥ ᱟᱜ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, "ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱟᱛᱚᱝᱵᱟᱫᱤ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱪᱷᱩᱴᱟᱹᱣ" ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱩᱥᱠᱤᱞ ᱜᱮᱭᱟ ᱾<ref name="ttd"/> ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱱᱯᱷᱟᱨᱮᱱᱥ ᱨᱮ, ᱵᱟᱦᱨᱟᱢ ᱮ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱡᱮ "ᱤᱨᱟᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱫᱚ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ-ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤ ᱟᱨ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ-ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ" ᱾<ref>[http://www.kargaran.org/international%20labor%20solidarity/Wi/IWS_18.pdf Iranian delegation should not have been admitted to the ILO conference] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070719162910/http://www.kargaran.org/international%20labor%20solidarity/Wi/IWS_18.pdf |date=2007-07-19 }} - Bahram Soroush’s speech at the ILO Conference 12 June 2006 (''Workers in Iran'', News & views from the labour movement in Iran)</ref> ᱥᱳᱨᱳᱥ ᱮ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱡᱮ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱚᱛᱤᱱᱤᱫᱷᱤ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱤᱭᱩᱠᱞᱤᱭᱟᱨ ᱦᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱚᱛᱚᱨᱟᱱ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾<ref>[https://www.indymedia.org.uk/en/regions/world/2004/10/300245.html A Nuclear-Free Iran] - Interview with Bahram Soroush and Fariborz Pooya, aired on International TV, October 24, 2004</ref> ᱥᱳᱨᱳᱥ ᱟᱜ ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ, ''ᱤᱥᱞᱟᱢᱳᱯᱷᱳᱵᱤᱭᱟ'' ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ "ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱞᱚᱪᱚᱱᱟ ᱫᱟᱵᱟᱣ" ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ<ref name="ttd"/> ᱟᱨ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱢᱩᱵᱷᱢᱮᱱᱴ, ᱟᱛᱚᱝᱵᱟᱫᱤ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱱ ᱟᱨ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱚᱱᱟᱨ ᱠᱤᱞᱤᱝ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ "ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱠᱟᱛᱮ", ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ "ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ ᱡᱮ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱵᱟᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜ ᱢᱟ ᱟᱨ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱱᱮᱜᱮᱴᱤᱵᱽ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱢᱟ" ᱾<ref name="ttd"/> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == *[http://www.iranian.com/Namazie/2004/June/Islam/ Two thumbs down] - ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱ ᱵᱟᱦᱨᱟᱢ ᱥᱳᱨᱳᱥ ᱟᱜ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱤᱱᱴᱟᱨᱵᱷᱤᱭᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱨᱟᱱᱥᱠᱨᱤᱯᱴ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱣᱟᱨᱠᱚᱨ-ᱠᱚᱢᱤᱭᱩᱱᱤᱥᱴ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱤᱨᱟᱱ]] ᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ *[http://www.wpiran.org/English/wb174freshbreeze%20in%20labour%20movement%20in%20Iran.htm A fresh breeze in the labour movement in Iran] - ᱯᱷᱟᱨᱤᱵᱳᱨᱡᱽ ᱯᱳᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱤᱱᱴᱟᱨᱵᱷᱤᱭᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱨᱟᱱᱥᱠᱨᱤᱯᱴ (᱗ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱐᱕) * ''ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱤᱝᱞᱤᱥ'' ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱨᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱣᱟᱨᱠᱚᱨ-ᱠᱚᱢᱤᱭᱩᱱᱤᱥᱴ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱤᱨᱟᱱ]] ᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟ: [http://www.anternasional.tv/english-f/archive.htm], [http://www.anternasional.tv/english-f/archive2.htm], [http://www.anternasional.tv/english-f/archive3.htm] * [http://news.bbc.co.uk/1/shared/spl/hi/pop_ups/02/middle_east_iraqi_opposition_conference/html/7.stm ''ᱤᱨᱟᱠᱤ ᱚᱯᱳᱡᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱱᱯᱷᱟᱨᱮᱱᱥ'' ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱳᱨᱳᱥ ᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ] - [http://www.wpiran.org/b-srosh2.jpg ᱮᱴᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ] * [http://www.wluml.org/english/newsfulltxt.shtml?cmd%5B157%5D=x-157-217609 UK: Mayor of London, political Islam and us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927012114/http://www.wluml.org/english/newsfulltxt.shtml?cmd%5B157%5D=x-157-217609 |date=2007-09-27 }} - ᱵᱟᱦᱨᱟᱢ ᱥᱳᱨᱳᱥ ᱟᱨ ᱯᱷᱟᱨᱤᱵᱳᱨᱡᱽ ᱯᱳᱭᱟ ᱥᱟᱶ ᱤᱱᱴᱟᱨᱵᱷᱤᱭᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱨᱟᱱᱥᱠᱨᱤᱯᱴ (᱒᱕/᱐᱕/᱒᱐᱐᱕) [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱰᱟᱭᱟ (ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ)]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱴᱷᱟᱶ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱰᱟᱭᱟ (ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ)]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱟᱞᱚᱪᱚᱠ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱨᱤᱱ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱟᱞᱚᱪᱚᱠ ᱠᱚ]] cns6p6i0m8ejk9k68zh3xsk4f9rx6qi ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ 0 35981 192018 2026-05-18T04:33:10Z AMurmu 8962 ᱱᱟᱣᱟᱱᱟᱜ 192018 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱔᱗)}} {{Infobox person | name = ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ | native_name = حسن شریعتمداری | image = Hassan Shariatmadari, Iran-e Farda TV Network - Jul 4, 2015 (cropped).jpg | caption = ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ | birth_date = {{Birth date and age|1947|5|26|df=y}} | birth_place = [[ᱛᱟᱵᱽᱨᱤᱡᱽ]], [[ᱯᱟᱦᱞᱟᱵᱷᱤ ᱤᱨᱟᱱ|ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽ ᱯᱚᱱᱚᱛ]] | alma_mater = [[ᱥᱟᱨᱤᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] | occupation = ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ | party = [[ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱ ᱠᱚ]] (᱒᱐᱐᱔–ᱱᱤᱛ) [[ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱯᱤᱯᱩᱞᱥ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] (᱑᱙᱗᱙–᱑᱙᱘᱐) | father = [[ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱠᱟᱡᱮᱢ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ]] }} '''ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱖ ᱢᱮ ᱑᱙᱔᱗) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱱ ᱴᱨᱟᱱᱡᱤᱥᱚᱱ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱ ᱠᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱯᱷᱨᱤ ᱤᱞᱮᱠᱥᱚᱱ ᱢᱩᱵᱷᱢᱮᱱᱴ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱠ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱜᱨᱮᱱᱰ ᱟᱭᱟᱛᱳᱞᱞᱟᱦ ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱠᱟᱡᱮᱢ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱭᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢᱟᱱ ᱥᱚᱢᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱞᱮᱫ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱜᱟ ᱚᱪᱚᱜ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱨᱩᱦᱳᱞᱞᱟᱦ ᱠᱷᱳᱢᱮᱭᱱᱤ ᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱦᱟᱢᱵᱩᱨᱜᱽ, [[ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ]] ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ == ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ == ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱵᱽᱨᱤᱡᱽ, ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱨᱮᱱᱰ ᱟᱭᱟᱛᱳᱞᱞᱟᱦ ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱠᱟᱡᱮᱢ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ (᱑᱙᱐᱕–᱑᱙᱘᱖) ᱭᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱤᱭᱟ ᱢᱟᱨᱡᱟ ᱟᱨ ''ᱵᱷᱮᱞᱟᱭᱚᱛ-ᱮ ᱯᱷᱟᱠᱤᱦ'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱚᱸᱫᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱭ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://foreignpolicy.com/2010/11/02/the-supreme-leaders-not-so-grand-tour/ |title=The Supreme Leader's Not-So-Grand Tour |last=Keller |first=Art |date=2010-11-02 |website=Foreign Policy |access-date=2024-01-08}}</ref> ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱟᱨᱭᱟᱢᱮᱦᱚᱨ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ (ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱥᱟᱨᱤᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ) ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱷᱤᱡᱤᱠᱥ ᱨᱮ ᱢᱟᱥᱴᱚᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱟᱨ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱟᱥᱴᱚᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤᱭ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Hassan Shariatmadari |url=https://iran-tc.com/en/about-us/hassan-shariatmadari/ |access-date=2024-01-08 |website=Iran Transition Council}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱳᱢ ᱥᱮᱢᱤᱱᱟᱨᱤ ᱨᱮ ᱛᱷᱤᱭᱳᱞᱚᱡᱤ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱚᱥᱚᱯᱷᱤ ᱦᱚᱸᱭ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱗᱓ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱘᱐ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ, ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱨ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱟᱸᱫᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ''ᱯᱟᱭᱟᱢ-ᱮ ᱥᱟᱫᱤ'' ᱟᱨ ''ᱱᱟᱥᱞᱮ ᱱᱟᱣ'' ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾{{Citation needed|date=January 2026}} == ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ == === ᱑᱙۷᱙ ᱦᱩᱞ === ᱑᱙᱗᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱩᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱠ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱜᱟᱶᱛᱟ, ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱯᱤᱯᱩᱞᱥ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last=Bakhash |first=Shaul |title=The Reign of the Ayatollahs: Iran and the Islamic Revolution |publisher=Basic Books |year=1984 |isbn=978-0465068883 |pages=89–90}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱫᱚ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱟᱨ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱮ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱟᱛᱳᱞᱞᱟᱦ ᱠᱷᱳᱢᱮᱭᱱᱤ ᱭᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ MPRP ᱫᱚ ᱱᱟᱶᱟ ᱥᱚᱢᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱨᱮ ''ᱵᱷᱮᱞᱟᱭᱚᱛ-ᱮ ᱯᱷᱟᱠᱤᱦ'' ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱥᱟᱶ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱗᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱟᱨ ᱑᱙᱘᱐ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ, ᱟᱭᱟᱛᱳᱞᱞᱟᱦ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱭᱟᱜ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱨᱮ ᱛᱟᱵᱽᱨᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱦᱩᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱤᱵᱷᱚᱞᱩᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱜᱟᱨᱰ ᱠᱚᱨᱯᱥ ᱟᱨ ᱵᱟᱥᱤᱡᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱫᱚ ᱫᱟᱵᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news |last=Keddie |first=Nikki R. |title=Modern Iran: Roots and Results of Revolution |publisher=Yale University Press |year=2006 |pages=242–243}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱟᱵᱟᱣ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱚᱸᱫᱤ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱞᱟᱜᱟ ᱚᱪᱚ ᱮᱱᱟ ᱾ === ᱵᱤᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ === ᱑᱙᱘᱓ ᱨᱮ, ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱᱥ ᱚᱯᱷ ᱤᱨᱟᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱮᱠᱩᱞᱟᱨ ᱟᱨ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞᱤᱥᱴ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱫᱟᱲᱮ ᱠᱚ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱ ᱠᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤᱭᱟᱹ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱫᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱮᱠᱩᱞᱟᱨ-ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=About UIR |url=http://jomhouri.com/about-us/ |website=Union of Iranian Republicans |access-date=2024-01-08}}</ref> ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱚᱦᱤᱝᱥᱟ ᱱᱟᱹᱜᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱟᱨ "ᱯᱷᱨᱤ ᱤᱞᱮᱠᱥᱚᱱ ᱢᱩᱵᱷᱢᱮᱱᱴ" ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱠ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱵᱷᱟᱱᱟ: ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱤᱵᱷᱤᱞ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤ-ᱞᱟᱨᱱᱤᱝ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱴᱨᱟᱱᱡᱤᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱥᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹᱛ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱮᱢᱤᱱᱟᱨ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Free and Fair Elections as a Strategy for Transitioning from Dictatorship to Democracy |url=https://tavaana.org/en/content/free-and-fair-elections-strategy-transitioning-dictatorship-democracy |website=Tavaana |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904000230/https://tavaana.org/en/content/free-and-fair-elections-strategy-transitioning-dictatorship-democracy |archive-date=2014-09-04 |url-status=dead}}</ref> === ᱤᱨᱟᱱ ᱴᱨᱟᱱᱡᱤᱥᱚᱱ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ === ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱴᱨᱟᱱᱡᱤᱥᱚᱱ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱵᱤᱠᱚᱞᱯ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news |title=Iranian exiles form new 'Transition Council' in bid to unite opposition |url=https://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2019/09/29/Iranian-exiles-form-new-Transition-Council-in-bid-to-unite-opposition |work=Al Arabiya |date=2019-09-29}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮ, ITC ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱠᱩᱞᱟᱨ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱥᱤ, ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱚᱠᱷᱚᱸᱰᱚᱛᱟ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ, ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱨ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱟᱲᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱱᱛᱤᱯᱩᱨᱱᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱳᱨ ᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=Shariatmadari |first=Hassan |date=2020-06-23 |title=Iran Transition Council is an alternative to Islamic Republic |url=https://iran-tc.com/en/2020/06/23/hasan-shariatmadari-iran-transition-council-is-an-alternative-to-islamic-republic/ |access-date=2026-01-08 |website=Iran Transition Council}}</ref> == ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚᱭ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱟᱢᱵᱩᱨᱜᱽ, [[ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ]] ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} [[Category:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[Category:ᱥᱟᱨᱤᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]] [[Category:ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]] [[Category:ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱯᱤᱯᱩᱞᱥ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱤᱱ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[Category:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[Category:᱑᱙᱔᱗ ᱡᱟᱱᱟᱢ]] [[Category:ᱛᱟᱵᱽᱨᱤᱡᱽ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] lfkksj2b2erxzdagtrp9pym7wwfvhd7 192019 192018 2026-05-18T04:33:52Z AMurmu 8962 192019 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱔᱗)}} {{Infobox person | name = ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ | native_name = حسن شریعتمداری | image = Hassan Shariatmadari, Iran-e Farda TV Network - Jul 4, 2015 (cropped).jpg | caption = ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ | birth_date = {{Birth date and age|1947|5|26|df=y}} | birth_place = [[ᱛᱟᱵᱽᱨᱤᱡᱽ]], [[ᱯᱟᱦᱞᱟᱵᱷᱤ ᱤᱨᱟᱱ|ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽ ᱯᱚᱱᱚᱛ]] | alma_mater = [[ᱥᱟᱨᱤᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] | occupation = ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ | party = [[ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱ ᱠᱚ]] (᱒᱐᱐᱔–ᱱᱤᱛ) [[ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱯᱤᱯᱩᱞᱥ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] (᱑᱙᱗᱙–᱑᱙᱘᱐) | father = [[ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱠᱟᱡᱮᱢ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ]] }} '''ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱖ ᱢᱮ ᱑᱙᱔᱗) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱱ ᱴᱨᱟᱱᱡᱤᱥᱚᱱ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱ ᱠᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱯᱷᱨᱤ ᱤᱞᱮᱠᱥᱚᱱ ᱢᱩᱵᱷᱢᱮᱱᱴ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱠ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱜᱨᱮᱱᱰ ᱟᱭᱟᱛᱳᱞᱞᱟᱦ ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱠᱟᱡᱮᱢ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱭᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢᱟᱱ ᱥᱚᱢᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱞᱮᱫ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱜᱟ ᱚᱪᱚᱜ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱨᱩᱦᱳᱞᱞᱟᱦ ᱠᱷᱳᱢᱮᱭᱱᱤ ᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱦᱟᱢᱵᱩᱨᱜᱽ, [[ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ]] ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ == ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ == ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱵᱽᱨᱤᱡᱽ, ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱨᱮᱱᱰ ᱟᱭᱟᱛᱳᱞᱞᱟᱦ ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱠᱟᱡᱮᱢ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ (᱑᱙᱐᱕–᱑᱙᱘᱖) ᱭᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱤᱭᱟ ᱢᱟᱨᱡᱟ ᱟᱨ ''ᱵᱷᱮᱞᱟᱭᱚᱛ-ᱮ ᱯᱷᱟᱠᱤᱦ'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱚᱸᱫᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱭ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://foreignpolicy.com/2010/11/02/the-supreme-leaders-not-so-grand-tour/ |title=The Supreme Leader's Not-So-Grand Tour |last=Keller |first=Art |date=2010-11-02 |website=Foreign Policy |access-date=2024-01-08}}</ref> ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱟᱨᱭᱟᱢᱮᱦᱚᱨ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ (ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱥᱟᱨᱤᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ) ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱷᱤᱡᱤᱠᱥ ᱨᱮ ᱢᱟᱥᱴᱚᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱟᱨ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱟᱥᱴᱚᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤᱭ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Hassan Shariatmadari |url=https://iran-tc.com/en/about-us/hassan-shariatmadari/ |access-date=2024-01-08 |website=Iran Transition Council}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱳᱢ ᱥᱮᱢᱤᱱᱟᱨᱤ ᱨᱮ ᱛᱷᱤᱭᱳᱞᱚᱡᱤ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱚᱥᱚᱯᱷᱤ ᱦᱚᱸᱭ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱗᱓ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱘᱐ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ, ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱨ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱟᱸᱫᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ''ᱯᱟᱭᱟᱢ-ᱮ ᱥᱟᱫᱤ'' ᱟᱨ ''ᱱᱟᱥᱞᱮ ᱱᱟᱣ'' ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾{{Citation needed|date=January 2026}} == ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ == === ᱑᱙۷᱙ ᱦᱩᱞ === ᱑᱙᱗᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱩᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱠ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱜᱟᱶᱛᱟ, ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱯᱤᱯᱩᱞᱥ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last=Bakhash |first=Shaul |title=The Reign of the Ayatollahs: Iran and the Islamic Revolution |publisher=Basic Books |year=1984 |isbn=978-0465068883 |pages=89–90}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱫᱚ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱟᱨ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱮ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱟᱛᱳᱞᱞᱟᱦ ᱠᱷᱳᱢᱮᱭᱱᱤ ᱭᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ MPRP ᱫᱚ ᱱᱟᱶᱟ ᱥᱚᱢᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱨᱮ ''ᱵᱷᱮᱞᱟᱭᱚᱛ-ᱮ ᱯᱷᱟᱠᱤᱦ'' ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱥᱟᱶ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱗᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱟᱨ ᱑᱙᱘᱐ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ, ᱟᱭᱟᱛᱳᱞᱞᱟᱦ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱭᱟᱜ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱨᱮ ᱛᱟᱵᱽᱨᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱦᱩᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱤᱵᱷᱚᱞᱩᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱜᱟᱨᱰ ᱠᱚᱨᱯᱥ ᱟᱨ ᱵᱟᱥᱤᱡᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱫᱚ ᱫᱟᱵᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news |last=Keddie |first=Nikki R. |title=Modern Iran: Roots and Results of Revolution |publisher=Yale University Press |year=2006 |pages=242–243}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱟᱵᱟᱣ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱚᱸᱫᱤ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱞᱟᱜᱟ ᱚᱪᱚ ᱮᱱᱟ ᱾ === ᱵᱤᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ === ᱑᱙᱘᱓ ᱨᱮ, ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱᱥ ᱚᱯᱷ ᱤᱨᱟᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱮᱠᱩᱞᱟᱨ ᱟᱨ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞᱤᱥᱴ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱫᱟᱲᱮ ᱠᱚ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱ ᱠᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤᱭᱟᱹ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱫᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱮᱠᱩᱞᱟᱨ-ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=About UIR |url=http://jomhouri.com/about-us/ |website=Union of Iranian Republicans |access-date=2024-01-08}}</ref> ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱚᱦᱤᱝᱥᱟ ᱱᱟᱹᱜᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱟᱨ "ᱯᱷᱨᱤ ᱤᱞᱮᱠᱥᱚᱱ ᱢᱩᱵᱷᱢᱮᱱᱴ" ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱠ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱵᱷᱟᱱᱟ: ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱤᱵᱷᱤᱞ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤ-ᱞᱟᱨᱱᱤᱝ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱴᱨᱟᱱᱡᱤᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱥᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹᱛ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱮᱢᱤᱱᱟᱨ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Free and Fair Elections as a Strategy for Transitioning from Dictatorship to Democracy |url=https://tavaana.org/en/content/free-and-fair-elections-strategy-transitioning-dictatorship-democracy |website=Tavaana |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904000230/https://tavaana.org/en/content/free-and-fair-elections-strategy-transitioning-dictatorship-democracy |archive-date=2014-09-04 |url-status=dead}}</ref> === ᱤᱨᱟᱱ ᱴᱨᱟᱱᱡᱤᱥᱚᱱ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ === ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱴᱨᱟᱱᱡᱤᱥᱚᱱ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱵᱤᱠᱚᱞᱯ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news |title=Iranian exiles form new 'Transition Council' in bid to unite opposition |url=https://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2019/09/29/Iranian-exiles-form-new-Transition-Council-in-bid-to-unite-opposition |work=Al Arabiya |date=2019-09-29}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮ, ITC ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱠᱩᱞᱟᱨ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱥᱤ, ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱚᱠᱷᱚᱸᱰᱚᱛᱟ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ, ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱨ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱟᱲᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱱᱛᱤᱯᱩᱨᱱᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱳᱨ ᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=Shariatmadari |first=Hassan |date=2020-06-23 |title=Iran Transition Council is an alternative to Islamic Republic |url=https://iran-tc.com/en/2020/06/23/hasan-shariatmadari-iran-transition-council-is-an-alternative-to-islamic-republic/ |access-date=2026-01-08 |website=Iran Transition Council}}</ref> == ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚᱭ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱟᱢᱵᱩᱨᱜᱽ, [[ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ]] ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱨᱤᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱯᱤᱯᱩᱞᱥ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱤᱱ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱔᱗ ᱡᱟᱱᱟᱢ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱟᱵᱽᱨᱤᱡᱽ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] lpvmkqll458dwn24mgthwgyc7huphh3 ᱟᱞᱤ ᱥᱟᱠᱮᱨᱤ 0 35982 192020 2026-05-18T07:34:31Z AMurmu 8962 ᱱᱟᱣᱟᱱᱟᱜ 192020 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ-ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ}} '''ᱟᱞᱤ ᱥᱟᱠᱮᱨᱤ''' ({{langx|fa|علی شاکری}}) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ-ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱴᱮᱠᱥᱟᱥ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱮᱰᱢᱤᱱᱤᱥᱴᱨᱮᱥᱚᱱ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱛᱮᱭ ᱜᱨᱮᱡᱩᱣᱮᱴ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱤᱨᱵᱷᱤᱱ ᱨᱮ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ ᱯᱷᱚᱨ ᱥᱤᱴᱤᱡᱮᱱ ᱯᱤᱥᱵᱤᱞᱰᱤᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱢᱤᱭᱩᱱᱤᱴᱤ ᱮᱰᱵᱷᱟᱭᱡᱚᱨᱤ ᱵᱳᱨᱰ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |url=http://www.socsci.uci.edu/~cpb/about.html#Ali |title=About Us<!-- Bot generated title --> |access-date=2007-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070525062319/http://www.socsci.uci.edu/~cpb/about.html#Ali |archive-date=2007-05-25 |url-status=dead }}</ref> ᱥᱟᱠᱮᱨᱤ ᱫᱚ ᱢᱮ ᱒᱐᱐᱗ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱟᱨᱮᱥᱴ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱵᱟᱨᱭᱟ-ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱤᱨᱟᱱᱤ-ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>Wright, Robin, ''Dreams and Shadows : the Future of the Middle East'', Penguin Press, 2008, p.336-7</ref> == ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ == ᱥᱟᱠᱮᱨᱤ ᱫᱚ ᱮᱛᱮᱦᱟᱫᱮ ᱡᱚᱢᱦᱳᱨᱤᱠᱷᱟᱦᱟᱱ-ᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ<ref>[http://www.iran-emrooz.net/index.php?/politic/more/12998/ Iran Emrooz (iranian political online magazine)<!-- Bot generated title -->]</ref>, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱤᱨᱟᱱ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱟᱨ ᱥᱮᱠᱩᱞᱟᱨ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱮ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=http://jomhouri.com/plus/platform_for_unity.htm |title=Platform for Unity<!-- Bot generated title --> |access-date=2007-06-25 |archive-date=2020-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200320054213/http://jomhouri.com/plus/platform_for_unity.htm |url-status=dead }}</ref> == ᱡᱤᱦᱚᱞ == ᱒᱐᱐᱗ ᱨᱮ ᱥᱟᱠᱮᱨᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱ ᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱸᱰᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱜᱮᱭ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱘ ᱢᱮ ᱒᱐᱐᱗ ᱨᱮ, ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱚᱠᱛᱚ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱚ ᱟᱨᱮᱥᱴ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ,<ref>{{cite news| url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/05/31/AR2007053100995.html | newspaper=The Washington Post | title=Wife Appeals for Information on Husband Held in Iran | first=Robin | last=Wright | date=June 1, 2007 | accessdate=April 23, 2010}}</ref> ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱨᱮᱥᱴ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news| url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/09/24/AR2007092400168.html | newspaper=The Washington Post | title=Ahmadinejad's Day One in New York: A Hostile Reception, a Rambling Talk | first1=Anthony | last1=Faiola | first2=Robin | last2=Wright | date=September 25, 2007 | accessdate=April 23, 2010}}</ref> ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱡᱽᱵᱟᱠᱷᱥ, ᱦᱟᱞᱮᱦ ᱮᱥᱯᱷᱟᱱᱫᱤᱭᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱯᱟᱨᱱᱟᱡᱽ ᱟᱡᱤᱢᱟ ᱾ ᱘ ᱡᱩᱱ ᱒0᱐᱗ ᱨᱮ, ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱱᱤᱭᱩᱡᱽ ᱮᱡᱮᱱᱥᱤ ᱫᱚ ᱟᱨᱮᱥᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱚᱢᱟᱱ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news|title=Tehran confirms holding American Iranian| url=https://www.nbcnews.com/id/wbna19107061 |date=June 8, 2007|agency=[[Associated Press]] | work=[[NBC News]]}}</ref> ᱒᱕ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱗ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ,<ref>[https://www.nytimes.com/2007/09/26/world/middleeast/25cnd-iran.html Iran Says American Detainee Released - New York Times]</ref> ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱮᱭᱟ ᱦᱚᱸ "ᱫᱷᱟᱯ ᱫᱷᱟᱯ ᱛᱮ, ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱣ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ... ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱟᱦᱢᱟᱫᱤᱱᱮᱡᱟᱫᱽ ᱟᱜ" ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱗ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>Wright, Robin, ''Dreams and Shadows : the Future of the Middle East'', Penguin Press, 2008, p.339</ref> ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱲᱟᱜ ᱧᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱰᱤᱯᱞᱚᱢᱮᱴᱤᱠ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ AIC ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱚ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱮᱢᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱠᱮᱨᱤ ᱫᱚ ᱒ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱮ ᱯᱷᱳᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>[http://us-iran.org/ American Iranian Council – AIC – A Platform for Dialogue<!-- Bot generated title -->]</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist|2}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == * [http://www.american-iranian.org ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ] * [http://www.latimes.com/news/nationworld/world/la-me-missing26may26,0,7338132.story?coll=la-home-center Much-admired UC Irvine figure is missing in Iran], Los Angeles Times, ᱒᱖ ᱢᱮ, ᱒᱐᱐৭ [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ-ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱨᱤᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱵᱚᱸᱫᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱰᱟᱭᱟ (ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ)]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱤᱫᱮᱥᱤ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] 1q1xftbrwsjbj12jxwios2kfgj2adiz ᱦᱮᱝᱜᱟᱢᱮᱦ ᱥᱟᱦᱤᱫᱤ 0 35983 192021 2026-05-18T07:38:21Z AMurmu 8962 ᱱᱟᱣᱟᱱᱟᱜ 192021 wikitext text/x-wiki '''ᱦᱮᱝᱜᱟᱢᱮᱦ ᱥᱟᱦᱤᱫᱤ''' ({{langx|fa|هنگامه شهیدی}}; ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱔ ᱢᱮ ᱑᱙᱗᱕) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ, ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ "ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱣᱨᱟᱜ ᱟᱨ ᱜᱩᱴ ᱵᱮᱱᱟᱣ" ᱟᱨ "ᱥᱤᱥᱴᱮᱢ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ" ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱥᱟᱡᱟᱭ ᱠᱷᱟᱴᱟᱣ ᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="amnesty">[https://www.amnesty.org/en/documents/mde13/040/2010/en/ hengAmeh shAhidi], amnesty.org, May 2010</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ, ᱥᱟᱦᱤᱫᱤ ᱫᱚ ᱱᱟᱣᱨᱩᱡᱽ ᱵᱮᱣᱨᱟ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱵᱚᱸᱫᱚᱜ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱚᱸᱰᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱟᱨ ᱥᱟᱡᱟᱱᱫᱮᱜᱤ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱮᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>The new intellectuals in Iran, from cafelitt.caF Khosrokhavar - Social compass, 2004 - scp.sagepub.com</ref> ᱥᱟᱦᱤᱫᱤ ᱫᱚ ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱠᱤᱝᱰᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱠᱩᱞ ᱚᱯᱷ ᱳᱨᱤᱭᱮᱱᱴᱟᱞ ᱮᱱᱰ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟᱱ ᱥᱴᱟᱰᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱤ.ᱮᱪ.ᱰᱤ. ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱙ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱ ᱮ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱠᱮᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱢᱮᱦᱫᱤ ᱠᱟᱨᱳᱵᱤ ᱭᱤᱡ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱡ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭᱟᱜ ᱯᱟᱨᱴᱤ (ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱴᱨᱚᱥᱴ ᱯᱟᱨᱴᱤ (ᱤᱨᱟᱱ)) ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱓᱐ ᱡᱩᱱ ᱨᱮ, ᱱᱤᱛᱚᱜᱤᱡ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱢᱟᱦᱢᱩᱫᱽ ᱟᱦᱢᱟᱫᱤᱱᱮᱡᱟᱫᱽ ᱟᱜ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱮᱱ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱟᱨᱮᱥᱴ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱱᱟᱹ ᱫᱚᱥ ᱛᱮ ᱯᱩᱱ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱮᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱫᱟᱞ ᱛᱚᱞ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱟᱫᱮᱭᱟ, ᱜᱚᱡᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱠᱚ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱟᱫᱮᱭᱟ, ᱟᱨ ᱜᱩᱡᱩᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱲᱮ ᱱᱟᱴᱚᱠ ᱠᱚ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name="amnesty"/> ᱩᱱᱤ ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱸᱭ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱠᱩᱠᱞᱤ ᱠᱩᱞᱤᱭᱮ ᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱚ ᱟᱨᱮᱥᱴ ᱠᱚᱣᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱠᱚ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱮᱞ ᱛᱮᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name="amnesty"/> ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱵᱟᱝ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ", "ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱜᱩᱴ ᱵᱮᱱᱟᱣ", "ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ", "ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱱᱤᱭᱚᱢ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡᱽ" ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚᱥᱤᱭ ᱥᱟᱵ ᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ, ᱯᱮ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱥᱟᱡᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱯᱤᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱡᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱟᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ (ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ "ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱚᱯᱚᱢᱟᱱ" ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱚᱥ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱛᱤᱞ ᱮᱱᱟ) ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱯᱤᱞ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱫᱤ ᱧᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱒᱕ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱠᱚ ᱟᱨᱮᱥᱴ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name="amnesty"/><ref name="iranhumanrights"/> ᱦᱮᱝᱜᱟᱢᱮᱦ ᱥᱟᱦᱤᱫᱤ ᱫᱚ ᱨᱤᱫᱟᱹᱭ ᱨᱳᱜᱽ ᱛᱮᱭ ᱯᱟᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱨᱟᱱ ᱡᱚᱢ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱒᱑ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ iranhumanrights.org ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱵᱤᱱ-ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱚᱨᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ: <blockquote> "ᱦᱮᱝᱜᱟᱢᱮᱦ ᱟᱜ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ ᱫᱚ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱤᱫᱟᱹᱭ ᱟᱨ ᱞᱟᱡ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ, ᱵᱮᱠ ᱰᱤᱥᱠ, ᱱᱟᱨᱵᱷᱚᱥ ᱨᱤᱭᱩᱢᱮᱴᱤᱡᱚᱢ, ᱟᱨ ᱵᱞᱚᱰ ᱯᱨᱮᱥᱚᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱣᱟᱹ ᱛᱮᱭ ᱯᱟᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱫᱤᱦᱚᱸ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱨᱟᱱ ᱢᱩᱨᱜᱟᱹᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱷᱩᱴᱤ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱮᱦᱚᱨ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡᱽ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱦᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱷᱩᱨᱛᱤ ᱟᱨ ᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾" <ref name="iranhumanrights">[http://www.iranhumanrights.org/2010/08/despite-dire-need-hengameh-shahidis-requests-for-medical-leave-denied/ Despite Dire Need, Hengameh Shahidi’s Requests for Medical Leave Denied]</ref> </blockquote> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱵᱚᱸᱫᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱴᱨᱚᱥᱴ ᱯᱟᱨᱴᱤ (ᱤᱨᱟᱱ) ᱨᱤᱱ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙۷᱕ ᱡᱟᱱᱟᱢ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] s0foc6lozavj9lbn509gpxm0zsj9x28 ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ 0 35984 192022 2026-05-18T07:50:03Z AMurmu 8962 ᱱᱟᱣᱟᱱᱟᱜ 192022 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ <br />Hila Sedighi | image = Hila Sedighi.jpg | caption = ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ | awards = ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ ᱦᱮᱞᱢᱮᱱ-ᱦᱮᱢᱮᱴ ᱜᱨᱟᱱᱴ | occupation = [[ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ]], [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ]], [[ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ]] | birth_date = {{birth date and age|1985|03|29}} | website = [http://www.HilaSedighi.Com www.HilaSedighi.Com] }} '''ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ''' ᱫᱚ [[ᱤᱨᱟᱱ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ == ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱕ (᱑᱓᱖᱔) ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ]] ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱤᱥᱛᱟᱱᱵᱩᱞ ᱛᱮᱭ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱚᱠᱛᱚᱭ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱤᱥᱛᱟᱱᱵᱩᱞ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>[http://www.greens-art.net/artist/7/?lang=en Greens Art - Artist - Hila Sedighi]</ref> ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱙៩ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱑᱐ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱢᱟᱰᱮᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱯᱨᱤᱢ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱤᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱯᱷᱨᱤ ᱢᱮᱢᱵᱚᱨᱥᱤᱯ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ) ᱾ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱜᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ 'ᱦᱟᱢᱥᱮᱫᱟ' ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱞᱚᱵᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱽ ᱠᱩᱢᱩᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱮᱢᱵᱚᱨᱥᱤᱯ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱟᱨ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖ ᱟᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱮᱱᱮᱢ ᱮᱢ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖ ᱟᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱥᱟᱦᱨᱮ ᱵᱟᱪᱮᱦᱟ (ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱨ) ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱥᱟᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱒ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱨᱤᱛᱩ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱮᱭᱮᱥᱛᱟᱱ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱽ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨᱟᱱ ᱥᱩᱛᱨᱮᱛ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱩᱱ ᱠᱚᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱯᱮ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱒᱐᱐᱙ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱨᱚᱱ ᱨᱤᱛᱩ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱮᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱨᱩ-ᱚᱨᱚᱝ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱰᱨ. ᱥᱟᱨᱤᱭᱟᱛᱤ ᱭᱤᱡ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟᱦᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱤᱣᱡᱤᱭᱚᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱟᱱ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ, ᱥᱚᱝᱥᱚᱫᱽ ᱟᱨ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱨᱤᱯᱷᱚᱨᱢᱤᱥᱴ ᱠᱮᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱠᱚᱭ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱵᱟᱨᱟᱱ ᱯᱷᱟᱣᱱᱰᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱙ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭ ᱛᱚᱸᱜᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱦᱮᱨᱤᱴᱮᱡᱽ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱟᱨ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱡᱤᱣᱤᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱛᱮ ᱠᱤᱢᱤᱭᱟᱫᱟᱨᱟᱱ ᱡᱟᱵᱷᱟᱱ ᱠᱞᱚᱵᱽ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮᱭ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱤᱯᱷ ᱮᱠᱡᱤᱠᱤᱭᱩᱴᱤᱵᱽ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱢᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞᱤᱴᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱺᱜᱤᱵᱷᱟᱨ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱒᱐᱐᱙ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱸᱰᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱡᱤᱨᱟᱹᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱵᱮᱪᱮᱞᱚᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱟᱨᱮᱥᱴ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.niacouncil.org/niac-condemns-irans-arrest-of-poet-hila-sedighi/|title=NIAC Condemns Iran's Arrest of Poet Hila Sedighi}}</ref> ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱟᱨ ᱫᱩᱵᱟᱭ ᱛᱮᱭ ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱱ (ban) ᱚᱪᱚᱜᱚᱜ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ ᱨᱮ, ᱦᱤᱞᱟ ᱫᱚ ᱓ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱡᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱮ ᱜᱟᱛᱮ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱜᱚᱴᱟ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱦᱤᱞᱟ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱫᱚ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱟᱨ ᱫᱩᱵᱟᱭ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref>[https://Facebook.com/hila.seddighi Hila Sedighi official page]</ref> == ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ == ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱱᱟᱶᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ [[ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ]] ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱠᱟᱵ, ᱟᱨ ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱭᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱦᱚᱲ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱳ ᱠᱚ ᱥᱳᱥᱤᱭᱟᱞ ᱱᱮᱴᱣᱟᱨᱠ ᱨᱮ ᱟᱞᱜᱟ ᱛᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://www.mhpbooks.com/on-iranian-literature/ Contemporary Iranian literature flourishes despite government censorship]</ref> ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ “Autumn’s Rain” (ᱤᱧᱤᱡ ᱟᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱜᱟᱛᱮ ᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ) ᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=http://www.badeagle.com/2010/01/10/a-persian-poet-remembers-neda-hila-sedighi/ |title=A Persian Poet Remembers Neda: Hila Sedighi |access-date=2014-07-11 |archive-date=2013-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130514132157/http://www.badeagle.com/2010/01/10/a-persian-poet-remembers-neda-hila-sedighi/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.navahang.com/radio-programs/interviews-radio-programs/hila-sedighi-interview/ Hila Sedighi Interview with Navahang]</ref><ref>[http://www.sorasound.com/hila-sedighi-poem-for-oppressed-students-of-iran/ hila sedighi — poem for oppressed students of iran]</ref><br /> ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ "It's Green Again" ᱫᱚ ᱢᱤᱱᱟ ᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱗ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>[http://www.rawa.org/rawa/2014/02/09/rawa-commemorates-the-27th-anniversary-of-meena-s-martyrdom-2.html RAWA commemorates the 27th anniversary of Meena’s martyrdom]</ref> ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱭᱩᱥᱮᱯᱷᱤ ᱟᱥᱠᱳᱣᱨᱤ, “ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱨᱚᱱ ᱨᱤᱛᱩ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱯᱮᱭᱟ ᱦᱚᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ” ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱱᱳᱴ ᱨᱮ ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱭᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱵᱤᱥᱞᱮᱥᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱱᱳᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ: > “ᱦᱤᱞᱟ ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮ, ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱡᱮ ᱟᱡ ᱴᱷᱮᱱ ᱴᱮᱞᱮᱱᱴ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱮ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱮᱭᱟᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱟᱛᱷᱟ, ᱟᱨ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟᱱᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱨᱟᱠᱨᱤᱛᱤᱠ “ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ” ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱵᱷᱟᱵᱽᱱᱟ ᱛᱮ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱭᱟᱜ ᱟᱜᱟᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭᱟ, ᱟᱸᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱮ ᱧᱟᱢᱟ ᱾ > ᱜᱳᱞᱮ ᱢᱟᱨᱭᱟᱢ (ᱢᱟᱨᱭᱟᱢ ᱵᱟᱦᱟ) ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ, ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲᱚᱜ ᱟᱨ ᱚᱸᱰᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱚᱲᱦᱮ ᱮᱫ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱟᱨ ᱥᱚᱴᱷᱤᱠ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱵᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱨᱮ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱥᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱵᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ (ᱤᱧ ᱱᱤᱡᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱤᱧ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱᱟ), ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱱᱳᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ “ᱮᱴᱟᱜ” ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱱᱟᱹᱜ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱟᱨ ᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ: > ᱢᱟᱨᱭᱟᱢ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱤᱢᱤᱞ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ / ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱨᱚᱱ ᱨᱤᱛᱩ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱚᱨ ᱜᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ > ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱛᱮᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱩᱥᱤ ᱛᱮ ᱥᱮ ᱡᱚᱨ-ᱡᱚᱵᱚᱨ ᱛᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱠᱟᱨᱚᱱ ᱵᱟᱭ ᱢᱟᱱᱟᱣ ބᱟᱛᱟᱣᱟ ᱾ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱚᱱᱮ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱡᱷᱤᱡ ᱜᱮᱭᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹᱭ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱡᱮ ᱟᱵᱚᱣᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱧᱩᱛ ᱟᱨ ᱱᱤᱨᱟᱥ ᱛᱮ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱣᱟ ᱦᱚᱭ ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱨᱚᱱ ᱨᱤᱛᱩ ᱫᱚ ᱥᱩᱨ ᱨᱮᱜᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾” > ᱢᱟᱥᱳᱫᱽ ᱵᱮᱦᱱᱳᱫᱽ ᱦᱚᱸ ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱟᱡᱟ ᱧᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱤᱫ ᱤᱢᱳᱥᱚᱱᱟᱞ ᱱᱳᱴ ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱱᱳᱴ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ: > “ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱫᱟᱞ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱾ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱛᱚᱞ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱾ ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ, ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱟᱞᱚᱭ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜ ᱢᱟ, ᱢᱟᱞᱴᱤ-ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱰᱚᱞᱟᱨ ᱠᱩᱢᱵᱽᱲᱩ ᱠᱚ ᱵᱟᱵᱮᱨ ᱛᱮ ᱛᱚᱞ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱟᱞᱚᱭ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜ ᱢᱟ, ᱚᱱᱟ ᱮᱲᱮ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱨᱚᱲᱤᱡ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱩᱱᱠᱩ ᱛᱚᱞ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱛᱟᱠᱚᱣᱟ, ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱤᱱ ᱫᱚ ᱛᱤᱥ ᱦᱚᱸ ᱟᱞᱚ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱢᱟ ᱾ > ᱵᱤᱪᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱭᱟᱭ ᱡᱮ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱢᱤᱫ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱫᱟᱞ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱫᱟᱞ, ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱤᱱ ᱚᱱᱟ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱢᱟᱥᱳᱫᱽ ᱥᱟᱫᱽ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱛᱮᱠᱚ ᱵᱷᱮᱡᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱯᱷᱟᱨᱠᱷᱤ ᱭᱟᱡᱽᱫᱤ ᱭᱟᱜ ᱢᱚᱪᱟ ᱠᱚ ᱛᱚᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱩᱱᱠᱩ ᱥᱟᱶ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱢᱤᱨᱡᱟᱫᱮ ᱮᱥᱜᱷᱤ, ᱟᱨ ᱵᱟᱦᱟᱨ, ᱢᱟᱞᱮᱠᱳᱞᱥᱳᱟᱨᱟ (ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱨᱤᱱ ᱨᱟᱡᱟ) ᱴᱷᱮᱱ ᱥᱱᱟᱭᱯᱚᱨ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱡᱟ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾” > <ref>[http://yousefieshkevari.com/?p=553 to spring]</ref><ref>[http://yousefieshkevari.com/?p=3405 here to spring]</ref><ref>[http://www.roozonline.com/persian/opinion/opinion-article/archive/2011/august/30/article/-cc743db10a.html Hail must be whipped]</ref> > == ᱥᱴᱟᱨ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱯᱮᱱᱴᱤᱝ ᱮᱠᱡᱤᱵᱤᱥᱚᱱ == ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱨ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ, ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱷᱚᱨᱢᱟᱴ ᱠᱮᱱᱵᱷᱟᱥ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱩᱫᱩᱜ-ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱩᱫᱩᱜ-ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱨᱮ ᱜᱚᱴᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ, ᱟᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱨᱩᱪᱤ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱤᱭᱮᱞ ᱟᱨ ᱥᱩᱨᱤᱭᱮᱞ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱯᱮᱥᱴᱮᱞ ᱟᱨ ᱥᱯᱨᱮ ᱯᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱛᱮᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ <ref>[https://www.youtube.com/watch?v=PZCYA6qhiic painter - Hila Sedighi]</ref> <ref>[https://th-th.facebook.com/hila.seddighi/posts/347067448667715?comment_id=4390983 Star season painting exhibition]</ref> == ᱦᱤᱣᱢᱮᱱ ᱨᱟᱭᱤᱴᱥ ᱣᱟᱪ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ == ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱤᱣᱢᱮᱱ ᱨᱟᱭᱤᱴᱥ ᱣᱟᱪ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱮᱞᱢᱮᱱ-ᱦᱮᱢᱮᱴ ᱜᱨᱟᱱᱴ ᱛᱮᱭ ᱢᱟᱹᱱ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ <ref>[http://www.payvand.com/news/13/jan/1013.html Three Iranians receive human rights grant]</ref> == ᱩᱯᱨᱩᱢ == ᱒᱐᱑᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱥᱟᱠᱩᱣᱟ, ᱣᱟᱥᱤᱝᱴᱚᱱ ᱨᱮ, ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱟᱨᱥᱟᱫᱽ ᱟᱞᱟᱢᱫᱟᱨᱤ “Women of Persia” (ᱯᱟᱨᱥᱤᱭᱟ ᱨᱤᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ) ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱩᱫᱩᱜ-ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱫᱚ ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱭᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱚᱨᱥᱚᱝᱟᱱ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news|last1=Ball|first1=Linda|title="Women of Persia" exhibit honors strong, powerful women|url=http://www.issaquahreporter.com/news/women-of-persia-exhibit-honors-strong-powerful-women/|work=Issaquah-Sammamish Reporter|date=17 April 2014}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱕ ᱡᱟᱱᱟᱢ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] 4eu1c8fmw0pxeqd5oixbxohsrl0pw66 ᱥᱟᱢᱤᱭᱮ ᱛᱳᱦᱤᱫᱽᱞᱩ 0 35985 192023 2026-05-18T07:57:49Z AMurmu 8962 ᱱᱟᱣᱟᱱᱟᱜ 192023 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱞᱚᱜᱚᱨ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ}} {{Infobox writer | name = ᱥᱳᱢᱟᱭᱮᱦ ᱛᱳᱦᱤᱫᱽᱞᱩ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = ᱑᱙᱗᱙ | birth_date = | birth_place = | occupation = [[ᱵᱞᱚᱜᱚᱨ]] | nationality = [[ᱤᱨᱟᱱ|ᱤᱨᱟᱱᱤ]] | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | website = | portaldisp = }} '''ᱥᱟᱢᱤᱭᱮ ᱛᱳᱦᱤᱫᱽᱞᱩ''' (ᱟᱨᱦᱚᱸ '''ᱥᱳᱢᱟᱭᱮᱦ ᱛᱳᱦᱤᱫᱽᱞᱩ''') (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱗᱙) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱞᱚᱜᱚᱨ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱕᱐ ᱫᱷᱟᱣ ᱠᱳᱲᱟ ᱛᱮ ᱫᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱡᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ == ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱛᱳᱦᱤᱫᱽᱞᱩ ᱫᱚ [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱰᱚᱠᱴᱚᱨᱟᱞ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱟᱨ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱥᱴᱩᱰᱮᱱᱴ ᱮᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱢᱤᱨ ᱦᱩᱥᱮᱱ ᱢᱳᱣᱥᱟᱵᱷᱤ]] ᱭᱟᱜ [[᱒᱐᱐᱙ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱒᱐᱐᱙ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱚᱞᱮᱱᱴᱤᱭᱚᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name=Milani/> ᱠᱷᱚᱵᱚᱨᱤᱭᱟᱹ [[ᱟᱵᱽᱵᱟᱥ ᱢᱤᱞᱟᱱᱤ]] ᱟᱜ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱛᱳᱦᱤᱫᱽᱞᱩ ᱜᱮ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱮᱛᱚᱢ ᱯᱟᱲᱟ ᱠᱚ ᱱᱚᱸᱰᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ ᱠᱚᱧᱮ ᱯᱟᱲᱟ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱠ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ "ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱥᱤᱠᱲᱤ" ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱯᱷᱤᱛᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name=Milani/> ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱟᱦᱟᱸ, ᱑᱔ ᱡᱩᱱ ᱨᱮ, ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱚ ᱛᱚᱞᱟᱥ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱷᱳᱱ ᱟᱨ ᱞᱮᱯᱴᱚᱯ ᱠᱚ ᱨᱮᱡ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱠᱚ ᱟᱨᱮᱥᱴ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱗᱐ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱮᱵᱷᱤᱱ ᱡᱤᱦᱚᱞ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱚᱸᱫᱤ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ $᱒᱐᱐,᱐᱐᱐ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱞ ᱛᱮᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name=Milani/> ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱠᱳᱨᱴ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱥᱟᱡᱟ ᱟᱨ ᱕᱐ ᱫᱷᱟᱣ ᱠᱳᱲᱟ ᱛᱮ ᱫᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱡᱟᱭ ᱮᱢᱟᱫᱮᱭᱟ, ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱟᱯᱤᱞ ᱠᱳᱨᱴ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ-ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱥᱟᱡᱟ ᱫᱚᱭ ᱵᱟᱹᱛᱤᱞ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱠᱳᱲᱟ ᱛᱮ ᱫᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱡᱟ ᱫᱚᱭ ᱵᱟᱦᱟᱞ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ [[ᱠᱟᱞᱮᱢᱮ]] ᱣᱮᱵᱽᱥᱟᱭᱤᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱡᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱞᱚᱜᱤᱝ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱴ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱚᱨᱥ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱡᱮ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ ᱢᱤᱨ ᱦᱚᱥᱮᱱ ᱢᱳᱣᱥᱟᱵᱷᱤ ᱭᱟᱜ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱪᱷᱚᱠ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱥᱤᱠᱲᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱞᱟᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱚᱠᱚᱨᱫᱚᱢᱟ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=ICHRI>[http://www.iranhumanrights.org/2011/09/somayeh-tohidlou/ Young Political Activist Receives 50 Lashes for Blogging]</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱳᱲᱟ ᱫᱟᱞ ᱫᱚ ᱑᱕ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ [[ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱝ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ|ᱡᱟᱱᱟᱝ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱭᱚᱢ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱲᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱚ ᱫᱟᱞ ᱚᱪᱚ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱢᱤᱫ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱟ ᱾<ref name=Milani/><ref name=ICHRI/> ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱡᱟ ᱧᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱤᱡ ᱫᱟᱫᱟᱞᱤᱡ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱞᱚᱜᱽ ᱨᱮᱭ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ: <blockquote>“ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹᱜ ᱢᱮ ᱾ ᱟᱢᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱫᱚ ᱤᱧᱟᱜ ᱚᱯᱚᱢᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱧᱤᱧ ᱢᱟᱱᱟᱣᱮᱫᱼᱟ ᱡᱮ ᱤᱧᱟᱜ ᱜᱚᱴᱟ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱟᱨ ᱟᱛᱢᱟ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱯᱚᱢᱟᱱ ᱮ ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱤᱱᱟᱹᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱡᱮ ᱤᱧ ᱵᱟᱹᱧ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱤᱧ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚᱦᱲᱟᱧ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ … ᱛᱮᱦᱮᱧ ᱟᱢ ᱤᱧᱮᱢ ᱚᱯᱚᱢᱟᱱ ᱠᱮᱫᱤᱧᱟ ᱾ ᱤᱧᱟᱜ ᱜᱚᱨᱚᱵᱽ ᱫᱚ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ ᱮᱱᱟ ᱾”<ref name=Milani>[http://www.tnr.com/article/world/95203/iran-ahmadinejad-mousavi-green-revolution-blog How Ahmadinejad’s Regime Tried—and Failed—to Break One Protester's Spirit], Abbas Milani | September 22, 2011</ref></blockquote> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == *[https://swap.stanford.edu/20100507181627/http%3A//smto.ir/ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱞᱚᱜᱽ] (ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ) [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱵᱚᱸᱫᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱞᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱵᱞᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] 6iemj2r33viw8a9ww5etzyzz7fazm3q ᱥᱟᱯᱟᱨᱚᱠ ᱥᱟᱡᱟᱨᱤᱡᱟᱫᱮᱦ 0 35986 192024 2026-05-18T08:04:58Z AMurmu 8962 ᱱᱟᱣᱟᱱᱟᱜ 192024 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱩᱠᱤᱞ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ}} {{Infobox person | name = ᱥᱟᱯᱟᱨᱚᱠ ᱥᱟᱡᱟᱨᱤᱡᱟᱫᱮᱦ | image = | caption = | birth_name = | birth_date = {{birth year and age|1975}} | birth_place = ᱤᱨᱟᱱ | death_date = | death_place = | alma_mater = | occupation = ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱩᱠᱤᱞ | known_for = [[᱒᱐᱑᱗-᱒᱐᱑᱙ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱚᱨ-ᱡᱚᱵᱚᱨ ᱦᱤᱡᱟᱵᱽ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱦᱩᱞ|ᱦᱩᱞ ᱦᱚᱨ ᱨᱤᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ]] | party = | children = ᱑ }} '''ᱥᱟᱯᱟᱨᱚᱠ ᱥᱟᱡᱟᱨᱤᱡᱟᱫᱮᱦ''' ({{langx|fa|شاپرک شجری زاده}}) (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱗᱕) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|last=geneva|title=Shaparak Shajarizadeh|url=https://www.genevasummit.org/?speaker=shaparak-shajarizadeh|access-date=2020-08-29|website=Geneva Summit for Human Rights and Democracy|language=en-US}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱴᱨᱟᱱᱡᱤᱥᱚᱱ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱩᱢᱩᱴ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱥᱟᱡᱟᱨᱤᱡᱟᱫᱮᱦ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱡᱚᱨ-ᱡᱚᱵᱚᱨ ᱦᱤᱡᱟᱵᱽ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|title=Shaparak Shajarizadeh and the fight for women's rights in Iran|url=https://www.opencanada.org/features/shaparak-shajarizadeh-and-fight-womens-rights-iran/|access-date=2020-08-29|website=OpenCanada|date=4 January 2019 }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ-ᱦᱤᱡᱟᱵᱽ ᱢᱚᱱᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱟᱨ "ᱦᱩᱞ ᱦᱚᱨ ᱨᱤᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ" ᱟᱨ "ᱯᱩᱸᱰ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱢᱟᱦᱟᱸ" ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱨᱮ ᱞᱟᱦᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱚᱨ-ᱡᱚᱵᱚᱨ ᱦᱤᱡᱟᱵᱽ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱦᱩᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱠᱩᱲᱤ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱜᱮ ᱦᱤᱡᱟᱵᱽ ᱵᱟᱝ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱥᱳᱥᱤᱭᱟᱞ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱞᱮᱴᱯᱷᱚᱨᱢ ᱨᱮ ᱯᱳᱥᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|author=Melissa Mahtani|title=Iranian women's rights activist: 'Don't wait for anyone to hand you your rights'|url=https://www.cnn.com/2020/02/25/world/iranian-womens-rights-shapark-2020-geneva-prize-intl/index.html|access-date=2020-08-29|website=CNN|date=25 February 2020 }}</ref> ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱨ-ᱡᱚᱵᱚᱨ ᱦᱤᱡᱟᱵᱽ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱝ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱫᱷᱟᱣ ᱠᱚ ᱟᱨᱮᱥᱴ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱮᱠᱚ ᱥᱟᱸᱵᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ == ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ == ᱥᱟᱡᱟᱨᱤᱡᱟᱫᱮᱦ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ-ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱘ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|date=10 July 2018|title=Iranian Woman Who Protested Hijab Rule Gets Two-Year Sentence, Leaves Country|url=https://www.rferl.org/a/iranian-woman-hijab-protest-two-year-sentence/29354892.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180710132531/https://www.rferl.org/a/iranian-woman-hijab-protest-two-year-sentence/29354892.html|archive-date=10 July 2018|access-date=2020-08-29|publisher=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]]}}</ref> ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱫᱟᱵᱟᱣ ᱟᱨ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱩᱨᱠᱤ ᱛᱮᱭ ᱧᱤᱨ ᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱮᱱᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱜᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱛᱮᱭ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱟᱨ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱥᱟᱶ ᱴᱳᱨᱳᱱᱴᱳ ᱨᱮᱭ ᱵᱟᱥᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ [[ᱤᱱᱥᱴᱟᱜᱨᱟᱢ]] ᱮᱠᱟᱶᱴ ᱨᱮᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱡᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱦᱤᱝᱥᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱤᱨᱟᱱ ᱮ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ == ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ == ᱒᱑ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱡᱟᱵᱽ ᱚᱪᱚᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱜᱷᱮᱭᱛᱟᱨᱤᱭᱮᱦ ᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱦᱤᱞᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱠᱚ ᱟᱨᱮᱥᱴ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱢᱮᱫ ᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱫ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱡᱮ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱠᱚ ᱫᱟᱞ, ᱛᱚᱞ ᱟᱨ ᱨᱚᱦᱤᱫ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱮᱯᱟᱡᱚᱛ ᱨᱮᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=The Struggle for Women's Rights in Iran: A discussion with human rights hero Shaparak Shajarizadeh|url=http://www.concordia.ca/content/shared/en/events/artsci/migs/2018/12/06/the-struggle-for-women-s-rights-in-iran-a-discussion-with-human-rights-hero-shaparak-shajarizadeh.html?null|access-date=2020-08-29|website=www.concordia.ca|language=en}}</ref> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱳ ᱠᱞᱤᱯ ᱨᱮ ᱥᱟᱡᱟᱨᱤᱡᱟᱫᱮᱦ ᱵᱤᱱᱟᱹ ᱦᱤᱡᱟᱵᱽ ᱛᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱥᱳᱥᱤᱭᱟᱞ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱷᱟᱭᱨᱟᱞ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱥᱤᱵᱷᱤᱞ ᱰᱤᱥᱚᱵᱤᱰᱤᱭᱮᱱᱥ ᱢᱩᱵᱷᱢᱮᱱᱴ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱜᱟᱨᱞᱥ ᱚᱯᱷ ᱨᱤᱵᱷᱚᱞᱩᱥᱚᱱ ᱥᱴᱨᱤᱴ ᱟᱨ ᱦᱣᱟᱭᱤᱴ ᱣᱮᱰᱱᱮᱥᱰᱮᱥ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱚᱪᱚ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣ ᱮᱢᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱡᱮ "ᱡᱚᱨ-ᱡᱚᱵᱚᱨ ᱦᱤᱡᱟᱵᱽ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱯᱩᱸᱰ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮ ᱵᱤᱱᱟᱹ ᱦᱤᱡᱟᱵᱽ ᱛᱮ ᱥᱳᱥᱤᱭᱟᱞ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱯᱳᱥᱴ ᱢᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱥᱚᱱ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣ ᱮᱢᱚᱜ, ᱤᱨᱟᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱟᱨ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱮᱦᱚᱵ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱷᱟᱴᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱮᱞ ᱛᱮᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱛᱮ, ᱑ ᱢᱮ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱦᱚᱲ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱤᱡᱟᱵᱽ ᱵᱟᱨᱟᱢᱵᱟᱨ ᱚᱪᱚᱜ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱩᱱᱤ ᱟᱨ ᱟᱡᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱚ ᱟᱨᱮᱥᱴ ᱠᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟ ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱟᱫ ᱠᱤᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|date=2018-05-12|title=Shaparak Shajarizadeh Twice Arrested For Allegedly Removing Her Headscarf in Public in Iran|url=http://www.iranhumanrights.org/2018/05/shaparak-shajarizadeh-twice-arrested-for-allegedly-removing-her-headscarf-in-public-in-iran/|access-date=2020-08-29|website=Center for Human Rights in Iran}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱧᱤᱨ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=Shaparak Shajarizadeh Speaks at 2020 Geneva Summit|url=https://www.genevasummit.org/shaparak-shajarizadeh-speaks-at-2020-geneva-summit/|access-date=2020-10-20|website=genevasummit.org|language=en}}</ref> ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱛᱮ ᱒᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱫᱮᱭᱟ; ᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱚ ᱠᱟᱨᱪᱟᱠ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱑᱘-ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱥᱯᱮᱱᱰᱮᱰ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱥᱟᱡᱟ ᱾<ref>{{Cite web|date=2018-07-09|title=Shaparak Shajarizadeh was sentenced to 20 years in prison|url=https://women.ncr-iran.org/2018/07/09/shaparak-shajarizadeh-was-sentenced-to-20-years-in-prison/|access-date=2020-08-29|website=NCRI Women Committee|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=10 July 2018|title=Iranian woman gets 20-year punishment for publicly taking off hijab|url=https://stepfeed.com/iranian-woman-gets-20-year-punishment-for-publicly-taking-off-hijab-9989|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180710161917/https://stepfeed.com/iranian-woman-gets-20-year-punishment-for-publicly-taking-off-hijab-9989|archive-date=10 July 2018|access-date=2020-08-29|website=StepFeed.com}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱩᱠᱤᱞ ᱱᱟᱥᱨᱤᱱ ᱥᱳᱛᱳᱣᱫᱮᱦ ᱦᱚᱸᱭ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ-ᱡᱚᱨ ᱦᱤᱡᱟᱵᱽ ᱢᱚᱱᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱨᱮᱭ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite magazine|title=This Iranian Lawyer Saved My Life. Now We Must Save Hers|url=https://time.com/5554133/nasrin-sotoudeh-iran-prison/|access-date=2020-08-29|magazine=Time|date=20 March 2019 }}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱚᱝᱥᱚᱫᱽ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱵᱚᱭᱠᱚᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱱᱮᱦᱚᱨ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱟᱨ ᱡᱳᱨ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱡᱮ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱪᱟᱵᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|title=Iranian headscarf campaigner calls for vote boycott|url=https://www.bangkokpost.com/world/1861754/iranian-headscarf-campaigner-calls-for-vote-boycott|access-date=2020-08-29|newspaper=Bangkok Post|date=20 February 2020 }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱩᱠᱤᱞ ᱤᱨᱣᱤᱱ ᱠᱚᱴᱞᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱨᱟᱣᱩᱞ ᱣᱟᱞᱮᱱᱵᱚᱨᱜᱽ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ ᱯᱷᱚᱨ ᱦᱤᱣᱢᱮᱱ ᱨᱟᱭᱤᱴᱥ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱱᱤᱭᱚᱨ ᱯᱷᱮᱞᱳ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱱ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱤᱢᱟ ᱮᱞᱠᱳᱣᱨᱤ ᱥᱟᱶ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ''ᱞᱟ ᱞᱤᱵᱚᱨᱴᱮ ᱱ'ᱮᱥᱴ ᱯᱟᱥ ᱩᱱ ᱠᱨᱟᱭᱤᱢ'' (La Liberté n'est pas un crime - ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱯᱚᱨᱟᱫᱷ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ) ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟᱭ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|date=2020-02-27|title=The Interview - 'In Iran there are no differences between fundamentalists and reformists'|url=https://www.france24.com/en/middle-east/20200227-interview-shaparak-shajarizadeh-in-iran-there-are-no-differences-between-fundamentalists-and-reformists|access-date=2020-08-29|website=France 24|language=en}}</ref> == ᱢᱟᱹᱱ ᱠᱚ == ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ, ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱒᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱐᱒᱐ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱮᱱᱮᱵᱷᱟ ᱥᱟᱢᱤᱴ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱣᱳᱢᱮᱱᱥ ᱨᱟᱭᱤᱴᱥ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱛᱮᱠᱚ ᱢᱟᱹᱱ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web|last=Miller|first=Hilary|date=2020-02-18|title=TODAY: Iranian Activist & Former Political Prisoner to Win International Women's Rights Award|url=https://www.genevasummit.org/today-iranian-activist-former-political-prisoner-to-win-international-womens-rights-award/|access-date=2020-08-29|website=Geneva Summit for Human Rights and Democracy|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Iranian Anti-Hijab Activist Receives International Award|url=https://en.radiofarda.com/a/iranian-anti-hijab-activist-receives-international-award/30443714.html|access-date=2020-08-29|website=RFE/RL|date=19 February 2020 |language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱤᱵᱤᱥᱤ ᱭᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱤᱱ ᱑᱐᱐ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣᱟᱱ ᱟᱨ ᱚᱨᱥᱚᱝᱟᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite news|date=2018-11-19|title=100 Women 2018: What to look forward to|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-46225038|access-date=2020-08-29}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱕ ᱡᱟᱱᱟᱢ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱵᱚᱸᱫᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱴᱷᱟᱶ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱰᱟᱭᱟ (ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ)]] ay3nlsf73iibrc5r73yznkprvuifbiq ᱢᱚᱨᱤᱭᱚᱢ ᱥᱟᱯᱷᱤᱯᱩᱨ 0 35987 192025 2026-05-18T08:12:19Z AMurmu 8962 ᱱᱟᱣᱟᱠᱚ 192025 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ}} '''ᱢᱚᱨᱤᱭᱚᱢ ᱥᱟᱯᱷᱤᱯᱩᱨ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱮᱵᱷᱤᱱ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱮ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱮᱭᱟᱭ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱵᱚᱸᱫᱤ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱟᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱮᱠᱞᱟ ᱵᱚᱸᱫᱤ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱥᱟᱯᱷᱤᱯᱩᱨ ᱫᱚ ᱮᱭᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ ᱩᱱᱤ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱚᱥ ᱟᱨ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱥᱟᱡᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ == ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ == ᱥᱟᱯᱷᱤᱯᱩᱨ ᱫᱚ ᱠᱟᱡᱽᱵᱷᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱢᱟᱢ ᱠᱷᱳᱢᱮᱱᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱫᱟᱜ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱚᱨᱤᱝ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱩᱱ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱐᱙ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱮᱦᱫᱤ ᱠᱟᱨᱳᱵᱤ ᱭᱟᱜ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱩᱢᱩᱴ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱱᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢᱟᱜ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱠᱚ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱨᱤᱯᱷᱚᱨᱢᱤᱥᱴ ᱠᱮᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱢᱤᱨ-ᱦᱚᱥᱮᱱ ᱢᱳᱣᱥᱟᱵᱷᱤ ᱟᱨ ᱠᱟᱨᱳᱵᱤ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱᱮᱫ ᱠᱟᱱ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱪᱩᱦᱩᱞ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱚᱠᱚᱪ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱥᱟᱯᱷᱤᱯᱩᱨ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱞᱟᱯᱷᱟᱝ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ “ᱵᱞᱚᱜᱤᱝ”, “ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱣᱨᱟ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱤᱯᱳᱨᱴᱤᱝ” ᱟᱨ “ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱦᱩᱞ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ” ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱥᱟᱥᱯᱮᱱᱰ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱜᱟ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name="amnesty">{{cite web |url=https://www.amnesty.org/en/documents/mde13/003/2014/en/ |title=Iranian student held for peaceful activism |date=13 January 2014 |publisher=Amnesty International}}</ref> ᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ, ᱥᱟᱯᱷᱤᱯᱩᱨ ᱫᱚ "ᱥᱤᱥᱴᱮᱢ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ" ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ-ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱥᱯᱮᱱᱰᱮᱰ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱥᱟᱡᱟ ᱦᱚᱸᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="hrw"/> ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱥᱯᱮᱱᱰᱮᱰ ᱥᱟᱡᱟ ᱫᱚ ᱩᱱ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱵᱟᱝ ᱞᱟᱹᱜᱩᱜᱼᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱚᱥ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱥᱟᱵᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news |date=2 August 2013 |title=Student Activist Maryam Shafipour May Be Under Pressure to Give Forced Confessions |url=http://www.daneshjoonews.com/archives/3794 |agency=Daneshjoo News }}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱨᱮ "ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱞᱟᱯᱷᱟᱝ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱨᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱠᱤᱞ ᱮᱢᱚᱜ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ", ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱠᱟᱨᱳᱵᱤ ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ “ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱚᱪᱚᱭ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ” ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱛᱚᱸᱜᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱲᱟᱜᱚᱜ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱜᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱥᱤᱨᱤᱱ ᱮᱵᱟᱫᱤ]] (ᱱᱳᱵᱮᱞ ᱥᱟᱱᱛᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ) ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫᱩᱛ ᱛᱮ “In Support of Imprisoned Mothers” ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱭᱳ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱨᱮ ᱫᱟ ᱦᱮᱜᱽ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱱᱮᱭᱟᱭ ᱠᱳᱨᱴ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱣᱨᱟᱜ ᱨᱮᱭ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.amnesty.ca/blog/write-rights-help-free-iranian-women-human-rights-defender-narges-mohammadi|title=Write for Rights: Help free Iranian women human rights defender Narges Mohammadi|website=www.amnesty.ca|access-date=2019-07-29}}</ref> ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱫᱩᱜ ᱫᱚᱦᱚᱭᱤᱡ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱮᱱᱴᱚᱨᱥᱤᱯ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱯᱷᱤᱯᱩᱨ ᱫᱚ “Noble Women’s Initiative” ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱚ ᱱᱮᱣᱛᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ, ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱡᱩᱰᱤᱥᱤᱭᱟᱨᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱱᱟᱨᱜᱮᱥ ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱤ ᱫᱚ ᱑᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱥᱟᱡᱟ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱟᱫᱮ ᱵᱮᱱᱮᱭᱟᱭ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ #FreeNarges ᱥᱳᱥᱤᱭᱟᱞ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱟᱨᱜᱮᱥ ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱫᱽᱵᱷᱟᱵᱽ ᱪᱟᱵᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱩᱠᱷ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱫᱷᱮᱭᱟᱱ ᱚᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱱᱟᱹᱜᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱜᱚᱴᱟ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.amnesty.ca/blog/women-front-lines-conversation-iranian-women-human-rights-defender-maryam-shafipour|title=Women on the front lines: In conversation with Iranian women human rights defender Maryam Shafipour|website=www.amnesty.ca|access-date=2019-07-29}}</ref> == ᱟᱨᱮᱥᱴ ᱟᱨ ᱵᱚᱸᱫᱤ == ᱱᱮᱣᱛᱟ ᱧᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱒᱗ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ ᱮᱵᱷᱤᱱ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱠᱳᱨᱴ ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱥᱟᱯᱷᱤᱯᱩᱨ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱟᱨᱮᱥᱴ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱵᱷᱤᱱ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱛᱮ ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱫᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱖᱗ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱮᱠᱞᱟ ᱵᱚᱸᱫᱤ ᱨᱮᱭ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ<ref name="ichri"/> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱩᱠᱤᱞ ᱥᱟᱶ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name="hrw"/> ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱣᱟᱨᱰ ᱛᱮᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱢᱚᱬᱮ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱵᱚᱸᱫᱤ ᱨᱮᱭ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱤᱡ ᱢᱚᱠᱚᱨᱫᱚᱢᱟ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱩᱱᱤ ᱵᱮᱞ ᱛᱮ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱢᱟᱱᱟ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="ichri">{{cite web |url=http://www.iranhumanrights.org/2014/03/maryam-shafipour/ |title=Maryam Shafipour Sentenced to Seven Years for Strange Charges |date=4 March 2014 |publisher=International Campaign for Human Rights in Iran}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱠᱩᱠᱞᱤ ᱠᱩᱞᱤᱭᱤᱡ ᱠᱚ ᱨᱤᱯᱳᱨᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ "ᱟᱡ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱚᱱ-ᱥᱤᱠ ᱟᱨ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱛᱮ ᱛᱷᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾"<ref name="hrw"/> ᱑᱖ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ, ᱥᱟᱯᱷᱤᱯᱩᱨ ᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱛᱮᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱟᱭᱳ-ᱵᱟᱵᱟ ᱴᱷᱮᱱ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱡᱮ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱩᱱᱤ ᱦᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱛᱮᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱛᱤ ᱨᱮ ᱥᱤᱨ ᱜᱚᱡᱚᱜ ᱥᱮ ᱥᱩᱱᱩᱜ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱴᱷᱮᱱ ᱮ ᱞᱟᱹᱞᱤᱥ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ, ᱨᱤᱯᱳᱨᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱚᱱᱤᱭᱚᱢ ᱨᱤᱫᱟᱹᱭ ᱫᱷᱟᱲᱠᱟᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤᱭ ᱵᱮᱦᱚᱸᱥ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱠᱞᱤᱱᱤᱠ ᱛᱮᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name="amnesty"/><ref>{{cite news |date=3 March 2014 |title=Iran sentences student activist to seven years in prison for 'peaceful protest' |url=https://www.theguardian.com/world/iran-blog/2014/mar/03/iran-sentences-student-activist-seven-years-prison-maryam-shafipour |newspaper=The Guardian }}</ref> == ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱥᱟᱡᱟ == ᱥᱟᱯᱷᱤᱯᱩᱨ ᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱳᱨᱴ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱫᱚ ᱒᱑ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱵᱷᱚᱞᱩᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱠᱳᱨᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱨᱟᱧᱪ ᱑᱕ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱚᱥ ᱨᱮ "ᱥᱤᱥᱴᱮᱢ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ" ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱜᱚᱴᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱠᱳᱨᱴ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱟᱝ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name="amnesty"/> ᱑ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ, ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱨᱤᱵᱷᱚᱞᱩᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱠᱳᱨᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱨᱟᱧᱪ ᱒᱘ ᱫᱚ ᱥᱟᱯᱷᱤᱯᱩᱨ ᱤᱡ ᱩᱠᱤᱞ ᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱚᱪᱚ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "'ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ' ᱟᱨ 'ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱡᱟᱣᱨᱟᱜ ᱟᱨ ᱜᱩᱴ ᱵᱮᱱᱟᱣ' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥ ᱨᱮ" ᱫᱚᱥᱤᱭ ᱥᱟᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱭᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱥᱟᱡᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ 'ᱥᱟᱭᱵᱚᱨᱥᱯᱮᱥ, ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ, ᱟᱨ ᱯᱨᱮᱥ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚᱨᱮ' ᱵᱟᱨᱚᱱ ᱠᱚ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱟᱠᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾"<ref name="ichri"/> ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱵᱷᱤᱱ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>[https://hra-news.org/en/maryam-shafipour-released-evin-prison 22 July 2015 Human Rights Activists News Agency: Maryam Shafipour Released from Evin Prison]</ref> == ᱯᱨᱚᱛᱤᱠᱨᱤᱭᱟ == ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ ᱮᱢᱱᱮᱥᱴᱤ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ,<ref name="amnesty1">{{cite web |url=https://www.amnesty.org/en/for-media/press-releases/iran-student-activist-given-seven-year-prison-term-continuing-crackdown-201 |title=Iran: Student activist given seven year prison term in continuing crackdown |date=3 March 2014 |publisher=Amnesty International}}</ref> ᱦᱤᱣᱢᱮᱱ ᱨᱟᱭᱤᱴᱥ ᱣᱟᱪ,<ref name="hrw">{{cite web |url=https://www.hrw.org/news/2014/03/07/iran-free-women-activists |title=Iran: Free Women Activists |date=8 March 2014 |publisher=Human Rights Watch}}</ref> ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ<ref>{{cite web |url=http://www.iranhumanrights.org/2014/03/womens-day/ |title=Release Shafipour, Hedayat, and All Other Women Prisoners of Conscience |date=7 March 2014 |publisher=International Campaign for Human Rights in Iran}}</ref> ᱫᱚ ᱥᱟᱯᱷᱤᱯᱩᱨ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱚᱥ ᱟᱨ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱥᱟᱡᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱮᱢᱱᱮᱥᱴᱤ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱢᱤᱰᱤᱞ ᱤᱥᱴ ᱟᱨ ᱱᱚᱨᱛᱷ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱰᱮᱯᱩᱴᱤ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱦᱟᱥᱤᱵᱟ ᱦᱟᱰᱡᱽ ᱥᱟᱦᱨᱟᱣᱤ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ, "ᱢᱚᱨᱤᱭᱚᱢ ᱥᱟᱯᱷᱤᱯᱩᱨ ᱟᱜ ᱥᱟᱡᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱛᱚᱨᱟᱱ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱒᱐᱐᱙ ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱠᱚᱨᱰ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱠᱚᱢ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱱᱟᱴ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ ᱜᱟᱫᱮᱞ-ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱛᱮᱠᱚ ᱟᱨᱮᱥᱴ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾"<ref name="amnesty1"/> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱰᱟᱭᱟ (ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ)]] cjmw28w2ulfctfhfc4ei3ny42ffqgug ᱵᱮᱞᱟᱠᱳᱵᱟ 0 35988 192026 2026-05-18T09:25:33Z MT731 2184 "{{Infobox settlement | name = ᱵᱮᱞᱟᱠᱳᱵᱟ | other_name = | settlement_type = ᱱᱚᱜᱚᱨ | image_skyline = Belakoba Station nameplate.JPG | image_alt = | image_caption = ᱵᱮᱞᱟᱠᱳᱵᱟ ᱨᱮᱞ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱯᱞᱮᱴ | nickname = | pushpin_map = India West B..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 192026 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ᱵᱮᱞᱟᱠᱳᱵᱟ | other_name = | settlement_type = ᱱᱚᱜᱚᱨ | image_skyline = Belakoba Station nameplate.JPG | image_alt = | image_caption = ᱵᱮᱞᱟᱠᱳᱵᱟ ᱨᱮᱞ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱯᱞᱮᱴ | nickname = | pushpin_map = India West Bengal#India3 | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ | coordinates = {{coord|26.590|N|88.589|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ | subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}} | subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name1 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] | subdivision_name2 = [[ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ]] | established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = 33.96 | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 17615 | population_as_of = ᱒᱐᱐᱑ | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_rank = | population_demonym = | demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ | demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐ | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = ᱗᱓᱕᱑᱓᱓ | registration_plate = WB | blank1_name_sec1 = [[ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank1_info_sec1 = [[ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ]] | demographics1_info1 = [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]] | blank2_name_sec1 = [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank2_info_sec1 = [[ᱨᱟᱡᱽᱜᱚᱸᱡᱽ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱨᱟᱡᱽᱜᱚᱸᱡᱽ]] }} '''ᱵᱮᱞᱟᱠᱳᱵᱟ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱪᱟᱢᱪᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱳᱨᱟ ᱵᱟᱨᱤ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱮᱞᱟᱠᱳᱵᱟ ᱫᱚ ᱪᱟᱢᱪᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱴᱞᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱴᱞᱟ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |url = http://wbprd.gov.in/html/asp/bdo_contact.asp?cd=DK |title = Contact details of Town Development Officers |work = Jalpaiguri district |publisher = West Bengal Government |accessdate = 2011-03-20 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110902010213/http://wbprd.gov.in/html/asp/bdo_contact.asp?cd=DK |archive-date = 2 September 2011 |url-status = dead }}</ref><ref name=census>{{cite web| url = http://web.cmc.net.in/wbcensus/DataTables/02/Table4_2.htm| title = Provisional Population Totals, West Bengal, Table 4| publisher = Census Commissioner of India| work = Census of India 2001, Jalpaiguri district (02)| accessdate = 2011-03-20| url-status = dead| archiveurl = https://web.archive.org/web/20110719040713/http://web.cmc.net.in/wbcensus/DataTables/02/Table4_2.htm| archivedate = 2011-07-19}}</ref> ==ᱚᱛᱱᱚᱜ== {{OSM Location map | width=400| height=300| zoom=9 | coord={{coord|26|37|0|N|88|47|0|E}}| float=left|caption='''ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ (ᱨᱟᱡᱽᱜᱚᱸᱡᱽ, ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ, ᱢᱟᱭᱱᱟᱜᱩᱲᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱩᱯᱜᱩᱲᱤ ᱥᱤ.ᱰᱤ. ᱵᱞᱚᱠ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ) ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱟᱨ ᱪᱟᱭ ᱵᱟᱜᱟᱱ'''<br/>CT: ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ, R: ᱫᱮᱦᱟᱛ/ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, N: ᱟᱰᱮ ᱯᱟᱥᱮ, C: ᱠᱟᱱᱴᱚᱱᱢᱮᱱᱴ, NP: ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱜᱟᱱ/ ᱵᱤᱨ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ, TE: ᱪᱟᱭ ᱵᱟᱜᱟᱱ<br/>ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱦᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ – TG ᱪᱟᱭ ᱵᱟᱜᱟᱱ (ᱱᱚᱜᱚᱨ / ᱟᱹᱛᱩ), TE ᱫᱚ ᱪᱟᱭ ᱵᱟᱜᱟᱱ, JRS: ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ<br/>ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱢᱟᱱ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱞᱟᱹᱴᱩ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ |mark-coord1={{coord|26|43|10|N|88|27|41|E}}| label-pos1=top|label1= Dabgram| numbered1=CT| mark-title1= [[ᱰᱟᱵᱽᱜᱨᱟᱢ]] (CT)|label-color1= #800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #A40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2 |mark-coord2={{coord|26|39|7|N|88|30|56|E}}| label-pos2=bottom|label2=Chakiabhita| numbered2=CT| mark-title2= [[ᱪᱟᱠᱤᱵᱷᱤᱴᱟ]] (CT) |mark-coord3={{coord|26|39|35|N|88|28|7|E}}| label-pos3=left|label3=Binnaguri 2| numbered3=CT| mark-title3= [[ᱵᱤᱱᱱᱟᱜᱩᱲᱤ, ᱨᱟᱡᱽᱜᱚᱸᱡᱽ]] (CT) |mark-coord4={{coord|26|31|52|N|88|42|8|E}}| label-pos4=left|label4=Kharia| numbered4=CT| mark-title4= [[ᱠᱷᱟᱲᱤᱭᱟ, ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ]] (CT) |mark-coord5={{coord|26|34|0|N|88|49|12|E}}| label-pos5=top|label5=Mainaguri| numbered5=CT| mark-title5= [[ᱢᱟᱭᱱᱟᱜᱩᱲᱤ]] (CT) |mark-coord6={{coord|26|32|50|N|88|50|17|E}}| label-pos6=right|label6=Dakshin Khagrabari| numbered6=CT| mark-title6= [[ᱫᱚᱠᱷᱤᱱ ᱠᱷᱟᱜᱽᱲᱟᱵᱟᱲᱤ]] (CT) |mark-coord7={{coord|26|40|48|N|89|1|48|E}}| label-pos7=right|label7=Gairkata| numbered7=CT| mark-title7= [[ᱜᱟᱭᱨᱠᱟᱴᱟ]] (CT) |mark-coord8={{coord|26|46|40|N|89|2|26|E}}| label-pos8=right|label8=Banarhat| numbered8=CT| mark-title8= [[ᱵᱟᱱᱟᱨᱦᱟᱴ]] (CT) |mark-coord9={{coord|26|43|30|N|89|3|6|E}}| label-pos9=left|label9=Telipara TG| numbered9=CT| mark-title9= [[ᱴᱮᱞᱤᱯᱟᱲᱟ ᱪᱟᱭ ᱵᱟᱜᱟᱱ]] (CT) |mark-coord10={{coord|26|30|10|N|88|43|48|E}}| label-pos10=right |label10=Jalpaiguri| numbered10=M| mark-title10= [[ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ]] (M)| shape-color10=#800000 |mark-coord11={{coord|26|36|10|N|89|0|25|E}}| label-pos11=right|label11=Dhupguri| numbered11=M| mark-title11= [[ᱫᱷᱩᱯᱜᱩᱲᱤ]] (M) | shape-color11=#800000 |mark-coord12={{coord|26|45|20|N|89|3|20|E}} | label-pos12=right|label12= Binnaguri 1| numbered12=C| mark-title12=[[ᱵᱤᱱᱱᱟᱜᱩᱲᱤ]] (C)|shape-color12=#AA6666 |mark-coord13={{coord|26|38|19|N|88|24|59|E}}| label-pos13=left|label13=Phulbari|labela13=checkpoint| numbered13=R| mark-title13= [[ᱯᱷᱩᱞᱵᱟᱲᱤ, ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ]] (R)|shape-color13= #A42222 |mark-coord14={{coord|26|34|50|N|88|31|43|E}}| label-pos14=left|label14=Rajganj| numbered14=R| mark-title14= [[ᱨᱟᱡᱽᱜᱚᱸᱡᱽ, ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ]] (R)|shape-color14= #A42222 |mark-coord15={{coord|26|35|24|N|88|35|20|E}}| label-pos15=right|label15=Belakoba| numbered15=R| mark-title15= ᱵᱮᱞᱟᱠᱳᱵᱟ (R)|shape-color15= #A42222 |mark-coord16={{coord|26|33|31|N|88|41|57|E}}| label-pos16= left |label16= Danguajhar TE | numbered16=TE| mark-title16= [[ᱰᱟᱺᱜᱩᱣᱟᱹᱡᱷᱚᱨ ᱪᱟ ᱵᱟᱜᱟᱱ]] (TE)| shape-color16=#87A96B |mark-coord17={{coord|26|48|17|N|89|0|13|E}}| label-pos17= right |label17= Gandrapara TE | numbered17=TE| mark-title17= [[ᱜᱟᱸᱫᱽᱨᱟᱯᱟᱲᱟ ᱟᱨ ᱞᱚᱠᱷᱤᱯᱟᱲᱟ ᱪᱟᱭ ᱵᱟᱜᱟᱱ]] (TE)| shape-color17=#87A96B |mark-coord18={{coord|26|49|45|N|89|0|53|E}}| label-pos18= top |label18= Lakhipara TE | numbered18=TE| mark-title18= [[ᱜᱟᱸᱫᱽᱨᱟᱯᱟᱲᱟ ᱟᱨ ᱞᱚᱠᱷᱤᱯᱟᱲᱟ ᱪᱟᱭ ᱵᱟᱜᱟᱱ]] (TE)| shape-color18=#87A96B |mark-coord19={{coord|26|41|20|N|88|25|50|E}} | label-pos19=right|label19=New Jalpaiguri JRS| numbered19=F| mark-title19= [[ᱱᱤᱭᱩ ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] (F)| shape-color19= #A40000 |mark-coord20={{coord|26|43|10|N|88|48|10|E}}| label-pos20=bottom|label20=Gorumara |labela20= National| labelb20= Park| numbered20=NP| mark-title20= [[ᱜᱳᱨᱩᱢᱟᱨᱟ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱜᱟᱱ]] (NP)| shape-color20=#228B22 |mark-coord21={{coord|26|52|40|N|88|51|18|E}}| label-pos21=bottom|label21=Chapramari |labela21= Wildlife| labelb21= Sanctuary| numbered21=NP| mark-title21= [[ᱪᱟᱯᱨᱟᱢᱟᱨᱤ ᱵᱤᱨᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱨᱟᱠᱷᱟ ᱵᱤᱨ]] (NP)| shape-color21=#228B22 |mark-coord22={{coord|26|43|43|N|88|35|40|E}}|label22= Teesta| label-color22 = #77A1CB| label-angle22=60| label-pos22=top| label-size22=10| mark-size22=0| mark-title22=none |mark-coord23={{coord|26|38|0|N|88|39|40|E}}|label23= River| label-color23 = #77A1CB| label-angle23=50| label-pos23=top| label-size23=10| mark-size23=0| mark-title23=none |mark-coord24={{coord|26|39|0|N|88|53|0|E}}|label24= ᱡᱟᱞᱫᱷᱟᱠᱟ | labela24=ᱜᱟᱰᱟ| label-color24 = #77A1CB| label-angle24=80| label-pos24=top| label-size24=10| mark-size24=0| mark-title24=none |arc-coordA={{coord|26|30|0|N|88|25|0|E}}|arc-textA= ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ| arc-text-colorA=hard grey| arc-angleA=28| arc-gapA=3.5| arc-radiusA=0.4 |arc-coordB={{coord|26|56|30|N|89|6|30|E}}|arc-textB= ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ| arc-text-colorB=hard grey| arc-angleB=20| arc-gapB=3.5| arc-radiusB=0.4}} ===ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱧᱮᱞ=== ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱠᱥᱟ ᱫᱚ ᱦᱤᱢᱟᱞᱚᱭ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱵᱩᱨᱩ ᱛᱷᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱫ ᱮᱞᱩᱵᱤᱭᱟᱞ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱴᱷᱟᱶ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱠᱚᱧᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱵᱩᱨᱩ ᱠᱚ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱛᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite book |author=Debnath, S. |year=2010 |title=The Dooars in Historical Transition |publisher=Shiv Mandir: N. L. Publishers|url=http://14.139.206.50:8080/jspui/bitstream/1/885/1/THE%20DOOARS%20IN%20HISTORICAL%20TRANSITION.pdf}}</ref><ref>Dinerstein, E., Loucks, C. (2001). {{WWF ecoregion|name=Terai-Duar savanna and grasslands|id=im0701}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱟᱹᱛᱩ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱖᱒.᱐᱑% ᱦᱚᱲ ᱟᱹᱛᱩ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱓᱗.᱙᱙% ᱦᱚᱲ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref name="admin">{{cite web | url = http://jalpaiguri.gov.in/district-profile| title = Jalpaiguri | work =District Profile | publisher = District administration |access-date = 13 July 2020 }}</ref><ref name="handbook">{{cite web |url = http://wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |title = District Statistical Handbook 2014 Jalpaiguri |work = Tables 2.2, 2.4b |publisher = Department of Planning and Statistics, Government of West Bengal |access-date = 13 July 2020}}</ref> ᱫᱩᱣᱟᱨᱥ ᱟᱨ ᱛᱟᱨᱟᱭ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱥ ᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱒᱒᱖ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱠᱤᱞᱳᱜᱨᱟᱢ ᱪᱟᱥ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱪᱟᱥ ᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url =https://www.indiatea.org/tea_growing_regions |title = Tea Growing Regions | work= Dooars and Terai|publisher= Indian Tea Association | access-date = 13 July 2020}}</ref><ref>{{cite web| url = http://www.teaboard.gov.in/TEABOARDCSM/MTA=|title = Dooars-Terai |publisher= Tea Board India | access-date = 13 July 2020}}</ref> ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱛᱤᱱᱟᱹᱝ ᱜᱟᱱ ᱛᱤᱱᱟᱹᱝ ᱜᱟᱱ ᱡᱟᱜᱟ ᱫᱚ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱵᱟᱝ ᱟᱹᱛᱩ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/pca/pcadata/Houselisting-housing-WB.html |title = 2011 Census – Primary Census Abstract Data Tables | work= West Bengal – District-wise |publisher= Registrar General and Census Commissioner, India | access-date = 13 July 2020 }}</ref> ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ CT (ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ) ᱟᱨᱵᱟᱝ R (ᱫᱮᱦᱟᱛ / ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱹᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱪᱟᱭ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚᱨᱮ TE ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ <small>ᱱᱳᱴ: ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱫᱚ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱩᱫᱩᱜᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾</small> ==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ== ᱒᱐᱐᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱮᱞᱟᱠᱳᱵᱟ ᱨᱤᱱ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱒᱑,᱖᱑᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱟᱥᱟᱠ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱫᱚ ᱒᱑.᱕᱒ ᱥᱟᱭᱠᱟᱲᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=census/> ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱫᱟᱥᱟᱠ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱫᱚ ᱑᱗.᱘᱔ ᱥᱟᱭᱠᱟᱲᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://web.cmc.net.in/wbcensus/DataTables/02/FrameTable4_1.htm |title=Provisional Population Totals, West Bengal. Table 4 |accessdate=2011-03-11 |work=Census of India 2001 |publisher=Census Commission of India |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110721163257/http://web.cmc.net.in/wbcensus/DataTables/02/FrameTable4_1.htm |archivedate=2011-07-21 }}</ref> ==ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ== ᱵᱮᱞᱟᱠᱳᱵᱟ ᱫᱚ [[ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ]] ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱗ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ ᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ [[ᱥᱤᱞᱤᱜᱩᱲᱤ]] ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱘ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱫᱚ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱔᱔᱖ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧᱟ ᱾ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱨᱟᱡᱽᱜᱚᱸᱡᱽ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱨᱟᱡᱽᱜᱚᱸᱡᱽ]] (᱙.᱒ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ), [[ᱢᱟᱭᱱᱟᱜᱩᱲᱤ]] (᱒᱔.᱔ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ), [[ᱢᱟᱞ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱢᱟᱞ]] (᱓᱒.᱙ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱮᱞᱟᱠᱳᱵᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱥ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ ᱱᱮᱴᱣᱟᱨᱠ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱫᱚ ᱨᱮᱞ ᱥᱮ ᱦᱚᱨ ᱛᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ [[ᱵᱮᱞᱟᱠᱳᱵᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱥᱚᱡᱷᱮ ᱥᱮᱵᱟ ᱮᱫᱟᱭ ᱾ ==ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ== ᱯᱨᱚᱥᱚᱱᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮ ᱓᱐ ᱵᱮᱰ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱮᱞᱟᱠᱳᱵᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ ᱫᱚ ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱥᱤ ᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ ᱨᱮ ᱢᱩᱬ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url =https://www.wbhealth.gov.in/other_files/RH.pdf | title =Health & Family Welfare Department | work =Health Statistics – Rural Hospitals | publisher =Government of West Bengal | accessdate =1 July 2020 | archive-date =8 October 2022 | archive-url =https://web.archive.org/web/20221008143352/https://www.wbhealth.gov.in/other_files/RH.pdf | url-status =dead }}</ref> ==ᱩᱫᱩᱜᱚᱜ ᱦᱚᱲ== * [[ᱨᱚᱛᱚᱱ ᱞᱟᱞ ᱵᱟᱥᱩ]], ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱵᱤᱜᱽᱭᱟᱱᱤᱠ ᱟᱨ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱤᱠᱥᱚᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱾ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱠᱷᱟᱥ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱦᱟᱢᱟᱨᱤ (ᱨᱟᱢᱟᱭᱟᱬ ᱟᱨ ᱢᱟᱦᱟᱵᱷᱟᱨᱚᱛ), ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱨ ᱟᱨᱛᱷᱟᱥᱛ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱭᱳᱜᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱱᱛᱨᱚ ᱯᱚᱱᱛᱷᱟ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱬᱟ ᱜᱮᱭᱟᱭ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]] 2b7g4vm5kvfj297yn6m38dkjgu4wdh6