ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ
satwiki
https://sat.wikipedia.org/wiki/%E1%B1%A2%E1%B1%A9%E1%B1%AC%E1%B1%A9%E1%B1%9B_%E1%B1%A5%E1%B1%9F%E1%B1%A6%E1%B1%B4%E1%B1%9F
MediaWiki 1.47.0-wmf.3
first-letter
ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ
ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ
ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ
ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ
ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱚᱲ
ᱨᱮᱫ
ᱨᱮᱫ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ
ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱪᱷᱟᱸᱪ
ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ
ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱛᱷᱚᱠ
ᱛᱷᱚᱠ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
TimedText
TimedText talk
ᱢᱳᱰᱩᱞ
ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
Event
Event talk
ᱥᱟᱦᱡᱟᱦᱟᱱ
0
1050
192239
187820
2026-05-23T02:33:17Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192239
wikitext
text/x-wiki
[[File:Equestrian Portrait of the Emperor Shah Jahan from the Kevorkian Album.jpg|thumb|ᱥᱟᱦᱡᱟᱦᱟᱱ]]
'''ᱥᱟᱦᱟᱵᱽ-ᱩᱫᱽ-ᱫᱤᱱ ᱢᱚᱦᱢᱚᱫᱽ ᱠᱷᱩᱨᱟᱢ''' ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ''ᱥᱟᱦᱡᱟᱦᱟᱱ'' ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱜᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭᱮᱭᱟ ᱾ ᱥᱚᱢᱨᱟᱴ '''ᱡᱟᱦᱟᱝᱜᱤᱨ'''ᱤᱡ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱦᱚᱱ ᱫᱚ '''ᱥᱟᱦᱡᱟᱦᱟᱱ''' ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱕ ᱡᱟᱹᱱᱩᱣᱟᱹᱨᱤ ᱑᱕᱙᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ [[ᱡᱟᱱᱟᱢ]] ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱝᱜᱤᱨᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱵᱚᱭᱦᱟᱭ ᱜᱚᱡ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱟᱨ ᱔ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱖᱒᱘ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽ ᱜᱟᱹᱫᱤ ᱨᱮᱭ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱠᱷᱚᱱ, ᱫᱚᱥᱟᱨᱤᱡ ᱫᱚ '''ᱢᱚᱢᱚᱛᱟᱡᱽ''' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱢᱚᱢᱚᱛᱟᱡᱽ ᱥᱟᱶ ᱑᱖᱑᱒ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ ᱟᱹᱠᱤᱱᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱑᱖᱓᱑ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ ᱢᱚᱢᱚᱛᱟᱡᱟᱜ ᱜᱩᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱡ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ '''ᱛᱟᱡᱽᱢᱚᱦᱚᱞ''' ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱢᱟ ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱟᱨ ᱟᱜᱽᱨᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱛᱤ ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱦᱚᱸ ᱟᱡ ᱜᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱥᱟᱦᱟᱡᱟᱦᱟᱱᱵᱟᱫᱽ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱶᱟ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲᱮ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱑᱖᱕᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱟᱡᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ '''ᱚᱣᱨᱚᱝᱡᱟᱵᱽ''' ᱟᱡ ᱫᱚᱭ ᱵᱚᱱᱫᱤ ᱠᱮᱫᱮ ᱛᱮ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱹᱫᱤᱭ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱵᱚᱱᱫᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱒᱒ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱖᱖᱖ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱣᱤ ᱵᱟᱹᱛᱤ ᱫᱚ ᱤᱬᱤᱡ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
==ᱦᱩᱞ ᱥᱟᱢᱟᱝ==
ᱨᱟᱡᱽ ᱜᱟᱹᱫᱤ ᱦᱟᱥᱚᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱥᱟᱦᱡᱟᱦᱟᱱ ᱫᱚ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮ ᱪᱚᱲᱟᱣᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱩᱱᱫᱮᱞ ᱨᱟᱡᱟ '''ᱡᱩᱡᱷᱟᱨ ᱥᱤᱝ''' ᱟᱨ ᱟᱯᱷᱜᱟᱱ ᱨᱟᱡᱟ '''ᱠᱷᱟᱸᱡᱟᱦᱟᱱ ᱞᱚᱫᱤ'''ᱭᱟᱜ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱ ᱡᱚᱠᱷᱚᱡ '''ᱦᱩᱜᱩᱲᱤ''' ᱨᱮ ᱯᱚᱨᱛᱩᱜᱤᱡᱽ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱠᱚ ᱪᱷᱩᱴᱟᱹᱣ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱥᱟᱦᱡᱟᱦᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱤᱱ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱠᱚ ᱠᱩᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱚᱭ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱚᱨᱛᱩᱜᱤᱡᱽ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱠᱚ ᱵᱚᱱᱫᱤ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱥᱟᱦᱡᱟᱦᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱥᱮᱛ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱟᱨ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱩᱨ ᱠᱚ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ ᱱᱟᱪᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱦᱡᱟᱦᱟᱱᱟᱜ ᱜᱚᱜᱽᱲᱚ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱤᱣᱤ ᱪᱟᱞᱟᱣᱮᱱᱟ ᱾
==ᱠᱟᱱᱫᱟᱦᱟᱨ ᱦᱩᱞᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ==
ᱥᱟᱦᱡᱟᱦᱟᱱ ᱯᱟᱨᱚᱥᱭᱚ ᱥᱚᱢᱨᱟᱴ ᱜᱚᱵᱚᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱟᱱᱫᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮᱡ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱮ ᱨᱤᱠᱟᱹ ᱞᱮᱫ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱵᱟᱭ ᱨᱮᱡ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱢᱚᱜᱚᱞ ᱫᱟᱲᱮ ᱢᱚᱥᱨᱟ ᱭᱮᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱦᱡᱟᱦᱟᱱ ᱛᱟᱞᱟ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱡᱚᱨ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱯᱟᱛ ᱛᱮᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ ᱦᱚᱸ ᱨᱮᱡ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱜᱮ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱠᱚᱭ ᱵᱷᱮᱡᱟ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱸᱰᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱭ ᱫᱟᱲᱮᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱤᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱮᱡ ᱦᱩᱭᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
==ᱠᱚᱸᱡᱮ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱦᱩᱞᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ==
ᱚᱦᱢᱚᱫᱽᱱᱚᱜᱚᱨ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ '''ᱢᱟᱞᱤᱠ ᱚᱢᱵᱚᱨ'''ᱟᱜ ᱜᱩᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱡᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ '''ᱯᱷᱚᱛᱮ ᱠᱷᱟᱱ''' ᱚᱦᱢᱚᱫᱽᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱩᱞᱛᱟᱱ ᱜᱚᱡ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ '''ᱦᱩᱥᱮᱱ ᱥᱟᱦ''' ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱹᱫᱤ ᱨᱮ ᱫᱚᱲᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱟᱭᱫᱟᱹᱨ ᱟᱡ ᱮ ᱤᱫᱤᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱥᱟᱦᱡᱟᱦᱟᱱ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱩᱴᱠᱟᱹᱨ ᱚᱦᱢᱚᱫᱽᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ '''''ᱫᱚᱣᱞᱟᱛᱵᱟᱫ''''' ᱫᱚᱭ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱑᱖᱓᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱚᱦᱢᱚᱫᱽᱱᱚᱜᱚᱨ ᱢᱚᱜᱚᱞ ᱨᱟᱡᱽ ᱛᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱡᱟᱭᱡᱩᱜᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱤᱡᱟᱢᱥᱟᱦᱤ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱫᱚ ᱟᱫ ᱥᱟᱹᱨᱤᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱟᱨ ᱚᱦᱢᱚᱫᱽᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱟᱹᱜᱩᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ''ᱢᱚᱨᱚᱦᱚᱴᱟ'' ᱨᱟᱡᱟ ᱟᱭᱢᱟ ᱨᱤᱠᱟᱹ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* [http://thecmsindia.org/art.html#shah_jehan Shah Jehan in Christian Art] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130330114226/http://www.thecmsindia.org/art.html#shah_jehan |date=2013-03-30 }}
* [http://www.twocircles.net/2008jul29/shah_jahans_353rd_death_anniversary_observed_taj_mahal.html Shah Jahan's 353rd death anniversary observed at Taj Mahal at TwoCircles.net]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.boloji.com/history/013.htm History of Islam in India at IndiaNest.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060618125100/http://www.boloji.com/history/013.htm |date=2006-06-18 }}
* [http://www.gutenberg.org/catalog/world/readfile?fk_files=55696 A Handbook to Agra and the Taj – Sikandra, Fatehpur-Sikri and the Neighbourhood by E. B. Havel (Project Gutenberg)]
* [http://www.history-forum.com/ Indian & Mughal History Discussions] at [http://www.history-forum.com/ History Forum]
* [http://homepage.univie.ac.at/ebba.koch/articles/outlook_india.pdf 'The Man Of Marble' – Outlook India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070628140942/http://homepage.univie.ac.at/ebba.koch/articles/outlook_india.pdf |date=2007-06-28 }}
* http://www.gutenberg.org/catalog/world/readfile?fk_files=55696
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
[[Category:!Main category]]
5g06k2mluyn8seor5vkeiw2ree9p57c
ᱠᱩᱡᱟᱨᱟᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ
0
2837
192236
192110
2026-05-23T01:06:11Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192236
wikitext
text/x-wiki
'''ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ''' ᱯᱩᱨᱟ. ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ '''ᱱᱚᱢᱚᱭᱨᱚᱠᱯᱚᱢ ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ : ᱑ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱖᱘) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟ. ᱛᱤᱨᱞᱟ. ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟ. ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
==ᱦᱟᱨᱟᱵᱳᱨᱳ==
ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱟᱨᱪ ᱜᱮᱞ ᱟᱨᱮ ᱥᱟᱭ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱜᱮᱞ ᱤᱨᱟ.ᱞ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ(1st March 1968) ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱢᱚᱬᱤᱯᱩᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱤᱢᱯᱷᱟᱞ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱥᱩᱨ ᱠᱟ.ᱭᱨᱟᱝ ᱢᱟᱭᱟᱭᱤ ᱞᱮᱭᱠᱟᱭᱤ ᱟ.ᱛᱩᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱚᱲᱦᱚᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱤᱢᱯᱷᱟᱞ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱥᱤᱱᱰᱟᱢ ᱥᱤᱱᱥᱟᱝ ᱛᱟᱱᱟᱞᱟ ᱤᱛᱩᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱷᱩᱨᱛᱤ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱜᱮᱞ ᱟᱨᱮ ᱥᱟᱭ ᱮᱭᱟᱭᱜᱮᱞ ᱤᱨᱟ.ᱞ (1978) ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱤᱛᱩᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱺᱭ ᱠᱚ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱛᱮᱫᱚ ᱵᱟᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫᱚᱜ ᱾ ᱛᱟᱱᱟᱞᱟ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱩᱞᱩᱡ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱷᱤᱞᱚᱸᱰ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱠᱚᱨᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱨᱟ.ᱥᱠᱟ. ᱥᱟᱛᱞᱟᱜᱼᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱾ ᱤᱢᱯᱷᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱡᱟ ᱵᱩᱫᱷᱚ ᱪᱚᱱᱫᱽᱨᱚ ᱥᱚᱱᱮᱨ ᱵᱤᱨᱫᱟ. ᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱱᱮᱨ ᱮ ᱥᱟ.ᱛ ᱛᱮᱫᱚ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱠᱷᱤᱞᱚᱸᱰ ᱜᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱫᱼᱟᱭ ᱾
ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱟ.ᱛ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱮᱱᱴᱨᱟᱞ ᱨᱤᱡᱟᱨᱵ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱯᱷᱳᱨᱥ (CRPF) ᱨᱮ ᱪᱟ.ᱠᱨᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫᱚᱜ ᱾ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱯᱷᱳᱨᱥ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱠᱷᱤᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱟ.ᱰᱤ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣᱱᱟᱣ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱛᱟᱠᱚᱛ ᱟᱨ ᱨᱟ.ᱥᱠᱟ. ᱧᱮᱞᱛᱮ ᱑᱙᱙᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱙᱘ (1996-98) ᱫᱷᱟ.ᱵᱤᱡ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱯᱷᱳᱨᱥ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱴᱤᱢ ᱟ.ᱜᱩᱣᱟ.ᱱ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾
==ᱠᱷᱮᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱱᱟᱜᱟᱢ==
᱑᱙᱘᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱡᱟ.ᱛᱤᱭᱟ.ᱨᱤ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.ᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱷᱟᱶ (Gold Medal) ᱜᱮ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱔᱔kg,᱔᱖kg ᱟᱨ ᱔᱘ kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱔᱘kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱫᱚ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟ.ᱫ ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱘᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱴᱨᱤᱵᱮᱱᱫᱨᱚᱢ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱡᱟ.ᱛᱤᱭᱟ.ᱨᱤ ᱨᱮᱠᱚᱨᱰ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱔᱔kg ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱔᱖kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱑᱙᱙᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱮ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Gold Medal) ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱯᱩᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱚᱬᱤᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱞᱮᱱ ᱔᱘ kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱ ᱠᱷᱟ.ᱛᱤᱨ ᱯᱩᱱᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱫᱚᱠᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Silver Medal) ᱠᱮᱫᱼᱛᱟᱭᱟ ᱾
᱑᱙᱘᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱤᱸᱜᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱱᱪᱮᱥᱴᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮᱜᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.ᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱭᱠᱩ ᱛᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱠᱩᱥᱤ ᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱡᱤᱣᱤ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱧᱟᱢ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱾ ᱚᱲᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱱ ᱯᱟᱱᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱫᱷᱟᱣ ᱜᱮ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.ᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱠᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱦᱚᱸ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. (Gold medal ) ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Silver Medal) ᱜᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾
᱑᱙᱙᱐ ᱨᱮ ᱵᱮᱤᱡᱤᱸ ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱔ ᱨᱮ ᱦᱤᱨᱳᱥᱤᱢᱟ ᱮᱥᱤᱟᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Bronze Medal) ᱜᱮ ᱧᱟᱢ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱑᱙᱙᱘ ᱥᱟᱞ ᱵᱮᱸᱠᱚᱠ ᱮᱥᱤᱟᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱵᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾
==ᱥᱮᱬᱟ ᱚᱨᱡᱚ==
{|class = "wikitable" style="text-align:center;"
! rowspan=2 width=40|ᱥᱮᱨᱢᱟ
! rowspan=2 width=250|ᱡᱟᱭᱜᱟ
! rowspan=2 width=60|ᱦᱟᱢᱟᱞ
!colspan=4| Snatch (kg)
!colspan=4| Clean & Jerk (kg)
!rowspan=2 width=40| Total
!rowspan=2 width=40| Rank
|-
! width=40|1!! width=40|2!! width=40|3!! width=40|Rank!! width=40|1!! width=40|2!! width=40|3!! width=40|Rank
|-
! colspan=13|[[World Weightlifting Championships|World Championships]]
|-
|[[2005 World Weightlifting Championships|᱒᱐᱐᱕]] || align=left|{{flagicon|ᱠᱟᱛ}} [[ᱫᱳᱦᱟ]], [[ᱠᱟᱛᱟᱨ]]|| [[2005 World Weightlifting Championships – Women's 48 kg|᱔᱘ ᱠᱤᱞᱳ]] ||᱗᱕||'''᱗᱘'''||<s> 79||᱗||95||98||'''100'''||᱗||'''178.0'''||7
|-
|[[2003 World Weightlifting Championships|᱒᱐᱐᱓]] || align=left|{{flagicon|ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ}} [[ᱵᱟᱸᱠᱚᱣᱵᱚᱨ]], [[ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ]] || [[2003 World Weightlifting Championships – Women's 48 kg|᱔᱘ ᱠᱤᱞᱳ]] ||᱗᱕||᱗᱗.᱕||'''᱘᱐'''||᱖||97.5||'''102.5'''||<s>105||4||'''182.5'''||5
|-
|[[1999 World Weightlifting Championships|᱑᱙᱙᱙]] || align=left|{{flagicon|ᱜᱨᱤᱥ}} [[ᱱᱯᱤᱨᱟᱣᱚᱥ]], [[ᱜᱨᱤᱥ]] || [[᱑᱙᱙᱙ World Weightlifting Championships – Women's 48 kg|᱔᱘ ᱠᱤᱞᱳ]] ||'''᱗᱕'''||<s>80||<s>80||᱑᱐||95||100||'''105'''||{{sica}}||'''180'''||5
|}
==ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ==
{{ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ}}
https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151231171650/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-12-31 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151231171650/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-12-31 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117004138/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-11-17 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117004138/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-11-17 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117004138/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-11-17 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}
http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
http://www.athens2004.com/en/ParticipantsAthletes/newParticipants?pid=9003801
https://web.archive.org/web/20071028023001/http://sportal.nic.in/legenddetails.asp?sno=722&moduleid=&maincatid=48&subid=0&comid=55
http://www.mapsofindia.com/who-is-who/sports/n-kunjarani-devi.html
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱣᱤᱠᱤ ᱞᱚᱵᱽᱥ ᱳᱢᱮᱱ ᱒᱐᱑᱙]]
rhjte1n1wzrkhzzh6hknfrk7gq2t34v
ᱥᱳᱱᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ
0
13828
192243
69753
2026-05-23T03:33:06Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192243
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
| name = ᱥᱳᱱᱟ
| nativename = ''chiShona''
| states = [[ᱡᱤᱢᱵᱟᱵᱩᱭᱮ]], [[ᱢᱳᱡᱟᱢᱵᱤᱠ]]
| region =
| speakers = ᱘.᱓ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ, ᱥᱳᱱᱟ ᱦᱚᱲ (᱒᱐᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱐᱗)
| date =
| ref = ne2007
| speakers2 = {{sigfig|8.8|3}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱡᱮᱡᱩᱨᱩ, ᱠᱟᱨᱟᱝᱜᱟ, ᱠᱳᱨᱮᱠᱳᱨᱮ (᱒᱐᱐᱐)<br> {{sigfig|14.5|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ incl. ᱢᱟᱱᱭᱤᱠᱟ, ᱱᱫᱟᱣ (᱒᱐᱐᱐-᱒᱐᱐᱖)<ref>{{cite web |url=http://archive.ethnologue.com/16/show_family.asp?subid=1934-16 |title=Archived copy |access-date=19 February 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150219211917/http://archive.ethnologue.com/16/show_family.asp?subid=1934-16 |archive-date=19 February 2015 }}</ref>
| familycolor = Niger-Congo
|fam1 = [[ᱱᱟᱭᱡᱟᱨᱼᱠᱚᱝᱜᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱱᱟᱭᱡᱟᱨᱼᱠᱚᱝᱜᱳ]]
| fam2 = [[ᱟᱴᱞᱟᱱᱴᱤᱠᱼᱠᱚᱝᱜᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱟᱴᱞᱟᱱᱴᱤᱠᱼᱠᱚᱝᱜᱳ]]
| fam3 = [[ᱵᱷᱳᱞᱴᱟᱼᱠᱚᱝᱜᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱵᱷᱳᱞᱴᱟᱼᱠᱚᱝᱜᱳ]]
| fam4 = [[ᱵᱮᱱᱩᱼᱠᱚᱝᱜᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱵᱮᱱᱩᱼᱠᱚᱝᱜᱳ]]
| fam5 = [[ᱵᱟᱱᱴᱳᱭᱮᱰ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱵᱟᱱᱴᱳᱭᱮᱰ]]
| fam6 = [[ᱠᱚᱧᱮ ᱵᱟᱱᱴᱳᱭᱮᱰ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱠᱚᱧᱮ ᱵᱟᱱᱴᱳᱭᱮᱰ]]
| fam7 = [[ᱵᱟᱱᱴᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱵᱟᱱᱴᱩ]]
| fam8 = [[ᱥᱳᱱᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ]] (S.10)
| dia1 = ᱠᱳᱨᱮᱠᱳᱨᱮ
| dia2 = ᱡᱮᱡᱩᱨᱩ
| dia3 = [[:en:Manyika dialect|ᱢᱟᱱᱭᱤᱠᱟ]]
| dia4 = ᱠᱟᱨᱟᱝᱜᱟ
| dia5 = [[:en:Ndau language|ᱱᱫᱟᱣ]]
| iso1 = sn
| iso2 = sna
| lc1 = sna
| ld1 = Zezuru, Karanga, Korekore
| lc2 = twl
| ld2 = Tavara (Korekore)
| lc3 = mxc
| ld3 = [[:en:Manyika dialect|Manyika]]
| lc4 = twx
| ld4 = [[:en:Manyika dialect|Tewe (Manyika)]]
| lc5 = ndc
| ld5 = [[:en:Ndau dialect|Ndau]]
| glotto = core1255
| glottoname = Core Shona
| glotto2 = tawa1270
| glottoname2 = Tawara
| guthrie = S.11–15
| nation = [[File:Flag of Zimbabwe.svg|22x20px]] [[ᱡᱤᱢᱵᱟᱵᱩᱭᱮ]]
| lingua = [http://linguasphere.info/?page=linguascale&linguacode=99-AUT-a 99-AUT-a] = {{collapsible list|99-AUT-aa (standardised Shona)+ 99-AUT-ab (chiKorekore incl. varieties -aba to <br>-abk)+ 99-AUT-ac (chiZezuru -aca..-ack)+ 99-AUT-ad (north chi[[Manyika language|Manyika]] -ada..-adk)+ 99-AUT-ae (central chi[[Manyika language|Manyika]] -aea..-aeg)+ 99-AUT-af (chiKaranga <br>-afa..-aff)+ 99-AUT-ag (chi[[Ndau language|Ndau]] -aga..-age)+ 99-AUT-ah (chiShanga)+ 99-AUT-ai (chiKalanga)+ 99-AUT-aj (chiNambya <br>-aja..-ajc)+ 99-AUT-ak (chiLilima -aka..-akf)}}
| script = [[ᱞᱟᱛᱤᱱ ᱦᱚᱨᱚᱯ]] ([[ᱥᱳᱱᱟ ᱪᱤᱠᱤ]])<br>[[ᱟᱨᱚᱵᱤᱠ ᱦᱚᱨᱚᱯ]] (ᱞᱟᱦᱟᱛᱮ)<br>[[ᱥᱳᱱᱟ ᱵᱽᱨᱮᱭᱤᱞ]]
| notice = IPA
}}
'''ᱥᱳᱱᱟ''' {{IPAc-en|ˈ|ʃ|oʊ|n|ə}}<ref>Laurie Bauer, 2007, ''The Linguistics Student’s Handbook'', Edinburgh</ref> ({{lang|sn|chiShona}}) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[ᱵᱟᱱᱴᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱵᱟᱱᱴᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱡᱤᱢᱵᱟᱵᱩᱭᱮ]] ᱨᱮᱱ [[ᱥᱳᱱᱟ ᱦᱚᱲ]] ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱳᱱᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱱᱴᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱨᱚᱲᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ==
==ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ==
==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ==
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
ᱥᱳᱱᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱚᱞ ᱛᱚᱞ ᱒᱐ᱟᱱ ᱯᱤᱲᱦᱤ (20th century) ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱥᱳᱱᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱜᱟᱢᱟᱢ ''ᱯᱷᱮᱥᱳ'' ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱱᱟ<ref>{{cite web |title=Shona language, alphabet, and pronunciation |url=https://omniglot.com/writing/shona.php |website=Omniglot |access-date=10 December 2020}}</ref> ᱾
==ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ==
==ᱨᱚᱱᱚᱲ==
==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ==
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{interwiki|code=sn}}
* {{Cite web|url=http://www.bulawayo1872.com/history/shona.htm|title=The History of the Shona People }}
* [http://www.bisharat.net/wikidoc/pmwiki.php/PanAfrLoc/Shona Pan African Localization] report on Shona
* [http://www.lyrikline.org/index.php?id=60&L=1&author=cc00&cHash=efa2be756d Example of Shona], [[Lyrikline.org]] page on poet [[Chirikure Chirikure]], with audio and translations into English.
* [https://web.archive.org/web/20150831071656/http://fsi-dli.yojik.eu/FSI/FSI%20Shona%20Basic%20Course/ Basic Shona language course (book + audio files)] USA Foreign Service Institute (FSI)
*[https://www.jw.org/sn/ Biblical study material in Shona language] (publications, video and audio files, [https://www.jw.org/sn/Raibhurari/bhaibheri/nwt/mabhuku/ online bible]) by [[Jehovah's Witnesses]]
* [http://vashona.com/dictionary/ Shona Dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161011174014/http://vashona.com/dictionary/ |date=2016-10-11 }} Shona Dictionary
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱱᱟᱭᱡᱟᱨᱼᱠᱚᱝᱜᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱵᱟᱱᱴᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱡᱤᱢᱵᱟᱵᱩᱭᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱢᱳᱡᱟᱢᱵᱤᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱡᱟᱢᱵᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱳᱱᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ| ]]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
65z2bspoimy4qwrfkt27jio6h9ggarv
ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Mamkor
2
19056
192232
90138
2026-05-22T12:05:42Z
QueerEcofeminist
1484
QueerEcofeminist ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱡ [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Rishu Shukla]] ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱫᱚ [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Mamkor]] ᱧᱤᱛᱩᱢᱨᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Rishu Shukla|Rishu Shukla]]" to "[[Special:CentralAuth/Mamkor|Mamkor]]"
90138
wikitext
text/x-wiki
ᱨᱩᱥᱩ ᱥᱩᱠᱞᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱚ ᱢᱮᱝ ᱱᱤᱣᱟᱥᱤᱛᱚ ᱮᱠᱚ ᱭᱩᱣᱟ ᱚᱝᱛᱚᱨᱟᱡᱟᱞᱚ ᱥᱟᱢᱚᱜᱨᱤᱻ ᱞᱮᱠᱷᱚᱠᱚ ᱦᱚᱤ᱾
{{EngvarB|date=October 2017}}
{{Use dmy dates|date=October 2017}}
{{Infobox person
|native_name = {{Script|Kthi|𑂩𑂱𑂭𑂳 𑂬𑂳𑂍𑂹𑂪}}, ऋषु शुक्ल
}}
{{userbox
| border-c = #999999
| id = [[Image:Crystal Clear app gimp.png|48px]]
| id-c = #EEEEEE
| info = ᱭᱚᱦᱚ ᱩᱯᱚᱵᱷᱳᱠᱛᱟ ᱪᱤᱛᱨᱟᱞᱮᱠᱷᱚ ᱯᱨᱚᱭᱳᱜᱚᱥᱟᱞᱟ ᱢᱮᱝ ᱪᱤᱛᱨᱟᱞᱮᱠᱷᱚ ᱨᱚᱪᱚᱱᱟᱠᱟᱨᱚ ᱦᱚᱤ᱾''{{#switch:{{{1|default}}}
| p = [[Wikipedia:Graphics Lab/Photography workshop|Photography workshop]]
| m = [[Wikipedia:Graphics Lab/Map workshop|Map workshop]]
| i = [[Wikipedia:Graphics Lab/Illustration workshop|Illustration workshop]]
| default =
}}'''
| info-c = #EEEEEE
| usercategory =
}}
eq8lywsunmlbhzbl0o14rma7aytp64t
ᱪᱤᱛᱣᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱟᱨᱠ
0
25403
192246
134843
2026-05-23T04:19:26Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192246
wikitext
text/x-wiki
{{short description|National park in Nepal}}
{{Infobox protected area
| name = Chitwan National Park
| alt_name ={{lang-ne|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज}}
| iucn_category = II
| location = Central Terai of Nepal
| established = 1973
| nearest_city = [[Bharatpur, Nepal|Bharatpur]]
| map = Nepal Bagmati Province#Nepal#India#South Asia | relief = 1
| label = Chitwan National Park
| label_position = top
| coordinates = {{coords|27|30|0|N|84|20|0|E|display=inline, title}}
| area_km2 = 952.63
| governing_body = [[Department of National Parks and Wildlife Conservation (Nepal)|Department of National Parks and Wildlife Conservation]]
| embedded1={{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=8 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} {{designation list | embed=yes
| designation1=WHS
| designation1_date = 1984 <small>(8th [[World Heritage Committee|session]])</small>
| designation1_type = Natural
| designation1_criteria = vii, ix, x
| designation1_number = [https://whc.unesco.org/en/list/284 284]
| designation1_free1name = Region
| designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in Asia|South Asia]]
}}
| visitation_num =
| visitation_year =
|photo=Chitwan swamp.jpg}}
'''ᱪᱤᱛᱣᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱟᱨᱠ''' ᱫᱚ [[ᱱᱮᱯᱟᱞ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱟᱨᱠ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱗᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱨᱚᱭᱮᱞ ᱪᱤᱛᱣᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱟᱨᱠ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱙᱘᱔ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=Chitwan National Park |url=https://whc.unesco.org/en/list/284/ |access-date=2023-05-15 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱙᱕᱒.᱖᱓ ᱠᱤᱞᱚ ᱢᱤᱴᱟᱨ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱛᱮ ᱴᱚᱯᱟᱨ ᱮᱥᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱱᱟᱜᱟᱞᱯᱩᱨ]], ᱪᱤᱛᱣᱟᱱ, ᱢᱚᱠᱣᱟᱱᱯᱩᱨ ᱟᱨ ᱯᱟᱨᱥᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱧᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱵᱽᱛᱨᱚᱯᱤᱠᱟᱞ ᱤᱱᱮᱨ ᱴᱮᱨᱟᱭ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱵᱚᱞᱤᱠ ᱵᱩᱨᱩ ᱨᱮ ᱘᱑᱕ ᱢᱤᱴᱚᱨ (᱒,᱖᱗᱔ ᱯᱷᱤᱴ) ᱩᱥᱩᱞ ᱨᱮ ᱑᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ (᱓᱐᱐ ᱯᱷᱤᱴ) ᱩᱥᱩᱞ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=nbrb07>{{cite book |author1=Bhuju, U. R. |author2=Shakya, P. R. |author3=Basnet, T. B. |author4=Shrestha, S. |name-list-style=amp |year=2007 |title=Nepal Biodiversity Resource Book. Protected Areas, Ramsar Sites, and World Heritage Sites |publisher=International Centre for Integrated Mountain Development, Ministry of Environment, Science and Technology, in cooperation with United Nations Environment Programme, Regional Office for Asia and the Pacific |location=Kathmandu |isbn=978-92-9115-033-5 |chapter=Chitwan National Park |pages=48–51 |url=https://lib.icimod.org/record/7560}}</ref>
ᱯᱩᱨᱩᱵᱽ ᱟᱨ ᱯᱩᱨᱩᱵᱽ ᱱᱟᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱬᱤ-ᱨᱟᱯᱴᱤ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱤᱢᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ [[ᱪᱤᱛᱣᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱟᱨᱠ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱨᱩᱵᱽ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱴᱟᱭᱜᱚᱨ ᱨᱤᱡᱚᱨᱵᱷ ᱵᱷᱚᱞᱢᱤᱠᱤ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱒,᱐᱗᱕ km2 (᱘᱐᱑ sq mi) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱢᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱫᱚᱦᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱪᱤᱛᱣᱟᱱ-ᱯᱟᱨᱥᱟ-ᱣᱟᱞᱢᱤᱠᱤ ᱴᱟᱭᱜᱟᱨ ᱠᱚᱱᱥᱟᱨᱵᱷᱮᱥᱚᱱ ᱭᱩᱱᱤᱴ (TCU) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱓,᱕᱔᱙ km2 (᱑,᱓᱗᱐ sq mi) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱞᱩᱵᱷᱤᱭᱟᱞ ᱜᱽᱨᱟᱥᱞᱮᱸᱰ ᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱴᱨᱚᱯᱤᱠ ᱞᱚᱞᱚ ᱪᱟᱥᱵᱟᱥ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ ᱵᱩᱨᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite book |title=Riding the Tiger. Tiger Conservation in human-dominated landscapes |editor1=Seidensticker, J. |editor2=Christie, S. |editor3=Jackson, P. |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge |isbn=0-521-64835-1 |author1=Wikramanayake, E.D. |author2=Dinerstein, E. |author3=Robinson, J.G. |author4=Karanth, K.U. |author5=Rabinowitz, A. |author6=Olson, D. |author7=Mathew, T. |author8=Hedao, P. |author9=Connor, M. |author10=Hemley, G. |author11=Bolze, D. |name-list-style=amp |year=1999 |pages=255–272 |chapter=Where can tigers live in the future? A framework for identifying high-priority areas for the conservation of tigers in the wild |chapter-url=http://www.nfwf.org/AM/Template.cfm?Section=Riding_The_Tiger1&template=%2FCM%2FContentDisplay.cfm&ContentID=3062 |access-date=23 October 2011 |archive-date=10 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120310110401/http://www.nfwf.org/AM/Template.cfm?Section=Riding_The_Tiger1&template=%2FCM%2FContentDisplay.cfm&ContentID=3062 |url-status=dead}}</ref>
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
᱑᱙ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱤᱛᱣᱟᱱ - ᱦᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱫᱟ ᱡᱚᱝᱜᱚᱞ - ᱫᱚ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮᱱ ᱨᱟᱡᱟᱨᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱪᱟᱥ ᱟᱵᱟᱫᱽ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱕᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱠᱟᱛᱷᱢᱟᱱᱰᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱦᱟᱯᱛᱟ ᱞᱟᱜᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱯᱷᱮᱭᱚᱰᱚᱞ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱤᱣᱤ ᱪᱟᱥᱵᱟᱥ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱛᱤᱜᱽᱨᱟᱹ, ᱨᱤᱱᱳᱥᱮᱨᱚᱥ, ᱦᱚᱱᱚ, ᱞᱤᱯᱟᱨᱰ ᱟᱨ ᱞᱟᱭᱱᱴ ᱵᱟᱨ ᱠᱚ ᱪᱟᱥ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾
᱑᱙᱕᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱪᱤᱛᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱵᱩᱨᱩ ᱟᱨ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱒,᱖᱐᱐ ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱑᱐᱐᱐ ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱢᱟᱭᱤᱞ) ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱮᱥᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱘᱐᱐ ᱜᱟᱱ ᱨᱤᱱᱳᱣᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱛᱟᱞᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚ ᱪᱷᱤᱴᱣᱟᱱ ᱵᱩᱨᱩ ᱨᱮ ᱪᱟᱥᱵᱟᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱤᱨ ᱡᱤᱣᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱷᱮᱡᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱕᱗ ᱨᱮ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱚᱱᱥᱟᱨᱵᱷᱮᱥᱚᱱ ᱞᱚᱝᱠ ᱫᱚ ᱨᱤᱱᱳ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱦᱮᱵᱤᱴᱮᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱑᱙᱕᱙ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱮᱰᱣᱟᱨᱰ ᱯᱨᱤᱪᱟᱨᱰ ᱜᱤ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱩᱨᱥᱩᱯᱩᱨ ᱮ ᱪᱟᱞ ᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱨ ᱨᱟᱯᱴᱤ ᱫᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱩᱨᱥᱩᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱟᱨ ᱫᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱤᱨ ᱡᱤᱵᱽ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱚᱵᱷᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱜᱮᱞ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱥᱩᱪᱚᱱᱟ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱑᱙᱖᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱪᱤᱛᱣᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱨᱵᱷᱮᱠᱥᱚᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱱᱩᱭ ᱫᱚ Fauna Preservation Society ᱟᱨ International Union for Conservation of Nature ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱱᱴᱨᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾
==ᱢᱳᱥᱚᱢ==
ᱪᱤᱛᱣᱟᱱ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱩᱥᱩᱞ ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱦᱩᱰᱤᱝ ᱥᱟᱵᱽᱴᱨᱳᱯᱤᱠ ᱢᱚᱱᱥᱩᱱ ᱤᱱᱯᱷᱞᱮᱭᱮᱱᱥ ᱠᱞᱟᱭᱢᱮᱴ (Cwa) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱦᱤᱢᱟᱞᱚᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱥᱩᱱ ᱫᱚ ᱡᱩᱱ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱠᱚᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱑᱔ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱒,᱕᱐᱐ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ (᱙᱘ ᱤᱸᱪ) ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱢᱚᱱᱥᱩᱱ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟ.ᱲᱚᱜᱼᱟ, ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱚ ᱠᱚᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱦᱤᱞᱳᱜ ᱛᱚᱞᱟᱥ ᱫᱚ ᱓᱖ ° ᱥᱮᱞᱥᱤᱭᱚᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱘ ° ᱥᱮᱞᱥᱤᱭᱚᱥ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱚ ᱦᱤᱡᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱫᱚ ᱕ °C (41 °F) ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱞᱚᱞᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱫᱚ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱫᱤᱱ ᱞᱚᱞᱚ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱜᱮ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵᱚᱜᱼᱟ ᱾
==ᱵᱷᱮᱡᱮᱴᱮᱥᱚᱱ==
[[File:Kapok seeds I IMG 8004.jpg|thumb|Seed of kapok, the silk cotton tree]]
ᱤᱱᱮᱨ ᱴᱮᱨᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱦᱤᱢᱟᱞᱚᱭᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱵᱽᱴᱨᱚᱯᱤᱠᱟᱞ ᱵᱨᱚᱰᱞᱤᱯᱷ (broadleaf) ᱵᱩᱨᱩ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ [[ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ]] (sal) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱩᱨᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱗᱐% ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱫᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱪᱩᱨᱤᱭᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱧᱮ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱥᱚᱞ ᱪᱤᱨ ᱯᱟᱭᱤᱱ (Pinus roxburghii) ᱛᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ ᱨᱮ ᱥᱚᱞ ᱫᱚ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱯᱷᱩᱞᱣᱟᱨ ᱟᱨ ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱥᱟᱶ ᱡᱩᱲᱟᱹᱭᱚᱜᱼᱟ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱵᱮᱞᱮᱨᱤᱠ (Terminalia bellirica), ᱨᱳᱥᱣᱩᱰ (Dalbergia sissoo), ᱮᱠᱥᱞᱣᱩᱰ (Anogeissus latifolia), ᱮᱞᱯᱷᱟᱱᱴ ᱟᱯᱮᱞ (Dillenia indica), ᱜᱨᱮᱭ ᱰᱟᱣᱱᱤ ᱵᱟᱞᱥᱟᱢ (Garuga pinnata) ᱟᱨ ᱠᱨᱟᱭᱯᱟᱨᱥ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ Bauhinia vahlii ᱟᱨ Spatholobus parviflorus ᱾
==ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ==
<center><gallery caption="Chitwan National Park">
Chitwan-Nashorn-10-2013-gje.jpg|
Chitwan-Elefanten-12-2013-gje.jpg|
Chitwan-Elefantenbad-02-2013-gje.jpg|
Chitwan-Elefantencamp-10-Bulle-Frau mit Korb-2013-gje.jpg|
Chitwan-Elefantenritt-14-Elefant bemalt-2013-gje.jpg|
Chitwan-Vogelwelt-02-Seidenreiher im Flug-2013-gje.jpg|
Chitwan-Sauraha Beach-06-neues Schild-2013-gje.jpg|
Chitwan-Rhino Residency-Resort-10-Zimmer-2013-gje.jpg|
</gallery></center>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
{{commons category|Chitwan National Park}}
{{Wikivoyage|Chitwan National Park}}
* [http://www.dnpwc.gov.np/protected_areas/details/chitwannationalpark Department of National Parks and Wildlife Conservation, Nepal : ''Chitwan National Park''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190704184633/http://www.dnpwc.gov.np/protected_areas/details/chitwannationalpark |date=2019-07-04 }}
* [http://www.chitwannationalpark.gov.np/ Chitwan National Park] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140216185211/http://www.chitwannationalpark.gov.np/ |date=2014-02-16 }}
*[https://whc.unesco.org/en/list/284/ UNESCO World Heritage Site Link]
*{{cite web |author=BirdLife International |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/14325 |title=Important Bird Areas factsheet: Chitwan National Park}}
* [https://web.archive.org/web/20091025062143/http://www.vulturerescue.org/page20.html Vulture Breeding Centre in Chitwan National Park]
ivsuodewaeoig0so9ttxcz4xsjtzmyg
ᱢᱚᱫᱷᱩᱯᱩᱨ-ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ-ᱠᱳᱰᱟᱨᱢᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ
0
27780
192238
151543
2026-05-23T01:43:42Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192238
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox rail line
| box_width = 28em
| name = ᱢᱚᱫᱷᱩᱯᱩᱨ-ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ-ᱠᱳᱰᱟᱨᱢᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ
| color = ᱘᱐᱐᱐᱐᱐
| logo =
| logo_width =
| image = Giridih railway station - Entrance.jpg
| image_width =
| caption = ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ, ᱢᱚᱫᱷᱩᱯᱩᱨ-ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ-ᱠᱚᱰᱟᱨᱢᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ
| type = ᱤᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱯᱷᱤᱞᱰ
| system = ᱵᱨᱚᱰ ᱜᱮᱡᱽ
| status = ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ
| locale = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ
| start = {{stnlnk|ᱢᱚᱫᱷᱩᱯᱩᱨ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ}}
| end = {{stnlnk|ᱠᱳᱰᱟᱨᱢᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ}}
| stations = ᱒᱑ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ
| routes = ᱠᱳᱰᱟᱨᱢᱟ–ᱢᱚᱫᱷᱩᱯᱩᱨ ᱞᱟᱭᱤᱱ
| daily_ridership =
| open = ᱑᱘᱗᱑, ᱒᱐᱑᱒, ᱒᱐᱑᱕, ᱒᱐᱑᱙
| close =
| owner = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞ]]
| operator = [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ]]<br>[[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ]]
| character =
| depot =
| stock =
| linelength = {{convert|138|km|mi|0|abbr=on}}
| tracklength =
| tracks = ᱑
| gauge = {{Track gauge|5ft6in|lk=on}} ᱵᱨᱚᱰ ᱜᱮᱡᱽ
| old_gauge =
| minradius =
| racksystem =
| electrification = ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ
| speed = 110 km/h
| elevation =
| website =
| map = {{ᱢᱚᱫᱷᱩᱯᱩᱨ-ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ-ᱠᱳᱰᱟᱨᱢᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ|inline=᱑}}
| map_state = collapsed
}}
'''ᱢᱚᱫᱷᱩᱯᱩᱨ-ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ-ᱠᱳᱰᱟᱨᱢᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ''' ᱫᱚ ᱑᱓᱘ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱘᱖ ᱢᱤᱞ) ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱕ ᱯᱷᱩᱴ ᱖ ᱤᱸᱪ (᱑,᱖᱗᱖ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱵᱨᱚᱰᱜᱮᱡᱽ ᱴᱨᱮᱠ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ]] ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱫᱮᱣᱜᱷᱚᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱚᱫᱷᱩᱯᱩᱨ, ᱫᱮᱣᱜᱷᱚᱨ|ᱢᱚᱫᱷᱩᱯᱩᱨ]] ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱰᱟᱨᱢᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱰᱟᱨᱢᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱮᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱚᱫᱷᱩᱯᱩᱨ-ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱳᱰᱟᱨᱢᱟ-ᱢᱚᱦᱮᱥᱢᱩᱸᱰᱟ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱷᱟᱱᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ-ᱢᱚᱫᱷᱩᱯᱩᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱫᱚ [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱳᱰᱟᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱚᱦᱮᱥᱢᱩᱸᱰᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱑᱑᱐ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱖᱘ ᱢᱤᱞ) ᱨᱮᱞ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱷᱟᱱᱵᱟᱫᱽ ᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news|title=Railways conduct trial run on newly built track on Dhanbad Division|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-03-27/ranchi/28146314_1_railway-board-railway-saloon-dhanbad-division|archive-url=https://archive.today/20130103151951/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-03-27/ranchi/28146314_1_railway-board-railway-saloon-dhanbad-division|url-status=dead|archive-date=3 January 2013|access-date=27 March 2010|work=[[The Times of India]]|date=27 March 2010}}</ref>
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
[[ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] ᱫᱚ ᱑᱘᱗᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ (᱑᱙᱔᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱢᱟᱬᱟᱝ) ᱢᱩᱬ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱱᱚᱨᱟᱞ ᱥᱴᱳᱨᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱨᱟᱱᱥᱯᱚᱨᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱤᱰᱤᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱑᱘᱖᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱟᱭᱰᱤᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱘᱗᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=ignored>{{cite news|title=Ignored, Giridih station cries for care – Pilgrim spot fetches Rs 25cr for railways, but denied express trains|url=http://www.telegraphindia.com/1090820/jsp/jharkhand/story_11385438.jsp|archive-url=https://archive.today/20130203150413/http://www.telegraphindia.com/1090820/jsp/jharkhand/story_11385438.jsp|url-status=dead|archive-date=3 February 2013|access-date=31 March 2012|newspaper=[[The Telegraph (Calcutta)]]|date=20 August 2009|location=Calcutta, India|first=Shahnawaz|last=Akhtar}}</ref> ᱥᱟᱭᱰᱤᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱹᱞᱤᱠ ᱫᱚ ᱥᱮᱱᱴᱨᱟᱞ ᱠᱚᱞᱯᱷᱤᱞᱰᱥ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|title=Colliery Sidings East Railway|url=http://www.er.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&id=0,6,443,529,542,656|publisher=Official Website of the Eastern Railway|access-date=1 April 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120526083533/http://www.er.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&id=0%2C6%2C443%2C529%2C542%2C656|archive-date=26 May 2012|df=dmy-all}}</ref> ᱠᱳᱰᱟᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱚᱦᱮᱥᱢᱩᱸᱰᱟᱹ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱑᱑᱐ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱖᱘ ᱢᱤᱞ) ᱴᱨᱮᱠ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱚᱫᱷᱩᱯᱩᱨ-ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚᱰᱟᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱚᱫᱷᱩᱯᱩᱨ-ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ-ᱠᱳᱰᱟᱨᱢᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱣᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱱᱤᱭᱩ ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ (NGRH) ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜ [[ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] (GRD) ᱮ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱮ ᱢᱚᱦᱮᱥᱢᱩᱸᱰᱟᱹ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾
᱑᱖ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱙ ᱦᱤᱞᱚᱜ, [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱨᱮᱥ-ᱨᱤᱱᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱑᱖ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ, ᱒᱐᱑᱙ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱥᱮᱱᱡᱚᱨ ᱴᱨᱮᱱ ᱥᱮᱵᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱒᱕ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱙ [[ᱠᱳᱰᱟᱨᱢᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱠᱳᱰᱟᱨᱢᱟ]] ᱠᱷᱚᱱ {{stnlnk|ᱱᱤᱭᱩ ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ}} ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱢᱚᱫᱷᱩᱯᱩᱨ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱢᱚᱫᱷᱩᱯᱩᱨ]] ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱾ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱥᱮᱱ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱫᱚ ᱔ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱕ ᱴᱤᱯᱤᱡ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱫᱚ ᱔ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱒᱕ ᱴᱤᱯᱤᱡ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/EasternRailway/status/1096694764404178944|title=pic.twitter.com/fol9xNXCuk|last=Railway|first=Eastern|date=2019-02-16|website=@EasternRailway|access-date=2019-02-17}}</ref> ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱟᱥᱮᱱᱡᱚᱨ ᱴᱨᱮᱱ ᱥᱮᱵᱟ ᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱒᱕ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱙ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱠᱚᱰᱟᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱚᱦᱮᱥᱢᱩᱸᱰᱟᱹ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱚᱱᱠᱟᱱ ᱯᱨᱮᱥ-ᱨᱤᱱᱤᱡᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱾ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱥᱮᱫ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱫᱚ ᱯᱮ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱜᱮᱞ ᱴᱤᱯᱤᱡ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/EasternRailway/status/1096694764404178944|title=pic.twitter.com/fol9xNXCuk|last=Railway|first=Eastern|date=2019-02-16|website=@EasternRailway|access-date=2019-02-17}}</ref>
==ᱤᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱯᱷᱤᱠᱮᱥᱚᱱ==
ᱢᱚᱫᱷᱩᱯᱩᱨ-ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ-ᱠᱚᱰᱟᱨᱢᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱫᱚ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱤᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱯᱷᱤᱞᱰ ᱮᱱᱟ ᱾
==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ==
* [[ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]]
* [[ᱢᱚᱫᱷᱩᱯᱩᱨ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]]
* [[ᱠᱳᱰᱟᱨᱢᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]]
* [[ᱱᱤᱭᱩ ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* [http://www.indiarailinfo.com/ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱞ ᱤᱱᱯᱷᱚ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091230225405/http://indiarailinfo.com/ |date=2009-12-30 }}
* [http://www.erail.in/ Erail]
{{DEFAULTSORT:ᱢᱚᱫᱷᱩᱯᱩᱨ-ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ ᱞᱟᱭᱤᱱ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱨᱮᱞ ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ]]
c0v2ecjbz948xc7emlwhle791ixe3b6
ᱥᱩᱱᱣᱟᱨ ᱪᱤᱠᱤ
0
29447
192249
181297
2026-05-23T06:00:53Z
Symphonicallyu
10592
192249
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writing system
| type = ᱪᱤᱠᱤ
| name = ᱥᱩᱱᱣᱟᱨ
| altname = ᱡᱮᱱᱛᱤᱪᱟ ᱪᱤᱠᱤ, ᱠᱳᱭᱤᱛᱥ ᱪᱤᱠᱤ
| native_name = {{script|sunu|}}
| sample = Sunuwar Varnamala (Sikkim).png
| imagesize = 250px
| creator = [[ᱠᱨᱤᱥᱱᱟ ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨ ᱡᱮᱱᱛᱤᱪ]]
| date = ᱒᱙᱔᱒
| time = ᱑᱙᱔᱒ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ
| fam1 = ᱟᱥᱚᱞ ᱟᱵᱤᱥᱠᱟᱨ
| iso15924 = Sunu
| unicode = [https://www.unicode.org/charts/PDF/U11BC0.pdf U+11BC0–U+11BFF]
| direction = left to right
| official script = Yes
| region = [[Nepal]], [[Sikkim]]
| language = [[Sunuwar language]]
}}
'''ᱥᱩᱱᱣᱟᱨ ᱪᱤᱠᱤ''' (ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱫᱚ '''ᱡᱮᱱᱛᱤᱪᱟ ᱪᱤᱠᱤ''', ᱚᱠᱟᱼᱚᱠᱟ ᱫᱚ '''ᱠᱳᱭᱤᱛᱥ ᱪᱤᱠᱤ''') ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱪᱤᱠᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱑᱙᱔᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱠᱨᱤᱥᱱᱟ ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨ ᱡᱮᱱᱛᱤᱪ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ, ᱥᱩᱱᱣᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱠᱤᱨᱟᱱᱛᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ [[ᱱᱮᱯᱟᱞ]] ᱟᱨ [[ᱥᱤᱠᱠᱤᱢ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ ᱾<ref name=":0">{{Cite web |last=Pandey |first=Anshuman |date=2021-12-06 |title=Proposal to encode the Sunuwar script in Unicode (L2/21-157R)|language=en |url=https://www.unicode.org/L2/L2021/21157-sunuwar.pdf |website=[[ᱭᱩᱱᱤᱠᱳᱰ]] |access-date=23 January 2025}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱠᱠᱤᱢ ᱨᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱚᱞ ᱥᱤᱥᱴᱚᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Atlas of Endangered Alphabets: Indigenous and minority writing systems, and the people who are trying to save them. |url=https://www.endangeredalphabets.net/alphabets/jenticha/ |access-date=23 January 2025 |language=en-US}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮ ᱓᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱪᱤᱠᱤ, ᱑᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱮᱞ ᱟᱨ ᱑ ᱜᱚᱴᱟᱝ ‘ᱢᱚᱱᱚᱛᱚᱜ’ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=":0">{{Cite web |last=Pandey |first=Anshuman |date=2021-12-06 |title=Proposal to encode the Sunuwar script in Unicode (L2/21-157R)|language=en |url=https://www.unicode.org/L2/L2021/21157-sunuwar.pdf |website=[[ᱭᱩᱱᱤᱠᱳᱰ]] |access-date=23 January 2025}}</ref>
ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱨᱟᱢᱟᱴᱚᱞᱚᱡᱤᱠᱟᱞ ᱟᱭᱥᱳᱞᱮᱴ ᱠᱟᱱᱟ,<ref>{{Cite web |title=Sunuwar alphabet |url=https://omniglot.com/writing/sunuwar.htm |access-date=23 January 2025 |website=omniglot.com}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱫᱚᱢ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱫᱚ ᱞᱤᱢᱵᱩ ᱟᱨ ᱞᱟᱴᱤᱱ ᱪᱤᱠᱤ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=ScriptSource - Sunuwar |url=https://scriptsource.org/cms/scripts/page.php?item_id=script_detail&key=Sunu |access-date=23 January 2025 |website=scriptsource.org}}</ref> ᱪᱤᱠᱤ ᱫᱚ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱥᱮᱫ ᱚᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱱᱚᱣᱟ ᱚᱞ ᱥᱤᱥᱴᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱥᱴᱮᱱᱰᱟᱨᱰ ᱢᱟᱹᱱ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱮ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱪᱤᱠᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱢᱤᱫ ᱪᱤᱠᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱰᱤᱯᱷᱚᱞᱴ ᱵᱟᱝ ᱚᱞᱚᱜ /ᱟ/ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱵᱩᱜᱤᱰᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱥᱮᱥᱛᱟ ᱮᱢᱟᱭᱟ ᱾
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱡᱮᱱᱛᱤᱪ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱪᱤᱠᱤ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ, ᱩᱱ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱒᱒ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮ ᱥᱤᱢᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱑᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱮᱞ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱾ ᱨᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱪᱤᱠᱤ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱴᱨᱚᱯᱷᱞᱮᱠᱥ ᱠᱚᱱᱥᱚᱱᱟᱸᱴ ᱦᱚᱸᱠᱚ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱨ ᱮᱥᱯᱤᱨᱮᱴᱮᱰ ᱠᱚᱱᱥᱚᱱᱟᱸᱴ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱰᱟᱭᱜᱨᱟᱯᱷ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱦᱟᱢᱥᱚ ᱪᱤᱠᱤ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱾ ᱱᱟ ᱪᱤᱠᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱱᱟᱥᱟᱞ ᱠᱚᱱᱥᱚᱱᱟᱸᱴ ᱟᱨ ᱨᱟᱦᱟ ᱱᱟᱥᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱸ ᱰᱟᱭᱜᱨᱟᱯᱷ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱾ ᱵᱷᱮᱞᱟᱨ ᱱᱟᱥᱟᱞ [ŋ] ᱫᱚ ᱱᱟ ᱟᱨ ᱜᱤᱞ ᱠᱚᱱᱥᱚᱱᱟᱸᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱟᱭᱜᱨᱟᱯᱷ ᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱨᱮ /ng/ ᱾ ᱴᱚᱱ ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱚᱨᱛᱷᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ ᱩᱫᱩᱜᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱥᱩᱱᱣᱟᱨ ᱫᱚ ᱴᱚᱱᱟᱞ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱮᱪᱟ ᱪᱤᱠᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱵᱷᱚᱭᱥᱞᱮᱥ ᱯᱳᱥᱴᱟᱞᱵᱷᱤᱭᱚᱞᱟᱨ ᱯᱷᱨᱤᱠᱮᱴᱤᱵᱷ [ʃ] ᱟᱨ ᱵᱷᱚᱭᱥᱞᱮᱥ ᱮᱞᱵᱷᱤᱭᱚᱞᱟᱨ ᱥᱤᱵᱤᱞᱟᱸᱴ [s] ᱩᱫᱩᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
᱒᱐ ᱥᱟᱭᱟᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ, ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱑᱑ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱪᱤᱠᱤ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱮᱫᱟ:
* ᱟᱟᱞ - ᱞᱤᱢᱵᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ /ᱟ/ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱨᱟᱦᱟ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ
* ᱠᱞᱳᱠᱳ - ᱜᱞᱳᱴᱟᱞ ᱥᱴᱳᱯ /ʔ/ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ
* ᱴᱮᱱᱴᱩ, ᱴᱷᱮᱞᱮ, ᱰᱳᱝᱜᱟ - ᱨᱮᱴᱨᱚᱯᱷᱞᱮᱠᱥ ᱠᱚᱱᱥᱚᱱᱟᱸᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ
* ᱠᱷᱟ, ᱪᱷᱮᱞᱟᱯ, ᱯᱷᱟᱨ, ᱛᱷᱟᱨᱤ - ᱮᱥᱯᱤᱨᱮᱴᱮᱰ ᱠᱚᱱᱥᱚᱱᱟᱸᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ
* ᱥᱮᱭᱟᱨ - /ʃ/ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱪᱤᱠᱤ, ᱰᱟᱭᱜᱨᱟᱯᱷ (sh) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ
* ᱱᱟᱝᱜᱟᱨ - /ŋ/ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱪᱤᱠᱤ, ᱰᱟᱭᱜᱨᱟᱯᱷ (ng) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ
* ᱞᱟᱭᱤᱥᱥᱤ - ᱨᱟᱦᱟ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱨᱟᱠᱴᱟᱨ
ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱴ ᱥᱴᱮᱱᱰᱟᱨᱰ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱚᱨᱛᱷᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱫᱷᱟᱨᱟ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱰᱟᱭᱜᱨᱟᱯᱷ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱫᱚᱢ ᱚᱠᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱠᱚᱱᱥᱚᱱᱟᱸᱴ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱨᱮᱴᱨᱚᱯᱷᱞᱮᱠᱥ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
ᱱᱚᱣᱟ ᱪᱤᱠᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱷᱚᱲᱟ ᱫᱤᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱜᱮ, ᱫᱚᱞᱟᱠᱷᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱚᱱᱯᱷᱮᱨᱮᱱᱥ ᱠᱚ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱩᱪᱟᱹᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾<ref>{{Cite web |last=Sunuwar |first=Dev Kumar |title=Digitizing the script of Koĩts Sunuwar Indigenous Peoples |url=https://www.devkumarsunuwar.com.np/digitizing-the-script-of-koits-sunuwar-indigenous-peoples |access-date=23 January 2025 |website=www.devkumarsunuwar.com.np |language=en}}</ref>
==ᱪᱤᱠᱤ==
ᱥᱩᱱᱣᱟᱨ ᱨᱚᱲ ᱨᱮ, ᱞᱟᱭᱥᱤ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ /:/ ᱥᱮ /ː/ ᱟᱲᱟᱝ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱴᱟᱺᱜᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱦᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱫᱤᱢ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚᱢᱟ (:) ᱦᱚᱸ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱥᱟᱶ ᱦᱤᱡᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱩᱫᱤ ᱟᱲᱟᱝ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱷᱟᱱ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱫᱚᱦᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Unicode 16.0 / Core Specs / Chapter 13: §13.21 Sunuwar |url=https://www.unicode.org/versions/Unicode16.0.0/core-spec/chapter-13/#G746336 |access-date=23 January 2025 |website=unicode.org}}</ref>
"pvo ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱫᱚ /ɓ̥/ ᱵᱤᱱ ᱟᱲᱟᱝ ᱛᱮ ᱵᱟᱨ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱛᱮ ᱵᱷᱩᱨᱼᱵᱷᱩᱨ ᱟᱲᱟᱝ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ 'ᱟᱥᱤᱨᱵᱟᱫᱽ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ' ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ᱥᱩᱱᱩᱣᱟᱨ ᱨᱚᱲ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱲᱟᱝ ᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱫᱷᱟᱣ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭᱟ, ᱟᱨ ᱡᱚᱦᱟᱨ ᱟᱨ ᱫᱤᱱ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱟᱥᱤᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾
{| class="wikitable sortable"
! ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ
!ᱪᱤᱠᱤ
! ᱧᱩᱛᱩᱢ
! ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱹᱨᱩ
!ᱟᱩᱴᱭ.ᱯᱤ.ᱮ.
![[ᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ]]
!ᱵᱟᱝ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱᱟᱜ?
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Aal 01.png|32x32px]]
|
|ᱟᱟᱞ
|aa
|[a]
|ᱟ
|Yes
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Appho.png|25x25px]]
|
|ᱟᱯᱯᱷᱚ
|a
|[ə]
|ᱟ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Awa.png|29x29px]]
|
|ᱟᱵᱟ
|bb
|[ɓ]
|ᱵ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Bur.png|30x30px]]
|
|ᱵᱩᱨ
|b
|[b]
|ᱵ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Charmi.png|27x27px]]
|
|ᱪᱟᱨᱢᱤ
|c
|[tʃ]
|ᱪ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Aal Chhelap.png|25x25px]]
|
|ᱪᱷᱮᱞᱮᱯ
|ch
|[tʃʰ]
|ᱪᱷᱟ
|Yes
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Dewi.png|25x25px]]
|
|ᱫᱮᱵᱤ
|d
|[d], [ɖ]
|ᱫ, ᱰ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Ḍonga.png|27x27px]]
|
|ᱰᱚᱝᱜᱟ
|dd
|[ɖ]
|ᱰ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Eko.png|25x25px]]
|
|ᱮᱠᱚ
|e
|[e]
|ᱮ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Gil.png|27x27px]]
|
|ᱜᱤᱞ
|g
|[ɡ]
|ᱜ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Hamso.png|25x25px]]
|
|ᱦᱟᱢᱥᱚ
|h
|[h]
|ᱦ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Imar.png|29x29px]]
|
|ᱤᱢᱟᱨ
*
|i
|[i]
|ᱤ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Jurmi.png|25x25px]]
|
|ᱡᱟᱭᱟᱦ
|j
|[dʒ]
|ᱡ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Kha.png|29x29px]]
|
|ᱠᱷᱟ
|kh
|[kʰ]
|ᱠᱷᱟ
|Yes
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Kiki.png|30x30px]]
|
|ᱠᱤᱠ
|k
|[k]
|ᱠ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Loacha.png|27x27px]]
|
|ᱞᱚᱣᱟᱪᱷᱟ
|l
|[l], [ɭ]
|ᱞ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Mama.png|25x25px]]
|
|ᱢᱟ
|m
|[m]
|ᱢ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Na.png|25x25px]]
|
|ᱱᱟᱦ
|n
|[n]
|ᱱ, ᱬ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Ngar.png|27x27px]]
|
|ᱱᱜᱟᱨ
|ng
|[ŋ]
|ᱝ
|Yes
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Otthi.png|25x25px]]
|
|ᱳᱴᱴᱷᱤ
|o
|[o]
|ᱳ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Phar.png|27x27px]]
|
|ᱯᱷᱟᱨ
|ph
|[pʰ]
|ᱯᱷᱟ
|Yes
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Pipi.png|25x25px]]
|
|ᱯᱤᱯ
|p
|[p]
|ᱯ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Reu.png|32x32px]]
|
|ᱨᱮᱣ
|r
|[r], [ɽ]
|ᱨ, ᱲ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Secha.png|25x25px]]
|
|ᱥᱮᱭᱮᱞᱮ
|s
|[s], [ʃ]
|ᱥ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Shyer.png|29x29px]]
|
|ᱥᱮᱭᱟᱨ
|sh
|[ʃ]
|ᱥ, ᱥ
|Yes
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Tasla.png|30x30px]]
|
|ᱛᱟᱥᱞᱟ
|t
|[t], [ʈ]
|ᱛ, ᱴ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Ṭentu.png|27x27px]]
|
|ᱴᱮᱱᱴᱩ
|tt
|[ʈ]
|ᱴᱟ
|Yes
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Thari.png|25x25px]]
|
|ᱛᱷᱟᱨᱤ
|th
|[tʰ]
|ᱛᱷᱟ
|Yes
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Ṭhele.png|25x25px]]
|
|ᱛᱷᱮᱞᱮ
|tth
|[ʈʰ]
|ᱴᱷᱟ
|Yes
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Eko.png|27x27px]]
|
|ᱩᱴᱴᱷᱤ
|u
|[u]
|ᱩ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Warchi.png|25x25px]]
|
|ᱣᱟᱨᱪᱟ
|v
|[v]
|ᱣ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Letter Yat.png|27x27px]]
|
|ᱭᱟᱴ
|y
|[y]
|ᱭ
|
|-
|style="text-align:center"|[[File:Sunuwar Symbol Kloklo.png|28x28px]]
|
|ᱠᱚᱞᱠᱚ
|'
|[ʔ]
|ᱚ
|Yes
|}
[[File:Sunuwar Symbol Pwopwo.png|thumb|ᱯᱣᱳᱯᱳ]]
==ᱮᱞ==
ᱥᱩᱱᱣᱟᱨ ᱨᱮ ᱜᱮᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱨᱟᱵᱤᱠ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱡᱮᱱᱴᱨᱤᱪ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾
{| class="wikitable"
|+ᱥᱩᱱᱣᱟᱨ ᱮᱞ ᱠᱚ
!ᱧᱩᱛᱩᱢ
|ᱠᱟ
|ᱱᱤᱛᱟᱥᱤ
|ᱥᱟᱱ
|ᱞᱮ
|ᱱᱜᱟ
|ᱨᱟᱠᱩ
|ᱪᱷᱟᱱᱤ
|ᱥᱟᱥᱤ
|ᱭᱟᱱ
|ᱥᱩᱢ
|-
! ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ
|[[File:Sunuwar Numeral Kaa.png|25x25px]]
|[[File:Sunuwar Numeral Niasi.png|26x26px]]
|[[File:Sunuwar Numeral San.png|27x27px]]
|[[File:Sunuwar Numeral Le.png|31x31px]]
|[[File:Sunuwar Numeral Nga.png|26x26px]]
|[[File:Sunuwar Numeral Raku.png|25x25px]]
|[[File:Sunuwar Numeral Chani.png|30x30px]]
|[[File:Sunuwar Numeral Sasi.png|25x25px]]
|[[File:Sunuwar Numeral Yan.png|30x30px]]
|[[File:Sunuwar Numeral Sum.png|28x28px]]
|-
!ᱠᱮᱨᱮᱠᱴᱟᱨ
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
!ᱨᱚᱢᱟᱱ
|1
|2
|3
|4
|5
|6
|7
|8
|9
|0
|-
!ᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ
|᱑
|᱒
|᱓
|᱔
|᱕
|᱖
|᱗
|᱘
|᱙
|᱐
|}
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
axx2ifoqqwfu9wujiq9rw7i4hcwde02
ᱡᱟᱠᱤᱭᱟ ᱵᱟᱨᱤ ᱢᱟᱢᱳ
0
31581
192237
171978
2026-05-23T01:31:32Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192237
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Bangladeshi actress and model}}
{{BLP sources|date=January 2014}}
{{Infobox person
| name = ᱡᱟᱠᱤᱭᱟ ᱵᱟᱨᱤ ᱢᱟᱢᱳ
| native_name = জাকিয়া বারী মম
| native_name_lang = bn
| birth_date = {{birth date and age|1985|12|19|df=y}}
| nationality = Bangladeshi
| education = [[Jahangirnagar University]]
| occupation = Actress and model
| years_active = 2006–present
| title = Lux Channel I Superstar 2006
| spouses = {{ubl|{{marriage|[[Ezaz Munna]]|2010|2013|end=divorced}}|{{marriage|[[Shihab Shaheen]]|2015|2020|end=divorced}}}}
| children = 1
| awards = ''[[#Awards|See full list]]''
}}
'''ᱡᱟᱠᱤᱭᱟ ᱵᱟᱨᱤ ᱢᱟᱢᱳ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱕) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱟᱨ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱞᱟᱠᱥ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱤᱧ ᱥᱩᱯᱟᱨᱥᱴᱟᱨ ᱪᱮᱦᱨᱟ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱟᱹ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱢᱟᱢᱚ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱫᱟᱨᱩᱪᱤᱱᱤ ᱫᱤᱯ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱠᱮᱫᱟ, ᱚᱱᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱛᱚᱨᱠᱚ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱓᱒ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱟᱹᱭᱤᱱᱤ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱠᱮᱫᱟᱭ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱯᱨᱮᱢ ᱠᱚᱨᱵᱳ ᱛᱳᱢᱟᱨ ᱥᱟᱛᱷᱮ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱪᱩᱭᱮ ᱰᱤᱞᱮ ᱢᱚᱱ ᱨᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱢᱟᱢᱳ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱩᱪᱤᱱᱤ ᱫᱤᱯ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱵᱷᱤᱱᱚᱭ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ, ᱚᱠᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱚᱵᱷᱤᱱᱚᱭ ᱫᱚ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱷᱩᱢᱤᱠᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱩᱱᱤ ᱓᱒ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱨᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱱᱟᱭᱤᱠᱟ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱷᱟᱹᱲᱤᱡ ᱡᱤᱨᱟᱹᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱯᱨᱮᱢ ᱠᱚᱨᱵᱳ ᱛᱳᱢᱟᱨ ᱥᱟᱛᱷᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱟᱨᱮᱯᱷᱤᱱ ᱥᱩᱵᱷᱚ ᱥᱟᱶ ᱪᱩᱭ ᱰᱤᱞᱮ ᱢᱚᱱ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾
== ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ ==
ᱢᱟᱢᱳ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱩᱪᱤᱱᱤ ᱫᱤᱯ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱵᱷᱤᱱᱚᱭ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ, ᱚᱠᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱚᱵᱷᱤᱱᱚᱭ ᱫᱚ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱷᱩᱢᱤᱠᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱩᱱᱤ ᱓᱒ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱨᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱷᱟᱹᱲᱤᱡ ᱡᱤᱨᱟᱹᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ '''ᱯᱨᱮᱢ ᱠᱚᱨᱵᱳ ᱛᱳᱢᱟᱨ ᱥᱟᱛᱷᱮ''' ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱟᱨᱮᱯᱷᱤᱱ ᱥᱩᱵᱷᱚ ᱥᱟᱶ ᱪᱩᱭ ᱰᱤᱞᱮ ᱢᱚᱱ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾
== ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱢᱟᱢᱳ ᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱨᱳᱰᱭᱩᱥᱟᱨ ᱮᱡᱟᱡᱽ ᱢᱩᱱᱱᱟ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱩᱫᱟᱵᱷᱟᱥᱟ ᱾ <ref name=kontho>{{Cite web|date=2022-12-29|title=We got divorced two years ago: Momo|url=https://www.kalerkantho.com/english/online/entertainment/2022/12/29/44787|access-date=2023-06-07|website=www.kalerkantho.com}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱚᱲᱮᱡ ᱮᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱾ ᱢᱟᱢᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱒᱐᱑᱕ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱡ ᱥᱤᱦᱟᱵ ᱥᱟᱦᱤᱱ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ; ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱦᱚᱲ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱠᱤᱱ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱚᱲᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱠᱚ ᱾<ref>{{Cite web |date=2022-12-28 |title=Mamo, Shihab Shaheen confirm divorce after two years |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/mamo-shihab-shaheen-confirm-divorce-after-two-years-3207366 |access-date=2023-06-07 |website=The Daily Star |language=en}}</ref> They got divorced in September 2020.<ref name=divorce>{{Cite web|date=2022-12-29 |title=২ বছর পর জানা গেল মম–শাহীনের বিচ্ছেদের খবর |url=https://www.prothomalo.com/entertainment/tv/w7v4nhzf6x |access-date=2023-06-07 |website=Prothomalo |language=bn}}</ref>
== ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ==
== ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱠᱚ ==
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{Reflist}}
{{Bangladesh National Film Award Best Actress}}
{{Meril Prothom Alo Critics Awards for Best Film Actress}}
{{Meril-Prothom Alo Award for Best Film Actress}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Mamo, Zakia Bari}}
[[Category:Living people]]
[[Category:Jahangirnagar University alumni]]
[[Category:Bangladeshi film actresses]]
[[Category:Bangladeshi television actresses]]
[[Category:Best Actress National Film Awards (Bangladesh) winners]]
[[Category:People from Brahmanbaria district]]
[[Category:Best Film Actress Meril-Prothom Alo Award winners]]
[[Category:Year of birth missing (living people)]]
jzlko4qlvn1g427epwt3ukgy6plr5vl
ᱥᱳᱯᱷᱤᱭᱟ ᱣᱟᱰᱤᱭᱟ
0
35193
192242
189464
2026-05-23T03:32:57Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192242
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱥᱳᱯᱷᱤᱭᱟ ᱣᱟᱰᱤᱭᱟ (Sophia Wadia)
| image = Sophia_Wadia.jpg
| caption =
| birth_date = 1901
| birth_place = ᱠᱚᱞᱚᱢᱵᱤᱭᱟ
| death_date = 27 ᱮᱯᱨᱤᱞ 1986
| death_place = ᱥᱤᱧᱚᱛ
| restingplace =
| restingplacecoordinates =
| othername = ᱥᱳᱯᱷᱤᱭᱟ ᱠᱟᱢᱟᱪᱳ (Sophia Camacho)
| occupation = [[ᱛᱷᱤᱭᱳᱥᱳᱯᱷᱤᱥᱴ]], ᱥᱟᱶᱦᱮᱫᱤᱭᱟᱹ
| yearsactive =
| known for =
| spouse = [[ᱵᱤ. ᱯᱤ. ᱣᱟᱰᱤᱭᱟ]]
| domesticpartner =
| children =
| parents =
| website =
| awards = [[ᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱥᱨᱤ]]
}}
'''ᱥᱳᱯᱷᱤᱭᱟ ᱣᱟᱰᱤᱭᱟ''', ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱧᱩᱛᱩᱢ '''ᱥᱳᱯᱷᱤᱭᱟ ᱠᱟᱢᱟᱪᱳ''', ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[ᱠᱚᱞᱚᱢᱵᱤᱭᱟ]] ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ [[ᱛᱷᱤᱭᱳᱥᱳᱯᱷᱤᱥᱴ]], ᱥᱟᱶᱦᱮᱫᱤᱭᱟᱹ, ''[[PEN International|PEN]] All India Centre'' ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱨᱱᱟᱞ ''The Indian PEN'' ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Indian English and the Fiction of National Literature">{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=RtdGAgAAQBAJ&q=sophia+wadia&pg=PA218 | title=Indian English and the Fiction of National Literature | publisher=Cambridge University Press | author=Rosemary Marangoly George | year=2013 | pages=294 | isbn=9781107729551}}</ref><ref name="Madame Sophia Wadia: 'Friend, Philosopher and Guide'">{{cite journal | title=Madame Sophia Wadia: 'Friend, Philosopher and Guide' | author=Nissim Ezekiel | journal=Indian Literature |date=July 1986 | volume=29 | issue=4(114) | pages=146–148|jstor = 23335225}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱵᱮᱸᱜᱽᱞᱳᱨ]] (ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱵᱮᱝᱜᱟᱞᱩᱨᱩ) ᱨᱮ [[The Indian Institute of World Culture]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ-ᱛᱷᱟᱯᱚᱱᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="IIWC">{{cite web | url=http://www.iiwcindia.org/ | title=IIWC | publisher=IIWC | date=2015 | access-date=27 April 2015 | archive-date=22 August 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150822001614/http://www.iiwcindia.org/ | url-status=dead }}</ref> ᱟᱨ ᱵᱚᱢᱵᱮ (ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ) ᱨᱮ Asian Book Trust ᱦᱚᱸᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Madame Sophia Wadia: 'Friend, Philosopher and Guide'" /> ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱣᱟᱰᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱣᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ চতুᱨᱛᱷ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱟᱜᱽᱨᱤᱠ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ [[ᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱥᱨᱤ]] ᱛᱮᱭ ᱢᱟᱹᱱ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name="Padma Shri">{{cite web | url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | title=Padma Shri | publisher=Padma Shri | date=2015 | access-date=11 November 2014 | archive-date=19 October 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | url-status=dead }}</ref>
== ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱪᱩᱨᱤᱛ ==
ᱥᱳᱯᱷᱤᱭᱟ ᱠᱟᱢᱟᱪᱳ ᱫᱚ ᱑᱙᱐᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱠᱚᱞᱚᱢᱵᱤᱭᱟ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱤᱥᱚᱢ, ᱯᱮᱨᱤᱥ, ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱟᱨ ᱱᱤᱣᱭᱚᱨᱠ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Blavatsky Theosophy Group">{{cite web | url=http://blavatskytheosophy.com/theosophy-and-the-brotherhood-of-religions/ | title=Blavatsky Theosophy Group | publisher=Blavatsky Theosophy Group | date=2015 | access-date=27 April 2015}}</ref> ᱑᱙᱒᱗ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ ᱫᱟᱬᱟᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱛᱷᱤᱭᱳᱥᱳᱯᱷᱤᱥᱴ [[ᱵᱤ. ᱯᱤ. ᱣᱟᱰᱤᱭᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱮ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Teosofiskakompaniet">{{cite web | url=http://www.teosofiskakompaniet.net/BPWadiaBiografi.htm | title=Teosofiskakompaniet | publisher=Teosofiskakompaniet | date=2015 | access-date=27 April 2015}}</ref> ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱧᱮᱱᱮᱞ ᱛᱮ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱑᱙᱒᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱜᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱥᱟᱶ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱮ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Indian English and the Fiction of National Literature" /> ᱣᱟᱰᱤᱭᱟ ᱡᱩᱨᱤ-ᱯᱟᱹᱨᱤ ᱤᱣᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ [[United Lodge of Theosophists]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱠᱚ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Indian English and the Fiction of National Literature" /> ᱟᱨ ᱑᱙᱒᱙ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱠᱚ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Teosofiskakompaniet" />
ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱡᱩᱨᱤ-ᱯᱟᱹᱨᱤ ᱑᱙᱓᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ''All India Centre of the International P.E.N.'' ᱠᱤᱱ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Pen International">{{cite web | url=http://www.pen-international.org/centres/all-india-centre/ | title=Pen International | publisher=Pen International | date=2015 | access-date=27 April 2015 | archive-date=4 April 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150404122954/http://www.pen-international.org/centres/all-india-centre/ | url-status=dead }}</ref> ᱟᱨ ''The India PEN'' ᱟᱨ [[The Aryan Path]] ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱡᱚᱨᱱᱟᱞ ᱠᱤᱱ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Blavatsky Theosophy Group" /> ᱥᱳᱯᱷᱤᱭᱟ ᱫᱚ ''The India Pen'' ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱩᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱚᱱᱟ ᱦᱩᱫᱟᱹ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Blavatsky Theosophy Group" /> ᱑᱙᱔᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱝᱜᱟᱞᱩᱨᱩ ᱥᱩᱨ [[Basavanagudi]] ᱨᱮ ''The Indian Institute of World Culture'' ᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="IIWC" /> ᱱᱚᱣᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱓᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ''The Brotherhood of Religions''<ref name="The Brotherhood of Religions">{{cite book | title=The Brotherhood of Religions | publisher=International Book House | author=Sophia Wadia | year=1936 | pages=288 | asin=B0007JF0TK}}</ref> ᱟᱨ ᱑᱙᱔᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ''Preparation for Citizenship''<ref name="Preparation for Citizenship">{{cite book | title=Preparation for Citizenship | publisher=International Book House | author=Sophia Wadia | year=1941 | pages=79 | asin=B0007J5QOE}}</ref> ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱦᱟ-ᱠᱟᱛᱷᱟ (foreword) ᱫᱚ ᱱᱳᱵᱮᱞ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ [[ᱨᱚᱵᱤᱱᱫᱽᱨᱚᱱᱟᱛᱷ ᱴᱮᱜᱳᱨ]] ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Madame Sophia Wadia: 'Friend, Philosopher and Guide'" /> ''The Brotherhood of Religions'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱑᱙᱔᱔ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱦᱟ-ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱫᱚ [[ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Madame Sophia Wadia: 'Friend, Philosopher and Guide'" /> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ''Asian Book Trust'' ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱢᱩᱬ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱟᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ''The Gandhian Way'' ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Raja Yoga Books">{{cite web | url=http://www.rajayogabooks.com/products/the-gandhian-way | title=Raja Yoga Books | publisher=Raja Yoga Books | date=2015 | access-date=27 April 2015 | archive-date=7 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160307205237/http://www.rajayogabooks.com/products/the-gandhian-way | url-status=dead }}</ref>
᱑᱙᱕᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭᱟᱜ ᱜᱩᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱚᱸ ᱥᱳᱯᱷᱤᱭᱟ ᱣᱟᱰᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Teosofiskakompaniet" /> ᱟᱨ ᱜᱮᱞ ᱢᱤᱫ ᱜᱚᱴᱟᱝ All India Writers' Conferences ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Madame Sophia Wadia: 'Friend, Philosopher and Guide'" /> ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱥᱨᱤ]] ᱢᱟᱹᱱ ᱛᱮᱭ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name="Padma Shri" />
== ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ==
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱥᱚᱝᱵᱤᱫᱷᱟᱱ (world constitution) ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱦᱮᱞᱢᱮᱞ ᱰᱟᱠᱨᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱩᱠᱛᱤ ᱨᱮ ᱥᱩᱦᱤ ᱞᱮᱫ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Letters from Thane Read asking Helen Keller to sign the World Constitution for world peace. 1961 |url=https://www.afb.org/HelenKellerArchive?a=d&d=A-HK01-07-B149-F04-022.1.8 |access-date=2023-07-01 |website=Helen Keller Archive |publisher=American Foundation for the Blind}}</ref><ref>{{Cite web |title=Letter from World Constitution Coordinating Committee to Helen, enclosing current materials |url=https://www.afb.org/HelenKellerArchive?a=d&d=A-HK01-07-B154-F05-028.1.6 |access-date=2023-07-03 |website=Helen Keller Archive |publisher=American Foundation for the Blind}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱮᱰᱟᱨᱮᱥᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱝᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱟᱸᱜᱚᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ [[World Constituent Assembly]] ᱦᱮᱞᱢᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Preparing earth constitution {{!}} Global Strategies & Solutions {{!}} The Encyclopedia of World Problems |url=http://encyclopedia.uia.org/en/strategy/193465 |url-status=dead |access-date=2023-07-15 |website=The Encyclopedia of World Problems {{!}} Union of International Associations (UIA) |archive-date=2023-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230719215501/http://encyclopedia.uia.org/en/strategy/193465 }}</ref>
== ᱜᱩᱨ ==
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱗ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱘᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱘᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮᱭ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Madame Sophia Wadia: 'Friend, Philosopher and Guide'" />
== ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ==
{{Div col}}
* [[United Lodge of Theosophists]]
* [[The Indian Institute of World Culture]]
* [[PEN International]]
* [[ᱛᱷᱤᱭᱳᱥᱳᱯᱷᱤᱡᱚᱢ]]
{{div col end}}
{{portal|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
== ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱢᱮ ==
* {{cite book | title=The Brotherhood of Religions | publisher=International Book House | author=Sophia Wadia | year=1936 | pages=288 | asin=B0007JF0TK}}
* {{cite book | title=Preparation for Citizenship | publisher=International Book House | author=Sophia Wadia | year=1941 | pages=79 | asin=B0007J5QOE}}
{{Padma Shri Award Recipients in Social Work}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Wadia, Sophia}}
[[Category:Recipients of the Padma Shri in social work]]
[[Category:1901 births]]
[[Category:1986 deaths]]
[[Category:Indian Theosophists]]
[[Category:Philosophy writers]]
[[Category:Colombian emigrants to India]]
[[Category:Indian women philosophers]]
[[Category:20th-century Indian women writers]]
[[Category:20th-century Indian essayists]]
[[Category:20th-century Indian women scientists]]
[[Category:20th-century Indian women educational theorists]]
[[Category:20th-century Indian educational theorists]]
[[Category:Educators from Karnataka]]
[[Category:Women educators from Karnataka]]
[[Category:Scholars from Bengaluru]]
[[Category:World Constitutional Convention call signatories]]
[[Category:20th-century Indian educators]]
[[Category:20th-century Indian women educators]]
6keiip5rt66cfyserudlri7wi7uqxnh
ᱰᱟᱭᱟᱱᱟ ᱱᱟᱢᱢᱤ
0
35967
192248
192170
2026-05-23T05:08:15Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192248
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ᱠᱩᱨᱫᱤᱥ ᱟᱨ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ}}
{{Infobox person
| name = ᱰᱟᱭᱟᱱᱟ ᱱᱟᱢᱢᱤ
| image = Diana Nammi.jpg
| alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software -->
| caption = ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱱᱟᱢᱢᱤ
| birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} for living people supply only the year with {{Birth year and age|YYYY}} unless the exact date is already widely published, as per [[WP:DOB]]. For people who have died, use {{Birth date|YYYY|MM|DD}}. -->
| birth_place = ᱤᱨᱟᱱ
| other_names =
| occupation = ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ
}}
'''ᱰᱟᱭᱟᱱᱟ ᱱᱟᱢᱢᱤ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱨᱫᱤᱥ ᱟᱨ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="TI">{{cite web|last1=Attwood|first1=Karen|title=Diana Nammi on women's rights: 'We should not use culture to justify murdering women'|url=https://www.independent.co.uk/news/uk/crime/diana-nammi-on-womens-rights-we-should-not-use-culture-to-justify-murdering-women-9789223.html|website=The Independent|publisher=The Independent|accessdate=4 May 2018}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱠᱞᱮᱡᱽ ᱳᱢᱮᱱ ᱚᱯᱷ ᱫᱤ ᱤᱭᱚᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=TI /> ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤ.ᱵᱤ.ᱥᱤ. ᱑᱐᱐ ᱳᱢᱮᱱ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="BBCW">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-29758792|title=Who are the 100 Women 2014?|date=2014-10-26|work=BBC News|access-date=2018-01-05|language=en-GB}}</ref>
== ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱱᱟᱢᱢᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤᱭᱟᱱ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟᱭ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=TI /> ᱑᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱟᱱᱫᱟᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱢᱢᱤ ᱫᱚᱠᱚ ᱚᱰᱚᱠ ᱜᱤᱰᱤ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱨᱟᱹᱜᱤ ᱢᱟᱪᱮᱛ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱮ ᱪᱟᱯᱟᱫ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱪᱩᱨᱤᱛᱟᱱ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱫᱳᱥ ᱮ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="KL">{{cite web|title=Fighting for Iranian and Kurdish Women’s Rights: A Talk with Author Diana Nammi|url=https://kayhanlife.com/fighting-iranian-kurdish-womens-rights-talk-author-diana-nammi/|website=Kayhan Life - Spotlight on a Global Iranian Community|publisher=Kayhan Life - Spotlight on a Global Iranian Community|accessdate=8 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509080722/https://kayhanlife.com/fighting-iranian-kurdish-womens-rights-talk-author-diana-nammi/|archive-date=9 May 2018|url-status=dead}}</ref> ᱑᱙᱗᱙ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ "ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱱᱤᱨᱚᱯᱮᱠᱷᱚ, ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱢᱟᱱᱣᱟ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ" ᱥᱚᱯᱚᱛ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=KL /> ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱚᱲ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱜᱚᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱩᱨᱫᱤᱥᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱮᱥᱢᱟᱨᱜᱟ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱮ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱣᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱫᱷᱟᱹᱲ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱚᱲ ᱮ ᱛᱚᱸᱜᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref name=TI /><ref name="GG">{{cite web|title=Girl with a gun - An interview with human rights activist Diana Nammi|url=http://sister-hood.com/sister-hood-staff/girl-with-a-gun/|website=Sister-hood|publisher=Sister-hood|accessdate=8 May 2018|archive-date=9 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509081631/http://sister-hood.com/sister-hood-staff/girl-with-a-gun/|url-status=dead}}</ref> ᱑᱙᱙᱑ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱨᱮᱭ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱠ, ᱛᱩᱨᱠᱤ ᱛᱮᱭ ᱫᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱑᱙᱙᱖ ᱨᱮ ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱠᱤᱝᱰᱚᱢ ᱛᱮᱭ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱡᱟᱛᱮ ᱟᱡᱤᱡ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱭ ᱢᱟ, ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱢᱤᱠᱟᱞ ᱵᱚᱢᱟ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱓᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱰᱤᱭᱳ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name=TI /><ref name=KL /><ref name=GG /> ᱱᱟᱢᱢᱤ ᱫᱚ ᱭᱩ.ᱠᱮ. ᱨᱮ ᱟᱥᱨᱚᱭ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=GG />
== ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ==
ᱱᱟᱢᱢᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱒ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱮᱱᱰ ᱠᱩᱨᱫᱤᱥ ᱳᱢᱮᱱᱥ ᱨᱟᱭᱤᱴᱥ ᱚᱨᱜᱟᱱᱟᱭᱡᱮᱥᱚᱱ ᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱠᱤᱝᱰᱚᱢ ᱨᱮ ᱱᱟᱢᱢᱤ ᱟᱨ ᱟᱡᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱟᱫ ᱠᱤᱱ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟᱭᱤᱡ ᱮ ᱜᱚᱡ ᱚᱪᱚ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟᱭᱤᱡ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱜᱮᱭ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱟᱨ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ "ᱚᱱᱚᱨ ᱠᱨᱟᱭᱤᱢ" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱠᱚ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱠᱚ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱡᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱟᱢᱢᱤ ᱫᱚᱭ ᱨᱟᱹᱜᱤ ᱮᱱᱟ, ᱟᱨ "ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱡᱚᱛᱷᱟᱛ ᱩᱫᱩᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ" ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱨᱚᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref name=TI /> IWKRO ᱫᱚ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱢᱟᱝ, ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ, ᱥᱮ ᱟᱯᱷᱜᱟᱱᱤᱥᱛᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱥᱮ ᱚᱱᱟ ᱜᱩᱴ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱯᱚᱨᱟᱢᱚᱨᱥᱚ ᱟᱨ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱮᱢᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱒᱐᱒᱘ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱛᱮ, ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱨᱤᱱ ᱑᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱩᱲᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱗᱘᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱚᱡᱷᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟᱭ ᱾<ref name=TI />
ᱱᱟᱢᱢᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱚᱨ ᱠᱤᱞᱤᱝ, ᱡᱚᱨ ᱛᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ, ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱡᱟᱱᱟᱝ ᱜᱮᱫ ᱜᱤᱰᱤ, ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱯᱟᱜᱽ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱨᱚᱲ-ᱦᱚᱲ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=TI /><ref name="WRC">{{cite web|title=Celebrating Champions: Preventing Violence Against Women and Girls|url=https://www.womensrefugeecommission.org/about/voices-of-courage-awards-luncheon/voices-of-courage/2188-voices-of-courage-awards-2015|website=Women's Refugee Commission|publisher=Women's Refugee Commission|accessdate=8 May 2018|archive-date=21 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921123212/https://www.womensrefugeecommission.org/about/voices-of-courage-awards-luncheon/voices-of-courage/2188-voices-of-courage-awards-2015|url-status=dead}}</ref> IKWRO ᱫᱚ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱜᱚᱲᱚ ᱟᱨ ᱟᱥᱨᱚᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱴᱷᱟᱶ ᱮᱢᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱾<ref name=WRC /><ref name="ES">{{cite web|last1=Edmonds|first1=Lizzie|title=London refuge for abused women appeals for help funding a garden|url=https://www.standard.co.uk/news/london/london-refuge-for-abused-women-appeals-for-help-funding-a-garden-a3350231.html|website=The Evening Standard|publisher=The Evening Standard|accessdate=8 May 2018}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱚᱱᱚᱨ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱨ ᱠᱤᱞᱤᱝ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱷᱮᱭᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱹᱜᱩᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱾<ref name="BBCN">{{cite web|title='Honour' attack numbers revealed by UK police forces|url=https://www.bbc.com/news/uk-16014368|website=BBC News|publisher=BBC News|accessdate=8 May 2018}}</ref>
᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ, ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱠᱤᱝᱰᱚᱢ ᱨᱮ ᱡᱚᱨ ᱛᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱚᱞᱚᱱ ᱪᱟᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱟᱢᱢᱤ ᱫᱚ ᱫᱤ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱠᱚᱢᱤᱥᱚᱱ ᱚᱱ ᱯᱷᱳᱨᱥᱰ ᱢᱮᱨᱮᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name="FMC">{{cite web|title=Forced Marriage Commission - Biographies|url=http://forcedmarriagecommission.co.uk/about-us/biographies/#Nammi|website=Forced Marriage Commission|publisher=Forced Marriage Commission|accessdate=8 May 2018|archive-date=9 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509080309/http://forcedmarriagecommission.co.uk/about-us/biographies/#Nammi|url-status=dead}}</ref> ᱱᱟᱢᱢᱤ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱡᱽ ᱢᱟᱦᱢᱳᱫᱽ ᱤᱡ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱜᱚᱜᱚᱡᱤᱡ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱱᱚᱨ ᱠᱤᱞᱤᱝ ᱨᱮᱭ ᱜᱚᱡ ᱚᱪᱚ ᱞᱮᱱᱟ, ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱠᱤᱝᱰᱚᱢ ᱛᱮ ᱟᱹᱜᱩ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮᱱᱮᱢ ᱠᱤᱱ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=KL /><ref name="IBL">{{cite web |title=Diana Nammi |url=https://www.lsbu.ac.uk/study/study-at-lsbu/our-schools/law-and-social-sciences/subjects/law/inspired-by-law/2015-gallery/diana-nammi |website=London South Bank University |accessdate=16 October 2020 |language=English |archive-date=16 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201016161517/https://www.lsbu.ac.uk/study/study-at-lsbu/our-schools/law-and-social-sciences/subjects/law/inspired-by-law/2015-gallery/diana-nammi |url-status=dead }}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱮᱠᱥᱴᱨᱟᱰᱤᱥᱚᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=IBL /> ᱱᱟᱢᱢᱤ ᱫᱚ "ᱵᱟᱱᱟᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱮᱭᱟᱭ" ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱮᱠᱥᱴᱨᱟᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱫᱳᱥᱤ ᱠᱚ ᱯᱨᱚᱢᱟᱬ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name=IBL /> ᱱᱟᱢᱢᱤ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱮᱠᱥᱴᱨᱟᱰᱤᱥᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱥᱟᱠᱥᱮᱥ ᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ ᱾<ref name=KL /> ᱭᱩ.ᱠᱮ. ᱨᱮ ᱡᱚᱨ ᱛᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱵᱟᱨᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱱᱟᱢᱢᱤ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=IBL /> ᱡᱚᱨ ᱛᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱥᱮ ᱚᱱᱚᱨ ᱦᱤᱝᱥᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱥᱲᱟ, ᱯᱩᱞᱤᱥ, ᱟᱨ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱮᱵᱟ ᱮᱢᱚᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱳᱨᱥ ᱠᱚ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱟᱢᱢᱤ ᱫᱚ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱮ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱟᱹᱜᱩᱭᱮᱫᱟ ᱾<ref name=IBL /><ref name="HK">{{cite web|last1=Williams|first1=Rachel|title='Honour' killings plan does not go far enough, says women's rights grou|url=https://www.theguardian.com/uk/2011/mar/07/honour-killings-plan-not-far-enough|website=The Guardian|publisher=The Guardian|accessdate=8 May 2018}}</ref>
== ᱢᱟᱹᱱ ==
᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ, ᱱᱤᱭᱩᱡᱽᱣᱤᱠ ᱟᱨ ᱫᱤ ᱰᱮᱞᱤ ᱵᱤᱥᱴ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱱᱟᱢᱢᱤ ᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱤᱞᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱫ ᱑᱕0 ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="NW">{{cite web|title=150 Women Who Shake The World|url=http://www.newsweek.com/150-women-who-shake-world-66131|website=Newsweek|publisher=Newsweek|accessdate=8 May 2018}}</ref> ᱱᱟᱢᱢᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱠᱞᱮᱡᱽ ᱳᱢᱮᱱ ᱚᱯᱷ ᱫᱤ ᱤᱭᱚᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱟᱢᱢᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱭᱩ.ᱮᱱ.ᱮᱪ.ᱥᱤ.ᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱳᱢᱮᱱ ᱚᱱ ᱫᱤ ᱢᱩᱵᱷ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱦᱚᱸᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="WOTM">{{cite web|title=Women on the Move Awards|url=http://womenonthemoveawards.org.uk/women-on-the-move-awards-ceremony-2014/|website=Women on the Move Awards|publisher=Women on the Move Awards|accessdate=8 May 2018|archive-date=6 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180406043210/http://womenonthemoveawards.org.uk/women-on-the-move-awards-ceremony-2014/|url-status=dead}}</ref> ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤ.ᱵᱤ.ᱥᱤ. ᱑᱐᱐ ᱳᱢᱮᱱ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=BBCW /> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱳᱢᱮᱱᱥ ᱨᱤᱯᱷᱤᱣᱡᱤ ᱠᱚᱢᱤᱥᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱚᱭᱮᱥᱮᱥ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱨᱮᱡᱽ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=WRC /> ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱒0᱑᱕ ᱨᱮ, ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱥᱟᱣᱛᱷ ᱵᱮᱸᱠ ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥᱤᱴᱤ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱱᱥᱯᱟᱭᱟᱨᱰ ᱵᱟᱭ ᱞᱚ ᱜᱮᱞᱮᱨᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=IBL /><ref name="LSBU">{{cite web|title=LSBU students launch Inspired by Law gallery|url=http://www.lsbu.ac.uk/about-us/news/inspired-by-law-gallery|website=London South Bank University|publisher=London South Bank University|accessdate=8 May 2018}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱜᱮ, ᱨᱮᱰ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱳᱢᱮᱱ ᱚᱯᱷ ᱫᱤ ᱤᱭᱚᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="RD">{{cite web|last1=Lunn|first1=Natasha|title=Heroines, Trailblazers, Pioneers: The Red Women Of The Year Winners|url=http://www.redonline.co.uk/red-women/red-women-of-the-year/red-women-of-the-year-awards-2015/winners-2015|website=Red|publisher=Red|accessdate=8 May 2018|archive-date=9 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509080143/http://www.redonline.co.uk/red-women/red-women-of-the-year/red-women-of-the-year-awards-2015/winners-2015|url-status=dead}}</ref> ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱥᱮᱠᱥ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱹᱱᱟᱱ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱢᱟᱹᱱ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name="UOFE">{{cite web|title=Honorary Graduates|url=https://www1.essex.ac.uk/honorary_graduates/|website=University of Essex|publisher=University of Essex|accessdate=8 May 2018}}</ref>
ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱫᱩᱜ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱣᱜᱮ ᱥᱚᱨᱵᱚᱡᱚᱱᱤᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱨᱚᱲᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ TEDx ᱨᱚᱲ ᱫᱚ ᱭᱩᱴᱤᱣᱵᱽ ᱨᱮ ᱦᱟᱡᱟᱨ ᱦᱟᱡᱟᱨ ᱫᱷᱟᱣ ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾{{citation needed|date= September 2023}}
== ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ==
*[https://www.bbc.com/news/av/uk-16017110/real-honour-crime-figures-far-darker-says-campaigner ᱭᱩ.ᱠᱮ. ᱨᱮ ᱚᱱᱚᱨ ᱠᱤᱞᱤᱝ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱵᱤ.ᱵᱤ.ᱥᱤ. ᱥᱟᱶ ᱨᱚᱲ ᱠᱟᱱ ᱱᱟᱢᱢᱤ]
*[https://www.youtube.com/watch?v=nYqNM9SvRdY ᱰᱟᱭᱟᱱᱟ ᱱᱟᱢᱢᱤ ᱭᱟᱜ TEDxEastEnd ᱨᱚᱲ]
** [https://www.youtube.com/watch?v=RJoH8jfPXcA ᱒᱐᱑᱔ ᱳᱢᱮᱱ ᱚᱱ ᱫᱤ ᱢᱩᱵᱷ ᱟᱣᱟᱨᱰᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱱᱟᱢᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱟᱹᱱ ᱮᱢᱚᱜ ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱳ]
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{Reflist}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱵᱟᱝ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ (ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ)]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱩᱨᱫᱤᱥ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱩᱨᱫᱤᱥ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱠᱤᱝᱰᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱥᱤᱵᱷᱤᱞ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
nwbb0ubaglimbq9tcba95x7snt35wcl
ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱟᱨᱟ
0
36044
192252
192210
2026-05-23T08:04:17Z
MT731
2184
192252
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱟᱨᱟ
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name = ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ
| nickname =
| settlement_type = ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| pushpin_map = India West Bengal#India3
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|23.657711|N|87.117422|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]]
| subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]]
| established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type =
| governing_body =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 3.18
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 5,127
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ*
| demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ
| demographics1_info1 = [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] -->
| postal_code =
| registration_plate = WB
| website = {{URL|bardhaman.gov.in/}}
| footnotes =
}}
'''ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱟᱨᱟ''' ('''ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ''' ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ) ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮ [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
{{OSM Location map
| width=430| height=400| zoom=11
| coord={{coord|23|41|0|N|87|5|20|E}}| float=left|caption='''ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱟᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ'''<br/>MC: ᱢᱭᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞ ᱠᱚᱨᱯᱳᱨᱮᱥᱚᱱ, CT: ᱥᱮᱱᱥᱟᱥ ᱵᱟᱡᱟᱨ, N: ᱟᱰᱮ ᱯᱟᱥᱮ, R: ᱟᱹᱛᱩ ᱛᱟᱞᱢᱟ<br/>ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱱᱟᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱟᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ
|mark-coord1={{coord|23|39|27|N|87|7|2|E}} | label-pos1=right|label1= Kunustara | numbered1=CT| mark-title1=ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱟᱨᱟ (CT)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #A40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2
|mark-coord2={{coord|23|40|5|N|87|7|40|E}} | label-pos2=right|label2= Topsi| numbered2=CT| mark-title2=[[ᱴᱚᱯᱥᱤ]] (CT)
|mark-coord3={{coord|23|43|26|N|87|11|57|E}} | label-pos3=right|label3= Nimsa| numbered3=CT| mark-title3=[[ᱱᱤᱢᱥᱟ]] (CT)
|mark-coord4={{coord|23|42|58|N|87|11|21|E}} | label-pos4=right|label4= Chinchuria| numbered4=CT| mark-title4=[[ᱪᱤᱸᱪᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] (CT)
|mark-coord5={{coord|23|40|38|N|87|10|9|E}} | label-pos5=right|label5= Kenda| numbered5=CT| mark-title5=[[ᱠᱮᱸᱫᱟ]] (CT)
|mark-coord6={{coord|23|39|10|N|87|9|46|E}} | label-pos6=right|label6= Parasia| numbered6=CT| mark-title6=[[ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ]] (CT)
|mark-coord7={{coord|23|39|14|N|87|2|9|E}} | label-pos7=left|label7= Ratibati| numbered7=CT| mark-title7=[[ᱨᱚᱛᱤᱵᱟᱛᱤ]] (CT)
|mark-coord8={{coord|23|39|40|N|87|2|30|E}} | label-pos8=left|label8= Chapui| numbered8=CT| mark-title8=[[ᱪᱟᱯᱩᱭ]] (CT)
|mark-coord9={{coord|23|39|5|N|87|4|11|E}} | label-pos9=top|label9= Jemari |labela9=(Jaykaynagar)| numbered9=CT| mark-title9=[[ᱡᱮᱢᱟᱨᱤ (ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱯ)]] (CT)
|mark-coord10={{coord|23|37|45|N|87|8|22|E}} | label-pos10=right|label10= Banshra| numbered10=CT| mark-title10=[[ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ]] (CT)
|mark-coord11={{coord|23|38|5|N|87|3|51|E}} | label-pos11=left|label11= Belebathan| numbered11=CT| mark-title11=[[ᱵᱮᱞᱮᱵᱟᱛᱷᱟᱱ]] (CT)
|mark-coord12={{coord|23|38|28|N|87|2|3|E}} | label-pos12=left|label12= Chelad| numbered12=CT| mark-title12=[[ᱪᱮᱞᱟᱰ]] (CT)
|mark-coord13={{coord|23|37|29|N|87|4|32|E}} | label-pos13=left|label13= Murgathaul| numbered13=CT| mark-title13=[[ᱢᱩᱨᱜᱟᱛᱷᱳᱞ]] (CT)
|mark-coord14={{coord|23|36|57|N|87|5|4|E}} | label-pos14=left|label14= Amkula| numbered14=CT| mark-title14=[[ᱟᱢᱠᱩᱞᱟ]] (CT)
|mark-coord15={{coord|23|35|53|N|87|8|30|E}} | label-pos15=right|label15= Baktarnagar| numbered15=CT| mark-title15=[[ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ]] (CT)
|mark-coord16={{coord|23|36|33|N|87|6|01|E}} | label-pos16=left|label16= Egara| numbered16=CT| mark-title16=[[ᱮᱜᱟᱨᱟ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱮᱜᱟᱨᱟ]] (CT)
|mark-coord17={{coord|23|35|21|N|87|6|21|E}} | label-pos17=left|label17= Sahebganj| numbered17=CT| mark-title17= [[ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ]] (CT)|shape-color17=black| label-size17=13|label-color17=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors -->
|mark-coord18={{coord|23|35|10|N|87|7|7|E}} | label-pos18=right|label18= Raghunathchak| numbered18=CT| mark-title18=[[ᱨᱚᱜᱷᱩᱱᱟᱛᱷᱪᱚᱠ]] (CT)
|mark-coord19={{coord|23|34|50|N|87|7|32|E}} | label-pos19=right|label19= Ballavpur| numbered19=CT| mark-title19=[[ᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱷᱯᱩᱨ]] (CT)
|mark-coord20={{coord|23|46|48|N|87|4|48|E}} | label-pos20=right|label20= Churulia| numbered20=R| mark-title20=[[ᱪᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ]] (R)|shape-color20=#C42222
|mark-coord21={{coord|23|41|37|N|87|8|39|E}} | label-pos21=right|label21= Bahadurpur| numbered21=R| mark-title21=[[ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨᱯᱩᱨ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]] (R)|shape-color21=#C42222
|mark-coord22={{coord|23|42|7|N|87|2|53|E}} | label-pos22=left|label22=ECL Sripur |labela22= Area Office| numbered22=0 | mark-title22=[[ᱥᱨᱤᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱥᱨᱤᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size22=12| shape-color22=#AA6666
|mark-coord23={{coord|23|40|53|N|87|4|45|E}} | label-pos23=left|label23=ECL Satgram |labela23= Area Office |numbered23=0| mark-title23=[[ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size23=12| shape-color23=#AA6666
|mark-coord24={{coord|23|38|50|N|87|7|18|E}} | label-pos24=right|label24=ECL Kunustoria|labela24= Area Office|numbered24=0 | mark-title24=[[ᱠᱩᱱᱩᱥᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱠᱩᱱᱩᱥᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size24=12| shape-color24=#AA6666
|mark-coord25={{coord|23|40|0|N|87|13|33|E}} | label-pos25=left|label25=ECL Kenda |labela25= Area Office |numbered25=0| mark-title25=[[ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size25=12| shape-color25=#AA6666
|mark-coord26={{coord|23|40|44|N|86|57|9|E}} | label-pos26=right|label-color26=#800000| label26=Asansol | numbered26=MC| mark-title26=[[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ]] (MC)|shape-color26=#800000
|mark-coord27={{coord|23|37|12|N|87|7|48|E}} | label-pos27=left|label27=Raniganj | numbered27=N| mark-title27= [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] (N)|shape-color27=#C42222
|mark-coord28={{coord|23|42|50|N|87|4|48|E}} | label-pos28=left|label28=Jamuria | numbered28=N| mark-title28= [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] (N)|shape-color28=#C42222
|mark-coord29={{coord|23.612489|87.032854}}| label29=ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ| label-color29 = #77A1CB| label-angle29=28| label-pos29=top| label-size29=10| mark-size29=0| mark-title29 =none
|mark-coord30={{coord|23.749367|87.157333}}| label30=ᱚᱡᱚᱭ ᱜᱟᱰᱟ| label-color30 = #77A1CB| label-angle30=0| label-pos30=right| label-size30=10| mark-size30=0| mark-title30 =none}}
===ᱴᱷᱟᱶ===
ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ {{coord|23.657711|N|87.117422|E|source:yahoomaps_region:IN-WB |format=dms}} ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ-ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱞᱮᱴᱮᱨᱟᱭᱤᱴ ᱦᱟᱥᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ [[ᱫᱟᱢᱚᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ|ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱟᱨ [[ᱚᱡᱚᱭ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞᱤᱡᱮᱥᱚᱱ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱵᱤᱨ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱨᱪᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>Chattopadhyay, Akkori, ''Bardhaman Jelar Itihas O Lok Sanskriti'' (History and Folk lore of Bardhaman District.), {{in lang|bn}}, Vol I, pp 14-15, Radical Impression. {{ISBN|81-85459-36-3}}</ref>
===ᱥᱚᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱹ===
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱤᱱ ᱘᱓.᱓᱓% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱤᱱ ᱟᱨ ᱑᱖.᱖᱗% ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱤᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |url = http://wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |title = District Statistical Handbook 2014 Burdwan |work = Table 2.2, 2.4(a) |publisher = Department of Statistics and Programme Implementation, Government of West Bengal |accessdate = 4 September 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190121045803/http://www.wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |archive-date = 21 January 2019 |url-status = dead }}</ref> ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, [[ᱠᱩᱞᱴᱤ]], [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱟᱨ [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱜᱚᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱱᱤᱜᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=2015notification>{{cite web | url = https://www.wbdma.gov.in/circulars/249-135-ma_2015-2016.pdf | title = The Kolkata Gazette | work = Notification No. 335/MA/O/C-4/1M-36/2014 dated 3 June 2015 | publisher = Department of Municipal Affairs, Government of West Bengal | accessdate = 4 September 2018 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170312033552/https://www.wbdma.gov.in/circulars/249-135-ma_2015-2016.pdf | archive-date = 12 March 2017 | url-status = dead }}</ref> ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱟᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱒᱖ (+᱑ ᱟᱫᱷᱟ) ᱥᱮᱱᱥᱟᱥ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ (ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱟᱫᱷᱟ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ) ᱾
==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ==
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱟᱨᱟ ᱨᱤᱱ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕,᱑᱒᱗ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱒,᱗᱒᱐ (᱕᱓%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱒,᱔᱐᱗ (᱔᱗%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕᱘᱗ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱟᱨᱟ ᱨᱮ ᱓,᱔᱕᱑ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ (ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱗᱖.᱐᱑%) ᱾<ref name=census3-2011>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/pca/pcadata/Houselisting-housing-WB.html |title = 2011 Census – Primary Census Abstract Data Tables | work= West Bengal – District-wise |publisher= Registrar General and Census Commissioner, India | access-date = 18 February 2017 }}</ref>
<small>*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱵᱚᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ (ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ)#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱧᱮᱞ ᱢᱮ</small>
᱒᱐᱐᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱕,᱔᱑᱖ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱕᱖% ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱔᱔% ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱨᱮᱡ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚᱨ ᱫᱚ ᱖᱗% ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱨᱮᱡ ᱕᱙.᱕% ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱮᱭᱟ: ᱠᱚᱲᱟ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚ ᱗᱗% ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚ ᱕᱕% ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱩᱱᱟᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱤᱱ ᱑᱓% ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾
==ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ==
<!--Please do not disturb the referenced text. If you want to add information, add it separately, with reliable reference. -->
''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱦᱮᱸᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱟᱨᱫᱷᱟᱢᱟᱱ'', ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱟᱨᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱥᱟᱨ ᱵᱤᱥᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱓.᱑᱘ ᱠᱤ.ᱢᱤ.᱒ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱓ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱠᱷᱩᱞᱟᱹ ᱟᱨ ᱠᱷᱩᱞᱟᱹ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱨᱟᱠᱷᱟ ᱫᱟᱜ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱨᱮ ᱚᱵᱷᱟᱨ ᱴᱮᱸᱠ, ᱥᱮᱵᱟ ᱡᱟᱜᱟ, ᱠᱷᱩᱞᱟᱹ ᱫᱟᱜ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱞ ᱫᱟᱜ, ᱠᱷᱩᱞᱟᱹ ᱠᱩᱞ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱒᱐᱓ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱡᱚᱯᱲᱟᱣ ᱟᱨ ᱗᱐ ᱥᱚᱸᱡᱷᱮ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ (ᱯᱚᱭᱮᱱᱴ) ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱰᱤᱥᱯᱮᱱᱥᱟᱨᱤ/ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱯᱨᱟᱭᱢᱟᱨᱤ ᱥᱠᱩᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ, ᱨᱚᱢᱚᱡᱽ ᱟᱨ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱚᱢ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱚᱰᱤᱴᱚᱨᱤᱭᱚᱢ/ ᱠᱚᱢᱭᱩᱱᱤᱴᱤ ᱦᱚᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱚᱦᱚᱛ ᱵᱮᱸᱠ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱮ-ᱪᱟᱥ ᱠᱨᱮᱰᱤᱴ ᱥᱚᱥᱟᱭᱤᱴᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/DCHB/DCHB_A/19/1909_PART_A_DCHB_BARDDHAMAN.pdf| title = District Census Handbook Barddhaman, Census of India 2011, Series 20, Part XII A | work= Section II Town Directory, Pages 1179-1210; Statement I: Status and Growth History, Page 1179; Statement II: Physical Aspects and Location of Towns, Page 1188; Statement III: Civic and other Amenities, Page 1191; Statement IV: Medical Facilities, Page 1196; Statement V: Educational, Recreational and Cultural Facilities, Page 1200; Statement VI: Industry and Banking, Page 1209 | publisher = Directorate of census Operations V, West Bengal |access-date = 14 May 2020}}</ref>
==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ==
ᱤ ᱥᱤ ᱮᱞ ᱣᱮᱵᱽᱥᱟᱭᱤᱴ ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱠᱚᱞᱯᱷᱤᱞᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱚᱯᱟᱨᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱟᱢᱨᱤᱛᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ, ᱟᱢᱨᱟᱥᱚᱴᱟ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ, ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ, ᱵᱮᱞᱵᱟᱭᱫᱽ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ, ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ, ᱢᱟᱦᱟᱵᱤᱨ ᱳᱥᱤᱯᱤ, ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱤᱭᱟᱨᱥᱚᱞ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ, ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ ᱖ ᱟᱨ ᱗ ᱤᱱᱠᱞᱟᱭᱤᱱ ᱟᱨ ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱳᱥᱤᱯᱤ ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.easterncoal.gov.in/contactus/cugtel/kunustoria.pdf | title = Area wise Closed User Group (CUG) Telephone Numbers | work = Kunustoria Area | publisher = Eastern Coalfields Limited | access-date = 18 August 2018}}</ref>
==ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱯᱨᱟᱭᱢᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱤᱪᱲᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱟᱞᱟ ᱫᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱨᱤᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱨ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱱᱥᱟᱭᱢᱮᱱᱴ ᱮ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>[http://bardhaman.gov.in/education/schudir.asp 7th All-India School Education Survey 2003] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927042635/http://bardhaman.gov.in/education/schudir.asp |date=2007-09-27 }}</ref>
==ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ==
ᱤ ᱥᱤ ᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱩᱱᱥᱴᱚᱨᱤᱭᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ (᱕᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱮᱰ ᱥᱟᱶ) (ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ), ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱳᱞᱤᱭᱚᱨᱤ (ᱯᱳ ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟ), ᱵᱮᱞᱵᱟᱭᱤᱰ ᱠᱳᱞᱤᱭᱚᱨᱤ (ᱯᱳ ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟ), ᱠᱩᱱᱟᱥᱴᱳᱨᱤᱭᱟ ᱠᱳᱞᱤᱭᱚᱨᱤ (ᱯᱳ ᱴᱳᱯᱳᱥᱤ), ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱨᱥᱳᱞ ᱠᱳᱞᱤᱭᱚᱨᱤ (ᱯᱳ ᱵᱤᱡᱽᱯᱩᱨ), ᱵᱟᱸᱥᱨᱟ ᱠᱳᱞᱤᱭᱚᱨᱤ (ᱯᱳ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ), ᱟᱢᱨᱤᱛᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱳᱞᱤᱭᱚᱨᱤ (ᱯᱳ ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ), ᱢᱚᱦᱟᱵᱤᱨ ᱠᱳᱞᱤᱭᱚᱨᱤ (ᱯᱳ ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ) ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrxiDIKi8Be4hgAXS67HAx.;_ylu=X3oDMTByYmpmZjA4BGNvbG8Dc2czBHBvcwMzBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--/RV=2/RE=1589705610/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.coalindia.in%2fDesktopModules%2fDocumentList%2fdocuments%2fDetails_of_Medical_Facility_in_CIL_and_its_Subsidiaries_05032018.xlsx/RK=2/RS=G5Llg8vcadCbsl1BI.JMH0rETxA- | title = Details of medical facilities in CIL and its subsidiaries | work= ECL| publisher = CIL|access-date = 15 May 2020}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]]
mj4tp42hnj1ox9sp7k61hiyzveqq3p3
ᱴᱚᱯᱥᱤ
0
36047
192251
192209
2026-05-23T08:02:40Z
MT731
2184
192251
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ᱴᱚᱯᱥᱤ
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| pushpin_map = India West Bengal#India3
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|23.665711|N|87.130422|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]]
| subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]]
| established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type =
| governing_body =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 2.1691
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 4,329
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ*
| demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ
| demographics1_info1 = [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱗᱑᱓᱓᱖᱒
| area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱠᱳᱰ
| area_code = ᱐᱓᱔᱑
| registration_plate = WB
| blank1_name_sec1 = [[ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ
| blank1_info_sec1 = [[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ]]
| blank2_name_sec1 = [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ
| blank2_info_sec1 = [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]]
| website = {{URL|bardhaman.gov.in/}}
| footnotes =
}}
'''ᱴᱚᱯᱥᱤ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮ [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
{{OSM Location map
| width=430| height=400| zoom=11
| coord={{coord|23|41|0|N|87|5|20|E}}| float=left|caption='''ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱟᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ'''<br/>MC: ᱢᱭᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞ ᱠᱚᱨᱯᱳᱨᱮᱥᱚᱱ, CT: ᱥᱮᱱᱥᱟᱥ ᱵᱟᱡᱟᱨ, N: ᱟᱰᱮ ᱯᱟᱥᱮ, R: ᱟᱹᱛᱩ ᱛᱟᱞᱢᱟ<br/>ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱱᱟᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱟᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ
|mark-coord1={{coord|23|39|27|N|87|7|2|E}} | label-pos1=right|label1= Kunustara | numbered1=CT| mark-title1=[[ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱟᱨᱟ]] (CT)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #A40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2
|mark-coord2={{coord|23|40|5|N|87|7|40|E}} | label-pos2=right|label2= Topsi| numbered2=CT| mark-title2=ᱴᱚᱯᱥᱤ (CT)
|mark-coord3={{coord|23|43|26|N|87|11|57|E}} | label-pos3=right|label3= Nimsa| numbered3=CT| mark-title3=[[ᱱᱤᱢᱥᱟ]] (CT)
|mark-coord4={{coord|23|42|58|N|87|11|21|E}} | label-pos4=right|label4= Chinchuria| numbered4=CT| mark-title4=[[ᱪᱤᱸᱪᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] (CT)
|mark-coord5={{coord|23|40|38|N|87|10|9|E}} | label-pos5=right|label5= Kenda| numbered5=CT| mark-title5=[[ᱠᱮᱸᱫᱟ]] (CT)
|mark-coord6={{coord|23|39|10|N|87|9|46|E}} | label-pos6=right|label6= Parasia| numbered6=CT| mark-title6=[[ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ]] (CT)
|mark-coord7={{coord|23|39|14|N|87|2|9|E}} | label-pos7=left|label7= Ratibati| numbered7=CT| mark-title7=[[ᱨᱚᱛᱤᱵᱟᱛᱤ]] (CT)
|mark-coord8={{coord|23|39|40|N|87|2|30|E}} | label-pos8=left|label8= Chapui| numbered8=CT| mark-title8=[[ᱪᱟᱯᱩᱭ]] (CT)
|mark-coord9={{coord|23|39|5|N|87|4|11|E}} | label-pos9=top|label9= Jemari |labela9=(Jaykaynagar)| numbered9=CT| mark-title9=[[ᱡᱮᱢᱟᱨᱤ (ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱯ)]] (CT)
|mark-coord10={{coord|23|37|45|N|87|8|22|E}} | label-pos10=right|label10= Banshra| numbered10=CT| mark-title10=[[ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ]] (CT)
|mark-coord11={{coord|23|38|5|N|87|3|51|E}} | label-pos11=left|label11= Belebathan| numbered11=CT| mark-title11=[[ᱵᱮᱞᱮᱵᱟᱛᱷᱟᱱ]] (CT)
|mark-coord12={{coord|23|38|28|N|87|2|3|E}} | label-pos12=left|label12= Chelad| numbered12=CT| mark-title12=[[ᱪᱮᱞᱟᱰ]] (CT)
|mark-coord13={{coord|23|37|29|N|87|4|32|E}} | label-pos13=left|label13= Murgathaul| numbered13=CT| mark-title13=[[ᱢᱩᱨᱜᱟᱛᱷᱳᱞ]] (CT)
|mark-coord14={{coord|23|36|57|N|87|5|4|E}} | label-pos14=left|label14= Amkula| numbered14=CT| mark-title14=[[ᱟᱢᱠᱩᱞᱟ]] (CT)
|mark-coord15={{coord|23|35|53|N|87|8|30|E}} | label-pos15=right|label15= Baktarnagar| numbered15=CT| mark-title15=[[ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ]] (CT)
|mark-coord16={{coord|23|36|33|N|87|6|01|E}} | label-pos16=left|label16= Egara| numbered16=CT| mark-title16=[[ᱮᱜᱟᱨᱟ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱮᱜᱟᱨᱟ]] (CT)
|mark-coord17={{coord|23|35|21|N|87|6|21|E}} | label-pos17=left|label17= Sahebganj| numbered17=CT| mark-title17= [[ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ]] (CT)|shape-color17=black| label-size17=13|label-color17=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors -->
|mark-coord18={{coord|23|35|10|N|87|7|7|E}} | label-pos18=right|label18= Raghunathchak| numbered18=CT| mark-title18=[[ᱨᱚᱜᱷᱩᱱᱟᱛᱷᱪᱚᱠ]] (CT)
|mark-coord19={{coord|23|34|50|N|87|7|32|E}} | label-pos19=right|label19= Ballavpur| numbered19=CT| mark-title19=[[ᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱷᱯᱩᱨ]] (CT)
|mark-coord20={{coord|23|46|48|N|87|4|48|E}} | label-pos20=right|label20= Churulia| numbered20=R| mark-title20=[[ᱪᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ]] (R)|shape-color20=#C42222
|mark-coord21={{coord|23|41|37|N|87|8|39|E}} | label-pos21=right|label21= Bahadurpur| numbered21=R| mark-title21=[[ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨᱯᱩᱨ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]] (R)|shape-color21=#C42222
|mark-coord22={{coord|23|42|7|N|87|2|53|E}} | label-pos22=left|label22=ECL Sripur |labela22= Area Office| numbered22=0 | mark-title22=[[ᱥᱨᱤᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱥᱨᱤᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size22=12| shape-color22=#AA6666
|mark-coord23={{coord|23|40|53|N|87|4|45|E}} | label-pos23=left|label23=ECL Satgram |labela23= Area Office |numbered23=0| mark-title23=[[ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size23=12| shape-color23=#AA6666
|mark-coord24={{coord|23|38|50|N|87|7|18|E}} | label-pos24=right|label24=ECL Kunustoria|labela24= Area Office|numbered24=0 | mark-title24=[[ᱠᱩᱱᱩᱥᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱠᱩᱱᱩᱥᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size24=12| shape-color24=#AA6666
|mark-coord25={{coord|23|40|0|N|87|13|33|E}} | label-pos25=left|label25=ECL Kenda |labela25= Area Office |numbered25=0| mark-title25=[[ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size25=12| shape-color25=#AA6666
|mark-coord26={{coord|23|40|44|N|86|57|9|E}} | label-pos26=right|label-color26=#800000| label26=Asansol | numbered26=MC| mark-title26=[[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ]] (MC)|shape-color26=#800000
|mark-coord27={{coord|23|37|12|N|87|7|48|E}} | label-pos27=left|label27=Raniganj | numbered27=N| mark-title27= [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] (N)|shape-color27=#C42222
|mark-coord28={{coord|23|42|50|N|87|4|48|E}} | label-pos28=left|label28=Jamuria | numbered28=N| mark-title28= [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] (N)|shape-color28=#C42222
|mark-coord29={{coord|23.612489|87.032854}}| label29=ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ| label-color29 = #77A1CB| label-angle29=28| label-pos29=top| label-size29=10| mark-size29=0| mark-title29 =none
|mark-coord30={{coord|23.749367|87.157333}}| label30=ᱚᱡᱚᱭ ᱜᱟᱰᱟ| label-color30 = #77A1CB| label-angle30=0| label-pos30=right| label-size30=10| mark-size30=0| mark-title30 =none}}
===ᱴᱷᱟᱶ===
ᱴᱚᱯᱥᱤ ᱫᱚ {{coord|23.665711|N|87.130422|E|}} ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
===ᱥᱚᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱹ===
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱤᱱ ᱘᱓.᱓᱓% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱤᱱ ᱟᱨ ᱑᱖.᱖᱗% ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱤᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |url = http://wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |title = District Statistical Handbook 2014 Burdwan |work = Table 2.2, 2.4(a) |publisher = Department of Statistics and Programme Implementation, Government of West Bengal |accessdate = 4 September 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190121045803/http://www.wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |archive-date = 21 January 2019 |url-status = dead }}</ref> ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, [[ᱠᱩᱞᱴᱤ]], [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱟᱨ [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱜᱚᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱱᱤᱜᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=2015notification>{{cite web | url = https://www.wbdma.gov.in/circulars/249-135-ma_2015-2016.pdf | title = The Kolkata Gazette | work = Notification No. 335/MA/O/C-4/1M-36/2014 dated 3 June 2015 | publisher = Department of Municipal Affairs, Government of West Bengal | accessdate = 4 September 2018 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170312033552/https://www.wbdma.gov.in/circulars/249-135-ma_2015-2016.pdf | archive-date = 12 March 2017 | url-status = dead }}</ref> ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱟᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱒᱖ (+᱑ ᱟᱫᱷᱟ) ᱥᱮᱱᱥᱟᱥ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ (ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱟᱫᱷᱟ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ) ᱾
==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ==
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱴᱚᱯᱥᱤ ᱨᱤᱱ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱔,᱓᱒᱙ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱒,᱒᱔᱙ (᱕᱒%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱒,᱐᱘᱐ (᱔᱘%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕᱕᱖ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱴᱚᱯᱥᱤ ᱨᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱒,᱗᱓᱓ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱗᱒.᱔᱔% ᱠᱟᱱᱟ) ᱾<ref name=census3-2011>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/pca/pcadata/Houselisting-housing-WB.html |title = 2011 Census – Primary Census Abstract Data Tables | work= West Bengal – District-wise |publisher= Registrar General and Census Commissioner, India | accessdate = 27 August 2018 }}</ref>
<small>*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱵᱚᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ (ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ)#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱧᱮᱞ ᱢᱮ</small>
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱨᱤ ᱜᱩᱴ (UA) ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱑,᱒᱔᱓,᱔᱑᱔ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱩᱞᱴᱤ, [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] ᱟᱨ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱱᱤᱜᱟᱢ ᱠᱚ ᱵᱮᱜᱚᱨ, ᱚᱠᱚᱭ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱢᱭᱩᱱᱥᱤᱯᱟᱞ ᱠᱚᱨᱯᱚᱨᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ [[ᱟᱢᱠᱩᱞᱟ]], [[ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ]], [[ᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱷᱯᱩᱨ]], [[ᱵᱷᱟᱱᱳᱣᱟᱨᱟ]], [[ᱫᱳᱢᱳᱦᱟᱱᱤ]], [[ᱮᱜᱟᱨᱟ]], [[ᱡᱮᱢᱟᱨᱤ (ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱯ)]], [[ᱢᱟᱡᱤᱭᱟᱲᱟ]], ᱢᱩᱨᱜᱟᱛᱷᱳᱞ, ᱨᱚᱜᱷᱩᱱᱟᱛᱷᱪᱚᱠ, [[ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱟᱨ ᱴᱚᱯᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱱᱥᱮᱥ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ [[ᱪᱚᱨᱚᱱᱯᱩᱨ]] ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web | url = http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_4_PR_UAs_1Lakh_and_Above_Appendix.pdf | title = Constituents of Urban Agglomerations having population 1 lakh and above| work= Provisional Population Total, Census of India 2011| publisher = Government of India |access-date = 27 August 2018}}</ref><ref name=2015notification/>
==ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ==
<!--Please do not disturb the referenced text. If you want to add information, add it separately, with reliable reference. -->
''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱦᱟᱱᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ'', [https://topsi.in ᱴᱚᱯᱥᱤ] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱥᱟᱨ ᱵᱤᱥᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱒.᱑᱖᱙᱑ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱑᱒.᱔ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱨᱟᱠᱷᱟ ᱫᱟᱜ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱨᱮ ᱥᱮᱣᱟ ᱡᱟᱜᱟ, ᱥᱟᱯᱷᱟ ᱫᱟᱜ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱞ ᱫᱟᱜ, ᱠᱷᱩᱞᱟᱹ ᱠᱩᱧ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱓᱐᱐ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱡᱚᱯᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱥᱩᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱰᱤᱥᱯᱮᱱᱥᱟᱨᱤ/ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱒ ᱠᱤ.ᱢᱤ. ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱨᱟᱭᱢᱟᱨᱤ ᱥᱠᱩᱞ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱰᱮᱞ ᱥᱠᱩᱞ, ᱑᱐ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱨᱟᱱᱤᱜᱟᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱩᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱮ-ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ (ᱥᱟᱨᱵᱷᱟ ᱥᱤᱠᱥᱟ ᱟᱵᱷᱤᱭᱟᱱ)᱾ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ, ᱨᱚᱢᱚᱡᱽ ᱟᱨ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱚᱢ, ᱯᱮᱭᱟ ᱚᱰᱤᱴᱚᱨᱤᱭᱚᱢ/ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱦᱚᱞ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱣᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱤᱢᱮᱱᱴ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱮᱸᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱸᱜᱟᱲ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/DCHB/DCHB_A/19/1909_PART_A_DCHB_BARDDHAMAN.pdf| title = District Census Handbook Barddhaman, Census of India 2011, Series 20, Part XII A | work= Section II Town Directory, Pages 1179-1210; Statement I: Status and Growth History, Page 1179; Statement II: Physical Aspects and Location of Towns, Page 1188; Statement III: Civic and other Amenities, Page 1191; Statement IV: Medical Facilities, Page 1196; Statement V: Educational, Recreational and Cultural Facilities, Page 1200; Statement VI: Industry and Banking, Page 1209 | publisher = Directorate of census Operations V, West Bengal |accessdate = 14 May 2020}}</ref>
==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ==
ᱤ ᱥᱤ ᱮᱞ ᱣᱮᱵᱽᱥᱟᱭᱤᱴ ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱠᱚᱞᱯᱷᱤᱞᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱚᱯᱟᱨᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱟᱢᱨᱤᱛᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ, ᱟᱢᱨᱟᱥᱚᱴᱟ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ, ᱵᱟᱸᱥᱨᱟ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ, ᱵᱮᱞᱵᱟᱭᱫᱽ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ, ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ, ᱢᱟᱦᱟᱵᱤᱨ ᱳᱥᱤᱯᱤ, ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱤᱭᱟᱨᱥᱚᱞ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ, ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ ᱖ ᱟᱨ ᱗ ᱤᱱᱠᱞᱟᱭᱤᱱ ᱟᱨ ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱳᱥᱤᱯᱤ ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.easterncoal.gov.in/contactus/cugtel/kunustoria.pdf | title = Area wise Closed User Group (CUG) Telephone Numbers | work = Kunustoria Area | publisher = Eastern Coalfields Limited | access-date = 18 August 2018}}</ref>
==ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ==
{{ᱟᱱᱰᱟᱞ-ᱥᱟᱱᱛᱷᱤᱭᱟ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ|collapse=yes}}
[[ᱟᱱᱰᱟᱞ-ᱥᱟᱱᱛᱷᱤᱭᱟ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ|ᱟᱱᱰᱟᱞ-ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ-ᱥᱤᱛᱟᱹᱨᱟᱢᱯᱩᱨ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ]] ᱨᱮ ᱛᱟᱯᱟᱥᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://indiarailinfo.com/train/timetable/andal-jasidih-demu-73539/15359/585/326 |title = 73539 Andal-Jasidih DEMU |work = Time Table | publisher= indiarailinfo | accessdate = 18 August 2018}}</ref>
==ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱥᱨᱤ ᱦᱚᱨᱤᱠᱤᱥᱚᱱ ᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ ᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱚᱸᱥᱛᱷᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://schools.org.in/barddhaman/19091210706/sriharikisen-public-school.html | title = Sriharikisen Public School | publisher = Schools.org.in|accessdate = 27 May 2020}}</ref>
ᱴᱚᱯᱥᱤ ᱡᱩᱱᱤᱭᱚᱨ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞᱤ-ᱢᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱕ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱘ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://schools.org.in/barddhaman/19091210202/topsi-jr-high-school.html| title = Topsi Jr High School | publisher = Schools.org.in |accessdate = 27 May 2020}}</ref>
==ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ==
ᱤ ᱥᱤ ᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱩᱱᱥᱴᱚᱨᱤᱭᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ (᱕᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱮᱰ ᱥᱟᱶ) (ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ), ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱳᱞᱤᱭᱚᱨᱤ (ᱯᱳ ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟ), ᱵᱮᱞᱵᱟᱭᱤᱰ ᱠᱳᱞᱤᱭᱚᱨᱤ (ᱯᱳ ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟ), ᱠᱩᱱᱟᱥᱴᱳᱨᱤᱭᱟ ᱠᱳᱞᱤᱭᱚᱨᱤ (ᱯᱳ ᱴᱳᱯᱳᱥᱤ), ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱨᱥᱳᱞ ᱠᱳᱞᱤᱭᱚᱨᱤ (ᱯᱳ ᱵᱤᱡᱽᱯᱩᱨ), ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱠᱳᱞᱤᱭᱚᱨᱤ (ᱯᱳ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ), ᱟᱢᱨᱤᱛᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱳᱞᱤᱭᱚᱨᱤ (ᱯᱳ ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ), ᱢᱚᱦᱟᱵᱤᱨ ᱠᱳᱞᱤᱭᱚᱨᱤ (ᱯᱳ ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ) ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrxiDIKi8Be4hgAXS67HAx.;_ylu=X3oDMTByYmpmZjA4BGNvbG8Dc2czBHBvcwMzBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--/RV=2/RE=1589705610/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.coalindia.in%2fDesktopModules%2fDocumentList%2fdocuments%2fDetails_of_Medical_Facility_in_CIL_and_its_Subsidiaries_05032018.xlsx/RK=2/RS=G5Llg8vcadCbsl1BI.JMH0rETxA- | title = Details of medical facilities in CIL and its subsidiaries | work= ECL| publisher = CIL|access-date = 15 May 2020}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]]
ei5fwu6cgypic8ahe6bdzr2va71580d
ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ
0
36055
192253
192207
2026-05-23T08:15:28Z
MT731
2184
192253
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| pushpin_map = India West Bengal#India3
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|23.598307|N|87.144583|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]]
| subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]]
| established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type =
| governing_body =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 4.2169
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 5,112
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ*
| demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ
| demographics1_info1 = [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱗᱑᱓᱓᱔᱗
| area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱠᱳᱰ
| area_code = ᱐᱓᱔᱑
| registration_plate = WB
| blank1_name_sec1 = [[ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ
| blank1_info_sec1 = [[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ]]
| blank2_name_sec1 = [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ
| blank2_info_sec1 = [[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱫᱚᱠᱷᱤᱱ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱫᱚᱠᱷᱤᱱ]]
| website = {{URL|paschimbardhaman.co.in/}}
| footnotes =
}}
'''ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮ [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
{{OSM Location map
| width=430| height=400| zoom=11
| coord={{coord|23|41|0|N|87|5|20|E}}| float=left|caption='''ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱟᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ'''<br/>MC: ᱢᱭᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞ ᱠᱚᱨᱯᱳᱨᱮᱥᱚᱱ, CT: ᱥᱮᱱᱥᱟᱥ ᱵᱟᱡᱟᱨ, N: ᱟᱰᱮ ᱯᱟᱥᱮ, R: ᱟᱹᱛᱩ ᱛᱟᱞᱢᱟ<br/>ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱱᱟᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱟᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ
|mark-coord1={{coord|23|39|27|N|87|7|2|E}} | label-pos1=right|label1= Kunustara | numbered1=CT| mark-title1=[[ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱟᱨᱟ]] (CT)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #A40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2
|mark-coord2={{coord|23|40|5|N|87|7|40|E}} | label-pos2=right|label2= Topsi| numbered2=CT| mark-title2=[[ᱴᱚᱯᱥᱤ]] (CT)
|mark-coord3={{coord|23|43|26|N|87|11|57|E}} | label-pos3=right|label3= Nimsa| numbered3=CT| mark-title3=[[ᱱᱤᱢᱥᱟ]] (CT)
|mark-coord4={{coord|23|42|58|N|87|11|21|E}} | label-pos4=right|label4= Chinchuria| numbered4=CT| mark-title4=[[ᱪᱤᱸᱪᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] (CT)
|mark-coord5={{coord|23|40|38|N|87|10|9|E}} | label-pos5=right|label5= Kenda| numbered5=CT| mark-title5=[[ᱠᱮᱸᱫᱟ]] (CT)
|mark-coord6={{coord|23|39|10|N|87|9|46|E}} | label-pos6=right|label6= Parasia| numbered6=CT| mark-title6=[[ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ]] (CT)
|mark-coord7={{coord|23|39|14|N|87|2|9|E}} | label-pos7=left|label7= Ratibati| numbered7=CT| mark-title7=[[ᱨᱚᱛᱤᱵᱟᱛᱤ]] (CT)
|mark-coord8={{coord|23|39|40|N|87|2|30|E}} | label-pos8=left|label8= Chapui| numbered8=CT| mark-title8=[[ᱪᱟᱯᱩᱭ]] (CT)
|mark-coord9={{coord|23|39|5|N|87|4|11|E}} | label-pos9=top|label9= Jemari |labela9=(Jaykaynagar)| numbered9=CT| mark-title9=[[ᱡᱮᱢᱟᱨᱤ (ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱯ)]] (CT)
|mark-coord10={{coord|23|37|45|N|87|8|22|E}} | label-pos10=right|label10= Banshra| numbered10=CT| mark-title10=[[ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ]] (CT)
|mark-coord11={{coord|23|38|5|N|87|3|51|E}} | label-pos11=left|label11= Belebathan| numbered11=CT| mark-title11=[[ᱵᱮᱞᱮᱵᱟᱛᱷᱟᱱ]] (CT)
|mark-coord12={{coord|23|38|28|N|87|2|3|E}} | label-pos12=left|label12= Chelad| numbered12=CT| mark-title12=[[ᱪᱮᱞᱟᱰ]] (CT)
|mark-coord13={{coord|23|37|29|N|87|4|32|E}} | label-pos13=left|label13= Murgathaul| numbered13=CT| mark-title13=[[ᱢᱩᱨᱜᱟᱛᱷᱳᱞ]] (CT)
|mark-coord14={{coord|23|36|57|N|87|5|4|E}} | label-pos14=left|label14= Amkula| numbered14=CT| mark-title14=[[ᱟᱢᱠᱩᱞᱟ]] (CT)
|mark-coord15={{coord|23|35|53|N|87|8|30|E}} | label-pos15=right|label15= Baktarnagar| numbered15=CT| mark-title15=ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ (CT)
|mark-coord16={{coord|23|36|33|N|87|6|01|E}} | label-pos16=left|label16= Egara| numbered16=CT| mark-title16=[[ᱮᱜᱟᱨᱟ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱮᱜᱟᱨᱟ]] (CT)
|mark-coord17={{coord|23|35|21|N|87|6|21|E}} | label-pos17=left|label17= Sahebganj| numbered17=CT| mark-title17= [[ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ]] (CT)|shape-color17=black| label-size17=13|label-color17=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors -->
|mark-coord18={{coord|23|35|10|N|87|7|7|E}} | label-pos18=right|label18= Raghunathchak| numbered18=CT| mark-title18=[[ᱨᱚᱜᱷᱩᱱᱟᱛᱷᱪᱚᱠ]] (CT)
|mark-coord19={{coord|23|34|50|N|87|7|32|E}} | label-pos19=right|label19= Ballavpur| numbered19=CT| mark-title19=[[ᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱷᱯᱩᱨ]] (CT)
|mark-coord20={{coord|23|46|48|N|87|4|48|E}} | label-pos20=right|label20= Churulia| numbered20=R| mark-title20=[[ᱪᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ]] (R)|shape-color20=#C42222
|mark-coord21={{coord|23|41|37|N|87|8|39|E}} | label-pos21=right|label21= Bahadurpur| numbered21=R| mark-title21=[[ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨᱯᱩᱨ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]] (R)|shape-color21=#C42222
|mark-coord22={{coord|23|42|7|N|87|2|53|E}} | label-pos22=left|label22=ECL Sripur |labela22= Area Office| numbered22=0 | mark-title22=[[ᱥᱨᱤᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱥᱨᱤᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size22=12| shape-color22=#AA6666
|mark-coord23={{coord|23|40|53|N|87|4|45|E}} | label-pos23=left|label23=ECL Satgram |labela23= Area Office |numbered23=0| mark-title23=[[ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size23=12| shape-color23=#AA6666
|mark-coord24={{coord|23|38|50|N|87|7|18|E}} | label-pos24=right|label24=ECL Kunustoria|labela24= Area Office|numbered24=0 | mark-title24=[[ᱠᱩᱱᱩᱥᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱠᱩᱱᱩᱥᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size24=12| shape-color24=#AA6666
|mark-coord25={{coord|23|40|0|N|87|13|33|E}} | label-pos25=left|label25=ECL Kenda |labela25= Area Office |numbered25=0| mark-title25=[[ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size25=12| shape-color25=#AA6666
|mark-coord26={{coord|23|40|44|N|86|57|9|E}} | label-pos26=right|label-color26=#800000| label26=Asansol | numbered26=MC| mark-title26=[[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ]] (MC)|shape-color26=#800000
|mark-coord27={{coord|23|37|12|N|87|7|48|E}} | label-pos27=left|label27=Raniganj | numbered27=N| mark-title27= [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] (N)|shape-color27=#C42222
|mark-coord28={{coord|23|42|50|N|87|4|48|E}} | label-pos28=left|label28=Jamuria | numbered28=N| mark-title28= [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] (N)|shape-color28=#C42222
|mark-coord29={{coord|23.612489|87.032854}}| label29=ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ| label-color29 = #77A1CB| label-angle29=28| label-pos29=top| label-size29=10| mark-size29=0| mark-title29 =none
|mark-coord30={{coord|23.749367|87.157333}}| label30=ᱚᱡᱚᱭ ᱜᱟᱰᱟ| label-color30 = #77A1CB| label-angle30=0| label-pos30=right| label-size30=10| mark-size30=0| mark-title30 =none}}
===ᱴᱷᱟᱶ===
ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ ᱫᱚ {{coord|23.598307|N|87.144583|E|}} ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
[[ᱡᱮᱢᱟᱨᱤ (ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱯ)]], [[ᱵᱮᱞᱮᱵᱟᱛᱷᱚᱱ]], [[ᱢᱩᱨᱜᱟᱛᱷᱳᱞ]], [[ᱟᱢᱠᱩᱞᱟ]], [[ᱮᱜᱟᱨᱟ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱮᱜᱟᱨᱟ]], [[ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ]], [[ᱨᱚᱜᱷᱩᱱᱟᱛᱷᱪᱚᱠ]] ᱟᱨ [[ᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱷᱯᱩᱨ]] ᱫᱚ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱞᱚᱥᱴᱚᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ [[ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ]] ᱟᱨ ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ ᱫᱚ ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.censusindia.gov.in/2011census/DCHB/DCHB_A/19/1909_PART_A_DCHB_BARDDHAMAN.pdf |title= Census of India 2011, West Bengal: District Census Handbook, Barddhaman |work = Map of Raniganj CD Block, page 215| publisher= Directorate of Census Operations, West Bengal |access-date = 31 August 2018}}</ref>
===ᱥᱚᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱹ===
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱤᱱ ᱘᱓.᱓᱓% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱤᱱ ᱟᱨ ᱑᱖.᱖᱗% ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱤᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |url = http://wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |title = District Statistical Handbook 2014 Burdwan |work = Table 2.2, 2.4(a) |publisher = Department of Statistics and Programme Implementation, Government of West Bengal |accessdate = 4 September 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190121045803/http://www.wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |archive-date = 21 January 2019 |url-status = dead }}</ref> ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, [[ᱠᱩᱞᱴᱤ]], [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱟᱨ [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱜᱚᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱱᱤᱜᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=2015notification>{{cite web | url = https://www.wbdma.gov.in/circulars/249-135-ma_2015-2016.pdf | title = The Kolkata Gazette | work = Notification No. 335/MA/O/C-4/1M-36/2014 dated 3 June 2015 | publisher = Department of Municipal Affairs, Government of West Bengal | accessdate = 4 September 2018 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170312033552/https://www.wbdma.gov.in/circulars/249-135-ma_2015-2016.pdf | archive-date = 12 March 2017 | url-status = dead }}</ref> ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱟᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱒᱖ (+᱑ ᱟᱫᱷᱟ) ᱥᱮᱱᱥᱟᱥ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ (ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱟᱫᱷᱟ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ) ᱾
==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ==
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱤᱱ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕,᱑᱑᱒ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱒,᱖᱔᱓ (᱕᱒%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱒,᱔᱖᱙ (᱔᱘%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱖᱑᱐ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮ ᱓,᱒᱒᱑ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱗᱑.᱕᱐%) ᱾<ref name=census3-2011>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/pca/pcadata/Houselisting-housing-WB.html |title = 2011 Census – Primary Census Abstract Data Tables | work= West Bengal – District-wise |publisher= Registrar General and Census Commissioner, India | accessdate = 27 August 2018 }}</ref>
<small>*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱵᱚᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ (ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ)#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱧᱮᱞ ᱢᱮ</small>
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱨᱤ ᱜᱩᱴ (UA) ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱑,᱒᱔᱓,᱔᱑᱔ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱩᱞᱴᱤ, [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] ᱟᱨ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱱᱤᱜᱟᱢ ᱠᱚ ᱵᱮᱜᱚᱨ, ᱚᱠᱚᱭ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱢᱭᱩᱱᱥᱤᱯᱟᱞ ᱠᱚᱨᱯᱚᱨᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ [[ᱟᱢᱠᱩᱞᱟ]], ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ, [[ᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱷᱯᱩᱨ]], [[ᱵᱷᱟᱱᱳᱣᱟᱨᱟ]], [[ᱫᱳᱢᱳᱦᱟᱱᱤ]], [[ᱮᱜᱟᱨᱟ]], [[ᱡᱮᱢᱟᱨᱤ (ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱯ)]], [[ᱢᱟᱡᱤᱭᱟᱲᱟ]], ᱢᱩᱨᱜᱟᱛᱷᱳᱞ, ᱨᱚᱜᱷᱩᱱᱟᱛᱷᱪᱚᱠ, [[ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱟᱨ ᱴᱚᱯᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱱᱥᱮᱥ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ [[ᱪᱚᱨᱚᱱᱯᱩᱨ]] ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web | url = http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_4_PR_UAs_1Lakh_and_Above_Appendix.pdf | title = Constituents of Urban Agglomerations having population 1 lakh and above| work= Provisional Population Total, Census of India 2011| publisher = Government of India |access-date = 27 August 2018}}</ref><ref name=2015notification/>
==ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ==
<!--Please do not disturb the referenced text. If you want to add information, add it separately, with reliable reference. -->
''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱦᱟᱱᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ'', ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱥᱟᱨ ᱵᱤᱥᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱔.᱒᱑᱖᱙ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱑.᱖᱒᱘᱒ ᱥᱠᱩᱭᱟᱨ ᱢᱟᱭᱤᱞ) ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱑᱔ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱷᱩᱞᱟᱹ ᱱᱟᱞᱤ, ᱚᱵᱷᱟᱨᱦᱮᱰ ᱴᱮᱸᱠ ᱛᱮ ᱫᱟᱜ ᱥᱟᱯᱞᱟᱣ ᱟᱨ ᱥᱟᱯᱷᱟ ᱥᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱞ ᱫᱟᱜ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱓᱑᱕ ᱚᱲᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱥᱟᱶ ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱡᱚᱯᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱨᱟᱱ ᱫᱚᱠᱟᱱ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱯᱨᱟᱭᱢᱟᱨᱤ ᱥᱠᱩᱞ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱰᱮᱞ ᱥᱠᱩᱞ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱦᱟᱭᱟᱨ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱥᱠᱩᱞ, ᱥᱩᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱱᱤᱭᱟᱨ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱨᱮ ᱔ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱮ-ᱯᱚᱨᱢᱟᱱᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ (ᱥᱟᱨᱵᱟ ᱥᱤᱠᱥᱟ ᱟᱵᱷᱤᱭᱟᱱ) ᱾ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ, ᱨᱚᱢᱚᱡᱽ ᱟᱨ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱚᱲᱟᱜ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/DCHB/DCHB_A/19/1909_PART_A_DCHB_BARDDHAMAN.pdf| title = District Census Handbook Barddhaman, Census of India 2011, Series 20, Part XII A | work= Section II Town Directory, Pages 1179-1210; Statement I: Status and Growth History, Page 1179; Statement II: Physical Aspects and Location of Towns, Page 1188; Statement III: Civic and other Amenities, Page 1191; Statement IV: Medical Facilities, Page 1196; Statement V: Educational, Recreational and Cultural Facilities, Page 1200; Statement VI: Industry and Banking, Page 1209 | publisher = Directorate of census Operations V, West Bengal |accessdate = 14 May 2020}}</ref>
==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ==
ᱤ ᱥᱤ ᱮᱞ ᱣᱮᱵᱽᱥᱟᱭᱤᱴ ᱨᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱠᱷᱟᱥ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ, ᱡᱮᱠᱮ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ, ᱡᱮᱢᱮᱦᱟᱨᱤ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ, ᱠᱟᱞᱤᱫᱟᱥᱯᱩᱨ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ, ᱠᱩᱣᱟᱨᱰᱤ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ, ᱱᱤᱢᱪᱟ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ, ᱯᱤᱭᱚᱨ ᱥᱤᱭᱚᱨᱥᱚᱞ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ, ᱨᱚᱛᱤᱵᱟᱛᱤ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ, ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱟᱨ ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱤᱱᱠᱞᱟᱭᱤᱱ ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.easterncoal.gov.in/contactus/cugtel/sripur.pdf | title = Area wise Closed User Group (CUG) Telephone Numbers | work =Sripur Area | publisher = Eastern Coalfields Limited | accessdate = 31 August 2018}}</ref>
==ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ==
ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮ [[ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ-ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://indiarailinfo.com/train/timetable/barddhaman-asansol-memu-63509/14847/2/7 |title = 63509 Bardhaman-Asansol MEMU |work = Time Table | publisher= indiarailinfo | accessdate = 31 August 2018}}</ref>
==ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱕ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱢᱯᱭᱩᱴᱚᱨ, ᱕᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱞᱟᱭᱵᱨᱮᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://schools.org.in/barddhaman/19093001002/baktarnagar-high-school.html | title = Baktarnagar High School | publisher = Schools.org.in|accessdate = 6 June 2020}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]]
gr39j6kyuh782lmcabyj72f9x26bszv
ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱮᱦ ᱵᱷᱟᱥᱢᱟᱜᱷᱤ
0
36061
192240
192219
2026-05-23T03:30:00Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192240
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱥᱠᱚᱞᱟᱨ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ}}
{{Infobox officeholder
| name = ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱮᱦ ᱵᱷᱟᱥᱢᱟᱜᱷᱤ
| image = Sedigheh Vasmaghi, BBC Persian - Nov 12, 2019.jpg
| caption = ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱥᱢᱟᱜᱷᱤ
| office1 = ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ
| term_start1 = ᱒᱙ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱙᱙
| term_end1 = ᱑᱕ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱐᱓
| majority1 = ᱒᱑᱐,᱓᱐᱓ (᱑᱔.᱙᱘%)
| birth_name = {{lang|fa|صدیقه وسمقی}}
| birth_date = {{birth year and age|1961}}
| birth_place = ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ, ᱤᱨᱟᱱ
| occupation =
| profession =
| alma_mater = ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ<ref name="ICORN"/>
| party = ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱤᱨᱟᱱ ᱯᱟᱨᱴᱤᱥᱤᱯᱮᱥᱚᱱ ᱯᱷᱨᱚᱱᱴ
}}
'''ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱮᱦ ᱵᱷᱟᱥᱢᱟᱜᱷᱤ''' ({{langx|fa|صدیقه وسمقی}}, ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱖᱑) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱩᱠᱤᱞ, ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱨᱤᱯᱷᱚᱨᱢᱤᱥᱴ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="ICORN">{{citation|url=http://www.icorn.org/writer/dr-sedigheh-vasmaghi|title=Dr. Sedigheh Vasmaghi|work=The International Cities of Refuge Network (ICORN)|access-date=5 September 2017|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905232018/http://www.icorn.org/writer/dr-sedigheh-vasmaghi|url-status=dead}}</ref> ᱑᱙᱙᱙ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱐᱓ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱯᱳᱠᱥᱯᱚᱨᱥᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{citation|title=Iran Report|date=4 June 2001|number=21|volume=4|access-date=5 September 2017|url=https://www.rferl.org/a/1342832.html|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|author=Bill Samii}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱳᱥᱴ-ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱥᱴ ᱮᱠᱴᱤᱵᱷᱤᱥᱴ ᱟᱨ ᱤᱱᱴᱮᱞᱮᱠᱪᱩᱣᱟᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟᱭ ᱾<ref>{{cite book|first=Meysam|last=Badamchi|title=Post-Islamist Political Theory: Iranian Intellectuals and Political Liberalism in Dialogue|volume=5|series=Philosophy and Politics - Critical Explorations|publisher=Springer|date=2017|isbn=9783319594927|page=200}}</ref>
== ᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴᱥ ==
ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ, ᱵᱷᱟᱥᱢᱟᱜᱷᱤ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱩᱯᱨᱤᱢ ᱞᱤᱰᱚᱨ ᱟᱞᱤ ᱠᱷᱟᱢᱮᱱᱤ ᱴᱷᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱚᱯᱮᱱ ᱪᱤᱴᱷᱤ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱼᱟᱭ ᱡᱮ ᱠᱳᱨᱟᱱ ᱫᱚ ''ᱦᱤᱡᱟᱵᱽ'' ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱫᱷᱭᱚᱛᱟ ᱵᱟᱭ ᱯᱨᱚᱢᱟᱬᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=Sinaee |first=Maryam |date=2023-04-13 |title=Prominent Female Islamic Scholar Challenges Khamenei's Hijab Edict |url=https://www.iranintl.com/en/202304131002 |access-date=2023-07-02 |website=Iran International |language=en|archive-url=https://archive.today/20260201192001/https://www.iranintl.com/en/202304131002|archive-date=2026-02-01|url-status=live}}</ref>
᱑ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ ᱑᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱤᱱᱴᱮᱞᱮᱠᱪᱩᱣᱟᱞ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱩᱦᱤ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ, ᱵᱷᱟᱥᱢᱟᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱟᱵᱽᱫᱳᱞᱦᱟᱢᱤᱫᱽ ᱤᱥᱢᱟᱭᱮᱞᱡᱟᱦᱤ ᱮ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱟᱦᱥᱟ ᱟᱢᱤᱱᱤ ᱯᱨᱚᱴᱮᱥᱴ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱨᱚᱲ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱫᱟᱵᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱭ ᱢᱤᱫ ᱥᱩᱱᱱᱤ ᱠᱞᱮᱨᱤᱠ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |last=Maryam |first=Sinaee |date=2023-07-02 |title=Iran's 'Religious Intellectuals' Urge Support For Dissident Sunni Cleric |url=https://www.iranintl.com/en/202307021868 |access-date=2023-07-02 |website=Iran International |language=en|archive-url=https://archive.today/20260201191959/https://www.iranintl.com/en/202307021868|archive-date=2026-02-01|url-status=live}}</ref>
᱒᱘ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱖ ᱨᱮ, ᱵᱷᱟᱥᱢᱟᱜᱷᱤ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱤᱱᱴᱮᱞᱮᱠᱪᱩᱣᱟᱞ ᱠᱚ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱟᱢᱤᱨᱥᱟᱞᱟᱨ ᱫᱟᱵᱷᱳᱣᱫᱤ, ᱦᱟᱛᱟᱢ ᱜᱷᱟᱫᱮᱨᱤ, ᱟᱵᱳᱞᱯᱷᱟᱡᱽᱞ ᱜᱷᱟᱫᱽᱭᱟᱱᱤ, ᱢᱮᱦᱫᱤ ᱢᱟᱦᱢᱳᱣᱫᱤᱭᱟᱱ, ᱟᱵᱽᱫᱳᱞᱞᱟᱦ ᱢᱳᱢᱮᱱᱤ, ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱱᱟᱡᱟᱯᱷᱤ, ᱡᱟᱯᱷᱚᱨ ᱯᱟᱱᱟᱦᱤ, ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱨᱟᱥᱳᱣᱞᱳᱯᱷ, ᱟᱨ ᱱᱟᱥᱨᱤᱱ ᱥᱳᱛᱳᱣᱫᱮᱦ, ᱟᱨ ᱱᱟᱨᱜᱮᱥ ᱢᱚᱦᱟᱢᱢᱟᱫᱤ ᱦᱤᱭᱩᱢᱮᱱ ᱨᱟᱭᱤᱴᱥ ᱯᱷᱟᱣᱩᱱᱰᱮᱥᱚᱱ ᱤᱱᱥᱴᱟᱜᱽᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴ ᱠᱚ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱡᱮ ᱒᱐᱒᱖ ᱤᱨᱟᱱ ᱜᱚᱡ ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱫᱚ ᱢᱟᱱᱣᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱚᱯᱨᱟᱫᱷ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱩᱯᱨᱤᱢ ᱞᱤᱰᱚᱨ ᱟᱞᱤ ᱠᱷᱟᱢᱮᱱᱤ ᱱᱚᱶᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱫᱟᱹᱭᱤ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱫᱳᱥ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name="IranIntl_activists_Khamenei_CAH">{{cite Q|Q137959813|url-status=live}}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱠᱚ ==
* [http://shora.tehran.ir/Default.aspx?tabid=219 ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱯᱨᱚᱯᱷᱟᱭᱤᱞ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170906040837/http://shora.tehran.ir/Default.aspx?tabid=219 |date=2017-09-06 }}
* {{URL|https://rtis2.ut.ac.ir/cv/vasmaghi|ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠ ᱣᱮᱵᱽᱯᱮᱡᱽ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱖᱑ ᱡᱟᱱᱟᱢ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱤᱨᱟᱱ ᱯᱟᱨᱴᱤᱥᱤᱯᱮᱥᱚᱱ ᱯᱷᱨᱚᱱᱴ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱩᱠᱤᱞ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱙-᱒᱐᱐᱓ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞᱚᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱣᱤᱰᱮᱱ ᱛᱮ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱮᱢᱤᱜᱽᱨᱟᱱᱴ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠ ᱥᱴᱟᱯᱷ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
dm9s5cf6meam8l00gcgf62g04vk09re
ᱥᱳᱞᱢᱟᱡᱽ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ
0
36062
192241
192220
2026-05-23T03:32:27Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192241
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ-ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱘᱓)}}
{{Infobox writer
| name = ᱥᱳᱞᱢᱟᱡᱽ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ
| native_name = {{lang|fa|سولماز شریف}}
| native_name_lang = fa
| image = Solmaz Sharif 2110380.jpg
| caption = ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ ᱮ.ᱰᱚᱵᱽᱞᱩ.ᱯᱤ. ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱫᱟᱭ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ
| birth_date = {{Birth year and age|1983}}
| birth_place = ᱤᱥᱛᱟᱱᱵᱩᱞ, ᱛᱩᱨᱠᱤ
| occupation = ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠ
| language = ᱤᱝᱞᱤᱥ
| nationality = ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ
| citizenship = ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ<ref name="newyorker2022">{{cite magazine|url=https://www.newyorker.com/magazine/2022/03/21/solmaz-sharif-refuses-to-fill-in-the-gaps|title=Solmaz Sharif Refuses to Fill in the Gaps|magazine=The New Yorker|date=2022-03-21}}</ref>
| alma_mater = ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱵᱚᱨᱠᱞᱮ (ᱵᱤ.ᱮ.)<ref name="poetryfoundation">{{Cite web|url=https://www.poetryfoundation.org/poets/solmaz-sharif|title=Solmaz Sharif|website=Poetry Foundation|date=August 27, 2023}}</ref><br />ᱱᱤᱣ ᱭᱚᱨᱠ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ (ᱮᱢ.ᱮᱯᱷ.ᱮ.)<ref name="poetryfoundation" />
| genre = ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ
| notable_works = ''ᱞᱩᱠ''<br />''ᱠᱚᱥᱴᱚᱢᱥ: ᱯᱚᱭᱮᱢᱥ''
| awards = ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ, ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱵᱩᱠ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱯᱷᱚᱨ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ (᱒᱐᱑᱖) (''ᱞᱩᱠ'')<ref name="nbflook">{{cite web|url=https://www.nationalbook.org/books/look/|title=Look|website=National Book Foundation}}</ref><br /> ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱵᱩᱠ ᱟᱣᱟᱨᱰ (᱒᱐᱑᱗) (''ᱞᱩᱠ'')<ref name="poetryfoundation" />
| website = {{URL|solmazsharif.com}}
}}
'''ᱥᱳᱞᱢᱟᱡᱽ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ''' ({{langx|fa|سولماز شریف}}; ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱘᱓) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ-ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱩᱢᱟᱹᱞ, ''ᱞᱩᱠ'', ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱵᱩᱠ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱯᱷᱚᱨ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="nbflook" /> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱵᱚᱨᱠᱞᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱮᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱴ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="berkeleyenglish">{{cite web|url=https://english.berkeley.edu/people/solmaz-sharif|title=Solmaz Sharif|website=University of California, Berkeley Department of English}}</ref>
== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ==
ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱤᱥᱛᱟᱱᱵᱩᱞ, ᱛᱩᱨᱠᱤ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱟᱭᱳ-ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱛᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲᱚᱜ ᱦᱚᱨᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ; ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱟᱭᱳ-ᱵᱟᱵᱟ ᱑᱙᱗᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱨᱤᱵᱷᱳᱞᱩᱥᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱛᱮᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":1" /> ᱱᱟᱣᱟ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱮ ᱴᱮᱠᱥᱟᱥ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱟᱥᱟ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ; ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱚᱨᱢᱤᱝᱦᱟᱢ, ᱟᱞᱟᱵᱟᱢᱟ ᱛᱮᱠᱚ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱮᱪᱮᱞᱚᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱜᱨᱮᱡᱩᱭᱮᱴ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱛᱤᱱ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱞᱚᱥ ᱮᱸᱡᱮᱞᱥ, ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱟᱥᱟ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.theparisreview.org/blog/2016/07/27/the-role-of-the-poet-an-interview-with-solmaz-sharif/|title=The Role of the Poet: An Interview with Solmaz Sharif|last=Clemmons|first=Zinzi|website=www.theparisreview.org|date=27 July 2016|language=en|access-date=2017-03-25}}</ref> ᱞᱚᱥ ᱮᱸᱡᱮᱞᱥ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱟᱜ ᱢᱮᱥᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱜᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name=":0"/>
ᱜᱮᱞ-ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ, ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱮᱸᱡᱮᱞᱟ ᱰᱮᱵᱷᱤᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱤᱥᱴ ᱠᱚᱱᱯᱷᱮᱨᱮᱱᱥ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":0"/> ᱱᱚᱸᱰᱮ, ᱩᱱᱤ "ᱣᱩᱢᱮᱱ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱞᱚᱨ" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱟᱨ ᱞᱮᱵᱮᱞ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱰᱮᱵᱷᱤᱥ ᱟᱡ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱞᱮᱵᱮᱞ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱚᱠᱛᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟᱭᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱴᱷᱮᱱ ᱜᱮᱭ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱟᱞᱜᱟ ᱜᱮᱭ ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱡ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱛᱤᱥ ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱵᱟᱭ ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱠᱟᱱᱟ: ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱧᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱩᱠᱞᱤ ᱟᱨ ᱛᱚᱞᱟᱥ, ᱢᱤᱫ ᱴᱷᱟᱶ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱟᱨᱴ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱦᱚᱸᱭ ᱟᱹᱜᱩᱭᱟ ᱾
ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱤ.ᱮ. ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱫᱚ ᱭᱩ.ᱥᱤ. ᱵᱚᱨᱠᱞᱮ ᱠᱷᱚᱱ, ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱢ.ᱮᱯᱷ.ᱮ. ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱫᱚ ᱱᱤᱣ ᱭᱚᱨᱠ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="poetfound">{{Cite web|url=https://www.poetryfoundation.org/poets/solmaz-sharif|title=Solmaz Sharif|last=Poetry Foundation Staff|date=August 27, 2023|website=Poetry Foundation}}</ref>
== ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱟᱨ ᱢᱟᱹᱱ ==
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ "ᱰᱤᱥᱠᱚᱵᱷᱚᱨᱤ"/ᱵᱚᱥᱴᱚᱱ ᱨᱤᱵᱷᱤᱣ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱯᱨᱟᱭᱤᱡᱽ ᱛᱮᱠᱚ ᱢᱟᱹᱱ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱮᱱᱰᱳᱣᱢᱮᱱᱴ ᱯᱷᱚᱨ ᱫᱚ ᱟᱨᱴᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱮᱞᱳᱥᱤᱯ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.arts.gov/writers-corner/bio/solmaz-sharif|title=Solmaz Sharif {{!}} NEA|website=www.arts.gov|date=18 November 2013|access-date=2017-03-25|archive-date=2017-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201030408/https://www.arts.gov/writers-corner/bio/solmaz-sharif|url-status=dead}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱭᱤᱱ ᱟᱨᱴᱥ ᱣᱟᱨᱠ ᱥᱮᱱᱴᱚᱨ, ᱥᱴᱟᱱᱯᱷᱳᱨᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱟᱨ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱯᱷᱟᱣᱩᱱᱰᱮᱥᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱯᱷᱮᱞᱳᱥᱤᱯ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱛᱷᱤᱭᱳᱰᱳᱨ ᱮᱪ. ᱦᱳᱞᱢᱥ '᱕᱑ ᱟᱨ ᱵᱚᱨᱱᱤᱥ ᱦᱳᱞᱢᱥ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱯᱨᱟᱭᱤᱡᱽ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=http://arts.princeton.edu/news/2017/07/princeton-universitys-lewis-center-arts-announces-recipient-holmes-national-poetry-prize-2/|title=Princeton University's Lewis Center for the Arts Announces Recipient of the Holmes National Poetry Prize|date=2017-07-17|work=Lewis Center for the Arts|access-date=2017-11-13|language=en-US}}</ref> ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱮᱱ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱽᱨᱮᱰ ᱞᱳᱯᱷ ᱨᱟᱭᱴᱚᱨᱥ ᱠᱚᱱᱯᱷᱮᱨᱮᱱᱥ ᱨᱮ ᱾<ref>{{Cite news|url=http://www.nereview.com/2017/02/15/solmaz-sharif-reads-at-the-bread-loaf-writers-conference/|title=Solmaz Sharif Reads at Bread Loaf|date=2017-02-15|work=New England Review|access-date=2017-11-13|language=en-US}}</ref> ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱓ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱵᱩᱠ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱯᱷᱚᱨ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱨᱤᱱ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url=https://www.publishersweekly.com/pw/by-topic/industry-news/awards-and-prizes/article/93166-2023-national-book-award-longlists-announced.html | title=2023 National Book Award Longlists Announced }}</ref>
''ᱞᱩᱠ'', ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱩᱢᱟᱹᱞ, ᱒᱐᱑᱖ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱵᱩᱠ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱯᱷᱚᱨ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ, ᱒᱐᱑᱗ ᱯᱮᱱ ᱳᱯᱮᱱ ᱵᱩᱠ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ, ''ᱫᱚ ᱱᱤᱣ ᱭᱚᱨᱠ ᱴᱟᱭᱤᱢᱥ ᱵᱩᱠ ᱨᱤᱵᱷᱤᱣ'' ᱟᱜ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱑᱐᱐ ᱱᱳᱴᱮᱵᱚᱞ ᱵᱩᱠᱥ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ, ''ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱥᱚᱨᱥ ᱣᱤᱠᱞᱤ'' ᱟᱜ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ, ''ᱣᱟᱥᱤᱝᱴᱚᱱ ᱯᱳᱥᱴ'' ᱟᱜ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱩᱢᱟᱹᱞ, ''ᱫᱚ ᱱᱤᱣ ᱭᱚᱨᱠᱚᱨ'' ᱟᱜ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱟᱞᱮᱭᱟᱜ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ, ᱟᱨ ''ᱥᱟᱱ ᱯᱷᱨᱟᱱᱥᱤᱥᱠᱳ ᱠᱨᱳᱱᱤᱠᱚᱞ'' ᱟᱜ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱑᱐᱐ ᱨᱮᱠᱚᱢᱮᱱᱰᱮᱰ ᱵᱩᱠᱥ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://solmazsharif.com/look/|title=LOOK|date=2015-12-20|work=SOLMAZ SHARIF|access-date=2017-11-13|language=en-US}}</ref>
᱒᱐᱒᱓ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱭᱩ.ᱥᱤ. ᱵᱚᱨᱠᱞᱮ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://english.berkeley.edu/users/730|title=Solmaz Sharif|website=english.berkeley.edu}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱟᱨᱤᱡᱳᱱᱟ ᱥᱴᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱥᱤᱥᱴᱟᱱᱴ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Solmaz Sharif">{{cite web |title= New faculty in ASU English shows sustained commitment to charter values|date=28 August 2019 |url=https://news.asu.edu/20190828-new-faculty-asu-english-shows-sustained-commitment-charter-values |access-date=}}(August 28, 2019)</ref> ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱥᱴᱟᱱᱯᱷᱳᱨᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱡᱳᱱᱥ ᱞᱮᱠᱪᱚᱨᱚᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱴᱮᱜᱽᱱᱚᱨ ᱯᱷᱮᱞᱳ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="poetfound"/>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱠᱚ ==
* {{cite news | last=Clemmons | first=Zinzi | title=The Role of the Poet: An Interview with Solmaz Sharif |work=The Paris Review | date=27 July 2016 | url=https://www.theparisreview.org/blog/2016/07/27/the-role-of-the-poet-an-interview-with-solmaz-sharif/ | access-date=19 July 2023}}
* {{cite web | title=Eileen Myles and Solmaz Sharif: A Conversation Across Generations | website=Poets.org | date=13 May 2019 | url=https://poets.org/text/eileen-myles-and-solmaz-sharif-conversation-across-generations | access-date=19 July 2023}}
* {{cite web | title=Solmaz Sharif | website=The Kenyon Review | date=7 June 2013 | url=https://kenyonreview.org/conversation/solmaz-sharif/ | access-date=19 July 2023}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱥᱛᱟᱱᱵᱩᱞ ᱨᱤᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱨᱤᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱵᱩᱠ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑۹᱘᱓ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱨᱤᱡᱳᱱᱟ ᱥᱴᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱷᱮᱠᱚᱞᱴᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱴᱮᱜᱽᱱᱚᱨ ᱯᱷᱮᱞᱳ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
tr0iamj2yajx5622qdn3ppusdnpipbr
ᱯᱩᱯᱟᱠ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ
0
36064
192247
192222
2026-05-23T04:56:45Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192247
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱗᱐)}}
{{Infobox person
| honorific_prefix =
| name = ᱯᱩᱯᱟᱠ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ
| image = PoopakNiktalab 3.jpg
| image_size =
| caption =
| native_name = پوپک نیکطلب
| native_name_lang = ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ
| birth_date = {{Birth date and age|1970|5|19|df=y}}
| birth_place = ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ, ᱤᱨᱟᱱ
| education = ᱮᱞᱠᱷᱟ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱨᱮ ᱵᱮᱪᱮᱞᱚᱨ, ᱟᱞᱡᱟᱦᱨᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ<br>ᱮᱰᱩᱠᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱢᱮᱱᱮᱡᱽᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱢᱟᱥᱴᱚᱨ, ᱟᱞᱞᱟᱢᱮᱦ ᱛᱟᱵᱟᱛᱟᱵᱟᱭᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ
| occupation = ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱭᱟᱹ
| notable_works = ᱥᱟᱨᱵᱷᱮ ᱥᱟᱢᱟᱨᱠᱟᱸᱫᱽ
| movement =
| spouse = {{marriage|ᱟᱞᱤ ᱞᱟᱛᱤᱯᱷᱤᱭᱟᱱ|1999}}
| children = ᱒
| parents =
| mother = ᱯᱷᱟᱨᱠᱷᱳᱱᱫᱮᱦ ᱢᱟᱦᱢᱩᱫᱤ
| father = ᱚᱦᱢᱚᱫᱽ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ
| relatives = ᱟᱢᱤᱱᱳᱞᱞᱟᱦ ᱨᱮᱡᱟᱭᱤ (ᱠᱟᱠᱟ) {{Clear}} ᱵᱟᱵᱟᱠ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ (ᱵᱚᱭᱦᱟ) {{Clear}} ᱨᱟᱢᱟᱠ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ (ᱢᱤᱥᱮᱨᱟ)
| signature =
}}
'''ᱯᱩᱯᱟᱠ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ''' ({{langx|fa|پوپک نیکطلب}}, {{IPA|fa|pʰuːˈpʰæk ˌniːkˈtʰælæb|pron}}; ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙ ᱢᱮ ᱑᱙᱗᱐), ᱫᱚ '''ᱯᱩᱯᱟᱠ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ''' ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱭᱟ, ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱛᱷᱤᱭᱚᱨᱤᱥᱴ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name=":7">{{Cite web|date=2019-08-07|title=ادبیات کودک از کوچههای سمرقند تا ساحل مدیترانه {{!}} ایبنا|url=http://www.ibna.ir/fa/shortint/279312/ادبیات-کودک-کوچه-های-سمرقند-ساحل-مدیترانه|access-date=2021-06-30|website=خبرگزاری کتاب ايران (IBNA)|language=fa}}</ref>
== ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":1">Payame Zan Magazine, August 1998, No. 77. Interview with the young poet Poopak Nik Talab</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟᱭ<ref name=":0" /><ref name=":6" /> ᱟᱨ ᱚᱦᱢᱚᱫᱽ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ ᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name=":6">{{Cite web|title=شاعران، چهلم یاور همدانی را مجازی برگزار کردند/ شاعر یا سرباز آمادهباش؟ {{!}} خبرگزاری فارس|url=https://www.farsnews.ir/news/13990123000424/%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87%D9%84%D9%85-%DB%8C%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%DB%8C%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D8%A7%D8%B4|access-date=2021-06-29|website=www.farsnews.ir}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|date=2020-03-03|title=یاور همدانی درگذشت/ تشییع فردا، بزرگداشت در سال بعد|url=https://www.ana.press/news/475792/%DB%8C%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B9%D8%AF|access-date=2021-06-29|website=خبرگزاری آنا|language=fa|archive-date=2021-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629180414/https://www.ana.press/news/475792/%DB%8C%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B9%D8%AF|url-status=dead}}</ref> ᱮᱞᱠᱷᱟ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱡᱤᱠᱥ ᱨᱮ ᱰᱤᱯᱞᱳᱢᱟ ᱧᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱜᱮ ᱟᱞ-ᱡᱟᱦᱨᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱮᱞᱠᱷᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name=":2">{{Cite web|title=گفتگویی با شاعر جوان پوپک نیک طلب|url=https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/4059/22918/%DA%AF%D9%81%D8%AA%DA%AF%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D9%BE%DA%A9-%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D8%B7%D9%84%D8%A8|access-date=2021-06-29|website=hawzah.net}}</ref><ref name=":1" /><ref name=":3">{{Cite web|title=نیکطلب پوپک|url=http://nevisak.ir/%d9%86%db%8c%da%a9%e2%80%8c%d8%b7%d9%84%d8%a8-%d9%be%d9%88%d9%be%da%a9/|access-date=2021-06-29|language=fa-IR}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙۹᱙ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱟᱞᱤ ᱞᱟᱛᱤᱯᱷᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱟᱨᱱᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱯᱩᱭᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱱᱟ ᱾
ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ, ᱮᱛᱮᱞᱟ'ᱟᱛ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ,<ref>{{Cite web|title=You are being redirected...|url=https://www.ettelaat.com/etiran/?p=27232|access-date=2021-06-29|website=www.ettelaat.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=You are being redirected...|url=https://www.ettelaat.com/?p=27232&print=0|access-date=2021-08-25|website=www.ettelaat.com}}</ref> ᱡᱟᱱ-ᱮ-ᱨᱩᱡᱽ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ,<ref>{{Cite web|title=دانلود کتابهای مجله زن روز|url=https://ketabnak.com/cat/850/%D9%85%D8%AC%D9%84%D9%87-%D8%B2%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2|access-date=2021-06-29|website=ketabnak.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=مجله زن روز|url=https://oldmag.ir/product/مجله-زن-روز/|access-date=2021-06-29|website=آرشیو مجله قدیمی{{!}} آرشیو روزنامه قدیمی{{!}}پکیج مطبوعات قدیمی|language=fa-IR}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=-vsgAQAAMAAJ&q=%D9%BE%D9%88%D9%BE%DA%A9+%D9%86%DB%8C%DA%A9+%D8%B7%D9%84%D8%A8|title=زن روز|date=1996|publisher=كيهان،|language=fa}}</ref> ᱢᱩᱱ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱠᱚ<ref>{{Cite web|title=180th issue of Moon magazine|date=15 October 2012|url=http://www.pana.ir/news/11773}}</ref><ref>{{Cite web|date=2012-10-15|title=صدو هشتادمين شماره كتاب ماه كودك و نوجوان منتشر شد|url=https://www.irna.ir/news/80371072/صدو-هشتادمين-شماره-كتاب-ماه-كودك-و-نوجوان-منتشر-شد|access-date=2021-06-29|website=ایرنا|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|title=مقاله نشریه: سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در لبنان|url=https://elmnet.ir/article/722074-1071/%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86|access-date=2021-06-29|website=جویشگر علمی فارسی (علم نت)|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013-07-15|title=تازهترین "کتابماه کودک و نوجوان" روی دکه رفت {{!}} ایبنا|url=https://www.ibna.ir/fa/naghli/174352/تازه-ترین-کتاب-ماه-کودک-نوجوان-روی-دکه-رفت|access-date=2021-08-25|website=خبرگزاری کتاب ايران (IBNA)|language=fa}}</ref><ref>{{Cite news|title=ویژه نامه فرشید مثقالی در کتاب ماه کودک و نوجوان|url=http://www.honaronline.ir/بخش-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-8/20609-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AB%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86|access-date=2021-06-29|website=خبرگزاری هنر ایران|language=fa}}</ref> ᱟᱨ ᱪᱤᱞᱰᱨᱮᱱ ᱮᱱᱰ ᱮᱰᱚᱞᱮᱥᱮᱱᱴᱥ ᱵᱩᱠ ᱨᱤᱵᱷᱤᱣ ᱠᱣᱟᱴᱟᱨᱞᱤ ᱾<ref>{{Cite web|title=کتابخانه تخصصی ادبیات|url=https://literaturelib.com/books/3295/%D9%81%D8%B5%D9%84%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87+%D9%86%D9%82%D8%AF+%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8+%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9+%D9%88+%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%8C+%D8%B3%D8%A7%D9%84+%D8%B3%D9%88%D9%85%D8%8C+%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86+1395%D8%8C+%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87+10+|access-date=2021-06-29|website=literaturelib.com}}</ref><ref name="نیک طلب 149–154">{{Cite journal|last=نیک طلب|first=پوپک|date=2015-07-10|title=سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در سوریه|url=http://cyabr.faslnameh.org/article-1-86-fa.html|journal=فصلنامه نقد کتاب کودک و نوجوان|language=fa|volume=1|issue=3|pages=149–154}}</ref><ref>{{Cite news|date=2015-06-28|title=فصلنامه نقد کتاب کودک و نوجوان در خانه ۳و ۴|url=http://sahebkhabar.ir/news/6034138/فصلنامه-نقد-کتاب-کودک-و-نوجوان-در-خانه-۳و-۴|access-date=2021-06-29|website=صاحبخبر|language=fa}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱟᱨ ᱥᱚᱝᱥᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱶᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱮᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱚᱯᱷ ᱪᱤᱞᱰᱨᱮᱱ ᱮᱱᱰ ᱮᱰᱚᱞᱮᱥᱮᱱᱴ ᱨᱟᱭᱴᱚᱨᱥ (ᱱᱟᱵᱷᱤᱥᱟᱠ),<ref name=":3" /> ᱨᱳᱥᱫᱽ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ, ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱢᱚᱱᱛᱨᱟᱞᱚᱭ ᱮᱢᱟᱱ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱤᱱ ᱛᱷᱤᱭᱚᱨᱤᱥᱴ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱢᱚᱱᱛᱨᱟᱞᱚᱭ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱵᱮᱸᱠ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱥᱯᱟᱨᱴ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite journal|last1=نظرزاده|first1=مسعود|last2=عزیزی|first2=سکینه|last3=شیرکرمی|first3=جواد|date=2016-02-06|title=چگونگی تعامل آموزش و پرورش ایران با فرآیند جهانی سازی جوامع|url=https://civilica.com/doc/577296/|access-date=2021-06-29|website=civilica.com|language=fa}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Nazarzadeh|first1=Masoud|last2=Azizi|first2=Sakineh|others=Javad Shir Karami|title=How Iran's education interacts with the process of globalization of societies|url=https://civilica.com/doc/577296/|journal=Sixth International Conference on Psychology and Social Sciences|date=6 February 1396}}</ref>
ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱞ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱛᱟᱡᱤᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱥᱴᱟᱰᱤᱡᱽ<ref>{{Cite web|date=2020-09-06|title=ادبیات کودک تاجیکستان ریشه در زبان و ادبیات ایران زمین دارد {{!}} ایبنا|url=http://www.ibna.ir/fa/longint/294968/ادبیات-کودک-تاجیکستان-ریشه-زبان-ایران-زمین|access-date=2021-06-29|website=خبرگزاری کتاب ايران (IBNA)|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ketabak|first=کتابک|title=شعرکودک و نوجوان در کشور تاجیکستان نگاهی به دوکتاب جوره هاشمی "چرا شمالک وزید؟" و "موسیقی خاموشی"|url=https://ketabak.org/content/15815-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D9%88%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%DB%8C-%C2%AB%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D8%9F%C2%BB-%C2%AB%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4%DB%8C|access-date=2021-08-25|website=کتابک Ketabak|date=20 June 2021 |language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|title=Studies in Tajikistan|url=http://fofitev.22web.org/ganafokexevivik.pdf?i=1}}</ref><ref>{{Cite web|title=tajikistan population|url=https://ericramirez.newtoncodemx.com/site/tajikistan-population-201a0b|access-date=2021-06-29|website=ericramirez.newtoncodemx.com|archive-date=2021-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629180413/https://ericramirez.newtoncodemx.com/site/tajikistan-population-201a0b|url-status=dead}}</ref> ᱟᱨ ᱟᱯᱷᱜᱟᱱᱤᱥᱛᱟᱱ ᱥᱴᱟᱰᱤᱡᱽ<ref>{{Cite web|title=historical dictionary of afghanistan by ludwig w adamec 2006|url=http://ligas.cartolamilgrau.com/cgi-bin/content/view.php?q=historical+dictionary+of+afghanistan+by+ludwig+w+adamec+2006+08+15+pdf&id=69e324d2f7f09e50fd5dfb183dc076dc}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite journal|last=نیکطلب|first=پوپک|date=April 21, 2013 |title=سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در افغانستان|url=http://noo.rs/fLJ0i|journal=کتاب ماه کودک و نوجوان|language=fa|volume=187|issue=16|pages=20–23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210825154900/https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/970112/%d8%b3%db%8c%d8%b1-%d8%aa%d8%ad%d9%88%d9%84-%d8%a7%d8%af%d8%a8%db%8c%d8%a7%d8%aa-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9-%d9%88-%d9%86%d9%88%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86 |archive-date=2021-08-25}}</ref><ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در افغانستان|url=https://www.magiran.com/paper/1118171|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛ,<ref>{{Cite web|title=مروري بر تاريخچه ادبيات كودك و نوجوان در هند|url=https://library.tebyan.net/fa/118860/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%83%D9%88%D8%AF%D9%83-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%AF|access-date=2021-08-25|website=library.tebyan.net}}</ref><ref name=":7" /><ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در هند|url=https://www.magiran.com/paper/1139384|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ,<ref name=":7" /> ᱯᱮᱞᱮᱥᱴᱟᱭᱤᱱ,<ref name=":8" /> ᱥᱤᱨᱤᱭᱟ,<ref>{{Cite journal|last=نیکطلب|first=پوپک|date=June 22, 2014 |title=مقاله: سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در سوریه|url=http://noo.rs/uK8Kp|journal=کتاب ماه کودک و نوجوان|language=fa|volume=201|issue=17|pages=17–19}}</ref><ref name="نیک طلب 149–154"/><ref>{{Cite web|title=مقاله نشریه: سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در سوریه|url=https://elmnet.ir/article/1433467-32871/%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87|access-date=2021-08-25|website=جویشگر علمی فارسی (علم نت)|language=fa}}</ref> ᱞᱮᱵᱟᱱᱚᱱ,<ref>{{Cite web|title=مقاله نشریه: سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در لبنان|url=https://elmnet.ir/article/722074-1071/%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86|access-date=2021-08-25|website=جویشگر علمی فارسی (علم نت)|language=fa}}</ref> ᱢᱤᱥᱚᱨ,<ref>{{Cite web|title=مقاله نشریه: نقد کتاب کودک در سایر کشورها/ سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در مصر|url=https://elmnet.ir/article/1412344-11785/%D9%86%D9%82%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7--%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%B1|access-date=2021-08-25|website=جویشگر علمی فارسی (علم نت)|language=fa}}</ref> ᱩᱡᱽᱵᱮᱠᱤᱥᱛᱟᱱ,<ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در ازبکستان|url=https://www.magiran.com/paper/1047204|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref><ref>{{Cite web|last=AK|first=Arvin|title=دانلود مقالهی سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در ازبکستان|url=https://daneshresan.com/article/725037/%D8%B3%D9%8A%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%83%D9%88%D8%AF%D9%83-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B2%D8%A8%D9%83%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86|access-date=2021-08-25 |website=دانشرسان}}</ref> ᱡᱚᱨᱡᱤᱭᱟ,<ref name=":7" /><ref>{{Cite web |title=Magiran {{!}} سیرتحول ادبیات کودک و نوجوان در گرجستان|url=https://www.magiran.com/paper/1097319|access-date=2021-08-25 |website=www.magiran.com}}</ref><ref>{{Cite journal|last=نیکطلب|first=پوپک|date=February 19, 2013 |title=سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در گرجستان|url=http://noo.rs/boJoL|journal=کتاب ماه کودک و نوجوان|language=fa|volume=185|issue=16|pages=22–26}}</ref> ᱠᱤᱨᱜᱤᱡᱽᱥᱛᱟᱱ,<ref name=":7" /> ᱠᱟᱡᱟᱠᱷᱥᱛᱟᱱ,<ref name=":7" /><ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در قزاقستان|url=https://www.magiran.com/paper/1071232|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱛᱩᱨᱠᱤ,<ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در ترکیه|url=https://www.magiran.com/paper/1148478|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱢᱳᱨᱳᱠᱠᱳ,<ref name=":7" /> ᱛᱩᱨᱠᱢᱮᱱᱤᱥᱛᱟᱱ,<ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در ترکمنستان|url=https://www.magiran.com/paper/1064539|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ,<ref name=":7" /><ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در پاکستان|url=https://www.magiran.com/paper/1128108|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱟᱡᱟᱨᱵᱟᱭᱡᱟᱱ,<ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در آذربایجان|url=https://www.magiran.com/paper/1106888|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱠᱟᱛᱟᱨ,<ref name=":9" /><ref>{{Cite web|title=مقاله نشریه: سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در قطر|url=https://elmnet.ir/article/1025949-61071/%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B7%D8%B1|access-date=2021-08-25|website=جویشگر علمی فارسی (علم نت)|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در قطر|url=https://www.magiran.com/paper/1400548|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref><ref>{{Cite journal|last=طلب|first=پوپک نیک|date=2014|title=سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در قطر|s2cid=184351381|language=en}}</ref> ᱭᱩ.ᱮ.ᱤ.,<ref name=":7" /><ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در امارات متحده ی عربی|url=https://www.magiran.com/paper/1186435|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱥᱟᱭᱯᱨᱟᱥ,<ref name=":7" /> ᱤᱨᱟᱠ,<ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در عراق|url=https://www.magiran.com/paper/1163688|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱠᱩᱣᱮᱛ,<ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در کویت|url=https://www.magiran.com/paper/1169582|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱵᱟᱦᱨᱤᱱ,<ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در بحرین|url=https://www.magiran.com/paper/1206822|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱳᱢᱟᱱ,<ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در عمان|url=https://www.magiran.com/paper/1212906|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱭᱮᱢᱮᱱ,<ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در یمن|url=https://www.magiran.com/paper/1223942|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱥᱟᱣᱫᱤ ᱟᱨᱚᱵᱽ<ref name="magiran.com">{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در عربستان|url=https://www.magiran.com/paper/1240086|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱟᱨ ᱡᱚᱨᱰᱟᱱ<ref name="magiran.com"/> ᱨᱤᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱕᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱚᱱᱚᱞ ᱫᱚ ᱯᱷᱨᱚᱢ ᱫᱚ ᱮᱞᱤᱡᱽ ᱚᱯᱷ ᱥᱟᱢᱟᱨᱠᱟᱸᱫᱽ ᱴᱩ ᱫᱚ ᱢᱮᱰᱤᱴᱮᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱠᱳᱥᱴ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱨᱮ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=":9">{{Cite web|date=2014-12-31|title="سیر تحولات ادبیات کودک" در یک کتاب|url=https://www.isna.ir/news/93101005210/سیر-تحولات-ادبیات-کودک-در-یک-کتاب|access-date=2021-06-29|website=ایسنا|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-08-07|title=ادبیات کودک از کوچههای سمرقند تا ساحل مدیترانه {{!}} ایبنا|url=http://www.ibna.ir/fa/shortint/279312/ادبیات-کودک-کوچه-های-سمرقند-ساحل-مدیترانه|access-date=2021-06-29|website=خبرگزاری کتاب ايران (IBNA)|language=fa}}</ref>
ᱥᱟᱨᱵᱷᱮ ᱥᱟᱢᱟᱨᱠᱟᱸᱫᱽ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱫᱚ, ᱨᱩᱫᱟᱠᱤ ᱭᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱷᱟᱵᱽ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱨᱩᱫᱟᱠᱤ ᱭᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ ᱠᱟᱱᱟ ᱾{{citation needed|date=August 2021}}
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱯᱮᱥᱤᱭᱟᱞᱤᱥᱴ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.iran-emrooz.net/index.php/farhang/more/271/|access-date=2021-06-29|website=www.iran-emrooz.net|title=بزرگداشت هانس کريستيان اندرسن}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱱᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱭᱤ.ᱮᱥ.ᱮᱱ.ᱮ. ᱱᱤᱣᱡᱽ ᱮᱡᱮᱱᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱱᱯᱷᱮᱨᱮᱱᱥ ᱠᱚᱨᱮ ᱨᱚᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱱᱮᱣᱛᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name=":8">{{Cite web|date=2014-08-14|title="نشست ادبیات کودک و نوجوان فلسطین" برگزار شد|url=https://www.isna.ir/news/93052311709/نشست-ادبیات-کودک-و-نوجوان-فلسطین-برگزار-شد|access-date=2021-06-29|website=ایسنا|language=fa}}</ref>
ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱴ ᱱᱮᱴᱣᱟᱨᱠ ᱠᱚᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱛᱟᱡᱤᱠ ᱨᱮᱰᱤᱭᱳ ᱨᱩᱫᱟᱠᱤ (ᱛᱟᱡᱤᱠ ᱛᱮ: Рудаки Радио)<ref>{{Cite web|title=رادیو رودکی Рудаки Радио {{!}} Listen Free on Castbox.|url=https://castbox.fm/channel/%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8C-%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B8-%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE-id2688810|access-date=2021-08-25|website=Castbox|language=en}}</ref> ᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱱᱟᱢᱮᱥᱛᱟᱱ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱴ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱾<ref>{{Cite web|title=دختر خطیب گنجه|url=https://castbox.fm/episode/%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%D8%B7%DB%8C%D8%A8-%DA%AF%D9%86%D8%AC%D9%87-id4481726-id416303400|access-date=2021-08-25|website=Castbox|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=شبنمستان {{!}} Shabnamestan - YouTube|url=https://www.youtube.com/channel/UCQJh3kCMFob75RduvLu09dg|access-date=2021-08-25|website=www.youtube.com}}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{Reflist}}
<references responsive="1"></references>
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱠᱚ ==
*[https://castbox.fm/channel/%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8C-%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B8-%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE-id2688810?country=us ᱛᱟᱡᱤᱠ ᱨᱮᱰᱤᱭᱳ ᱨᱩᱫᱟᱠᱤ ᱠᱟᱥᱴᱵᱚᱠᱥ ᱨᱮ]; ᱨᱩᱫᱟᱠᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱯᱩᱯᱟᱠ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ ᱟᱜ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱾
*[https://www.magiran.com/searchinpapers/?q=%D9%BE%D9%88%D9%BE%DA%A9%20%D9%86%DB%8C%DA%A9%20%D8%B7%D9%84%D8%A8 ᱯᱩᱯᱟᱠ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ ᱟᱜ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ] ᱢᱮᱜᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱾
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱥᱠᱚᱞᱟᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱞᱞᱟᱢᱮᱦ ᱛᱟᱵᱟᱛᱟᱵᱟᱭᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠ ᱥᱴᱟᱯᱷ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱐ ᱡᱟᱱᱟᱢ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱜᱟᱵᱟᱱᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
fcdppzhtb6ofmeasoght4swbvfg13c3
ᱛᱟᱨᱟᱱᱮᱦ ᱡᱟᱵᱷᱟᱱᱵᱟᱠᱷᱛ
0
36065
192235
192223
2026-05-22T23:54:27Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192235
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱯᱚᱞᱤᱢᱮᱛᱷ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱗᱔)}}
{{Infobox scientist
| name = ᱛᱟᱨᱟᱱᱮᱦ ᱡᱟᱵᱷᱟᱱᱵᱟᱠᱷᱛ
| image = TaranehJavanbakht.jpg
| caption =
| birth_name = ᱛᱟᱨᱟᱱᱮᱦ ᱡᱟᱵᱷᱟᱱᱵᱟᱠᱷᱛ-ᱥᱟᱢᱟᱱᱤ
| birth_date = {{birth date and age|1974|5|12|df=yes}}
| birth_place = ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ, ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱢᱯᱮᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱴᱮᱴ
| death_date =
| death_place =
| education = ᱯᱮᱨᱤᱥ ᱖ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ: ᱯᱤᱭᱮᱨ-ᱮᱱᱰ-ᱢᱮᱨᱤ-ᱠᱭᱩᱨᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ
| alma_mater = ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥᱤᱴᱤ ᱰᱩ ᱠᱣᱤᱵᱮᱠ ᱟ ᱢᱚᱱᱴᱨᱤᱭᱟᱞ
| workplaces = ᱮᱠᱳᱞ ᱯᱳᱞᱤᱴᱮᱠᱱᱤᱠ ᱰᱮ ᱢᱚᱱᱴᱨᱤᱭᱟᱞ
| citizenship = ᱤᱨᱟᱱᱤ<br />ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱱ
| website = {{URL|www.javanbakht.net}}
}}
'''ᱛᱟᱨᱟᱱᱮᱦ ᱡᱟᱵᱷᱟᱱᱵᱟᱠᱷᱛ''' ({{langx|fa|ترانه جوانبخت}}, ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱒ ᱢᱮ ᱑᱙۷᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ-ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱯᱚᱞᱤᱢᱮᱛᱷ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://philpeople.org/profiles/taraneh-javanbakht|title=Taraneh Javanbakht|website=philpeople.org|language=en|access-date=2020-01-24}}</ref>
== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ==
ᱡᱟᱵᱷᱟᱱᱵᱟᱠᱷᱛ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱔ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱸᱰᱮ ᱜᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱟᱦᱤᱫᱽ ᱵᱮᱦᱮᱥᱛᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱮᱢᱤᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱥᱟᱶᱛᱮᱭ ᱜᱨᱮᱡᱩᱭᱮᱴ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱯᱤᱭᱮᱨ ᱟᱨ ᱢᱮᱨᱤ ᱠᱭᱩᱨᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱷᱤᱡᱤᱠᱟᱞ ᱠᱮᱢᱤᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱤ.ᱮᱪ.ᱰᱤ. ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/wilkinsk/MonDepotPublic/eng-javanbakht.html|title=Javanbakht, Taraneh|website=webdepot.umontreal.ca|language=en-CA|access-date=2020-01-25}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱳᱥᱴᱰᱚᱠᱴᱚᱨᱟᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱦᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱢᱚᱱᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱛᱮᱭ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":0" /> ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱡᱟᱵᱷᱟᱱᱵᱟᱠᱷᱛ ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥᱤᱴᱤ ᱰᱩ ᱠᱣᱤᱵᱮᱠ ᱟ ᱢᱚᱱᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱢᱟᱥᱴᱚᱨᱥ ᱠᱣᱟᱞᱤᱯᱷᱤᱠᱮᱥᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ: ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱢᱳᱞᱤᱠᱩᱞᱟᱨ ᱵᱟᱭᱳᱞᱳᱡᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ<ref>{{Cite web|url=https://archipel.uqam.ca/3948/|title=Régulation de l'expression du gène Pax-3 par les facteurs de transcription Cdx|last=Djavanbakht Samani|first=Taraneh|date=2011|website=archipel.uqam.ca|others=Nicolas Pilon|access-date=2020-01-25|language=fr}}</ref> ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱞᱚᱥᱚᱯᱷᱤ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱨᱮ ᱞᱚᱡᱤᱠ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://archipel.uqam.ca/8673/|title=Logique floue et arborescence comme outils de modélisation des catégories en tant que prototypes|last=Javanbakht|first=Taraneh|date=2016|website=archipel.uqam.ca|others=Serge Robert|access-date=2020-01-25|language=fr}}</ref>
== ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ==
ᱡᱟᱵᱷᱟᱱᱵᱟᱠᱷᱛ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ, ᱤᱧᱡᱤᱱᱤᱭᱚᱨ ᱟᱨ ᱠᱮᱢᱤᱥᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱮᱱᱳᱯᱟᱨᱴᱤᱠᱮᱞᱥ ᱥᱟᱶᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ; ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱮᱠᱴᱤᱵᱷᱤᱥᱴ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱚᱥᱚᱯᱷᱤᱠᱟᱞ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/profile/Taraneh_Javanbakht2|title=Taraneh Javanbakht Publications info on ResearchGate|website=ResearchGate|language=en|access-date=2020-01-25}}</ref>
=== ᱱᱮᱱᱳᱯᱟᱨᱴᱤᱠᱮᱞ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ===
ᱡᱟᱵᱷᱟᱱᱵᱟᱠᱷᱛ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱦᱟᱭᱰᱨᱳᱡᱮᱞ ᱟᱨ ᱠᱮᱴᱟᱞᱤᱥᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱩᱱ ᱠᱚ ᱥᱠᱮᱱᱤᱝ ᱢᱟᱭᱠᱨᱳᱥᱠᱳᱯᱤ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱮᱠᱱᱤᱠ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=":0" /> ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ:
* ᱯᱚᱞᱤᱤᱛᱷᱤᱞᱤᱱᱜᱞᱟᱭᱠᱳᱞ ᱥᱟᱶ ᱥᱩᱯᱚᱨᱯᱟᱨᱟᱢᱮᱜᱽᱱᱮᱴᱤᱠ ᱟᱭᱨᱚᱱ ᱚᱠᱥᱟᱭᱤᱰ ᱱᱮᱱᱳᱯᱟᱨᱴᱤᱠᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱮᱱᱳᱠᱚᱢᱯᱳᱡᱟᱭᱤᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱡᱤᱠᱳᱠᱮᱢᱤᱠᱟᱞ, ᱨᱤᱭᱳᱞᱳᱡᱤᱠᱟᱞ, ᱟᱨ ᱰᱟᱭᱤᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠ ᱜᱩᱱ ᱠᱚ<ref>{{Cite journal|last1=Javanbakht|first1=Taraneh|last2=Laurent|first2=Sophie|last3=Stanicki|first3=Dimitri|last4=David|first4=Eric|date=2020|title=Related physicochemical, rheological, and dielectric properties of nanocomposites of superparamagnetic iron oxide nanoparticles with polyethyleneglycol|journal=Journal of Applied Polymer Science|language=en|volume=137|issue=3|article-number=48280|doi=10.1002/app.48280|s2cid=202949592|issn=1097-4628}}</ref>
* ᱯᱷᱳᱴᱳ-ᱤᱱᱤᱥᱤᱭᱮᱴᱮᱰ ᱠᱮᱢᱤᱠᱟᱞ ᱵᱷᱮᱯᱚᱨ ᱰᱤᱯᱳᱡᱤᱥᱚᱱ (PICVD) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱴᱨᱤᱴ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱮᱞᱩᱞᱳᱡᱽ ᱱᱮᱱᱳᱠᱨᱤᱥᱴᱟᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱡᱤᱠᱳᱠᱮᱢᱤᱠᱟᱞ ᱜᱩᱱ ᱠᱚ<ref>{{Cite journal|last1=Javanbakht|first1=Taraneh|last2=Raphael|first2=Wendell|last3=Tavares|first3=Jason Robert|date=2016|title=Physicochemical properties of cellulose nanocrystals treated by photo-initiated chemical vapour deposition (PICVD)|journal=The Canadian Journal of Chemical Engineering|language=en|volume=94|issue=6|pages=1135–1139|doi=10.1002/cjce.22473|issn=1939-019X|url=https://publications.polymtl.ca/35050/1/2016_Javanbakht_Physicochemical_properties_cellulose_nanocrystals_treated.pdf }}</ref>
* ᱯᱮᱯᱴᱟᱭᱤᱰ-ᱠᱳᱴᱮᱰ ᱢᱟᱭᱠᱨᱳᱤᱞᱮᱠᱴᱨᱳᱰ ᱮᱨᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱡᱤᱠᱳᱠᱮᱢᱤᱠᱟᱞ ᱜᱩᱱ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱱᱤᱣᱨᱳᱵᱽᱞᱟᱥᱴ ᱥᱮᱞ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱱ ᱵᱷᱤᱴᱨᱳ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱠᱚ<ref>{{Cite journal|last1=Ghane-Motlagh|first1=Bahareh|last2=Javanbakht|first2=Taraneh|last3=Shoghi|first3=Fatemeh|last4=Wilkinson|first4=Kevin J.|last5=Martel|first5=Richard|last6=Sawan|first6=Mohamad|date=2016-11-01|title=Physicochemical properties of peptide-coated microelectrode arrays and their in vitro effects on neuroblast cells|journal=Materials Science and Engineering: C|language=en|volume=68|pages=642–650|doi=10.1016/j.msec.2016.06.045|pmid=27524064|issn=0928-4931}}</ref>
* ᱥᱴᱨᱮᱯᱴᱳᱠᱳᱠᱟᱥ ᱢᱩᱴᱟᱱᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱭᱳᱯᱷᱤᱞᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱮᱠᱴᱮᱨᱤᱥᱟᱭᱰᱟᱞ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱥᱟᱶ ᱥᱩᱯᱚᱨᱯᱟᱨᱟᱢᱮᱜᱽᱱᱮᱴᱤᱠ ᱟᱭᱨᱚᱱ ᱚᱠᱥᱟᱭᱤᱰ ᱱᱮᱱᱳᱯᱟᱨᱴᱤᱠᱮᱞ (SPIONs) ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱨᱯᱷᱮᱥ ᱜᱩᱱ ᱠᱚ ᱡᱚᱲᱟᱣ<ref>{{Cite journal|last1=Javanbakht|first1=Taraneh|last2=Laurent|first2=Sophie|last3=Stanicki|first3=Dimitri|last4=Wilkinson|first4=Kevin J.|date=2016-04-26|editor-last=Xu|editor-first=Bing|title=Relating the Surface Properties of Superparamagnetic Iron Oxide Nanoparticles (SPIONs) to Their Bactericidal Effect towards a Biofilm of Streptococcus mutans|journal=PLOS ONE|language=en|volume=11|issue=4|article-number=e0154445|doi=10.1371/journal.pone.0154445|issn=1932-6203|pmc=4845983|pmid=27115356|bibcode=2016PLoSO..1154445J|doi-access=free}}</ref>
* ᱯᱷᱳᱴᱳ-ᱤᱱᱤᱥᱤᱭᱮᱴᱮᱰ ᱠᱮᱢᱤᱠᱟᱞ ᱵᱷᱮᱯᱚᱨ ᱰᱤᱯᱳᱡᱤᱥᱚᱱ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱟᱨᱯᱷᱮᱥ ᱯᱷᱚᱝᱠᱥᱚᱱᱟᱞᱟᱭᱡᱮᱥᱚᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱥᱩᱯᱚᱨᱯᱟᱨᱟᱢᱮᱜᱽᱱᱮᱴᱤᱠ ᱟᱭᱨᱚᱱ ᱚᱠᱥᱟᱭᱤᱰ ᱱᱮᱱᱳᱯᱟᱨᱴᱤᱠᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱟᱨᱡᱽ ᱚᱨᱥᱚᱝ<ref>{{Cite journal|last1=Javanbakht|first1=Taraneh|last2=Laurent|first2=Sophie|last3=Stanicki|first3=Dimitri|last4=Raphael|first4=Wendell|last5=Tavares|first5=Jason Robert|date=2015-11-30|title=Charge effect of superparamagnetic iron oxide nanoparticles on their surface functionalization by photo-initiated chemical vapour deposition|journal=Journal of Nanoparticle Research|language=en|volume=17|issue=12|page=462|doi=10.1007/s11051-015-3276-y|bibcode=2015JNR....17..462J|s2cid=98717863|issn=1572-896X|url=https://publications.polymtl.ca/2783/1/2015_Javanbakht_Charge_effect_superparamagnetic_iron_oxide.pdf}}</ref>
* ᱠᱟᱨᱵᱚᱱ-ᱮᱱᱠᱮᱯᱥᱩᱞᱮᱴᱮᱰ ᱟᱭᱨᱚᱱ ᱠᱟᱨᱵᱟᱭᱤᱰ ᱱᱮᱱᱳᱯᱟᱨᱴᱤᱠᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱞᱤᱰ ᱥᱴᱮᱴ ᱥᱤᱱᱛᱷᱮᱥᱤᱥ ᱟᱨ ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱥᱮᱞ ᱥᱟᱶ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱚᱲᱟᱣ<ref>{{Cite journal|last1=Davydov|first1=Valery|last2=Rakhmanina|first2=Alexandra|last3=Kireev|first3=Igor|last4=Alieva|first4=Irina|last5=Zhironkina|first5=Oksana|last6=Strelkova|first6=Olga|last7=Dianova|first7=Varvara|last8=Samani|first8=Taraneh Djavanbakht|last9=Mireles|first9=Karina|last10=Yahia|first10=L. 'Hocine|last11=Uzbekov|first11=Rustem|date=2014-06-18|title=Solid state synthesis of carbon-encapsulated iron carbide nanoparticles and their interaction with living cells|journal=Journal of Materials Chemistry B|language=en|volume=2|issue=27|pages=4250–4261|doi=10.1039/C3TB21599G|pmid=32261563|issn=2050-7518}}</ref>
=== ᱫᱚᱨᱥᱚᱱ ===
ᱡᱟᱵᱷᱟᱱᱵᱟᱠᱷᱛ ᱫᱚ ᱮᱯᱤᱥᱴᱮᱢᱳᱞᱳᱡᱤ ᱟᱨ ᱮᱥᱛᱷᱮᱴᱤᱠᱥ ᱨᱮ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.cgie.org.ir/fa/news/154958|title=فلسفه زیبایی‌شناسی نتیسم و پیامدهای آن / ترانه جوانبخت|website=cgie.org.ir|access-date=2020-01-25 |language=Persian}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱣᱟ ᱛᱷᱤᱭᱚᱨᱮᱴᱤᱠᱟᱞ ᱯᱷᱨᱮᱢᱣᱟᱨᱠ, ᱱᱮᱴᱤᱡᱚᱢ ᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite journal|last=Javanbakht|first=Taraneh|date=2012|title=Netism: Political Philosophy and its Impacts|url=https://philpapers.org/rec/JAVTPP|journal=Journal of New Philosophy|volume=4|pages=15–17}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Javanbakht|first=Taraneh|date=2011|title=Netism: A New Metaphysics and its Impacts|url=https://philpapers.org/rec/TARNM|journal=Journal of New Philosophy|volume=1|pages=34–40}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱨᱩᱥᱳ ᱟᱨ ᱵᱷᱚᱞᱴᱮᱭᱟᱨ ᱟᱜ ᱮᱛᱷᱤᱠᱥ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite journal|last=Javanbakht|first=Taraneh|date=2011|title=Ethics According to Rousseau and Voltaire|url=https://philpapers.org/rec/JAVEAT-3|journal=Journal of New Philosophy|volume=1|pages=34–37}}</ref>
=== ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱟᱨ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ===
ᱡᱟᱵᱷᱟᱱᱵᱟᱠᱷᱛ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱨᱵᱷᱤᱱ ᱟᱨ ᱱᱳᱵᱷᱤᱱ ᱯᱟᱡᱷᱩᱦᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱟᱨᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱫᱚ ''ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱥᱚᱝᱥ ᱤᱱ ᱥᱮᱵᱷᱮᱱ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱮᱥ'' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱱᱚᱶᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ, ᱛᱩᱨᱠᱤᱥ, ᱟᱨᱚᱵᱤᱠ, ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ, ᱡᱚᱨᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱠᱚᱭ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://images.hamshahrionline.ir/hamnews/1384/840413/irshahr/khabar.htm|language=persian|title=خواندني ها|website=images.hamshahrionline.ir|access-date=2020-01-25|archive-date=2019-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306174738/http://images.hamshahrionline.ir/hamnews/1384/840413/irshahr/khabar.htm|url-status=dead}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.parstimes.com/literature/poetry/taraneh_javanbakht/|title=Poems by Taraneh Javanbakht|website=Parsi Times}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://iranian.com/Arts/2003/December/Silence/index.html|last=Taraneh Javanbakht|title=The shore of silence|date=11 December 2003|website=}}</ref> ᱡᱟᱵᱷᱟᱱᱵᱟᱠᱷᱛ ᱟᱜ ᱟᱨᱴᱣᱟᱨᱠ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱨᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://fineartamerica.com/profiles/taraneh-javanbakht|title=Taraneh Javanbakht – Art|website=Fine Art America|language=en|access-date=2020-02-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://events.kodoom.com/en/montreal-canada/dr-taraneh-javanbakht-s-painting-sculpture-and-photography-exhibition/77086/e/|title=Dr. Taraneh Javanbakht's painting, sculpture and photography exhibition|website=Kodoom.com|language=en|access-date=2020-02-17}}</ref>
== ᱮᱠᱴᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱢ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ==
ᱡᱟᱵᱷᱟᱱᱵᱟᱠᱷᱛ ᱫᱚ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱢᱟᱱᱣᱟ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://news.gooya.com/politics/archives/2009/11/096536.php|title=آينده حقوق بشر و جنبش زنان، ترانه جوانبخت|website=news.gooya.com|access-date=2020-01-25|language=persian}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱠ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱮ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱝᱜᱷᱚᱨᱥ ᱞᱟᱦᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱚ ᱯᱚᱞᱤᱢᱮᱛᱷᱤ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ, ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://news.gooya.com/society/archives/050816.php|title=زنان بهتر است چند شغله باشند، ترانه جوانبخت|website=news.gooya.com|access-date=2020-01-25|language=persian}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱨᱮᱥᱤᱰᱮᱱᱴ ᱠᱮᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱨᱤᱱ ᱮᱵᱟᱫᱤ ᱮ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://news.gooya.com/politics/archives/2009/06/088746.php|title=بهترین گزینه برای ریاست جمهوری ایران خانم عبادی است، نامه سرگشاده به ایرانیان، ترانه جوانبخت|website=news.gooya.com|access-date=2020-01-25|language=persian}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱟᱱᱣᱟ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱚᱞᱟ ᱟᱨ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱡᱮ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱤᱱᱴᱮᱞᱮᱠᱪᱩᱣᱟᱞ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱫᱚ ᱢᱟᱱᱣᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱮ ᱞᱟᱦᱟᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://news.gooya.com/politics/archives/2011/06/123441.php|title=لزوم تغيير قوانين در ايران، ترانه جوانبخت|website=news.gooya.com|access-date=2020-01-25|language=persian}}</ref>
ᱡᱟᱵᱷᱟᱱᱵᱟᱠᱷᱛ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱕ ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱟᱞ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱨᱤᱢᱳᱣᱥᱠᱤ-ᱞᱟ ᱢᱟᱴᱟᱯᱮᱰᱤᱭᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱤᱯᱚᱞᱥ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱠᱮᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news |title=Voici la liste des candidats aux élections fédérales dans la région |trans-title=Here is the list of federal election candidates in the region |language=fr |first=Camille |last=Lacroix |date=April 7, 2025 |newspaper=Ici radio-canada |url=https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2154378/liste-candidats-elections-federales-rimouski |access-date=April 12, 2025}}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱠᱚ ==
* [http://javanbakht.net/en/index.php ᱛᱟᱨᱟᱱᱮᱦ ᱡᱟᱵᱷᱟᱱᱵᱟᱠᱷᱛ]
* [https://www.youtube.com/watch?v=NE_DS8nGr-M ᱛᱟᱨᱟᱱᱮᱦ ᱡᱟᱵᱷᱟᱱᱵᱟᱠᱷᱛ ᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱔ ᱡᱟᱱᱟᱢ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱮᱠᱴᱤᱵᱷᱤᱥᱴ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱮᱢᱤᱥᱴ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱯᱷᱤᱞᱚᱥᱚᱯᱷᱚᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱦᱤᱫᱽ ᱵᱮᱦᱮᱥᱛᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱨᱞᱤᱭᱟᱢᱮᱱᱴ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱣᱤᱵᱮᱠ ᱠᱮᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱒᱕ ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱟᱞ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱠᱮᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱠᱚ]]
91bldqqrwbafl65o6b2s8081xjapd95
ᱨᱳᱡᱟ ᱡᱟᱢᱟᱞᱤ
0
36066
192244
192224
2026-05-23T04:11:30Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192244
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱗᱗)}}
{{Infobox writer
| name = ᱨᱳᱡᱟ ᱡᱟᱢᱟᱞᱤ
| image = Rosa Jamali.jpg
| birth_date = {{Birth date|mf=yes|1977|11|19}}
| birth_place = ᱛᱟᱵᱽᱨᱤᱡᱽ, ᱤᱨᱟᱱ
| occupation = ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ
| nationality = [[ᱤᱨᱟᱱ|ᱤᱨᱟᱱᱤ]]
| alma_mater = [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱟᱨᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]], [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]
}}
'''ᱨᱳᱡᱟ ᱡᱟᱢᱟᱞᱤ''' ({{langx|fa|رزا جمالی}}; ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱗᱗ ᱛᱟᱵᱽᱨᱤᱡᱽ ᱨᱮ) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱤᱭᱟᱹ, ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱠᱨᱤᱴᱤᱠ, ᱟᱨ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
== ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱨ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ==
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱟᱨᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱰᱨᱟᱢᱟᱴᱤᱠ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱮᱢ.ᱮ. ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>Taos Poetry Journal</ref>
ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱩᱢᱟᱹᱞ, ''ᱫᱤᱥ ᱰᱮᱰ ᱵᱚᱰᱤ ᱤᱡᱽ ᱱᱚᱴ ᱮᱱ ᱮᱯᱚᱞ, ᱤᱴ ᱤᱡᱽ ᱟᱭᱫᱚᱨ ᱮ ᱠᱤᱭᱩᱠᱚᱢᱵᱚᱨ ᱚᱨ ᱮ ᱯᱤᱭᱚᱨ'', ᱑᱙᱙᱗ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱟᱣᱟ ᱟᱲᱟᱝ ᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱟᱣᱟ ᱠᱨᱤᱭᱮᱴᱤᱵᱷ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱡᱷᱤᱡ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>Poetry International</ref>
''ᱢᱮᱠᱤᱝ ᱠᱚᱯᱷᱤ ᱴᱩ ᱨᱚᱱ ᱮ ᱠᱨᱟᱭᱤᱢ ᱥᱴᱳᱨᱤ'' ᱫᱚ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱚ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱟᱨ ᱚᱯᱨᱟᱫᱷ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱫᱷᱮᱭᱟᱱ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾
ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱛᱩᱢᱟᱹᱞ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱫᱤᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱢᱤᱥᱴᱤᱥᱤᱡᱚᱢ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚᱠᱚ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>British Council</ref>[https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&id=8947009&pageStatus=0&sortKeyValue1=sortkey_title&sortKeyValue2=sortkey_author]
ᱥᱠᱚᱞᱟᱨ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱣᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱥᱴᱟᱭᱤᱞ ᱟᱨ ᱨᱮᱴᱚᱨᱤᱠ ᱮ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱤᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱤᱲᱦᱤ ᱮ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱟᱠᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>Taos Poetry Journal</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱠᱚ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾
== ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ==
=== ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ===
*''ᱫᱤᱥ ᱰᱮᱰ ᱵᱚᱰᱤ ᱤᱡᱽ ᱱᱚᱴ ᱮᱱ ᱮᱯᱚᱞ, ᱤᱴᱥ ᱟᱭᱫᱚᱨ ᱮ ᱠᱤᱭᱩᱠᱚᱢᱵᱚᱨ ᱚᱨ ᱮ ᱯᱤᱭᱚᱨ'' (᱑᱙۹᱗)
*''ᱢᱮᱠᱤᱝ ᱮ ᱯᱷᱮᱥ'' (᱑᱙۹᱘)
*''ᱢᱮᱠᱤᱝ ᱠᱚᱯᱷᱤ ᱴᱩ ᱨᱚᱱ ᱮ ᱠᱨᱟᱭᱤᱢ ᱥᱴᱳᱨᱤ'' (᱒᱐᱐᱒)
*''ᱫᱚ ᱟᱣᱟᱨᱜᱽᱞᱟᱥ ᱤᱡᱽ ᱯᱷᱟᱥᱴ ᱟᱥᱞᱤᱯ'' (᱒᱐᱑᱑)
*''ᱦᱟᱭᱣᱮᱡᱽ ᱵᱽᱞᱚᱠᱰ'' (᱒᱐᱑᱔)
*''ᱦᱤᱭᱟᱨ ᱜᱽᱨᱮᱵᱷᱤᱴᱤ ᱤᱡᱽ ᱞᱮᱥ'' (᱒᱐᱑᱙)
=== ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱠᱚ ===
*''ᱫᱚ ᱥᱮᱰᱳ'' (᱒᱐᱐᱗)
=== ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ===
*''ᱥᱮᱞᱤᱝ ᱴᱩ ᱵᱟᱭᱡᱟᱱᱴᱤᱭᱚᱢ, ᱥᱤᱞᱮᱠᱴᱮᱰ ᱯᱚᱭᱮᱢᱥ ᱚᱯᱷ [[ᱣᱤᱞᱤᱭᱚᱢ ᱵᱟᱴᱞᱚᱨ ᱭᱤᱴᱥ]]''
*''ᱴᱩᱢᱚᱨᱳ ᱮᱱᱰ ᱴᱩᱢᱚᱨᱳ ᱮᱱᱰ ᱴᱩᱢᱚᱨᱳ (ᱮ ᱥᱤᱞᱮᱠᱥᱚᱱ)'', [[ᱣᱤᱞᱤᱭᱚᱢ ᱥᱮᱠᱥᱯᱤᱭᱚᱨ]]
*''ᱮᱡᱽ, ᱮᱱ ᱮᱱᱛᱷᱳᱞᱳᱡᱤ ᱚᱯᱷ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱤᱱ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ'' ([[ᱴᱮᱰ ᱦᱤᱭᱩᱡᱽ]], [[ᱮᱡᱽᱨᱟ ᱯᱟᱣᱩᱱᱰ]], [[ᱥᱤᱞᱵᱷᱤᱭᱟ ᱯᱞᱟᱛᱷ]], [[ᱮᱪ.ᱰᱤ.]], [[ᱮᱢᱤᱞᱤ ᱰᱤᱠᱤᱱᱥᱚᱱ]], [[ᱮᱰᱨᱤᱭᱮᱱ ᱨᱤᱪ]], [[ᱥᱴᱤᱵᱷᱤ ᱥᱢᱤᱛᱷ]], [[ᱮᱞᱮᱱ ᱜᱤᱱᱥᱵᱚᱨᱜᱽ]], [[ᱴᱤ.ᱮᱥ. ᱮᱞᱤᱭᱚᱴ]], [[ᱡᱳᱥᱮᱯᱷ ᱵᱽᱨᱚᱰᱥᱠᱤ]], [[ᱨᱩᱯᱚᱨᱴ ᱵᱽᱨᱩᱠ]], [[ᱮᱰᱤᱛᱷ ᱥᱤᱴᱣᱮᱞ]], [[ᱨᱚᱵᱚᱨᱴ ᱯᱷᱨᱚᱥᱴ]], [[ᱞᱩᱭᱤᱥ ᱜᱽᱞᱩᱠ]], [[ᱮᱢᱟ ᱞᱟᱡᱟᱨᱩᱥ]], [[ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱣᱟᱰᱥᱣᱚᱨᱛᱷ ᱞᱚᱝᱯᱷᱮᱞᱳ]], [[ᱥᱩᱫᱤᱯ ᱥᱮᱱ]], [[ᱨᱚᱡᱚᱨ ᱢᱮᱠᱜᱳᱯᱷ]], [[ᱣᱟᱞᱴ ᱦᱩᱭᱤᱴᱢᱮᱱ]] ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱚ...)
*''ᱴᱤᱣᱞᱤᱯᱥ, ᱴᱮᱱ ᱯᱷᱤᱢᱮᱞ ᱯᱚᱭᱮᱴᱥ ᱤᱱ ᱤᱝᱞᱤᱥ'' ([[ᱱᱟᱛᱟᱥᱟ ᱴᱨᱮᱛᱷᱮᱣᱮᱭ]], [[ᱥᱳᱞᱢᱟᱡᱽ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ]], [[ᱞᱩᱭᱤᱥ ᱜᱽᱞᱩᱠ]], [[ᱮᱢᱟ ᱞᱟᱡᱟᱨᱩᱥ]], [[ᱥᱤᱞᱵᱷᱤᱭᱟ ᱯᱞᱟᱛᱷ]], [[ᱮᱪ.ᱰᱤ.]], [[ᱮᱢᱤᱞᱤ ᱰᱤᱠᱤᱱᱥᱚᱱ]], [[ᱮᱰᱨᱤᱭᱮᱱ ᱨᱤᱪ]], [[ᱥᱴᱤᱵᱷᱤ ᱥᱢᱤᱛᱷ]], [[ᱮᱰᱤᱛᱷ ᱥᱤᱴᱣᱮᱞ]])
*''ᱫᱚ ᱣᱟᱭᱤᱞᱰ ᱟᱭᱨᱤᱥ, ᱥᱤᱞᱮᱠᱴᱮᱰ ᱯᱚᱭᱮᱢᱥ ᱚᱯᱷ [[ᱞᱩᱭᱤᱥ ᱜᱽᱞᱩᱠ]]''
*''ᱮ ᱥᱟᱨᱴᱮᱱ ᱞᱮᱰᱤ, ᱥᱤᱞᱮᱠᱴᱮᱰ ᱥᱚᱨᱴ ᱥᱴᱳᱨᱤᱡᱽ ᱮᱱᱰ ᱯᱚᱭᱮᱢᱥ'', [[ᱰᱳᱨᱳᱛᱷᱤ ᱯᱟᱨᱠᱚᱨ]]
*''ᱣᱟᱨᱰᱥ, ᱥᱤᱞᱮᱠᱴᱮᱰ ᱯᱚᱭᱮᱢᱥ'', [[ᱥᱤᱞᱵᱷᱤᱭᱟ ᱯᱞᱟᱛᱷ]]
*''ᱫᱚ ᱣᱮᱥᱴ ᱞᱮᱱᱰ, ᱥᱤᱞᱮᱠᱴᱮᱰ ᱯᱚᱭᱮᱢᱥ'', [[ᱴᱤ.ᱮᱥ. ᱮᱞᱤᱭᱚᱴ]]
*''ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱨ ᱴᱨᱤ, [[ᱦᱟᱱᱥ ᱠᱨᱤᱥᱴᱤᱭᱟᱱ ᱟᱱᱰᱚᱨᱥᱮᱱ]]''
*''ᱥᱮᱱᱰ ᱮᱱᱰ ᱴᱟᱭᱤᱢ, ᱥᱤᱞᱮᱠᱴᱮᱰ ᱯᱚᱭᱮᱢᱥ ᱚᱯᱷ [[ᱟᱢᱤᱨ ᱳᱨ]]''
*''ᱫᱚ ᱦᱟᱣᱩᱥ ᱚᱯᱷ ᱫᱚ ᱮᱰᱨᱤᱥᱤᱥ'', [[ᱜᱷᱟᱡᱟᱞᱮᱦ ᱟᱞᱤᱡᱟᱫᱮᱦ]] ᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱢᱟᱢ
=== ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ ===
*''ᱨᱤᱵᱷᱮᱞᱮᱥᱚᱱᱥ ᱤᱱ ᱫᱚ ᱣᱤᱱᱰ; ᱛᱷᱤᱭᱳᱨᱤ ᱮᱱᱰ ᱮᱱᱟᱞᱟᱭᱥᱤᱥ'' (ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱚᱭᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ)
== ᱯᱷᱩᱴᱱᱳᱴ ᱠᱚ ==
[https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&id=8947009&pageStatus=0&sortKeyValue1=sortkey_title&sortKeyValue2=sortkey_author ᱫᱚ ᱰᱟᱨᱠ ᱨᱩᱢ, ᱨᱳᱡᱟ ᱡᱟᱢᱟᱞᱤ ᱭᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ, ᱨᱮᱡᱟ ᱥᱟᱞᱵᱟᱯᱷᱟᱱ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ]<references/>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
*[http://www.bl.uk/events/iran-in-writing-past-and-present ᱤᱨᱟᱱ ᱤᱱ ᱨᱟᱭᱴᱤᱝ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221225194449/http://www.bl.uk/events/iran-in-writing-past-and-present |date=2022-12-25 }}
*[https://thebombayreview.com/2021/03/20/iranian-edition-vol-ii-poetry-by-rosa-jamali-issue-40-2021/ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱨᱤᱵᱷᱤᱣ; ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ]
*[https://www.taosjournalofpoetry.com/author/rosa-jamali ᱴᱟᱳᱥ ᱡᱚᱨᱱᱟᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱨᱳᱡᱟ ᱡᱟᱢᱟᱞᱤ]
*[https://thepunchmagazine.com/author/rosa-jamali ᱫᱚ ᱠᱞᱚᱠ ᱥᱮᱞ ᱮᱱᱰ ᱟᱫᱚᱨ ᱯᱚᱭᱮᱢᱥ]
*[https://eurolitkrant.com/OneAuthor.aspx?Id=71 ᱢᱟᱭ ᱯᱨᱚᱢᱤᱥᱰ ᱢᱮᱨᱤᱰᱤᱭᱟᱱ]
*[http://www.poetryinternational.org/pi/site/poet/item/18522/13934/Rosa-Jamali/ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ]
*[https://www.fekt.org/rosa-jamali/ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱟᱞ ᱚᱯᱷ ᱠᱳᱥᱳᱵᱷᱳ]
*[https://poetscorner.blog/2022/11/19/the-street-before-you-leave-tehran/ ᱫᱚ ᱥᱴᱨᱤᱴ ᱵᱤᱯᱷᱳᱨ ᱭᱩ ᱞᱤᱵᱷ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ]
*[https://www.penguinrandomhouse.com/books/634968/the-mirror-of-my-heart-by-translated-with-an-introduction-and-notes-by-dick-davis/ ᱫᱚ ᱢᱤᱨᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱢᱟᱭ ᱦᱟᱨᱴ: ᱮ ᱛᱷᱟᱣᱡᱮᱱᱰ ᱤᱭᱟᱨᱥ ᱚᱯᱷ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱵᱟᱭ ᱣᱩᱢᱮᱱ, ᱰᱤᱠ ᱰᱮᱵᱷᱤᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱯᱮᱱᱜᱩᱭᱤᱱ ᱠᱞᱟᱥᱤᱠᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱗ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱟᱵᱽᱨᱤᱡᱽ ᱨᱤᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]```
972z6i8psn46r7x1370kxsdsnbn6r8v
ᱨᱳᱭᱟ ᱦᱟᱠᱟᱠᱤᱭᱟᱱ
0
36067
192245
192225
2026-05-23T04:13:07Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192245
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ}}
{{infobox writer
| image = Roya Hakakian AAWW Award photo.jpg
| caption = ᱨᱳᱭᱟ ᱦᱟᱠᱟᱠᱤᱭᱟᱱ
| birth_name = {{langx|fa|رویا حکاکیان}}
| birth_date =
| birth_place = [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ]], ᱤᱨᱟᱱ
| death_date =
| death_place =
| occupation = {{flatlist|
* ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ
* ᱠᱷᱚᱵᱚᱨᱤᱭᱟᱹ
* ᱜᱟᱞᱚᱪᱤᱭᱟᱹ
}}
| language = [[ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ]], ᱤᱝᱞᱤᱥ
| nationality =
| citizenship = ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ
| education =
| alma_mater = [[ᱵᱽᱨᱩᱠᱞᱤᱱ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ]]
| period =
| genre = ᱱᱚᱱ-ᱯᱷᱤᱠᱥᱚᱱ
| subject =
| movement =
| notableworks =
| spouse(s) =
| partner(s) =
| relative(s) =
| awards =
| signature =
| signature_alt =
| website = {{URL|http://www.royahakakian.com}}
| portaldisp =
}}
'''ᱨᱳᱭᱟ ᱦᱟᱠᱟᱠᱤᱭᱟᱱ''' ({{langx|fa|رویا حکاکیان}}) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱤᱦᱩᱫᱤ [[ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]], [[ᱠᱷᱚᱵᱚᱨᱤᱭᱟᱹ]], ᱟᱨ [[ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱜᱟᱞᱚᱪᱤᱭᱟᱹ]] ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ [[ᱤᱨᱟᱱ]] ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱤᱯᱷᱤᱭᱩᱡᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱚᱸᱰᱮᱱᱤᱡ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱮᱢᱳᱭᱟᱨ ''ᱡᱚᱨᱱᱤ ᱯᱷᱨᱚᱢ ᱫᱚ ᱞᱮᱱᱰ ᱚᱯᱷ ᱱᱳ'' ([[ᱠᱨᱟᱣᱩᱱ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱥᱤᱝ ᱜᱨᱩᱯ|ᱠᱨᱟᱣᱩᱱ]]), ''ᱟᱥᱟᱥᱤᱱᱥ ᱚᱯᱷ ᱫᱚ ᱴᱚᱨᱠᱳᱭᱮᱡᱽ ᱯᱮᱞᱮᱥ'' ([[ᱜᱽᱨᱳᱵᱷ ᱟᱴᱞᱟᱱᱴᱤᱠ|ᱜᱽᱨᱳᱵᱷ/ᱟᱴᱞᱟᱱᱴᱤᱠ]]), ᱟᱨ ''ᱮ ᱵᱤᱜᱤᱱᱚᱨᱥ ᱜᱟᱭᱤᱰ ᱴᱩ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ: ᱯᱷᱚᱨ ᱫᱚ ᱤᱢᱤᱜᱽᱨᱟᱱᱴ ᱮᱱᱰ ᱫᱚ ᱠᱤᱭᱩᱨᱤᱭᱚᱥ'' (ᱠᱱᱳᱯᱷ) ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱟᱨ ᱱᱟᱜᱟᱢᱟᱱᱟᱜ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱛᱮ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱠᱟᱛᱮ, ᱨᱳᱭᱟ ᱦᱟᱠᱟᱠᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱩᱯ ᱛᱮᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱸᱴ ᱥᱟᱶᱛᱟ-ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱠᱚ — ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱚᱰᱚᱠ, ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ, ᱥᱮᱱᱥᱚᱨᱥᱤᱯ — ᱮ ᱥᱟᱵ ᱨᱟᱠᱟᱵᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱮᱱᱮᱞ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮᱭᱟᱱ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱤᱡ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱞᱜᱟ ᱛᱮ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱞᱮᱠᱟᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾
== ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ==
ᱦᱟᱠᱟᱠᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱤᱦᱩᱫᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=Roya Hakakian: An Iranian-American Perspective|url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=106157755|access-date=2021-04-26|website=NPR.org|language=en}}</ref> ᱑᱙۷᱙ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱨᱤᱵᱷᱳᱞᱩᱥᱚᱱ]] ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱜᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ [[ᱨᱩᱦᱳᱞᱞᱟᱦ ᱠᱷᱳᱢᱮᱭᱱᱤ|ᱟᱭᱟᱛᱳᱞᱞᱟᱦ ᱠᱷᱳᱢᱮᱭᱱᱤ]] ᱭᱟᱜ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱟᱨ [[ᱮᱱᱴᱤ-ᱥᱮᱢᱤᱴᱤᱡᱚᱢ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ, ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱪᱟᱯ ᱟᱨ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱ [[ᱤᱨᱟᱱ-ᱤᱨᱟᱠ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ]] ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱮ ᱑᱙᱘᱕ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱛᱮ [[ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱟᱥᱨᱚᱭ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱵᱽᱨᱩᱠᱞᱤᱱ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ]] ᱨᱮ ᱥᱟᱭᱠᱳᱞᱳᱡᱤ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ<ref>{{cite web|url=http://lacuny.wordpress.com/category/roya-hakakian/|title=Invitation to see alum Roya Hakakian speak to CUNY students|publisher=lacuny.wordpress.com|accessdate=August 2, 2011}}</ref> ᱟᱨ ᱚᱸᱰᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ [[ᱮᱞᱮᱱ ᱜᱤᱱᱥᱵᱚᱨᱜᱽ]] ᱟᱜ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=The Joy of Mastering Clichés in English|url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=4617873|access-date=2020-06-24|website=NPR.org|language=en}}</ref>
ᱦᱟᱠᱟᱠᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱮᱢᱳᱭᱟᱨ, ''ᱡᱚᱨᱱᱤ ᱯᱷᱨᱚᱢ ᱫᱚ ᱞᱮᱱᱰ ᱚᱯᱷ ᱱᱳ'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱮᱢᱳᱭᱟᱨ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞᱚᱜ ᱫᱚ [[ᱭᱮᱞ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ [[ᱦᱮᱨᱳᱞᱰ ᱵᱽᱞᱩᱢ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ "ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ" ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱠᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ ᱫᱚ [[ᱫᱚ ᱱᱤᱣ ᱭᱚᱨᱠ ᱴᱟᱭᱤᱢᱥ|''ᱱᱤᱣ ᱭᱚᱨᱠ ᱴᱟᱭᱤᱢᱥ'']], [[ᱫᱚ ᱣᱟᱥᱤᱝᱴᱚᱱ ᱯᱳᱥᱴ|''ᱣᱟᱥᱤᱝᱴᱚᱱ ᱯᱳᱥᱴ'']], [[ᱫᱚ ᱣᱟᱞ ᱥᱴᱨᱤᱴ ᱡᱚᱨᱱᱟᱞ|''ᱣᱟᱞ ᱥᱴᱨᱤᱴ ᱡᱚᱨᱱᱟᱞ'']] ᱟᱨ ''[[ᱮᱱ.ᱯᱤ.ᱟᱨ.]]'' ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
᱒᱐᱐᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ [[ᱜᱩᱜᱮᱱᱦᱟᱭᱤᱢ ᱯᱷᱮᱞᱳᱥᱤᱯ]] ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ,<ref>{{cite web|url=http://www.gf.org/fellows/6046-roya-hakakian|title=Roya Hakakian 2008 Guggenheim Fellowship page|publisher=www.gf.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20111015021715/http://www.gf.org/fellows/6046-roya-hakakian|archive-date=October 15, 2011|url-status=dead|accessdate=August 2, 2011|df=mdy-all}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ''ᱟᱥᱟᱥᱤᱱᱥ ᱚᱯᱷ ᱫᱚ ᱴᱚᱨᱠᱳᱭᱮᱡᱽ ᱯᱮᱞᱮᱥ'' ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱚᱨᱞᱤᱱ ᱨᱮ [[ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱤᱨᱳᱫᱷᱤ]] ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ [[ᱢᱟᱭᱠᱳᱱᱳᱥ ᱨᱮᱥᱴᱳᱨᱮᱱᱴ ᱜᱚᱡ ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ]] ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱚᱱ-ᱯᱷᱤᱠᱥᱚᱱ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ [[ᱜᱽᱨᱳᱵᱷ ᱟᱴᱞᱟᱱᱴᱤᱠ|ᱜᱽᱨᱳᱵᱷ/ᱟᱴᱞᱟᱱᱴᱤᱠ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
ᱦᱟᱠᱟᱠᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱐᱔ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ [[ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱚᱱ ᱯᱷᱚᱨᱮᱱ ᱨᱤᱞᱮᱥᱚᱱᱥ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱨᱢ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱙ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱑᱐ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱦᱩᱭᱤᱴᱱᱤ ᱦᱤᱭᱩᱢᱮᱱᱤᱴᱤᱡᱽ ᱥᱮᱱᱴᱚᱨ|ᱭᱮᱞ ᱦᱩᱭᱤᱴᱱᱤ ᱦᱤᱭᱩᱢᱮᱱᱤᱴᱤᱡᱽ ᱥᱮᱱᱴᱚᱨ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱮᱞᱳ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱭᱮᱞ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱰᱮᱵᱷᱮᱱᱯᱳᱨᱴ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱮᱞᱳ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱒᱐᱑᱔-᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱣᱩᱰᱨᱳ ᱣᱤᱞᱥᱚᱱ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱥᱮᱱᱴᱚᱨ ᱯᱷᱚᱨ ᱥᱠᱚᱞᱟᱨᱥ|ᱣᱤᱞᱥᱚᱱ ᱥᱮᱱᱴᱚᱨ ᱯᱷᱚᱨ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱥᱠᱚᱞᱟᱨᱥ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱤᱡᱤᱴᱤᱝ ᱯᱷᱮᱞᱳ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.wilsoncenter.org/person/roya-hakakian|title=Roya Hakakian|date=2012-01-04|website=Wilson Center|language=en|access-date=2019-04-07}}</ref> ᱒᱐᱑᱕ ᱠᱷᱚᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱭᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱷᱨᱮᱰ (THREAD) ᱨᱮ ᱚᱞ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://thread.yale.edu/mentors|title=Mentors|website=THREAD at Yale|language=en-US|access-date=2019-04-07}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱤᱨᱟᱱ ᱦᱤᱭᱩᱢᱮᱱ ᱨᱟᱭᱤᱴᱥ ᱰᱚᱠᱭᱩᱢᱮᱱᱴᱮᱥᱚᱱ ᱥᱮᱱᱴᱚᱨ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤᱭᱟᱹ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ<ref>{{cite news|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C03E6D71039F93AA35752C0A9639C8B63&pagewanted=all|title=New York Times article on the founding of the Iran Human Rights Documentation Center|date=January 9, 2005|work=The New York Times|accessdate=August 1, 2011}}</ref> ᱟᱨ [[ᱨᱤᱯᱷᱤᱭᱩᱡᱤᱡᱽ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱳᱨᱰ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.refugeesinternational.org/who-we-are/board-of-directors|title=Board of Directors for Refugees International|publisher=[[Refugees International]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110801032844/http://www.refugeesinternational.org/who-we-are/board-of-directors|archive-date=August 1, 2011|url-status=dead|accessdate=August 1, 2011|df=mdy-all}}</ref> ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱦᱟᱠᱟᱠᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ [[ᱵᱽᱨᱟᱱᱰᱮᱭᱤᱥ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱦᱟᱫᱟᱥᱟᱦ-ᱵᱽᱨᱟᱱᱰᱮᱭᱤᱥ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱠᱚᱞᱟᱨ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=Past Scholars and Projects|url=https://www.brandeis.edu/hbi/research-projects/gcrl/scholars.html|website=www.brandeis.edu|language=en|access-date=2020-05-19}}</ref> ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱱᱮᱠᱴᱤᱠᱚᱴ ᱤᱢᱤᱜᱽᱨᱟᱱᱴ ᱮᱱᱰ ᱨᱤᱯᱷᱤᱭᱩᱡᱤ ᱠᱳᱣᱟᱞᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱳᱨᱰ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱹᱱᱟᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=CoalitionCT|url=https://www.coalitionct.org/about-us|access-date=2021-06-02|website=Connecticut Immigrant & Refugee Coalition|language=en-US}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱚᱱ ᱯᱷᱚᱨᱮᱱ ᱨᱤᱞᱮᱥᱚᱱᱥ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱨᱢᱟᱱᱮᱱᱴ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱡᱚᱱᱥ ᱦᱳᱯᱠᱤᱱᱥ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱥ.ᱮᱱ.ᱮᱯᱷ. ᱟᱜᱳᱨᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱤᱡᱤᱴᱤᱝ ᱯᱷᱮᱞᱳ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |first=Catherine |last=Pierre |date=2023-05-16 |title=SNF Agora names new visiting fellows |url=https://hub.jhu.edu/2023/05/16/snf-agora-visiting-fellows-cohort/ |access-date=2023-05-25 |website=The Hub |language=en}}</ref> ᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱥᱮᱯᱷᱟᱨᱰᱤ ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱮᱥᱚᱱ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱳᱢᱮᱜᱽᱨᱟᱱᱮᱴ ᱞᱟᱭᱤᱯᱷᱴᱟᱭᱤᱢ ᱟᱪᱤᱵᱷᱢᱮᱱᱴ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=27th NYSJFF Pomegranate award winners |url=https://nysjff.com/awards/ |access-date=2025-11-03 |website=NYSJFF |language=en-US}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱟᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱜᱟᱞᱚᱪᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱥᱤ.ᱵᱤ.ᱮᱥ. ᱫᱤᱥ ᱢᱚᱨᱱᱤᱝ]], ᱯᱤ.ᱵᱤ.ᱮᱥ. ᱟᱜ [[ᱱᱟᱣ ᱚᱱ ᱯᱤ.ᱵᱤ.ᱮᱥ.|ᱱᱟᱣ ᱣᱤᱫᱷ ᱵᱤᱞ ᱢᱳᱭᱮᱨᱥ]], ᱮᱢ.ᱮᱥ.ᱮᱱ.ᱵᱤ.ᱥᱤ. ᱨᱮ [[ᱫᱚ ᱰᱟᱭᱞᱟᱱ ᱨᱟᱴᱤᱜᱟᱱ ᱥᱳ]], ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ, ᱦᱟᱠᱟᱠᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ [[ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱵᱚᱨᱠᱞᱮ]] ᱨᱮ ᱜᱟᱞᱚᱪ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱤᱥᱛᱟᱨ ᱛᱮᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ "ᱢᱚᱰᱟᱨᱱᱤᱴᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱩᱯᱨᱩᱢ" ᱢᱮᱥᱟᱭ ᱨᱮ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱟᱨ ᱤᱦᱩᱫᱤ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮᱭ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=Roya Hakakian {{!}} Conversations with History|url=https://conversations.berkeley.edu/hakakian_2009|website=conversations.berkeley.edu|access-date=2020-05-19}}</ref>
ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ [[ᱦᱮᱨᱤ ᱠᱨᱟᱭᱤᱥᱞᱚᱨ]], ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ UCBK ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱱᱴᱚᱨᱵᱷᱤᱭᱩ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱦᱳᱥᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ''ᱯᱚᱞᱤᱴᱤᱠᱟᱞ ᱟᱣᱮᱠᱮᱱᱤᱝᱥ: ᱠᱚᱱᱵᱷᱟᱨᱥᱮᱥᱚᱱᱥ ᱣᱤᱫᱷ ᱦᱤᱥᱴᱨᱤ'' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱤᱱᱴᱚᱨᱵᱷᱤᱭᱩ ᱠᱚ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮᱭ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱦᱟᱠᱟᱠᱤᱭᱟᱱ ᱟᱜ ᱤᱱᱴᱚᱨᱵᱷᱤᱭᱩ ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱟᱠᱟᱠᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ "ᱟᱵᱚᱣᱟᱜ ᱯᱤᱲᱦᱤ ᱨᱤᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮᱠᱴᱤᱵᱷᱤᱥᱴ, ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠᱥ, ᱟᱨ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ" ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱢᱮᱛᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/politicalawakeni00krei|title=Political Awakenings: Conversations with History|last=Kreisler|first=Harry|publisher=New Press|year=2010|isbn=978-1-59558-340-6|location=New York|accessdate=August 3, 2011|url-access=registration}}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱠᱚ ==
*[http://www.royahakakian.com ᱨᱳᱭᱟ ᱦᱟᱠᱟᱠᱤᱭᱟᱱ ᱟᱜ ᱣᱮᱵᱽᱥᱟᱭᱤᱴ]
*[https://www.facebook.com/hakakian.roya ᱨᱳᱭᱟ ᱦᱟᱠᱟᱠᱤᱭᱟᱱ ᱟᱜ ᱯᱷᱮᱥᱵᱩᱠ ᱯᱮᱡᱽ]
*{{Charlie Rose view|7270}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱖᱖ ᱡᱟᱱᱟᱢ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱰᱚᱠᱭᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱡ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱢᱮᱢᱳᱭᱟᱨᱤᱥᱴ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ-ᱤᱦᱩᱫᱤ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱨᱤᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱽᱨᱩᱠᱞᱤᱱ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱚᱱᱴᱚᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱰᱚᱠᱭᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱡ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱛᱮ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱮᱢᱤᱜᱽᱨᱟᱱᱴ ᱠᱚ]]
pjeeemom02hknexvx5krj0pumah8re1
ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Rishu Shukla
2
36071
192233
2026-05-22T12:05:42Z
QueerEcofeminist
1484
QueerEcofeminist ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱡ [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Rishu Shukla]] ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱫᱚ [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Mamkor]] ᱧᱤᱛᱩᱢᱨᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Rishu Shukla|Rishu Shukla]]" to "[[Special:CentralAuth/Mamkor|Mamkor]]"
192233
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Mamkor]]
jbls2oavzinbe3r40junabdb7220jop
ᱪᱟᱯᱩᱭ
0
36072
192234
2026-05-22T15:56:59Z
MT731
2184
"{{Infobox settlement | name = ᱪᱟᱯᱩᱭ | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India West Bengal#India3 | pushpin_label_position = | pushpin_m..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
192234
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ᱪᱟᱯᱩᱭ
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| pushpin_map = India West Bengal#India3
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|23.659157|N|87.030093|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]]
| subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]]
| established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type =
| governing_body =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 1.18
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 5,358
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ*
| demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ
| demographics1_info1 = [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱗᱑᱓᱓᱓᱙
| area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱠᱳᱰ
| area_code = ᱐᱓᱔᱑
| registration_plate = WB
| website = {{URL|paschimbardhaman.co.in/}}
| footnotes =
}}
'''ᱪᱟᱯᱩᱭ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
{{OSM Location map
| width=430| height=400| zoom=11
| coord={{coord|23|41|0|N|87|5|20|E}}| float=left|caption='''ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱟᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ'''<br/>MC: ᱢᱭᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞ ᱠᱚᱨᱯᱳᱨᱮᱥᱚᱱ, CT: ᱥᱮᱱᱥᱟᱥ ᱵᱟᱡᱟᱨ, N: ᱟᱰᱮ ᱯᱟᱥᱮ, R: ᱟᱹᱛᱩ ᱛᱟᱞᱢᱟ<br/>ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱱᱟᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱟᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ
|mark-coord1={{coord|23|39|27|N|87|7|2|E}} | label-pos1=right|label1= Kunustara | numbered1=CT| mark-title1=[[ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱟᱨᱟ]] (CT)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #A40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2
|mark-coord2={{coord|23|40|5|N|87|7|40|E}} | label-pos2=right|label2= Topsi| numbered2=CT| mark-title2=[[ᱴᱚᱯᱥᱤ]] (CT)
|mark-coord3={{coord|23|43|26|N|87|11|57|E}} | label-pos3=right|label3= Nimsa| numbered3=CT| mark-title3=[[ᱱᱤᱢᱥᱟ]] (CT)
|mark-coord4={{coord|23|42|58|N|87|11|21|E}} | label-pos4=right|label4= Chinchuria| numbered4=CT| mark-title4=[[ᱪᱤᱸᱪᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] (CT)
|mark-coord5={{coord|23|40|38|N|87|10|9|E}} | label-pos5=right|label5= Kenda| numbered5=CT| mark-title5=[[ᱠᱮᱸᱫᱟ]] (CT)
|mark-coord6={{coord|23|39|10|N|87|9|46|E}} | label-pos6=right|label6= Parasia| numbered6=CT| mark-title6=[[ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ]] (CT)
|mark-coord7={{coord|23|39|14|N|87|2|9|E}} | label-pos7=left|label7= Ratibati| numbered7=CT| mark-title7=[[ᱨᱚᱛᱤᱵᱟᱛᱤ]] (CT)
|mark-coord8={{coord|23|39|40|N|87|2|30|E}} | label-pos8=left|label8= Chapui| numbered8=CT| mark-title8=ᱪᱟᱯᱩᱭ (CT)
|mark-coord9={{coord|23|39|5|N|87|4|11|E}} | label-pos9=top|label9= Jemari |labela9=(Jaykaynagar)| numbered9=CT| mark-title9=[[ᱡᱮᱢᱟᱨᱤ (ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱯ)]] (CT)
|mark-coord10={{coord|23|37|45|N|87|8|22|E}} | label-pos10=right|label10= Banshra| numbered10=CT| mark-title10=[[ᱵᱟᱸᱥᱨᱟ]] (CT)
|mark-coord11={{coord|23|38|5|N|87|3|51|E}} | label-pos11=left|label11= Belebathan| numbered11=CT| mark-title11=[[ᱵᱮᱞᱮᱵᱟᱛᱷᱟᱱ]] (CT)
|mark-coord12={{coord|23|38|28|N|87|2|3|E}} | label-pos12=left|label12= Chelad| numbered12=CT| mark-title12=[[ᱪᱮᱞᱟᱰ]] (CT)
|mark-coord13={{coord|23|37|29|N|87|4|32|E}} | label-pos13=left|label13= Murgathaul| numbered13=CT| mark-title13=[[ᱢᱩᱨᱜᱟᱛᱷᱳᱞ]] (CT)
|mark-coord14={{coord|23|36|57|N|87|5|4|E}} | label-pos14=left|label14= Amkula| numbered14=CT| mark-title14=[[ᱟᱢᱠᱩᱞᱟ]] (CT)
|mark-coord15={{coord|23|35|53|N|87|8|30|E}} | label-pos15=right|label15= Baktarnagar| numbered15=CT| mark-title15=[[ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ]] (CT)
|mark-coord16={{coord|23|36|33|N|87|6|01|E}} | label-pos16=left|label16= Egara| numbered16=CT| mark-title16=[[ᱮᱜᱟᱨᱟ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱮᱜᱟᱨᱟ]] (CT)
|mark-coord17={{coord|23|35|21|N|87|6|21|E}} | label-pos17=left|label17= Sahebganj| numbered17=CT| mark-title17= [[ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ]] (CT)|shape-color17=black| label-size17=13|label-color17=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors -->
|mark-coord18={{coord|23|35|10|N|87|7|7|E}} | label-pos18=right|label18= Raghunathchak| numbered18=CT| mark-title18=[[ᱨᱚᱜᱷᱩᱱᱟᱛᱷᱪᱚᱠ]] (CT)
|mark-coord19={{coord|23|34|50|N|87|7|32|E}} | label-pos19=right|label19= Ballavpur| numbered19=CT| mark-title19=[[ᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱷᱯᱩᱨ]] (CT)
|mark-coord20={{coord|23|46|48|N|87|4|48|E}} | label-pos20=right|label20= Churulia| numbered20=R| mark-title20=[[ᱪᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ]] (R)|shape-color20=#C42222
|mark-coord21={{coord|23|41|37|N|87|8|39|E}} | label-pos21=right|label21= Bahadurpur| numbered21=R| mark-title21=[[ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨᱯᱩᱨ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]] (R)|shape-color21=#C42222
|mark-coord22={{coord|23|42|7|N|87|2|53|E}} | label-pos22=left|label22=ECL Sripur |labela22= Area Office| numbered22=0 | mark-title22=[[ᱥᱨᱤᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱥᱨᱤᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size22=12| shape-color22=#AA6666
|mark-coord23={{coord|23|40|53|N|87|4|45|E}} | label-pos23=left|label23=ECL Satgram |labela23= Area Office |numbered23=0| mark-title23=[[ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size23=12| shape-color23=#AA6666
|mark-coord24={{coord|23|38|50|N|87|7|18|E}} | label-pos24=right|label24=ECL Kunustoria|labela24= Area Office|numbered24=0 | mark-title24=[[ᱠᱩᱱᱩᱥᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱠᱩᱱᱩᱥᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size24=12| shape-color24=#AA6666
|mark-coord25={{coord|23|40|0|N|87|13|33|E}} | label-pos25=left|label25=ECL Kenda |labela25= Area Office |numbered25=0| mark-title25=[[ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size25=12| shape-color25=#AA6666
|mark-coord26={{coord|23|40|44|N|86|57|9|E}} | label-pos26=right|label-color26=#800000| label26=Asansol | numbered26=MC| mark-title26=[[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ]] (MC)|shape-color26=#800000
|mark-coord27={{coord|23|37|12|N|87|7|48|E}} | label-pos27=left|label27=Raniganj | numbered27=N| mark-title27= [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] (N)|shape-color27=#C42222
|mark-coord28={{coord|23|42|50|N|87|4|48|E}} | label-pos28=left|label28=Jamuria | numbered28=N| mark-title28= [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] (N)|shape-color28=#C42222
|mark-coord29={{coord|23.612489|87.032854}}| label29=ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ| label-color29 = #77A1CB| label-angle29=28| label-pos29=top| label-size29=10| mark-size29=0| mark-title29 =none
|mark-coord30={{coord|23.749367|87.157333}}| label30=ᱚᱡᱚᱭ ᱜᱟᱰᱟ| label-color30 = #77A1CB| label-angle30=0| label-pos30=right| label-size30=10| mark-size30=0| mark-title30 =none}}
===ᱴᱷᱟᱶ===
ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ-ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱞᱚᱴᱮᱨᱟᱭᱤᱴ ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ [[ᱫᱟᱢᱚᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ|ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱟᱨ [[ᱚᱡᱚᱭ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞᱤᱡᱮᱥᱚᱱ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱠᱚ ᱯᱷᱟᱨᱪᱟ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>Chattopadhyay, Akkori, ''Bardhaman Jelar Itihas O Lok Sanskriti'' (History and Folk lore of Bardhaman District.), {{in lang|bn}}, Vol I, pp 14-15, Radical Impression. {{ISBN|81-85459-36-3}}</ref>
===ᱥᱚᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱹ===
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱤᱱ ᱘᱓.᱓᱓% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱤᱱ ᱟᱨ ᱑᱖.᱖᱗% ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱤᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |url = http://wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |title = District Statistical Handbook 2014 Burdwan |work = Table 2.2, 2.4(a) |publisher = Department of Statistics and Programme Implementation, Government of West Bengal |accessdate = 4 September 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190121045803/http://www.wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |archive-date = 21 January 2019 |url-status = dead }}</ref> ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, [[ᱠᱩᱞᱴᱤ]], [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱟᱨ [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱜᱚᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱱᱤᱜᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=2015notification>{{cite web | url = https://www.wbdma.gov.in/circulars/249-135-ma_2015-2016.pdf | title = The Kolkata Gazette | work = Notification No. 335/MA/O/C-4/1M-36/2014 dated 3 June 2015 | publisher = Department of Municipal Affairs, Government of West Bengal | accessdate = 4 September 2018 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170312033552/https://www.wbdma.gov.in/circulars/249-135-ma_2015-2016.pdf | archive-date = 12 March 2017 | url-status = dead }}</ref> ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱟᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱒᱖ (+᱑ ᱟᱫᱷᱟ) ᱥᱮᱱᱥᱟᱥ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ (ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱟᱫᱷᱟ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ) ᱾
==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ==
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱨᱤᱱ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕,᱓᱕᱘ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱒,᱘᱗᱓ (᱕᱔%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱒,᱔᱘᱕ (᱔᱖%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱕᱙᱐ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱨᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱓,᱖᱔᱙ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱗᱖.᱕᱓% ᱠᱟᱱᱟ) ᱾<ref name=census3-2011>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/pca/pcadata/Houselisting-housing-WB.html |title = 2011 Census – Primary Census Abstract Data Tables | work= West Bengal – District-wise |publisher= Registrar General and Census Commissioner, India | accessdate = 18 February 2017}}</ref>
<small>*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱵᱚᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ (ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ)#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱧᱮᱞ ᱢᱮ</small>
᱒᱐᱐᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archivedate=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|accessdate=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕,᱑᱘᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱕᱕% ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱔᱕% ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚᱨ ᱫᱚ ᱕᱙% ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱕᱙.᱕% ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱠᱚᱲᱟ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚ ᱗᱑% ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚ ᱔᱖% ᱾ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱑᱒% ᱫᱚ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱤᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾
==ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ==
<!--Please do not disturb the referenced text. If you want to add information, add it separately, with reliable reference. -->
''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱦᱟᱱᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ'', ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱥᱟᱨ ᱵᱤᱥᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱑.᱑᱘ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ, ᱨᱟᱠᱷᱟ ᱫᱟᱜ ᱥᱟᱨᱵᱷᱟᱨ ᱨᱮ ᱥᱮᱵᱟ ᱡᱟᱜᱟ, ᱵᱟᱝ ᱥᱟᱯᱷᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱞ ᱫᱟᱜ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱒᱖᱗ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱡᱚᱯᱲᱟᱣ ᱟᱨ ᱔᱔ ᱥᱚᱲᱚᱠ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ (ᱯᱚᱭᱮᱱᱴ) ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱟᱱ ᱫᱩᱠᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱨᱟᱭᱢᱟᱨᱤ ᱥᱠᱩᱞ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱥᱠᱩᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/DCHB/DCHB_A/19/1909_PART_A_DCHB_BARDDHAMAN.pdf| title = District Census Handbook Barddhaman, Census of India 2011, Series 20, Part XII A | work= Section II Town Directory, Pages 1179-1210; Statement I: Status and Growth History, Page 1179; Statement II: Physical Aspects and Location of Towns, Page 1188; Statement III: Civic and other Amenities, Page 1191; Statement IV: Medical Facilities, Page 1196; Statement V: Educational, Recreational and Cultural Facilities, Page 1200; Statement VI: Industry and Banking, Page 1209 | publisher = Directorate of census Operations V, West Bengal |accessdate = 14 May 2020}}</ref>
==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ==
ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱫᱚ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱠᱷᱟᱥ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱫᱚ [[ᱫᱟᱢᱚᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ|ᱫᱟᱢᱳᱰᱟᱨ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>[https://www.imwa.info/bibliographie/04_3_001-009.pdf Model Simulation Study of Coal Mining Under River beds in India]</ref>
ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱯᱷᱤᱞᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱠᱟᱞᱤᱫᱟᱥᱯᱩᱨ, ᱡᱮ.ᱠᱮ.ᱱᱟᱜᱟᱨ, ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ, ᱨᱚᱛᱤᱵᱟᱛᱤ, ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱠᱷᱟᱥ, ᱢᱤᱴᱷᱟᱯᱩᱨ, ᱱᱤᱢᱪᱟ, ᱡᱮᱢᱮᱦᱟᱨᱤ, ᱯᱤᱭᱚᱨ ᱥᱤᱭᱟᱨᱥᱚᱞ, ᱛᱤᱨᱟᱛᱷ, ᱠᱩᱟᱨᱰᱤᱦ, ᱟᱨᱫᱽᱨᱟᱜᱨᱟᱢ ᱳᱥᱤᱯᱤ ᱟᱨ ᱥᱤᱛᱟᱹᱫᱟᱥᱡᱤ ᱳᱥᱤᱯᱤ ᱾<ref>{{cite web| url = http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/66080/13/13_chapter%205.pdf |title = Coalmining impact on the Environment |work = Chapter V: Table 5.2 | publisher= shodganga.infibnet | accessdate = 21 February 2017}}</ref>
==ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱯᱨᱟᱭᱢᱮᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://bardhaman.gov.in/education/schudir.asp 7th All-India School Education Survey 2003] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927042635/http://bardhaman.gov.in/education/schudir.asp |date=2007-09-27 }}</ref>
ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱥᱟᱣᱨᱟ ᱵᱤᱫᱭᱟᱥᱟᱜᱚᱨ ᱡᱩᱱᱤᱭᱚᱨ ᱦᱟᱭ ᱤᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞᱤ-ᱢᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱥᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱕ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱘ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://schools.org.in/barddhaman/19093007703/chapui-sawra-vidyasagar-jr-high.html | title = Chapui Sewra Junior High School| publisher =Schools.org.in |accessdate = 1 June 2020}}</ref>
==ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ==
'''ᱛᱤᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ''': ᱠᱟᱱᱛᱷᱟ ᱥᱤᱞᱟᱹᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤ, ᱠᱟᱴ ᱨᱮ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱟᱨ ᱡᱩᱴ ᱟᱫᱷᱟᱨ ᱡᱤᱱᱤᱥ
==ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ==
ᱤ ᱥᱤ ᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ (ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ ᱟᱨ ᱰᱤᱥᱯᱮᱱᱥᱟᱨᱤ) ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ (ᱯᱤ ᱳ ᱫᱮᱵᱽᱪᱚᱸᱫᱽᱱᱚᱜᱚᱨ) (᱓᱐ ᱵᱮᱰ ᱥᱟᱶᱛᱮ), ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ (ᱯᱤ ᱳ ᱫᱮᱵᱽᱪᱚᱸᱫᱽᱱᱚᱜᱚᱨ), ᱢᱤᱛᱷᱟᱯᱩᱨ (ᱯᱤ ᱳ ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ), ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱤᱱᱠᱞᱟᱭᱤᱱ (ᱯᱤ ᱳ ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ), ᱡᱟᱢᱮᱦᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱥᱮᱢᱩᱨᱤᱰ), ᱡᱟᱢᱮᱦᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱥᱮᱢᱩᱨᱤᱵᱟ), ᱡᱟᱢᱮᱦᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱥᱮᱢᱩᱨᱤᱰ) ᱱᱤᱢᱪᱟ (ᱯᱤ ᱳ ᱱᱤᱢᱪᱟ), ᱟᱢᱠᱚᱞᱟ (ᱯᱤ ᱳ ᱱᱤᱢᱪᱟ), ᱠᱟᱞᱤᱫᱟᱥᱯᱩᱨ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ (ᱯᱤ ᱳ ᱵᱷᱟᱨᱟ ᱠᱟᱞᱤᱵᱟᱨᱤ, ᱢᱮᱡᱤᱭᱟ), ᱡᱚᱨᱟ ᱢᱚᱰ ᱠᱚᱞᱚᱱᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱵᱷᱟᱨᱟ ᱠᱟᱞᱤᱵᱟᱨᱤ, ᱢᱮᱡᱤᱭᱟ), ᱨᱚᱛᱤᱵᱟᱛᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱨᱚᱛᱤᱵᱟᱛᱤ), ᱠᱩᱟᱨᱰᱤᱦ (ᱯᱤ ᱳ ᱠᱟᱞᱤᱯᱟᱦᱟᱨᱤ), ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱠᱷᱟᱥ (ᱯᱤ ᱳ ᱪᱟᱯᱩᱭ), ᱛᱤᱨᱟᱴ (ᱯᱤ ᱳ ᱠᱟᱞᱤᱯᱟᱦᱟᱨᱤ) ᱾<ref>{{cite web | url = https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrxiDIKi8Be4hgAXS67HAx.;_ylu=X3oDMTByYmpmZjA4BGNvbG8Dc2czBHBvcwMzBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--/RV=2/RE=1589705610/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.coalindia.in%2fDesktopModules%2fDocumentList%2fdocuments%2fDetails_of_Medical_Facility_in_CIL_and_its_Subsidiaries_05032018.xlsx/RK=2/RS=G5Llg8vcadCbsl1BI.JMH0rETxA- | title = Details of medical facilities in CIL and its subsidiaries | work = ECL | publisher = CIL | accessdate = 15 May 2020 }}{{Dead link|date=July 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]]
8dljwffx77hlug8ie0qnfqrns0y9avp
192250
192234
2026-05-23T08:00:41Z
MT731
2184
192250
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ᱪᱟᱯᱩᱭ
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| pushpin_map = India West Bengal#India3
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|23.659157|N|87.030093|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]]
| subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]]
| established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type =
| governing_body =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 1.18
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 5,358
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ*
| demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ
| demographics1_info1 = [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱗᱑᱓᱓᱓᱙
| area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱠᱳᱰ
| area_code = ᱐᱓᱔᱑
| registration_plate = WB
| website = {{URL|paschimbardhaman.co.in/}}
| footnotes =
}}
'''ᱪᱟᱯᱩᱭ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
{{OSM Location map
| width=430| height=400| zoom=11
| coord={{coord|23|41|0|N|87|5|20|E}}| float=left|caption='''ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱟᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ'''<br/>MC: ᱢᱭᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞ ᱠᱚᱨᱯᱳᱨᱮᱥᱚᱱ, CT: ᱥᱮᱱᱥᱟᱥ ᱵᱟᱡᱟᱨ, N: ᱟᱰᱮ ᱯᱟᱥᱮ, R: ᱟᱹᱛᱩ ᱛᱟᱞᱢᱟ<br/>ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱱᱟᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱟᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ
|mark-coord1={{coord|23|39|27|N|87|7|2|E}} | label-pos1=right|label1= Kunustara | numbered1=CT| mark-title1=[[ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱟᱨᱟ]] (CT)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #A40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2
|mark-coord2={{coord|23|40|5|N|87|7|40|E}} | label-pos2=right|label2= Topsi| numbered2=CT| mark-title2=[[ᱴᱚᱯᱥᱤ]] (CT)
|mark-coord3={{coord|23|43|26|N|87|11|57|E}} | label-pos3=right|label3= Nimsa| numbered3=CT| mark-title3=[[ᱱᱤᱢᱥᱟ]] (CT)
|mark-coord4={{coord|23|42|58|N|87|11|21|E}} | label-pos4=right|label4= Chinchuria| numbered4=CT| mark-title4=[[ᱪᱤᱸᱪᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] (CT)
|mark-coord5={{coord|23|40|38|N|87|10|9|E}} | label-pos5=right|label5= Kenda| numbered5=CT| mark-title5=[[ᱠᱮᱸᱫᱟ]] (CT)
|mark-coord6={{coord|23|39|10|N|87|9|46|E}} | label-pos6=right|label6= Parasia| numbered6=CT| mark-title6=[[ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ]] (CT)
|mark-coord7={{coord|23|39|14|N|87|2|9|E}} | label-pos7=left|label7= Ratibati| numbered7=CT| mark-title7=[[ᱨᱚᱛᱤᱵᱟᱛᱤ]] (CT)
|mark-coord8={{coord|23|39|40|N|87|2|30|E}} | label-pos8=left|label8= Chapui| numbered8=CT| mark-title8=ᱪᱟᱯᱩᱭ (CT)
|mark-coord9={{coord|23|39|5|N|87|4|11|E}} | label-pos9=top|label9= Jemari |labela9=(Jaykaynagar)| numbered9=CT| mark-title9=[[ᱡᱮᱢᱟᱨᱤ (ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱯ)]] (CT)
|mark-coord10={{coord|23|37|45|N|87|8|22|E}} | label-pos10=right|label10= Banshra| numbered10=CT| mark-title10=[[ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ]] (CT)
|mark-coord11={{coord|23|38|5|N|87|3|51|E}} | label-pos11=left|label11= Belebathan| numbered11=CT| mark-title11=[[ᱵᱮᱞᱮᱵᱟᱛᱷᱟᱱ]] (CT)
|mark-coord12={{coord|23|38|28|N|87|2|3|E}} | label-pos12=left|label12= Chelad| numbered12=CT| mark-title12=[[ᱪᱮᱞᱟᱰ]] (CT)
|mark-coord13={{coord|23|37|29|N|87|4|32|E}} | label-pos13=left|label13= Murgathaul| numbered13=CT| mark-title13=[[ᱢᱩᱨᱜᱟᱛᱷᱳᱞ]] (CT)
|mark-coord14={{coord|23|36|57|N|87|5|4|E}} | label-pos14=left|label14= Amkula| numbered14=CT| mark-title14=[[ᱟᱢᱠᱩᱞᱟ]] (CT)
|mark-coord15={{coord|23|35|53|N|87|8|30|E}} | label-pos15=right|label15= Baktarnagar| numbered15=CT| mark-title15=[[ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ]] (CT)
|mark-coord16={{coord|23|36|33|N|87|6|01|E}} | label-pos16=left|label16= Egara| numbered16=CT| mark-title16=[[ᱮᱜᱟᱨᱟ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱮᱜᱟᱨᱟ]] (CT)
|mark-coord17={{coord|23|35|21|N|87|6|21|E}} | label-pos17=left|label17= Sahebganj| numbered17=CT| mark-title17= [[ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ]] (CT)|shape-color17=black| label-size17=13|label-color17=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors -->
|mark-coord18={{coord|23|35|10|N|87|7|7|E}} | label-pos18=right|label18= Raghunathchak| numbered18=CT| mark-title18=[[ᱨᱚᱜᱷᱩᱱᱟᱛᱷᱪᱚᱠ]] (CT)
|mark-coord19={{coord|23|34|50|N|87|7|32|E}} | label-pos19=right|label19= Ballavpur| numbered19=CT| mark-title19=[[ᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱷᱯᱩᱨ]] (CT)
|mark-coord20={{coord|23|46|48|N|87|4|48|E}} | label-pos20=right|label20= Churulia| numbered20=R| mark-title20=[[ᱪᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ]] (R)|shape-color20=#C42222
|mark-coord21={{coord|23|41|37|N|87|8|39|E}} | label-pos21=right|label21= Bahadurpur| numbered21=R| mark-title21=[[ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨᱯᱩᱨ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]] (R)|shape-color21=#C42222
|mark-coord22={{coord|23|42|7|N|87|2|53|E}} | label-pos22=left|label22=ECL Sripur |labela22= Area Office| numbered22=0 | mark-title22=[[ᱥᱨᱤᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱥᱨᱤᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size22=12| shape-color22=#AA6666
|mark-coord23={{coord|23|40|53|N|87|4|45|E}} | label-pos23=left|label23=ECL Satgram |labela23= Area Office |numbered23=0| mark-title23=[[ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size23=12| shape-color23=#AA6666
|mark-coord24={{coord|23|38|50|N|87|7|18|E}} | label-pos24=right|label24=ECL Kunustoria|labela24= Area Office|numbered24=0 | mark-title24=[[ᱠᱩᱱᱩᱥᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱠᱩᱱᱩᱥᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size24=12| shape-color24=#AA6666
|mark-coord25={{coord|23|40|0|N|87|13|33|E}} | label-pos25=left|label25=ECL Kenda |labela25= Area Office |numbered25=0| mark-title25=[[ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size25=12| shape-color25=#AA6666
|mark-coord26={{coord|23|40|44|N|86|57|9|E}} | label-pos26=right|label-color26=#800000| label26=Asansol | numbered26=MC| mark-title26=[[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ]] (MC)|shape-color26=#800000
|mark-coord27={{coord|23|37|12|N|87|7|48|E}} | label-pos27=left|label27=Raniganj | numbered27=N| mark-title27= [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] (N)|shape-color27=#C42222
|mark-coord28={{coord|23|42|50|N|87|4|48|E}} | label-pos28=left|label28=Jamuria | numbered28=N| mark-title28= [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] (N)|shape-color28=#C42222
|mark-coord29={{coord|23.612489|87.032854}}| label29=ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ| label-color29 = #77A1CB| label-angle29=28| label-pos29=top| label-size29=10| mark-size29=0| mark-title29 =none
|mark-coord30={{coord|23.749367|87.157333}}| label30=ᱚᱡᱚᱭ ᱜᱟᱰᱟ| label-color30 = #77A1CB| label-angle30=0| label-pos30=right| label-size30=10| mark-size30=0| mark-title30 =none}}
===ᱴᱷᱟᱶ===
ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ-ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱞᱚᱴᱮᱨᱟᱭᱤᱴ ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ [[ᱫᱟᱢᱚᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ|ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱟᱨ [[ᱚᱡᱚᱭ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞᱤᱡᱮᱥᱚᱱ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱠᱚ ᱯᱷᱟᱨᱪᱟ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>Chattopadhyay, Akkori, ''Bardhaman Jelar Itihas O Lok Sanskriti'' (History and Folk lore of Bardhaman District.), {{in lang|bn}}, Vol I, pp 14-15, Radical Impression. {{ISBN|81-85459-36-3}}</ref>
===ᱥᱚᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱹ===
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱤᱱ ᱘᱓.᱓᱓% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱤᱱ ᱟᱨ ᱑᱖.᱖᱗% ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱤᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |url = http://wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |title = District Statistical Handbook 2014 Burdwan |work = Table 2.2, 2.4(a) |publisher = Department of Statistics and Programme Implementation, Government of West Bengal |accessdate = 4 September 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190121045803/http://www.wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |archive-date = 21 January 2019 |url-status = dead }}</ref> ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, [[ᱠᱩᱞᱴᱤ]], [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱟᱨ [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱜᱚᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱱᱤᱜᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=2015notification>{{cite web | url = https://www.wbdma.gov.in/circulars/249-135-ma_2015-2016.pdf | title = The Kolkata Gazette | work = Notification No. 335/MA/O/C-4/1M-36/2014 dated 3 June 2015 | publisher = Department of Municipal Affairs, Government of West Bengal | accessdate = 4 September 2018 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170312033552/https://www.wbdma.gov.in/circulars/249-135-ma_2015-2016.pdf | archive-date = 12 March 2017 | url-status = dead }}</ref> ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱟᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱒᱖ (+᱑ ᱟᱫᱷᱟ) ᱥᱮᱱᱥᱟᱥ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ (ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱟᱫᱷᱟ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ) ᱾
==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ==
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱨᱤᱱ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕,᱓᱕᱘ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱒,᱘᱗᱓ (᱕᱔%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱒,᱔᱘᱕ (᱔᱖%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱕᱙᱐ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱨᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱓,᱖᱔᱙ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱗᱖.᱕᱓% ᱠᱟᱱᱟ) ᱾<ref name=census3-2011>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/pca/pcadata/Houselisting-housing-WB.html |title = 2011 Census – Primary Census Abstract Data Tables | work= West Bengal – District-wise |publisher= Registrar General and Census Commissioner, India | accessdate = 18 February 2017}}</ref>
<small>*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱵᱚᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ (ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ)#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱧᱮᱞ ᱢᱮ</small>
᱒᱐᱐᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archivedate=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|accessdate=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕,᱑᱘᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱕᱕% ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱔᱕% ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚᱨ ᱫᱚ ᱕᱙% ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱕᱙.᱕% ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱠᱚᱲᱟ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚ ᱗᱑% ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚ ᱔᱖% ᱾ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱑᱒% ᱫᱚ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱤᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾
==ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ==
<!--Please do not disturb the referenced text. If you want to add information, add it separately, with reliable reference. -->
''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱦᱟᱱᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ'', ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱥᱟᱨ ᱵᱤᱥᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱑.᱑᱘ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ, ᱨᱟᱠᱷᱟ ᱫᱟᱜ ᱥᱟᱨᱵᱷᱟᱨ ᱨᱮ ᱥᱮᱵᱟ ᱡᱟᱜᱟ, ᱵᱟᱝ ᱥᱟᱯᱷᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱞ ᱫᱟᱜ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱒᱖᱗ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱡᱚᱯᱲᱟᱣ ᱟᱨ ᱔᱔ ᱥᱚᱲᱚᱠ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ (ᱯᱚᱭᱮᱱᱴ) ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱟᱱ ᱫᱩᱠᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱨᱟᱭᱢᱟᱨᱤ ᱥᱠᱩᱞ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱥᱠᱩᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/DCHB/DCHB_A/19/1909_PART_A_DCHB_BARDDHAMAN.pdf| title = District Census Handbook Barddhaman, Census of India 2011, Series 20, Part XII A | work= Section II Town Directory, Pages 1179-1210; Statement I: Status and Growth History, Page 1179; Statement II: Physical Aspects and Location of Towns, Page 1188; Statement III: Civic and other Amenities, Page 1191; Statement IV: Medical Facilities, Page 1196; Statement V: Educational, Recreational and Cultural Facilities, Page 1200; Statement VI: Industry and Banking, Page 1209 | publisher = Directorate of census Operations V, West Bengal |accessdate = 14 May 2020}}</ref>
==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ==
ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱫᱚ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱠᱷᱟᱥ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱫᱚ [[ᱫᱟᱢᱚᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ|ᱫᱟᱢᱳᱰᱟᱨ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>[https://www.imwa.info/bibliographie/04_3_001-009.pdf Model Simulation Study of Coal Mining Under River beds in India]</ref>
ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱯᱷᱤᱞᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱠᱟᱞᱤᱫᱟᱥᱯᱩᱨ, ᱡᱮ.ᱠᱮ.ᱱᱟᱜᱟᱨ, ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ, ᱨᱚᱛᱤᱵᱟᱛᱤ, ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱠᱷᱟᱥ, ᱢᱤᱴᱷᱟᱯᱩᱨ, ᱱᱤᱢᱪᱟ, ᱡᱮᱢᱮᱦᱟᱨᱤ, ᱯᱤᱭᱚᱨ ᱥᱤᱭᱟᱨᱥᱚᱞ, ᱛᱤᱨᱟᱛᱷ, ᱠᱩᱟᱨᱰᱤᱦ, ᱟᱨᱫᱽᱨᱟᱜᱨᱟᱢ ᱳᱥᱤᱯᱤ ᱟᱨ ᱥᱤᱛᱟᱹᱫᱟᱥᱡᱤ ᱳᱥᱤᱯᱤ ᱾<ref>{{cite web| url = http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/66080/13/13_chapter%205.pdf |title = Coalmining impact on the Environment |work = Chapter V: Table 5.2 | publisher= shodganga.infibnet | accessdate = 21 February 2017}}</ref>
==ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱯᱨᱟᱭᱢᱮᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://bardhaman.gov.in/education/schudir.asp 7th All-India School Education Survey 2003] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927042635/http://bardhaman.gov.in/education/schudir.asp |date=2007-09-27 }}</ref>
ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱥᱟᱣᱨᱟ ᱵᱤᱫᱭᱟᱥᱟᱜᱚᱨ ᱡᱩᱱᱤᱭᱚᱨ ᱦᱟᱭ ᱤᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞᱤ-ᱢᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱥᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱕ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱘ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://schools.org.in/barddhaman/19093007703/chapui-sawra-vidyasagar-jr-high.html | title = Chapui Sewra Junior High School| publisher =Schools.org.in |accessdate = 1 June 2020}}</ref>
==ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ==
'''ᱛᱤᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ''': ᱠᱟᱱᱛᱷᱟ ᱥᱤᱞᱟᱹᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤ, ᱠᱟᱴ ᱨᱮ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱟᱨ ᱡᱩᱴ ᱟᱫᱷᱟᱨ ᱡᱤᱱᱤᱥ
==ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ==
ᱤ ᱥᱤ ᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ (ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ ᱟᱨ ᱰᱤᱥᱯᱮᱱᱥᱟᱨᱤ) ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ (ᱯᱤ ᱳ ᱫᱮᱵᱽᱪᱚᱸᱫᱽᱱᱚᱜᱚᱨ) (᱓᱐ ᱵᱮᱰ ᱥᱟᱶᱛᱮ), ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ (ᱯᱤ ᱳ ᱫᱮᱵᱽᱪᱚᱸᱫᱽᱱᱚᱜᱚᱨ), ᱢᱤᱛᱷᱟᱯᱩᱨ (ᱯᱤ ᱳ ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ), ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱤᱱᱠᱞᱟᱭᱤᱱ (ᱯᱤ ᱳ ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ), ᱡᱟᱢᱮᱦᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱥᱮᱢᱩᱨᱤᱰ), ᱡᱟᱢᱮᱦᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱥᱮᱢᱩᱨᱤᱵᱟ), ᱡᱟᱢᱮᱦᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱥᱮᱢᱩᱨᱤᱰ) ᱱᱤᱢᱪᱟ (ᱯᱤ ᱳ ᱱᱤᱢᱪᱟ), ᱟᱢᱠᱚᱞᱟ (ᱯᱤ ᱳ ᱱᱤᱢᱪᱟ), ᱠᱟᱞᱤᱫᱟᱥᱯᱩᱨ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ (ᱯᱤ ᱳ ᱵᱷᱟᱨᱟ ᱠᱟᱞᱤᱵᱟᱨᱤ, ᱢᱮᱡᱤᱭᱟ), ᱡᱚᱨᱟ ᱢᱚᱰ ᱠᱚᱞᱚᱱᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱵᱷᱟᱨᱟ ᱠᱟᱞᱤᱵᱟᱨᱤ, ᱢᱮᱡᱤᱭᱟ), ᱨᱚᱛᱤᱵᱟᱛᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱨᱚᱛᱤᱵᱟᱛᱤ), ᱠᱩᱟᱨᱰᱤᱦ (ᱯᱤ ᱳ ᱠᱟᱞᱤᱯᱟᱦᱟᱨᱤ), ᱪᱟᱯᱩᱭ ᱠᱷᱟᱥ (ᱯᱤ ᱳ ᱪᱟᱯᱩᱭ), ᱛᱤᱨᱟᱴ (ᱯᱤ ᱳ ᱠᱟᱞᱤᱯᱟᱦᱟᱨᱤ) ᱾<ref>{{cite web | url = https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrxiDIKi8Be4hgAXS67HAx.;_ylu=X3oDMTByYmpmZjA4BGNvbG8Dc2czBHBvcwMzBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--/RV=2/RE=1589705610/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.coalindia.in%2fDesktopModules%2fDocumentList%2fdocuments%2fDetails_of_Medical_Facility_in_CIL_and_its_Subsidiaries_05032018.xlsx/RK=2/RS=G5Llg8vcadCbsl1BI.JMH0rETxA- | title = Details of medical facilities in CIL and its subsidiaries | work = ECL | publisher = CIL | accessdate = 15 May 2020 }}{{Dead link|date=July 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]]
89odfmh7emuh2mtnvpl96rouazp6iwy
ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ
0
36073
192254
2026-05-23T08:54:53Z
MT731
2184
"{{Infobox settlement | name = ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India West Bengal#India3 | pushpin_label_position = | pushpi..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
192254
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| pushpin_map = India West Bengal#India3
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|23.636513|N|87.12794|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]]
| subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]]
| established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type =
| governing_body =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 3.01
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 5,703
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ*
| demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ
| demographics1_info1 = [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱗᱑᱓᱓᱕᱘
| registration_plate = WB
| website = {{URL|bardhaman.gov.in/}}
| footnotes =
}}
'''ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱟᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱤ ᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
{{OSM Location map
| width=430| height=400| zoom=11
| coord={{coord|23|41|0|N|87|5|20|E}}| float=left|caption='''ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱟᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ'''<br/>MC: ᱢᱭᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞ ᱠᱚᱨᱯᱳᱨᱮᱥᱚᱱ, CT: ᱥᱮᱱᱥᱟᱥ ᱵᱟᱡᱟᱨ, N: ᱟᱰᱮ ᱯᱟᱥᱮ, R: ᱟᱹᱛᱩ ᱛᱟᱞᱢᱟ<br/>ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱱᱟᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱟᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ
|mark-coord1={{coord|23|39|27|N|87|7|2|E}} | label-pos1=right|label1= Kunustara | numbered1=CT| mark-title1=[[ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱟᱨᱟ]] (CT)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #A40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2
|mark-coord2={{coord|23|40|5|N|87|7|40|E}} | label-pos2=right|label2= Topsi| numbered2=CT| mark-title2=[[ᱴᱚᱯᱥᱤ]] (CT)
|mark-coord3={{coord|23|43|26|N|87|11|57|E}} | label-pos3=right|label3= Nimsa| numbered3=CT| mark-title3=[[ᱱᱤᱢᱥᱟ]] (CT)
|mark-coord4={{coord|23|42|58|N|87|11|21|E}} | label-pos4=right|label4= Chinchuria| numbered4=CT| mark-title4=[[ᱪᱤᱸᱪᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] (CT)
|mark-coord5={{coord|23|40|38|N|87|10|9|E}} | label-pos5=right|label5= Kenda| numbered5=CT| mark-title5=[[ᱠᱮᱸᱫᱟ]] (CT)
|mark-coord6={{coord|23|39|10|N|87|9|46|E}} | label-pos6=right|label6= Parasia| numbered6=CT| mark-title6=[[ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ]] (CT)
|mark-coord7={{coord|23|39|14|N|87|2|9|E}} | label-pos7=left|label7= Ratibati| numbered7=CT| mark-title7=[[ᱨᱚᱛᱤᱵᱟᱛᱤ]] (CT)
|mark-coord8={{coord|23|39|40|N|87|2|30|E}} | label-pos8=left|label8= Chapui| numbered8=CT| mark-title8=ᱪᱟᱯᱩᱭ (CT)
|mark-coord9={{coord|23|39|5|N|87|4|11|E}} | label-pos9=top|label9= Jemari |labela9=(Jaykaynagar)| numbered9=CT| mark-title9=[[ᱡᱮᱢᱟᱨᱤ (ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱯ)]] (CT)
|mark-coord10={{coord|23|37|45|N|87|8|22|E}} | label-pos10=right|label10= Banshra| numbered10=CT| mark-title10=[[ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ]] (CT)
|mark-coord11={{coord|23|38|5|N|87|3|51|E}} | label-pos11=left|label11= Belebathan| numbered11=CT| mark-title11=[[ᱵᱮᱞᱮᱵᱟᱛᱷᱟᱱ]] (CT)
|mark-coord12={{coord|23|38|28|N|87|2|3|E}} | label-pos12=left|label12= Chelad| numbered12=CT| mark-title12=[[ᱪᱮᱞᱟᱰ]] (CT)
|mark-coord13={{coord|23|37|29|N|87|4|32|E}} | label-pos13=left|label13= Murgathaul| numbered13=CT| mark-title13=[[ᱢᱩᱨᱜᱟᱛᱷᱳᱞ]] (CT)
|mark-coord14={{coord|23|36|57|N|87|5|4|E}} | label-pos14=left|label14= Amkula| numbered14=CT| mark-title14=[[ᱟᱢᱠᱩᱞᱟ]] (CT)
|mark-coord15={{coord|23|35|53|N|87|8|30|E}} | label-pos15=right|label15= Baktarnagar| numbered15=CT| mark-title15=[[ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ]] (CT)
|mark-coord16={{coord|23|36|33|N|87|6|01|E}} | label-pos16=left|label16= Egara| numbered16=CT| mark-title16=[[ᱮᱜᱟᱨᱟ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱮᱜᱟᱨᱟ]] (CT)
|mark-coord17={{coord|23|35|21|N|87|6|21|E}} | label-pos17=left|label17= Sahebganj| numbered17=CT| mark-title17= [[ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ]] (CT)|shape-color17=black| label-size17=13|label-color17=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors -->
|mark-coord18={{coord|23|35|10|N|87|7|7|E}} | label-pos18=right|label18= Raghunathchak| numbered18=CT| mark-title18=[[ᱨᱚᱜᱷᱩᱱᱟᱛᱷᱪᱚᱠ]] (CT)
|mark-coord19={{coord|23|34|50|N|87|7|32|E}} | label-pos19=right|label19= Ballavpur| numbered19=CT| mark-title19=[[ᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱷᱯᱩᱨ]] (CT)
|mark-coord20={{coord|23|46|48|N|87|4|48|E}} | label-pos20=right|label20= Churulia| numbered20=R| mark-title20=[[ᱪᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ]] (R)|shape-color20=#C42222
|mark-coord21={{coord|23|41|37|N|87|8|39|E}} | label-pos21=right|label21= Bahadurpur| numbered21=R| mark-title21=[[ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨᱯᱩᱨ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]] (R)|shape-color21=#C42222
|mark-coord22={{coord|23|42|7|N|87|2|53|E}} | label-pos22=left|label22=ECL Sripur |labela22= Area Office| numbered22=0 | mark-title22=[[ᱥᱨᱤᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱥᱨᱤᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size22=12| shape-color22=#AA6666
|mark-coord23={{coord|23|40|53|N|87|4|45|E}} | label-pos23=left|label23=ECL Satgram |labela23= Area Office |numbered23=0| mark-title23=[[ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size23=12| shape-color23=#AA6666
|mark-coord24={{coord|23|38|50|N|87|7|18|E}} | label-pos24=right|label24=ECL Kunustoria|labela24= Area Office|numbered24=0 | mark-title24=[[ᱠᱩᱱᱩᱥᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱠᱩᱱᱩᱥᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size24=12| shape-color24=#AA6666
|mark-coord25={{coord|23|40|0|N|87|13|33|E}} | label-pos25=left|label25=ECL Kenda |labela25= Area Office |numbered25=0| mark-title25=[[ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size25=12| shape-color25=#AA6666
|mark-coord26={{coord|23|40|44|N|86|57|9|E}} | label-pos26=right|label-color26=#800000| label26=Asansol | numbered26=MC| mark-title26=[[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ]] (MC)|shape-color26=#800000
|mark-coord27={{coord|23|37|12|N|87|7|48|E}} | label-pos27=left|label27=Raniganj | numbered27=N| mark-title27= [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] (N)|shape-color27=#C42222
|mark-coord28={{coord|23|42|50|N|87|4|48|E}} | label-pos28=left|label28=Jamuria | numbered28=N| mark-title28= [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] (N)|shape-color28=#C42222
|mark-coord29={{coord|23.612489|87.032854}}| label29=ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ| label-color29 = #77A1CB| label-angle29=28| label-pos29=top| label-size29=10| mark-size29=0| mark-title29 =none
|mark-coord30={{coord|23.749367|87.157333}}| label30=ᱚᱡᱚᱭ ᱜᱟᱰᱟ| label-color30 = #77A1CB| label-angle30=0| label-pos30=right| label-size30=10| mark-size30=0| mark-title30 =none}}
===ᱴᱷᱟᱶ===
ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱫᱚ {{coord|23.636513|N|87.12794|E |source:yahoomaps_region:IN-WB |format=dms}} ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
[[ᱡᱮᱢᱟᱨᱤ (ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱯ)]], [[ᱵᱮᱞᱮᱵᱟᱛᱷᱚᱱ]], [[ᱢᱩᱨᱜᱟᱛᱷᱳᱞ]], [[ᱟᱢᱠᱩᱞᱟ]], [[ᱮᱜᱟᱨᱟ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱮᱜᱟᱨᱟ]], [[ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ]], [[ᱨᱚᱜᱷᱩᱱᱟᱛᱷᱪᱚᱠ]] ᱟᱨ [[ᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱷᱯᱩᱨ]] ᱫᱚ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱞᱚᱥᱴᱚᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱟᱨ [[ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ]] ᱫᱚ ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.censusindia.gov.in/2011census/DCHB/DCHB_A/19/1909_PART_A_DCHB_BARDDHAMAN.pdf |title= Census of India 2011, West Bengal: District Census Handbook, Barddhaman |work = Map of Raniganj CD Block, page 215| publisher= Directorate of Census Operations, West Bengal |access-date = 31 August 2018}}</ref>
===ᱥᱚᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱹ===
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱤᱱ ᱘᱓.᱓᱓% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱤᱱ ᱟᱨ ᱑᱖.᱖᱗% ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱤᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |url = http://wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |title = District Statistical Handbook 2014 Burdwan |work = Table 2.2, 2.4(a) |publisher = Department of Statistics and Programme Implementation, Government of West Bengal |accessdate = 4 September 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190121045803/http://www.wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |archive-date = 21 January 2019 |url-status = dead }}</ref> ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, [[ᱠᱩᱞᱴᱤ]], [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱟᱨ [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱜᱚᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱱᱤᱜᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=2015notification>{{cite web | url = https://www.wbdma.gov.in/circulars/249-135-ma_2015-2016.pdf | title = The Kolkata Gazette | work = Notification No. 335/MA/O/C-4/1M-36/2014 dated 3 June 2015 | publisher = Department of Municipal Affairs, Government of West Bengal | accessdate = 4 September 2018 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170312033552/https://www.wbdma.gov.in/circulars/249-135-ma_2015-2016.pdf | archive-date = 12 March 2017 | url-status = dead }}</ref> ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱟᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱒᱖ (+᱑ ᱟᱫᱷᱟ) ᱥᱮᱱᱥᱟᱥ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ (ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱟᱫᱷᱟ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ) ᱾
==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ==
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱨᱤᱱ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕,᱗᱐᱓ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱓,᱐᱐᱑ (᱕᱓%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱒,᱗᱐᱒ (᱔᱘%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱗᱓᱑ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱓,᱗᱔᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱗᱓.᱓᱔%) ᱾<ref name=census3-2011>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/pca/pcadata/Houselisting-housing-WB.html |title = 2011 Census – Primary Census Abstract Data Tables | work= West Bengal – District-wise |publisher= Registrar General and Census Commissioner, India | access-date = 18 February 2017 }}</ref>
<small>*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱵᱚᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ (ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ)#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱧᱮᱞ ᱢᱮ</small>
᱒᱐᱐᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱕,᱑᱒᱘ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱕᱕% ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔᱕% ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚᱨ ᱫᱚ ᱖᱐% ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱕᱙.᱕% ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱖᱓% ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱓᱗% ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱑᱒% ᱫᱚ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱤᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱾
==ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ==
<!--Please do not disturb the referenced text. If you want to add information, add it separately, with reliable reference. -->
''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱦᱟᱱᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ'', ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱥᱟᱨ ᱵᱤᱥᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱓.᱐᱑ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱔.᱘ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱨᱟᱠᱷᱟ ᱫᱟᱜ-ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱨᱮ ᱚᱵᱷᱟᱨ ᱴᱮᱠ, ᱥᱟᱯᱷᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱚᱛᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱞ ᱫᱟᱜ, ᱵᱟᱝ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱠᱩᱞ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱓᱐᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱡᱚᱯᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱯᱨᱟᱭᱢᱟᱨᱤ ᱥᱠᱩᱞ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱰᱮᱞ ᱥᱠᱩᱞ, ᱥᱩᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ, ᱥᱤᱱᱤᱭᱟᱨ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱥᱠᱩᱞ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱨᱮ ᱖ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ, ᱨᱚᱢᱚᱡᱽ ᱟᱨ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ ᱞᱟᱭᱵᱨᱮᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱵᱮᱸᱠ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/DCHB/DCHB_A/19/1909_PART_A_DCHB_BARDDHAMAN.pdf| title = District Census Handbook Barddhaman, Census of India 2011, Series 20, Part XII A | work= Section II Town Directory, Pages 1179-1210; Statement I: Status and Growth History, Page 1179; Statement II: Physical Aspects and Location of Towns, Page 1188; Statement III: Civic and other Amenities, Page 1191; Statement IV: Medical Facilities, Page 1196; Statement V: Educational, Recreational and Cultural Facilities, Page 1200; Statement VI: Industry and Banking, Page 1209 | publisher = Directorate of census Operations V, West Bengal |access-date = 14 May 2020}}</ref>
==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ==
ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱠᱚᱞ ᱯᱷᱤᱞᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱟᱢᱨᱤᱛᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱟᱢᱨᱟᱥᱚᱴᱟ, ᱢᱟᱦᱟᱵᱤᱨ, ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱤᱭᱟᱨᱥᱚᱞ, ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ, ᱴᱚᱯᱥᱤ, ᱵᱮᱞᱵᱮᱰ, ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ ᱖ ᱟᱨ ᱗, ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ, ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱳᱥᱤᱯᱤ ᱟᱨ ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ ᱳᱥᱤᱯᱤ ᱾<ref>{{cite web| url = http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/66080/13/13_chapter%205.pdf |title = Coalmining impact on the Environment |work = Chapter V: Table 5.2 | publisher= shodganga.infibnet | access-date = 21 February 2017}}</ref>
==ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱜᱷᱩᱴᱤᱭᱟᱨᱤ ᱥᱟᱨᱤᱯᱷ ᱵᱤ.ᱮᱢ. ᱵᱤᱫᱭᱟᱯᱤᱴᱷ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱢ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱠᱩᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱕ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱜᱩᱴᱤᱭᱟᱨᱤ ᱥᱟᱨᱤᱯᱷ ᱵᱟᱞᱤᱠᱟ ᱵᱤᱫᱭᱟᱞᱚᱭ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱥᱠᱩᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱓᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱕ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱜᱩᱴᱤᱭᱟᱨᱤ ᱥᱟᱨᱤᱯᱷ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱠᱩᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱔᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱕ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱦᱚᱨᱤ-ᱦᱟᱨ ᱢᱚᱦᱟᱵᱤᱫᱭᱟᱞᱚᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱝᱜᱟᱞᱤ ᱛᱟᱞᱟ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱓᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱑ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ==
ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱯᱷᱤᱞᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱕᱐ ᱵᱮᱰ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.wbpublibnet.gov.in/sites/default/files/sites/default/files/sites/default/files/uploads/pdf/eastern_coldfields_limiteds_hospital.pdf | title = Eastern Coalfields Limited's Hospitals | publisher = ECL | access-date = 23 April 2017 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170426153142/http://www.wbpublibnet.gov.in/sites/default/files/sites/default/files/sites/default/files/uploads/pdf/eastern_coldfields_limiteds_hospital.pdf | archive-date = 26 April 2017 | url-status = dead }}</ref>
ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ (᱕᱐ ᱵᱮᱰ ᱥᱟᱶᱛᱮ) (ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ), ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ), ᱵᱮᱞᱵᱟᱭᱰ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ), ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱴᱚᱯᱚᱥᱤ), ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱤᱭᱟᱨᱥᱚᱞ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱵᱤᱡᱽᱯᱩᱨ), ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ), ᱚᱢᱨᱤᱛᱱᱚᱜᱚᱨ (ᱯᱤ ᱳ ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ), ᱢᱟᱦᱟᱵᱤᱨ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱨᱟᱱᱤᱜᱟᱸᱡᱽ) ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrxiDIKi8Be4hgAXS67HAx.;_ylu=X3oDMTByYmpmZjA4BGNvbG8Dc2czBHBvcwMzBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--/RV=2/RE=1589705610/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.coalindia.in%2fDesktopModules%2fDocumentList%2fdocuments%2fDetails_of_Medical_Facility_in_CIL_and_its_Subsidiaries_05032018.xlsx/RK=2/RS=G5Llg8vcadCbsl1BI.JMH0rETxA- | title = Details of medical facilities in CIL and its subsidiaries | work = ECL | publisher = CIL | access-date = 15 May 2020 }}{{Dead link|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]]
mrezz63shn7ex9tcr4kdty8f63x1y9e
192255
192254
2026-05-23T08:56:33Z
MT731
2184
192255
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| pushpin_map = India West Bengal#India3
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|23.636513|N|87.12794|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]]
| subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]]
| established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type =
| governing_body =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 3.01
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 5,703
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ*
| demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ
| demographics1_info1 = [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱗᱑᱓᱓᱕᱘
| registration_plate = WB
| website = {{URL|bardhaman.gov.in/}}
| footnotes =
}}
'''ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱟᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱤ ᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
{{OSM Location map
| width=430| height=400| zoom=11
| coord={{coord|23|41|0|N|87|5|20|E}}| float=left|caption='''ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱟᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ'''<br/>MC: ᱢᱭᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞ ᱠᱚᱨᱯᱳᱨᱮᱥᱚᱱ, CT: ᱥᱮᱱᱥᱟᱥ ᱵᱟᱡᱟᱨ, N: ᱟᱰᱮ ᱯᱟᱥᱮ, R: ᱟᱹᱛᱩ ᱛᱟᱞᱢᱟ<br/>ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱱᱟᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱟᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ
|mark-coord1={{coord|23|39|27|N|87|7|2|E}} | label-pos1=right|label1= Kunustara | numbered1=CT| mark-title1=[[ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱟᱨᱟ]] (CT)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #A40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2
|mark-coord2={{coord|23|40|5|N|87|7|40|E}} | label-pos2=right|label2= Topsi| numbered2=CT| mark-title2=[[ᱴᱚᱯᱥᱤ]] (CT)
|mark-coord3={{coord|23|43|26|N|87|11|57|E}} | label-pos3=right|label3= Nimsa| numbered3=CT| mark-title3=[[ᱱᱤᱢᱥᱟ]] (CT)
|mark-coord4={{coord|23|42|58|N|87|11|21|E}} | label-pos4=right|label4= Chinchuria| numbered4=CT| mark-title4=[[ᱪᱤᱸᱪᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] (CT)
|mark-coord5={{coord|23|40|38|N|87|10|9|E}} | label-pos5=right|label5= Kenda| numbered5=CT| mark-title5=[[ᱠᱮᱸᱫᱟ]] (CT)
|mark-coord6={{coord|23|39|10|N|87|9|46|E}} | label-pos6=right|label6= Parasia| numbered6=CT| mark-title6=[[ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ]] (CT)
|mark-coord7={{coord|23|39|14|N|87|2|9|E}} | label-pos7=left|label7= Ratibati| numbered7=CT| mark-title7=[[ᱨᱚᱛᱤᱵᱟᱛᱤ]] (CT)
|mark-coord8={{coord|23|39|40|N|87|2|30|E}} | label-pos8=left|label8= Chapui| numbered8=CT| mark-title8=ᱪᱟᱯᱩᱭ (CT)
|mark-coord9={{coord|23|39|5|N|87|4|11|E}} | label-pos9=top|label9= Jemari |labela9=(Jaykaynagar)| numbered9=CT| mark-title9=[[ᱡᱮᱢᱟᱨᱤ (ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱯ)]] (CT)
|mark-coord10={{coord|23|37|45|N|87|8|22|E}} | label-pos10=right|label10= Banshra| numbered10=CT| mark-title10=[[ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ]] (CT)
|mark-coord11={{coord|23|38|5|N|87|3|51|E}} | label-pos11=left|label11= Belebathan| numbered11=CT| mark-title11=[[ᱵᱮᱞᱮᱵᱟᱛᱷᱟᱱ]] (CT)
|mark-coord12={{coord|23|38|28|N|87|2|3|E}} | label-pos12=left|label12= Chelad| numbered12=CT| mark-title12=[[ᱪᱮᱞᱟᱰ]] (CT)
|mark-coord13={{coord|23|37|29|N|87|4|32|E}} | label-pos13=left|label13= Murgathaul| numbered13=CT| mark-title13=[[ᱢᱩᱨᱜᱟᱛᱷᱳᱞ]] (CT)
|mark-coord14={{coord|23|36|57|N|87|5|4|E}} | label-pos14=left|label14= Amkula| numbered14=CT| mark-title14=[[ᱟᱢᱠᱩᱞᱟ]] (CT)
|mark-coord15={{coord|23|35|53|N|87|8|30|E}} | label-pos15=right|label15= Baktarnagar| numbered15=CT| mark-title15=[[ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ]] (CT)
|mark-coord16={{coord|23|36|33|N|87|6|01|E}} | label-pos16=left|label16= Egara| numbered16=CT| mark-title16=[[ᱮᱜᱟᱨᱟ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱮᱜᱟᱨᱟ]] (CT)
|mark-coord17={{coord|23|35|21|N|87|6|21|E}} | label-pos17=left|label17= Sahebganj| numbered17=CT| mark-title17= [[ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ]] (CT)|shape-color17=black| label-size17=13|label-color17=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors -->
|mark-coord18={{coord|23|35|10|N|87|7|7|E}} | label-pos18=right|label18= Raghunathchak| numbered18=CT| mark-title18=[[ᱨᱚᱜᱷᱩᱱᱟᱛᱷᱪᱚᱠ]] (CT)
|mark-coord19={{coord|23|34|50|N|87|7|32|E}} | label-pos19=right|label19= Ballavpur| numbered19=CT| mark-title19=[[ᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱷᱯᱩᱨ]] (CT)
|mark-coord20={{coord|23|46|48|N|87|4|48|E}} | label-pos20=right|label20= Churulia| numbered20=R| mark-title20=[[ᱪᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ]] (R)|shape-color20=#C42222
|mark-coord21={{coord|23|41|37|N|87|8|39|E}} | label-pos21=right|label21= Bahadurpur| numbered21=R| mark-title21=[[ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨᱯᱩᱨ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]] (R)|shape-color21=#C42222
|mark-coord22={{coord|23|42|7|N|87|2|53|E}} | label-pos22=left|label22=ECL Sripur |labela22= Area Office| numbered22=0 | mark-title22=[[ᱥᱨᱤᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱥᱨᱤᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size22=12| shape-color22=#AA6666
|mark-coord23={{coord|23|40|53|N|87|4|45|E}} | label-pos23=left|label23=ECL Satgram |labela23= Area Office |numbered23=0| mark-title23=[[ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size23=12| shape-color23=#AA6666
|mark-coord24={{coord|23|38|50|N|87|7|18|E}} | label-pos24=right|label24=ECL Kunustoria|labela24= Area Office|numbered24=0 | mark-title24=[[ᱠᱩᱱᱩᱥᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱠᱩᱱᱩᱥᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size24=12| shape-color24=#AA6666
|mark-coord25={{coord|23|40|0|N|87|13|33|E}} | label-pos25=left|label25=ECL Kenda |labela25= Area Office |numbered25=0| mark-title25=[[ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size25=12| shape-color25=#AA6666
|mark-coord26={{coord|23|40|44|N|86|57|9|E}} | label-pos26=right|label-color26=#800000| label26=Asansol | numbered26=MC| mark-title26=[[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ]] (MC)|shape-color26=#800000
|mark-coord27={{coord|23|37|12|N|87|7|48|E}} | label-pos27=left|label27=Raniganj | numbered27=N| mark-title27= [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] (N)|shape-color27=#C42222
|mark-coord28={{coord|23|42|50|N|87|4|48|E}} | label-pos28=left|label28=Jamuria | numbered28=N| mark-title28= [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] (N)|shape-color28=#C42222
|mark-coord29={{coord|23.612489|87.032854}}| label29=ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ| label-color29 = #77A1CB| label-angle29=28| label-pos29=top| label-size29=10| mark-size29=0| mark-title29 =none
|mark-coord30={{coord|23.749367|87.157333}}| label30=ᱚᱡᱚᱭ ᱜᱟᱰᱟ| label-color30 = #77A1CB| label-angle30=0| label-pos30=right| label-size30=10| mark-size30=0| mark-title30 =none}}
===ᱴᱷᱟᱶ===
ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱫᱚ {{coord|23.636513|N|87.12794|E |source:yahoomaps_region:IN-WB |format=dms}} ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
[[ᱡᱮᱢᱟᱨᱤ (ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱯ)]], [[ᱵᱮᱞᱮᱵᱟᱛᱷᱚᱱ]], [[ᱢᱩᱨᱜᱟᱛᱷᱳᱞ]], [[ᱟᱢᱠᱩᱞᱟ]], [[ᱮᱜᱟᱨᱟ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱮᱜᱟᱨᱟ]], [[ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ]], [[ᱨᱚᱜᱷᱩᱱᱟᱛᱷᱪᱚᱠ]] ᱟᱨ [[ᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱷᱯᱩᱨ]] ᱫᱚ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱞᱚᱥᱴᱚᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱟᱨ [[ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ]] ᱫᱚ ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.censusindia.gov.in/2011census/DCHB/DCHB_A/19/1909_PART_A_DCHB_BARDDHAMAN.pdf |title= Census of India 2011, West Bengal: District Census Handbook, Barddhaman |work = Map of Raniganj CD Block, page 215| publisher= Directorate of Census Operations, West Bengal |access-date = 31 August 2018}}</ref>
===ᱥᱚᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱹ===
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱤᱱ ᱘᱓.᱓᱓% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱤᱱ ᱟᱨ ᱑᱖.᱖᱗% ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱤᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |url = http://wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |title = District Statistical Handbook 2014 Burdwan |work = Table 2.2, 2.4(a) |publisher = Department of Statistics and Programme Implementation, Government of West Bengal |accessdate = 4 September 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190121045803/http://www.wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |archive-date = 21 January 2019 |url-status = dead }}</ref> ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, [[ᱠᱩᱞᱴᱤ]], [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱟᱨ [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱜᱚᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱱᱤᱜᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=2015notification>{{cite web | url = https://www.wbdma.gov.in/circulars/249-135-ma_2015-2016.pdf | title = The Kolkata Gazette | work = Notification No. 335/MA/O/C-4/1M-36/2014 dated 3 June 2015 | publisher = Department of Municipal Affairs, Government of West Bengal | accessdate = 4 September 2018 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170312033552/https://www.wbdma.gov.in/circulars/249-135-ma_2015-2016.pdf | archive-date = 12 March 2017 | url-status = dead }}</ref> ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱟᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱒᱖ (+᱑ ᱟᱫᱷᱟ) ᱥᱮᱱᱥᱟᱥ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ (ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱟᱫᱷᱟ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ) ᱾
==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ==
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱨᱤᱱ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕,᱗᱐᱓ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱓,᱐᱐᱑ (᱕᱓%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱒,᱗᱐᱒ (᱔᱘%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱗᱓᱑ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱓,᱗᱔᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱗᱓.᱓᱔%) ᱾<ref name=census3-2011>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/pca/pcadata/Houselisting-housing-WB.html |title = 2011 Census – Primary Census Abstract Data Tables | work= West Bengal – District-wise |publisher= Registrar General and Census Commissioner, India | access-date = 18 February 2017 }}</ref>
<small>*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱵᱚᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ (ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ)#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱧᱮᱞ ᱢᱮ</small>
᱒᱐᱐᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱕,᱑᱒᱘ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱕᱕% ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔᱕% ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚᱨ ᱫᱚ ᱖᱐% ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱕᱙.᱕% ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱖᱓% ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱓᱗% ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱑᱒% ᱫᱚ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱤᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱾
==ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ==
<!--Please do not disturb the referenced text. If you want to add information, add it separately, with reliable reference. -->
''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱦᱟᱱᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ'', ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱥᱟᱨ ᱵᱤᱥᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱓.᱐᱑ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱔.᱘ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱨᱟᱠᱷᱟ ᱫᱟᱜ-ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱨᱮ ᱚᱵᱷᱟᱨ ᱴᱮᱠ, ᱥᱟᱯᱷᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱚᱛᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱞ ᱫᱟᱜ, ᱵᱟᱝ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱠᱩᱞ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱓᱐᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱡᱚᱯᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱯᱨᱟᱭᱢᱟᱨᱤ ᱥᱠᱩᱞ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱰᱮᱞ ᱥᱠᱩᱞ, ᱥᱩᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ, ᱥᱤᱱᱤᱭᱟᱨ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱥᱠᱩᱞ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱨᱮ ᱖ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ, ᱨᱚᱢᱚᱡᱽ ᱟᱨ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ ᱞᱟᱭᱵᱨᱮᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱵᱮᱸᱠ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/DCHB/DCHB_A/19/1909_PART_A_DCHB_BARDDHAMAN.pdf| title = District Census Handbook Barddhaman, Census of India 2011, Series 20, Part XII A | work= Section II Town Directory, Pages 1179-1210; Statement I: Status and Growth History, Page 1179; Statement II: Physical Aspects and Location of Towns, Page 1188; Statement III: Civic and other Amenities, Page 1191; Statement IV: Medical Facilities, Page 1196; Statement V: Educational, Recreational and Cultural Facilities, Page 1200; Statement VI: Industry and Banking, Page 1209 | publisher = Directorate of census Operations V, West Bengal |access-date = 14 May 2020}}</ref>
==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ==
ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱠᱚᱞ ᱯᱷᱤᱞᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱟᱢᱨᱤᱛᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱟᱢᱨᱟᱥᱚᱴᱟ, ᱢᱟᱦᱟᱵᱤᱨ, ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱤᱭᱟᱨᱥᱚᱞ, ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ, ᱴᱚᱯᱥᱤ, ᱵᱮᱞᱵᱟᱭᱰ, ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ ᱖ ᱟᱨ ᱗, ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ, ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱳᱥᱤᱯᱤ ᱟᱨ ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ ᱳᱥᱤᱯᱤ ᱾<ref>{{cite web| url = http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/66080/13/13_chapter%205.pdf |title = Coalmining impact on the Environment |work = Chapter V: Table 5.2 | publisher= shodganga.infibnet | access-date = 21 February 2017}}</ref>
==ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱜᱷᱩᱴᱤᱭᱟᱨᱤ ᱥᱟᱨᱤᱯᱷ ᱵᱤ.ᱮᱢ. ᱵᱤᱫᱭᱟᱯᱤᱴᱷ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱢ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱠᱩᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱕ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱜᱩᱴᱤᱭᱟᱨᱤ ᱥᱟᱨᱤᱯᱷ ᱵᱟᱞᱤᱠᱟ ᱵᱤᱫᱭᱟᱞᱚᱭ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱥᱠᱩᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱓᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱕ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱜᱩᱴᱤᱭᱟᱨᱤ ᱥᱟᱨᱤᱯᱷ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱠᱩᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱔᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱕ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱦᱚᱨᱤ-ᱦᱟᱨ ᱢᱚᱦᱟᱵᱤᱫᱭᱟᱞᱚᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱝᱜᱟᱞᱤ ᱛᱟᱞᱟ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱓᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱑ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ==
ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱯᱷᱤᱞᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱕᱐ ᱵᱮᱰ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.wbpublibnet.gov.in/sites/default/files/sites/default/files/sites/default/files/uploads/pdf/eastern_coldfields_limiteds_hospital.pdf | title = Eastern Coalfields Limited's Hospitals | publisher = ECL | access-date = 23 April 2017 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170426153142/http://www.wbpublibnet.gov.in/sites/default/files/sites/default/files/sites/default/files/uploads/pdf/eastern_coldfields_limiteds_hospital.pdf | archive-date = 26 April 2017 | url-status = dead }}</ref>
ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ (᱕᱐ ᱵᱮᱰ ᱥᱟᱶᱛᱮ) (ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ), ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ), ᱵᱮᱞᱵᱟᱭᱰ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ), ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱴᱚᱯᱚᱥᱤ), ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱤᱭᱟᱨᱥᱚᱞ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱵᱤᱡᱽᱯᱩᱨ), ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ), ᱚᱢᱨᱤᱛᱱᱚᱜᱚᱨ (ᱯᱤ ᱳ ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ), ᱢᱟᱦᱟᱵᱤᱨ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ) ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrxiDIKi8Be4hgAXS67HAx.;_ylu=X3oDMTByYmpmZjA4BGNvbG8Dc2czBHBvcwMzBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--/RV=2/RE=1589705610/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.coalindia.in%2fDesktopModules%2fDocumentList%2fdocuments%2fDetails_of_Medical_Facility_in_CIL_and_its_Subsidiaries_05032018.xlsx/RK=2/RS=G5Llg8vcadCbsl1BI.JMH0rETxA- | title = Details of medical facilities in CIL and its subsidiaries | work = ECL | publisher = CIL | access-date = 15 May 2020 }}{{Dead link|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]]
08alyy6zsaa3iekg2ls3g0mh54tkz2r
192257
192255
2026-05-23T11:47:08Z
MT731
2184
192257
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| pushpin_map = India West Bengal#India3
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|23.636513|N|87.12794|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]]
| subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]]
| established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type =
| governing_body =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 3.01
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 5,703
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ*
| demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ
| demographics1_info1 = [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱗᱑᱓᱓᱕᱘
| registration_plate = WB
| website = {{URL|bardhaman.gov.in/}}
| footnotes =
}}
'''ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱟᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱤ ᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
{{OSM Location map
| width=430| height=400| zoom=11
| coord={{coord|23|41|0|N|87|5|20|E}}| float=left|caption='''ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱟᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ'''<br/>MC: ᱢᱭᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞ ᱠᱚᱨᱯᱳᱨᱮᱥᱚᱱ, CT: ᱥᱮᱱᱥᱟᱥ ᱵᱟᱡᱟᱨ, N: ᱟᱰᱮ ᱯᱟᱥᱮ, R: ᱟᱹᱛᱩ ᱛᱟᱞᱢᱟ<br/>ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱱᱟᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱟᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ
|mark-coord1={{coord|23|39|27|N|87|7|2|E}} | label-pos1=right|label1= Kunustara | numbered1=CT| mark-title1=[[ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱟᱨᱟ]] (CT)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #A40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2
|mark-coord2={{coord|23|40|5|N|87|7|40|E}} | label-pos2=right|label2= Topsi| numbered2=CT| mark-title2=[[ᱴᱚᱯᱥᱤ]] (CT)
|mark-coord3={{coord|23|43|26|N|87|11|57|E}} | label-pos3=right|label3= Nimsa| numbered3=CT| mark-title3=[[ᱱᱤᱢᱥᱟ]] (CT)
|mark-coord4={{coord|23|42|58|N|87|11|21|E}} | label-pos4=right|label4= Chinchuria| numbered4=CT| mark-title4=[[ᱪᱤᱸᱪᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] (CT)
|mark-coord5={{coord|23|40|38|N|87|10|9|E}} | label-pos5=right|label5= Kenda| numbered5=CT| mark-title5=[[ᱠᱮᱸᱫᱟ]] (CT)
|mark-coord6={{coord|23|39|10|N|87|9|46|E}} | label-pos6=right|label6= Parasia| numbered6=CT| mark-title6=[[ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ]] (CT)
|mark-coord7={{coord|23|39|14|N|87|2|9|E}} | label-pos7=left|label7= Ratibati| numbered7=CT| mark-title7=[[ᱨᱚᱛᱤᱵᱟᱛᱤ]] (CT)
|mark-coord8={{coord|23|39|40|N|87|2|30|E}} | label-pos8=left|label8= Chapui| numbered8=CT| mark-title8=[[ᱪᱟᱯᱩᱭ]] (CT)
|mark-coord9={{coord|23|39|5|N|87|4|11|E}} | label-pos9=top|label9= Jemari |labela9=(Jaykaynagar)| numbered9=CT| mark-title9=[[ᱡᱮᱢᱟᱨᱤ (ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱯ)]] (CT)
|mark-coord10={{coord|23|37|45|N|87|8|22|E}} | label-pos10=right|label10= Banshra| numbered10=CT| mark-title10=ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ (CT)
|mark-coord11={{coord|23|38|5|N|87|3|51|E}} | label-pos11=left|label11= Belebathan| numbered11=CT| mark-title11=[[ᱵᱮᱞᱮᱵᱟᱛᱷᱟᱱ]] (CT)
|mark-coord12={{coord|23|38|28|N|87|2|3|E}} | label-pos12=left|label12= Chelad| numbered12=CT| mark-title12=[[ᱪᱮᱞᱟᱰ]] (CT)
|mark-coord13={{coord|23|37|29|N|87|4|32|E}} | label-pos13=left|label13= Murgathaul| numbered13=CT| mark-title13=[[ᱢᱩᱨᱜᱟᱛᱷᱳᱞ]] (CT)
|mark-coord14={{coord|23|36|57|N|87|5|4|E}} | label-pos14=left|label14= Amkula| numbered14=CT| mark-title14=[[ᱟᱢᱠᱩᱞᱟ]] (CT)
|mark-coord15={{coord|23|35|53|N|87|8|30|E}} | label-pos15=right|label15= Baktarnagar| numbered15=CT| mark-title15=[[ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ]] (CT)
|mark-coord16={{coord|23|36|33|N|87|6|01|E}} | label-pos16=left|label16= Egara| numbered16=CT| mark-title16=[[ᱮᱜᱟᱨᱟ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱮᱜᱟᱨᱟ]] (CT)
|mark-coord17={{coord|23|35|21|N|87|6|21|E}} | label-pos17=left|label17= Sahebganj| numbered17=CT| mark-title17= [[ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ]] (CT)|shape-color17=black| label-size17=13|label-color17=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors -->
|mark-coord18={{coord|23|35|10|N|87|7|7|E}} | label-pos18=right|label18= Raghunathchak| numbered18=CT| mark-title18=[[ᱨᱚᱜᱷᱩᱱᱟᱛᱷᱪᱚᱠ]] (CT)
|mark-coord19={{coord|23|34|50|N|87|7|32|E}} | label-pos19=right|label19= Ballavpur| numbered19=CT| mark-title19=[[ᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱷᱯᱩᱨ]] (CT)
|mark-coord20={{coord|23|46|48|N|87|4|48|E}} | label-pos20=right|label20= Churulia| numbered20=R| mark-title20=[[ᱪᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ]] (R)|shape-color20=#C42222
|mark-coord21={{coord|23|41|37|N|87|8|39|E}} | label-pos21=right|label21= Bahadurpur| numbered21=R| mark-title21=[[ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨᱯᱩᱨ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]] (R)|shape-color21=#C42222
|mark-coord22={{coord|23|42|7|N|87|2|53|E}} | label-pos22=left|label22=ECL Sripur |labela22= Area Office| numbered22=0 | mark-title22=[[ᱥᱨᱤᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱥᱨᱤᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size22=12| shape-color22=#AA6666
|mark-coord23={{coord|23|40|53|N|87|4|45|E}} | label-pos23=left|label23=ECL Satgram |labela23= Area Office |numbered23=0| mark-title23=[[ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱥᱟᱛᱜᱨᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size23=12| shape-color23=#AA6666
|mark-coord24={{coord|23|38|50|N|87|7|18|E}} | label-pos24=right|label24=ECL Kunustoria|labela24= Area Office|numbered24=0 | mark-title24=[[ᱠᱩᱱᱩᱥᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱠᱩᱱᱩᱥᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size24=12| shape-color24=#AA6666
|mark-coord25={{coord|23|40|0|N|87|13|33|E}} | label-pos25=left|label25=ECL Kenda |labela25= Area Office |numbered25=0| mark-title25=[[ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size25=12| shape-color25=#AA6666
|mark-coord26={{coord|23|40|44|N|86|57|9|E}} | label-pos26=right|label-color26=#800000| label26=Asansol | numbered26=MC| mark-title26=[[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ]] (MC)|shape-color26=#800000
|mark-coord27={{coord|23|37|12|N|87|7|48|E}} | label-pos27=left|label27=Raniganj | numbered27=N| mark-title27= [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] (N)|shape-color27=#C42222
|mark-coord28={{coord|23|42|50|N|87|4|48|E}} | label-pos28=left|label28=Jamuria | numbered28=N| mark-title28= [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] (N)|shape-color28=#C42222
|mark-coord29={{coord|23.612489|87.032854}}| label29=ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ| label-color29 = #77A1CB| label-angle29=28| label-pos29=top| label-size29=10| mark-size29=0| mark-title29 =none
|mark-coord30={{coord|23.749367|87.157333}}| label30=ᱚᱡᱚᱭ ᱜᱟᱰᱟ| label-color30 = #77A1CB| label-angle30=0| label-pos30=right| label-size30=10| mark-size30=0| mark-title30 =none}}
===ᱴᱷᱟᱶ===
ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱫᱚ {{coord|23.636513|N|87.12794|E |source:yahoomaps_region:IN-WB |format=dms}} ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
[[ᱡᱮᱢᱟᱨᱤ (ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱯ)]], [[ᱵᱮᱞᱮᱵᱟᱛᱷᱚᱱ]], [[ᱢᱩᱨᱜᱟᱛᱷᱳᱞ]], [[ᱟᱢᱠᱩᱞᱟ]], [[ᱮᱜᱟᱨᱟ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱮᱜᱟᱨᱟ]], [[ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ]], [[ᱨᱚᱜᱷᱩᱱᱟᱛᱷᱪᱚᱠ]] ᱟᱨ [[ᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱷᱯᱩᱨ]] ᱫᱚ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱞᱚᱥᱴᱚᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱟᱨ [[ᱵᱚᱠᱛᱟᱨᱱᱚᱜᱚᱨ]] ᱫᱚ ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.censusindia.gov.in/2011census/DCHB/DCHB_A/19/1909_PART_A_DCHB_BARDDHAMAN.pdf |title= Census of India 2011, West Bengal: District Census Handbook, Barddhaman |work = Map of Raniganj CD Block, page 215| publisher= Directorate of Census Operations, West Bengal |access-date = 31 August 2018}}</ref>
===ᱥᱚᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱹ===
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱤᱱ ᱘᱓.᱓᱓% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱤᱱ ᱟᱨ ᱑᱖.᱖᱗% ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱤᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |url = http://wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |title = District Statistical Handbook 2014 Burdwan |work = Table 2.2, 2.4(a) |publisher = Department of Statistics and Programme Implementation, Government of West Bengal |accessdate = 4 September 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190121045803/http://www.wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |archive-date = 21 January 2019 |url-status = dead }}</ref> ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, [[ᱠᱩᱞᱴᱤ]], [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱟᱨ [[ᱡᱟᱢᱩᱨᱤᱭᱟᱹ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱜᱚᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱱᱤᱜᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=2015notification>{{cite web | url = https://www.wbdma.gov.in/circulars/249-135-ma_2015-2016.pdf | title = The Kolkata Gazette | work = Notification No. 335/MA/O/C-4/1M-36/2014 dated 3 June 2015 | publisher = Department of Municipal Affairs, Government of West Bengal | accessdate = 4 September 2018 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170312033552/https://www.wbdma.gov.in/circulars/249-135-ma_2015-2016.pdf | archive-date = 12 March 2017 | url-status = dead }}</ref> ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱥᱟᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱒᱖ (+᱑ ᱟᱫᱷᱟ) ᱥᱮᱱᱥᱟᱥ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ (ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱟᱫᱷᱟ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ) ᱾
==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ==
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱨᱤᱱ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕,᱗᱐᱓ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱓,᱐᱐᱑ (᱕᱓%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱒,᱗᱐᱒ (᱔᱘%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱗᱓᱑ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱓,᱗᱔᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱗᱓.᱓᱔%) ᱾<ref name=census3-2011>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/pca/pcadata/Houselisting-housing-WB.html |title = 2011 Census – Primary Census Abstract Data Tables | work= West Bengal – District-wise |publisher= Registrar General and Census Commissioner, India | access-date = 18 February 2017 }}</ref>
<small>*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱵᱚᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ (ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ)#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱧᱮᱞ ᱢᱮ</small>
᱒᱐᱐᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱕,᱑᱒᱘ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱕᱕% ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔᱕% ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚᱨ ᱫᱚ ᱖᱐% ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱕᱙.᱕% ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱖᱓% ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱓᱗% ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱑᱒% ᱫᱚ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱤᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱾
==ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ==
<!--Please do not disturb the referenced text. If you want to add information, add it separately, with reliable reference. -->
''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱦᱟᱱᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ'', ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱥᱟᱨ ᱵᱤᱥᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱓.᱐᱑ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱔.᱘ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱨᱟᱠᱷᱟ ᱫᱟᱜ-ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱨᱮ ᱚᱵᱷᱟᱨ ᱴᱮᱠ, ᱥᱟᱯᱷᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱚᱛᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱞ ᱫᱟᱜ, ᱵᱟᱝ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱠᱩᱞ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱓᱐᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱡᱚᱯᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱯᱨᱟᱭᱢᱟᱨᱤ ᱥᱠᱩᱞ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱰᱮᱞ ᱥᱠᱩᱞ, ᱥᱩᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ, ᱥᱤᱱᱤᱭᱟᱨ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱥᱠᱩᱞ [[ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ]] ᱨᱮ ᱖ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ, ᱨᱚᱢᱚᱡᱽ ᱟᱨ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ ᱞᱟᱭᱵᱨᱮᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱵᱮᱸᱠ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/DCHB/DCHB_A/19/1909_PART_A_DCHB_BARDDHAMAN.pdf| title = District Census Handbook Barddhaman, Census of India 2011, Series 20, Part XII A | work= Section II Town Directory, Pages 1179-1210; Statement I: Status and Growth History, Page 1179; Statement II: Physical Aspects and Location of Towns, Page 1188; Statement III: Civic and other Amenities, Page 1191; Statement IV: Medical Facilities, Page 1196; Statement V: Educational, Recreational and Cultural Facilities, Page 1200; Statement VI: Industry and Banking, Page 1209 | publisher = Directorate of census Operations V, West Bengal |access-date = 14 May 2020}}</ref>
==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ==
ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱠᱚᱞ ᱯᱷᱤᱞᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱟᱢᱨᱤᱛᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱟᱢᱨᱟᱥᱚᱴᱟ, ᱢᱟᱦᱟᱵᱤᱨ, ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱤᱭᱟᱨᱥᱚᱞ, ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ, ᱴᱚᱯᱥᱤ, ᱵᱮᱞᱵᱟᱭᱰ, ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ ᱖ ᱟᱨ ᱗, ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ, ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱳᱥᱤᱯᱤ ᱟᱨ ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ ᱳᱥᱤᱯᱤ ᱾<ref>{{cite web| url = http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/66080/13/13_chapter%205.pdf |title = Coalmining impact on the Environment |work = Chapter V: Table 5.2 | publisher= shodganga.infibnet | access-date = 21 February 2017}}</ref>
==ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱜᱷᱩᱴᱤᱭᱟᱨᱤ ᱥᱟᱨᱤᱯᱷ ᱵᱤ.ᱮᱢ. ᱵᱤᱫᱭᱟᱯᱤᱴᱷ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱢ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱠᱩᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱕ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱜᱩᱴᱤᱭᱟᱨᱤ ᱥᱟᱨᱤᱯᱷ ᱵᱟᱞᱤᱠᱟ ᱵᱤᱫᱭᱟᱞᱚᱭ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱥᱠᱩᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱓᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱕ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱜᱩᱴᱤᱭᱟᱨᱤ ᱥᱟᱨᱤᱯᱷ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱠᱩᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱔᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱕ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱦᱚᱨᱤ-ᱦᱟᱨ ᱢᱚᱦᱟᱵᱤᱫᱭᱟᱞᱚᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱝᱜᱟᱞᱤ ᱛᱟᱞᱟ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱓᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱑ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ==
ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱯᱷᱤᱞᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱕᱐ ᱵᱮᱰ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.wbpublibnet.gov.in/sites/default/files/sites/default/files/sites/default/files/uploads/pdf/eastern_coldfields_limiteds_hospital.pdf | title = Eastern Coalfields Limited's Hospitals | publisher = ECL | access-date = 23 April 2017 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170426153142/http://www.wbpublibnet.gov.in/sites/default/files/sites/default/files/sites/default/files/uploads/pdf/eastern_coldfields_limiteds_hospital.pdf | archive-date = 26 April 2017 | url-status = dead }}</ref>
ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ (᱕᱐ ᱵᱮᱰ ᱥᱟᱶᱛᱮ) (ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ), ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ), ᱵᱮᱞᱵᱟᱭᱰ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱯᱟᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱹ), ᱠᱩᱱᱩᱥᱛᱳᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱴᱚᱯᱚᱥᱤ), ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱤᱭᱟᱨᱥᱚᱞ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱵᱤᱡᱽᱯᱩᱨ), ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱵᱟᱸᱥᱲᱟ), ᱚᱢᱨᱤᱛᱱᱚᱜᱚᱨ (ᱯᱤ ᱳ ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ), ᱢᱟᱦᱟᱵᱤᱨ ᱠᱚᱞᱤᱭᱟᱨᱤ (ᱯᱤ ᱳ ᱨᱟᱱᱤᱜᱚᱸᱡᱽ) ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrxiDIKi8Be4hgAXS67HAx.;_ylu=X3oDMTByYmpmZjA4BGNvbG8Dc2czBHBvcwMzBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--/RV=2/RE=1589705610/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.coalindia.in%2fDesktopModules%2fDocumentList%2fdocuments%2fDetails_of_Medical_Facility_in_CIL_and_its_Subsidiaries_05032018.xlsx/RK=2/RS=G5Llg8vcadCbsl1BI.JMH0rETxA- | title = Details of medical facilities in CIL and its subsidiaries | work = ECL | publisher = CIL | access-date = 15 May 2020 }}{{Dead link|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]]
5jlp2qg0c8srbudktex2wavxk98cuir
ᱢᱟᱛᱟᱢᱩᱦᱩᱨᱤ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ
0
36074
192256
2026-05-23T11:27:37Z
Albetudu
1096
"'''ᱢᱟᱛᱟᱢᱩᱦᱩᱨᱤ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ''' ᱫᱚ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]]ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱟ [ᱠᱚᱠᱥᱵᱟᱡᱟᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟᱠᱚ|ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]] ᱠᱟᱱᱟ᱾ ==ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱠᱟᱛᱷᱟ== ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱛᱟᱢᱩᱦᱩᱨᱤ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ ᱫᱚ ᱑..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
192256
wikitext
text/x-wiki
'''ᱢᱟᱛᱟᱢᱩᱦᱩᱨᱤ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ''' ᱫᱚ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]]ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱟ [ᱠᱚᱠᱥᱵᱟᱡᱟᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟᱠᱚ|ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]] ᱠᱟᱱᱟ᱾
==ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱠᱟᱛᱷᱟ==
ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱛᱟᱢᱩᱦᱩᱨᱤ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ ᱫᱚ ᱑᱔᱓.᱐᱘ ᱠᱤᱞᱳᱢᱤᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ ᱠᱚᱠᱥᱵᱟᱡᱟᱨ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱖᱗ ᱠᱤᱞᱳᱢᱤᱴᱟᱨ ᱥᱟᱸᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱩᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ [[ᱯᱮᱠᱩᱣᱟ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]], ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ ᱫᱚ [[ᱤᱫᱜᱟᱶ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]], ᱯᱩᱨᱩᱵᱽ ᱫᱚ [[ᱪᱚᱠᱨᱤᱭᱟ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]], ᱯᱟᱹᱪᱷᱤᱢ ᱫᱚ [[ᱢᱚᱦᱮᱥᱠᱷᱟᱞᱤ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]] ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾
==ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱟᱛᱷᱟ==
ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ [[ᱢᱟᱛᱟᱢᱩᱦᱩᱨᱤ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱦᱩᱭᱟᱠᱟᱱᱟ᱾
==ᱯᱨᱚᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱠ ᱮᱞᱟᱠᱟᱠᱚ==
ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ ᱨᱮᱫᱚ ᱗ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾᱾ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ
* ᱵᱚᱫᱚᱨᱠᱷᱟᱞᱤ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ
* ᱯᱩᱨᱵᱚ ᱜᱚᱲᱚ ᱵᱷᱮᱣᱞᱟ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ
* ᱯᱩᱥᱪᱤᱢ ᱜᱚᱲᱚ ᱵᱷᱮᱣᱞᱟ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ
* ᱰᱷᱮᱢᱩᱥᱤᱭᱟ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ
* ᱠᱳᱱᱟᱠᱷᱟᱞᱤ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ
==ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱩᱴᱤᱝ ᱦᱚᱲᱠᱚ==
᱒᱐᱒᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱗ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮ ᱑,᱖᱒,᱗0᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱚᱲᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱞᱟᱨᱮ,
{| class="wikitable" style="float:right; margin-left:15px; text-align:center;"
|+Religious Demographics (2022)
! Religion !! Population !! Percentage
|-
| [[Islam]] || 160,052 || 98.37%
|-
| [[Hinduism]] || 2,592 || 1.59%
|-
| Others || 58 || 0.04%
|}
The majority of the population are Muslims, followed by a Hindu minority.<ref>{{cite web |title=Community Report: Cox's Bazar |url=https://bbs.gov.bd/pages/static-pages/6922e073933eb65569e27220 |publisher=Bangladesh Bureau of Statistics |access-date=2026-04-22}}</ref>
rzkvs79vmupzoxohl6dotohg4agm4hl