ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ
satwiki
https://sat.wikipedia.org/wiki/%E1%B1%A2%E1%B1%A9%E1%B1%AC%E1%B1%A9%E1%B1%9B_%E1%B1%A5%E1%B1%9F%E1%B1%A6%E1%B1%B4%E1%B1%9F
MediaWiki 1.47.0-wmf.4
first-letter
ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ
ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ
ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ
ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ
ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱚᱲ
ᱨᱮᱫ
ᱨᱮᱫ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ
ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱪᱷᱟᱸᱪ
ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ
ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱛᱷᱚᱠ
ᱛᱷᱚᱠ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
TimedText
TimedText talk
ᱢᱳᱰᱩᱞ
ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
Event
Event talk
ᱴᱤᱨᱟᱹ ᱮᱸᱜᱮᱞ
0
11031
192448
181156
2026-05-29T20:37:27Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192448
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox planet
| name = ᱴᱤᱨᱟᱹ ᱮᱸᱜᱮᱞ
| symbol = [[File:Mars symbol (bold).svg|24px|♂]]
| image =OSIRIS_Mars_true_color.jpg
| caption = OSIRIS Mars true color
| background = #f8f9fa
}}
{{Solar System navbox}}
'''ᱴᱤᱨᱟᱹ ᱮᱸᱜᱮᱞ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱢᱟᱱᱰᱮᱨ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱱᱤᱡ ᱮᱸᱜᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱥᱤᱸᱜᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱮᱸᱜᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱱᱩᱭ ᱫᱚ [[ᱮᱞᱟᱝ ᱮᱸᱜᱮᱞ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱨᱟᱜ ᱜᱮᱭ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱛᱮ ᱟᱨᱟᱜ ᱮᱸᱜᱮᱞ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ [[ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱮᱸᱜᱮᱞ]] ᱫᱚ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱰᱮᱨᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱮᱸᱜᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱚᱭ ᱫᱚ ᱟᱵᱚᱣᱟᱜ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱭ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱸᱰᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱚ ᱦᱚᱸ ᱟᱵᱚᱣᱟᱜ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ ᱾ ᱟᱹᱰᱤ ᱛᱷᱚᱲᱟ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱵᱚ ᱨᱤᱱ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱷᱟᱸᱭᱟᱜ ᱠᱷᱟᱺᱭᱩᱜ ᱚᱛ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟ [[ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱵᱩᱨᱩ]] (volcano), [[ᱜᱤᱛᱤᱞ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ]] (desert) ᱟᱨ ᱵᱚᱨᱚᱯ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱰᱮᱨᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ [[ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱩᱨᱩ]] ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱮᱸᱜᱮᱞ ᱨᱮ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱤᱛᱩᱢ ᱫᱚ [[ᱚᱞᱤᱢᱯᱟᱥ ᱢᱚᱱᱥ]] ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱵᱩᱨᱩ ᱱᱚᱱᱰᱷᱚᱨ ᱦᱚᱸ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱮᱸᱜᱮᱞ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱤᱛᱩᱢ ᱫᱚ [[ᱵᱷᱮᱞᱤᱥ ᱢᱮᱨᱤᱱᱟᱨᱤᱥ]] ᱾ ᱱᱩᱭ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱮᱸᱜᱮᱞᱟᱜ [[ᱜᱷᱩᱨᱞᱟᱹᱜ ᱚᱠᱛᱚ]] ᱟᱨ ᱨᱤᱛᱩ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱦᱚᱸ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱜᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱾
᱑᱙᱖᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ [[ᱢᱮᱨᱤᱱᱟᱨ ᱔]] [[ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱜᱟᱹᱰᱤ]] (spacecraft) ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱮᱸᱜᱮᱞ ᱨᱮ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱢᱚᱱᱮ ᱭᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱮᱸᱜᱮᱞ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱴᱤᱨᱟᱹ ᱮᱸᱜᱮᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱨ ᱧᱩᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱦᱤᱞᱠᱟᱹᱣ]] (waves) ᱨᱮ ᱛᱩᱸᱜᱤ ᱜᱷᱩᱨᱞᱟᱹᱣ (Periodicity) ᱧᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮᱜ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱢᱮᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱥᱚ ᱠᱟᱭᱛᱮ Polar region ᱥᱮᱡ ᱨᱮ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱫᱚ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱠᱟ ᱫᱚ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱥᱮ ᱫᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱩᱫᱤᱥᱮ ᱞᱟᱹᱭᱮᱫᱟ ᱾
ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ: [[File:Mars symbol (fixed width).svg|16px|♂]]᱾
== ᱦᱚᱲᱢᱚ (Physical properties) ==
[[ᱨᱮᱫ:Victoria_Crater,_Cape_Verde-Mars.jpg|thumb|upright=2|Victoria Crater, Cape Verde-Mars]]
ᱴᱤᱨᱟᱹ ᱮᱸᱜᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱲᱷᱟᱭ (Diameter) ᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱫᱷᱟ ᱟᱨ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱮᱞ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧᱮ ᱦᱟᱢᱟᱞᱟ ᱾ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱜᱟᱲᱫᱷᱟ ᱛᱮ ᱫᱚᱭ ᱛᱷᱚᱲᱟ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ Field ᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱷᱚᱲᱟ ᱠᱚᱢ ᱾ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱮᱸᱜᱮᱞ ᱫᱚ [[ᱵᱩᱫ ᱮᱸᱜᱮᱞ]] ᱠᱷᱚᱱᱮ ᱞᱟᱹᱴᱩ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱜᱟᱲᱫᱷᱟ ᱛᱮ ᱫᱚᱭ ᱛᱷᱚᱲᱟ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱴᱤᱨᱟᱹ ᱮᱸᱜᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ Gravitational ᱫᱟᱲᱮ ᱫᱚ ᱰᱷᱤᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱮᱸᱜᱮᱞ ᱫᱚ ᱧᱮᱞ ᱛᱮ ᱟᱨᱟᱜ [[ᱠᱚᱢᱞᱟ]] ᱞᱮᱠᱟ ᱾ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱮᱸᱜᱮᱞᱟᱜ ᱫᱮᱭᱟ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ [[ᱢᱮᱬᱦᱮᱫ|ᱟᱭᱨᱚᱱ]] ᱟᱨ ᱚᱠᱥᱟᱭᱤᱰ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱨᱟᱥᱴ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
== ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱸᱜᱮᱞ ==
ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱮᱸᱜᱮᱞ ᱨᱤᱱ ᱫᱚ [[ᱯᱷᱳᱵᱳᱥ]] ᱟᱨ [[ᱰᱤᱢᱳᱥ]] ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱸᱜᱮᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱱᱟᱹ ᱾
== ᱯᱷᱮᱰᱮᱛ ==
* https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AE%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A6%B2_(%E0%A6%97%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%B9)
== ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
* [http://www.worldwindcentral.com/wiki/Mars নাসা ওয়ার্ল্ড ওয়াইন্ডে মঙ্গলের ত্রিমাত্রিক চিত্র] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081012233842/http://www.worldwindcentral.com/wiki/Mars |date=2008-10-12 }}
* [http://www.google.com/mars/ Google Mars] Interactive image of Mars
* [http://themis.asu.edu/valles_video/ Flight Into Mariner Valley] NASA/JPL/Arizona State University 3D flythrough of Valles Marineris
* [http://www.marsgeo.com/ Marsgeo.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701175739/http://www.marsgeo.com/ |date=2007-07-01 }} Mars Rover photos, videos & surface geology
* [http://www.nineplanets.org/mars.html Nine Planets Mars page]
* [http://history.nasa.gov/SP-4212/on-mars.html On Mars: Exploration of the Red Planet 1958-1978] from the NASA History Office.
* [http://www.cato.org/pubs/wtpapers/980815paper.html Martian Law - a CATO white paper]
* [http://www.maniacworld.com/mars_mariner_valley.htm Computer Simulation of a flyby through Mariner Valley]
* [http://www.marsunearthed.com/ Mars Unearthed] - Comparisons of terrains between Earth and Mars
* [http://ralphaeschliman.com/id30.htm Ralph Aeschliman's Online Atlas of Mars] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130505042300/http://ralphaeschliman.com/id30.htm |date=2013-05-05 }}
* [http://www.geody.com/?world=mars Geody Mars] World's search engine that supports [[NASA World Wind]], [[Celestia]], and other applications.
* [http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/3426539.stm BBC News update on Mars Express' findings of polar water ice and water-eroded features on the surface]
* [http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/4285119.stm BBC News Mars pictures reveal frozen sea]
* [http://dualmoments.com/marsrovers/index.html Be on Mars] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221102181818/http://www.dualmoments.com/marsrovers/index.html |date=2022-11-02 }} Anaglyphs from the Mars Rovers (3D)
* [http://www.space-nasa.com/02-apr-2007-esa-1.html 04/02/07: ESA Prepares for a Human Mission to Mars] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130202708/http://www.space-nasa.com/02-apr-2007-esa-1.html |date=2010-01-30 }}
* [http://onmars.jpl.nasa.gov/ NASA/JPL OnMars WMS Server for Mars Data] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090705142931/http://onmars.jpl.nasa.gov/ |date=2009-07-05 }}
* [http://www.lpi.usra.edu/expmars/images.html Exploring Mars: Image Center]
a7u04u06xnaifdd77e203x2nqycbaon
ᱦᱟᱥᱤᱱᱟ ᱡᱟᱞᱟᱞ
0
27006
192435
181284
2026-05-29T14:28:07Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192435
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱦᱟᱥᱤᱱᱟ ᱡᱟᱞᱟᱞ
| image =
| native_name = حسینه جلال
| birth_place = ᱵᱚᱫᱟᱠᱷᱥᱟᱱ
| nationality = ᱟᱯᱷᱜᱟᱱ
| occupation = ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ
| parents = ᱰᱨᱹ<ref>[[Massouda Jalal]]</ref> and Dr.<ref>[[Faizullah Jalal]]</ref>
}}
'''ᱦᱟᱥᱤᱱᱟ ᱡᱟᱞᱟᱞ''' ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱯᱜᱟᱱᱤᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱮᱱ [[Women's human rights|ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ]] ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ 2014 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱡᱟᱞᱟᱞ ᱤᱭᱱᱮᱹᱱᱰᱤᱯᱤ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱯᱮᱥᱤᱯᱷᱤᱠ ᱨᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱚᱲᱟᱜ ᱟᱨ ᱤᱭᱩᱱᱩᱭᱥᱴᱤᱯᱷᱟᱨ ᱯᱷᱟᱨ ᱯᱤᱥ ᱨᱮ ᱤᱭᱱᱮᱹᱱᱮᱥ ᱥᱤᱠᱟᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱡᱮᱱᱟᱨᱮᱞ ᱟᱜ ᱠᱷᱟᱥ ᱯᱚᱨᱟᱢᱚᱥᱚᱠ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ "ᱮᱱᱼᱯᱤᱥᱮ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ" ᱧᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱵᱷᱳᱴ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱯᱷᱜᱟᱱᱤᱥᱛᱷᱟᱱ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱮᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫᱼᱯᱷᱚᱭᱟᱨᱚᱱ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤᱼᱵᱚᱭᱟᱨᱚᱱ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱟᱨ ᱥᱨᱤᱞᱟᱝᱠᱟ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ, ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱤᱨᱤᱫ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱫᱚᱠᱷᱤᱱ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱡᱳᱴ ᱾ ᱡᱟᱞᱟᱞ ᱫᱚ ᱟᱯᱷᱜᱟᱱᱤᱥᱛᱷᱟᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱯᱨᱟᱥᱟᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱛᱚᱞᱟᱥ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱮᱱ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱟᱨ ᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱟᱯᱷᱜᱟᱱᱤᱥᱛᱷᱟᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱟᱜ ᱠᱷᱟᱱ ᱟᱨ ᱯᱮᱴᱨᱳᱞᱤᱭᱟᱢ ᱢᱚᱱᱛᱨᱚ ᱨᱮ ᱯᱨᱳᱜᱨᱟᱢ ᱰᱤᱥᱟᱭᱮᱱ ᱟᱨ ᱰᱚᱱᱟᱨ ᱠᱳᱣᱟᱨᱰᱤᱱᱮᱥᱚᱱ ᱰᱤᱨᱮᱹᱠᱮᱴ ᱨᱮᱱ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱟᱨ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱟᱜ ᱟᱹᱨᱤ ᱯᱚᱨᱟᱢᱮᱥᱚᱠ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref name="UNDP">{{Cite web |title=UNDP celebrates Asian women leaders and their male allies for building peace |url=https://www.asia-pacific.undp.org/content/rbap/en/home/presscenter/pressreleases/2014/10/23/undp-celebrates-asian-women-n-male-allies-for-peace.html |access-date=22 October 2020 |website=UNDP in Asia and the Pacific |language=en |archive-date=20 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220720132931/https://www.asia-pacific.undp.org/content/rbap/en/home/presscenter/pressreleases/2014/10/23/undp-celebrates-asian-women-n-male-allies-for-peace.html |url-status=dead }}</ref><ref name="SADF">{{Cite web |date=6 November 2014 |title=Hasina Jalal Wins 2014 N-Peace Award |url=https://www.sadf.eu/hasina-jalal-wins-2014-n-peace-award/ |access-date=22 October 2020 |website=South Asia Democratic Forum |archive-date=4 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230304172713/https://www.sadf.eu/hasina-jalal-wins-2014-n-peace-award/ |url-status=dead }}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2014-06-02 |title=Young Afghan activist wins UNDP peace award |url=https://unama.unmissions.org/young-afghan-activist-wins-undp-peace-award |access-date=2020-11-05 |website=UNAMA |language=en |archive-date=2021-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816024711/https://unama.unmissions.org/young-afghan-activist-wins-undp-peace-award |url-status=dead }}</ref>
== ᱱᱤᱡᱮᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱦᱟᱥᱤᱱᱟ ᱡᱟᱞᱟᱞ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱯᱷᱜᱟᱱᱤᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱮᱱ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱮᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱰᱟᱠᱴᱟᱨ ᱢᱚᱥᱳᱫᱟ ᱡᱟᱞᱟᱞ ᱟᱨ ᱟᱹᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽ ᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱼᱵᱚᱫᱚᱱ ᱨᱮᱱ ᱢᱟᱨᱮᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱠᱟᱵᱟᱞ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱱ ᱵᱷᱚᱭᱤᱥᱼᱪᱮᱱᱥᱮᱞᱟᱨ ᱰᱟᱠᱴᱟᱨ ᱯᱷᱟᱭᱡᱳᱞᱞᱟ ᱡᱟᱞᱟᱞ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱾
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱨᱚᱥᱥᱤ, ᱯᱟᱥᱛᱳ, ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ, ᱛᱩᱨᱠᱤ, ᱚᱡᱟᱨᱵᱟᱭᱡᱟᱱᱤ, ᱦᱤᱱᱫᱤ/ᱩᱛᱛᱚᱨᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱛᱮ ᱟᱨ ᱯᱟᱱᱡᱟᱵᱤ, ᱟᱨᱵᱤ ᱟᱨ ᱳᱡᱽᱵᱮᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱛᱮ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱟᱱ ᱛᱮ ᱥᱟᱡᱚᱥ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref name="Hasina Jalal">{{Cite web |title=Hasina Jalal |url=https://ghd.georgetown.edu/profile/hasina-jalal/ |access-date=2021-09-18 |website=GHD |language=en-US |archive-date=2023-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230304172835/https://ghd.georgetown.edu/profile/hasina-jalal/ |url-status=dead }}</ref>
== ᱥᱮᱪᱮᱫ ==
ᱦᱟᱥᱤᱱᱟ ᱡᱟᱞᱟᱞ ᱢᱤᱫ ᱟᱭ ᱥᱤ ᱥᱤ ᱟᱨ ᱨᱮᱱ ᱡᱟᱢᱤᱭᱟ ᱢᱤᱞᱤᱭᱟ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱭᱟ (ᱡᱮᱹ ᱮᱢ ᱟᱭᱼ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ) ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱱᱥ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱱᱛᱟᱨᱮᱭ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref name="Biruni Institute">{{Cite web |date=16 December 2019 |title=Hasina Jalal |url=http://biruni.af/team/hasina-jalal/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201023051231/http://biruni.af/team/hasina-jalal/ |archive-date=23 October 2020 |access-date=22 October 2020 |website=}}</ref> ᱡᱮᱹᱢᱮᱭᱤ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱦᱟ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱟᱵᱟᱞ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱡᱮᱜᱮᱫᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱚᱯᱷ ᱟᱯᱷᱜᱟᱱᱤᱥᱛᱷᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱥᱴᱟᱨ ᱟᱨ ᱯᱷᱚᱞᱵᱨᱟᱭᱤᱴ ᱥᱳᱞᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱟᱭᱳᱣᱟ ᱡᱮᱜᱮᱫᱵᱤᱨᱫᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱟᱨ ᱡᱳᱜᱟᱹᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮ ᱮᱢ ᱮ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref name="Rumi Awards">{{Cite web |title=Hasina Jalal |url=https://rumiawards.com/directory/hasina-jalal/ |access-date=22 October 2020 |website=Rumi Awards |archive-date=23 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201023045720/https://rumiawards.com/directory/hasina-jalal/ |url-status=dead }}</ref> ᱡᱟᱞᱟᱞ ᱫᱚ ᱜᱳᱨᱡᱴᱟᱣᱩᱱ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱷᱮᱨᱮᱱ ᱮᱯᱷᱟᱨᱮᱥ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱯᱷᱮᱞᱳ ᱟᱨ ᱜᱨᱟᱡᱤᱭᱩᱴ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱭᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ Pittsburgh ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱨᱟᱡᱮᱴ ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱚᱵᱤᱠ ᱮᱱᱰ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱮᱞ ᱮᱯᱷᱟᱨᱮᱥ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱟᱨ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ PH. D. ᱼᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |title=Hasina Jalal |url=https://ghd.georgetown.edu/profile/hasina-jalal/ |access-date=2022-02-07 |website=GHD |language=en-US |archive-date=2023-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230304172835/https://ghd.georgetown.edu/profile/hasina-jalal/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Homepage {{!}} University of Pittsburgh |url=https://www.gspia.pitt.edu/ |access-date=2022-02-07 |website=www.gspia.pitt.edu}}</ref><ref>{{Cite web |title=Home {{!}} Kabul University |url=https://ku.edu.af/ |access-date=2022-02-07 |website=ku.edu.af |archive-date=2023-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230304163132/https://ku.edu.af/ |url-status=dead }}</ref>
== ᱠᱟᱹᱢᱤᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱦᱟᱥᱤᱱᱟ ᱫᱚ ᱟᱯᱷᱜᱟᱱᱤᱥᱛᱷᱟᱱ ᱟᱨ ᱫᱚᱠᱷᱤᱱ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱵᱮᱥ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱚᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱟᱨ ᱪᱟᱪᱟᱞᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ 2012 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱠᱷᱚᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱯᱷᱜᱟᱱᱤᱥᱛᱷᱟᱱ ᱥᱤᱵᱷᱤᱞ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱮᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫᱼᱯᱷᱚᱭᱟᱨᱚᱱ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤᱼᱵᱚᱭᱟᱨᱚᱱ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱟᱨ ᱥᱨᱤᱞᱟᱝᱠᱟ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ, ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱤᱨᱤᱫ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱫᱚᱠᱷᱤᱱ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |date=2014-06-02 |title=Young Afghan activist wins UNDP peace award |url=https://unama.unmissions.org/young-afghan-activist-wins-undp-peace-award |access-date=2021-09-19 |website=UNAMA |language=en |archive-date=2021-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816024711/https://unama.unmissions.org/young-afghan-activist-wins-undp-peace-award |url-status=dead }}</ref> ᱦᱟᱥᱤᱱᱟ ᱫᱚ ᱯᱨᱤᱱᱥᱴᱚᱱ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱠᱳᱢᱵᱤᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱥᱤᱠᱟᱜᱳ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱡᱳᱨᱡᱴᱟᱣᱩᱱ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱯᱮᱱᱮᱞ ᱵᱤᱪᱷᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱯᱷᱜᱟᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟ, ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱟᱨ ᱦᱚᱲᱡᱩᱛᱚᱱ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱨᱤᱠᱟᱹ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱟᱯᱷᱜᱟᱱᱤᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱳᱜᱟᱹᱨ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱵᱮᱼᱵᱟᱹᱛᱤᱞ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱᱟᱱ ᱟᱨ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱵᱤᱨᱤᱫ ᱟᱨ ᱵᱮᱼᱵᱩᱴᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Women in Afghanistan and the Region |url=https://spia.princeton.edu/events/women-afghanistan-and-region |access-date=2023-10-31 |website=Princeton School of Public and International Affairs |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jalal)天生巴达赫尚国籍阿富汗职业活动家闻名N-和平奖获得者 |first=哈西娜·贾拉勒(Hasina |title=哈西娜·贾拉(Hasina Jalal)-维基百科 |url=https://zh.ert.wiki/wiki/Hasina_Jalal |access-date=2021-09-19 |website=百科全书 |language=zh |archive-date=2023-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230304163143/https://zh.ert.wiki/wiki/Hasina_Jalal |url-status=dead }}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
r49ljejl0e2bkqjusjckn44tr9en84g
ᱯᱟᱴᱱᱟ-ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱵᱚᱱᱫᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ
0
27772
192445
189745
2026-05-29T18:27:30Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192445
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox rail service
|color=28457D
|name=ᱯᱟᱴᱱᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ - ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ<br/>''ᱵᱚᱱᱫᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ''
|logo=
|logo_width=
|image=
|image_size=300px|image_alt=
|alt=
|caption=The 8 coacher Patna-Ranchi VB Express train skipping Namkom and heading towards [[Patna Junction railway station|Patna Jn.]]
|type=[[ᱵᱚᱱᱫᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ]]
|locale=[[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] ᱟᱨ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]]
|first={{start date and age|df=yes|2023|06|27}}
|last=
|operator=[[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ]]
|ridership=
|start={{stnlnk|ᱯᱟᱴᱱᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ}} '''(PNBE)'''
|stops=6
|end={{stnlnk|ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ}} '''(RNC)'''
|distance={{cvt|380|km|0|abbr=on}}
|journeytime=᱐᱖ ᱴᱟᱲᱟᱝ
|frequency=ᱦᱟᱯᱛᱟ ᱨᱮ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱢᱟᱦᱟᱸ
|trainnumber=᱒᱒᱓᱔᱙ / ᱒᱒᱓᱕᱐
|line_used=[[ᱯᱟᱴᱱᱟ–ᱜᱟᱭᱟ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ|ᱯᱟᱴᱱᱟ – ᱜᱟᱭᱟ]], [[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ-ᱜᱟᱭᱟ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ|ᱜᱟᱭᱟ-ᱠᱳᱰᱟᱨᱢᱟ]], [[ᱠᱳᱰᱟᱨᱢᱟ-ᱦᱟᱡᱟᱨᱤᱵᱟᱜᱽ-ᱵᱟᱨᱠᱟᱠᱟᱱᱟ-ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱞᱟᱭᱤᱱ|ᱠᱳᱰᱟᱨᱢᱟ – ᱦᱟᱡᱟᱨᱤᱵᱟᱜᱽ – ᱵᱟᱨᱠᱟᱠᱟᱱᱟ – ᱨᱟᱺᱪᱤ]]
|class=ᱮᱥᱤ ᱪᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱨ, ᱮ.ᱥᱤ. ᱮᱠᱡᱤᱣᱮᱴᱤᱵᱷ ᱪᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱨ
|seating={{Hlist|ᱮᱭᱟᱨ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱥᱴᱟᱭᱤᱞ|ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜ ᱢᱟᱹᱪᱤ}}
|sleeping=ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ
|autorack=
|catering=ᱚᱱ-ᱵᱳᱨᱰ ᱠᱮᱴᱨᱤᱝ
|observation=ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱳᱪ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱷᱚᱨᱠᱟ
|entertainment={{Hlist|[[ᱣᱟᱭ-ᱯᱷᱟᱭ|ᱚᱱ-ᱵᱳᱨᱰ ᱣᱟᱭᱤᱯᱟᱭᱤ]]|ᱤᱱᱯᱷᱳᱴᱮᱱᱴᱤᱢᱮᱱᱴ ᱥᱤᱥᱴᱮᱢ|[[:en:AC power plugs and sockets: British and related types#Indian IS 1293|ᱤᱞᱮᱠᱨᱤᱠ ᱟᱣᱩᱴᱞᱮᱴ|ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱟᱭᱮᱴ|ᱥᱤᱴ ᱯᱚᱠᱮᱴ|ᱵᱚᱴᱚᱞ ᱦᱚᱞᱰᱟᱨ|ᱴᱨᱮ ᱴᱤᱵᱩᱞ]]}}
|baggage=ᱚᱵᱷᱟᱨᱦᱮᱰ ᱨᱚᱠ
|otherfacilities=[[ᱠᱟᱵᱟᱪ (ᱴᱨᱮᱱ ᱯᱨᱳᱴᱮᱠᱴ ᱥᱤᱥᱴᱮᱢ)|ᱠᱟᱵᱟᱪ]]
|stock=[[ᱵᱚᱱᱫᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ#ᱢᱤᱱᱤ ᱵᱚᱱᱫᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ|ᱢᱤᱱᱤ ᱵᱚᱱᱫᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱒.᱐]]{{Broken anchor|date=2024-06-15|bot=User:Cewbot/log/20201008/configuration|target_link=Vande Bharat Express#Mini Vande Bharat Express|reason= The anchor (Mini Vande Bharat Express) [[Special:Diff/1183623994|has been deleted]].}}
|gauge=[[5 ft 6 in gauge railway|Indian gauge]]<br/>{{track gauge|1676mm|allk=on}} [[broad gauge]]
|el=
|speed={{cvt|63.33|km/h|0|abbr=on}} (Avg.)
|trainlength={{convert|192|m|ft}} (08 coaches)
|owners=[[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞ]]
[[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱨᱟᱡᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚᱪᱤᱝ ᱠᱚᱢᱯᱞᱮᱠᱥ (ᱯᱟᱴᱱᱟ)]]
|map={{Patna-Ranchi VB Express Route}}
|map_state=collapsed
|electrification=[[25 kV 50 Hz AC]] ᱚᱵᱷᱟᱨᱦᱮᱰ ᱞᱟᱭᱤᱱ
}}
᱒᱒᱓᱔᱙/᱒᱒᱓᱕᱐ '''ᱯᱟᱴᱱᱟ'' - ''ᱨᱟᱺᱪᱤ ''ᱵᱚᱱᱫᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ''''' ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ [[ᱵᱚᱱᱫᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ|ᱵᱚᱱᱫᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ ᱴᱨᱮᱱ]] ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱟᱴᱱᱟ]] ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]] ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=1 May 2023 |title=Ranchi Patna Vande Bharat: मई से चलेगी रांची पटना वंदे भारत ट्रेन! 6 घंटे में तय करेगी दूरी |url=https://hindi.news18.com/news/bihar/patna-ranchi-vande-bharat-express-8-coaches-train-will-run-from-may-10-will-cover-distance-in-6-hours-6056487.html |access-date=1 May 2023 |website=News18 हिंदी |language=hi }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Good news for rail passengers! Indian Railways to introduce Vande Bharat Express on THIS route |url=https://www.financialexpress.com/business/railways-good-news-for-rail-passengers-indian-railways-to-introduce-ranchi-patna-vande-bharat-express-details-inside-3076189/ |access-date=6 May 2023 |website=Financialexpress |date=6 May 2023 |language=en}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱨᱮᱱ ᱫᱚ ᱒᱗ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱓ ᱦᱤᱞᱚᱜ [[ᱦᱟᱵᱤᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚᱢᱚᱞᱟᱯᱚᱛᱤ (ᱦᱟᱵᱤᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ)]] ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱳ ᱠᱚᱱᱯᱷᱚᱨᱮᱱᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ [[ᱱᱚᱨᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱢᱳᱫᱤ|ᱱᱚᱨᱮᱱᱫᱨᱚ ᱢᱳᱫᱤ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite web |title=PM Modi Flags Off Patna-Ranchi Vande Bharat Express: Route, Timing, Ticket |url=https://zeenews.india.com/railways/pm-modi-flags-off-patna-ranchi-vande-bharat-express-route-timing-ticket-2627535.html |access-date=27 June 2023 |website=Zee News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 May 2023 |title=Vande Bharat express: इस दिन से दौड़ेगी पटना टू रांची वंदे भारत ट्रेन, जानिए क्या है शेड्यूल और टाइमिंग |url=https://www.prabhatkhabar.com/state/bihar/patna/vande-bharat-express-patna-to-ranchi-train-will-run-from-may-10-covering-distance-in-6-hours-rjs |access-date=27 June 2023 |website=Prabhat Khabar |language=hi}}</ref>
==ᱢᱤᱫ ᱧᱮᱱᱮᱞ==
ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱨᱮᱱ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱯᱟᱴᱱᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱯᱟᱴᱱᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]], [[ᱡᱚᱦᱟᱱᱟᱵᱟᱫᱽ]], [[ᱜᱟᱭᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱜᱟᱭᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]], [[ᱠᱳᱰᱟᱨᱢᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱠᱳᱰᱟᱨᱢᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]], [[ᱦᱟᱡᱟᱨᱤᱵᱟᱜᱽ ᱴᱟᱣᱩᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱦᱟᱡᱟᱨᱤᱵᱟᱜᱽ ᱴᱟᱣᱩᱱ]], [[ᱵᱟᱨᱠᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱵᱟᱨᱠᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]], [[ᱢᱮᱥᱨᱟ, ᱨᱟᱺᱪᱤ#ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ|ᱢᱮᱥᱨᱟ]] ᱟᱨ [[ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]] ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱦᱟᱯᱛᱟ ᱨᱮ ᱖ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱴᱨᱮᱱ ᱮᱞ ᱒᱒᱓᱔᱙/᱒᱒᱓᱕᱐ ᱛᱮ ᱥᱮᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=PM Narendra Modi to virtually flag off Ranchi-Patna Vande Bharat Express on June 27 |url=https://www.etvbharat.com/english/state/jharkhand/pm-narendra-modi-to-virtually-flag-off-ranchi-patna-vande-bharat-express-on-june-27/na20230624142545738738195 |access-date=24 June 2023 |website=ETV Bharat News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Desk |first=Blitz India |date=24 June 2023 |title=The wait for Vande Bharat Express is over, will run from Ranchi to Patna on June 27, will run six days a week, reservation begins |url=https://www.weeklyblitz.net/news/the-wait-for-vande-bharat-express-is-over-will-run-from-ranchi-to-patna-on-june-27-will-run-six-days-a-week-reservation-begins/ |access-date=24 June 2023 |website=BLiTZ |language=en-US |archive-date=24 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230624164718/https://www.weeklyblitz.net/news/the-wait-for-vande-bharat-express-is-over-will-run-from-ranchi-to-patna-on-june-27-will-run-six-days-a-week-reservation-begins/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=24 June 2023 |title=PM to flag off Patna-Ranchi Vande Bharat on June 27 |url=https://www.hindustantimes.com/cities/patna-news/pm-modi-to-flag-off-patna-ranchi-vande-bharat-express-via-video-conference-5-trains-to-be-inaugurated-on-june-27-101687623370949.html |access-date=24 June 2023 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref>
==ᱨᱮᱠ ᱠᱚ==
ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱘ ᱟᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱤᱲᱦᱤ ᱟᱨ ᱖ ᱟᱱᱟᱜ '''ᱢᱤᱱᱤ ᱵᱚᱱᱫᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱒.᱐ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ ᱴᱨᱮᱱ''' ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱮᱠ ᱤᱱ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱪᱭᱩᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱮᱨᱟᱢᱵᱩᱨ, [[ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ]] ᱨᱮ ᱤᱱᱴᱤᱜᱨᱟᱞ ᱠᱳᱪ ᱯᱷᱮᱠᱴᱨᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Train 18, India's Fastest, Named "Vande Bharat Express": Piyush Goyal |url=https://www.ndtv.com/india-news/train-18-indias-fastest-named-vande-bharat-express-piyush-goyal-1983965 |access-date=19 April 2023 |website=NDTV.com}}</ref>
==ᱥᱮᱵᱟ==
᱒᱒᱓᱔᱙/᱒᱒᱓᱕᱐ ᱯᱟᱴᱱᱟ - ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱵᱚᱱᱫᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ ᱴᱨᱮᱱ ᱫᱚ ᱦᱟᱯᱛᱟ ᱨᱮ ᱖ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱥᱮᱱᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱖᱓ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ/ᱴᱟᱲᱟᱝ (᱓᱙ ᱢᱤᱞ/ᱴᱟᱲᱟᱝ) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱵᱷᱚᱨᱮᱡᱽ ᱥᱯᱤᱰ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱖ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱓᱗᱙ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱒᱓᱕ ᱢᱤᱞ) ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱥᱮᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱫᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱯᱤᱰ ᱑᱓᱐ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ/ᱴᱟᱲᱟᱝ (᱘᱑ ᱢᱤᱞ/ᱴᱟᱲᱟᱝ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite news |title=Latest update of route and time of Ranchi-Banaras Vande Bharat train |url=https://www.prabhatkhabar.com/state/jharkhand/ranchi/ranchi-varanasi-vande-bharat-route-and-timing-released-here-latest-update-srn |url-status=live}}</ref>
==ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱠᱚ==
᱒᱕ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱓ ᱦᱤᱞᱚᱜ, ᱱᱚᱣᱟ ᱱᱟᱣᱟ ᱵᱚᱱᱫᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ ᱴᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱰᱷᱟᱹᱣ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱢᱟᱬᱟᱝ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ (ECR) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱷᱟᱱᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱵᱟᱨᱠᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱵᱟᱨᱠᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]] ᱨᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱫᱚ [[ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]] ᱠᱷᱚᱱ [[ᱯᱟᱴᱱᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱯᱟᱴᱱᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]] ᱛᱮᱭ ᱨᱩᱣᱟᱲᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱚᱠᱚᱭ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news |date=26 June 2023 |title=Patna-Ranchi Vande Bharat stoned during 3rd trial run |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/patna-ranchi-vande-bharat-stoned-during-3rd-trial-run/articleshow/101265478.cms?from=mdr |access-date=26 June 2023 |issn=0971-8257}}</ref>
==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ==
* [[ᱵᱚᱱᱫᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ]]
* [[ᱯᱟᱴᱱᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]]
* [[ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱚᱱᱫᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ ᱴᱨᱮᱱ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱯᱟᱥᱮᱱᱡᱚᱨ ᱴᱨᱮᱱ ᱠᱚ]]
b2ma3u00d17o3ic8t62ozsxpu6wj0sp
ᱨᱟᱥᱤ ᱵᱟᱱᱤ
0
29641
192438
163351
2026-05-29T15:25:03Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192438
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
|image = <!-- only free-content images are allowed for depicting living people. Non-free and "fair use" images, e.g. promo photos, CD/DVD covers, posters, screen captures, etc., will be deleted - see [[WP:NONFREE]] --> |
| name = ᱨᱟᱥᱤ ᱵᱟᱱᱤ
| birth_place = ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ, ᱥᱤᱧᱚᱛ
| occupation = ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ
| height =
| death_date =
| death_place =
| yearsactive = 1994–ᱱᱤᱛ
| othername =
| spouse = ᱯᱨᱟᱜᱽ ᱵᱷᱟᱨᱜᱟᱣᱟ
| children = ᱡᱟᱰᱚ (Samagr Sakshi)
| homepage = https://rashibunny.in
|awards ='''Colour of Nation''' award, International Theatre festival, Nizhnevartovsk, Russia
{{·}} Ruby Llyod Artistic & academic Excellence award
{{·}}Chosen as one of the '''50 Icons: emerging personality of India''' in 2005 by [[Sahara India]] Group
}}
'''ᱨᱟᱥᱤ ᱵᱟᱱᱤ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |url=http://sites.google.com/site/bhartiyanatya/hindustan-times-review-madhavi-solo-by-rashi-bunny |title=Madhavi solo by Rashi Bunny: The story of every woman |author=Mita Kapur |publisher=Hindustan Times |access-date=2010-05-10}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.anandfoundation.com/zz_madhavi_4.asp |title=Bhisham Sahni's Madhavi by Rashi Bunny at British Council |author=Drama Critics |publisher=Anand Foundation |access-date=2008-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080511234431/http://www.anandfoundation.com/zz_madhavi_4.asp |archive-date=11 May 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱷᱤᱥᱟᱢ ᱥᱟᱦᱱᱤ ᱟᱜ ᱢᱟᱫᱷᱚᱵᱤ, ᱢᱚᱱᱡᱩᱞᱟ ᱯᱚᱫᱽᱢᱚᱱᱟᱵᱷᱚᱱ ᱟᱜ ᱦᱤᱰᱮᱱ ᱯᱷᱭᱟᱨᱥ, ᱟᱨ ᱮᱱᱴᱳᱱᱤ ᱰᱤ ᱥᱮᱸᱴ ᱮᱠᱥᱯᱮᱨᱤ ᱟᱜ ᱞᱤᱴᱞ ᱯᱨᱤᱱᱥ ᱨᱮ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱟᱨᱵᱤᱱᱫᱽ ᱜᱚᱣᱟᱨ ᱥᱟᱶᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ। ᱨᱟᱥᱤ ᱵᱟᱱᱱᱤ ᱫᱚ "50 Icon: Emerging personality of India" ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=93268 |title=Solo for Peace |author=Ankur Kalita |publisher=[[The Indian Express]] |date=2004-07-29 |access-date=2008-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040815210747/http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=93268 |archive-date=15 August 2004 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ᱨᱟᱥᱤ ᱵᱟᱱᱱᱤ ᱫᱚ "I have a dream" theatre workshop ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=http://www.thestatesman.net/index.php?option=com_content&view=article&id=317189:cult-of-subtle-satire&catid=44:8th-day&from_page=search |title=Cult of subtle satire |author=Naina Dey |publisher=[[The Statesman (India)|The Statesman]] |date=2010-01-14 |access-date=2010-02-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607052549/http://www.thestatesman.net/index.php?option=com_content&view=article&id=317189%3Acult-of-subtle-satire&catid=44%3A8th-day&from_page=search |archive-date=7 June 2011 |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.mumbaitheatreguide.com/dramas/Articles/10/feb/05-world-classic-for-all-ages-the-little-prince.asp |title=World Classic for all ages"The Little Prince" Solo by Rashi Bunny |author=MTG editorial |date=2010-02-05 |access-date=2010-02-12}}</ref>
ᱤᱵᱽᱨᱟᱦᱤᱢ ᱟᱞᱠᱟᱡᱤ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱞᱤᱵᱤᱝ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱤᱱᱥᱴᱤᱪᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱯᱷᱮᱥᱚᱱ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ (NIFT) ᱨᱮ ᱜᱮᱥᱴ ᱯᱷᱮᱠᱩᱞᱴᱤ ᱢᱮᱢᱵᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱟᱨ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱟᱥᱲᱟ, ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱟᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱤᱱᱥᱴᱤᱪᱩᱴ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤᱜᱟᱱ ᱞᱮᱠᱪᱚᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱨᱟᱥᱤ ᱫᱚ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱜᱤᱫᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱮᱱ.ᱡᱤ.ᱳ. ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/yw/2004/12/11/stories/2004121100490300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103162801/http://www.hindu.com/yw/2004/12/11/stories/2004121100490300.htm |url-status=dead |archive-date=2012-11-03 |title=Heal the wounds 'story of a little girl' White Ribbon Campaign |author=Rohini Ramakrishnan |work=[[The Hindu]] |date=2004-12-11 |access-date=2008-12-23}}</ref>
==ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱱᱤ ᱜᱟᱭᱚᱛᱨᱤ ᱫᱮᱵᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱡᱚᱭᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱛᱟᱱᱟᱞᱟ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱨᱤ ᱵᱷᱮᱝᱠᱮᱴᱮᱥᱣᱚᱨᱟ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱟᱞᱮᱵᱟᱢᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱨᱟᱴᱜᱚᱨᱥ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾
==ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱨᱟᱥᱤ ᱫᱚ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱥᱠᱩᱞ ᱚᱯᱷ ᱰᱨᱟᱢᱟ ᱨᱮ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱮ ᱪᱟᱞ ᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ ᱯᱷᱚᱨ ᱯᱟᱨᱯᱚᱨᱢᱮᱱᱴᱤᱝ ᱟᱨᱴᱥ ᱨᱮ ᱠᱚᱱᱦᱟᱭ ᱞᱟᱞ ᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱮᱥ.ᱱ.ᱮ. ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱣᱟᱨᱠᱥᱚᱯ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱨᱮᱡᱩᱮᱥᱚᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱨᱟᱥᱤ ᱫᱚ ᱟᱞᱮᱵᱟᱢᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱨᱟᱴᱜᱚᱨᱥ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱱᱤᱣ ᱡᱚᱨᱥᱤ, ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱟᱨᱴᱥ ᱟᱨ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱪᱚᱨ ᱦᱮᱨᱥ ᱰᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱟᱨ ᱨᱩᱵᱤ ᱞᱟᱭᱚᱰ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴᱤᱠ ᱟᱨ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠ ᱮᱠᱥᱮᱞᱮᱱᱥ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱟᱨ ᱵᱮᱥᱴ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱥᱴᱩᱰᱮᱸᱴ ᱥᱠᱚᱞᱟᱨᱥᱤᱯ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱭᱚᱝ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴ ᱥᱠᱚᱞᱟᱨᱥᱤᱯ ᱟᱨ ᱡᱩᱱᱤᱭᱚᱨ ᱯᱷᱮᱞᱳᱥᱤᱯ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱱᱮᱡ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱪᱚᱞᱚᱱ ᱪᱤᱛᱟ.ᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱵᱷᱮᱛᱷ ᱦᱮᱱᱞᱤ'ᱥ ᱟᱵᱩᱰᱟᱱᱥ ᱟᱨ ᱡᱩᱞᱮᱥ ᱯᱷᱮᱭᱯᱷᱚᱨ'ᱥ ᱯᱷᱮᱭᱯᱷᱚᱨ'ᱥ ᱯᱤᱯᱩᱞ (en:Feiffer's People) ᱟᱨ ᱠᱟᱨᱢᱟ ᱤᱵᱥᱮᱱ, ᱣᱟᱨᱰ ᱦᱟᱨᱵᱟᱣᱟᱨ, ᱟᱨ ᱮᱱ ᱠᱟᱨᱢᱟᱭᱠᱮᱞ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱠᱚ ᱥᱟᱶᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ।
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
*https://rashibunny.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250220154526/https://rashibunny.in/ |date=2025-02-20 }}
* [http://sites.google.com/site/bhartiyanatya/ About actor Rashi Bunny] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201012054905/https://sites.google.com/site/bhartiyanatya/ |date=12 October 2020 }}
* [https://web.archive.org/web/20080804100229/http://www.nmsindia.org/news/Sept05/Rashi/Rashi.htm Theatre Workshop by Ms. ᱨᱟᱥᱤ ᱵᱟᱱᱤ]
* [https://web.archive.org/web/20121103073420/http://www.hindu.com/mp/2004/11/24/stories/2004112400100100.htm ᱫᱟ ᱦᱤᱱᱫᱩ: Voice against violence]
f1056p0ffweqrfqlerqorkoidwmwxoy
ᱵᱟᱥᱩᱫᱷᱟ ᱫᱷᱟᱜᱟᱢᱣᱟᱨ
0
31436
192449
172104
2026-05-29T21:20:30Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192449
wikitext
text/x-wiki
'''ᱵᱟᱥᱩᱫᱷᱟ ᱵᱟᱥᱚᱱᱛᱤ ᱫᱷᱟᱜᱟᱢᱣᱟᱨ''' (᱑᱙᱔᱐–᱒᱐᱑᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱭᱤᱱᱡᱤᱵᱤ, ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ, ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱮᱠᱴᱤᱵᱷᱤᱥᱴ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web|title=Dr. Vasudha Dhagamwar – Oral History Narmada|url=https://oralhistorynarmada.in/early-history-of-the-movement/dr-vasudha-dhagamwar-interview/|access-date=2021-10-25|language=en-GB}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱞᱴᱤᱯᱚᱞ ᱮᱠᱥᱟᱱ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱜᱽᱨᱩᱯ (MARG) ᱨᱮᱱ ᱯᱷᱟᱣᱩᱱᱰᱚᱨ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱑᱙᱗᱙ ᱨᱮ ᱢᱟᱛᱷᱩᱨᱟ ᱨᱮᱯ ᱠᱮᱥ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱯᱨᱤᱢ ᱠᱳᱨᱴ ᱨᱮ ᱢᱟᱛᱷᱩᱨᱟ ᱠᱷᱩᱞᱟ ᱪᱤᱴᱷᱤ ᱨᱮᱱ ᱯᱩᱱᱭᱟ ᱥᱤᱜᱽᱱᱮᱪᱚᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱟᱣᱱᱤ ᱥᱟᱦᱟᱥ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱟᱱᱫᱚᱲ ᱮ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ᱾
==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱟᱡ ᱟᱭᱳ, ᱜᱤᱛᱟ ᱥᱟᱱᱮ, ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱤᱥᱴ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ, ᱱᱚᱨᱚᱥᱤᱝᱦᱟ ᱫᱷᱟᱜᱟᱢᱣᱟᱨ, ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱭᱤᱱᱡᱤᱵᱤ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱟᱱᱫᱚᱲ ᱨᱮ ᱮᱠᱴᱤᱵᱷ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱞᱚ ᱥᱳᱥᱟᱭᱤᱴᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱚ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱠᱥᱯᱷᱳᱨᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱱᱤᱛᱤ ᱨᱮ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ, ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ LLB ᱟᱨ ᱥᱠᱩᱞ ᱚᱯᱷ ᱳᱨᱤᱭᱮᱱᱴᱚᱞ ᱮᱸᱰ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟᱱ ᱥᱴᱚᱰᱤᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱤᱜᱟᱞ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮ Ph.D. ᱦᱚᱸᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{Cite thesis|title=Safeguards of Liberty in the Indian Penal Code: Theory and Practice.|url=https://eprints.soas.ac.uk/33978/|publisher=SOAS University of London|date=1972|degree=phd|language=en|first=Vasudha Vasanti|last=Dhagamwar|access-date=2025-03-22|archive-date=2025-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20250322115600/https://eprints.soas.ac.uk/33978/|url-status=dead}}</ref>
==ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ==
ᱫᱷᱟᱜᱟᱢᱣᱟᱨ ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱩᱯᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱵᱟᱠᱥᱤ, ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱞᱳᱴᱤᱠᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ, ᱟᱨ ᱨᱟᱜᱷᱩ ᱱᱟᱛᱷ ᱠᱮᱞᱠᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱠᱷᱩᱞᱟ ᱪᱤᱴᱷᱤ ᱨᱮᱱ ᱥᱤᱜᱽᱱᱮᱪᱚᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱙ ᱨᱮ ᱥᱩᱯᱨᱤᱢ ᱠᱳᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱟᱛᱷᱩᱨᱟ ᱨᱮᱯ ᱠᱮᱥ ᱨᱮ ᱨᱮᱯᱤᱥᱴ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱨᱤᱠᱟᱨᱳᱭ ᱨᱮ ᱠᱩᱠᱞᱤᱭᱟᱹ ᱮᱫᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱩᱯᱨᱤᱢ ᱠᱳᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱸᱰᱢᱟᱨᱠ ᱠᱮᱥ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱮᱱᱰᱟᱨ ᱵᱮᱥᱰ ᱥᱟᱦᱟᱥ ᱤᱥᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱛᱚᱠᱨᱟᱨᱩᱠᱛ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱞᱤᱭᱤᱝ ᱯᱳᱭᱮᱸᱴ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾<ref name="Iyer 2013">{{cite news |last1=Iyer |first1=Kavitha |title=Delhi gang-rape: 'Track down cars that didn't stop to help' |url=https://www.dnaindia.com/india/report-delhi-gang-rape-track-down-cars-that-didn-t-stop-to-help-1786031 |access-date=31 October 2021 |work=[[Zee News#Newspaper|DNA]] |date=6 January 2013}}</ref><ref name="Dutta 2013">{{cite journal |last1=Dutta |first1=Debolina |last2=Sircar |first2=Oishik |title=India's Winter of Discontent: Some Feminist Dilemmas in the Wake of a Rape |journal=Feminist Studies |date=2013 |volume=39 |issue=1 |pages=293–306 |url=https://www.jstor.org/stable/23719318 |access-date=31 October 2021 |publisher=Feminist Studies, Inc. |doi=10.1353/fem.2013.0023 |jstor=23719318 |s2cid=245662315 |quote=The letter served as the foundation for mobilizing protests and a nationwide campaign to demand changes in rape law.}}</ref><ref>{{Cite web|title=Obituary: Vasudha Dhagamwar (1940 -2014) – Feministsindia|url=https://feministsindia.com/obituary-vasudha-dhagamwar-1940-2014/|access-date=2021-10-25|language=en-US|archive-date=2021-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20211025160539/https://feministsindia.com/obituary-vasudha-dhagamwar-1940-2014/|url-status=dead}}</ref>
᱑᱙᱘᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱨᱟᱭ ᱟᱨ ᱠᱟᱱᱩᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱥᱩ ᱨᱮ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱨᱮ ᱟᱠᱨᱟᱱᱤ ᱟᱨ ᱟᱠᱟᱞᱠᱩᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱴᱨᱟᱭᱤᱵᱟᱞ ᱵᱮᱞᱴ ᱨᱮ ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱒ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱚᱥᱳᱠᱟ ᱯᱷᱮᱞᱳ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾
᱑᱙᱘᱕ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱮ ᱢᱚᱞᱴᱤᱯᱚᱞ ᱮᱠᱥᱟᱱ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱜᱽᱨᱩᱯ (MARG) ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ NGO ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱞᱤᱜᱟᱞ ᱵᱟᱰᱟᱭ, ᱟᱹᱨᱡᱤ ᱟᱨ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱤᱱᱴᱨᱮᱥᱴ ᱞᱤᱴᱤᱜᱮᱥᱚᱱ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱩᱨ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱨᱟᱱᱰᱟ ᱦᱟᱣᱩᱥ, ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱟᱨ ᱞᱚ ᱰᱤᱯᱟᱨᱴᱢᱮᱱᱴ, ᱯᱩᱱᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ᱾
ᱵᱟᱥᱩᱫᱷᱟ ᱫᱚ ᱡᱟᱵᱚᱨᱫᱚᱥᱛᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ, ᱠᱟᱹᱭᱫᱤ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱞᱤᱜᱟᱞ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱟᱭ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ᱾
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱠᱚᱢᱤᱥᱚᱱ ᱯᱷᱚᱨ ᱣᱤᱢᱮᱱ ᱨᱮᱱ ᱞᱤᱜᱟᱞ ᱮᱠᱥᱯᱚᱨᱴ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱨᱮᱱ ᱢᱮᱢᱵᱚᱨ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱠᱚᱢᱚᱱᱣᱮᱞᱛᱷ ᱦᱭᱩᱢᱟᱱ ᱨᱟᱭᱤᱴ ᱤᱱᱤᱥᱤᱭᱮᱴᱤᱵᱷ ᱨᱮᱱ ᱮᱠᱡᱮᱠᱭᱩᱴᱤᱵᱷ ᱵᱳᱰᱤ ᱨᱮᱱ ᱢᱮᱢᱵᱚᱨ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱥᱴᱳᱰᱤᱭᱟᱞ ᱥᱟᱦᱟᱥ ᱟᱨ ᱛᱟᱥᱟᱫᱽ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱮᱥ ᱦᱚᱸᱭ ᱯᱷᱟᱭᱤᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
arzqebfu18qamnoq1vkpvqu1tp63gi5
ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ
0
33663
192447
185578
2026-05-29T20:30:46Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192447
wikitext
text/x-wiki
{{short description|none}}
{{Use dmy dates|date=June 2020}}
{{State of Odisha}}
{{History of South Asia}}
'''ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ''' ᱫᱚ [[ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱯᱮᱞᱤᱭᱚᱞᱤᱛᱷᱤᱠ]] (Lower Paleolithic) ᱡᱩᱜᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱚᱱᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱟᱪᱩᱞᱤᱭᱟᱱ]] (Acheulian) ᱦᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Ghosh1990">{{cite book|author=Amalananda Ghosh|url=https://books.google.com/books?id=Wba-EZhZcfgC&dq=Acheulian+orissa&pg=PA25|title=An Encyclopaedia of Indian Archaeology|publisher=BRILL|year=1990|isbn=978-9004092648|page=24|access-date=29 October 2012}}</ref> ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱫᱚ ''[[ᱢᱚᱦᱟᱵᱷᱟᱨᱚᱛ]]'', ''ᱢᱚᱦᱟ ᱜᱳᱵᱤᱱᱫᱚ ᱥᱩᱛᱛᱚ'' ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ''[[ᱯᱩᱨᱟᱱ]]'' ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱚᱞ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ [[ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱦᱚᱨ ᱱᱟᱜᱟᱢ|ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱦᱚᱨ ᱵᱮᱯᱟᱨ]] ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱤᱱᱰᱤᱡᱽ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽ ᱠᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
᱑᱕᱖᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱩᱲ ᱚᱠᱛᱚ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱞᱮᱠᱷᱟᱜᱼᱟ, [[ᱢᱩᱨᱛᱤ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ|ᱢᱩᱨᱛᱤ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫᱤᱡ]] (iconoclast) ᱥᱮᱱᱟᱯᱚᱛᱤ [[ᱠᱟᱞᱟᱯᱟᱦᱟᱰ]] ᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮ [[ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱥᱩᱞᱛᱟᱱᱮᱴ]] ᱨᱤᱱ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱠᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱮ ᱟᱫ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱤᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱨᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱨᱟᱡᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱡᱽᱱᱟ ᱮᱢᱚᱜ ᱥᱟᱢᱚᱱᱛᱚ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱕᱙᱓ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱮ, [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱫᱚ ᱯᱩᱨᱟᱹᱯᱩᱨᱤ [[ᱢᱩᱜᱚᱞ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ]] ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ [[ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱥᱩᱵᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱗᱕᱑ ᱛᱟᱭᱚᱢ, [[ᱢᱟᱨᱟᱴᱷᱟ]] ᱠᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ [[ᱢᱟᱨᱟᱴᱷᱟ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ|ᱢᱟᱨᱟᱴᱷᱟ]] ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱘᱐᱓ ᱨᱮ, ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ [[ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ]] ᱛᱤ ᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱓᱖ ᱨᱮ, [[ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱳᱰᱤᱭᱟ]] ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱟᱫᱷᱟᱨ ᱨᱮ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾
== ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱚ ==
ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
* ''ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ'': ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱯᱩᱛᱷᱤ ([[ᱢᱚᱦᱟᱵᱷᱟᱨᱚᱛ]] ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[ᱯᱩᱨᱟᱱ]]) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱨᱟᱡᱟ ᱵᱚᱞᱤ, [[ᱵᱚᱭᱨᱚᱪᱚᱱᱚ]], ᱥᱩᱛᱚᱯᱟ ᱭᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ, ᱩᱱᱤ ᱨᱤᱱ ᱫᱚ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱩᱥᱤ [[ᱫᱤᱨᱜᱷᱚᱛᱚᱢᱟᱥ]] ᱴᱷᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱱᱮᱦᱚᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱚ ᱡᱮ ᱨᱩᱥᱤ ᱟᱡᱤᱡ ᱮᱨᱟ, ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱥᱩᱫᱮᱥᱱᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name=vayu>{{cite book|title=Cultural History from the Vāyu Purāna|year=1946|publisher=Motilal Banarsidass Pub.|page=46|url=https://books.google.com/books?id=Jmnm-smZm6oC&dq=bali+sudesna&pg=PA46|author=Devendrakumar Rajaram Patil|isbn=9788120820852}}</ref> ᱱᱩᱠᱩ ᱨᱟᱡᱽᱠᱩᱢᱟᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ [[ᱚᱝᱜᱚ]], [[ᱵᱚᱝᱜᱚ]], ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ, [[ᱥᱩᱢᱦᱚ]], ᱟᱨ [[ᱯᱩᱱᱰᱨᱚ]] ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=7500BC>{{cite book|title=History of Ancient India: From 7300 BC to 4250 BC|year=2006|publisher=Atlantic Publishers & Dist.|url=https://books.google.com/books?id=b7gOBW8oDFgC&dq=Dirghatamas+Kalinga+Vanga&pg=PA293|author=J. P. Mitta|access-date=28 October 2012|isbn=9788126906154}}</ref><ref name=warin>{{cite book|title=War in Ancient India|year=1999|publisher=Genesis Publishing Pvt Ltd|page=53|url=https://books.google.com/books?id=YlWHFXbU2rsC&dq=Bali+Kalinga+Vanga+mahabharata&pg=PA53|author=V. R. Ramachandra Dikshitar|isbn=9788170208945}}</ref> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱨᱟᱡᱽᱠᱩᱢᱟᱨ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱨᱟᱡᱽ ᱠᱚ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱨᱟᱡᱽᱠᱩᱢᱟᱨ ᱵᱚᱝᱜᱚ ᱫᱚ [[ᱵᱚᱝᱜᱚ ᱨᱟᱡᱽ]] ᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]] ᱟᱨ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱨᱟᱡᱽᱠᱩᱢᱟᱨ ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ ᱫᱚ [[ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ (ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱨᱟᱡᱽ)|ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ]] ᱨᱟᱡᱽ ᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱟᱲᱮ ᱳᱰᱤᱥᱟ, [[ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ]] (Northern Circars) ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=enHindu>{{cite book|title=Encyclopaedia of the Hindu World, Volume 1|year=1992|publisher=Concept Publishing Company|url=https://books.google.com/books?id=w9pmo51lRnYC&dq=Bali+Kalinga+Vanga&pg=PA18|author=Gaṅgā Rām Garg|access-date=28 October 2012|isbn=9788170223740}}</ref> [[ᱴᱚᱞᱮᱢᱤ]], [[ᱯᱞᱤᱱᱤ ᱫᱤ ᱮᱞᱰᱚᱨ]] ᱟᱨ [[ᱠᱞᱟᱣᱰᱤᱭᱚᱥ ᱮᱞᱤᱭᱟᱱᱚᱥ]] ᱦᱚᱸ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱞ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱟᱞᱤᱝᱜᱟ (Calinga) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref name=modern>{{cite book|year=1828|publisher=James Duncan|pages=140, 158|url=https://books.google.com/books?id=7-7NE6b7uzoC&dq=The%20modern%20traveller%3A%20a%20popular%20description%2C%20geographical%2C%20historical%2C%20and%20topographical%20of%20the%20various%20countries%20of%20the%20calinga&pg=PA140|title=The modern traveller: a popular description, geographical, historical, and topographical of the various countries of the globe, Volume 1 |author=Josiah Conder|access-date=29 October 2012}}</ref>
* ''ᱩᱛᱠᱚᱞ'': ''ᱢᱚᱦᱟᱵᱷᱟᱨᱚᱛ'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱩᱛᱠᱚᱞ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://epaper.thestatesman.com/m5/3725372/Dainik-Statesman/28TH-JUNE-2023|title=পুরীধাম ও জগন্নাথদেবের ব্রহ্মরূপ বৃত্তান্ত|page=4|language=bn|date=28 June 2023|access-date=28 June 2023|website=dainikstatesmannews.com|publisher=[[Dainik Statesman]] (The Statesman Group)|location=Kolkata|first=Yogabrata|last=Chakraborty|trans-title=Puridham and the tale of lord Jagannath's legendary 'Bramharup'|archive-url=https://web.archive.org/web/20230628053933/https://epaper.thestatesman.com/m5/3725372/Dainik-Statesman/28TH-JUNE-2023#page/1/1|archive-date=28 June 2023|url-status=bot: unknown}}</ref> [[ᱠᱚᱨᱱᱚ]] ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ [[ᱩᱛᱠᱚᱞ ᱨᱟᱡᱽ|ᱩᱛᱠᱚᱞ]] ᱨᱟᱡᱽ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=Karna>{{cite book|title=Mahabharata Book Seven (Volume 1): Drona, Volume 1; Volume 7|year=2007|publisher=NYU Press|page=58|url=https://books.google.com/books?id=RIRZz_coCSgC&dq=karna+utkala&pg=PA59|access-date=28 October 2012|isbn=9780814767238}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, [[ᱨᱚᱜᱷᱩᱵᱚᱝᱥᱚ]] ᱟᱨ [[ᱵᱨᱚᱦᱢᱚ ᱯᱩᱨᱟᱱ]] ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱤᱱ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=enc>{{cite book|title=The Indian Encyclopaedia, Volume 1|year=2002|publisher=Genesis Publishing Pvt Ltd|page=7311|url=https://books.google.com/books?id=3Bt6WTrErH0C&dq=utkala+mahabharata&pg=PA7311|editor=Subodh Kapoor|access-date=28 October 2012|isbn=9788177552577}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱚᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱛᱠᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱧᱮ (''ᱩᱛᱛᱚᱨᱚ'') ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ ''ᱩᱛ-ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ'' ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=enc/> ''ᱩᱛᱠᱚᱞ ᱫᱮᱥ'' (ᱫᱤᱥᱚᱢ) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ "ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱠᱚᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱤᱥᱚᱢ" (''ᱩᱛᱠᱚᱨᱥᱚ ᱠᱚᱞᱟ'') ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=jaga>{{cite book|title=Annals and Antiquities of the Temple of Jagannātha|year=2007|publisher=Sarup & Sons|page=20|url=https://books.google.com/books?id=WKUkLzqNv64C&dq=kala+utkala&pg=PA20|author=Narayan Miśra|access-date=28 October 2012|isbn=9788176257473}}</ref>
* ''ᱢᱚᱦᱟᱠᱟᱱᱛᱟᱨᱚ'': ᱱᱚᱶᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[ᱜᱩᱯᱛᱚ]] ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱞᱟᱞᱤᱯᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ "ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱤᱨ"<ref name="Agrawal 1989 p. 107">{{cite book | last=Agrawal | first=A. | title=Rise and Fall of the Imperial Guptas | publisher=Motilal Banarsidass | year=1989 | isbn=978-81-208-0592-7 | url=https://books.google.com/books?id=hRjC5IaJ2zcC&pg=PA107 | access-date=2020-03-14 | page=107}}</ref> ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ [[ᱠᱚᱞᱟᱦᱟᱱᱰᱤ]] ᱟᱨ [[ᱡᱚᱭᱯᱩᱨ, ᱳᱰᱤᱥᱟ|ᱡᱚᱭᱯᱩᱨ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name=gupta>{{cite book|title=Vakataka – Gupta Age Circa 200-550 A.D.|year=1986|publisher=Motilal Banarsidass|page=146|url=https://books.google.com/books?id=OswUZtL1_CUC&dq=Kantara+orissa&pg=PA146|author=R. C. Majumdar, A. S. Altekar|isbn=9788120800267|access-date=10 December 2021|archive-date=24 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324102100/https://books.google.com/books?id=OswUZtL1_CUC&dq=Kantara+orissa&pg=PA146|url-status=live}}</ref><ref name="Sahu 1997 p.62-63,146 ">{{cite book | last=Sahu | first=J.K. | title=Historical Geography of Orissa | publisher=Decent Books | year=1997 | isbn=978-81-86921-00-5 | url=https://books.google.com/books?id=NjhuAAAAMAAJ | access-date=2020-03-14 | pages=62–63,146}}</ref> ᱢᱚᱦᱟᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱱᱛᱟᱨᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱵᱟᱝ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=madhaya>{{cite book|title=Historical Geography of Madhya Pradesh from Early Records|publisher=Motilal Banarsidass Pub.|pages=139, 278|url=https://books.google.com/books?id=njYpsvmr2dsC&dq=Kantara+mahabharata&pg=PA278|author=Pranab Kumar Bhattacharyya|access-date=29 October 2012|isbn=9788120833944|year=1977}}</ref>
* ''ᱩᱰᱨᱚ'': ᱩᱰᱨᱚ (ᱟᱨᱵᱟᱝ ''ᱩᱰᱨᱚ-ᱫᱮᱥ'') ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱯᱟᱞᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱩᱰᱨᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱩᱴ ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱠᱚ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱟᱲᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱩᱰᱨᱚ ᱨᱟᱡᱽ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name=geo>{{cite book|title=Studies in the Geography of Ancient And Medieval India|year=1990|publisher=Motilal Banarsidass Publ|pages=167, 175|url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&dq=udra+orissa&pg=PA175|author=D.C. Sircar|access-date=29 October 2012|isbn=9788120806900}}</ref>
* ''ᱳᱰᱨᱚ'': ᱳᱰᱨᱚ (ᱟᱨᱵᱟᱝ ''ᱳᱰᱨᱚ-ᱫᱮᱥ'') ᱦᱚᱸ ᱩᱰᱨᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱯᱟᱞᱮ ᱳᱰᱨᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱳᱰᱨᱚ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name=geo/>
* ''ᱳᱰᱤᱭᱟᱱᱟ'': [[ᱳᱰᱤᱭᱟᱱᱟ]], ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱵᱩᱫᱫᱷᱚ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱯᱚᱸᱰᱤᱛ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Mishra Mahānti Bishi 1996 p. 44-45">{{cite book | last1=Mishra | first1=R. | last2=Mahānti | first2=U. | last3=Bishi | first3=D. | title=Culture and Collections: Humanistic Amalgam of Tantra, Vaishnavism, Saivism, and Folkcults | publisher=Punthi-Pustak | year=1996 | isbn=978-81-85094-99-1 | url=https://books.google.com/books?id=QVXkAAAAMAAJ | access-date=2020-03-14 | pages=44–45}}</ref>
* ''ᱠᱚᱢᱚᱞᱚ ᱢᱚᱱᱰᱚᱞᱚ'': ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ "ᱵᱟᱦᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ" (lotus region), [[ᱠᱚᱞᱟᱦᱟᱱᱰᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱱᱚᱨᱞᱟ]] ᱨᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱑᱓ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱞᱟᱞᱤᱯᱤ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=envi>{{cite book|year=2008|publisher=Macmillan|page=134|title=Environment, Development and Society in Contemporary India:An Introduction|url=https://books.google.com/books?id=Xt9KHerkrkAC&dq=kamala+mandala&pg=PA134|editor=Prasad|access-date=29 October 2012|isbn=9780230635302}}</ref>
* ''ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ ᱠᱳᱥᱚᱞᱚ'': [[ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ ᱠᱳᱥᱚᱞᱚ]] (''ᱫᱚᱠᱷᱤᱱ ᱠᱳᱥᱚᱞᱚ'' ᱦᱚᱸ) ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ [[ᱪᱷᱚᱛᱤᱥᱜᱚᱲ]] ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Sahu 1997 p.57 ">{{cite book | last=Sahu | first=J.K. | title=Historical Geography of Orissa | publisher=Decent Books | year=1997 | isbn=978-81-86921-00-5 | url=https://books.google.com/books?id=NjhuAAAAMAAJ | access-date=2020-03-14 | page=57}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱠᱳᱥᱚᱞᱚ]] ᱥᱟᱶ ᱟᱞᱚ ᱯᱮ ᱟᱹᱨᱡᱷᱟᱹᱣᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ [[ᱨᱟᱢᱟᱭᱚᱱ]] ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, [[ᱨᱟᱢ (ᱨᱟᱢᱟᱭᱚᱱ)|ᱨᱟᱢ]] ᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱯᱚᱱ, [[ᱞᱚᱵᱚ (ᱨᱟᱢᱟᱭᱚᱱ)|ᱞᱚᱵᱚ]], ''ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱠᱳᱥᱚᱞᱚ'' ᱨᱮᱭ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱟᱨ ᱟᱡᱤᱡ ᱮᱴᱟᱜ ᱦᱚᱯᱚᱱ, [[ᱠᱩᱥᱚ (ᱨᱟᱢᱟᱭᱚᱱ)|ᱠᱩᱥᱚ]], ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱭ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name=madhaya/> ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ [[ᱠᱳᱥᱚᱞ ᱦᱚᱨᱟᱭᱡᱚᱱ]] ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱦᱟᱯᱛᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ᱥᱩᱱᱫᱚᱨᱜᱚᱲ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ ᱨᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱟᱪᱮ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱳᱥᱚᱞ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=":03">https://prgi.gov.in/registration-title-details-data/033745d6-e74b-11ee-ab0e-00155d022d0b</ref><ref>{{Cite web |last=Pioneer |first=The |title='Write more and more in Kosli, revive Kosal' |url=https://www.dailypioneer.com/2017/state-editions/write-more-and-more-in-kosli-revive-kosal.html |access-date=2025-09-30 |website=The Pioneer |language=en }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* ''ᱠᱚᱝᱜᱚᱰᱚ'': [[ᱜᱚᱧᱡᱟᱢ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ]] ᱨᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱛᱟᱢᱵᱟ ᱯᱟᱴᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱠᱚᱝᱜᱚᱰᱚ (Kangoda ᱦᱚᱸ ᱚᱞᱚᱜᱼᱟ) ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=inorissa>{{cite book|title=Inscriptions of Orissa: Circa 5th-8th centuries A.D, Volume 1|year=1998|publisher=f Motilal Banarsidass Publ.|page=31|url=https://books.google.com/books?id=XUiYu3XByNgC&dq=Kongoda&pg=PA31|author=Snigdha Tripathy|access-date=29 October 2012|isbn=9788120810778|archive-date=7 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407110542/https://books.google.com/books?id=XUiYu3XByNgC&dq=Kongoda&pg=PA31|url-status=live}}</ref>
* ''ᱛᱨᱤᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ'': ᱱᱚᱶᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ [[ᱥᱚᱱᱯᱩᱨ, ᱳᱰᱤᱥᱟ|ᱥᱚᱱᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱛᱟᱢᱵᱟ ᱯᱟᱴᱟ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱛᱨᱤ-ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ "ᱯᱮᱭᱟ ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ" ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ, ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ ᱠᱳᱥᱚᱞᱚ ᱟᱨ ᱠᱚᱝᱜᱚᱰᱚ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣᱜᱼᱟ ᱾<ref name=sarabh>{{cite book|title=Inscriptions of the Śarabhapurīyas, Pāṇḍuvaṁśins, and Somavaṁśins: Introduction|year=1995|publisher=Motilal Banarsidass|pages=169, 179|url=https://books.google.com/books?id=Idd9i5nP160C&dq=trikalinga+kalinga+kosala&pg=PA179|author=Ajay Mitra Shastri|access-date=29 October 2012|isbn=9788120806351}}</ref>
* ''ᱪᱮᱫᱤ'': [[ᱪᱮᱫᱤ ᱨᱟᱡᱽ|ᱪᱮᱫᱤ]] (''ᱪᱮᱫᱤᱨᱟᱥᱴᱨᱚ'' ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ) ᱫᱚ [[ᱠᱷᱟᱨᱵᱮᱲᱚ]] ᱣᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱚᱝᱥᱚ, ᱪᱮᱫᱤ<ref name="Orissa (India) Senapati Sahu 1971 p.53 ">{{cite book | author=Orissa (India) | last2=Senapati | first2=N. | last3=Sahu | first3=N.K. | title=Orissa District Gazetteers: Dhenkanal | publisher=Superintendent, Orissa Government Press | series=Gazetteer of India | year=1971 | url=https://archive.org/details/dli.csl.3130 | language=fi | access-date=2020-03-14 | page=[https://archive.org/details/dli.csl.3130/page/n64 53]}}</ref> (''ᱪᱮᱛᱤ'' ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱟᱨ [[ᱢᱚᱦᱟᱢᱮᱜᱷᱚᱵᱟᱦᱚᱱᱚ ᱵᱚᱝᱥᱚ]] ᱦᱚᱸ) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=geo/>
* ''ᱛᱳᱥᱟᱞᱤ'': [[ᱛᱳᱥᱟᱞᱤ]] (''ᱛᱳᱥᱷᱟᱞᱤ'' ᱦᱚᱸ ᱚᱞᱚᱜᱼᱟ) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ''ᱛᱳᱥᱟᱞᱚ'' ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱚᱥᱳᱠ]] ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮ ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱛᱳᱥᱟᱞᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ [[ᱫᱷᱚᱣᱲᱤ]] ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=geo/> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮ (᱖᱐᱐ ᱥᱤ.ᱤ), ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱛᱳᱥᱟᱞᱤ ᱟᱨ ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ ᱛᱳᱥᱟᱞᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱢᱚᱦᱟᱱᱚᱫᱤ]] ᱜᱟᱰᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱱᱟᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Sahu 1997 p.117 ">{{cite book | last=Sahu | first=J.K. | title=Historical Geography of Orissa | publisher=Decent Books | year=1997 | isbn=978-81-86921-00-5 | url=https://books.google.com/books?id=NjhuAAAAMAAJ | access-date=2020-03-14 | page=117}}</ref>
* ''ᱩᱨᱟᱱᱥᱤᱱ'': ᱱᱚᱶᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱑᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱟᱨᱚᱵᱽ ᱚᱛᱱᱚᱜᱤᱭᱟᱹ (geographers) ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Chattopadhyaya2009">{{cite book|author=Brajadulal Chattopadhyaya|title=A Social History of Early India|url=https://books.google.com/books?id=0tX4wzIUY3QC&pg=PA151|access-date=3 February 2015|year=2009|publisher=Pearson Education India|isbn=978-81-317-1958-9|page=151}}</ref>
* ''ᱡᱟᱡᱽᱱᱚᱜᱚᱨ'': [[ᱛᱚᱵᱟᱠᱚᱛ-ᱤ-ᱱᱟᱥᱤᱨᱤ]] (᱑᱒᱖᱐), [[ᱛᱟᱨᱤᱠᱷ-ᱤ-ᱯᱷᱤᱨᱩᱡᱽ ᱥᱟᱦᱤ]] (᱑᱓᱕᱗), ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱶᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Sircar">{{cite book|author=Dineschandra Sircar|title=Studies in the religious life of ancient and medieval India|url=https://books.google.com/books?id=mh1y1eMgGBMC&pg=PA70|access-date=3 February 2015|publisher=Motilal Banarsidass|isbn=978-81-208-2790-5|page=70|year=1971}}</ref><ref name="Ireland1834">{{cite book|author=Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland|title=Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland|url=https://archive.org/details/bub_gb_J_gAAAAAYAAJ|access-date=3 February 2015|year=1834|publisher=Cambridge University Press for the Royal Asiatic Society|page=[https://archive.org/details/bub_gb_J_gAAAAAYAAJ/page/n120 106]}}</ref>
* ''ᱳᱰᱤᱵᱷᱤᱥᱥᱟ'': ᱱᱚᱶᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱵᱩᱫᱫᱷᱚ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱯᱩᱛᱷᱤ, ᱥᱟᱶᱛᱮ [[ᱛᱟᱨᱟᱱᱟᱛᱷ]] ᱟᱜ ᱚᱞ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Donaldson2001">{{cite book|author=Thomas E. Donaldson|title=Iconography of the Buddhist Sculpture of Orissa: Text|url=https://books.google.com/books?id=DbxE8zOuRbUC&pg=PA11|year=2001|publisher=Abhinav Publications|isbn=978-81-7017-406-6|pages=11–}}</ref>
== ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
᱑᱔᱐ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ([[Mya (unit)|mya]]), ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱩᱯᱫᱤᱯᱤᱭᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱞᱮᱴ]], [[ᱜᱳᱱᱰᱣᱟᱱᱟ]] [[ᱥᱩᱯᱚᱨᱠᱚᱱᱴᱤᱱᱮᱱᱴ|ᱢᱟᱦᱟᱫᱤᱥᱚᱢ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, [[ᱯᱨᱤᱠᱟᱢᱵᱨᱤᱭᱟᱱ]] ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱯ-ᱢᱟᱦᱟᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱠᱚ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite book|title=God-Apes and Fossil Men: Paleoanthropology of South Asia|year=2000|publisher=University of Michigan Press|pages=9|author=Kenneth A. R. Kennedy|url=https://books.google.com/books?id=W6zQHNavWlsC&dq=God-Apes+and+Fossil+Men%3A+Paleoanthropology+of+South+Asia&pg=PA9|access-date=30 October 2012}}</ref> ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ ᱜᱨᱟᱱᱟᱭᱤᱴ [[ᱯᱞᱩᱴᱚᱱ]] ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱓.᱐᱙ ᱵᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ([[Ga (unit)#SI prefix multipliers|Ga]]) ᱢᱟᱨᱮ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name=Mpluton>{{cite journal|author=Saumitra Misra|author2=Subha Sankar Sarkar |author3=Sambhunath Ghosh |title=Evolution of Mayurbhanj Granite Pluton, eastern Singhbhum, India: a case study of petrogenesis of an A-type granite in bimodal association|journal=Journal of Asian Earth Sciences|date=15 November 2002|access-date=30 October 2012|volume=20|issue=8|pages=965–989 |url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1367912002000020|doi=10.1016/S1367-9120(02)00002-0|bibcode=2002JAESc..20..965M |url-access=subscription}}</ref> [[ᱢᱚᱦᱟᱱᱚᱫᱤ]] ᱟᱨ [[ᱤᱵᱽ ᱜᱟᱰᱟ|ᱤᱵᱽ]] ᱜᱟᱰᱟ ᱵᱮᱥᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱩᱭᱞᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱩᱯ-ᱢᱟᱦᱟᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱯᱷᱚᱥᱤᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite journal|author2=Sheerup Goswami|author3=Shaila Chandra|title=The Genus Glossopteris From Lower Gondwana Formations Of Ib-river Coalfield, Orissa, India|journal=Journal of the Palaeontological Society of India|url=http://palaeontologicalsociety.in/vol51_2/v8.pdf|access-date=30 October 2012|author1=Kamal Jeet Singh|publisher=Palaeontological Society of India|archive-date=23 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223053252/http://palaeontologicalsociety.in/vol51_2/v8.pdf|url-status=dead}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱱᱟᱣᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱛᱟᱲᱪᱮᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ [[ᱯᱚᱨᱢᱤᱭᱟᱱ]] ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱪᱟᱨᱳᱯᱷᱟᱭᱤᱴ]] (charophytes) ᱟᱨ ᱤᱵᱽ ᱜᱟᱰᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱯᱚᱨᱢᱤᱭᱟᱱ [[ᱢᱮᱜᱟᱥᱯᱳᱨ]] (megaspores) ᱾<ref name=permian>{{cite journal|title=First record of charophytes from the Permian Barakar Formation of the Talchir Gondwana Basin, Orissa|author=Kanwar Narain|author2=K Rekha Devi |author3=J Mahanta |journal=Current Science|date=25 April 2003|volume=84|issue=8|url=http://www.iisc.ernet.in/~currsci/apr252003/987.pdf|access-date=30 October 2012}}</ref>
[[ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ]], [[ᱠᱮᱱᱫᱩᱡᱷᱚᱨ]], [[ᱥᱩᱱᱫᱚᱨᱜᱚᱲ]] ᱟᱨ [[ᱥᱚᱢᱵᱚᱞᱯᱩᱨ]] ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ ᱠᱚᱨᱮ, [[ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱯᱮᱞᱤᱭᱚᱞᱤᱛᱷᱤᱠ]] ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱟᱪᱩᱞᱤᱭᱟᱱ]] ᱦᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Ghosh1990"/> [[ᱠᱚᱞᱟᱦᱟᱱᱰᱤ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱰᱟᱦᱟᱱᱰᱤ ᱵᱩᱨᱩ ᱨᱮ [[ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱯᱮᱞᱤᱭᱚᱞᱤᱛᱷᱤᱠ]] ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱠᱷᱚᱫᱟ ᱟᱨ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Sajnani2001">{{cite book|author=Manohar Sajnani|title=Encyclopaedia of Tourism Resources in India|url=https://books.google.com/books?id=nxtnsT8CdZ4C&pg=PA262|access-date=3 February 2015|year=2001|publisher=Gyan Publishing House|isbn=978-81-7835-018-9|pages=262, 283}}</ref> [[ᱵᱟᱨᱤᱯᱚᱫᱟ]] ᱥᱩᱨ ᱠᱩᱪᱟᱭ ᱠᱷᱚᱱ, ᱟᱭᱢᱟ [[ᱱᱤᱭᱳᱞᱤᱛᱷᱤᱠ]] ᱦᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[ᱠᱩᱰᱤ]], [[ᱨᱩᱠᱷᱟᱹ]] (chisels), [[ᱠᱷᱟᱞ ᱢᱩᱥᱟᱹᱞ]] (pounders), [[ᱜᱚᱫᱟ]] ᱵᱚᱦᱚᱜ, [[ᱨᱤᱫ ᱫᱷᱤᱨᱤ]] (grinding stones) ᱟᱨ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱩᱠᱩᱡ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Singh2008">{{cite book|author=Upinder Singh|title=A History of Ancient and Early Medieval India: From the Stone Age to the 12th Century|url=https://books.google.com/books?id=H3lUIIYxWkEC&pg=PA122|year=2008|publisher=Pearson Education India|isbn=978-81-317-1120-0|pages=122–123}}</ref><ref name="Sajnani2001"/> [[ᱥᱩᱱᱫᱚᱨᱜᱚᱲ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱨᱡᱚᱱ ᱰᱚᱝᱜᱚᱨ, ᱟᱨ [[ᱥᱚᱢᱵᱚᱞᱯᱩᱨ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱥᱟᱠᱳᱴᱷᱤ<ref name=Ushakothi>{{cite web|title=Ushakothi|url=http://www.sundargarhzp.odishapr.gov.in/hidden/-/asset_publisher/tMn6waGjYWb6/content/ushakothi/1090772|publisher=[[Government of Odisha]]|access-date=3 February 2015|archive-date=4 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150204161934/http://www.sundargarhzp.odishapr.gov.in/hidden/-/asset_publisher/tMn6waGjYWb6/content/ushakothi/1090772|url-status=dead}}</ref> ᱟᱨ [[ᱡᱷᱟᱨᱥᱩᱜᱩᱰᱟ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱠᱨᱚᱢᱠᱷᱳᱞ ᱨᱮ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱥᱤᱞᱟᱞᱤᱯᱤ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=vikramkhol>{{cite news|title=Ancient rock art starts to fade out: Engravings in Vikramkhol cave under threat|url=http://www.telegraphindia.com/1111228/jsp/odisha/story_14932470.jsp|access-date=10 June 2014|work=[[The Telegraph (India)]]|date=27 December 2011}}</ref><ref name="ClausDiamond2003">{{cite book|author1=Peter J. Claus|author2=Sarah Diamond|author3=Margaret Ann Mills|title=South Asian Folklore: An Encyclopedia : Afghanistan, Bangladesh, India, Nepal, Pakistan, Sri Lanka|url=https://books.google.com/books?id=ienxrTPHzzwC&pg=PA521|access-date=3 February 2015|year=2003|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-0-415-93919-5|page=521}}</ref> ᱩᱥᱟᱠᱳᱴᱷᱤ ᱟᱨ ᱵᱤᱠᱨᱚᱢᱠᱷᱳᱞ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱞᱟᱞᱤᱯᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱯᱨᱳᱴᱳ-[[ᱵᱨᱟᱦᱢᱤ ᱪᱤᱠᱤ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱱᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="ChakravartyBednarik1997">{{cite book|author1=Kalyan Kumar Chakravarty|author2=Robert G. Bednarik|title=Indian Rock Art and Its Global Context|url=https://books.google.com/books?id=WsDUyOxCE4cC&pg=PA75|access-date=3 February 2015|date=1 January 1997|publisher=Motilal Banarsidass Publ.|isbn=978-81-208-1464-6|pages=68, 75}}</ref> [[ᱠᱷᱚᱨᱤᱭᱟᱨ]] ᱥᱩᱨ ᱡᱳᱜᱤᱢᱚᱴᱷ ᱨᱮ [[ᱱᱤᱭᱳᱞᱤᱛᱷᱤᱠ]] ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱯᱷᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=Bhawanipatna>{{cite web|title=Bhawanipatna|url=http://www.orissatourism.gov.in/new/bhawani.htm|publisher=Tourism Department, [[Government of Odisha]]|access-date=3 February 2015|archive-date=22 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120422030318/http://www.orissatourism.gov.in/new/bhawani.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="ChakravartyBednarik1997"/>
== ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱳᱰᱤᱥᱟ ==
=== ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ ===
ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱥᱩᱫᱟᱢᱟ ᱢᱤᱥᱨᱚ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ [[ᱡᱚᱱᱚᱯᱚᱫᱚ]] ᱫᱚ ᱢᱩᱲ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱯᱩᱨᱤ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ|ᱯᱩᱨᱤ]] ᱟᱨ [[ᱜᱚᱧᱡᱟᱢ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ|ᱜᱚᱧᱡᱟᱢ]] ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite book|author=Sudāmā Miśra|title=Janapada state in ancient India|url=https://books.google.com/books?id=Dua1AAAAIAAJ|year=1973|publisher=Bhāratīya Vidyā Prakāśana}}</ref>
ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱯᱩᱛᱷᱤ ([[ᱢᱚᱦᱟᱵᱷᱟᱨᱚᱛ]] ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[ᱯᱩᱨᱟᱱ]]) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱨᱟᱡᱟ ᱵᱚᱞᱤ, [[ᱵᱚᱭᱨᱚᱪᱚᱱᱚ]] ᱟᱨ ᱥᱩᱛᱚᱯᱟ ᱭᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ, ᱩᱱᱤ ᱨᱤᱱ ᱫᱚ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱩᱥᱤ ᱫᱤᱨᱜᱷᱚᱛᱚᱢᱟᱥ ᱴᱷᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱱᱮᱦᱚᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱚ ᱡᱮ ᱨᱩᱥᱤ ᱟᱡᱤᱡ ᱮᱨᱟ, ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱥᱩᱫᱮᱥᱱᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name="vayu" /> ᱱᱩᱠᱩ ᱨᱟᱡᱽᱠᱩᱢᱟᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ [[ᱚᱝᱜᱚ]], [[ᱵᱚᱝᱜᱚ]], [[ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ]], [[ᱥᱩᱢᱦᱚ]] ᱟᱨ [[ᱯᱩᱱᱰᱨᱚ]] ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="7500BC" /><ref name="warin" /> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱨᱟᱡᱽᱠᱩᱢᱟᱨ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱨᱟᱡᱽ ᱠᱚ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱨᱟᱡᱽᱠᱩᱢᱟᱨ ᱵᱚᱝᱜᱚ ᱫᱚ [[ᱵᱚᱝᱜᱚ ᱨᱟᱡᱽ]] ᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]] ᱟᱨ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱨᱟᱡᱽᱠᱩᱢᱟᱨ ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ ᱫᱚ [[ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ (ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱨᱟᱡᱽ)|ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ]] ᱨᱟᱡᱽ ᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱟᱲᱮ [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ (North Sircars) ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="enHindu" />
[[File:Mahajanapadas (c. 500 BCE).png|thumb|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ]]
ᱢᱚᱦᱟᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱨᱟᱡᱟ ᱥᱨᱩᱛᱟᱭᱩᱫᱷᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ [[ᱵᱚᱨᱩᱱ]] ᱟᱨ ᱯᱚᱨᱱᱟᱥᱟ ᱜᱟᱰᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, [[ᱠᱩᱨᱩᱠᱷᱮᱛᱨᱚ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ]] ᱨᱮ [[ᱠᱚᱨᱚᱵᱽ]] ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱣᱟᱜ ᱱᱮᱦᱚᱨ ᱛᱮ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱫೈᱵᱤ [[ᱜᱚᱫᱟ]] (mace) ᱮ ᱮᱢᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱵᱚᱨᱩᱱ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮ ᱪᱮᱛᱟᱣᱱᱤ ᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱡᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ-ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱦᱚᱲ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱡ ᱜᱮᱭ ᱜᱩᱡᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, [[ᱚᱨᱡᱩᱱ]]ᱟᱜ ᱥᱟᱨ ᱛᱮ ᱦᱟᱨᱠᱮᱛ ᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱨᱡᱩᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱟᱨᱚᱛᱷᱤ [[ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ]] ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱚᱫᱟᱭ ᱪᱟᱯᱟᱫ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱵᱤᱱᱟᱹ ᱦᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨ ᱛᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱜᱚᱫᱟ ᱫᱚ ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱥᱨᱩᱛᱟᱭᱩᱫᱷᱚ ᱭ ᱜᱚᱡ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name=sonofvaruna>{{cite book|title=An Introduction to Epic Philosophy: Epic Period, History, Literature, Pantheon, Philosophy, Traditions, and Mythology, Volume 3|year=2004|publisher=Genesis Publishing|page=784|url=https://books.google.com/books?id=uwHj-Z-dMcsC&dq=Srutayudha&pg=PA784|editor=Subodh Kapoor|access-date=10 November 2012|quote=Finally Srutayudha, a valiant hero, was son Varuna and of the river Parnasa.|isbn=9788177558814}}</ref> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱥᱟᱨ ᱛᱩᱧ ᱦᱚᱲ [[ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ]] ᱭ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱡᱚᱨᱟ ᱥᱚᱵᱚᱨ, ᱟᱨ [[ᱮᱠᱞᱚᱵᱽᱭᱚ]] ᱫᱚ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱤᱱ [[ᱥᱚᱵᱚᱨ]] ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=DanceBow>{{cite web|title=Dance bow (1965.3.5)|url=http://web.prm.ox.ac.uk/weapons/index.php/tour-by-region/asia/asia/arms-and-armour-asia-141/index.html|publisher=[[Pitt Rivers Museum]]|access-date=2 February 2015|archive-date=2 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150202160400/http://web.prm.ox.ac.uk/weapons/index.php/tour-by-region/asia/asia/arms-and-armour-asia-141/index.html|url-status=live}}</ref><ref name="Pati2008">{{cite book|author=Rabindra Nath Pati|title=Family Planning|url=https://books.google.com/books?id=_5seKkk3GkIC&pg=PA97|access-date=2 February 2015|date=1 January 2008|publisher=APH Publishing|isbn=978-81-313-0352-8|page=97}}</ref>
ᱵᱩᱫᱫᱷᱚ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱯᱩᱛᱷᱤ, ᱢᱚᱦᱟᱜᱳᱵᱤᱱᱫᱚ ᱥᱩᱛᱛᱟᱱᱛᱚ ᱨᱮ, ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ ᱟᱨ ᱚᱸᱰᱮᱱᱤᱡ ᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱭᱟᱹ, ᱥᱚᱛᱛᱚᱵᱷᱩ ᱣᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=hem>{{cite book|last=Raychaudhuri|first=Hemchandra|title=Political History of Ancient India|year=2006|publisher=Genesis Publishing|url=https://books.google.com/books?id=h1KObc_qaXYC&dq=Mahagovinda+Suttanta+kalinga&pg=PA75|access-date=25 October 2012|page=75|isbn=9788130702919}}</ref>
᱖ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱩᱛᱨᱚᱠᱟᱨ (chronicler), ᱵᱳᱫᱷᱟᱭᱚᱱ, ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ ᱫᱚ ᱵᱮᱫᱤᱠ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Gajrani 2004 p. 153">{{cite book | last=Gajrani | first=S. | title=History, Religion and Culture of India | publisher=Isha Books | issue=v. 4 | year=2004 | isbn=978-81-8205-063-1 | url=https://books.google.com/books?id=Ksgz4Fvt57QC&pg=PA153 | access-date=2020-03-19 | page=153 | archive-date=24 July 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140724173647/http://books.google.com/books?id=Ksgz4Fvt57QC&pg=PA153 | url-status=live }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ (ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽ ᱠᱚ) ᱫᱟᱬᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱟᱱᱟ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟᱭ, ᱟᱨ ᱮ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱡᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱚᱸᱰᱮᱭ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱨᱟᱭᱚᱥᱪᱤᱛ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱾<ref name="Chatterjee1998">{{cite book|author=Suhas Chatterjee|title=Indian Civilization And Culture|url=https://books.google.com/books?id=KItocaxbibUC&pg=PA68|access-date=11 February 2013|date=1 January 1998|publisher=M.D. Publications Pvt. Ltd.|isbn=978-81-7533-083-2|page=68}}</ref>
=== ᱢᱚᱨᱡᱚ ᱡᱩᱜᱽ ᱞᱟᱦᱟ ===
[[ᱢᱚᱦᱟᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱱᱚᱱᱫᱚ]] [[ᱢᱚᱜᱚᱫᱷᱚ (ᱢᱚᱦᱟᱡᱚᱱᱚᱯᱚᱫᱚ)|ᱢᱚᱜᱚᱫᱷᱚ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱭᱟᱹ, ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱓᱕᱐ ᱠᱷᱨᱤᱥᱴᱚᱯᱩᱨᱵᱚ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚᱭ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ [[ᱠᱷᱟᱨᱵᱮᱲᱚ#ᱦᱟᱛᱤᱜᱩᱢᱯᱷᱟ ᱥᱤᱞᱟᱞᱤᱯᱤ|ᱦᱟᱛᱤᱜᱩᱢᱯᱷᱟ]] ᱥᱤᱞᱟᱞᱤᱯᱤ ᱨᱮ ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ [[ᱱᱚᱱᱫᱚ]] ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱵᱟᱵᱚᱫᱽ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=Reddy>{{cite book|title=Indian History|publisher=Tata McGraw-Hill Education|pages=A–149, C–39|url=https://books.google.com/books?id=X4j7Nf_MU24C&dq=Mahapadma%20nanda%20kalinga&pg=SL1-PA149|author=K. Krishna Reddy|date=2 February 1960 |access-date=12 November 2012|isbn=9780071329231}}</ref> ᱥᱤᱞᱟᱞᱤᱯᱤ ᱨᱮ ᱱᱚᱱᱫᱚ ᱨᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱟᱜ ᱯᱟᱴᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=hathi>{{cite journal|title=Hathigumpha Inscription of Kharavela of Kalinga |journal=Epigraphia Indica |year=1933 |url=http://www.sdstate.edu/projectsouthasia/upload/HathigumphaInscription.pdf |volume=XX |pages=86–89 |access-date=12 November 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303232906/http://www.sdstate.edu/projectsouthasia/upload/HathigumphaInscription.pdf |archive-date=3 March 2016}}</ref>
{{Multiple image
| direction = vertical
| image1 = Kalinga battlefield daya river dhauli hills.jpg
| caption1 = ᱫᱚᱭᱟ ᱜᱟᱰᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱚᱛ, ᱫᱷᱚᱣᱲᱤ ᱥᱩᱨ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱭᱟᱠᱚ
| image2 = Chandragupta Maurya Empire.png
| caption2 = ᱚᱥᱳᱠᱟᱜ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱱ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱠᱚᱞᱤᱝᱜᱚ ᱟᱨ ᱢᱚᱨᱡᱚ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ
| width1 = 220
| width2 = 220
}}
[[ᱚᱥᱩᱨᱜᱚᱲ]] ᱨᱮ, ᱢᱚᱨᱡᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱨᱟᱡᱟ ᱦᱟᱜ ᱢᱟᱞᱟ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="asurgarh">{{cite journal|title=Asurgarh – An Early Urban Centre of Orissa|volume=3|issue=XLVII|url=http://orissa.gov.in/e-magazine/Journal/journalvol3/pdf/49-54.pdf|journal=Orissa Historical Research Journal|access-date=12 November 2012|author=Prabhas Kumar Singh}}</ref>
== ᱛᱟᱞᱟ ᱡᱩᱜᱽ ==
ᱛᱟᱞᱟ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮ ᱥᱳᱢᱚᱵᱚᱝᱥᱤ, [[ᱜᱚᱝᱜᱚ ᱵᱚᱝᱥᱚ]] ᱟᱨ ᱥᱩᱨᱭᱚ ᱵᱚᱝᱥᱤ ᱨᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾
* '''ᱜᱚᱝᱜᱚ ᱵᱚᱝᱥᱚ''': ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱨᱤᱱ ᱨᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱫᱚ [[ᱯᱩᱨᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱡᱚᱜᱚᱱᱱᱟᱛᱷ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ]] ᱟᱨ [[ᱠᱚᱱᱟᱨᱠ ᱥᱩᱨᱡᱚ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ]] ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾
* '''ᱜᱚᱡᱚᱯᱚᱛᱤ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ''': ᱥᱩᱨᱭᱚ ᱵᱚᱝᱥᱤ ᱨᱟᱡᱟ ᱠᱚᱯᱤᱲᱮᱱᱫᱨᱚ ᱫᱮᱵᱽ ᱫᱚ ᱜᱚᱡᱚᱯᱚᱛᱤ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ ᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱢᱟᱹ ᱫᱚ ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱨᱮ [[ᱜᱚᱝᱜᱟ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ ᱨᱮ [[ᱠᱟᱵᱮᱨᱤ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
== ᱤᱝᱨᱮᱡᱽ ᱥᱟᱥᱚᱱ ==
᱑᱘᱐᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱤᱝᱨᱮᱡᱽ ᱠᱚ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱠᱚ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱫᱚ [[ᱢᱟᱨᱟᱴᱷᱟ]] ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱝᱨᱮᱡᱽ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱦᱩᱞ ᱠᱚ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ '''ᱯᱟᱭᱤᱠᱚ ᱵᱤᱫᱽᱨᱚᱦᱚ''' (Paika Rebellion - ᱑᱘᱑᱗) ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱩᱨᱩᱛᱣᱚᱯᱩᱨᱱᱚ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ '''ᱵᱚᱠᱥᱤ ᱡᱚᱜᱚᱵᱚᱱᱫᱷᱩ''' ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
== ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ ==
᱑ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱓᱖ ᱨᱮ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱥᱟ ᱟᱫᱷᱟᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱔᱗ ᱨᱮ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱚᱲᱡᱟᱛ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟ ᱭᱮᱱᱟ ᱾
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{Reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
* [https://odisha.gov.in/odisha-tourism/history-of-odisha ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱣᱮᱵᱽᱥᱟᱭᱤᱴ ᱨᱮ ᱱᱟᱜᱟᱢ]
[[Category:ᱳᱰᱤᱥᱟ]]
[[Category:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ]]
0750hd3i3h7nbss44nn4g9opmtw2fo7
ᱥᱩᱢᱚᱱ ᱥᱟᱦᱟᱭ
0
35303
192432
189872
2026-05-29T13:25:22Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192432
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱥᱩᱢᱚᱱ ᱥᱟᱦᱟᱭ
| image =
| alt =
| caption =
| birth_date = | birth_place =
| citizenship = ᱥᱤᱧᱚᱛ
| education = [[ᱯᱤᱮᱪ.ᱰᱤ.]], ᱑᱙᱗᱕
| alma_mater =[[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱪᱟᱥ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ]]
| occupation = ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤᱭᱟᱹ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ
| years_active =
| employer =
| organization = [[ᱡᱤᱱ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ]]
| known_for =
| awards = [[ᱚᱨᱰᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱫᱤ ᱜᱳᱞᱰᱮᱱ ᱟᱨᱠ]], [[ᱵᱳᱨᱞᱳᱜᱽ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ]], [[ᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱥᱨᱤ]]
| website = }}
'''ᱥᱩᱢᱚᱱ ᱥᱟᱦᱟᱭ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱡᱤᱱ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
== ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱥᱟᱦᱟᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱪᱟᱥ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ<ref name="intoday1">{{cite news |url=https://www.indiatoday.in/magazine/supplement/story/20100510-how-i-made-it-suman-sahai-742784-2010-04-28 |title=How I made it: Suman Sahai : Aspire |work=[[India Today]] |date=2010-04-29 |access-date=2013-03-29}}</ref> ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱤᱮᱪ.ᱰᱤ. ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱤᱱᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱜᱮ ᱟᱞᱵᱚᱨᱴᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱪᱤᱠᱟᱜᱳ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱟᱨ ᱦᱟᱭᱰᱮᱞᱵᱚᱨᱜᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱱᱣᱟ ᱡᱮᱱᱮᱴᱤᱠᱥ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱮᱵᱤᱞᱤᱴᱮᱥᱚᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=http://www.worldacademy.org/view/nomination/3916 |title=Dr Suman Sahai: Curriculum vitae |publisher=[[World Academy of Art and Science]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130412160910/http://www.worldacademy.org/view/nomination/3916 |archive-date=12 April 2013 |access-date=2013-04-12 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> ᱣᱮᱵᱽ ᱚᱯᱷ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱥᱟᱦᱟᱭ ᱫᱚ ᱔᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱚᱱᱚᱞ ᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱮᱱᱮᱴᱤᱠᱟᱞᱤ ᱢᱚᱰᱤᱯᱷᱟᱭᱤᱰ ᱚᱨᱜᱟᱱᱤᱡᱚᱢ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱚᱞᱤᱥᱤ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱠᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱒᱐᱐ ᱫᱷᱟᱣ ᱜᱟᱱ ᱥᱟᱭᱤᱴ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱪ-ᱤᱱᱰᱮᱠᱥ ᱮ ᱮᱢᱟᱭᱟ ᱾<ref>[[ᱣᱮᱵᱽ ᱚᱯᱷ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ]], ᱮᱠᱥᱮᱥ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱒᱐᱒᱑-᱐᱔-᱑᱖ ᱾</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱱ.ᱡᱤ.ᱳ., ᱡᱤᱱ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite journal |doi=10.1038/nj7215-1002a |title=Making a difference |year=2008 |last1=Basu |first1=Paroma |last2=Qiu |first2=Jane|author2-link=Jane Qiu|last3=Powell |first3=Kendall |journal=Nature |volume=455 |issue=7215 |pages=1002–3 |pmid=18938259}}</ref><ref>{{cite journal |doi=10.1038/nbt1102-1069 |title=Poor crop management plagues Bt cotton experiment in India |year=2002 |last1=Jayaraman |first1=K.S. |journal=Nature Biotechnology |volume=20 |issue=11 |pages=1069 |pmid=12410241|doi-access=free }}</ref><ref>{{cite journal |doi=10.1038/361291a0 |title=Indians protest against US-led gene bank |year=1993 |journal=Nature |volume=361 |issue=6410 |pages=291 |pmid=| bibcode = 1993Natur.361..291J |last1=Jayaraman |first1=K.S. |doi-access=free }}</ref>
== ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱠᱚ ==
* ᱚᱨᱰᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱫᱤ ᱜᱳᱞᱰᱮᱱ ᱟᱨᱠ, ᱒᱐᱐᱑<ref name="intoday1"/>
* ᱵᱳᱨᱞᱳᱜᱽ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ, ᱒᱐᱐᱔<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2004/01/31/stories/2004013106441200.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20040507031931/http://www.hindu.com/2004/01/31/stories/2004013106441200.htm |url-status=dead |archive-date=2004-05-07 |title=Subba Rao, Suman Sahai get Borlaug award |work=[[The Hindu]] |date=2004-01-31 |access-date=2013-03-29}}</ref>
* ᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱥᱨᱤ, ᱒᱐᱑᱑<ref>{{cite web |url=http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364 |title=Press Information Bureau English Releases: Padma Awards Announced |publisher=Government of India |access-date=2013-03-29}}</ref>
== ᱯᱞᱮᱜᱤᱭᱟᱨᱤᱡᱚᱢ ==
ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱥᱟᱦᱟᱭ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱮᱵᱤᱞᱤᱴᱮᱥᱚᱱ ᱛᱷᱮᱥᱤᱥ ᱨᱮ ᱯᱞᱮᱜᱤᱭᱟᱨᱤᱡᱚᱢ ᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ,<ref name=LJ>{{cite journal |last=Köppelle |first=Winfried |title=Heidelberger Habilitations-Humbug |journal=Laborjournal |date=2013-04-09 |issue=4 |pages=14–17 |language=de |issn=1612-8354 |oclc=85726582 |url=http://www.biotech-europe.de/editorials/726.lasso |archive-url=https://web.archive.org/web/20130510010709/http://www.biotech-europe.de/editorials/726.lasso |archive-date=10 May 2013 |url-status=dead |df=dmy-all }} [http://www.ask-force.org/web/India/Koeppelle-Heidelberg-Habilitation-Humbug-english-20130418.pdf ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ]</ref> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱦᱟᱭᱰᱮᱞᱵᱚᱨᱜᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱭ ᱡᱚᱢᱟ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite book |url=http://katalog.ub.uni-heidelberg.de/titel/2547898 |author=Suman Sahai |title=Elucidation of the role of neurotransmitter glutamate in normal and abnormal mental function |publisher=University Library Heidelberg |via=HEIDI |year=1986 |access-date=2013-04-12 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱥᱮ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱟᱡ ᱛᱮᱜᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱳᱥ ᱠᱚ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱛᱮᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱚᱱᱠᱟᱱ ᱯᱚᱫᱽ ᱨᱮ ᱛᱤᱥ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=LJ /> ᱑᱔ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ, ᱦᱟᱭᱰᱮᱞᱵᱚᱨᱜᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱱᱚᱶᱟᱭ ᱯᱨᱚᱢᱟᱱ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱡᱮ ᱯᱞᱮᱜᱤᱭᱟᱨᱤᱡᱚᱢ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱥᱟᱦᱟᱭ ᱟᱜ ᱫᱚ ᱟᱡᱛᱮ ᱦᱟᱭᱰᱮᱞᱵᱚᱨᱜᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱢᱮᱱᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱥᱟᱦᱟᱭ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ''ᱵᱷᱮᱱᱤᱭᱟ ᱞᱮᱡᱮᱱᱰᱤ'' ᱟᱲᱟᱜ ᱜᱤᱰᱤᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱨᱮᱵᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=LJ /><ref>{{cite web |url=http://www.klinikum.uni-heidelberg.de/ShowSingleNews.176.0.html?&no_cache=1&tx_ttnews%5Btt_news%5D=6772&cHash=493fc2a4bdbf14a5532b76df14417abd |title=Stellungnahme der Medizinischen Fakultät der Universität Heidelberg |archive-date=24 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130424120242/http://www.klinikum.uni-heidelberg.de/ShowSingleNews.176.0.html?&no_cache=1&tx_ttnews%5Btt_news%5D=6772&cHash=493fc2a4bdbf14a5532b76df14417abd |publisher=UniversitätsKlinikum Heidelberg |access-date=2013-04-29 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> {{As of|2023}} ᱥᱟᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱚᱯᱷ ᱟᱨᱴ ᱮᱱᱰ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱨᱮ ᱥᱟᱦᱟᱭ ᱟᱜ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱡᱤᱭᱚᱱᱤ ᱨᱮ ᱱᱤᱛ ᱦᱚᱸ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱡᱮᱱᱮᱴᱤᱠᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ, ᱦᱟᱭᱰᱮᱞᱵᱚᱨᱜᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Suman Sahai |url=https://members.worldacademy.org/author/SSahai/ |website=Member Directory |publisher=World Academy of Art and Science |access-date=2025-08-22}}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{Reflist|30em}}
{{Authority control}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ (ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ)]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱵᱟᱭᱳᱞᱳᱡᱤᱥᱴ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱮᱢᱤᱥᱴ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱵᱟᱭᱳᱞᱳᱡᱤᱥᱴ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱮᱢᱤᱥᱴ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
bxi29cka3be1m4uf8924hcd0ag6n3k9
ᱥᱤᱵᱷᱟ ᱢᱟᱦᱵᱳᱵᱤ
0
35959
192431
191983
2026-05-29T13:03:32Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192431
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ}}
{{Infobox person
| name = ᱥᱤᱵᱷᱟ ᱢᱟᱦᱵᱳᱵᱤ
| image = Shiva M.jpg
| alt = ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱭᱤᱡ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ
| caption = ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ
| birth_name = <!-- only use if different from name -->
| native_name = شیوا محبوبی
| native_name_lang = ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ
| birth_date = ᱑᱙᱖᱘
| birth_place = ᱤᱨᱟᱱ
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|death date†|birth date†}} -->
| death_place =
| other_names =
| occupation = ᱠᱮᱢᱯᱮᱱᱟᱨ, ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ, ᱥᱟᱭᱠᱳᱛᱷᱮᱨᱟᱯᱤᱥᱴ
| years_active =
| known_for = ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱨᱟᱲᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ
| notable_works =
| spouse = ᱥᱟᱭᱤᱫᱽ ᱠᱷᱟᱞᱤᱞᱤᱨᱟᱫᱽ
}}
'''ᱥᱤᱵᱷᱟ ᱢᱟᱦᱵᱳᱵᱤ''' (ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ: '''شیوا محبوبی''' ) (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱖᱘) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱮ [[ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ|ᱤᱨᱟᱱᱤ]] ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱥᱟᱭᱠᱳᱛᱷᱮᱨᱟᱯᱤᱥᱴ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱩᱠᱤᱞ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱨᱟᱲᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱜᱚᱲᱚ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱦᱟᱭ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱫᱟᱵᱟᱣ ᱟᱨ [[ᱤᱨᱟᱱ]] ᱨᱮ ᱡᱚᱨ ᱛᱮ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ [[ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱯᱚᱴᱚᱢᱚᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ|ᱦᱤᱡᱟᱵᱽ]] ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱪᱤᱨᱜᱟᱹᱞ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱮ ᱩᱯᱨᱩᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾
ᱢᱟᱦᱵᱳᱵᱤ ᱫᱚ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱴᱩ ᱯᱷᱨᱤ ᱯᱚᱞᱤᱴᱤᱠᱟᱞ ᱯᱨᱤᱡᱚᱱᱟᱨᱥ ᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱ ([https://cfppi.org/about-us/ CFPPI]) ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱚᱜᱚ-ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱨᱚᱲ-ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ (᱒᱐᱐᱕-᱒᱐᱑᱖) ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ [[ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ]] ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ ᱟᱨ ᱯᱨᱮᱡᱮᱱᱴᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Citation |title=مصاحبه شیوا محبوبی با بهروز جاوید تهرانی زندانی سیاسی سابق در تلویزیون کانال جدید | date=April 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZS04XIsVBdI |access-date=2024-01-02 |language=en}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱳ ᱫᱚ [https://kanaljadid.com ᱠᱟᱱᱟᱞ ᱡᱟᱫᱤᱫᱽ] ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱨᱟᱱ ᱟᱨ [[ᱤᱣᱨᱳᱯ]] ᱨᱮ ᱜᱮᱞ ᱢᱚᱬᱮ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱮᱢᱚᱜ ᱨᱮ ᱫᱷᱮᱭᱟᱱ ᱮ ᱮᱢᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ [[ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ|ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [https://20juneiran.wordpress.com/about/ ᱒᱐ ᱡᱩᱱ] ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱟᱨ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ CFPPI ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱵᱷ ᱵᱟᱝ-ᱦᱟᱢᱮᱴᱚᱜ ᱥᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱢᱟᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱦᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
ᱢᱟᱦᱵᱳᱵᱤ ᱭᱟᱜ ᱯᱨᱚᱵᱷᱟᱵᱽᱥᱟᱞᱤ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱫᱚ [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]], [[ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ]], ᱟᱨ ᱠᱩᱨᱫᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱟᱣᱩᱴᱞᱮᱴ ᱠᱚᱨᱮ ᱭᱩ.ᱠᱮ. ᱟᱨ ᱜᱚᱴᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱞᱮᱴᱯᱷᱚᱨᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱮᱜᱩᱞᱟᱨ ᱠᱚᱢᱮᱱᱴᱮᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ<ref>{{Citation |title=شیوا محبوبی: در تمام طول این سالها ما زنان ایران هرگز حجاب را نخواستیم | date=17 September 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=1nWw1I2L5eQ |access-date=2024-01-02 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |title=گزارش دو نهاد حقوق بشری از فساد سیستماتیک در ایران؛ گفتگو با شیوا محبوبی | date=28 December 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=hXQdjNQtUME |access-date=2024-01-02 |language=en}}</ref> ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱟᱨ ᱠᱚᱱᱯᱷᱚᱨᱮᱱᱥ ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱚᱲ-ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱠᱮᱢᱵᱽᱨᱤᱡᱽ ᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ,<ref>{{Citation |title=Shiva Mahbobi {{!}} Cambridge Union | date=22 February 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=flSZfqUKLyM |access-date=2024-01-02 |language=en}}</ref> ᱰᱟᱨᱦᱟᱢ ᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ,<ref>{{Cite web |title=This House believes Islam is Compatible with Human Rights – Durham Union Society |url=https://dus.org.uk/event/islam-debate/ |access-date=2024-01-02 |language=en-GB}}</ref> ᱟᱨ [[ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱳᱨᱳᱱᱴᱳ ᱨᱮ ᱜᱞᱳᱵᱟᱞ ᱰᱟᱭᱞᱚᱜᱽ ᱚᱱ ᱫᱤ ᱯᱷᱤᱣᱪᱟᱨ ᱚᱯᱷ ᱤᱨᱟᱱ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Citation |title=The Global Dialogue on the Future of Iran - Session 2 | date=10 May 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=50pmo6l5Rso |access-date=2024-01-02 |language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱢᱟᱱᱣᱟ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱨᱮᱭ ᱨᱚᱲ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=2024-03-18 |title=32nd Meeting - 55th Regular Session of Human Rights Council {{!}} UN Web TV |url=http://webtv.un.org/en/asset/k1i/k1ia17pdl4 |access-date=2024-05-03 |website=webtv.un.org |language=en |archive-date=2024-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240503150610/http://webtv.un.org/en/asset/k1i/k1ia17pdl4 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=rZIrWehQ7Go |title=سخنرانی شیوا محبوبی سخنگوی کمیته آزادی زندانیان سیاسی در نشست شورای حقوق بشر در ژنو |language=en |access-date=2024-05-03 |via=www.youtube.com}}</ref> ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱩᱦᱩᱲ ᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱨᱳᱯᱷᱟᱭᱤᱞ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ [[ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱵᱷᱳᱜᱽ]] ᱨᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=2022-11-29 |title="This Is A Revolution": 5 Women On The Ongoing Fight For Freedom In Iran |url=https://www.vogue.co.uk/arts-and-lifestyle/article/iran-protests-activists |access-date=2024-01-02 |website=British Vogue |language=en-GB}}</ref> ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱮ ᱥᱤᱵᱷᱟ ᱢᱟᱦᱵᱳᱵᱤ ᱭᱟᱜ ᱚᱱᱩᱵᱷᱚᱵᱽ ᱫᱚ ''ᱢᱤᱥᱤᱝ, ᱯᱨᱤᱡᱤᱣᱢᱰ ᱰᱮᱰ'' ᱨᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ Spirit Studios ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ A+E Networks EMEA ᱟᱨ Quintus Studios ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱑᱐-ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱴᱨᱩ ᱠᱨᱟᱭᱤᱢ ᱰᱚᱠᱭᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱯᱤᱥᱳᱰ ᱑᱐᱗ ᱨᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ "ᱟᱱᱰᱟᱨ ᱞᱚᱠ ᱮᱱᱰ ᱠᱤᱭ" ᱾<ref>{{Cite web |date=2025-01-14 |title=Shiva Mahbobi: Solitary Confinement - Missing Presumed Dead (Series 2, Episode 2) - Apple TV (UK) |url=https://tv.apple.com/gb/episode/shiva-mahbobi-solitary-confinement/umc.cmc.6y3l8acx84xbeoncttrdhsgl?showId=umc.cmc.44e1o42xr460b7ys4tw5tp3df |access-date=2025-05-27 |website=Apple TV |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Missing Presumed Dead |url=https://www.crimeandinvestigation.co.uk/shows/missing-presumed-dead |access-date=2025-05-27 |website=Crime+Investigation UK |language=en}}</ref>
== ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ==
ᱢᱤᱫ ᱴᱤᱱᱮᱡᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱢᱟᱦᱵᱳᱵᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ "ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱢᱟᱦᱵᱳᱵᱤ ᱫᱚ ᱑᱙۷᱙ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱜᱮ ᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱟᱵᱟᱣ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟᱭ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱡᱷᱤᱡ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱠᱚ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ; ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱠᱚ ᱨᱟᱲᱟ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱛᱩᱞᱩᱡ ᱦᱚᱸ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟᱭ ᱛᱚᱸᱜᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱠᱚ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱠᱚ, ᱟᱨ ᱑᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱯᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱮᱠᱚ ᱥᱟᱸᱵᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Annie MacManus |url=https://www.anniemacmanus.com//changes-podcast/changes-shiva-mahbobi |access-date=2024-01-02 |website=AnnieMacmanus}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gilbody-Dickerson |first=Jessie Williams, Claire |date=2023-09-16 |title='We won't back down': Iranian women defy the hijab rule despite arrests, beatings and rape |url=https://inews.co.uk/news/world/iranian-women-defy-hijab-rule-arrests-beatings-rape-2620020 |access-date=2024-01-02 |website=inews.co.uk |language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱨᱟᱲᱟᱭᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚᱭ ᱛᱚᱸᱜᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱜᱤᱨᱚᱯᱷᱛᱟᱨ ᱟᱨ ᱜᱩᱨ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱫᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱟ ᱾
ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱸᱡᱟ ᱨᱮ, ᱢᱟᱦᱵᱳᱵᱤ ᱫᱚ [[ᱛᱩᱨᱠᱤ]] ᱨᱮ ᱭᱩ.ᱮᱱ.ᱮᱪ.ᱥᱤ.ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱟᱥᱨᱚᱭ ᱮ ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱔ ᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱛᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲᱚᱜ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱚᱠᱛᱚᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱒᱐᱐᱑ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱭᱩ.ᱠᱮ ᱛᱮᱭ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱮᱱᱟ ᱾
ᱛᱩᱨᱠᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱢᱟᱦᱵᱳᱵᱤ ᱫᱚ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱚᱯᱷ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱨᱤᱯᱷᱤᱣᱡᱤᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱠᱡᱤᱠᱤᱣᱴᱤᱵᱽ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱫᱩᱜ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱨᱮ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ-ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱫᱩᱜ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱨᱮ ᱮᱠᱥᱚᱱ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱳ-ᱚᱨᱰᱤᱱᱮᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟ,<ref>{{Cite web |title=Network members |url=https://ccrweb.ca/sites/ccrweb.ca/files/static-files/gendnetpart.html |access-date=2024-01-02 |website=ccrweb.ca}}</ref> ᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱨᱮ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱮᱠᱥᱚᱱ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱚᱱ ᱫᱤ ᱥᱴᱟᱴᱚᱥ ᱚᱯᱷ ᱳᱢᱮᱱ ᱟᱨ ᱮᱢᱱᱮᱥᱴᱤ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ-ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱜᱚᱲᱚ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱪᱩᱦᱩᱲ ᱛᱮ ᱪᱤᱨᱜᱟᱹᱞ ᱮ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱮᱫᱟ ᱾
᱒᱐᱐᱑ ᱨᱮ ᱭᱩ.ᱠᱮ ᱛᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱢᱟᱦᱵᱳᱵᱤ ᱫᱚ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱮᱜᱮᱱᱥᱴ ᱥᱴᱳᱱᱤᱝ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱨᱤᱞᱮᱥᱚᱱ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨ ᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱜᱚᱴᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱛᱮ ᱪᱟᱯᱟᱫ ᱜᱚᱡ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite news |date=2004-08-06 |title=Sharia Update: International Campaign Against Stoning |language=en-US |work=Humanists International |url=https://humanists.international/2004/08/sharia-update-international-campaign-against-stoning/ |access-date=2024-01-02}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{Reflist|colwidth=30em}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱖᱘ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
t1c57b1sy8wgdoizcira4qzslaisoth
ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ
0
35981
192434
192019
2026-05-29T14:25:01Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192434
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱔᱗)}}
{{Infobox person
| name = ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ
| native_name = حسن شریعتمداری
| image = Hassan Shariatmadari, Iran-e Farda TV Network - Jul 4, 2015 (cropped).jpg
| caption = ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ
| birth_date = {{Birth date and age|1947|5|26|df=y}}
| birth_place = [[ᱛᱟᱵᱽᱨᱤᱡᱽ]], [[ᱯᱟᱦᱞᱟᱵᱷᱤ ᱤᱨᱟᱱ|ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽ ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| alma_mater = [[ᱥᱟᱨᱤᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]
[[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]
| occupation = ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ
| party = [[ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱ ᱠᱚ]] (᱒᱐᱐᱔–ᱱᱤᱛ)
[[ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱯᱤᱯᱩᱞᱥ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] (᱑᱙᱗᱙–᱑᱙᱘᱐)
| father = [[ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱠᱟᱡᱮᱢ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ]]
}}
'''ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱖ ᱢᱮ ᱑᱙᱔᱗) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱱ ᱴᱨᱟᱱᱡᱤᱥᱚᱱ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱ ᱠᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱯᱷᱨᱤ ᱤᱞᱮᱠᱥᱚᱱ ᱢᱩᱵᱷᱢᱮᱱᱴ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱠ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
ᱜᱨᱮᱱᱰ ᱟᱭᱟᱛᱳᱞᱞᱟᱦ ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱠᱟᱡᱮᱢ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱭᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢᱟᱱ ᱥᱚᱢᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱞᱮᱫ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱜᱟ ᱚᱪᱚᱜ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱨᱩᱦᱳᱞᱞᱟᱦ ᱠᱷᱳᱢᱮᱭᱱᱤ ᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱦᱟᱢᱵᱩᱨᱜᱽ, [[ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ]] ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ==
ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱵᱽᱨᱤᱡᱽ, ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱨᱮᱱᱰ ᱟᱭᱟᱛᱳᱞᱞᱟᱦ ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱠᱟᱡᱮᱢ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ (᱑᱙᱐᱕–᱑᱙᱘᱖) ᱭᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱤᱭᱟ ᱢᱟᱨᱡᱟ ᱟᱨ ''ᱵᱷᱮᱞᱟᱭᱚᱛ-ᱮ ᱯᱷᱟᱠᱤᱦ'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱚᱸᱫᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱭ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://foreignpolicy.com/2010/11/02/the-supreme-leaders-not-so-grand-tour/ |title=The Supreme Leader's Not-So-Grand Tour |last=Keller |first=Art |date=2010-11-02 |website=Foreign Policy |access-date=2024-01-08}}</ref>
ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱟᱨᱭᱟᱢᱮᱦᱚᱨ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ (ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱥᱟᱨᱤᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ) ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱷᱤᱡᱤᱠᱥ ᱨᱮ ᱢᱟᱥᱴᱚᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱟᱨ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱟᱥᱴᱚᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤᱭ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Hassan Shariatmadari |url=https://iran-tc.com/en/about-us/hassan-shariatmadari/ |access-date=2024-01-08 |website=Iran Transition Council}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱳᱢ ᱥᱮᱢᱤᱱᱟᱨᱤ ᱨᱮ ᱛᱷᱤᱭᱳᱞᱚᱡᱤ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱚᱥᱚᱯᱷᱤ ᱦᱚᱸᱭ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
᱑᱙᱗᱓ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱘᱐ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ, ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱨ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱟᱸᱫᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ''ᱯᱟᱭᱟᱢ-ᱮ ᱥᱟᱫᱤ'' ᱟᱨ ''ᱱᱟᱥᱞᱮ ᱱᱟᱣ'' ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾{{Citation needed|date=January 2026}}
== ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ==
=== ᱑᱙۷᱙ ᱦᱩᱞ ===
᱑᱙᱗᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱩᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱠ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱜᱟᱶᱛᱟ, ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱯᱤᱯᱩᱞᱥ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last=Bakhash |first=Shaul |title=The Reign of the Ayatollahs: Iran and the Islamic Revolution |publisher=Basic Books |year=1984 |isbn=978-0465068883 |pages=89–90}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱫᱚ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱟᱨ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱮ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱟᱛᱳᱞᱞᱟᱦ ᱠᱷᱳᱢᱮᱭᱱᱤ ᱭᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾
MPRP ᱫᱚ ᱱᱟᱶᱟ ᱥᱚᱢᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱨᱮ ''ᱵᱷᱮᱞᱟᱭᱚᱛ-ᱮ ᱯᱷᱟᱠᱤᱦ'' ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱥᱟᱶ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱗᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱟᱨ ᱑᱙᱘᱐ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ, ᱟᱭᱟᱛᱳᱞᱞᱟᱦ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱭᱟᱜ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱨᱮ ᱛᱟᱵᱽᱨᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱦᱩᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱤᱵᱷᱚᱞᱩᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱜᱟᱨᱰ ᱠᱚᱨᱯᱥ ᱟᱨ ᱵᱟᱥᱤᱡᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱫᱚ ᱫᱟᱵᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news |last=Keddie |first=Nikki R. |title=Modern Iran: Roots and Results of Revolution |publisher=Yale University Press |year=2006 |pages=242–243}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱟᱵᱟᱣ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱚᱸᱫᱤ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱞᱟᱜᱟ ᱚᱪᱚ ᱮᱱᱟ ᱾
=== ᱵᱤᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ===
᱑᱙᱘᱓ ᱨᱮ, ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱᱥ ᱚᱯᱷ ᱤᱨᱟᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱮᱠᱩᱞᱟᱨ ᱟᱨ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞᱤᱥᱴ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱫᱟᱲᱮ ᱠᱚ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱ ᱠᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤᱭᱟᱹ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱫᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱮᱠᱩᱞᱟᱨ-ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=About UIR |url=http://jomhouri.com/about-us/ |website=Union of Iranian Republicans |access-date=2024-01-08 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱚᱦᱤᱝᱥᱟ ᱱᱟᱹᱜᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱟᱨ "ᱯᱷᱨᱤ ᱤᱞᱮᱠᱥᱚᱱ ᱢᱩᱵᱷᱢᱮᱱᱴ" ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱠ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱵᱷᱟᱱᱟ: ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱤᱵᱷᱤᱞ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤ-ᱞᱟᱨᱱᱤᱝ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱴᱨᱟᱱᱡᱤᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱥᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹᱛ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱮᱢᱤᱱᱟᱨ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Free and Fair Elections as a Strategy for Transitioning from Dictatorship to Democracy |url=https://tavaana.org/en/content/free-and-fair-elections-strategy-transitioning-dictatorship-democracy |website=Tavaana |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904000230/https://tavaana.org/en/content/free-and-fair-elections-strategy-transitioning-dictatorship-democracy |archive-date=2014-09-04 |url-status=dead}}</ref>
=== ᱤᱨᱟᱱ ᱴᱨᱟᱱᱡᱤᱥᱚᱱ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ===
᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱴᱨᱟᱱᱡᱤᱥᱚᱱ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱵᱤᱠᱚᱞᱯ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news |title=Iranian exiles form new 'Transition Council' in bid to unite opposition |url=https://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2019/09/29/Iranian-exiles-form-new-Transition-Council-in-bid-to-unite-opposition |work=Al Arabiya |date=2019-09-29 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮ, ITC ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱠᱩᱞᱟᱨ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱥᱤ, ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱚᱠᱷᱚᱸᱰᱚᱛᱟ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ, ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱨ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱟᱲᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱱᱛᱤᱯᱩᱨᱱᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱳᱨ ᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=Shariatmadari |first=Hassan |date=2020-06-23 |title=Iran Transition Council is an alternative to Islamic Republic |url=https://iran-tc.com/en/2020/06/23/hasan-shariatmadari-iran-transition-council-is-an-alternative-to-islamic-republic/ |access-date=2026-01-08 |website=Iran Transition Council}}</ref>
== ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱥᱟᱨᱤᱭᱚᱛᱢᱟᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚᱭ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱟᱢᱵᱩᱨᱜᱽ, [[ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ]] ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{Reflist}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱨᱤᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱯᱤᱯᱩᱞᱥ ᱨᱮᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱤᱱ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱔᱗ ᱡᱟᱱᱟᱢ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱟᱵᱽᱨᱤᱡᱽ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]]
67swzsxhnf1zx0i4k8rbkf2nn7l9247
ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ
0
35984
192436
192154
2026-05-29T14:37:23Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192436
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ <br />Hila Sedighi
| image = Hila Sedighi.jpg
| caption = ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ
| awards = ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ ᱦᱮᱞᱢᱮᱱ-ᱦᱮᱢᱮᱴ ᱜᱨᱟᱱᱴ
| occupation = [[ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ]], [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ]], [[ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ]]
| birth_date = {{birth date and age|1985|03|29}}
| website = [http://www.HilaSedighi.Com www.HilaSedighi.Com]
}}
'''ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ''' ᱫᱚ [[ᱤᱨᱟᱱ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
== ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱕ (᱑᱓᱖᱔) ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ]] ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱤᱥᱛᱟᱱᱵᱩᱞ ᱛᱮᱭ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱚᱠᱛᱚᱭ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱤᱥᱛᱟᱱᱵᱩᱞ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>[http://www.greens-art.net/artist/7/?lang=en Greens Art - Artist - Hila Sedighi]</ref> ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱙៩ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱑᱐ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱢᱟᱰᱮᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱯᱨᱤᱢ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱤᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱯᱷᱨᱤ ᱢᱮᱢᱵᱚᱨᱥᱤᱯ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ) ᱾ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱜᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ 'ᱦᱟᱢᱥᱮᱫᱟ' ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱞᱚᱵᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱽ ᱠᱩᱢᱩᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱮᱢᱵᱚᱨᱥᱤᱯ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱟᱨ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖ ᱟᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱮᱱᱮᱢ ᱮᱢ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖ ᱟᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱥᱟᱦᱨᱮ ᱵᱟᱪᱮᱦᱟ (ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱨ) ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱥᱟᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾
᱒᱐᱐᱒ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱨᱤᱛᱩ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱮᱭᱮᱥᱛᱟᱱ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱽ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨᱟᱱ ᱥᱩᱛᱨᱮᱛ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱩᱱ ᱠᱚᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱯᱮ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱒᱐᱐᱙ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱨᱚᱱ ᱨᱤᱛᱩ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱮᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱨᱩ-ᱚᱨᱚᱝ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱰᱨ. ᱥᱟᱨᱤᱭᱟᱛᱤ ᱭᱤᱡ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟᱦᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱤᱣᱡᱤᱭᱚᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾
᱒᱐᱐᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱾
᱒᱐᱐᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱟᱱ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ, ᱥᱚᱝᱥᱚᱫᱽ ᱟᱨ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱨᱤᱯᱷᱚᱨᱢᱤᱥᱴ ᱠᱮᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱠᱚᱭ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱵᱟᱨᱟᱱ ᱯᱷᱟᱣᱱᱰᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱙ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭ ᱛᱚᱸᱜᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾
᱒᱐᱐᱗ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱦᱮᱨᱤᱴᱮᱡᱽ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱟᱨ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱡᱤᱣᱤᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱛᱮ ᱠᱤᱢᱤᱭᱟᱫᱟᱨᱟᱱ ᱡᱟᱵᱷᱟᱱ ᱠᱞᱚᱵᱽ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮᱭ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱤᱯᱷ ᱮᱠᱡᱤᱠᱤᱭᱩᱴᱤᱵᱽ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱢᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞᱤᱴᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱺᱜᱤᱵᱷᱟᱨ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱒᱐᱐᱙ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱸᱰᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱡᱤᱨᱟᱹᱣ ᱮᱱᱟ ᱾
ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱵᱮᱪᱮᱞᱚᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾
᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱟᱨᱮᱥᱴ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.niacouncil.org/niac-condemns-irans-arrest-of-poet-hila-sedighi/|title=NIAC Condemns Iran's Arrest of Poet Hila Sedighi}}</ref>
ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱟᱨ ᱫᱩᱵᱟᱭ ᱛᱮᱭ ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱱ (ban) ᱚᱪᱚᱜᱚᱜ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ ᱨᱮ, ᱦᱤᱞᱟ ᱫᱚ ᱓ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱡᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱮ ᱜᱟᱛᱮ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱜᱚᱴᱟ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱦᱤᱞᱟ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱫᱚ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱟᱨ ᱫᱩᱵᱟᱭ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
<ref>[https://Facebook.com/hila.seddighi Hila Sedighi official page]</ref>
== ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ==
ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱱᱟᱶᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ [[ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ]] ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱠᱟᱵ, ᱟᱨ ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱭᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱦᱚᱲ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱳ ᱠᱚ ᱥᱳᱥᱤᱭᱟᱞ ᱱᱮᱴᱣᱟᱨᱠ ᱨᱮ ᱟᱞᱜᱟ ᱛᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Contemporary Iranian literature flourishes despite government censorship |url=http://www.mhpbooks.com/on-iranian-literature/ |access-date=2026-05-18 |archive-date=2023-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230529191523/https://www.mhpbooks.com/on-iranian-literature/ |url-status=dead }}</ref>
ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ “Autumn’s Rain” (ᱤᱧᱤᱡ ᱟᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱜᱟᱛᱮ ᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ) ᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=http://www.badeagle.com/2010/01/10/a-persian-poet-remembers-neda-hila-sedighi/ |title=A Persian Poet Remembers Neda: Hila Sedighi |access-date=2014-07-11 |archive-date=2013-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130514132157/http://www.badeagle.com/2010/01/10/a-persian-poet-remembers-neda-hila-sedighi/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.navahang.com/radio-programs/interviews-radio-programs/hila-sedighi-interview/ Hila Sedighi Interview with Navahang]</ref><ref>{{Cite web |title=hila sedighi — poem for oppressed students of iran |url=http://www.sorasound.com/hila-sedighi-poem-for-oppressed-students-of-iran/ |access-date=2026-05-18 |archive-date=2025-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251009051538/https://sorasound.com/hila-sedighi-poem-for-oppressed-students-of-iran/ |url-status=dead }}</ref><br /> ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ "It's Green Again" ᱫᱚ ᱢᱤᱱᱟ ᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱗ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>[http://www.rawa.org/rawa/2014/02/09/rawa-commemorates-the-27th-anniversary-of-meena-s-martyrdom-2.html RAWA commemorates the 27th anniversary of Meena’s martyrdom]</ref>
ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱭᱩᱥᱮᱯᱷᱤ ᱟᱥᱠᱳᱣᱨᱤ, “ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱨᱚᱱ ᱨᱤᱛᱩ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱯᱮᱭᱟ ᱦᱚᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ” ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱱᱳᱴ ᱨᱮ ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱭᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱵᱤᱥᱞᱮᱥᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱱᱳᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ:
> “ᱦᱤᱞᱟ ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮ, ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱡᱮ ᱟᱡ ᱴᱷᱮᱱ ᱴᱮᱞᱮᱱᱴ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱮ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱮᱭᱟᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱟᱛᱷᱟ, ᱟᱨ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟᱱᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱨᱟᱠᱨᱤᱛᱤᱠ “ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ” ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱵᱷᱟᱵᱽᱱᱟ ᱛᱮ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱭᱟᱜ ᱟᱜᱟᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭᱟ, ᱟᱸᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱮ ᱧᱟᱢᱟ ᱾
> ᱜᱳᱞᱮ ᱢᱟᱨᱭᱟᱢ (ᱢᱟᱨᱭᱟᱢ ᱵᱟᱦᱟ) ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ, ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲᱚᱜ ᱟᱨ ᱚᱸᱰᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱚᱲᱦᱮ ᱮᱫ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱟᱨ ᱥᱚᱴᱷᱤᱠ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱵᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱨᱮ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱥᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱵᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ (ᱤᱧ ᱱᱤᱡᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱤᱧ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱᱟ), ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱱᱳᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ “ᱮᱴᱟᱜ” ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱱᱟᱹᱜ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱟᱨ ᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ:
> ᱢᱟᱨᱭᱟᱢ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱤᱢᱤᱞ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ / ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱨᱚᱱ ᱨᱤᱛᱩ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱚᱨ ᱜᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
> ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱛᱮᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱩᱥᱤ ᱛᱮ ᱥᱮ ᱡᱚᱨ-ᱡᱚᱵᱚᱨ ᱛᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱠᱟᱨᱚᱱ ᱵᱟᱭ ᱢᱟᱱᱟᱣ ބᱟᱛᱟᱣᱟ ᱾ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱚᱱᱮ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱡᱷᱤᱡ ᱜᱮᱭᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹᱭ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱡᱮ ᱟᱵᱚᱣᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱧᱩᱛ ᱟᱨ ᱱᱤᱨᱟᱥ ᱛᱮ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱣᱟ ᱦᱚᱭ ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱨᱚᱱ ᱨᱤᱛᱩ ᱫᱚ ᱥᱩᱨ ᱨᱮᱜᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾”
>
ᱢᱟᱥᱳᱫᱽ ᱵᱮᱦᱱᱳᱫᱽ ᱦᱚᱸ ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱟᱡᱟ ᱧᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱤᱫ ᱤᱢᱳᱥᱚᱱᱟᱞ ᱱᱳᱴ ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱱᱳᱴ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ:
> “ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱫᱟᱞ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱾ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱛᱚᱞ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱾ ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ, ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱟᱞᱚᱭ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜ ᱢᱟ, ᱢᱟᱞᱴᱤ-ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱰᱚᱞᱟᱨ ᱠᱩᱢᱵᱽᱲᱩ ᱠᱚ ᱵᱟᱵᱮᱨ ᱛᱮ ᱛᱚᱞ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱟᱞᱚᱭ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜ ᱢᱟ, ᱚᱱᱟ ᱮᱲᱮ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱨᱚᱲᱤᱡ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱩᱱᱠᱩ ᱛᱚᱞ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱛᱟᱠᱚᱣᱟ, ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱤᱱ ᱫᱚ ᱛᱤᱥ ᱦᱚᱸ ᱟᱞᱚ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱢᱟ ᱾
> ᱵᱤᱪᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱭᱟᱭ ᱡᱮ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱢᱤᱫ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱫᱟᱞ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱫᱟᱞ, ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱤᱱ ᱚᱱᱟ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱢᱟᱥᱳᱫᱽ ᱥᱟᱫᱽ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱛᱮᱠᱚ ᱵᱷᱮᱡᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱯᱷᱟᱨᱠᱷᱤ ᱭᱟᱡᱽᱫᱤ ᱭᱟᱜ ᱢᱚᱪᱟ ᱠᱚ ᱛᱚᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱩᱱᱠᱩ ᱥᱟᱶ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱢᱤᱨᱡᱟᱫᱮ ᱮᱥᱜᱷᱤ, ᱟᱨ ᱵᱟᱦᱟᱨ, ᱢᱟᱞᱮᱠᱳᱞᱥᱳᱟᱨᱟ (ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱨᱤᱱ ᱨᱟᱡᱟ) ᱴᱷᱮᱱ ᱥᱱᱟᱭᱯᱚᱨ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱡᱟ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾”
> <ref>[http://yousefieshkevari.com/?p=553 to spring]</ref><ref>[http://yousefieshkevari.com/?p=3405 here to spring]</ref><ref>[http://www.roozonline.com/persian/opinion/opinion-article/archive/2011/august/30/article/-cc743db10a.html Hail must be whipped]</ref>
>
== ᱥᱴᱟᱨ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱯᱮᱱᱴᱤᱝ ᱮᱠᱡᱤᱵᱤᱥᱚᱱ ==
ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱨ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ, ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱷᱚᱨᱢᱟᱴ ᱠᱮᱱᱵᱷᱟᱥ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱩᱫᱩᱜ-ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱩᱫᱩᱜ-ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱨᱮ ᱜᱚᱴᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ, ᱟᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱨᱩᱪᱤ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱤᱭᱮᱞ ᱟᱨ ᱥᱩᱨᱤᱭᱮᱞ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱯᱮᱥᱴᱮᱞ ᱟᱨ ᱥᱯᱨᱮ ᱯᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱛᱮᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾
<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=PZCYA6qhiic painter - Hila Sedighi]</ref>
<ref>[https://th-th.facebook.com/hila.seddighi/posts/347067448667715?comment_id=4390983 Star season painting exhibition]</ref>
== ᱦᱤᱣᱢᱮᱱ ᱨᱟᱭᱤᱴᱥ ᱣᱟᱪ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ==
᱒᱐᱑᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱤᱣᱢᱮᱱ ᱨᱟᱭᱤᱴᱥ ᱣᱟᱪ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱮᱞᱢᱮᱱ-ᱦᱮᱢᱮᱴ ᱜᱨᱟᱱᱴ ᱛᱮᱭ ᱢᱟᱹᱱ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
<ref>{{Cite web |title=Three Iranians receive human rights grant |url=http://www.payvand.com/news/13/jan/1013.html |access-date=2026-05-18 |archive-date=2020-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200112190929/http://www.payvand.com/news/13/jan/1013.html |url-status=dead }}</ref>
== ᱩᱯᱨᱩᱢ ==
᱒᱐᱑᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱥᱟᱠᱩᱣᱟ, ᱣᱟᱥᱤᱝᱴᱚᱱ ᱨᱮ, ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱟᱨᱥᱟᱫᱽ ᱟᱞᱟᱢᱫᱟᱨᱤ “Women of Persia” (ᱯᱟᱨᱥᱤᱭᱟ ᱨᱤᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ) ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱩᱫᱩᱜ-ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱫᱚ ᱦᱤᱞᱟ ᱥᱮᱫᱤᱜᱷᱤ ᱭᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱚᱨᱥᱚᱝᱟᱱ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news|last1=Ball|first1=Linda|title="Women of Persia" exhibit honors strong, powerful women|url=http://www.issaquahreporter.com/news/women-of-persia-exhibit-honors-strong-powerful-women/|work=Issaquah-Sammamish Reporter|date=17 April 2014}}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{Reflist}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱕ ᱡᱟᱱᱟᱢ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
m94al67vgmqhxxb0mmgwlf47vzd1z3w
ᱯᱟᱨᱟᱥᱛᱩ ᱟᱦᱢᱟᱫᱤ
0
35990
192444
192029
2026-05-29T18:15:38Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192444
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist
| background = solo_singer
| honorific_prefix =
| name = ᱯᱟᱨᱟᱥᱛᱩ ᱟᱦᱢᱟᱫᱤ
| honorific_suffix =
| image = ParastooAhmadi (cropped).jpg
| landscape =
| image_size =
| caption =
| native_name = پرستو احمدی
| native_name_lang = fas
| birth_name =
| alias =
| birth_date = {{Birth date and age|1997|03|21|df=yes}}
| birth_place = [[ᱱᱳᱣᱥᱟᱦᱟᱨ]], ᱤᱨᱟᱱ
| origin =
| death_date =
| death_place =
| genre = * [[ᱦᱚᱲ ᱥᱮᱨᱮᱧ]]
* [[ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱥᱮᱨᱮᱧ]]
| occupation =
| instrument = ᱯᱤᱭᱟᱱᱳ (Piano)
| years_active =
| label =
}}
'''ᱯᱟᱨᱟᱥᱛᱩ ᱟᱦᱢᱟᱫᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱑ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱙৭) ᱫᱚ [[ᱤᱨᱟᱱ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱰᱚᱦᱤ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾<ref name=":0">{{cite web|title=Parastoo Ahmadi and the "Hypothetical Concert" at Caravanserai; The Judiciary Announces Legal Action|url=https://www.bbc.com/persian/articles/clyjqm7r95po|website=BBC News Persian|date=2024-12-12|access-date=2024-12-12|language=fa}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ''ᱠᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱱᱥᱮᱨᱟᱭ ᱠᱚᱱᱥᱚᱨᱴ'' ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱱᱥᱮᱨᱟᱭ ᱨᱮ ᱦᱤᱡᱟᱵᱽ ᱵᱟᱝ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱤᱭᱩᱴᱤᱭᱩᱵᱽ ᱨᱮ ᱞᱟᱭᱤᱵᱽ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite web |title=Parastoo Ahmadi's Concert Gains Attention; "Judicial Case Opened" |url=https://parsi.euronews.com/culture/2024/12/12/parastoo-ahmadi-live-in-concert-in-iran |website=Euronews |access-date=12 December 2024 |language=fa |date=12 December 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=Wide Reactions to Parastoo Ahmadi's Concert; "A Judicial Case Opened" |url=https://www.dw.com/fa-ir/بازتاب-گسترده-کنسرت-پرستو-احمدی-گشودهشدن-پرونده-قضایی/a-71031749 |website=Deutsche Welle |access-date=2024-12-12 |language=fa}}</ref>
== ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤᱠᱚ ==
ᱟᱦᱢᱟᱫᱤ ᱫᱚ ᱥᱩᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱤᱝ ᱨᱮ ᱯᱟᱥ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ᱾<ref name=":0"/> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱨ ᱟᱲᱟᱝ ᱪᱮᱫᱚᱜ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟᱭ᱾<ref>{{cite web |title=Who Is Parastoo Ahmadi? |url=https://ivnanews.ir/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA |website=Ivna News |date=2024-12-12 |access-date=2024-12-12 |language=fa |archive-date=2024-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214051728/https://ivnanews.ir/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA |url-status=dead }}</ref>
=== ᱥᱮᱨᱮᱧ: "ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱤᱱ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱟᱭᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ" ===
᱒᱐᱒᱒ ᱤᱨᱟᱱ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱟᱦᱢᱟᱫᱤ ᱫᱚ ''ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱤᱱ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱟᱭᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱞᱮᱦ ᱵᱟᱦᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ'' ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite news |title=News Station; Saturday, 1 October 2023 |url=https://www.bbc.com/persian/live/66897177 |work=BBC News Persian |access-date=2024-12-12 |language=fa}}</ref>
=== ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱭ ===
ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ, "ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱭ" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱛᱮᱢᱟ ᱫᱳᱜᱳᱦᱟᱨᱟᱱᱤ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ᱾ ᱟᱦᱢᱟᱫᱤ ᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ "ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ, ᱡᱤᱭᱚᱱ, ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ" ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱢᱟᱢᱞᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite news |title=Reactions to Parastoo Ahmadi's Concert; A Singer Performing Without Compulsory Hijab in Iran |url=https://www.radiofarda.com/a/reactions-to-prasto-ahmadi-s-performance-without-compulsory-hijab/33237033.html |work=Radio Farda |date=2024-12-12 |access-date=2024-12-12 |language=fa}}</ref><ref name=":0"/> ᱩᱱᱤ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱥᱤᱠᱤᱣᱨᱤᱴᱤ ᱠᱳᱨᱴ ᱨᱮ ᱦᱚᱦᱚ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱨᱮᱡᱽ ᱠᱮᱫ ᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱥᱤᱨᱡᱟᱹᱣ ᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite web |title=Continued Pressure on Javad Heydari's Family and Sentencing Protesters – 2 October 2023 |url=https://www.dw.com/fa-ir/تداوم-فشار-بر-خانواده-جواد-حیدری-و-احکام-حبس-علیه-معترضان/a-66911500 |website=Deutsche Welle |access-date=2024-12-12 |language=fa}}</ref><ref>{{cite web |title=Confiscation of Parastoo Ahmadi's Personal Belongings by Government Agents |url=https://iranwire.com/fa/news-1/120836-توقیف-وسایل-شخصی-پرستو-احمدی-خواننده-توسط-ماموران-حکومتی/ |website=IranWire |access-date=2024-12-12 |language=fa}}</ref>
=== ᱠᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱱᱥᱮᱨᱟᱭ ᱠᱚᱱᱥᱚᱨᱴ ===
᱒᱐᱒᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱨᱤᱛᱩ ᱨᱮ, ᱟᱦᱢᱟᱫᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱱᱥᱮᱨᱟᱭ ᱨᱮ ᱦᱤᱡᱟᱵᱽ ᱵᱟᱝ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱠᱟᱛᱮ "ᱠᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱱᱥᱮᱨᱟᱭ ᱠᱚᱱᱥᱚᱨᱴ" ᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱵᱽ ᱠᱚᱱᱥᱚᱨᱴ ᱥᱳᱥᱤᱭᱟᱞ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱚᱱᱥᱚᱨᱴ ᱵᱟᱵᱚᱫ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ:<ref>{{cite web |title=Unprecedented Reception of Parastoo Ahmadi's Concert Without Compulsory Hijab in Iran |url=https://www.radiozamaneh.com/842604/ |website=Radio Zamaneh |date=2024-12-12 |access-date=2024-12-12 |language=fa-IR}}</ref>
<blockquote>"ᱤᱧ ᱯᱟᱨᱟᱥᱛᱩ, ᱩᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱥᱟᱱᱟᱭᱮᱫᱤᱧᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱫᱷᱤᱠᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱤᱧ ᱵᱟᱹᱧ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ-ᱟ—ᱤᱧᱟᱜ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱮᱨᱮᱧ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ, ᱟᱵᱚᱣᱟᱜ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱢᱮᱥᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨᱟᱱ ᱠᱚᱱᱥᱚᱨᱴ ᱨᱮ ᱤᱧᱟᱜ ᱟᱲᱟᱝ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱢᱮ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱪᱚᱨᱚᱠ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱢᱮ..." </blockquote>
ᱠᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱱᱥᱮᱨᱟᱭ ᱠᱚᱱᱥᱚᱨᱴ ᱨᱮ, ᱟᱦᱢᱟᱫᱤ ᱫᱚ "ᱥᱟᱨ ᱠᱩᱭᱮ ᱫᱳᱥᱴ", "ᱟᱡᱤᱡᱽ ᱡᱩᱱ", "ᱠᱟᱢᱟᱨ ᱵᱟᱨᱤᱠ", "ᱢᱟᱨᱟ ᱵᱮᱵᱳᱥ", "ᱞᱟᱦᱡᱮ ᱫᱤᱫᱟᱨ", "ᱪᱮ ᱥᱟᱡᱟᱢ", ᱟᱨ "ᱟᱡᱽ ᱠᱷᱩᱱ-ᱮ-ᱡᱟᱵᱷᱟᱱᱟᱱᱮ ᱵᱷᱟᱛᱟᱱ" ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱯᱤᱭᱟᱱᱳ ᱨᱮ ᱮᱦᱥᱟᱱ ᱵᱮᱭᱨᱟᱜᱷᱫᱟᱨ, ᱜᱤᱴᱟᱨ ᱨᱮ ᱥᱳᱦᱮᱞ ᱯᱷᱟᱜᱤᱦ-ᱱᱟᱥᱤᱨᱤ, ᱰᱨᱚᱢ ᱨᱮ ᱟᱢᱤᱱ ᱛᱟᱦᱮᱨᱤ, ᱟᱨ ᱵᱮᱥ ᱨᱮ ᱟᱢᱤᱨ ᱟᱞᱤ ᱯᱤᱨᱱᱤᱭᱟ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite web |title=A Voice from the Heart of History: Parastoo Ahmadi's Concert Without Hijab in the Heart of Iran |url=https://ir.voanews.com/a/iran-parastoo-ahmadi-live-concert-woman-life-freedom-/7898414.html |website=VOA News |date=2024-12-12 |access-date=2024-12-12 |language=fa}}</ref>
==== ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ====
ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱟᱦᱢᱟᱫᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱩᱱᱤ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱯᱟᱨᱢᱤᱴ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱤᱭᱚᱢ ᱵᱟᱝ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱞᱮᱫᱟᱭ᱾ ᱢᱤᱡᱟᱱ ᱱᱤᱭᱩᱡᱽ ᱮᱡᱮᱱᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱟᱢᱞᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ᱾<ref name=":0"/> ᱑᱔ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱟᱦᱢᱟᱫᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱡᱟᱱᱫᱟᱨᱟᱱ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱵ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚᱣᱤᱡ ᱮᱦᱥᱟᱱ ᱵᱤᱨᱜᱷᱤᱫᱟᱨ ᱟᱨ ᱥᱳᱦᱟᱭᱤᱞ ᱯᱷᱟᱠᱤᱦ ᱱᱟᱥᱤᱨᱤ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱥᱟᱵ ᱠᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |date=2024-12-14 |title=Iranian singer Parastoo Ahmadi arrested after performing concert without hijab |url=https://www.euronews.com/culture/2024/12/14/iranian-singer-parastoo-ahmadi-arrested-after-performing-concert-without-hijab |access-date=2024-12-14 |website=Euronews}}</ref> ᱑᱕ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱟᱦᱢᱟᱫᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱩᱠᱤᱞ ᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱟᱫᱮᱭᱟ᱾<ref>{{cite news |last1=Makoii |first1=Akhtar |title=Iran 'bows to pressure' to release singer who defied regime by performing solo without a hijab |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/12/15/iran-arrests-singer-performing-concert-no-hijab/ |access-date=2024-12-15 |publisher=The Telegraph |date=2024-12-15}}</ref>
ᱵᱟᱱᱠᱤᱯᱩᱨ, ᱢᱤᱫ MP ᱦᱤᱡᱟᱵᱽ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱢᱮᱱ ᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱦᱢᱟᱫᱤ ᱥᱟᱵ ᱮ ᱥᱚᱢᱚᱨᱛᱷᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟᱭ᱾<ref>{{cite web |title=قانون حجاب در پی مقابله با برهنگی، بدپوششی و بیحجابی است؛ بدپوششی یعنی بدننمایی، یعنی همان لباس خانم احمدی در کنسرت فرضی |trans-title=The hijab law seeks to combat nudity, inappropriate clothing, and lack of veiling; inappropriate clothing means exposing the body, which is what Ms. Ahmadi wore at the hypothetical concert. |url=https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-9/690215-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B1-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%B9%D9%81%D8%A7%D9%81-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7 |website=اعتمادآنلاین ('Trust Online') |access-date=17 December 2024 |language=fa |date=17 December 2024}}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist|2}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
*{{wikiquote-inline}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=oYcaDHEnhbU ᱠᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱱᱥᱮᱨᱟᱭ ᱠᱚᱱᱥᱚᱨᱴ]
[[Category:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[Category:ᱦᱤᱡᱟᱵᱽ]]
[[Category:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ]]
[[Category:᱑᱙᱙᱗ ᱡᱟᱱᱟᱢ]]
[[Category:ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
46llxpsalkxrhck6mfts910x5x1b6u0
ᱥᱳᱞᱢᱟᱡᱽ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ
0
36062
192433
192241
2026-05-29T14:08:57Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192433
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ-ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱘᱓)}}
{{Infobox writer
| name = ᱥᱳᱞᱢᱟᱡᱽ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ
| native_name = {{lang|fa|سولماز شریف}}
| native_name_lang = fa
| image = Solmaz Sharif 2110380.jpg
| caption = ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ ᱮ.ᱰᱚᱵᱽᱞᱩ.ᱯᱤ. ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱫᱟᱭ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ
| birth_date = {{Birth year and age|1983}}
| birth_place = ᱤᱥᱛᱟᱱᱵᱩᱞ, ᱛᱩᱨᱠᱤ
| occupation = ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠ
| language = ᱤᱝᱞᱤᱥ
| nationality = ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ
| citizenship = ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ<ref name="newyorker2022">{{cite magazine|url=https://www.newyorker.com/magazine/2022/03/21/solmaz-sharif-refuses-to-fill-in-the-gaps|title=Solmaz Sharif Refuses to Fill in the Gaps|magazine=The New Yorker|date=2022-03-21}}</ref>
| alma_mater = ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱵᱚᱨᱠᱞᱮ (ᱵᱤ.ᱮ.)<ref name="poetryfoundation">{{Cite web|url=https://www.poetryfoundation.org/poets/solmaz-sharif|title=Solmaz Sharif|website=Poetry Foundation|date=August 27, 2023}}</ref><br />ᱱᱤᱣ ᱭᱚᱨᱠ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ (ᱮᱢ.ᱮᱯᱷ.ᱮ.)<ref name="poetryfoundation" />
| genre = ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ
| notable_works = ''ᱞᱩᱠ''<br />''ᱠᱚᱥᱴᱚᱢᱥ: ᱯᱚᱭᱮᱢᱥ''
| awards = ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ, ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱵᱩᱠ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱯᱷᱚᱨ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ (᱒᱐᱑᱖) (''ᱞᱩᱠ'')<ref name="nbflook">{{cite web|url=https://www.nationalbook.org/books/look/|title=Look|website=National Book Foundation}}</ref><br /> ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱵᱩᱠ ᱟᱣᱟᱨᱰ (᱒᱐᱑᱗) (''ᱞᱩᱠ'')<ref name="poetryfoundation" />
| website = {{URL|solmazsharif.com}}
}}
'''ᱥᱳᱞᱢᱟᱡᱽ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ''' ({{langx|fa|سولماز شریف}}; ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱘᱓) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ-ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱩᱢᱟᱹᱞ, ''ᱞᱩᱠ'', ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱵᱩᱠ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱯᱷᱚᱨ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="nbflook" /> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱵᱚᱨᱠᱞᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱮᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱴ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="berkeleyenglish">{{cite web|url=https://english.berkeley.edu/people/solmaz-sharif|title=Solmaz Sharif|website=University of California, Berkeley Department of English}}</ref>
== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ==
ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱤᱥᱛᱟᱱᱵᱩᱞ, ᱛᱩᱨᱠᱤ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱟᱭᱳ-ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱛᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲᱚᱜ ᱦᱚᱨᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ; ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱟᱭᱳ-ᱵᱟᱵᱟ ᱑᱙᱗᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱨᱤᱵᱷᱳᱞᱩᱥᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱛᱮᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":1" /> ᱱᱟᱣᱟ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱮ ᱴᱮᱠᱥᱟᱥ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱟᱥᱟ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ; ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱚᱨᱢᱤᱝᱦᱟᱢ, ᱟᱞᱟᱵᱟᱢᱟ ᱛᱮᱠᱚ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱮᱪᱮᱞᱚᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱜᱨᱮᱡᱩᱭᱮᱴ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱛᱤᱱ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱞᱚᱥ ᱮᱸᱡᱮᱞᱥ, ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱟᱥᱟ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.theparisreview.org/blog/2016/07/27/the-role-of-the-poet-an-interview-with-solmaz-sharif/|title=The Role of the Poet: An Interview with Solmaz Sharif|last=Clemmons|first=Zinzi|website=www.theparisreview.org|date=27 July 2016|language=en|access-date=2017-03-25}}</ref> ᱞᱚᱥ ᱮᱸᱡᱮᱞᱥ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱟᱜ ᱢᱮᱥᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱜᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name=":0"/>
ᱜᱮᱞ-ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ, ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱮᱸᱡᱮᱞᱟ ᱰᱮᱵᱷᱤᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱤᱥᱴ ᱠᱚᱱᱯᱷᱮᱨᱮᱱᱥ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":0"/> ᱱᱚᱸᱰᱮ, ᱩᱱᱤ "ᱣᱩᱢᱮᱱ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱞᱚᱨ" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱟᱨ ᱞᱮᱵᱮᱞ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱰᱮᱵᱷᱤᱥ ᱟᱡ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱞᱮᱵᱮᱞ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱚᱠᱛᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟᱭᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱴᱷᱮᱱ ᱜᱮᱭ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱟᱞᱜᱟ ᱜᱮᱭ ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱡ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱛᱤᱥ ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱵᱟᱭ ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱠᱟᱱᱟ: ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱧᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱩᱠᱞᱤ ᱟᱨ ᱛᱚᱞᱟᱥ, ᱢᱤᱫ ᱴᱷᱟᱶ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱟᱨᱴ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱦᱚᱸᱭ ᱟᱹᱜᱩᱭᱟ ᱾
ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱤ.ᱮ. ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱫᱚ ᱭᱩ.ᱥᱤ. ᱵᱚᱨᱠᱞᱮ ᱠᱷᱚᱱ, ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱢ.ᱮᱯᱷ.ᱮ. ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱫᱚ ᱱᱤᱣ ᱭᱚᱨᱠ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="poetfound">{{Cite web|url=https://www.poetryfoundation.org/poets/solmaz-sharif|title=Solmaz Sharif|last=Poetry Foundation Staff|date=August 27, 2023|website=Poetry Foundation}}</ref>
== ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱟᱨ ᱢᱟᱹᱱ ==
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ "ᱰᱤᱥᱠᱚᱵᱷᱚᱨᱤ"/ᱵᱚᱥᱴᱚᱱ ᱨᱤᱵᱷᱤᱣ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱯᱨᱟᱭᱤᱡᱽ ᱛᱮᱠᱚ ᱢᱟᱹᱱ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱮᱱᱰᱳᱣᱢᱮᱱᱴ ᱯᱷᱚᱨ ᱫᱚ ᱟᱨᱴᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱮᱞᱳᱥᱤᱯ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.arts.gov/writers-corner/bio/solmaz-sharif|title=Solmaz Sharif {{!}} NEA|website=www.arts.gov|date=18 November 2013|access-date=2017-03-25|archive-date=2017-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201030408/https://www.arts.gov/writers-corner/bio/solmaz-sharif|url-status=dead}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱭᱤᱱ ᱟᱨᱴᱥ ᱣᱟᱨᱠ ᱥᱮᱱᱴᱚᱨ, ᱥᱴᱟᱱᱯᱷᱳᱨᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱟᱨ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱯᱷᱟᱣᱩᱱᱰᱮᱥᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱯᱷᱮᱞᱳᱥᱤᱯ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱛᱷᱤᱭᱳᱰᱳᱨ ᱮᱪ. ᱦᱳᱞᱢᱥ '᱕᱑ ᱟᱨ ᱵᱚᱨᱱᱤᱥ ᱦᱳᱞᱢᱥ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱯᱨᱟᱭᱤᱡᱽ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=http://arts.princeton.edu/news/2017/07/princeton-universitys-lewis-center-arts-announces-recipient-holmes-national-poetry-prize-2/|title=Princeton University's Lewis Center for the Arts Announces Recipient of the Holmes National Poetry Prize|date=2017-07-17|work=Lewis Center for the Arts|access-date=2017-11-13|language=en-US|archive-date=2017-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20171215234859/http://arts.princeton.edu/news/2017/07/princeton-universitys-lewis-center-arts-announces-recipient-holmes-national-poetry-prize-2/|url-status=dead}}</ref> ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱮᱱ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱽᱨᱮᱰ ᱞᱳᱯᱷ ᱨᱟᱭᱴᱚᱨᱥ ᱠᱚᱱᱯᱷᱮᱨᱮᱱᱥ ᱨᱮ ᱾<ref>{{Cite news|url=http://www.nereview.com/2017/02/15/solmaz-sharif-reads-at-the-bread-loaf-writers-conference/|title=Solmaz Sharif Reads at Bread Loaf|date=2017-02-15|work=New England Review|access-date=2017-11-13|language=en-US|archive-date=2017-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20171114041037/http://www.nereview.com/2017/02/15/solmaz-sharif-reads-at-the-bread-loaf-writers-conference/|url-status=dead}}</ref> ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱓ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱵᱩᱠ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱯᱷᱚᱨ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱨᱤᱱ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url=https://www.publishersweekly.com/pw/by-topic/industry-news/awards-and-prizes/article/93166-2023-national-book-award-longlists-announced.html | title=2023 National Book Award Longlists Announced }}</ref>
''ᱞᱩᱠ'', ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱩᱢᱟᱹᱞ, ᱒᱐᱑᱖ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱵᱩᱠ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱯᱷᱚᱨ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ, ᱒᱐᱑᱗ ᱯᱮᱱ ᱳᱯᱮᱱ ᱵᱩᱠ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ, ''ᱫᱚ ᱱᱤᱣ ᱭᱚᱨᱠ ᱴᱟᱭᱤᱢᱥ ᱵᱩᱠ ᱨᱤᱵᱷᱤᱣ'' ᱟᱜ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱑᱐᱐ ᱱᱳᱴᱮᱵᱚᱞ ᱵᱩᱠᱥ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ, ''ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱥᱚᱨᱥ ᱣᱤᱠᱞᱤ'' ᱟᱜ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ, ''ᱣᱟᱥᱤᱝᱴᱚᱱ ᱯᱳᱥᱴ'' ᱟᱜ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱩᱢᱟᱹᱞ, ''ᱫᱚ ᱱᱤᱣ ᱭᱚᱨᱠᱚᱨ'' ᱟᱜ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱟᱞᱮᱭᱟᱜ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ, ᱟᱨ ''ᱥᱟᱱ ᱯᱷᱨᱟᱱᱥᱤᱥᱠᱳ ᱠᱨᱳᱱᱤᱠᱚᱞ'' ᱟᱜ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱑᱐᱐ ᱨᱮᱠᱚᱢᱮᱱᱰᱮᱰ ᱵᱩᱠᱥ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://solmazsharif.com/look/|title=LOOK|date=2015-12-20|work=SOLMAZ SHARIF|access-date=2017-11-13|language=en-US|archive-date=2017-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20171114040705/https://solmazsharif.com/look/|url-status=dead}}</ref>
᱒᱐᱒᱓ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱭᱩ.ᱥᱤ. ᱵᱚᱨᱠᱞᱮ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://english.berkeley.edu/users/730|title=Solmaz Sharif|website=english.berkeley.edu}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱟᱨᱤᱡᱳᱱᱟ ᱥᱴᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱥᱤᱥᱴᱟᱱᱴ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Solmaz Sharif">{{cite web |title= New faculty in ASU English shows sustained commitment to charter values|date=28 August 2019 |url=https://news.asu.edu/20190828-new-faculty-asu-english-shows-sustained-commitment-charter-values |access-date=}}(August 28, 2019)</ref> ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱥᱴᱟᱱᱯᱷᱳᱨᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱡᱳᱱᱥ ᱞᱮᱠᱪᱚᱨᱚᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱴᱮᱜᱽᱱᱚᱨ ᱯᱷᱮᱞᱳ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="poetfound"/>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱠᱚ ==
* {{cite news | last=Clemmons | first=Zinzi | title=The Role of the Poet: An Interview with Solmaz Sharif |work=The Paris Review | date=27 July 2016 | url=https://www.theparisreview.org/blog/2016/07/27/the-role-of-the-poet-an-interview-with-solmaz-sharif/ | access-date=19 July 2023}}
* {{cite web | title=Eileen Myles and Solmaz Sharif: A Conversation Across Generations | website=Poets.org | date=13 May 2019 | url=https://poets.org/text/eileen-myles-and-solmaz-sharif-conversation-across-generations | access-date=19 July 2023}}
* {{cite web | title=Solmaz Sharif | website=The Kenyon Review | date=7 June 2013 | url=https://kenyonreview.org/conversation/solmaz-sharif/ | access-date=19 July 2023}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱥᱛᱟᱱᱵᱩᱞ ᱨᱤᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱨᱤᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱵᱩᱠ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑۹᱘᱓ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱨᱤᱡᱳᱱᱟ ᱥᱴᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱷᱮᱠᱚᱞᱴᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱴᱮᱜᱽᱱᱚᱨ ᱯᱷᱮᱞᱳ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
cjgdwdxk5k559yow9bfrkplpipw8zsh
ᱯᱩᱯᱟᱠ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ
0
36064
192446
192387
2026-05-29T19:04:21Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192446
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱗᱐)}}
{{Infobox person
| honorific_prefix =
| name = ᱯᱩᱯᱟᱠ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ
| image = PoopakNiktalab 3.jpg
| image_size =
| caption =
| native_name = پوپک نیکطلب
| native_name_lang = ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ
| birth_date = {{Birth date and age|1970|5|19|df=y}}
| birth_place = ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ, ᱤᱨᱟᱱ
| education = ᱮᱞᱠᱷᱟ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱨᱮ ᱵᱮᱪᱮᱞᱚᱨ, ᱟᱞᱡᱟᱦᱨᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ<br>ᱮᱰᱩᱠᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱢᱮᱱᱮᱡᱽᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱢᱟᱥᱴᱚᱨ, ᱟᱞᱞᱟᱢᱮᱦ ᱛᱟᱵᱟᱛᱟᱵᱟᱭᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ
| occupation = ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱭᱟᱹ
| notable_works = ᱥᱟᱨᱵᱷᱮ ᱥᱟᱢᱟᱨᱠᱟᱸᱫᱽ
| movement =
| spouse = {{marriage|ᱟᱞᱤ ᱞᱟᱛᱤᱯᱷᱤᱭᱟᱱ|1999}}
| children = ᱒
| parents =
| mother = ᱯᱷᱟᱨᱠᱷᱳᱱᱫᱮᱦ ᱢᱟᱦᱢᱩᱫᱤ
| father = ᱚᱦᱢᱚᱫᱽ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ
| relatives = ᱟᱢᱤᱱᱳᱞᱞᱟᱦ ᱨᱮᱡᱟᱭᱤ (ᱠᱟᱠᱟ) {{Clear}} ᱵᱟᱵᱟᱠ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ (ᱵᱚᱭᱦᱟ) {{Clear}} ᱨᱟᱢᱟᱠ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ (ᱢᱤᱥᱮᱨᱟ)
| signature =
}}
'''ᱯᱩᱯᱟᱠ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ''' ({{langx|fa|پوپک نیکطلب}}, {{IPA|fa|pʰuːˈpʰæk ˌniːkˈtʰælæb|pron}}; ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙ ᱢᱮ ᱑᱙᱗᱐), ᱫᱚ '''ᱯᱩᱯᱟᱠ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ''' ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱭᱟ, ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱛᱷᱤᱭᱚᱨᱤᱥᱴ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name=":7">{{Cite web|date=2019-08-07|title=ادبیات کودک از کوچههای سمرقند تا ساحل مدیترانه {{!}} ایبنا|url=http://www.ibna.ir/fa/shortint/279312/ادبیات-کودک-کوچه-های-سمرقند-ساحل-مدیترانه|access-date=2021-06-30|website=خبرگزاری کتاب ايران (IBNA)|language=fa}}</ref>
== ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":1">Payame Zan Magazine, August 1998, No. 77. Interview with the young poet Poopak Nik Talab</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟᱭ<ref name=":0" /><ref name=":6" /> ᱟᱨ ᱚᱦᱢᱚᱫᱽ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ ᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name=":6">{{Cite web|title=شاعران، چهلم یاور همدانی را مجازی برگزار کردند/ شاعر یا سرباز آمادهباش؟ {{!}} خبرگزاری فارس|url=https://www.farsnews.ir/news/13990123000424/%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87%D9%84%D9%85-%DB%8C%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%DB%8C%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D8%A7%D8%B4|access-date=2021-06-29|website=www.farsnews.ir}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|date=2020-03-03|title=یاور همدانی درگذشت/ تشییع فردا، بزرگداشت در سال بعد|url=https://www.ana.press/news/475792/%DB%8C%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B9%D8%AF|access-date=2021-06-29|website=خبرگزاری آنا|language=fa|archive-date=2021-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629180414/https://www.ana.press/news/475792/%DB%8C%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B9%D8%AF|url-status=dead}}</ref> ᱮᱞᱠᱷᱟ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱡᱤᱠᱥ ᱨᱮ ᱰᱤᱯᱞᱳᱢᱟ ᱧᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱜᱮ ᱟᱞ-ᱡᱟᱦᱨᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱮᱞᱠᱷᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name=":2">{{Cite web|title=گفتگویی با شاعر جوان پوپک نیک طلب|url=https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/4059/22918/%DA%AF%D9%81%D8%AA%DA%AF%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D9%BE%DA%A9-%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D8%B7%D9%84%D8%A8|access-date=2021-06-29|website=hawzah.net}}</ref><ref name=":1" /><ref name=":3">{{Cite web|title=نیکطلب پوپک|url=http://nevisak.ir/%d9%86%db%8c%da%a9%e2%80%8c%d8%b7%d9%84%d8%a8-%d9%be%d9%88%d9%be%da%a9/|access-date=2021-06-29|language=fa-IR}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙۹᱙ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱟᱞᱤ ᱞᱟᱛᱤᱯᱷᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱟᱨᱱᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱯᱩᱭᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱱᱟ ᱾
ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ, ᱮᱛᱮᱞᱟ'ᱟᱛ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ,<ref>{{Cite web|title=You are being redirected...|url=https://www.ettelaat.com/etiran/?p=27232|access-date=2021-06-29|website=www.ettelaat.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=You are being redirected...|url=https://www.ettelaat.com/?p=27232&print=0|access-date=2021-08-25|website=www.ettelaat.com}}</ref> ᱡᱟᱱ-ᱮ-ᱨᱩᱡᱽ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ,<ref>{{Cite web|title=دانلود کتابهای مجله زن روز|url=https://ketabnak.com/cat/850/%D9%85%D8%AC%D9%84%D9%87-%D8%B2%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2|access-date=2021-06-29|website=ketabnak.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=مجله زن روز|url=https://oldmag.ir/product/مجله-زن-روز/|access-date=2021-06-29|website=آرشیو مجله قدیمی{{!}} آرشیو روزنامه قدیمی{{!}}پکیج مطبوعات قدیمی|language=fa-IR}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=-vsgAQAAMAAJ&q=%D9%BE%D9%88%D9%BE%DA%A9+%D9%86%DB%8C%DA%A9+%D8%B7%D9%84%D8%A8|title=زن روز|date=1996|publisher=كيهان،|language=fa}}</ref> ᱢᱩᱱ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱠᱚ<ref>{{Cite web|title=180th issue of Moon magazine|date=15 October 2012|url=http://www.pana.ir/news/11773}}</ref><ref>{{Cite web|date=2012-10-15|title=صدو هشتادمين شماره كتاب ماه كودك و نوجوان منتشر شد|url=https://www.irna.ir/news/80371072/صدو-هشتادمين-شماره-كتاب-ماه-كودك-و-نوجوان-منتشر-شد|access-date=2021-06-29|website=ایرنا|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|title=مقاله نشریه: سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در لبنان|url=https://elmnet.ir/article/722074-1071/%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86|access-date=2021-06-29|website=جویشگر علمی فارسی (علم نت)|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013-07-15|title=تازهترین "کتابماه کودک و نوجوان" روی دکه رفت {{!}} ایبنا|url=https://www.ibna.ir/fa/naghli/174352/تازه-ترین-کتاب-ماه-کودک-نوجوان-روی-دکه-رفت|access-date=2021-08-25|website=خبرگزاری کتاب ايران (IBNA)|language=fa}}</ref><ref>{{Cite news|title=ویژه نامه فرشید مثقالی در کتاب ماه کودک و نوجوان|url=http://www.honaronline.ir/بخش-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-8/20609-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AB%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86|access-date=2021-06-29|website=خبرگزاری هنر ایران|language=fa}}</ref> ᱟᱨ ᱪᱤᱞᱰᱨᱮᱱ ᱮᱱᱰ ᱮᱰᱚᱞᱮᱥᱮᱱᱴᱥ ᱵᱩᱠ ᱨᱤᱵᱷᱤᱣ ᱠᱣᱟᱴᱟᱨᱞᱤ ᱾<ref>{{Cite web|title=کتابخانه تخصصی ادبیات|url=https://literaturelib.com/books/3295/%D9%81%D8%B5%D9%84%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87+%D9%86%D9%82%D8%AF+%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8+%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9+%D9%88+%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%8C+%D8%B3%D8%A7%D9%84+%D8%B3%D9%88%D9%85%D8%8C+%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86+1395%D8%8C+%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87+10+|access-date=2021-06-29|website=literaturelib.com}}</ref><ref name="نیک طلب 149–154">{{Cite journal|last=نیک طلب|first=پوپک|date=2015-07-10|title=سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در سوریه|url=http://cyabr.faslnameh.org/article-1-86-fa.html|journal=فصلنامه نقد کتاب کودک و نوجوان|language=fa|volume=1|issue=3|pages=149–154|archive-date=2023-01-01|access-date=2026-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230101142047/http://cyabr.faslnameh.org/article-1-86-fa.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|date=2015-06-28|title=فصلنامه نقد کتاب کودک و نوجوان در خانه ۳و ۴|url=http://sahebkhabar.ir/news/6034138/%D9%81%D8%B5%D9%84%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%DB%B3%D9%88-%DB%B4|access-date=2021-06-29|website=صاحبخبر|language=fa|archive-date=2021-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629180413/http://sahebkhabar.ir/news/6034138/%D9%81%D8%B5%D9%84%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%DB%B3%D9%88-%DB%B4|url-status=dead}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱟᱨ ᱥᱚᱝᱥᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱶᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱮᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱚᱯᱷ ᱪᱤᱞᱰᱨᱮᱱ ᱮᱱᱰ ᱮᱰᱚᱞᱮᱥᱮᱱᱴ ᱨᱟᱭᱴᱚᱨᱥ (ᱱᱟᱵᱷᱤᱥᱟᱠ),<ref name=":3" /> ᱨᱳᱥᱫᱽ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ, ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱢᱚᱱᱛᱨᱟᱞᱚᱭ ᱮᱢᱟᱱ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱤᱱ ᱛᱷᱤᱭᱚᱨᱤᱥᱴ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱢᱚᱱᱛᱨᱟᱞᱚᱭ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱵᱮᱸᱠ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱥᱯᱟᱨᱴ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite journal|last1=نظرزاده|first1=مسعود|last2=عزیزی|first2=سکینه|last3=شیرکرمی|first3=جواد|date=2016-02-06|title=چگونگی تعامل آموزش و پرورش ایران با فرآیند جهانی سازی جوامع|url=https://civilica.com/doc/577296/|access-date=2021-06-29|website=civilica.com|language=fa|archive-date=2021-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629180414/https://civilica.com/doc/577296/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Nazarzadeh|first1=Masoud|last2=Azizi|first2=Sakineh|others=Javad Shir Karami|title=How Iran's education interacts with the process of globalization of societies|url=https://civilica.com/doc/577296/|journal=Sixth International Conference on Psychology and Social Sciences|date=6 February 1396|archive-date=18 June 2024|access-date=22 May 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20240618180136/https://civilica.com/doc/577296/|url-status=dead}}</ref>
ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱞ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱛᱟᱡᱤᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱥᱴᱟᱰᱤᱡᱽ<ref>{{Cite web|date=2020-09-06|title=ادبیات کودک تاجیکستان ریشه در زبان و ادبیات ایران زمین دارد {{!}} ایبنا|url=http://www.ibna.ir/fa/longint/294968/ادبیات-کودک-تاجیکستان-ریشه-زبان-ایران-زمین|access-date=2021-06-29|website=خبرگزاری کتاب ايران (IBNA)|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ketabak|first=کتابک|title=شعرکودک و نوجوان در کشور تاجیکستان نگاهی به دوکتاب جوره هاشمی "چرا شمالک وزید؟" و "موسیقی خاموشی"|url=https://ketabak.org/content/15815-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D9%88%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%DB%8C-%C2%AB%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D8%9F%C2%BB-%C2%AB%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4%DB%8C|access-date=2021-08-25|website=کتابک Ketabak|date=20 June 2021 |language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|title=Studies in Tajikistan|url=http://fofitev.22web.org/ganafokexevivik.pdf?i=1}}</ref><ref>{{Cite web|title=tajikistan population|url=https://ericramirez.newtoncodemx.com/site/tajikistan-population-201a0b|access-date=2021-06-29|website=ericramirez.newtoncodemx.com|archive-date=2021-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629180413/https://ericramirez.newtoncodemx.com/site/tajikistan-population-201a0b|url-status=dead}}</ref> ᱟᱨ ᱟᱯᱷᱜᱟᱱᱤᱥᱛᱟᱱ ᱥᱴᱟᱰᱤᱡᱽ<ref>{{Cite web|title=historical dictionary of afghanistan by ludwig w adamec 2006|url=http://ligas.cartolamilgrau.com/cgi-bin/content/view.php?q=historical+dictionary+of+afghanistan+by+ludwig+w+adamec+2006+08+15+pdf&id=69e324d2f7f09e50fd5dfb183dc076dc}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite journal|last=نیکطلب|first=پوپک|date=April 21, 2013 |title=سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در افغانستان|url=http://noo.rs/fLJ0i|journal=کتاب ماه کودک و نوجوان|language=fa|volume=187|issue=16|pages=20–23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210825154900/https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/970112/%d8%b3%db%8c%d8%b1-%d8%aa%d8%ad%d9%88%d9%84-%d8%a7%d8%af%d8%a8%db%8c%d8%a7%d8%aa-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9-%d9%88-%d9%86%d9%88%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86 |archive-date=2021-08-25}}</ref><ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در افغانستان|url=https://www.magiran.com/paper/1118171|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛ,<ref>{{Cite web|title=مروري بر تاريخچه ادبيات كودك و نوجوان در هند|url=https://library.tebyan.net/fa/118860/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%83%D9%88%D8%AF%D9%83-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%AF|access-date=2021-08-25|website=library.tebyan.net|archive-date=2021-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210825140306/https://library.tebyan.net/fa/118860/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%83%D9%88%D8%AF%D9%83-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%AF|url-status=dead}}</ref><ref name=":7" /><ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در هند|url=https://www.magiran.com/paper/1139384|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ,<ref name=":7" /> ᱯᱮᱞᱮᱥᱴᱟᱭᱤᱱ,<ref name=":8" /> ᱥᱤᱨᱤᱭᱟ,<ref>{{Cite journal|last=نیکطلب|first=پوپک|date=June 22, 2014 |title=مقاله: سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در سوریه|url=http://noo.rs/uK8Kp|journal=کتاب ماه کودک و نوجوان|language=fa|volume=201|issue=17|pages=17–19}}</ref><ref name="نیک طلب 149–154"/><ref>{{Cite web|title=مقاله نشریه: سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در سوریه|url=https://elmnet.ir/article/1433467-32871/%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87|access-date=2021-08-25|website=جویشگر علمی فارسی (علم نت)|language=fa}}</ref> ᱞᱮᱵᱟᱱᱚᱱ,<ref>{{Cite web|title=مقاله نشریه: سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در لبنان|url=https://elmnet.ir/article/722074-1071/%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86|access-date=2021-08-25|website=جویشگر علمی فارسی (علم نت)|language=fa}}</ref> ᱢᱤᱥᱚᱨ,<ref>{{Cite web|title=مقاله نشریه: نقد کتاب کودک در سایر کشورها/ سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در مصر|url=https://elmnet.ir/article/1412344-11785/%D9%86%D9%82%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7--%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%B1|access-date=2021-08-25|website=جویشگر علمی فارسی (علم نت)|language=fa}}</ref> ᱩᱡᱽᱵᱮᱠᱤᱥᱛᱟᱱ,<ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در ازبکستان|url=https://www.magiran.com/paper/1047204|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref><ref>{{Cite web|last=AK|first=Arvin|title=دانلود مقالهی سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در ازبکستان|url=https://daneshresan.com/article/725037/%D8%B3%D9%8A%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%83%D9%88%D8%AF%D9%83-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B2%D8%A8%D9%83%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86|access-date=2021-08-25|website=دانشرسان}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱡᱚᱨᱡᱤᱭᱟ,<ref name=":7" /><ref>{{Cite web |title=Magiran {{!}} سیرتحول ادبیات کودک و نوجوان در گرجستان|url=https://www.magiran.com/paper/1097319|access-date=2021-08-25 |website=www.magiran.com}}</ref><ref>{{Cite journal|last=نیکطلب|first=پوپک|date=February 19, 2013 |title=سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در گرجستان|url=http://noo.rs/boJoL|journal=کتاب ماه کودک و نوجوان|language=fa|volume=185|issue=16|pages=22–26}}</ref> ᱠᱤᱨᱜᱤᱡᱽᱥᱛᱟᱱ,<ref name=":7" /> ᱠᱟᱡᱟᱠᱷᱥᱛᱟᱱ,<ref name=":7" /><ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در قزاقستان|url=https://www.magiran.com/paper/1071232|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱛᱩᱨᱠᱤ,<ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در ترکیه|url=https://www.magiran.com/paper/1148478|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱢᱳᱨᱳᱠᱠᱳ,<ref name=":7" /> ᱛᱩᱨᱠᱢᱮᱱᱤᱥᱛᱟᱱ,<ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در ترکمنستان|url=https://www.magiran.com/paper/1064539|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ,<ref name=":7" /><ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در پاکستان|url=https://www.magiran.com/paper/1128108|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱟᱡᱟᱨᱵᱟᱭᱡᱟᱱ,<ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در آذربایجان|url=https://www.magiran.com/paper/1106888|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱠᱟᱛᱟᱨ,<ref name=":9" /><ref>{{Cite web|title=مقاله نشریه: سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در قطر|url=https://elmnet.ir/article/1025949-61071/%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B7%D8%B1|access-date=2021-08-25|website=جویشگر علمی فارسی (علم نت)|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در قطر|url=https://www.magiran.com/paper/1400548|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref><ref>{{Cite journal|last=طلب|first=پوپک نیک|date=2014|title=سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در قطر|s2cid=184351381|language=en}}</ref> ᱭᱩ.ᱮ.ᱤ.,<ref name=":7" /><ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در امارات متحده ی عربی|url=https://www.magiran.com/paper/1186435|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱥᱟᱭᱯᱨᱟᱥ,<ref name=":7" /> ᱤᱨᱟᱠ,<ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در عراق|url=https://www.magiran.com/paper/1163688|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱠᱩᱣᱮᱛ,<ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در کویت|url=https://www.magiran.com/paper/1169582|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱵᱟᱦᱨᱤᱱ,<ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در بحرین|url=https://www.magiran.com/paper/1206822|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱳᱢᱟᱱ,<ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در عمان|url=https://www.magiran.com/paper/1212906|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱭᱮᱢᱮᱱ,<ref>{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در یمن|url=https://www.magiran.com/paper/1223942|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱥᱟᱣᱫᱤ ᱟᱨᱚᱵᱽ<ref name="magiran.com">{{Cite web|title=Magiran {{!}} سیر تحول ادبیات کودک و نوجوان در عربستان|url=https://www.magiran.com/paper/1240086|access-date=2021-08-25|website=www.magiran.com}}</ref> ᱟᱨ ᱡᱚᱨᱰᱟᱱ<ref name="magiran.com"/> ᱨᱤᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱕᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱚᱱᱚᱞ ᱫᱚ ᱯᱷᱨᱚᱢ ᱫᱚ ᱮᱞᱤᱡᱽ ᱚᱯᱷ ᱥᱟᱢᱟᱨᱠᱟᱸᱫᱽ ᱴᱩ ᱫᱚ ᱢᱮᱰᱤᱴᱮᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱠᱳᱥᱴ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱨᱮ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=":9">{{Cite web|date=2014-12-31|title="سیر تحولات ادبیات کودک" در یک کتاب|url=https://www.isna.ir/news/93101005210/سیر-تحولات-ادبیات-کودک-در-یک-کتاب|access-date=2021-06-29|website=ایسنا|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-08-07|title=ادبیات کودک از کوچههای سمرقند تا ساحل مدیترانه {{!}} ایبنا|url=http://www.ibna.ir/fa/shortint/279312/ادبیات-کودک-کوچه-های-سمرقند-ساحل-مدیترانه|access-date=2021-06-29|website=خبرگزاری کتاب ايران (IBNA)|language=fa}}</ref>
ᱥᱟᱨᱵᱷᱮ ᱥᱟᱢᱟᱨᱠᱟᱸᱫᱽ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱫᱚ, ᱨᱩᱫᱟᱠᱤ ᱭᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱷᱟᱵᱽ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱨᱩᱫᱟᱠᱤ ᱭᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ ᱠᱟᱱᱟ ᱾{{citation needed|date=August 2021}}
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱯᱮᱥᱤᱭᱟᱞᱤᱥᱴ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.iran-emrooz.net/index.php/farhang/more/271/|access-date=2021-06-29|website=www.iran-emrooz.net|title=بزرگداشت هانس کريستيان اندرسن}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱱᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱭᱤ.ᱮᱥ.ᱮᱱ.ᱮ. ᱱᱤᱣᱡᱽ ᱮᱡᱮᱱᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱱᱯᱷᱮᱨᱮᱱᱥ ᱠᱚᱨᱮ ᱨᱚᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱱᱮᱣᱛᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name=":8">{{Cite web|date=2014-08-14|title="نشست ادبیات کودک و نوجوان فلسطین" برگزار شد|url=https://www.isna.ir/news/93052311709/نشست-ادبیات-کودک-و-نوجوان-فلسطین-برگزار-شد|access-date=2021-06-29|website=ایسنا|language=fa}}</ref>
ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱴ ᱱᱮᱴᱣᱟᱨᱠ ᱠᱚᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱛᱟᱡᱤᱠ ᱨᱮᱰᱤᱭᱳ ᱨᱩᱫᱟᱠᱤ (ᱛᱟᱡᱤᱠ ᱛᱮ: Рудаки Радио)<ref>{{Cite web|title=رادیو رودکی Рудаки Радио {{!}} Listen Free on Castbox.|url=https://castbox.fm/channel/%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8C-%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B8-%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE-id2688810|access-date=2021-08-25|website=Castbox|language=en}}</ref> ᱟᱨ ᱥᱟᱵᱽᱱᱟᱢᱮᱥᱛᱟᱱ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱴ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱾<ref>{{Cite web|title=دختر خطیب گنجه|url=https://castbox.fm/episode/%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%D8%B7%DB%8C%D8%A8-%DA%AF%D9%86%D8%AC%D9%87-id4481726-id416303400|access-date=2021-08-25|website=Castbox|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=شبنمستان {{!}} Shabnamestan - YouTube|url=https://www.youtube.com/channel/UCQJh3kCMFob75RduvLu09dg|access-date=2021-08-25|website=www.youtube.com}}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{Reflist}}
<references responsive="1"></references>
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱠᱚ ==
*[https://castbox.fm/channel/%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8C-%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B8-%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE-id2688810?country=us ᱛᱟᱡᱤᱠ ᱨᱮᱰᱤᱭᱳ ᱨᱩᱫᱟᱠᱤ ᱠᱟᱥᱴᱵᱚᱠᱥ ᱨᱮ]; ᱨᱩᱫᱟᱠᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱯᱩᱯᱟᱠ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ ᱟᱜ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱾
*[https://www.magiran.com/searchinpapers/?q=%D9%BE%D9%88%D9%BE%DA%A9%20%D9%86%DB%8C%DA%A9%20%D8%B7%D9%84%D8%A8 ᱯᱩᱯᱟᱠ ᱱᱤᱠᱛᱟᱞᱟᱵᱽ ᱟᱜ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ] ᱢᱮᱜᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱾
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱥᱠᱚᱞᱟᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱞᱞᱟᱢᱮᱦ ᱛᱟᱵᱟᱛᱟᱵᱟᱭᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠ ᱥᱴᱟᱯᱷ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱐ ᱡᱟᱱᱟᱢ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱜᱟᱵᱟᱱᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
6db645qnqs2a4xyjinuyrxuna80bycs
ᱨᱳᱡᱟ ᱡᱟᱢᱟᱞᱤ
0
36066
192440
192244
2026-05-29T15:58:31Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192440
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱗᱗)}}
{{Infobox writer
| name = ᱨᱳᱡᱟ ᱡᱟᱢᱟᱞᱤ
| image = Rosa Jamali.jpg
| birth_date = {{Birth date|mf=yes|1977|11|19}}
| birth_place = ᱛᱟᱵᱽᱨᱤᱡᱽ, ᱤᱨᱟᱱ
| occupation = ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ
| nationality = [[ᱤᱨᱟᱱ|ᱤᱨᱟᱱᱤ]]
| alma_mater = [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱟᱨᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]], [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]
}}
'''ᱨᱳᱡᱟ ᱡᱟᱢᱟᱞᱤ''' ({{langx|fa|رزا جمالی}}; ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱗᱗ ᱛᱟᱵᱽᱨᱤᱡᱽ ᱨᱮ) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱤᱭᱟᱹ, ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱠᱨᱤᱴᱤᱠ, ᱟᱨ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
== ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱨ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ==
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱟᱨᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱰᱨᱟᱢᱟᱴᱤᱠ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱮᱢ.ᱮ. ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>Taos Poetry Journal</ref>
ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱩᱢᱟᱹᱞ, ''ᱫᱤᱥ ᱰᱮᱰ ᱵᱚᱰᱤ ᱤᱡᱽ ᱱᱚᱴ ᱮᱱ ᱮᱯᱚᱞ, ᱤᱴ ᱤᱡᱽ ᱟᱭᱫᱚᱨ ᱮ ᱠᱤᱭᱩᱠᱚᱢᱵᱚᱨ ᱚᱨ ᱮ ᱯᱤᱭᱚᱨ'', ᱑᱙᱙᱗ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱟᱣᱟ ᱟᱲᱟᱝ ᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱟᱣᱟ ᱠᱨᱤᱭᱮᱴᱤᱵᱷ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱡᱷᱤᱡ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>Poetry International</ref>
''ᱢᱮᱠᱤᱝ ᱠᱚᱯᱷᱤ ᱴᱩ ᱨᱚᱱ ᱮ ᱠᱨᱟᱭᱤᱢ ᱥᱴᱳᱨᱤ'' ᱫᱚ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱚ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱟᱨ ᱚᱯᱨᱟᱫᱷ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱫᱷᱮᱭᱟᱱ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾
ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱛᱩᱢᱟᱹᱞ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱫᱤᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱢᱤᱥᱴᱤᱥᱤᱡᱚᱢ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚᱠᱚ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>British Council</ref>[https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&id=8947009&pageStatus=0&sortKeyValue1=sortkey_title&sortKeyValue2=sortkey_author] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241130064843/https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&id=8947009&pageStatus=0&sortKeyValue1=sortkey_title&sortKeyValue2=sortkey_author |date=2024-11-30 }}
ᱥᱠᱚᱞᱟᱨ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱣᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱥᱴᱟᱭᱤᱞ ᱟᱨ ᱨᱮᱴᱚᱨᱤᱠ ᱮ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱤᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱤᱲᱦᱤ ᱮ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱟᱠᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>Taos Poetry Journal</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱠᱚ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾
== ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ==
=== ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ===
*''ᱫᱤᱥ ᱰᱮᱰ ᱵᱚᱰᱤ ᱤᱡᱽ ᱱᱚᱴ ᱮᱱ ᱮᱯᱚᱞ, ᱤᱴᱥ ᱟᱭᱫᱚᱨ ᱮ ᱠᱤᱭᱩᱠᱚᱢᱵᱚᱨ ᱚᱨ ᱮ ᱯᱤᱭᱚᱨ'' (᱑᱙۹᱗)
*''ᱢᱮᱠᱤᱝ ᱮ ᱯᱷᱮᱥ'' (᱑᱙۹᱘)
*''ᱢᱮᱠᱤᱝ ᱠᱚᱯᱷᱤ ᱴᱩ ᱨᱚᱱ ᱮ ᱠᱨᱟᱭᱤᱢ ᱥᱴᱳᱨᱤ'' (᱒᱐᱐᱒)
*''ᱫᱚ ᱟᱣᱟᱨᱜᱽᱞᱟᱥ ᱤᱡᱽ ᱯᱷᱟᱥᱴ ᱟᱥᱞᱤᱯ'' (᱒᱐᱑᱑)
*''ᱦᱟᱭᱣᱮᱡᱽ ᱵᱽᱞᱚᱠᱰ'' (᱒᱐᱑᱔)
*''ᱦᱤᱭᱟᱨ ᱜᱽᱨᱮᱵᱷᱤᱴᱤ ᱤᱡᱽ ᱞᱮᱥ'' (᱒᱐᱑᱙)
=== ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱠᱚ ===
*''ᱫᱚ ᱥᱮᱰᱳ'' (᱒᱐᱐᱗)
=== ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ===
*''ᱥᱮᱞᱤᱝ ᱴᱩ ᱵᱟᱭᱡᱟᱱᱴᱤᱭᱚᱢ, ᱥᱤᱞᱮᱠᱴᱮᱰ ᱯᱚᱭᱮᱢᱥ ᱚᱯᱷ [[ᱣᱤᱞᱤᱭᱚᱢ ᱵᱟᱴᱞᱚᱨ ᱭᱤᱴᱥ]]''
*''ᱴᱩᱢᱚᱨᱳ ᱮᱱᱰ ᱴᱩᱢᱚᱨᱳ ᱮᱱᱰ ᱴᱩᱢᱚᱨᱳ (ᱮ ᱥᱤᱞᱮᱠᱥᱚᱱ)'', [[ᱣᱤᱞᱤᱭᱚᱢ ᱥᱮᱠᱥᱯᱤᱭᱚᱨ]]
*''ᱮᱡᱽ, ᱮᱱ ᱮᱱᱛᱷᱳᱞᱳᱡᱤ ᱚᱯᱷ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱤᱱ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ'' ([[ᱴᱮᱰ ᱦᱤᱭᱩᱡᱽ]], [[ᱮᱡᱽᱨᱟ ᱯᱟᱣᱩᱱᱰ]], [[ᱥᱤᱞᱵᱷᱤᱭᱟ ᱯᱞᱟᱛᱷ]], [[ᱮᱪ.ᱰᱤ.]], [[ᱮᱢᱤᱞᱤ ᱰᱤᱠᱤᱱᱥᱚᱱ]], [[ᱮᱰᱨᱤᱭᱮᱱ ᱨᱤᱪ]], [[ᱥᱴᱤᱵᱷᱤ ᱥᱢᱤᱛᱷ]], [[ᱮᱞᱮᱱ ᱜᱤᱱᱥᱵᱚᱨᱜᱽ]], [[ᱴᱤ.ᱮᱥ. ᱮᱞᱤᱭᱚᱴ]], [[ᱡᱳᱥᱮᱯᱷ ᱵᱽᱨᱚᱰᱥᱠᱤ]], [[ᱨᱩᱯᱚᱨᱴ ᱵᱽᱨᱩᱠ]], [[ᱮᱰᱤᱛᱷ ᱥᱤᱴᱣᱮᱞ]], [[ᱨᱚᱵᱚᱨᱴ ᱯᱷᱨᱚᱥᱴ]], [[ᱞᱩᱭᱤᱥ ᱜᱽᱞᱩᱠ]], [[ᱮᱢᱟ ᱞᱟᱡᱟᱨᱩᱥ]], [[ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱣᱟᱰᱥᱣᱚᱨᱛᱷ ᱞᱚᱝᱯᱷᱮᱞᱳ]], [[ᱥᱩᱫᱤᱯ ᱥᱮᱱ]], [[ᱨᱚᱡᱚᱨ ᱢᱮᱠᱜᱳᱯᱷ]], [[ᱣᱟᱞᱴ ᱦᱩᱭᱤᱴᱢᱮᱱ]] ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱚ...)
*''ᱴᱤᱣᱞᱤᱯᱥ, ᱴᱮᱱ ᱯᱷᱤᱢᱮᱞ ᱯᱚᱭᱮᱴᱥ ᱤᱱ ᱤᱝᱞᱤᱥ'' ([[ᱱᱟᱛᱟᱥᱟ ᱴᱨᱮᱛᱷᱮᱣᱮᱭ]], [[ᱥᱳᱞᱢᱟᱡᱽ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ]], [[ᱞᱩᱭᱤᱥ ᱜᱽᱞᱩᱠ]], [[ᱮᱢᱟ ᱞᱟᱡᱟᱨᱩᱥ]], [[ᱥᱤᱞᱵᱷᱤᱭᱟ ᱯᱞᱟᱛᱷ]], [[ᱮᱪ.ᱰᱤ.]], [[ᱮᱢᱤᱞᱤ ᱰᱤᱠᱤᱱᱥᱚᱱ]], [[ᱮᱰᱨᱤᱭᱮᱱ ᱨᱤᱪ]], [[ᱥᱴᱤᱵᱷᱤ ᱥᱢᱤᱛᱷ]], [[ᱮᱰᱤᱛᱷ ᱥᱤᱴᱣᱮᱞ]])
*''ᱫᱚ ᱣᱟᱭᱤᱞᱰ ᱟᱭᱨᱤᱥ, ᱥᱤᱞᱮᱠᱴᱮᱰ ᱯᱚᱭᱮᱢᱥ ᱚᱯᱷ [[ᱞᱩᱭᱤᱥ ᱜᱽᱞᱩᱠ]]''
*''ᱮ ᱥᱟᱨᱴᱮᱱ ᱞᱮᱰᱤ, ᱥᱤᱞᱮᱠᱴᱮᱰ ᱥᱚᱨᱴ ᱥᱴᱳᱨᱤᱡᱽ ᱮᱱᱰ ᱯᱚᱭᱮᱢᱥ'', [[ᱰᱳᱨᱳᱛᱷᱤ ᱯᱟᱨᱠᱚᱨ]]
*''ᱣᱟᱨᱰᱥ, ᱥᱤᱞᱮᱠᱴᱮᱰ ᱯᱚᱭᱮᱢᱥ'', [[ᱥᱤᱞᱵᱷᱤᱭᱟ ᱯᱞᱟᱛᱷ]]
*''ᱫᱚ ᱣᱮᱥᱴ ᱞᱮᱱᱰ, ᱥᱤᱞᱮᱠᱴᱮᱰ ᱯᱚᱭᱮᱢᱥ'', [[ᱴᱤ.ᱮᱥ. ᱮᱞᱤᱭᱚᱴ]]
*''ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱨ ᱴᱨᱤ, [[ᱦᱟᱱᱥ ᱠᱨᱤᱥᱴᱤᱭᱟᱱ ᱟᱱᱰᱚᱨᱥᱮᱱ]]''
*''ᱥᱮᱱᱰ ᱮᱱᱰ ᱴᱟᱭᱤᱢ, ᱥᱤᱞᱮᱠᱴᱮᱰ ᱯᱚᱭᱮᱢᱥ ᱚᱯᱷ [[ᱟᱢᱤᱨ ᱳᱨ]]''
*''ᱫᱚ ᱦᱟᱣᱩᱥ ᱚᱯᱷ ᱫᱚ ᱮᱰᱨᱤᱥᱤᱥ'', [[ᱜᱷᱟᱡᱟᱞᱮᱦ ᱟᱞᱤᱡᱟᱫᱮᱦ]] ᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱢᱟᱢ
=== ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ ===
*''ᱨᱤᱵᱷᱮᱞᱮᱥᱚᱱᱥ ᱤᱱ ᱫᱚ ᱣᱤᱱᱰ; ᱛᱷᱤᱭᱳᱨᱤ ᱮᱱᱰ ᱮᱱᱟᱞᱟᱭᱥᱤᱥ'' (ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱚᱭᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ)
== ᱯᱷᱩᱴᱱᱳᱴ ᱠᱚ ==
[https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&id=8947009&pageStatus=0&sortKeyValue1=sortkey_title&sortKeyValue2=sortkey_author ᱫᱚ ᱰᱟᱨᱠ ᱨᱩᱢ, ᱨᱳᱡᱟ ᱡᱟᱢᱟᱞᱤ ᱭᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ, ᱨᱮᱡᱟ ᱥᱟᱞᱵᱟᱯᱷᱟᱱ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241130064843/https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&id=8947009&pageStatus=0&sortKeyValue1=sortkey_title&sortKeyValue2=sortkey_author |date=2024-11-30 }}<references/>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
*[http://www.bl.uk/events/iran-in-writing-past-and-present ᱤᱨᱟᱱ ᱤᱱ ᱨᱟᱭᱴᱤᱝ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221225194449/http://www.bl.uk/events/iran-in-writing-past-and-present |date=2022-12-25 }}
*[https://thebombayreview.com/2021/03/20/iranian-edition-vol-ii-poetry-by-rosa-jamali-issue-40-2021/ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱨᱤᱵᱷᱤᱣ; ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ]
*[https://www.taosjournalofpoetry.com/author/rosa-jamali ᱴᱟᱳᱥ ᱡᱚᱨᱱᱟᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱨᱳᱡᱟ ᱡᱟᱢᱟᱞᱤ]
*[https://thepunchmagazine.com/author/rosa-jamali ᱫᱚ ᱠᱞᱚᱠ ᱥᱮᱞ ᱮᱱᱰ ᱟᱫᱚᱨ ᱯᱚᱭᱮᱢᱥ]
*[https://eurolitkrant.com/OneAuthor.aspx?Id=71 ᱢᱟᱭ ᱯᱨᱚᱢᱤᱥᱰ ᱢᱮᱨᱤᱰᱤᱭᱟᱱ]
*[http://www.poetryinternational.org/pi/site/poet/item/18522/13934/Rosa-Jamali/ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ]
*[https://www.fekt.org/rosa-jamali/ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱟᱞ ᱚᱯᱷ ᱠᱳᱥᱳᱵᱷᱳ]
*[https://poetscorner.blog/2022/11/19/the-street-before-you-leave-tehran/ ᱫᱚ ᱥᱴᱨᱤᱴ ᱵᱤᱯᱷᱳᱨ ᱭᱩ ᱞᱤᱵᱷ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ]
*[https://www.penguinrandomhouse.com/books/634968/the-mirror-of-my-heart-by-translated-with-an-introduction-and-notes-by-dick-davis/ ᱫᱚ ᱢᱤᱨᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱢᱟᱭ ᱦᱟᱨᱴ: ᱮ ᱛᱷᱟᱣᱡᱮᱱᱰ ᱤᱭᱟᱨᱥ ᱚᱯᱷ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱯᱚᱭᱮᱴᱨᱤ ᱵᱟᱭ ᱣᱩᱢᱮᱱ, ᱰᱤᱠ ᱰᱮᱵᱷᱤᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱯᱮᱱᱜᱩᱭᱤᱱ ᱠᱞᱟᱥᱤᱠᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱗ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱟᱵᱽᱨᱤᱡᱽ ᱨᱤᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]```
bsvd9mpuklvx6yofmoh6magt1917llv
ᱦᱳᱫᱟ ᱦᱟᱫᱟᱫᱤ
0
36068
192437
192226
2026-05-29T14:50:44Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192437
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱗᱗)}}
{{Infobox writer
| name = ᱦᱳᱫᱟ ᱦᱟᱫᱟᱫᱤ
| native_name = {{lang|fa|هدی حدادی}}
| birth_date = {{Birth date and age|1977|02|02}}
| occupation = ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ
| birth_place = [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ]], [[ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱢᱯᱮᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱴᱮᱴ]]
| image = Hodahadadi en.jpg
| alma_mater = [[ᱟᱨᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]
}}
'''ᱦᱳᱫᱟ ᱦᱟᱫᱟᱫᱤ'''<ref>{{Cite web |title=Hoda Hadadi |url=https://greystonebooks.com/collections/hoda-hadadi |access-date=2024-07-08 |website=Greystone Books Ltd.}}</ref><ref>{{Cite web |title=Hoda Hadadi |url=https://www.goodreads.com/author/show/7047561.Hoda_Hadadi |access-date=2024-07-08 |website=www.goodreads.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Hadadi, Hoda |url=https://pajamapress.ca/creator/hadadi-hoda/ |access-date=2024-07-08 |website=Pajama Press |language=en-US}}</ref> ({{langx|fa|هدی حدادی}}; ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱗᱗) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>https://www.cgspectrum.com/career-pathways/book-illustrator</ref><ref>{{Cite web |title=Jeg tænker på et hjem |url=https://ereolen.dk/ting/object/870970-basis:47311934 |access-date=2024-07-08 |website=ereolen.dk |archive-date=2024-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240708183515/https://ereolen.dk/ting/object/870970-basis:47311934 |url-status=dead }}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱟᱨ ᱧᱮᱞᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱮᱠᱳ-ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱤᱡᱚᱢ ᱥᱚᱦᱚᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱨᱤᱱ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱦᱤᱨᱳ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱤᱲᱤᱧ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱟᱨ ᱯᱨᱚᱠᱨᱤᱛᱤ ᱥᱟᱶ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟᱭ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱮᱞᱟᱱ ᱟᱨᱴ ᱣᱟᱨᱠ ᱨᱮ, ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱯᱟᱨᱫᱟᱨᱥᱤ ᱥᱤᱞᱠ ᱯᱮᱯᱚᱨ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱳᱞᱟᱡᱽ ᱴᱮᱠᱱᱤᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾
== ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ==
ᱦᱟᱫᱟᱫᱤ ᱫᱚ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱨᱤᱵᱷᱳᱞᱩᱥᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱯᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱱ-ᱤᱨᱟᱠ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱢᱚᱬᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱩᱲᱤ, ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱟᱨ ᱯᱨᱚᱠᱨᱤᱛᱤ ᱠᱚ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱵᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱜᱮᱞ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱯᱷᱮᱨᱫᱳᱣᱥᱤ ᱟᱜ ᱥᱟᱦᱱᱟᱢᱟ (ᱫᱚ ᱵᱩᱠ ᱚᱯᱷ ᱠᱤᱝᱥ) ᱛᱮ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱚᱞ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱮᱥᱟᱣᱟᱨ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱫᱚ ᱜᱮᱞ-ᱟᱨᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ, ᱛᱤᱱ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱩᱱᱤ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱟᱨᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱤᱨᱟᱱ, ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ, ᱰᱮᱱᱢᱟᱨᱠ ᱟᱨ ᱯᱷᱨᱟᱱᱥ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
== ᱚᱱᱚᱞ ᱟᱨ ᱨᱤᱵᱷᱤᱣ ᱠᱚ ==
* ᱒᱐᱒᱓ ᱫᱚ ᱯᱷᱮᱴ ᱚᱯᱷ ᱯᱷᱟᱣᱥᱴᱳ ᱟᱨ ᱟᱭᱤᱞ ᱥᱳ ᱢᱟᱭ ᱦᱮᱱᱰᱥ ᱤᱱ ᱫᱚ ᱜᱟᱨᱰᱮᱱ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ-ᱯᱨᱚᱠᱨᱤᱛᱤ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱛᱩᱞᱟᱹᱡᱚᱠᱷᱟ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱾
* ᱒᱐᱒᱑ "ᱨᱤᱰᱤᱝ ᱦᱳᱫᱟ ᱦᱟᱫᱟᱫᱤ ᱤᱱ ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ" ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱞᱮᱥᱵᱤᱭᱟᱱ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱩᱯᱩᱛ ᱟᱨᱴᱤᱠᱩᱞᱮᱥᱚᱱ ᱾
* ᱒᱐᱑᱘. ᱮᱠᱳ-ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱤᱡᱚᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱩᱯᱨᱩᱢ: ᱰᱤᱞᱤᱝ-ᱟ-ᱰᱤᱞᱤᱝ ᱟᱨ ᱴᱩ ᱯᱷᱨᱮᱱᱰᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱞᱴᱟᱨᱱᱮᱴᱤᱵᱷ ᱮᱠᱳ-ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱤᱥᱴ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱾
== ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱠᱚ ==
᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱦᱟᱫᱟᱫᱤ ᱫᱚ ᱰᱮᱱᱤᱥ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ᱯᱳᱞᱤᱴᱤᱠᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ "ᱫᱚ ᱢᱟᱣᱩᱱᱴᱮᱱ ᱫᱮᱴ ᱣᱟᱱᱴᱮᱰ ᱴᱩ ᱴᱨᱟᱵᱷᱮᱞ" ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱚᱞ ᱟᱨ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱚᱬᱮ ᱛᱚᱨᱟ ᱥᱴᱟᱨ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾
* ᱒᱐᱒᱒ ᱟᱭᱤ.ᱵᱷᱤ.ᱵᱷᱤ.ᱣᱟᱭ. ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ (ᱵᱳᱨᱰ ᱚᱯᱷ ᱵᱩᱠᱥ ᱯᱷᱚᱨ ᱭᱚᱝ ᱯᱤᱯᱚᱞ) ᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ (ᱵᱟᱪᱮᱦᱟ ᱵᱟᱦᱟᱨ), ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ
* ᱒᱐᱒᱑ ᱟᱨ ᱒᱐᱒᱐ ᱫᱚ ᱞᱤᱴᱞ ᱵᱽᱞᱮᱠ ᱯᱷᱤᱥ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ (ᱫᱚ ᱢᱟᱫᱟᱨ), ᱟᱨ (ᱵᱟᱪᱮᱦᱟ ᱵᱟᱦᱟᱨ), ᱪᱤᱞᱰᱨᱮᱱᱥ ᱵᱩᱠ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ (ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱭᱤ.ᱵᱷᱤ.ᱵᱷᱤ.ᱣᱟᱭ.)
* ᱒᱐᱒᱐, ᱢᱩᱱᱤᱪ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱭᱚᱛᱷ ᱞᱟᱭᱵᱽᱨᱮᱨᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱚ ᱣᱟᱭᱤᱴ ᱨᱮᱵᱷᱮᱱ ᱞᱤᱥᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ (ᱟᱭᱤᱞ ᱥᱳ ᱢᱟᱭ ᱦᱮᱱᱰᱥ ᱤᱱ ᱫᱚ ᱜᱟᱨᱰᱮᱱ) - ᱡᱚᱨᱢᱟᱱᱤ
* ᱒᱐᱑᱘, ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱯᱤᱠᱪᱚᱨ ᱵᱩᱠ (ᱰᱨᱟᱢᱟᱨ ᱜᱟᱨᱞ) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱳᱱᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ, ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱩᱠ ᱟᱣᱟᱨᱰ, ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ
* ᱒᱐᱑᱗, ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ (ᱰᱨᱟᱢᱟᱨ ᱜᱟᱨᱞ) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱳᱱᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ, ᱞᱤᱴᱟᱨᱮᱥᱤ ᱠᱞᱟᱥᱤᱠᱥ ᱟᱣᱟᱨᱰ, ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ
* ᱒᱐᱑᱗, ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ (ᱰᱨᱟᱢᱟᱨ ᱜᱟᱨᱞ) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱳᱱᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ, ᱢᱩᱱᱵᱤᱢ ᱪᱤᱞᱰᱨᱮᱱᱥ ᱵᱩᱠ ᱟᱣᱟᱨᱰ, ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ
* ᱒᱐᱑᱐, (ᱴᱩ ᱯᱷᱨᱮᱱᱰᱥ) ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱚᱞ ᱟᱨ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱚᱞᱳᱜᱽᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱟᱣᱟ ᱦᱚᱨᱟᱭᱡᱚᱱ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱤᱴᱟᱞᱤ
* ᱒᱐᱐᱗, ᱵᱮᱞᱜᱽᱨᱮᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱽᱨᱟᱱᱰ ᱯᱨᱤᱠᱥ (ᱴᱩ ᱯᱷᱨᱮᱱᱰᱥ), ᱥᱟᱨᱵᱤᱭᱟ
* ᱒᱐᱐᱗, ᱵᱤ.ᱟᱭᱤ.ᱵᱷᱤ. ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱳᱞᱰᱮᱱ ᱯᱞᱟᱠ, ᱵᱨᱟᱴᱤᱥᱞᱟᱵᱷᱟ (ᱤᱯᱷ ᱟᱭᱤ ᱣᱮᱨ ᱮ ᱯᱟᱭᱞᱚᱴ & ᱣᱤᱫᱷ ᱨᱮᱱ ᱟᱜᱮᱱ), ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ
* ᱒᱐᱐᱕, ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ (ᱥᱢᱟᱭᱞᱤᱝ ᱠᱨᱳᱠᱳᱰᱟᱭᱤᱞ - ᱵᱟᱭ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ), ᱥᱤᱧᱚᱛ
== ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚ ==
ᱦᱳᱫᱟ ᱦᱟᱫᱟᱫᱤ ᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱤᱥᱴ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱟᱨᱴ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ [https://hoda-hadadi.com/wp-content/uploads/2024/07/Hoda-Hadadis-books.pdf ᱱᱚᱰᱮ] ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚᱫᱚ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱮᱢ ᱮᱱᱟ:
* ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ: ᱦᱳᱫᱟ ᱦᱟᱫᱟᱫᱤ. ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ: ᱨᱤᱱᱟ ᱥᱤᱝ. '''ᱜᱟᱨᱰᱮᱱ ᱚᱯᱷ ᱜᱽᱨᱮᱱᱮᱰᱥ''', ᱜᱽᱨᱮᱥᱴᱳᱱ ᱵᱩᱠᱥ. ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ. ᱒᱐᱒᱓
* ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ: ᱦᱳᱫᱟ ᱦᱟᱫᱟᱫᱤ. ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ: ᱨᱤᱢ ᱯᱷᱟᱨᱩᱠᱤ. '''ᱢᱤᱞᱩᱥ ᱢᱟᱭᱤᱱᱰ'''. ᱦᱟᱨᱯᱚᱨᱠᱚᱞᱤᱱᱥ. ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ. ᱒᱐᱒᱒
* ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ: ᱦᱳᱫᱟ ᱦᱟᱫᱟᱫᱤ. ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ: ᱨᱟᱣᱩᱞ ᱯᱷᱳᱞᱮᱨᱟᱣ '''ᱮ ᱥᱢᱟᱭᱤᱞ'''. ᱯᱤᱠᱠᱩ ᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱥᱤᱝ. ᱭᱩ.ᱠᱮ. ᱒᱐᱒᱑ ᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱡᱟᱢᱟ ᱯᱨᱮᱥ. ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱒᱐᱒᱑
* ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ: ᱦᱳᱫᱟ ᱦᱟᱫᱟᱫᱤ. ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ: ᱯᱷᱳᱨᱩᱜᱷ ᱯᱷᱟᱨᱚᱠᱷᱡᱟᱫᱽ. '''ᱟᱭᱤᱞ ᱥᱳ ᱢᱟᱭ ᱦᱮᱱᱰᱥ ᱤᱱ ᱫᱚ ᱜᱟᱨᱰᱮᱱ'''. ᱢᱤᱨᱢᱟᱦ. ᱤᱨᱟᱱ. ᱒᱐᱑᱙
* ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ: ᱦᱳᱫᱟ ᱦᱟᱫᱟᱫᱤ. ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ: ᱦᱳᱫᱟ ᱦᱟᱫᱟᱫᱤ. '''ᱵᱡᱮᱨᱜᱮᱴ ᱫᱚᱨ ᱵᱷᱤᱞᱮ ᱨᱮᱡᱮ (ᱫᱚ ᱴᱨᱟᱵᱷᱮᱞᱤᱝ ᱢᱟᱣᱩᱱᱴᱮᱱ)'''. ᱭᱩᱨᱳ. ᱰᱮᱱᱢᱟᱨᱠ ᱒᱐᱑᱘
* ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ: ᱦᱳᱫᱟ ᱦᱟᱫᱟᱫᱤ. ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ: ᱦᱳᱫᱟ ᱦᱟᱫᱟᱫᱤ. '''ᱡᱮᱜᱽ ᱛᱮᱱᱠᱚᱨ ᱯᱟ ᱮᱴ ᱦᱮᱢ''' ('''ᱟᱭᱤ ᱮᱢ ᱴᱷᱤᱝᱠᱤᱝ ᱚᱯᱷ ᱮ ᱦᱳᱢ)'''. ᱭᱩᱨᱳ. ᱰᱮᱱᱢᱟᱨᱠ ᱒᱐᱑᱘
* ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ: ᱦᱳᱫᱟ ᱦᱟᱫᱟᱫᱤ. ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ: ᱱᱤᱢᱟ ᱭᱩᱥᱤᱡᱽ. '''ᱵᱟᱪᱮᱦᱟ ᱵᱟᱦᱟᱨ'''. ᱢᱤᱨᱢᱟᱦ. ᱤᱨᱟᱱ ᱒᱐᱑᱘
* ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ: ᱦᱳᱫᱟ ᱦᱟᱫᱟᱫᱤ. ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ: ᱦᱤᱵᱟ ᱢᱟᱥᱚᱣᱫᱽ. '''ᱰᱨᱟᱢᱟᱨ ᱜᱟᱨᱞ'''. ᱰᱮᱵᱽᱨᱮᱠ. ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱒᱐᱑᱕
* ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ: ᱦᱳᱫᱟ ᱦᱟᱫᱟᱫᱤ. ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ: ᱠᱮᱞᱤ ᱠᱩᱱᱱᱟᱱᱮ. '''ᱰᱤᱯ ᱤᱱ ᱫᱚ ᱥᱟᱦᱟᱨᱟ'''. ᱨᱮᱱᱰᱚᱢ ᱦᱟᱣᱩᱥ. ᱒᱐᱑᱓. ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱒᱐᱑᱓, ᱢᱤᱛᱥᱩᱢᱩᱨᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱚᱸ. ᱡᱟᱯᱟᱱ ᱒᱐᱑᱔
* ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ: ᱦᱳᱫᱟ ᱦᱟᱫᱟᱫᱤ. '''ᱫᱚ ᱠᱞᱳᱣᱱ''' (ᱜᱟᱢᱟᱢ). ᱠᱟᱱᱩᱱ. ᱒᱐᱑᱒
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱗ ᱡᱟᱱᱟᱢ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱟᱢᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ ᱟᱨᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱤᱥᱴ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱠᱳ-ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱤᱥᱴ ᱠᱚ]]
o52cerjnvs0lho2akhzpvyo827ikdq6
ᱵᱮᱦᱱᱟᱢ ᱥᱷᱟᱠᱤᱵᱟᱭᱤ
0
36092
192450
192281
2026-05-29T22:23:11Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192450
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱵᱮᱦᱱᱟᱢ ᱥᱷᱟᱠᱤᱵᱟᱭᱤ
| image = Behnam Shakiabie.jpg
| birth_date = ᱑᱙᱗᱒
| birth_place = ᱟᱦᱵᱷᱟᱡᱽ, ᱤᱨᱟᱱ
| alma_mater = ᱵᱚᱨᱞᱤᱱ ᱪᱮᱨᱟᱭᱤᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ,<br />
ᱵᱚᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ,<br />
ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱮᱥᱚᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱚᱯᱷ ᱤᱢᱯᱞᱟᱱᱴᱚᱞᱚᱡᱤ (ᱰᱤᱡᱤᱟᱭ),<br />
ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱮᱥᱚᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱚᱯᱷ ᱯᱮᱨᱤᱭᱚᱰᱚᱱᱴᱚᱞᱚᱡᱤ (ᱰᱤᱡᱤᱯᱤ),<br /> ᱟᱨ
ᱡᱟᱭᱤᱥ ᱰᱮᱱᱴᱟᱞ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ
| occupation = ᱚᱨᱟᱞ ᱥᱚᱨᱡᱚᱱ, ᱢᱟᱭᱠᱨᱚᱥᱠᱚᱯᱤᱠ ᱰᱮᱱᱴᱤᱥᱴᱨᱤ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪᱟᱨ ᱟᱨ ᱮᱰᱩᱠᱮᱴᱚᱨ
}}
'''ᱵᱮᱦᱱᱟᱢ ᱥᱷᱟᱠᱤᱵᱟᱭᱤ''' (ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ: دکتر بهنام شکیبایی; ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱗᱒), ᱤᱨᱟᱱᱤ-ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱚᱨᱟᱞ ᱥᱚᱨᱡᱚᱱ, ᱢᱟᱭᱠᱨᱚᱥᱠᱚᱯᱤᱠ ᱰᱮᱱᱴᱤᱥᱴᱨᱤ ᱥᱯᱮᱥᱤᱭᱟᱞᱤᱥᱴ, ᱨᱤᱥᱟᱨᱪᱟᱨ ᱟᱨ ᱮᱰᱩᱠᱮᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱭᱠᱨᱚᱥᱠᱚᱯᱤᱠ ᱟᱨ ᱢᱟᱭᱠᱨᱚᱥᱟᱨᱡᱤᱠᱟᱞ ᱤᱱᱥᱴᱨᱩᱢᱮᱱᱴ ᱟᱨ ᱴᱨᱤᱴᱢᱮᱱᱴ ᱴᱮᱠᱱᱤᱠ ᱠᱚ ᱚᱨᱟᱞ ᱤᱢᱯᱞᱟᱱᱴᱚᱞᱚᱡᱤ ᱨᱮᱭ ᱤᱱᱵᱷᱮᱱᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾<ref>{{Cite web |title=Microscope-controlled internal sinus floor elevation |url=https://www.zeiss.com/meditec/en/myzeiss/peer-insights/articles/dentistry/microscope-controlled-internal-sinus-floor-elevation-mci_sfe-a-new-technique-to-evaluate-the-sinus-membrane-during-transcrestal-lifting.html |access-date=2024-11-12 |website=www.zeiss.com |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2016-04-20 |title=Iranian Dentist Holds Hands-On Course In Dubai World Congress - Iran Front Page |url=https://ifpnews.com/iranian-dentist-holds-hands-on-course-in-dubai-world-congress/ |access-date=2024-11-12 |website=ifpnews.com |language=en-US |archive-date=2024-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241112065940/https://ifpnews.com/iranian-dentist-holds-hands-on-course-in-dubai-world-congress/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Microscope-guided external sinus floor elevation (MGES) |url=https://www.zeiss.com/meditec/en/myzeiss/peer-insights/articles/dentistry/microscope-guided-external-minimally-invasive-sinus-floor-elevation-mges.html |access-date=2024-11-12 |website=www.zeiss.com |language=en}}</ref>
== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ==
ᱥᱷᱟᱠᱤᱵᱟᱭᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱦᱵᱷᱟᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref name=":0">{{Cite web |date=2021-02-11 |title=Issue 114.4 - Dr. Kianor Shah by topdoctormagazine - Issuu |url=https://issuu.com/topdoctormagazine/docs/issue_114.4_-_dr._kianor_shah |access-date=2024-11-12 |website=issuu.com |language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱑᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ ᱛᱮᱭ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |date=2023-12-05 |title=روش نوین درمانی محقق ایرانی استاندارد اول دندانپزشکی دنیا میشود |url=https://www.irna.ir/news/85312896/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%86%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%AF%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |access-date=2024-11-12 |website=ایرنا |language=fa}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱵᱚᱨᱞᱤᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱟᱭ ᱤᱥᱠᱩᱞ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱑᱙۹᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱵᱚᱨᱞᱤᱱ ᱪᱮᱨᱟᱭᱤᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱮᱱᱴᱤᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤᱭ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref name=":0" /> ᱥᱷᱟᱠᱤᱵᱟᱭᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱚᱨᱟᱞ ᱥᱟᱨᱡᱟᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱯᱮᱥᱤᱭᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱮᱥᱚᱱ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱚᱨᱞᱤᱱ ᱪᱮᱨᱟᱭᱤᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱵᱚᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱴᱨᱮᱱᱤᱝ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ᱾
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱮᱥᱚᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱚᱯᱷ ᱤᱢᱯᱞᱟᱱᱴᱚᱞᱚᱡᱤ (ᱰᱤᱡᱤᱟᱭ) ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱢᱯᱞᱟᱱᱴᱚᱞᱚᱡᱤ ᱨᱮ ᱯᱚᱥᱴᱜᱨᱮᱡᱩᱭᱮᱴ ᱢᱟᱥᱴᱟᱨᱥᱤᱯ, ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱮᱥᱚᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱚᱯᱷ ᱯᱮᱨᱤᱭᱚᱰᱚᱱᱴᱚᱞᱚᱡᱤ (ᱰᱤᱡᱤᱯᱤ) ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱮᱨᱤᱭᱚᱰᱚᱱᱴᱚᱞᱚᱡᱤ ᱨᱮ ᱯᱚᱥᱴᱜᱨᱮᱡᱩᱭᱮᱴ ᱢᱟᱥᱴᱟᱨᱥᱤᱯ, ᱟᱨ ᱡᱟᱭᱤᱥ ᱰᱮᱱᱴᱟᱞ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱨᱟᱞ ᱢᱟᱭᱠᱨᱚᱥᱟᱨᱡᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱢᱟᱭᱠᱨᱚᱥᱠᱚᱯᱤᱠ ᱰᱮᱱᱴᱤᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱯᱮᱥᱤᱭᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱮᱥᱚᱱ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾<ref>{{Cite web |title=dr-shakibae by Samineh Tolou Tehrani |url=https://appadvice.com/app/dr-shakibae/1112285175 |access-date=2024-11-13 |website=AppAdvice |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dental Medicine – 1001 Nuits Voyages |url=https://1001nuitsvoyages.com/dental-medicine/ |access-date=2024-11-13 |language=en-US}}</ref>
== ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ==
ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱥᱷᱟᱠᱤᱵᱟᱭᱤ ᱫᱚ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ, ᱡᱩᱨᱤᱠ ᱟᱨ ᱫᱩᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱚᱨᱟᱞ ᱥᱚᱨᱡᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref name=":2">{{Cite web |last=Yumpu.com |title=Minimally invasive treatment approaches in oral implantology ... - Zeiss |url=https://www.yumpu.com/en/document/read/51650631/minimally-invasive-treatment-approaches-in-oral-implantology-zeiss |access-date=2024-11-13 |website=yumpu.com |language=en}}</ref><ref name=":1" /> ᱥᱷᱟᱠᱤᱵᱟᱭᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱰᱟ-ᱣᱤᱰᱮᱱᱵᱨᱩᱠ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱞᱤᱱᱤᱠ ᱦᱚᱸᱭ ᱪᱟᱞᱟᱣᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾<ref name=":2" />
᱒᱐᱐᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱥᱷᱟᱠᱤᱵᱟᱭᱤ ᱫᱚ ᱚᱨᱟᱞ ᱤᱢᱯᱞᱟᱱᱴᱚᱞᱚᱡᱤ ᱟᱨ ᱡᱚᱣ ᱵᱚᱱ ᱨᱤᱠᱚᱱᱥᱴᱨᱚᱠᱥᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱟᱭᱠᱨᱚᱥᱟᱨᱡᱤᱠᱟᱞ ᱴᱮᱠᱱᱤᱠ ᱟᱨ ᱤᱱᱥᱴᱨᱩᱢᱮᱱᱴ ᱠᱚᱭ ᱰᱮᱵᱷᱮᱞᱚᱯ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ᱾<ref name=":0" />
᱒᱐᱐᱘ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱐ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ, ᱥᱷᱟᱠᱤᱵᱟᱭᱤ ᱫᱚ ᱚᱨᱟᱞ ᱤᱢᱯᱞᱟᱱᱴᱚᱞᱚᱡᱤ ᱨᱮ ᱰᱮᱱᱴᱟᱞ ᱚᱯᱟᱨᱮᱴᱤᱝ ᱢᱟᱭᱠᱨᱚᱥᱠᱚᱯ ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱤᱢᱯᱞᱟᱱᱴ ᱢᱟᱭᱠᱨᱚᱥᱟᱨᱡᱟᱨᱤ ᱴᱮᱠᱱᱤᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱥᱴᱮᱢᱮᱴᱤᱠ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱰᱚᱠᱩᱢᱮᱱᱴ ᱟᱨ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{Cite web |date=2024-05-29 |title=Implant Microsurgery Scientist, Dr. Behnam Shakibaie, and his US research team set new world record in dentistry |url=https://www.gulf-times.com/article/683601/qatar/implant-microsurgery-scientist-dr-behnam-shakibaie-and-his-us-research-team-set-new-world-record-in-dentistry |access-date=2024-11-13 |website=Gulf Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-04-10 |title=Dr. Behnam Shakibaie and Team Achieve World Record in Dentistry |url=https://dentalresourceasia.com/dr-behnam-shakibaie-and-team-achieve-world-record-in-dentistry/ |access-date=2024-11-12 |website=DENTAL RESOURCE ASIA |language=en-US}}</ref>
᱒᱐᱑᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱥᱷᱟᱠᱤᱵᱟᱭᱤᱭᱟᱜ ᱢᱟᱭᱠᱨᱚᱥᱠᱚᱯᱤᱠ ᱤᱢᱯᱞᱟᱱᱴ ᱴᱮᱠᱱᱤᱠ ᱫᱚ ᱵᱚᱨᱞᱤᱱ ᱨᱮ ᱤᱭᱩᱨᱚᱯᱤᱭᱟᱱ ᱥᱚᱥᱟᱭᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱢᱟᱭᱠᱨᱚᱥᱠᱚᱯᱤᱠ ᱰᱮᱱᱴᱤᱥᱴᱨᱤ (ESMD) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱨᱮ, ᱢᱤᱫ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱱᱯᱷᱟᱨᱮᱱᱥ ᱨᱮ 3D ᱛᱮ ᱵᱨᱚᱰᱠᱟᱥᱴ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |date=2024-11-12 |title=کشف تکنیک جدید جراحی میکروسکوپی ایمپلنت توسط دکتر بهنام شکیبایی |url=https://www.bartarinha.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-41/34212-%DA%A9%D8%B4%D9%81-%D8%AA%DA%A9%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE |access-date=2024-11-12 |website=مجله اینترنتی برترین ها {{!}} پورتال خبری و سبک زندگی |language=fa}}</ref>
᱒᱐᱒᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱢᱟᱭᱠᱨᱚᱥᱠᱚᱯᱤᱠ ᱟᱨ ᱰᱤᱡᱤᱴᱟᱞ ᱤᱢᱯᱞᱟᱱᱴᱚᱞᱚᱡᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱰᱮᱱᱴᱟᱞ ᱡᱟᱨᱱᱟᱞ COMPENDIUM ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱥᱷᱟᱠᱤᱵᱟᱭᱤᱭᱟᱜ ᱴᱨᱤᱴᱢᱮᱱᱴ ᱢᱮᱛᱷᱚᱰ ᱫᱚ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱰᱮᱱᱴᱤᱥᱴᱨᱤ ᱥᱴᱮᱱᱰᱟᱨᱰ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |date=2023-12-06 |title=معرفی روش نوین محقق ایرانی به عنوان روش استاندارد دندانپزشکی در نشریه امریکایی |url=https://www.isna.ir/news/1402091510984/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%86%D9%88%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C |access-date=2024-11-13 |website=ایسنا |language=fa}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-12-05 |title=روش نوین درمانی محقق ایرانی استاندارد اول دندانپزشکی دنیا میشود |url=https://www.irna.ir/news/85312896/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%86%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%AF%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |access-date=2024-11-13 |website=ایرنا |language=fa}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-12-06 |title=روش جدید درمانی محقق ایرانی برای جراحی «میکروسکوپی ایمپلنت» |url=https://www.mehrnews.com/news/5959530/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%85%D9%BE%D9%84%D9%86%D8%AA |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-12-06 |title=دستآورد علمی بینظیر محقق ایرانی، استاندارد اول پزشکی دندان در امریکا و دنیا میشود {{!}} آوا |url=https://www.avapress.com/fa/news/281743/%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%D9%86%D8%B8%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%AF%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |access-date=2024-11-13 |website=خبرگزاری صدای افغان(آوا) {{!}} اخبار افغانستان و جهان {{!}} Afghan voice agency |language=fa}}</ref>
== ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ==
ᱥᱷᱟᱠᱤᱵᱟᱭᱤ ᱫᱚ ᱯᱮᱱᱥᱤᱞᱵᱷᱮᱱᱤᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱢᱤᱥᱤᱜᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱴᱤᱢ ᱮ ᱟᱹᱭᱩᱨᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ᱾{{cn|date=ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔}} ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱰᱮᱱᱴᱤᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ, ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱚᱨᱟᱞ ᱤᱢᱯᱞᱟᱱᱴᱚᱞᱚᱡᱤ ᱨᱮ, ᱚᱯᱟᱨᱮᱴᱤᱝ ᱢᱟᱭᱠᱨᱚᱥᱠᱚᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱥᱴᱮᱢᱮᱴᱤᱠ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱨᱮ ᱱᱟᱶᱟ ᱢᱮᱛᱷᱚᱰ ᱠᱚᱭ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱟᱨ ᱰᱮᱵᱷᱮᱞᱚᱯ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾<ref>{{Cite web |title=Uses of the operating microscope in minimally invasive implantology |url=https://www.zeiss.com/meditec/en/myzeiss/peer-insights/articles/dentistry/uses-of-the-operating-microscope-in-minimally-invasive-implantology.html |access-date=2024-11-12 |website=www.zeiss.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=gulftoday |date=2024-04-04 |title=Dr Behnam Shakibaie and his research team set a new world record in dentistry |url=https://www.gulftoday.ae/lifestyle/2024/04/04/dr-behnam-shakibaie-and-his-research-team-set-a-new-world-record-in-dentistry |access-date=2024-11-12 |website=gulftoday |language=en}}</ref>
== ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞᱠᱚ ==
* ᱥᱷᱟᱠᱤᱵᱟᱭᱤ, ᱵᱤ. (᱒᱐᱑᱓). ᱠᱚᱢᱯᱮᱨᱤᱡᱚᱱ ᱚᱯᱷ ᱫᱤ ᱤᱯᱷᱮᱠᱴᱤᱵᱷᱱᱮᱥ ᱚᱯᱷ ᱴᱩ ᱰᱤᱯᱷᱟᱨᱮᱱᱴ ᱵᱚᱱ ᱥᱟᱵᱽᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱢᱮᱴᱮᱨᱤᱭᱟᱞᱥ ᱯᱷᱚᱨ ᱥᱚᱠᱮᱴ ᱯᱨᱤᱡᱟᱨᱵᱷᱮᱥᱚᱱ ᱟᱯᱷᱴᱟᱨ ᱴᱩᱛᱷ ᱮᱠᱥᱴᱨᱮᱠᱥᱚᱱ: ᱮ ᱠᱚᱱᱴᱨᱚᱞᱰ ᱠᱞᱤᱱᱤᱠᱟᱞ ᱤᱥᱴᱟᱰᱤ. ''ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱡᱟᱨᱱᱟᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱮᱨᱤᱭᱚᱰᱚᱱᱴᱤᱠᱥ ᱮᱱᱰ ᱨᱮᱥᱴᱚᱨᱮᱴᱤᱵᱷ ᱰᱮᱱᱴᱤᱥᱴᱨᱤ'', ''᱓᱓''(᱒).
* ᱥᱷᱟᱠᱤᱵᱟᱭᱤ, ᱵᱤ., ᱵᱞᱟᱴᱡᱽ, ᱮᱢ., ᱥᱟᱵᱽᱨᱤ, ᱮᱪ., ᱡᱟᱢᱱᱟᱱᱤ, ᱤ., ᱵᱟᱨᱩᱴᱪᱤ, ᱮᱥ. (᱒᱐᱒᱓). ᱤᱯᱷᱮᱠᱴᱤᱵᱷᱱᱮᱥ ᱚᱯᱷ ᱴᱩ ᱰᱤᱯᱷᱟᱨᱮᱱᱴᱞᱤ ᱯᱨᱚᱥᱮᱥᱰ ᱵᱚᱵᱷᱟᱭᱤ-ᱰᱮᱨᱟᱭᱤᱵᱷᱰ ᱡᱮᱱᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱴᱥ ᱯᱷᱚᱨ ᱟᱞᱵᱷᱤᱭᱚᱞᱟᱨ ᱨᱤᱡᱽ ᱯᱨᱤᱡᱟᱨᱵᱷᱮᱥᱚᱱ ᱣᱤᱛᱷ ᱮ ᱢᱤᱱᱤᱢᱟᱞᱤ ᱤᱱᱵᱷᱮᱥᱤᱵᱷ ᱴᱩᱛᱷ ᱮᱠᱥᱴᱨᱮᱠᱥᱚᱱ ᱮᱯᱨᱳᱪ: ᱮ ᱯᱷᱤᱡᱤᱵᱤᱞᱤᱴᱤ ᱠᱞᱤᱱᱤᱠᱟᱞ ᱴᱨᱟᱭᱟᱞ. ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱡᱟᱨᱱᱟᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱮᱨᱤᱭᱚᱰᱚᱱᱴᱤᱠᱥ ᱮᱱᱰ ᱨᱮᱥᱴᱚᱨᱮᱴᱤᱵᱷ ᱰᱮᱱᱴᱤᱥᱴᱨᱤ, ᱔᱓, ᱕᱔᱑-᱕᱔᱙.
* ᱥᱷᱟᱠᱤᱵᱟᱭᱤ, ᱵᱤ., ᱵᱞᱟᱴᱡᱽ, ᱮᱢ. ᱵᱤ., ᱠᱚᱱᱮᱡᱳ, ᱡᱮ., ᱟᱨ ᱟᱵᱽᱫᱩᱞᱠᱟᱫᱤᱨ, ᱮᱪ. (᱒᱐᱒᱓). ᱯᱷᱨᱚᱢ ᱢᱤᱱᱤᱢᱟᱞᱤ ᱤᱱᱵᱷᱮᱥᱤᱵᱷ ᱴᱩᱛᱷ ᱮᱠᱥᱴᱨᱮᱠᱥᱚᱱ ᱴᱩ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ ᱪᱮᱭᱟᱨᱥᱟᱭᱤᱰ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱤᱠᱮᱴᱮᱰ ᱨᱮᱥᱴᱚᱨᱮᱥᱚᱱ: ᱮ ᱢᱟᱭᱠᱨᱚᱥᱠᱚᱯᱤᱠᱟᱞᱤ ᱮᱱᱰ ᱰᱤᱡᱤᱴᱟᱞᱤ ᱰᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱱ ᱯᱷᱩᱞ ᱣᱟᱨᱠᱯᱷᱞᱳ ᱯᱷᱚᱨ ᱥᱤᱝᱜᱮᱞ-ᱤᱢᱯᱞᱟᱱᱴ ᱴᱨᱤᱴᱢᱮᱱᱴ. ''ᱠᱚᱢᱯᱮᱱᱰᱤᱭᱟᱢ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱱᱴᱤᱱᱤᱣᱤᱝ ᱮᱰᱩᱠᱮᱥᱚᱱ ᱤᱱ ᱰᱮᱱᱴᱤᱥᱴᱨᱤ (᱑᱕᱔᱘᱘᱕᱗᱘)'', ''᱔᱔''(᱑᱐).
* ᱥᱷᱟᱠᱤᱵᱟᱭᱤ, ᱵᱤ., ᱥᱟᱵᱽᱨᱤ, ᱮᱪ., ᱵᱞᱟᱴᱡᱽ, ᱮᱢ. ᱵᱤ., ᱟᱨ ᱵᱟᱨᱩᱴᱪᱤ, ᱮᱥ. (᱒᱐᱒᱓). ᱠᱚᱢᱯᱮᱨᱤᱡᱚᱱ ᱚᱯᱷ ᱫᱤ ᱢᱤᱱᱤᱢᱟᱞᱤ‐ᱤᱱᱵᱷᱮᱥᱤᱵᱷ ᱨᱳᱞ‐ᱤᱱ ᱮᱱᱵᱷᱮᱞᱚᱯ ᱯᱷᱞᱮᱯ ᱴᱮᱠᱱᱤᱠ ᱴᱩ ᱫᱤ ᱦᱚᱞᱰᱤᱝ ᱥᱩᱪᱟᱨ ᱴᱮᱠᱱᱤᱠ ᱤᱱ ᱤᱢᱯᱞᱟᱱᱴ ᱥᱟᱨᱡᱟᱨᱤ: ᱮ ᱯᱨᱚᱥᱯᱮᱠᱴᱤᱵᱷ ᱠᱮᱥ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ. ''ᱡᱟᱨᱱᱟᱞ ᱚᱯᱷ ᱮᱥᱛᱷᱮᱴᱤᱠ ᱮᱱᱰ ᱨᱮᱥᱴᱚᱨᱮᱴᱤᱵᱷ ᱰᱮᱱᱴᱤᱥᱴᱨᱤ'', ''᱓᱕''(᱔), ᱖᱒᱕-᱖᱓᱑.
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱒ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱦᱵᱷᱟᱡᱽ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱰᱮᱱᱴᱤᱥᱴ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱰᱮᱱᱴᱤᱥᱴ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱮᱱᱥᱤᱞᱵᱷᱮᱱᱤᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱷᱮᱠᱟᱞᱴᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱤᱥᱤᱜᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱷᱮᱠᱟᱞᱴᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠᱥ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠᱥ]]
ooqbjip2nqxb63fhlvx9xa779isfa4u
ᱫᱟᱨᱤᱭᱩᱥ ᱨᱮᱡᱟᱭᱤᱱᱮᱡᱟᱫᱽ
0
36100
192443
192290
2026-05-29T17:10:18Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192443
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱹ ᱱᱤᱭᱩᱠᱞᱤᱭᱟᱨ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ (᱑᱙᱗᱗-᱒᱐᱑᱑)}}
{{Infobox person
| name = ᱫᱟᱨᱤᱭᱩᱥ ᱨᱮᱡᱟᱭᱤᱱᱮᱡᱟᱫᱽ
| native_name = داریوش رضایینژاد
| native_name_lang = fa
| image =
| image_size =
| caption =
| birth_name = ᱫᱟᱨᱤᱭᱩᱥ ᱨᱮᱡᱟᱭᱤᱱᱮᱡᱟᱫᱽ
| birth_date = {{Birth date|1977|2|18}}
| birth_place = [[ᱟᱵᱽᱫᱟᱱᱟᱱ]], [[ᱤᱞᱟᱢ ᱯᱚᱱᱚᱛ]], [[ᱤᱨᱟᱱ]]
| death_date = {{Death date and age|2011|7|23|1977|2|18}}
| death_place = [[ᱛᱮᱦᱮᱨᱟᱱ]], [[ᱤᱨᱟᱱ]]
| death_cause = ᱜᱚᱡ ᱦᱚᱪᱚ
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| burial_place = [[ᱟᱵᱽᱫᱟᱱᱟᱱ]]
| burial_coordinates =
| other_names =
| known_for =
| education = [[ᱤᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠᱟᱞ ᱤᱸᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱹᱨᱤᱝ]] ᱨᱮ ᱯᱤ.ᱮᱪ.ᱰᱤ. ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ
| alma_mater = [[ᱠᱮ. ᱮᱱ. ᱛᱩᱥᱤ ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥᱤᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ]]
| employer =
| occupation = ᱱᱤᱭᱩᱠᱞᱤᱭᱟᱨ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ
| title =
| networth =
| term =
| predecessor =
| successor =
| party =
| boards =
| spouse = ᱥᱳᱦᱨᱮᱦ ᱯᱤᱨᱟᱱᱤ
| children = ᱑
| parents =
| mother =
| father =
| relatives =
}}
'''ᱫᱟᱨᱤᱭᱩᱥ ᱨᱮᱡᱟᱭᱤᱱᱮᱡᱟᱫᱽ''' (᱑᱘ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱗᱗ – ᱒᱓ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱑) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱦᱚᱲ|ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱤᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠᱟᱞ ᱤᱸᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱹᱨᱤᱝ]] ᱨᱮ ᱯᱤ.ᱮᱪ.ᱰᱤ. ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ [[ᱠᱮ. ᱮᱱ. ᱛᱩᱥᱤ ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥᱤᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ]] ᱠᱷᱚᱱ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>
{{cite web
|url = https://www.tabnak.ir/fa/news/178877/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D8%AE%D8%A8%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D9%82-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86
|title = ترور یکی از نخبگان علمی کشور در شرق تهران
|trans-title = The assassination of one of the country's scientific elites in the east of Tehran
|language = fa
|access-date = 3 November 2024
}}
</ref><ref>
{{cite web
|url = https://www.bbc.com/persian/rolling_news/2011/07/110723_l19_rln_fisic_assassination
|title = یک نفر در تهران 'ترور' شد
|date = 23 July 2011
|trans-title = One person was 'assassinated' in Tehran
|language = fa
|access-date = 3 November 2024
}}
</ref><ref name="asriran.com">{{cite web
|url = https://www.asriran.com/fa/news/174070/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D9%82-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86
|title = گزارش شاهدان عینی از ترور خونین در شرق تهران
|trans-title = Eyewitness report of bloody assassination in east of Tehran
|language = fa
|access-date = 3 November 2024
}}</ref><ref>
{{cite web
|url = https://www.bbc.com/persian/iran/2011/07/110723_l10_tehran_killing
|title = شخص ترور شده در تهران دانشجوی دکترا دانشگاه خواجه نصیر بود
|date = 23 July 2011
|trans-title = The person who was assassinated in Tehran was a doctoral student of Khajeh Nasir University
|language = fa
|access-date = 3 November 2024
}}
</ref> [[ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱱᱴᱮᱞᱤᱡᱮᱱᱥ ᱢᱚᱱᱛᱨᱟᱞᱚᱭ|ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱤᱱᱴᱮᱞᱤᱡᱮᱱᱥ]] ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ [[ᱦᱮᱭᱫᱟᱨ ᱢᱳᱥᱞᱮᱦᱤ]] ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱱᱤᱭᱩᱠᱞᱤᱭᱟᱨ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱠᱚᱨᱮ ᱮᱠᱴᱤᱵᱷ ᱵᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱭᱩᱠᱞᱤᱭᱟᱨ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾"<ref>
{{cite web
|url = https://www.bbc.com/persian/mobile/iran/2011/07/110725_l37_moslehi_tehran_killing.shtml
|title = وزیر اطلاعات ایران: دانشجوی ترور شده ربطی به موضوع هستهای ندارد
|trans-title = Iran's Minister of Intelligence: The assassinated student has nothing to do with the nuclear issue
|language = fa
|access-date = 3 November 2024
}}
</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, [[ᱮᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱴᱮᱰ ᱯᱨᱮᱥ]] ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱮᱡᱮᱱᱥᱤ, ᱢᱤᱫ ᱵᱤᱫᱮᱥᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱮ [[ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ|ᱭᱩ.ᱮᱱ.]] ᱱᱤᱭᱩᱠᱞᱤᱭᱟᱨ ᱤᱱᱥᱯᱮᱠᱴᱚᱨ ᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱤᱯᱳᱨᱴ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱡᱮ ᱨᱮᱡᱟᱭᱤᱱᱮᱡᱟᱫᱽ ᱟᱜ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱫᱚ [[ᱦᱟᱭ ᱵᱷᱳᱞᱴᱮᱡᱽ|ᱦᱟᱭ-ᱵᱷᱳᱞᱴᱮᱡᱽ]] ᱥᱩᱭᱤᱪ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱱᱤᱭᱩᱠᱞᱤᱭᱟᱨ ᱦᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨ|ᱯᱚᱨᱢᱟᱬᱩ ᱦᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨ]] ᱨᱮ ᱱᱤᱭᱩᱠᱞᱤᱭᱟᱨ ᱣᱟᱨᱦᱮᱰ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱦᱤᱸᱥ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name=r6>
{{cite web
|url = https://www.bbc.com/persian/iran/2011/07/110728_rezaeinejad_nuclear.shtml
|title = آسوشیتدپرس از رابطه احتمالی فرد کشته شده با برنامه هستهای ایران خبر داد
|date = 28 July 2011
|trans-title = The Associated Press reported the possible relationship between the killed person and Iran's nuclear program
|language = fa
|access-date = 3 November 2024
}}
</ref><ref name=r7>
{{cite news
|url = https://www.spiegel.de/international/world/sabotaging-iran-s-nuclear-program-mossad-behind-tehran-assassinations-says-source-a-777899.html
|title = Mossad Behind Tehran Assassinations, Says Source
|newspaper = Der Spiegel
|date = 2 August 2011
|trans-title = منبعی میگوید موساد پشت ترورهای تهران است
|language = en
|access-date = 3 November 2024
|last1 = Putz
|first1 = Ulrike
}}
</ref>
᱑᱔ ᱟᱱᱟᱜ, ᱑᱕ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱨ ᱑᱖ ᱟᱱᱟᱜ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱹ ᱤᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠᱟᱞ ᱤᱸᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱹᱨᱤᱝ ᱠᱚᱱᱯᱷᱟᱨᱮᱱᱥ ᱨᱮ ᱨᱮᱡᱟᱭᱤᱱᱮᱡᱟᱫᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱢᱟᱞᱮᱠ-ᱟᱥᱛᱟᱨ ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥᱤᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱚᱱᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ''"ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱮᱱᱰ ᱠᱚᱱᱥᱴᱨᱚᱠᱥᱚᱱ ᱚᱯᱷ ᱮᱱ ᱤᱞᱮᱠᱴᱨᱚᱱᱤᱠ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱚᱨ ᱮᱡᱽ ᱮ ᱞᱳᱰ ᱣᱤᱛᱷ ᱥᱢᱚᱞ ᱤᱱᱰᱟᱠᱴᱟᱱᱥ ᱯᱷᱚᱨ ᱮ ᱦᱟᱭ ᱵᱷᱳᱞᱴᱮᱡᱽ ᱯᱟᱞᱥ ᱡᱮᱱᱮᱨᱮᱴᱚᱨ"'' ᱟᱨ ''"ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ, ᱢᱮᱱᱩᱯᱷᱮᱠᱪᱟᱨ ᱮᱱᱰ ᱴᱮᱥᱴᱤᱝ ᱚᱯᱷ ᱮ ᱠᱞᱳᱡᱤᱝ ᱮᱠᱥᱯᱞᱳᱥᱤᱵᱽ ᱥᱩᱭᱤᱪ"'' ᱾<ref name=r6/><ref name=r7/>
[[ᱰᱮᱨ ᱥᱯᱤᱜᱮᱞ]], ᱢᱤᱫ ᱤᱥᱨᱟᱭᱮᱞᱤ ᱤᱱᱴᱮᱞᱤᱡᱮᱱᱥ ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱨᱮᱡᱟᱭᱤᱱᱮᱡᱟᱫᱽ ᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱦᱚᱪᱚ ᱫᱚ [[ᱢᱳᱥᱟᱫᱽ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱱᱟᱶᱟ ᱢᱩᱬᱩᱛ, [[ᱛᱟᱢᱤᱨ ᱯᱟᱨᱫᱳ]] ᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱤᱨᱤᱭᱚᱥ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱮᱞᱟᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name=r7/>
== ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱫᱟᱨᱤᱭᱩᱥ ᱨᱮᱡᱟᱭᱤᱱᱮᱡᱟᱫᱽ ᱫᱚ ᱑᱘ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱗۷ ᱨᱮ [[ᱤᱨᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱤᱞᱟᱢ ᱯᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱟᱵᱽᱫᱟᱱᱟᱱ ᱠᱟᱶᱱᱴᱤ|ᱟᱵᱽᱫᱟᱱᱟᱱ ᱥᱚᱦᱚᱨ]] ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙۹᱔ ᱨᱮ ᱮᱞᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱰᱤᱯᱞᱳᱢᱟ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱞᱟᱢ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙۹᱔ ᱨᱮ [[ᱤᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠᱟᱞ ᱤᱸᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱹᱨᱤᱝ]] (ᱯᱟᱣᱟᱨ ᱢᱮᱡᱚᱨ) ᱨᱮ [[ᱵᱮᱪᱮᱞᱚᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ]] ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱢᱟᱞᱮᱠ-ᱟᱥᱛᱟᱨ ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥᱤᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ]] ᱨᱮ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱜᱨᱮᱡᱩᱭᱮᱥᱚᱱ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱨᱮᱡᱟᱭᱤᱱᱮᱡᱟᱫᱽ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱟᱨ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱦᱚᱵ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱜᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑۹۹۹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱥᱴᱟᱨᱥ ᱵᱤᱱᱤᱰ ᱨᱮ [[ᱩᱨᱢᱤᱭᱟ ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥᱤᱴᱤ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠᱟᱞ ᱤᱸᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱹᱨᱤᱝ, ᱯᱟᱣᱟᱨ ᱥᱯᱮᱥᱤᱭᱟᱞᱟᱭᱡᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱢᱟᱥᱴᱟᱨᱥ ᱠᱳᱨᱥ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>
{{cite web
|url = https://hawzah.net/fa/Article/View/93184/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4-%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF
|title = زندگینامه شهید داریوش رضایی نژاد
|trans-title = Biography of Martyr Dariush Rezaeinejad
|language = fa
|access-date = 3 November 2024
}}
</ref>
ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱚᱠᱛᱚ, ᱨᱮᱡᱟᱭᱤᱱᱮᱡᱟᱫᱽ ᱫᱚ [[ᱢᱟᱞᱮᱠ-ᱟᱥᱛᱟᱨ ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥᱤᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ]], [[ᱥᱟᱦᱤᱫᱽ ᱵᱮᱦᱮᱥᱛᱤ ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥᱤᱴᱤ]] ᱟᱨ [[ᱠᱮ. ᱮᱱ. ᱛᱩᱥᱤ ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥᱤᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ]] ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱹᱭᱵᱷᱟᱨ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱰᱚᱠᱴᱚᱨᱟᱞ ᱵᱤᱱᱤᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱫᱷᱟᱯ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ [[ᱠᱮ. ᱮᱱ. ᱛᱩᱥᱤ ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥᱤᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ]] ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>
{{cite web
|url = https://www.habilian.ir/fa/category-2/category-79.html
|title = شهید داریوش رضایی نژاد
|trans-title = Martyr Dariush Rezaeinejad
|language = fa
|access-date = 3 November 2024
}}
</ref>
[[File:Shohreh Pirani, mother of Armita Rezaeinejad.jpg|thumb|ᱥᱳᱦᱨᱮᱦ ᱯᱤᱨᱟᱱᱤ (''᱒᱐᱑᱖'')]]
ᱨᱮᱡᱟᱭᱤᱱᱮᱡᱟᱫᱽ ᱫᱚ ᱥᱳᱦᱨᱮᱦ ᱯᱤᱨᱟᱱᱤ (᱒᱖ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑۹۸᱐ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ) ᱥᱟᱶ ᱒᱐᱐᱑ ᱨᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web
|url = https://nstri.ir/portal/home/?news/326820/326823/333982/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4-%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C%E2%80%8C%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF
|title = شهید داریوش رضایی نژاد
|trans-title = Martyr Dariush Rezaeinejad
|language = fa
|access-date = 3 November 2024
}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱨᱮᱡᱟᱭᱤᱱᱮᱡᱟᱫᱽ ᱟᱜ ᱜᱩᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱥᱳᱦᱨᱮᱦ ᱯᱤᱨᱟᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱚᱞᱤᱴᱤᱠᱟᱞ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱨᱮ ᱰᱚᱠᱴᱚᱨᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥᱤᱴᱤ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>
{{cite web
|url = https://ammaryar.ir/option/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C
|title = شهره پیرانی
|trans-title = Shohreh Pirani
|language = fa
|access-date = 3 November 2024
}}
</ref> ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱡᱩᱨᱤᱼᱯᱟᱹᱨᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ, ᱯᱤᱨᱟᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱳᱢᱤᱠ ᱮᱱᱟᱨᱡᱤ ᱚᱨᱜᱟᱱᱟᱭᱡᱮᱥᱚᱱ]] ᱨᱮ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱮᱰᱵᱷᱟᱭᱡᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱦᱟᱞ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>
{{cite web
|url = https://farsnews.ir/ForeignPolicy_World/1644406820000590071/%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%B1%DA%98%DB%8C-%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D8%AF
|title = همسر شهید رضایینژاد مشاور امور زنان و خانواده سازمان انرژی اتمی شد
|trans-title = Shahid Rezaeinejad's wife became the adviser for women and family affairs of the Atomic Energy Organization
|language = fa
|access-date = 3 November 2024
}}
</ref>
== ᱜᱚᱡ ᱦᱚᱪᱚ ==
ᱨᱮᱡᱟᱭᱤᱱᱮᱡᱟᱫᱽ ᱫᱚ ᱒᱓ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱟᱨ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱶ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱨᱮᱠᱚ ᱴᱟᱨᱜᱮᱴ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱠᱩ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱚ ᱵᱚᱞᱚᱱ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱩᱞᱤ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱜᱩᱞᱤ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱦᱚᱴᱚᱜ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜᱟᱜ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱛᱤ ᱨᱮ ᱵᱟᱡᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="asriran.com"/>
ᱟᱡ ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱥᱳᱦᱨᱮᱦ ᱯᱤᱨᱟᱱᱤ ᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, [[ᱢᱚᱦᱥᱮᱱ ᱯᱷᱟᱠᱷᱨᱤᱡᱟᱫᱮᱦ]], ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱱᱤᱭᱩᱠᱞᱤᱭᱟᱨ ᱯᱷᱤᱡᱤᱥᱤᱥᱴ, ᱦᱚᱸ ᱚᱸᱰᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱜᱷᱟᱹᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱮᱡᱟᱭᱤᱱᱮᱡᱟᱫᱽ ᱫᱚ ᱦᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱚᱞᱚ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>
{{cite web
|url = https://www.khabaronline.ir/news/1600471/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4-%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AA-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2
|title = روایت شهره پیرانی از شهادت داریوش رضایینژاد / یک ساعت بعد از ترور
|date = 7 February 2022
|trans-title = Shohreh Pirani's account of Dariush Rezaeinejad's martyrdom / one hour after the assassination
|language = fa
|access-date = 3 November 2024
}}
</ref>
== ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱥᱟᱶ ᱧᱟᱯᱟᱢ ==
[[ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ [[ᱵᱟᱱ ᱠᱤ-ᱢᱩᱱ]] ᱫᱚ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ [[ᱤᱨᱟᱱ]] ᱫᱟᱬᱟᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱱᱤᱭᱩᱠᱞᱤᱭᱟᱨ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱨᱤᱱ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱥᱟᱶᱮ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱱ ᱠᱤ-ᱢᱩᱱ ᱫᱚ [[ᱱᱚᱱ-ᱟᱞᱟᱭᱤᱱᱰ ᱢᱩᱵᱷᱢᱮᱱᱴ]] ᱨᱤᱱ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫᱩᱱ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱ ᱮ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>
{{cite web
|url = https://www.shabestan.news/news/167451/%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C-%D9%85%D9%88%D9%86-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF
|title = دختر شهید هستهای با بان کیمون دیدار میکند
|date = 30 August 2012
|trans-title = The daughter of a nuclear martyr meets Ban Ki-moon
|language = fa
|access-date = 3 November 2024
}}
</ref><ref>
{{cite web
|url = https://www.mehrnews.com/news/1684981/%D8%AD%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D8%AC%D9%84%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%AD%D9%88%DB%8C%D9%84-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87
|title = حاشیههای اولین روز اجلاس
|date = 30 August 2012
|trans-title = Margins of the first day of the summit
|language = fa
|access-date = 3 November 2024
}}
</ref>
== ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ==
[[File:Shohreh Pirani.jpg|thumb|ᱥᱳᱦᱨᱮᱦ ᱯᱤᱨᱟᱱᱤ (''᱒᱐᱑᱖'')]]
᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ, ᱦᱳᱥᱮᱱ ᱫᱟᱨᱟᱵᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ [[ᱦᱮᱱᱟᱥ]] ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱨᱮᱡᱟᱭᱤᱱᱮᱡᱟᱫᱽ ᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱦᱚᱪᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱟᱡ ᱵᱟᱹᱦᱩ, ᱥᱳᱦᱨᱮᱦ ᱯᱤᱨᱟᱱᱤ ᱟᱜ ᱱᱚᱡᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱪᱮᱥᱴᱟ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱪᱮᱥᱴᱟᱭᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱟᱨ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩᱭᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>
{{cite web
|url = https://shaboneh.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/
|title = بیوگرافی شهره پیرانی همسر شهید داریوش رضایی نژاد
|trans-title = Biography of Shohreh Pirani, wife of Martyr Dariush Rezaeinejad
|language = fa
|access-date = 3 November 2024
}}
</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
== ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
* {{Commons category-inline}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱗ ᱡᱟᱱᱟᱢ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱑᱑ ᱜᱩᱨ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱞᱟᱢ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱹ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠᱥ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱜᱚᱡ ᱦᱚᱪᱚ ᱟᱠᱟᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱹ ᱱᱤᱭᱩᱠᱞᱤᱭᱟᱨ ᱯᱷᱤᱡᱤᱥᱤᱥᱴ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱹ ᱴᱮᱨᱚᱨᱤᱡᱚᱢ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱹ ᱜᱚᱡ ᱥᱤᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱚᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱭᱩᱠᱞᱤᱭᱟᱨ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ-ᱤᱥᱨᱟᱭᱮᱞ ᱯᱨᱚᱠᱥᱤ ᱠᱚᱱᱯᱷᱞᱤᱠᱴ]]
1x33j48700he56rzmtnk5pp1sfqyg26
ᱨᱳᱠᱥᱟᱱᱟ ᱵᱟᱦᱨᱟᱢᱤᱛᱟᱥ
0
36110
192439
192303
2026-05-29T15:52:24Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
192439
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ}}
'''ᱨᱳᱠᱥᱟᱱᱟ ᱵᱟᱦᱨᱟᱢᱤᱛᱟᱥ''' ({{IPAc-en|b|ə|ˌ|r|ɑː|m|ɪ|ˈ|t|ɑː|ʃ}}; {{langx|fa|رکسانا بهرامیتاش}};)<ref>{{cite web|title=Bahramitash, Roksana|url=https://viaf.org/viaf/51085532/|publisher=[[Virtual International Authority File]]}}</ref> ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱹ-ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ (sociologist) ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ([[MENA]]) ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱨᱚᱡᱽᱜᱟᱨ ᱟᱨ ᱤᱱᱯᱷᱚᱨᱢᱟᱞ ᱤᱠᱚᱱᱚᱢᱤ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱝ ᱵᱷᱮᱜᱮᱫ ᱟᱨ ᱢᱟᱭᱠᱨᱚ-ᱤᱠᱚᱱᱚᱢᱤᱠᱥ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ [[ᱤᱨᱟᱱ ᱦᱩᱞ|ᱦᱩᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ]], ᱵᱟᱦᱨᱟᱢᱤᱛᱟᱥ ᱫᱚ ᱪᱟᱹᱥᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱥᱩᱫᱷᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|last=Bahramitash|first=Roksana|title=Gender and Entrepreneurship in Iran Microenterprise and the Informal Sector|url=http://www.palgrave.com/products/title.aspx?pid=675332|work=About the Author|publisher=Palgrave Macmillan}}</ref>
== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ==
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱚᱴᱟ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱵᱚᱞᱚᱱ ᱵᱤᱱᱤᱰ ᱨᱮ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱟᱨ ᱤᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱚᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱨᱮ ᱵᱮᱪᱞᱚᱨ ᱟᱨ ᱢᱟᱥᱴᱚᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱦᱨᱟᱢᱤᱛᱟᱥ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱛᱮ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟᱭ ᱢᱚᱱᱴᱨᱤᱭᱚᱞ, ᱠᱤᱭᱩᱵᱮᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱠᱜᱤᱞ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱤᱮᱪᱰᱤ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾<ref>{{cite web|last=McQueen|first=Carol|date=October 10, 2002|title=Exploring Female Employment in the Muslim World|url=https://www.concordia.ca/content/dam/concordia/offices/archives/docs/concordia-thursday-report/2002-2003/Thursday-Report-2002-October-10.pdf|publisher=Concordia's Thursday Report|accessdate=April 25, 2021|archive-date=April 25, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210425123435/https://www.concordia.ca/content/dam/concordia/offices/archives/docs/concordia-thursday-report/2002-2003/Thursday-Report-2002-October-10.pdf|url-status=dead}}</ref>
ᱵᱟᱦᱨᱟᱢᱤᱛᱟᱥ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱚᱱᱴᱨᱤᱭᱚᱞ, ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱨᱮᱭ ᱵᱟᱥᱟ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱱᱴᱨᱤᱭᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱱᱠᱳᱨᱰᱤᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱥᱟᱭᱢᱚᱱ ᱯᱷᱨᱮᱡᱚᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱢᱳᱱ ᱰᱤ ᱵᱤᱣᱵᱷᱚᱭᱟᱨ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱨᱮ ᱯᱳᱥᱴ-ᱰᱚᱠᱴᱚᱨᱟᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | title = Concordia University | url = http://wsdb.concordia.ca/ }}</ref>
== ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ==
ᱵᱟᱦᱨᱟᱢᱤᱛᱟᱥ ᱫᱚ ᱢᱮᱠᱜᱤᱞ ᱟᱨ ᱠᱚᱱᱠᱳᱨᱰᱤᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱢᱚᱱᱴᱨᱤᱭᱚᱞ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱞᱮᱠᱪᱟᱨ ᱟᱨ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱯᱚᱫᱽ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ''ᱵᱤᱭᱚᱱᱰ ᱫᱟ ᱵᱩᱨᱠᱟ'' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱰᱚᱠᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱯᱷᱜᱟᱱᱤᱥᱛᱟᱱ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱰᱚᱠᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | title = Beyond the Bourqa | url = https://www.youtube.com/watch?v=7FfibLb9Irg | publisher = MEHODUDE via YouTube | date = February 11, 2009 }}</ref> ''ᱵᱤᱭᱚᱱᱰ ᱫᱟ ᱵᱩᱨᱠᱟ'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱚᱞᱳ-ᱟᱯᱷ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱡᱚᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱩᱴᱤᱝ ᱫᱚ ᱴᱟᱴᱠᱟ ᱜᱮ ᱵᱚᱸᱫᱽ ᱮᱱᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱦᱨᱟᱢᱤᱛᱟᱥ ᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱭᱩ.ᱮᱱ. ᱠᱚᱢᱯᱟᱣᱩᱱᱰ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱩᱭᱥᱟᱭᱤᱰ ᱵᱚᱢᱵᱽ ᱵᱞᱟᱥᱴ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱤᱯᱚᱫᱽ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱤᱫᱤᱭᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱣ (crew) ᱠᱚ ᱟᱯᱷᱜᱟᱱᱤᱥᱛᱟᱱ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾
ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱟᱨ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ ᱦᱟᱞᱚᱛ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱷᱳᱠᱚᱥ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱵᱟᱦᱨᱟᱢᱤᱛᱟᱥ ᱫᱚ ᱮᱞᱤᱱ ᱰᱤ. ᱨᱚᱥ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ (᱒᱐᱐᱓–᱐᱔) ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news | last = McQueen | first = Carol | title = Exploring female employment in the Muslim world | work = Concordia's Thursday Report Online | url = http://ctr.concordia.ca/2002-03/Oct_10%20/02-Bahramitash/ | publisher = [[Concordia University]] | date = October 10, 2002 }}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱳᱥᱴ-ᱰᱚᱠᱴᱚᱨᱟᱞ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱫᱚ ᱥᱳᱥᱤᱭᱟᱞ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥᱮᱥ ᱮᱱᱰ ᱦᱤᱣᱢᱮᱱᱤᱴᱤᱡᱽ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱮᱭᱟ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱞᱳᱵᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱮᱥᱚᱱ, ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ SSHRC ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱜᱨᱟᱱᱴ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱦᱨᱟᱢᱤᱛᱟᱥ ᱫᱚ ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱱ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱰᱮᱵᱷᱮᱞᱚᱯᱢᱮᱱᱴ ᱮᱡᱮᱱᱥᱤ, ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱰᱮᱵᱷᱮᱞᱚᱯᱢᱮᱱᱴ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱥᱮᱱᱴᱚᱨ, ᱟᱨ ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱱᱮᱥᱚᱱᱥ ᱰᱮᱵᱷᱮᱞᱚᱯᱢᱮᱱᱴ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱥᱟᱶ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪᱚᱨ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱠᱚᱱᱥᱟᱞᱴᱮᱱᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{citation | title = Proactive disclosure for grants and contributions | publisher = [[Social Sciences and Humanities Research Council]] of Canada | date = April 1, 2006 }}</ref>
ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱫᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ''Liberation from Liberalization: Gender and Globalization in Southeast Asia'' ᱾<ref>{{cite book | last = Bahramitash | first = Roksana | title = Liberation from liberalization gender and globalization in Southeast Asia | publisher = Zed Books | location = London New York City | year = 2005 | isbn = 9781842774397 }} (Reprinted by Books for Change in 2008)</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ SAMT ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱥᱤᱨᱟᱠᱩᱡᱽ ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥᱤᱴᱤ ᱯᱨᱮᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ''Veiled Employment: Islamism and the Political Economy of Women's Employment in Iran'' (᱒᱐᱑᱑, ᱦᱟᱫᱤ ᱮᱥ. ᱮᱥᱯᱷᱟᱦᱟᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱠᱳ-ᱮᱰᱤᱴ ᱟᱠᱟᱱᱟ),<ref>{{cite book | last1 = Bahramitash | first1 = Roksana | last2 = Esfahani | first2 = Hadi Salehi | title = Veiled employment: Islamism and the political economy of women's employment in Iran | publisher = [[Syracuse University Press]] | location = Syracuse, New York | year = 2011 | isbn = 9780815632139 | url-access = registration | url = https://archive.org/details/veiledemployment0000unse }}</ref> ᱟᱨ ᱨᱟᱣᱴᱞᱮᱡᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ''Gender in Contemporary Iran: Pushing the Boundaries'' ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱮᱨᱤᱠ ᱦᱩᱜᱽᱞᱩᱱᱰ ᱥᱟᱶ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱠᱳ-ᱮᱰᱤᱴ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite book | last1 = Bahramitash | first1 = Roksana | last2 = Hooglund | first2 = Eric | author-link2 = Eric Hooglund | title = Gender in contemporary Iran pushing the boundaries | publisher = Routledge | location = New York | year = 2011 | isbn = 9780415781015 }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱤᱛ ᱦᱟᱹᱞᱤ ᱜᱮ ᱢᱚᱱᱴᱨᱤᱭᱚᱞ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | title = Education about Religions & Beliefs: Partners: Canada Research Chair on Islam, Pluralism, and Globalization (CRC-IPG), University of Montreal, Canada | url = http://erb.unaoc.org/canada-research-chair-on-islam-pluralism-and-globalization-crc-ipg-university-of-montreal-canada/ | publisher = [[Alliance of Civilizations|United Nations Alliance of Civilizations]] | date = December 10, 2011 }}</ref>
== ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱠᱚ ==
ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱨᱟᱢᱤᱛᱟᱥ ᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
=== ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚ ===
* {{cite book | last = Bahramitash | first = Roksana | title = Liberation from liberalization gender and globalization in Southeast Asia | publisher = Zed Books | location = London New York City | year = 2005 | isbn = 9781842774397 }} Reprinted by Book for Change in 2008. Translated into Persian in print by SAMT (Iranian University Textbook Publishing House).
* {{cite book |editor-last2=Hooglund |editor-first2=Eric |editor-link2=Eric Hooglund |title=Gender in contemporary Iran pushing the boundaries |publisher=Routledge |location=New York |year=2011 |isbn=9780415781015 |editor-last=Bahramitash |editor-first=Roksana}}
* {{cite book | last1 = Bahramitash | first1 = Roksana | last2 = Esfahani | first2 = Hadi Salehi | title = Veiled employment: Islamism and the political economy of women's employment in Iran | publisher = [[Syracuse University Press]] | location = Syracuse, New York | year = 2011 | isbn = 9780815632139 | url-access = registration | url = https://archive.org/details/veiledemployment0000unse }}
* {{cite book | last = Bahramitash | first = Roksana | title = Gender and entrepreneurship in Iran: microenterprise and the informal sector | publisher = Palgrave Macmillan | location = New York City | year = 2013 | isbn = 9781137342867 }}
* {{cite book | last1 = Bahramitash | first1 = Roksana | last2 = Esfahani | first2 = Hadi Salehi | title = Political and Socio-Economic Change in the Middle East and North Africa: Gender Perspectives and Survival Strategies | publisher = Palgrave Macmillan | location = New York City | year = 2016 | isbn=9781349569069 }}
=== ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱚ ===
* {{cite book | last = Bahramitash | first = Roksana | contribution = Globalization, Islamization, and women's employment in Indonesia | editor-last1 = Tétreault | editor-first1 = Mary Ann | editor-last2 = Denemark | editor-first2 = Robert A. | title = Gods, guns, and globalization: religious radicalism and international political economy | pages = 219–232 | publisher = Lynne Rienner Publishers | location = Boulder, Colorado | year = 2004 | isbn = 9781588262530}}
=== ᱡᱚᱨᱱᱟᱞ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ ===
* {{Cite journal | last = Bahramitash | first = Roksana | title = Market fundamentalism versus religious fundamentalism: women's employment in Iran | journal = [[Middle East Critique|Critique: Critical Middle Eastern Studies]] | volume = 13 | issue = 1 | pages = 33–46 | publisher = [[Taylor and Francis]] | doi = 10.1080/1066992042000189706 | date = March 2004| s2cid = 220378330 }}
* {{Cite journal | last = Bahramitash | first = Roksana |author-mask=2 | title = The war on terror, feminist orientalism and orientalist feminism: case studies of two North American bestsellers | journal = [[Middle East Critique|Critique: Critical Middle Eastern Studies]] | volume = 14 | issue = 2 | pages = 221–235 | publisher = [[Taylor and Francis]] | doi = 10.1080/10669920500135512 | date = June 2005| s2cid = 143620434 }}
* {{Cite journal | last1 = Bahramitash | first1 = Roksana |author-mask=2 | last2 = Kazemipour | first2 = Shahla | title = Myth and realities of the impact of Islam on women: women's changing marital status in Iran | journal = [[Middle East Critique|Critique: Critical Middle Eastern Studies]] | volume = 15 | issue = 2 | pages = 111–128 | publisher = [[Taylor and Francis]] | doi = 10.1080/10669920600762066 | date = September 2006| s2cid = 145233184 }}
* {{Cite journal | last = Bahramitash | first = Roksana |author-mask=2 | title = Iranian women during the reform era (1994-2004): a focus on employment | journal = [[Journal of Middle East Women's Studies]] | volume = 3 | issue = 2 | pages = 86–109 | publisher = [[Duke University Press]] | doi = 10.2979/mew.2007.3.2.86 | jstor = 10.2979/mew.2007.3.2.86 | date =Spring 2007 | s2cid = 143059589 |url=http://muse.jhu.edu/login?auth=0&type=summary&url=/journals/journal_of_middle_east_womens_studies/v003/3.2bahramitash.pdf |url-access=subscription}}
* {{Cite journal | last = Bahramitash | first = Roksana |author-mask=2 | title = Family planning, Islam and women's human rights in Iran | journal = [[International Studies Journal]] | volume = 4 | issue = 1 | pages = 33–50 | date =Summer 2007 | url = http://heinonline.org/HOL/LandingPage?handle=hein.journals/isudijo4&div=7&id=&page= |oclc=775270728 |url-access=subscription }}
* {{Cite journal | last = Bahramitash | first = Roksana |author-mask=2 | title = Iran: the axis of evil | journal = [[International Feminist Journal of Politics]] | volume = 10 | issue = 1 | pages = 98–101 | publisher = [[Taylor and Francis]] | doi = 10.1080/14616740701747741 | date = March 2008| s2cid = 144793921 }}
* {{Cite journal | last = Bahramitash | first = Roksana |author-mask=2 | title = Gender, development, interdisciplinary research and international relations | journal = [[International Studies Journal]] | volume = 5 | issue = 4 | pages = 21–25 | date =Spring 2009 |url=http://www.persiangendernetwork.org/Publications/women%20and%20development%20%20in%20Iran.pdf}}
* {{Cite journal | last = Bahramitash | first = Roksana |author-mask=2 | others = Deborah Eade (editor) | title = Myths and realities of the impact of political Islam on women: female employment in Iran and Indonesia | journal = Development in Practice | volume = 14 | issue = 4 | pages = 508–520 | publisher = [[Taylor and Francis]] | doi = 10.1080/09614520410001686106 | date = June 2004| s2cid = 145504724 }}
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{Reflist|30em}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱛᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱟᱠᱟᱱ ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠᱥ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱮᱠᱜᱤᱞ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱮᱠᱜᱤᱞ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠ ᱥᱴᱟᱯᱷ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱱᱠᱳᱨᱰᱤᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠ ᱥᱴᱟᱯᱷ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱱᱴᱨᱤᱭᱚᱞ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠᱥ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠᱥ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱱᱴᱨᱤᱭᱚᱞ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠ ᱥᱴᱟᱯᱷ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱭᱢᱚᱱ ᱯᱷᱨᱮᱡᱚᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠ ᱥᱴᱟᱯᱷ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱰᱟᱭ (ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ)]]
jdzvq8t7l6oeijc800wnydx9nvmhgnb
ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ
0
36134
192441
2026-05-29T16:13:34Z
MT731
2184
"{{Infobox settlement | name = ᱵᱮᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India West Bengal#India3 | pushpin_label_position =..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
192441
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ᱵᱮᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| pushpin_map = India West Bengal#India3
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|23.720769|N|87.234769|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]]
| subdivision_type2 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]]
| established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type =
| governing_body =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 4.08
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 8,565
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ*
| demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ
| demographics1_info1 = [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱗᱑᱓᱓᱗᱘
| area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱠᱳᱰ/[[Subscriber trunk dialling|STD]]
| area_code = ᱐᱓᱔᱑
| registration_plate = WB
| blank1_name_sec1 = [[ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ
| blank1_info_sec1 = [[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ]]
| blank2_name_sec1 = [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ
| blank2_info_sec1 = [[ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ]]
| website = {{URL|paschimbardhaman.co.in/}}
| footnotes =
}}
'''ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ]] [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
{{OSM Location map
| width=430| height=350| zoom=11
| coord={{coord|23|39|20|N|87|15|10|E}}| float=left|caption='''ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ ᱥᱟᱵᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱥᱚᱦᱚᱨ, ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ECL ᱴᱚᱴᱷᱟ<br/>ᱞᱟᱹᱴᱩ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱞᱟᱹᱴᱩ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ
|mark-coord1= {{coord|23|44|4|N|87|14|22|E}} | label-pos1=left|label1= Kendra Khottamdi| numbered1=CT| mark-title1=[[Kendra Khottamdi]] (CT)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #A40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2
|mark-coord2={{coord|23|36|40|N|87|16|28|E}} | label-pos2=right|label2= ᱤᱪᱪᱟᱹᱯᱩᱨ| numbered2=CT| mark-title2=[[Ichhapur, Paschim Bardhaman|Ichhapur]] (CT)
|mark-coord3={{coord|23|38|6|N|87|16|3|E}} | label-pos3=right|label3= Sarpi| numbered3=CT| mark-title3=[[ᱥᱟᱨᱯᱤ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱥᱟᱨᱯᱤ]] (CT)
|mark-coord4={{coord|23|39|49|N|87|18|0|E}} | label-pos4=right|label4= ᱱᱟᱵᱟᱜᱷᱟᱱᱟᱯᱩᱨ| numbered4=CT| mark-title4=[[Nabaghanapur]] (CT)
|mark-coord5={{coord|23|41|5|N|87|18|6|E}} | label-pos5=right|label5= Sirsa| numbered5=CT| mark-title5=[[ᱥᱤᱨᱥᱟᱹ, ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱥᱤᱨᱥᱟᱹ]] (CT)
|mark-coord6={{coord|23|42|44|N|87|19|26|E}} | label-pos6=right|label6= ᱵᱟᱱᱟᱜᱨᱟᱢ numbered6=CT| mark-title6=[[Banagram, Paschim Bardhaman|Banagram]] (CT)
|mark-coord7={{coord|23|42|10|N|87|18|37|E}} | label-pos7=bottom|label7= ᱢᱟᱱᱰᱟᱨᱵᱚᱱᱤ| numbered7=CT| mark-title7=[[Mandarbani]] (CT)
|mark-coord8={{coord|23|39|5|N|87|11|20|E}} | label-pos8=left|label8= ᱵᱟᱦᱩᱞᱟ| numbered8=CT| mark-title8=[[ᱵᱟᱦᱩᱞᱟ]] (CT)
|mark-coord9={{coord|23|40|25|N|87|11|55|E}} | label-pos9=right|label9= ᱪᱷᱳᱨᱟ| numbered9=CT| mark-title9=[[ᱪᱷᱳᱨᱟ]] (CT)
|mark-coord10={{coord|23|41|10|N|87|11|50|E}} | label-pos10=right|label10= ᱦᱟᱨᱤᱯᱩᱨ| numbered10=CT| mark-title10=[[Haripur, Paschim Bardhaman|Haripur]] (CT)
|mark-coord11={{coord|23|40|15|N|87|14|5|E}} | label-pos11=right|label11= ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱯᱩᱨ| numbered11=CT| mark-title11=[[Sankarpur, Paschim Bardhaman|Sankarpur]] (CT)
|mark-coord12={{coord|23|40|47|N|87|14|41|E}} | label-pos12=left|label12= Nabgram| numbered12=CT| mark-title12=[[ᱱᱟᱵᱽᱜᱨᱟᱢ]] (CT)
|mark-coord13={{coord|23|40|40|N|87|15|53|E}} | label-pos13=right|label13= ᱠᱳᱱᱟᱨᱰᱤᱦᱤ| numbered13=CT| mark-title13=[[Konardihi]] (CT)
|mark-coord14={{coord|23|42|35|N|87|17|22|E}} | label-pos14=right|label14= ᱢᱚᱦᱚᱞ| numbered14=CT| mark-title14=[[Mahal, Paschim Bardhaman|Mahal]] (CT)
|mark-coord15={{coord|23|43|12|N|87|16|42|E}} | label-pos15=right|label15= Baidyanathpur| numbered15=CT| mark-title15=[[ᱵᱟᱭᱫᱭᱟᱱᱟᱛᱷᱯᱩᱨ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱵᱟᱭᱫᱭᱟᱱᱟᱛᱷᱯᱩᱨ]] (CT)
|mark-coord16={{coord|23|42|49|N|87|15|13|E}} | label-pos16=left|label16= Dalurband| numbered16=CT| mark-title16=[[ᱫᱟᱞᱩᱨᱵᱟᱸᱰ]] (CT)
|mark-coord17={{coord|23|43|40|N|87|15|45|E}} | label-pos17=left|label17= Ramnagar| numbered17=CT| mark-title17=[[ᱨᱟᱢᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ|ᱨᱟᱢᱱᱚᱜᱚᱨ]] (CT)
|mark-coord18={{coord|23|43|14|N|87|14|5|E}} | label-pos18=left|label18= ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ| numbered18=CT| mark-title18=Bilpahari (CT)|shape-color18=black| label-size18=13|label-color18=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors -->
|mark-coord19={{coord|23|38|35|N|87|15|40|E}} | label-pos19=right|label19= Chak Bankola| numbered19=CT| mark-title19=[[ᱪᱟᱠ ᱵᱟᱝᱠᱳᱞᱟ]] (CT)
|mark-coord20={{coord|23|38|29|N|87|11|22|E}} | label-pos20=right|label20= Parashkol| numbered20=CT| mark-title20=[[ᱯᱟᱨᱟᱥᱠᱚᱞ]] (CT)
|mark-coord21={{coord|23|40|0|N|87|13|33|E}} | label-pos21=left|label21=ECL Kenda |labela21= Area Office |numbered21=0| mark-title21=[[ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ECL ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size21=12| shape-color21=#AA6666
|mark-coord22={{coord|23|43|39|N|87|16|20|E}} | label-pos22= right|label22=ECL Pandaveswar Area Office | numbered22=0| mark-title22=[[ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ECL ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)|shape-color22=#AA6666| label-size22=12
|mark-coord23={{coord|23|39|49|N|87|14|13|E}} | label-pos23=right|label23=ECL Bankola|labela23= Area Office | numbered23=0| mark-title23=[[ᱵᱟᱝᱠᱚᱞ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ECL ᱵᱟᱝᱠᱚᱞᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)|shape-color23= #AA6666|label-size23=12
|mark-coord24={{coord|23|40|21|N|87|17|16|E}} | label-pos24=right|label24=ECL Jhanjhra Area Office | numbered24=0| ᱡᱷᱟᱝᱡᱷᱨᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱡᱷᱟᱝᱡᱷᱨᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)|shape-color24=#AA6666| label-size24=12
|mark-coord25={{coord|23|40|50|N|87|10|50|E}} | label-pos25=left|label25=ECL |labela25= ᱥᱳᱱᱯᱩᱨ ᱵᱟᱡᱟᱨᱤ|labelb25 = Area Office | numbered25=0| mark-title25=[[ᱥᱳᱱᱯᱩᱨ ᱵᱟᱡᱟᱨᱤ|ECL ᱥᱳᱱᱯᱩᱨ ᱵᱟᱡᱟᱨᱤ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)|shape-color25=#AA6666| label-size25=12
|mark-coord26={{coord|23|34|12|N|87|16|48|E}} | label-pos26=right|label-color26=#800000| label26=ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ | numbered26=MC| mark-title26=[[Durgapur]] (MC)|shape-color14=#800000
|mark-coord27={{coord|23|39|25|N|87|18|27|E}} | label-pos27=right|label-color27=#C42222| label27= ᱞᱚᱣᱫᱳᱦᱟ | numbered27=R| mark-title27=[[Laudoha]] (R)|shape-color27=#C42222
|mark-coord28={{coord|23|42|25|N|87|16|18|E}} | label-pos28=left|label-color28=#C42222| label28= ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ | numbered28=R| mark-title28=[[Pandabeswar]] (R)|shape-color28=#C42222
|mark-coord29={{coord|23|39|0|N|87|17|33|E}} | label-pos29=right|label-color29=#C42222| label29= ᱴᱤᱞᱟᱵᱚᱱᱤ| numbered29=R| mark-title29=[[Tilaboni]] (R)|shape-color29=#C42222
|mark-coord30={{coord|23|39|0|N|87|15|55|E}} | label-pos30=left|label-color30=#C42222| label30= ᱥᱭᱟᱢᱥᱩᱱᱫᱚᱨᱯᱩᱨ | numbered30=R| mark-title30=[[Shyamsundarpur, Paschim Bardhaman]] (R)|shape-color30=#C42222
|mark-coord31={{coord|23|42|15|N|87|20|48|E}} | label-pos31=right|label-color31=#C42222| label31= ᱢᱚᱫᱷᱚᱭᱯᱩᱨ | numbered31=R| mark-title31=[[Madhaipur]] (R)|shape-color31=#C42222
|mark-coord32={{coord|23.75125|87.16556}}| label32=Ajay River| label-color32 = #77A1CB| label-angle32=0| label-pos32=right| label-size32=10| mark-size32=0| mark-title32 =none
|mark-coord33={{coord|23.554889|87.166754}}| label33=ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ| label-color33 = #77A1CB| label-angle33=20| label-pos33=top| label-size33=10| mark-size33=0| mark-title33 =none}}
===ᱴᱷᱟᱶ===
[[ᱢᱚᱦᱚᱞ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱢᱚᱦᱚᱞ]], ᱵᱚᱭᱫᱷᱭᱟᱱᱟᱛᱷᱯᱩᱨ, ᱫᱟᱞᱩᱨᱵᱚᱸᱫᱽ, ᱨᱟᱢᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ ᱟᱨ ᱠᱮᱱᱫᱨᱚ ᱠᱷᱳᱴᱚᱢᱰᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱞᱚᱥᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.censusindia.gov.in/2011census/DCHB/DCHB_A/19/1909_PART_A_DCHB_BARDDHAMAN.pdf | title = District Census Handbook Bardhaman, Series 20, Part XII A, Census of India 2011 | work= Map of Pandabeswar CD block, page 243| publisher = Directorate of Census Operations, West Bengal |accessdate = 7 September 2018}}</ref>
===ᱥᱚᱦᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ===
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱗᱙.᱒᱒% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱟᱨ ᱒᱐.᱗᱘% ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ [[ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱱᱤᱜᱟᱢ ᱟᱨ ᱓᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ (᱑ ᱴᱟᱹᱝ) ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |url = http://wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |title = District Statistical Handbook 2014 Burdwan |work = Table 2.2, 2.4(a) |publisher = Department of Statistics and Programme Implementation, Government of West Bengal |accessdate = 15 September 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190121045803/http://www.wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |archive-date = 21 January 2019 |url-status = dead }}</ref>
==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ==
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ ᱨᱮ ᱘,᱕᱖᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱔,᱕᱑᱙ (᱕᱓%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱔,᱐᱔᱖ (᱔᱗%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱑᱐᱓᱘ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱕,᱖᱒᱓ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱗᱔.᱗᱐%) ᱾<ref name=census3-2011>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/pca/pcadata/Houselisting-housing-WB.html |title = 2011 Census – Primary Census Abstract Data Tables | work= West Bengal – District-wise |publisher= Registrar General and Census Commissioner, India | accessdate = 20 February 2017 }}</ref>
<small>*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱵᱚᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱮᱥᱣᱚᱨ (ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ) ᱧᱮᱞ ᱢᱮ#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ</small>
᱒᱐᱐᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱨᱤ ᱨᱮ ᱗,᱗᱘᱖ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱕᱕% ᱟᱨ ᱠᱩᱲᱤ ᱔᱕% ᱾ ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱨᱤ ᱨᱮ ᱕᱓% ᱦᱚᱲ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱩᱥᱩᱪᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱕᱙.᱕% ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱖᱒% ᱟᱨ ᱠᱩᱲᱤ ᱔᱒% ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱑᱕% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾
==ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ==
<!--Please do not disturb the referenced text. If you want to add information, add it separately, with reliable reference. -->
''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱦᱮᱸᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ'', ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ ᱫᱚ ᱔.᱐᱘ ᱵᱚᱨᱜᱚ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱛᱮ ᱟᱴᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ, ᱫᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱨᱵᱤᱥ ᱨᱮᱡᱚᱨᱵᱟᱨ, ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱴᱮᱯ ᱫᱟᱜ, ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱟᱜ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱗᱔᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱮᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱨᱟᱭᱢᱮᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱟᱨ ᱓ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱱᱫᱨᱚ ᱥᱤᱱᱤᱭᱚᱨ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱰᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ, ᱠᱟᱨᱵᱟ, ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱫᱟᱠᱟ ᱾
''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱦᱮᱸᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ'', ᱵᱤᱞᱯᱷᱟᱦᱟᱲᱤ ᱫᱚ ᱔.᱐᱘ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱛᱮ ᱟᱴᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ, ᱫᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱨᱵᱤᱥ ᱨᱮᱡᱚᱨᱵᱟᱨ, ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱴᱮᱯ ᱫᱟᱜ, ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱟᱜ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱗᱔᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱮᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱨᱟᱭᱢᱮᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱟᱨ ᱓ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱱᱫᱨᱚ ᱥᱤᱱᱤᱭᱚᱨ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱰᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ, ᱠᱟᱨᱵᱚᱱ, ᱟᱨ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱫᱟᱠ ᱾<ref>{{cite web | url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/DCHB/DCHB_A/19/1909_PART_A_DCHB_BARDDHAMAN.pdf| title = District Census Handbook Barddhaman, Census of India 2011, Series 20, Part XII A | work= Section II Town Directory, Pages 1179-1210; Statement I: Status and Growth History, Page 1179; Statement II: Physical Aspects and Location of Towns, Page 1188; Statement III: Civic and other Amenities, Page 1191; Statement IV: Medical Facilities, Page 1196; Statement V: Educational, Recreational and Cultural Facilities, Page 1200; Statement VI: Industry and Banking, Page 1209 | publisher = Directorate of census Operations V, West Bengal |accessdate = 14 May 2020}}</ref>
==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ==
ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱠᱳᱞᱯᱤᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱱᱫᱟᱵᱮᱥᱣᱚᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱳᱞᱤᱨᱤ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱢᱟᱫᱟᱭᱯᱩᱨ, ᱢᱟᱫᱮᱨᱵᱳᱱᱤ, ᱱᱩᱴᱟᱱᱰᱟᱝᱜᱟ, ᱯᱟᱱᱫᱟᱵᱮᱥᱣᱚᱨ, ᱫᱟᱞᱩᱨᱵᱚᱸᱫᱽ, ᱠᱮᱱᱫᱨᱚ, ᱥᱟᱢᱞᱟ, ᱥᱟᱢᱞᱟ ᱥᱟᱢᱟᱝ, ᱠᱷᱳᱴᱟᱫᱤᱦ, ᱠᱟᱸᱠᱟᱨᱛᱞᱟ, ᱫᱟᱞᱩᱨᱵᱚᱸᱫᱽ ᱚᱠᱥᱯ, ᱯᱟᱞᱟᱥᱛᱷᱟᱞᱤ ᱚᱠᱥᱯ ᱟᱨ ᱜᱚᱝᱜᱟᱨᱟᱢᱪᱚᱠ ᱚᱠᱥᱯ ᱾<ref>{{cite web| url = http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/66080/13/13_chapter%205.pdf |title = Coalmining impact on the Environment |work = Chapter V: Table 5.2 | publisher= shodganga.infibnet | accessdate = 21 February 2017}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
{{ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]]
cl8zfa638rl08mxi5vv4vnzgnagn46h
192442
192441
2026-05-29T16:26:09Z
MT731
2184
192442
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ᱵᱮᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| pushpin_map = India West Bengal#India3
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|23.720769|N|87.234769|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]]
| subdivision_type2 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]]
| established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type =
| governing_body =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 4.08
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 8,565
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ*
| demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ
| demographics1_info1 = [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱗᱑᱓᱓᱗᱘
| area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱠᱳᱰ/[[Subscriber trunk dialling|STD]]
| area_code = ᱐᱓᱔᱑
| registration_plate = WB
| blank1_name_sec1 = [[ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ
| blank1_info_sec1 = [[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ]]
| blank2_name_sec1 = [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ
| blank2_info_sec1 = [[ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ]]
| website = {{URL|paschimbardhaman.co.in/}}
| footnotes =
}}
'''ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ]] [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
{{OSM Location map
| width=430| height=350| zoom=11
| coord={{coord|23|39|20|N|87|15|10|E}}| float=left|caption='''ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ ᱥᱟᱵᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱥᱚᱦᱚᱨ, ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ECL ᱴᱚᱴᱷᱟ<br/>ᱞᱟᱹᱴᱩ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱞᱟᱹᱴᱩ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ
|mark-coord1= {{coord|23|44|4|N|87|14|22|E}} | label-pos1=left|label1= Kendra Khottamdi| numbered1=CT| mark-title1=[[Kendra Khottamdi]] (CT)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #A40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2
|mark-coord2={{coord|23|36|40|N|87|16|28|E}} | label-pos2=right|label2= ᱤᱪᱪᱟᱹᱯᱩᱨ| numbered2=CT| mark-title2=[[Ichhapur, Paschim Bardhaman|Ichhapur]] (CT)
|mark-coord3={{coord|23|38|6|N|87|16|3|E}} | label-pos3=right|label3= Sarpi| numbered3=CT| mark-title3=[[ᱥᱟᱨᱯᱤ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱥᱟᱨᱯᱤ]] (CT)
|mark-coord4={{coord|23|39|49|N|87|18|0|E}} | label-pos4=right|label4= ᱱᱟᱵᱟᱜᱷᱟᱱᱟᱯᱩᱨ| numbered4=CT| mark-title4=[[Nabaghanapur]] (CT)
|mark-coord5={{coord|23|41|5|N|87|18|6|E}} | label-pos5=right|label5= Sirsa| numbered5=CT| mark-title5=[[ᱥᱤᱨᱥᱟᱹ, ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱥᱤᱨᱥᱟᱹ]] (CT)
|mark-coord6={{coord|23|42|44|N|87|19|26|E}} | label-pos6=right|label6= ᱵᱟᱱᱟᱜᱨᱟᱢ numbered6=CT| mark-title6=[[Banagram, Paschim Bardhaman|Banagram]] (CT)
|mark-coord7={{coord|23|42|10|N|87|18|37|E}} | label-pos7=bottom|label7= ᱢᱟᱱᱰᱟᱨᱵᱚᱱᱤ| numbered7=CT| mark-title7=[[Mandarbani]] (CT)
|mark-coord8={{coord|23|39|5|N|87|11|20|E}} | label-pos8=left|label8= ᱵᱟᱦᱩᱞᱟ| numbered8=CT| mark-title8=[[ᱵᱟᱦᱩᱞᱟ]] (CT)
|mark-coord9={{coord|23|40|25|N|87|11|55|E}} | label-pos9=right|label9= ᱪᱷᱳᱨᱟ| numbered9=CT| mark-title9=[[ᱪᱷᱳᱨᱟ]] (CT)
|mark-coord10={{coord|23|41|10|N|87|11|50|E}} | label-pos10=right|label10= ᱦᱟᱨᱤᱯᱩᱨ| numbered10=CT| mark-title10=[[Haripur, Paschim Bardhaman|Haripur]] (CT)
|mark-coord11={{coord|23|40|15|N|87|14|5|E}} | label-pos11=right|label11= ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱯᱩᱨ| numbered11=CT| mark-title11=[[Sankarpur, Paschim Bardhaman|Sankarpur]] (CT)
|mark-coord12={{coord|23|40|47|N|87|14|41|E}} | label-pos12=left|label12= Nabgram| numbered12=CT| mark-title12=[[ᱱᱟᱵᱽᱜᱨᱟᱢ]] (CT)
|mark-coord13={{coord|23|40|40|N|87|15|53|E}} | label-pos13=right|label13= ᱠᱳᱱᱟᱨᱰᱤᱦᱤ| numbered13=CT| mark-title13=[[Konardihi]] (CT)
|mark-coord14={{coord|23|42|35|N|87|17|22|E}} | label-pos14=right|label14= ᱢᱚᱦᱚᱞ| numbered14=CT| mark-title14=[[Mahal, Paschim Bardhaman|Mahal]] (CT)
|mark-coord15={{coord|23|43|12|N|87|16|42|E}} | label-pos15=right|label15= Baidyanathpur| numbered15=CT| mark-title15=[[ᱵᱟᱭᱫᱭᱟᱱᱟᱛᱷᱯᱩᱨ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱵᱟᱭᱫᱭᱟᱱᱟᱛᱷᱯᱩᱨ]] (CT)
|mark-coord16={{coord|23|42|49|N|87|15|13|E}} | label-pos16=left|label16= Dalurband| numbered16=CT| mark-title16=[[ᱫᱟᱞᱩᱨᱵᱟᱸᱰ]] (CT)
|mark-coord17={{coord|23|43|40|N|87|15|45|E}} | label-pos17=left|label17= Ramnagar| numbered17=CT| mark-title17=[[ᱨᱟᱢᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ|ᱨᱟᱢᱱᱚᱜᱚᱨ]] (CT)
|mark-coord18={{coord|23|43|14|N|87|14|5|E}} | label-pos18=left|label18= ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ| numbered18=CT| mark-title18=Bilpahari (CT)|shape-color18=black| label-size18=13|label-color18=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors -->
|mark-coord19={{coord|23|38|35|N|87|15|40|E}} | label-pos19=right|label19= Chak Bankola| numbered19=CT| mark-title19=[[ᱪᱟᱠ ᱵᱟᱝᱠᱳᱞᱟ]] (CT)
|mark-coord20={{coord|23|38|29|N|87|11|22|E}} | label-pos20=right|label20= Parashkol| numbered20=CT| mark-title20=[[ᱯᱟᱨᱟᱥᱠᱚᱞ]] (CT)
|mark-coord21={{coord|23|40|0|N|87|13|33|E}} | label-pos21=left|label21=ECL Kenda |labela21= Area Office |numbered21=0| mark-title21=[[ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ECL ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size21=12| shape-color21=#AA6666
|mark-coord22={{coord|23|43|39|N|87|16|20|E}} | label-pos22= right|label22=ECL Pandaveswar Area Office | numbered22=0| mark-title22=[[ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ECL ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)|shape-color22=#AA6666| label-size22=12
|mark-coord23={{coord|23|39|49|N|87|14|13|E}} | label-pos23=right|label23=ECL Bankola|labela23= Area Office | numbered23=0| mark-title23=[[ᱵᱟᱝᱠᱚᱞ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ECL ᱵᱟᱝᱠᱚᱞᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)|shape-color23= #AA6666|label-size23=12
|mark-coord24={{coord|23|40|21|N|87|17|16|E}} | label-pos24=right|label24=ECL Jhanjhra Area Office | numbered24=0| ᱡᱷᱟᱝᱡᱷᱨᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱡᱷᱟᱝᱡᱷᱨᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)|shape-color24=#AA6666| label-size24=12
|mark-coord25={{coord|23|40|50|N|87|10|50|E}} | label-pos25=left|label25=ECL |labela25= ᱥᱳᱱᱯᱩᱨ ᱵᱟᱡᱟᱨᱤ|labelb25 = Area Office | numbered25=0| mark-title25=[[ᱥᱳᱱᱯᱩᱨ ᱵᱟᱡᱟᱨᱤ|ECL ᱥᱳᱱᱯᱩᱨ ᱵᱟᱡᱟᱨᱤ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)|shape-color25=#AA6666| label-size25=12
|mark-coord26={{coord|23|34|12|N|87|16|48|E}} | label-pos26=right|label-color26=#800000| label26=ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ | numbered26=MC| mark-title26=[[Durgapur]] (MC)|shape-color14=#800000
|mark-coord27={{coord|23|39|25|N|87|18|27|E}} | label-pos27=right|label-color27=#C42222| label27= ᱞᱚᱣᱫᱳᱦᱟ | numbered27=R| mark-title27=[[Laudoha]] (R)|shape-color27=#C42222
|mark-coord28={{coord|23|42|25|N|87|16|18|E}} | label-pos28=left|label-color28=#C42222| label28= ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ | numbered28=R| mark-title28=[[Pandabeswar]] (R)|shape-color28=#C42222
|mark-coord29={{coord|23|39|0|N|87|17|33|E}} | label-pos29=right|label-color29=#C42222| label29= ᱴᱤᱞᱟᱵᱚᱱᱤ| numbered29=R| mark-title29=[[Tilaboni]] (R)|shape-color29=#C42222
|mark-coord30={{coord|23|39|0|N|87|15|55|E}} | label-pos30=left|label-color30=#C42222| label30= ᱥᱭᱟᱢᱥᱩᱱᱫᱚᱨᱯᱩᱨ | numbered30=R| mark-title30=[[Shyamsundarpur, Paschim Bardhaman]] (R)|shape-color30=#C42222
|mark-coord31={{coord|23|42|15|N|87|20|48|E}} | label-pos31=right|label-color31=#C42222| label31= ᱢᱚᱫᱷᱚᱭᱯᱩᱨ | numbered31=R| mark-title31=[[Madhaipur]] (R)|shape-color31=#C42222
|mark-coord32={{coord|23.75125|87.16556}}| label32=Ajay River| label-color32 = #77A1CB| label-angle32=0| label-pos32=right| label-size32=10| mark-size32=0| mark-title32 =none
|mark-coord33={{coord|23.554889|87.166754}}| label33=ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ| label-color33 = #77A1CB| label-angle33=20| label-pos33=top| label-size33=10| mark-size33=0| mark-title33 =none}}
===ᱴᱷᱟᱶ===
[[ᱢᱚᱦᱚᱞ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱢᱚᱦᱚᱞ]], ᱵᱚᱭᱫᱷᱭᱟᱱᱟᱛᱷᱯᱩᱨ, ᱫᱟᱞᱩᱨᱵᱚᱸᱫᱽ, ᱨᱟᱢᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ ᱟᱨ ᱠᱮᱱᱫᱨᱚ ᱠᱷᱳᱴᱚᱢᱰᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱞᱚᱥᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.censusindia.gov.in/2011census/DCHB/DCHB_A/19/1909_PART_A_DCHB_BARDDHAMAN.pdf | title = District Census Handbook Bardhaman, Series 20, Part XII A, Census of India 2011 | work= Map of Pandabeswar CD block, page 243| publisher = Directorate of Census Operations, West Bengal |accessdate = 7 September 2018}}</ref>
===ᱥᱚᱦᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ===
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱗᱙.᱒᱒% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱟᱨ ᱒᱐.᱗᱘% ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ [[ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱱᱤᱜᱟᱢ ᱟᱨ ᱓᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ (᱑ ᱴᱟᱹᱝ) ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |url = http://wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |title = District Statistical Handbook 2014 Burdwan |work = Table 2.2, 2.4(a) |publisher = Department of Statistics and Programme Implementation, Government of West Bengal |accessdate = 15 September 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190121045803/http://www.wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |archive-date = 21 January 2019 |url-status = dead }}</ref>
==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ==
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ ᱨᱮ ᱘,᱕᱖᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱔,᱕᱑᱙ (᱕᱓%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱔,᱐᱔᱖ (᱔᱗%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱑᱐᱓᱘ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱕,᱖᱒᱓ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱗᱔.᱗᱐%) ᱾<ref name=census3-2011>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/pca/pcadata/Houselisting-housing-WB.html |title = 2011 Census – Primary Census Abstract Data Tables | work= West Bengal – District-wise |publisher= Registrar General and Census Commissioner, India | accessdate = 20 February 2017 }}</ref>
<small>*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱵᱚᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱮᱥᱣᱚᱨ (ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ) ᱧᱮᱞ ᱢᱮ#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ</small>
᱒᱐᱐᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱨᱤ ᱨᱮ ᱗,᱗᱘᱖ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱕᱕% ᱟᱨ ᱠᱩᱲᱤ ᱔᱕% ᱾ ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱨᱤ ᱨᱮ ᱕᱓% ᱦᱚᱲ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱩᱥᱩᱪᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱕᱙.᱕% ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱖᱒% ᱟᱨ ᱠᱩᱲᱤ ᱔᱒% ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱑᱕% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾
==ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ==
<!--Please do not disturb the referenced text. If you want to add information, add it separately, with reliable reference. -->
''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱦᱮᱸᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ'', ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ ᱫᱚ ᱔.᱐᱘ ᱵᱚᱨᱜᱚ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱛᱮ ᱟᱴᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ, ᱫᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱨᱵᱤᱥ ᱨᱮᱡᱚᱨᱵᱟᱨ, ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱴᱮᱯ ᱫᱟᱜ, ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱟᱜ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱗᱔᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱮᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱨᱟᱭᱢᱮᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱟᱨ ᱓ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱱᱫᱨᱚ ᱥᱤᱱᱤᱭᱚᱨ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱰᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ, ᱠᱟᱨᱵᱟ, ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱫᱟᱠᱟ ᱾
''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱦᱮᱸᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ'', ᱵᱤᱞᱯᱷᱟᱦᱟᱲᱤ ᱫᱚ ᱔.᱐᱘ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱛᱮ ᱟᱴᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ, ᱫᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱨᱵᱤᱥ ᱨᱮᱡᱚᱨᱵᱟᱨ, ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱴᱮᱯ ᱫᱟᱜ, ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱟᱜ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱗᱔᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱮᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱨᱟᱭᱢᱮᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱟᱨ ᱓ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱱᱫᱨᱚ ᱥᱤᱱᱤᱭᱚᱨ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱰᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ, ᱠᱟᱨᱵᱚᱱ, ᱟᱨ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱫᱟᱠ ᱾<ref>{{cite web | url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/DCHB/DCHB_A/19/1909_PART_A_DCHB_BARDDHAMAN.pdf| title = District Census Handbook Barddhaman, Census of India 2011, Series 20, Part XII A | work= Section II Town Directory, Pages 1179-1210; Statement I: Status and Growth History, Page 1179; Statement II: Physical Aspects and Location of Towns, Page 1188; Statement III: Civic and other Amenities, Page 1191; Statement IV: Medical Facilities, Page 1196; Statement V: Educational, Recreational and Cultural Facilities, Page 1200; Statement VI: Industry and Banking, Page 1209 | publisher = Directorate of census Operations V, West Bengal |accessdate = 14 May 2020}}</ref>
==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ==
ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱠᱳᱞᱯᱤᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱱᱫᱟᱵᱮᱥᱣᱚᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱳᱞᱤᱨᱤ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱢᱟᱫᱟᱭᱯᱩᱨ, ᱢᱟᱫᱮᱨᱵᱳᱱᱤ, ᱱᱩᱴᱟᱱᱰᱟᱝᱜᱟ, ᱯᱟᱱᱫᱟᱵᱮᱥᱣᱚᱨ, ᱫᱟᱞᱩᱨᱵᱚᱸᱫᱽ, ᱠᱮᱱᱫᱨᱚ, ᱥᱟᱢᱞᱟ, ᱥᱟᱢᱞᱟ ᱥᱟᱢᱟᱝ, ᱠᱷᱳᱴᱟᱫᱤᱦ, ᱠᱟᱸᱠᱟᱨᱛᱞᱟ, ᱫᱟᱞᱩᱨᱵᱚᱸᱫᱽ ᱚᱠᱥᱯ, ᱯᱟᱞᱟᱥᱛᱷᱟᱞᱤ ᱚᱠᱥᱯ ᱟᱨ ᱜᱚᱝᱜᱟᱨᱟᱢᱪᱚᱠ ᱚᱠᱥᱯ ᱾<ref>{{cite web| url = http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/66080/13/13_chapter%205.pdf |title = Coalmining impact on the Environment |work = Chapter V: Table 5.2 | publisher= shodganga.infibnet | accessdate = 21 February 2017}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
{{ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]]
2jm1i75btn9shpozehfj4ib7d3a0idc
192451
192442
2026-05-30T03:53:54Z
MT731
2184
192451
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ᱵᱮᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| pushpin_map = India West Bengal#India3
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|23.720769|N|87.234769|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]]
| subdivision_type2 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]]
| established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type =
| governing_body =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 4.08
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 8,565
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ*
| demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ
| demographics1_info1 = [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱗᱑᱓᱓᱗᱘
| area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱠᱳᱰ/[[Subscriber trunk dialling|STD]]
| area_code = ᱐᱓᱔᱑
| registration_plate = WB
| blank1_name_sec1 = [[ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ
| blank1_info_sec1 = [[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ]]
| blank2_name_sec1 = [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ
| blank2_info_sec1 = [[ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ]]
| website = {{URL|paschimbardhaman.co.in/}}
| footnotes =
}}
'''ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ]] [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
{{OSM Location map
| width=430| height=350| zoom=11
| coord={{coord|23|39|20|N|87|15|10|E}}| float=left|caption='''ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ ᱥᱟᱵᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱥᱚᱦᱚᱨ, ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ECL ᱴᱚᱴᱷᱟ<br/>ᱞᱟᱹᱴᱩ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱞᱟᱹᱴᱩ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ
|mark-coord1= {{coord|23|44|4|N|87|14|22|E}} | label-pos1=left|label1= Kendra Khottamdi| numbered1=CT| mark-title1=[[Kendra Khottamdi]] (CT)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #A40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2
|mark-coord2={{coord|23|36|40|N|87|16|28|E}} | label-pos2=right|label2= ᱤᱪᱪᱟᱹᱯᱩᱨ| numbered2=CT| mark-title2=[[Ichhapur, Paschim Bardhaman|Ichhapur]] (CT)
|mark-coord3={{coord|23|38|6|N|87|16|3|E}} | label-pos3=right|label3= Sarpi| numbered3=CT| mark-title3=[[ᱥᱟᱨᱯᱤ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱥᱟᱨᱯᱤ]] (CT)
|mark-coord4={{coord|23|39|49|N|87|18|0|E}} | label-pos4=right|label4= ᱱᱟᱵᱟᱜᱷᱟᱱᱟᱯᱩᱨ| numbered4=CT| mark-title4=[[Nabaghanapur]] (CT)
|mark-coord5={{coord|23|41|5|N|87|18|6|E}} | label-pos5=right|label5= Sirsa| numbered5=CT| mark-title5=[[ᱥᱤᱨᱥᱟᱹ, ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱥᱤᱨᱥᱟᱹ]] (CT)
|mark-coord6={{coord|23|42|44|N|87|19|26|E}} | label-pos6=right|label6= ᱵᱟᱱᱟᱜᱨᱟᱢ numbered6=CT| mark-title6=[[Banagram, Paschim Bardhaman|Banagram]] (CT)
|mark-coord7={{coord|23|42|10|N|87|18|37|E}} | label-pos7=bottom|label7= ᱢᱟᱱᱰᱟᱨᱵᱚᱱᱤ| numbered7=CT| mark-title7=[[Mandarbani]] (CT)
|mark-coord8={{coord|23|39|5|N|87|11|20|E}} | label-pos8=left|label8= ᱵᱟᱦᱩᱞᱟ| numbered8=CT| mark-title8=[[ᱵᱟᱦᱩᱞᱟ]] (CT)
|mark-coord9={{coord|23|40|25|N|87|11|55|E}} | label-pos9=right|label9= ᱪᱷᱳᱨᱟ| numbered9=CT| mark-title9=[[ᱪᱷᱳᱨᱟ]] (CT)
|mark-coord10={{coord|23|41|10|N|87|11|50|E}} | label-pos10=right|label10= ᱦᱟᱨᱤᱯᱩᱨ| numbered10=CT| mark-title10=[[Haripur, Paschim Bardhaman|Haripur]] (CT)
|mark-coord11={{coord|23|40|15|N|87|14|5|E}} | label-pos11=right|label11= ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱯᱩᱨ| numbered11=CT| mark-title11=[[Sankarpur, Paschim Bardhaman|Sankarpur]] (CT)
|mark-coord12={{coord|23|40|47|N|87|14|41|E}} | label-pos12=left|label12= Nabgram| numbered12=CT| mark-title12=[[ᱱᱟᱵᱽᱜᱨᱟᱢ]] (CT)
|mark-coord13={{coord|23|40|40|N|87|15|53|E}} | label-pos13=right|label13= ᱠᱳᱱᱟᱨᱰᱤᱦᱤ| numbered13=CT| mark-title13=[[Konardihi]] (CT)
|mark-coord14={{coord|23|42|35|N|87|17|22|E}} | label-pos14=right|label14= ᱢᱚᱦᱚᱞ| numbered14=CT| mark-title14=[[Mahal, Paschim Bardhaman|Mahal]] (CT)
|mark-coord15={{coord|23|43|12|N|87|16|42|E}} | label-pos15=right|label15= Baidyanathpur| numbered15=CT| mark-title15=[[ᱵᱟᱭᱫᱭᱟᱱᱟᱛᱷᱯᱩᱨ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱵᱟᱭᱫᱭᱟᱱᱟᱛᱷᱯᱩᱨ]] (CT)
|mark-coord16={{coord|23|42|49|N|87|15|13|E}} | label-pos16=left|label16= Dalurband| numbered16=CT| mark-title16=[[ᱫᱟᱞᱩᱨᱵᱟᱸᱰ]] (CT)
|mark-coord17={{coord|23|43|40|N|87|15|45|E}} | label-pos17=left|label17= Ramnagar| numbered17=CT| mark-title17=[[ᱨᱟᱢᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ|ᱨᱟᱢᱱᱚᱜᱚᱨ]] (CT)
|mark-coord18={{coord|23|43|14|N|87|14|5|E}} | label-pos18=left|label18= ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ| numbered18=CT| mark-title18=Bilpahari (CT)|shape-color18=black| label-size18=13|label-color18=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors -->
|mark-coord19={{coord|23|38|35|N|87|15|40|E}} | label-pos19=right|label19= Chak Bankola| numbered19=CT| mark-title19=[[ᱪᱟᱠ ᱵᱟᱝᱠᱳᱞᱟ]] (CT)
|mark-coord20={{coord|23|38|29|N|87|11|22|E}} | label-pos20=right|label20= Parashkol| numbered20=CT| mark-title20=[[ᱯᱟᱨᱟᱥᱠᱚᱞ]] (CT)
|mark-coord21={{coord|23|40|0|N|87|13|33|E}} | label-pos21=left|label21=ECL Kenda |labela21= Area Office |numbered21=0| mark-title21=[[ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ECL ᱠᱮᱸᱫᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| label-size21=12| shape-color21=#AA6666
|mark-coord22={{coord|23|43|39|N|87|16|20|E}} | label-pos22= right|label22=ECL Pandaveswar Area Office | numbered22=0| mark-title22=[[ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ECL ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)|shape-color22=#AA6666| label-size22=12
|mark-coord23={{coord|23|39|49|N|87|14|13|E}} | label-pos23=right|label23=ECL Bankola|labela23= Area Office | numbered23=0| mark-title23=[[ᱵᱟᱝᱠᱚᱞ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ECL ᱵᱟᱝᱠᱚᱞᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)|shape-color23= #AA6666|label-size23=12
|mark-coord24={{coord|23|40|21|N|87|17|16|E}} | label-pos24=right|label24=ECL Jhanjhra Area Office | numbered24=0| ᱡᱷᱟᱝᱡᱷᱨᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱡᱷᱟᱝᱡᱷᱨᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)|shape-color24=#AA6666| label-size24=12
|mark-coord25={{coord|23|40|50|N|87|10|50|E}} | label-pos25=left|label25=ECL |labela25= ᱥᱳᱱᱯᱩᱨ ᱵᱟᱡᱟᱨᱤ|labelb25 = Area Office | numbered25=0| mark-title25=[[ᱥᱳᱱᱯᱩᱨ ᱵᱟᱡᱟᱨᱤ|ECL ᱥᱳᱱᱯᱩᱨ ᱵᱟᱡᱟᱨᱤ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)|shape-color25=#AA6666| label-size25=12
|mark-coord26={{coord|23|34|12|N|87|16|48|E}} | label-pos26=right|label-color26=#800000| label26=ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ | numbered26=MC| mark-title26=[[Durgapur]] (MC)|shape-color14=#800000
|mark-coord27={{coord|23|39|25|N|87|18|27|E}} | label-pos27=right|label-color27=#C42222| label27= ᱞᱚᱣᱫᱳᱦᱟ | numbered27=R| mark-title27=[[Laudoha]] (R)|shape-color27=#C42222
|mark-coord28={{coord|23|42|25|N|87|16|18|E}} | label-pos28=left|label-color28=#C42222| label28= ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ | numbered28=R| mark-title28=[[Pandabeswar]] (R)|shape-color28=#C42222
|mark-coord29={{coord|23|39|0|N|87|17|33|E}} | label-pos29=right|label-color29=#C42222| label29= ᱴᱤᱞᱟᱵᱚᱱᱤ| numbered29=R| mark-title29=[[Tilaboni]] (R)|shape-color29=#C42222
|mark-coord30={{coord|23|39|0|N|87|15|55|E}} | label-pos30=left|label-color30=#C42222| label30= ᱥᱭᱟᱢᱥᱩᱱᱫᱚᱨᱯᱩᱨ | numbered30=R| mark-title30=[[Shyamsundarpur, Paschim Bardhaman]] (R)|shape-color30=#C42222
|mark-coord31={{coord|23|42|15|N|87|20|48|E}} | label-pos31=right|label-color31=#C42222| label31= ᱢᱚᱫᱷᱚᱭᱯᱩᱨ | numbered31=R| mark-title31=[[Madhaipur]] (R)|shape-color31=#C42222
|mark-coord32={{coord|23.75125|87.16556}}| label32=Ajay River| label-color32 = #77A1CB| label-angle32=0| label-pos32=right| label-size32=10| mark-size32=0| mark-title32 =none
|mark-coord33={{coord|23.554889|87.166754}}| label33=ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ| label-color33 = #77A1CB| label-angle33=20| label-pos33=top| label-size33=10| mark-size33=0| mark-title33 =none}}
===ᱴᱷᱟᱶ===
[[ᱢᱚᱦᱚᱞ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱢᱚᱦᱚᱞ]], ᱵᱚᱭᱫᱷᱭᱟᱱᱟᱛᱷᱯᱩᱨ, ᱫᱟᱞᱩᱨᱵᱚᱸᱫᱽ, ᱨᱟᱢᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ ᱟᱨ ᱠᱮᱱᱫᱨᱚ ᱠᱷᱳᱴᱚᱢᱰᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱷᱮᱥᱣᱚᱨ ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱞᱚᱥᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.censusindia.gov.in/2011census/DCHB/DCHB_A/19/1909_PART_A_DCHB_BARDDHAMAN.pdf | title = District Census Handbook Bardhaman, Series 20, Part XII A, Census of India 2011 | work= Map of Pandabeswar CD block, page 243| publisher = Directorate of Census Operations, West Bengal |accessdate = 7 September 2018}}</ref>
===ᱥᱚᱦᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ===
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱗᱙.᱒᱒% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱟᱨ ᱒᱐.᱗᱘% ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ [[ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱱᱤᱜᱟᱢ ᱟᱨ ᱓᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ (᱑ ᱴᱟᱹᱝ) ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |url = http://wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |title = District Statistical Handbook 2014 Burdwan |work = Table 2.2, 2.4(a) |publisher = Department of Statistics and Programme Implementation, Government of West Bengal |accessdate = 15 September 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190121045803/http://www.wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |archive-date = 21 January 2019 |url-status = dead }}</ref>
==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ==
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ ᱨᱮ ᱘,᱕᱖᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱔,᱕᱑᱙ (᱕᱓%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱔,᱐᱔᱖ (᱔᱗%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱑᱐᱓᱘ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱕,᱖᱒᱓ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱗᱔.᱗᱐%) ᱾<ref name=census3-2011>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/pca/pcadata/Houselisting-housing-WB.html |title = 2011 Census – Primary Census Abstract Data Tables | work= West Bengal – District-wise |publisher= Registrar General and Census Commissioner, India | accessdate = 20 February 2017 }}</ref>
<small>*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱵᱚᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱯᱟᱱᱰᱟᱵᱮᱥᱣᱚᱨ (ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ) ᱧᱮᱞ ᱢᱮ#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ</small>
᱒᱐᱐᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱨᱤ ᱨᱮ ᱗,᱗᱘᱖ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱕᱕% ᱟᱨ ᱠᱩᱲᱤ ᱔᱕% ᱾ ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱨᱤ ᱨᱮ ᱕᱓% ᱦᱚᱲ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱩᱥᱩᱪᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱕᱙.᱕% ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱖᱒% ᱟᱨ ᱠᱩᱲᱤ ᱔᱒% ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱑᱕% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾
==ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ==
<!--Please do not disturb the referenced text. If you want to add information, add it separately, with reliable reference. -->
''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱦᱮᱸᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ'', ᱵᱤᱞᱯᱟᱦᱟᱲᱤ ᱫᱚ ᱔.᱐᱘ ᱵᱚᱨᱜᱚ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱛᱮ ᱟᱴᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ, ᱫᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱨᱵᱤᱥ ᱨᱮᱡᱚᱨᱵᱟᱨ, ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱴᱮᱯ ᱫᱟᱜ, ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱟᱜ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱗᱔᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱮᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱨᱟᱭᱢᱮᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱟᱨ ᱓ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱱᱫᱨᱚ ᱥᱤᱱᱤᱭᱚᱨ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱰᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ, ᱠᱟᱨᱵᱟ, ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱫᱟᱠᱟ ᱾
''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱦᱮᱸᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ'', ᱵᱤᱞᱯᱷᱟᱦᱟᱲᱤ ᱫᱚ ᱔.᱐᱘ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱛᱮ ᱟᱴᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ, ᱫᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱨᱵᱤᱥ ᱨᱮᱡᱚᱨᱵᱟᱨ, ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱴᱮᱯ ᱫᱟᱜ, ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱟᱜ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱗᱔᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱮᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱨᱟᱭᱢᱮᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱟᱨ ᱓ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱱᱫᱨᱚ ᱥᱤᱱᱤᱭᱚᱨ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱰᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ, ᱠᱟᱨᱵᱚᱱ, ᱟᱨ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱫᱟᱠ ᱾<ref>{{cite web | url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/DCHB/DCHB_A/19/1909_PART_A_DCHB_BARDDHAMAN.pdf| title = District Census Handbook Barddhaman, Census of India 2011, Series 20, Part XII A | work= Section II Town Directory, Pages 1179-1210; Statement I: Status and Growth History, Page 1179; Statement II: Physical Aspects and Location of Towns, Page 1188; Statement III: Civic and other Amenities, Page 1191; Statement IV: Medical Facilities, Page 1196; Statement V: Educational, Recreational and Cultural Facilities, Page 1200; Statement VI: Industry and Banking, Page 1209 | publisher = Directorate of census Operations V, West Bengal |accessdate = 14 May 2020}}</ref>
==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ==
ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱠᱳᱞᱯᱤᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱱᱫᱟᱵᱮᱥᱣᱚᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱳᱞᱤᱨᱤ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱢᱟᱫᱟᱭᱯᱩᱨ, ᱢᱟᱫᱮᱨᱵᱳᱱᱤ, ᱱᱩᱴᱟᱱᱰᱟᱝᱜᱟ, ᱯᱟᱱᱫᱟᱵᱮᱥᱣᱚᱨ, ᱫᱟᱞᱩᱨᱵᱚᱸᱫᱽ, ᱠᱮᱱᱫᱨᱚ, ᱥᱟᱢᱞᱟ, ᱥᱟᱢᱞᱟ ᱥᱟᱢᱟᱝ, ᱠᱷᱳᱴᱟᱫᱤᱦ, ᱠᱟᱸᱠᱟᱨᱛᱞᱟ, ᱫᱟᱞᱩᱨᱵᱚᱸᱫᱽ ᱚᱠᱥᱯ, ᱯᱟᱞᱟᱥᱛᱷᱟᱞᱤ ᱚᱠᱥᱯ ᱟᱨ ᱜᱚᱝᱜᱟᱨᱟᱢᱪᱚᱠ ᱚᱠᱥᱯ ᱾<ref>{{cite web| url = http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/66080/13/13_chapter%205.pdf |title = Coalmining impact on the Environment |work = Chapter V: Table 5.2 | publisher= shodganga.infibnet | accessdate = 21 February 2017}}</ref>
==ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱵᱤᱞᱯᱷᱟᱦᱟᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱨᱟᱭᱢᱮᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://bardhaman.gov.in/education/schudir.asp 7th All-India School Education Survey 2003] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927042635/http://bardhaman.gov.in/education/schudir.asp |date=2007-09-27 }}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
{{ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]]
eugb0wt33nmsu2zpd8gwcn2wodsh86w
ᱫᱮᱵᱤᱯᱩᱨ, ᱥᱤᱧᱚᱛ
0
36135
192452
2026-05-30T04:59:49Z
MT731
2184
"{{For|ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ,|ᱫᱮᱵᱤᱯᱩᱨ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ᱾ (disambiguation){{!}}ᱫᱮᱵᱤᱯᱩᱨ}} {{Use dmy dates|date=September 2018}} {{Use Indian English|date=September 2018}} {{Infobox settlement | name = ᱫᱮᱵᱤᱯᱩᱨ | other_name = | nickname = | settlement_type = ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ | image_skyline = | image..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
192452
wikitext
text/x-wiki
{{For|ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ,|ᱫᱮᱵᱤᱯᱩᱨ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ᱾ (disambiguation){{!}}ᱫᱮᱵᱤᱯᱩᱨ}}
{{Use dmy dates|date=September 2018}}
{{Use Indian English|date=September 2018}}
{{Infobox settlement
| name = ᱫᱮᱵᱤᱯᱩᱨ
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| pushpin_map = India West Bengal#India3
| pushpin_label_position = right
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|23|27|22.7|N|87|27|14.0|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]]
| subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]]
| established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type =
| governing_body =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 0.87
| elevation_footnotes =
| elevation_m = 19
| population_total = 9,967
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ
| demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ
| demographics1_info1 = [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱗᱑᱓᱑᱔᱘
| area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ/ ᱮᱥ.ᱴᱤ.ᱰᱤ ᱠᱳᱰ
| area_code = ᱐᱓᱔᱑
| registration_plate = WB
| website = {{URL|paschimbardhaman.co.in/}}
| footnotes =
}}
'''ᱫᱮᱵᱤᱯᱩᱨ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱠᱥᱟ ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
{{OSM Location map
| width=550| height=400| zoom=11
| coord={{coord|23|33|20|N|87|19|20|E}}| float=left|caption='''ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ ᱥᱟᱵᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ'''<br/>MC: ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱱᱤᱜᱟᱢ, CT: ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ, R: ᱫᱮᱦᱟᱛ ᱛᱟᱞᱢᱟ, A: ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ, B: ᱵᱟᱸᱫᱽ, H: ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱥᱮᱦᱮᱫ<br/>ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱟᱹᱡ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ
|mark-coord1= {{coord|23|31|34|N|87|22|24|E}} | label-pos1=left|label1= Arra| numbered1=CT| mark-title1=[[ᱟᱨᱨᱟ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱟᱨᱨᱟ]] (CT)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #A40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2
|mark-coord2={{coord|23|30|32|N|87|23|40|E}} | label-pos2=right|label2= Gopalpur| numbered2=CT| mark-title2=[[ᱜᱳᱯᱟᱞᱯᱩᱨ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱜᱳᱯᱟᱞᱯᱩᱨ]] (CT)
|mark-coord3={{coord|23|30|4|N|87|21|48|E}} | label-pos3=right|label3= Bamunara| numbered3=CT| mark-title3=[[ᱵᱟᱢᱩᱱᱟᱨᱟ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱵᱟᱢᱩᱱᱟᱨᱟ]] (CT)
|mark-coord4={{coord|23|27|58|N|87|23|0|E}} | label-pos4=right|label4= Amlajora| numbered4=CT| mark-title4=[[ᱟᱢᱲᱟᱡᱳᱲᱟ]] (CT)
|mark-coord5={{coord|23|27|40|N|87|27|45|E}} | label-pos5=right|label5= Kanksa| numbered5=CT| mark-title5=[[ᱠᱟᱱᱠᱥᱟ]] (CT)
|mark-coord6={{coord|23|27|22|N|87|27|14|E}} | label-pos6=left|label6= Debipur| numbered6=CT| mark-title6=ᱫᱮᱵᱤᱯᱩᱨ (CT)|shape-color6=black| label-size6=13|label-color6=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors -->
|mark-coord7={{coord|23|26|57|N|87|26|52|E}} | label-pos7=left|label7= Prayagpur| numbered7=CT| mark-title7=[[ᱯᱨᱟᱜᱽᱯᱩᱨ]] (CT)
|mark-coord8={{coord|23|39|18|N|87|12|28|E}} | label-pos8=right|label8= Siduli| numbered8=CT| mark-title8=[[ᱥᱤᱫᱩᱞᱤ]] (CT)
|mark-coord9={{coord|23|38|30|N|87|13|31|E}} | label-pos9=right|label9= Khandra| numbered9=CT| mark-title9=[[ᱠᱷᱟᱸᱫᱽᱨᱟ]] (CT)
|mark-coord10={{coord|23|39|14|N|87|14|34|E}} | label-pos10=right|label10= Ukhra| numbered10=CT| mark-title10=[[ᱩᱠᱷᱨᱟ]] (CT)
|mark-coord11={{coord|23|37|44|N|87|13|10|E}} | label-pos11=left|label11= Mahira| numbered11=CT| mark-title11=[[ᱢᱟᱦᱤᱨᱟ]] (CT)
|mark-coord12={{coord|23|37|11|N|87|13|1|E}} | label-pos12=left|label12= Dakshin Khanda| numbered12=CT| mark-title12=[[ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟ]] (CT)
|mark-coord13={{coord|23|36|51|N|87|8|51|E}} | label-pos13=right|label13= Kajora| numbered13=CT| mark-title13=[[ᱠᱟᱡᱳᱨᱟ]] (CT)
|mark-coord14={{coord|23|36|16|N|87|10|45|E}} | label-pos14=right|label14= Harishpur| numbered14=CT| mark-title14=[[ᱦᱟᱨᱤᱥᱯᱩᱨ]] (CT)
|mark-coord15={{coord|23|35|50|N|87|9|47|E}} | label-pos15=right|label15= Palashban| numbered15=CT| mark-title15=[[ᱯᱟᱞᱟᱥᱵᱚᱱ]] (CT)
|mark-coord16={{coord|23|35|24|N|87|11|56|E}} | label-pos16=right|label16= Dignala| numbered16=CT| mark-title16=[[ᱫᱤᱜᱽᱱᱟᱞᱟ]] (CT)
|mark-coord17={{coord|23|35|0|N|87|11|7|E}} | label-pos17=right|label17= Andal| numbered17=CT| mark-title17=[[ᱟᱱᱰᱟᱞ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ|ᱟᱱᱰᱟᱞ]] (CT)
|mark-coord18={{coord|23|34|40|N|87|10|45|E}} | label-pos18=right|label18= Baska| numbered18=CT| mark-title18=[[ᱵᱟᱥᱠᱟ, ᱟᱱᱰᱟᱞ|ᱵᱟᱥᱠᱟ]] (CT)
|mark-coord19={{coord|23|33|54|N|87|17|38|E}} | label-pos19=right|label-color19=#800000| label19=Durgapur | numbered19=MC| mark-title19=[[ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ]] (MC)|shape-color19=#800000
|mark-coord20={{coord|23|27|7|N|87|28|6|E}} | label-pos20=right| label20= Panagarh | numbered20=R| mark-title20=[[ᱯᱟᱱᱟᱜᱟᱲ]] (R)|shape-color20=#C42222
|mark-coord21={{coord|23|28|41|N|87|23|34|E}} | label-pos21=left| label21= Rajbandh | numbered21=R| mark-title21=[[ᱨᱟᱡᱽᱵᱟᱸᱫᱷ]] (R)|shape-color21=#C42222
|mark-coord22={{coord|23|38|54|N|87|9|41|E}} | label-pos22=right|label22=ECL Kajora|labela22= Area Office | numbered22=0| mark-title22=[[ᱠᱟᱡᱳᱨᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱤᱥᱤᱮᱞ ᱠᱟᱡᱳᱨᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] (A)| shape-color22=#AA6666| label-size22=13|
|mark-coord23={{coord|23.619389|87.244333}}| label23= Kazi Nazrul|labela23= Islam Airport| label-color23 = #C42222 | label-angle23=0| label-pos23=top| label-size23=10| mark-size23=12|numbered23= A| mark-title23 = [[ᱠᱟᱡᱤ ᱱᱟᱡᱽᱨᱩᱞ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ]]| shape-color23=#C42222
|mark-coord24={{coord|23.474444|87.4275}}| label24= Panagarh Airport| label-color24 = #C42222 | label-angle24=0| label-pos24=top| label-size24=10| mark-size24=12| numbered24=A|mark-title24 =[[ᱯᱟᱱᱟᱜᱟᱲ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ]]| shape-color24=#C42222
|mark-coord25={{coord|23.4754|87.3023}}| label25= Durgapur|labela25= Barrage| label-color25 = #C42222 | label-angle25=0| label-pos25=right| label-size25=10| mark-size25=12| numbered25=B|mark-title25 =[[ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ ᱵᱟᱸᱫᱷ]]| shape-color25=#C42222
|mark-coord26={{coord|23.5648|87.2367}}| label26= Durgapur|labela26= Steel |labelb26 =Plant| label-color26 = #C42222 | label-angle26=0| label-pos26=bottom| label-size26=10| mark-size26=0| mark-title26 =none
|mark-coord27={{coord|23.5386|87.2693}}| label27= Alloy|labela27= Steels |labelb27 =Plant| label-color27 = #C42222 | label-angle27=0| label-pos27=bottom| label-size27=10| mark-size27=0| mark-title27 =none
|mark-coord28={{coord|23.5186|87.2983}}| label28= Durgapur|labela28= Projects |labelb28 =Limited| label-color28 = #C42222 | label-angle28=0| label-pos28=bottom| label-size28=10| mark-size28=0| mark-title28 =none
|mark-coord29={{coord|23.6374|87.4243}}| label29=Ajay River| label-color29 = #77A1CB| label-angle29=47| label-pos29=top| label-size29=10| mark-size29=0| mark-title29 =none
|mark-coord30={{coord|23.4984|87.2623}}| label30=Damodar River| label-color30 = #77A1CB| label-angle30=40| label-pos30=top| label-size30=10| mark-size30=0| mark-title30 =none
|mark-coord31={{coord|23|36|29|N|87|27|13|E}} | label-pos31=top|label31=Gourangapur| numbered31=H| mark-title31= [[ᱜᱚᱣᱨᱟᱝᱜᱟᱯᱩᱨ]] (H)| shape-color31=#AA6666
|mark-coord32={{coord|23|36|0|N|87|29|19|E}} | label-pos32=left| label32= Bankati | numbered32=R| mark-title32=[[ᱵᱟᱱᱠᱟᱴᱤ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]] (R)|shape-color32=#C42222
|mark-coord33={{coord|23|33|51|N|87|24|6|E}} | label-pos33=left| label33= Malandighi | numbered33=R| mark-title33=[[ᱢᱟᱞᱟᱱᱰᱤᱜᱷᱤ]] (R)|shape-color33=#C42222
|mark-coord34={{coord|23|37|43|N|87|24|28|E}} | label-pos34=left| label34= Sibpur | numbered34=R| mark-title34=[[ᱥᱤᱵᱽ, ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ]] (R)|shape-color34=#C42222
|mark-coord35={{coord|23|36|22|N|87|25|46|E}} | label-pos35=left| label35= Garh Jungle | numbered35=H| mark-title35=[[ᱜᱟᱲ ᱡᱚᱝᱜᱚᱞ]] (H)|shape-color35=#AA6666}}
===ᱴᱷᱟᱶ===
ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ-ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱞᱚᱴᱮᱨᱟᱭᱤᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ [[ᱫᱟᱢᱚᱫᱚᱨ ᱜᱟᱰᱟ|ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨ ᱱᱟᱹᱭ]] ᱟᱨ ᱚᱡᱚᱭ ᱱᱟᱹᱭ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨ ᱵᱷᱮᱞᱤ ᱠᱚᱨᱯᱚᱨᱮᱥᱚᱱ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱵᱩᱨᱩ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱛᱤᱱᱟᱹᱝ ᱜᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱦᱚᱸ ᱵᱩᱨᱩ ᱜᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>Chattopadhyay, Akkori, ''Bardhaman Jelar Itihas O Lok Sanskriti'' (History and Folk lore of Bardhaman District.), {{in lang|bn}}, Vol I, pp 14-15,38, 542 Radical Impression. {{ISBN|81-85459-36-3}}</ref>
===ᱥᱚᱦᱨᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ===
᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ ᱥᱟᱵᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱗᱙.᱒᱒% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱟᱨ ᱒᱐.᱗᱘% ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ [[ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ]] ᱥᱚᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱭᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞ ᱠᱚᱨᱯᱚᱨᱮᱥᱚᱱ ᱫᱩᱨᱜᱟᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱚᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱓᱘ (+᱑ ᱯᱟᱨᱴᱤ) ᱥᱮᱱᱥᱚᱥ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |url = http://wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |title = District Statistical Handbook 2014 Burdwan |work = Table 2.2, 2.4(a) |publisher = Department of Statistics and Programme Implementation, Government of West Bengal |access-date = 15 September 2018 |archive-date = 21 January 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190121045803/http://www.wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |url-status = dead }}</ref>
==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ==
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱫᱮᱵᱤᱯᱩᱨ ᱨᱤᱱ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱙,᱙᱖᱗ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱕᱐᱖᱔ (᱕᱑%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱔,᱙᱐᱓ (᱔᱙%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱑,᱐᱘᱔ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱫᱮᱵᱤᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱗,᱔᱐᱒ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱘᱓.᱓᱐%) ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=census3-2011>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/pca/pcadata/Houselisting-housing-WB.html |title = 2011 Census – Primary Census Abstract Data Tables | work= West Bengal – District-wise |publisher= Registrar General and Census Commissioner, India | access-date = 20 February 2017 }}</ref>
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ᱫᱮᱵᱤᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱙᱑᱑᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱕᱒% ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔᱘% ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱫᱮᱵᱤᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖᱘% ᱦᱤᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱕᱙.᱕% ᱦᱤᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱚ ᱗᱕% ᱟᱨ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱚ ᱖᱐% ᱾ ᱫᱮᱵᱤᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱑᱒% ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾
==ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ==
<!--Please do not disturb the referenced text. If you want to add information, add it separately, with reliable reference. -->
''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱦᱟᱱᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ'', ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ, ᱫᱮᱵᱤᱯᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱥᱟᱨ ᱵᱤᱥᱟᱨ ᱫᱚ ᱐.᱘᱗ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱟᱨ<sup>᱒</sup> ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱑᱗ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱜᱟᱱ ᱥᱚᱲᱚᱠ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱡᱷᱤᱡ ᱟᱨ ᱥᱚᱜᱮ ᱵᱩᱞᱟᱹᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ, ᱦᱮᱸᱰ ᱯᱚᱢᱯ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱤᱡᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱔᱘᱙ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱤᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱟᱜᱟᱞᱮᱱᱰ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱨᱪᱮᱴᱤᱵᱷ ᱦᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ/ᱱᱚᱨᱥᱤᱝ ᱦᱮᱢ, ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱢᱮᱰᱤᱥᱤᱱ ᱥᱴᱚᱯ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱙ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱨᱟᱭᱢᱮᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱒ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱤᱰᱤᱞ ᱟᱥᱲᱟ, ᱒ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱟᱨ ᱒ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱤᱱᱤᱭᱚᱨ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ, ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ, ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱚᱰᱤᱴᱚᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱞ/ ᱠᱚᱢᱭᱩᱱᱤᱴᱤ ᱦᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱮᱸᱠ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱮᱜᱽᱨᱮᱡᱤᱵᱽ ᱠᱨᱮᱰᱤᱴ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱮᱞᱤ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/DCHB/DCHB_A/19/1909_PART_A_DCHB_BARDDHAMAN.pdf| title = District Census Handbook Barddhaman, Census of India 2011, Series 20, Part XII A | work= Section II Town Directory, Pages 1179-1210; Statement I: Status and Growth History, Page 1179; Statement II: Physical Aspects and Location of Towns, Page 1188; Statement III: Civic and other Amenities, Page 1191; Statement IV: Medical Facilities, Page 1196; Statement V: Educational, Recreational and Cultural Facilities, Page 1200; Statement VI: Industry and Banking, Page 1209 | publisher = Directorate of census Operations V, West Bengal |access-date = 14 May 2020}}</ref>
==ᱰᱟᱦᱟᱨ==
ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱟᱡᱽᱰᱟᱦᱟᱨ ᱑᱔ ᱫᱚ ᱫᱮᱵᱤᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=police>{{cite web| url = http://www.wbtrafficpolice.com/state-highways.php |title = List of State Highways in West Bengal | publisher= West Bengal Traffic Police | access-date = 23 February 2017}}</ref><ref>Google Maps</ref>
==ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ==
ᱯᱟᱱᱟᱜᱚᱲ ᱨᱮ ᱓᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱮᱰ ᱥᱟᱶ ᱯᱟᱱᱟᱜᱟᱲ ᱫᱮᱦᱟᱛ ᱦᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱫᱚ ᱠᱚᱸᱠᱥᱟ ᱥᱤ.ᱰᱤ. ᱵᱞᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱦᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url =https://www.wbhealth.gov.in/other_files/RH.pdf | title =Health & Family Welfare Department | work =Health Statistics – Rural Hospitals | publisher =Government of West Bengal | access-date =12 May 2020 | archive-date =8 October 2022 | archive-url =https://web.archive.org/web/20221008143352/https://www.wbhealth.gov.in/other_files/RH.pdf | url-status =dead }}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
{{ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]]
nuridwml7jialzeik6kxwtb3ulk7nnn