ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ satwiki https://sat.wikipedia.org/wiki/%E1%B1%A2%E1%B1%A9%E1%B1%AC%E1%B1%A9%E1%B1%9B_%E1%B1%A5%E1%B1%9F%E1%B1%A6%E1%B1%B4%E1%B1%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱚᱲ ᱨᱮᱫ ᱨᱮᱫ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱛᱷᱚᱠ ᱛᱷᱚᱠ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ TimedText TimedText talk ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ Event Event talk ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ:Sandbox 4 13007 192770 151586 2026-06-12T03:18:08Z Rocky 734 571 Test 192770 wikitext text/x-wiki {{User sandbox}} {{Shortcut|practice}} <!-- * ᱱᱚᱶᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱫᱚ ᱟᱞᱚᱢ ᱢᱮᱴᱟᱣᱟᱢ ᱾ * ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱫᱚ ᱜᱷᱤᱲ ᱜᱮ ᱢᱮᱴᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾ * Please, don't delete above lines edit below this line. * The page is cleared regularly. ■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■--> ᱯᱨᱚᱮᱤᱯᱮᱚ ᱤᱮᱚ ᱤᱨᱠᱤᱮ ᱮᱚᱛᱠᱤᱨ ᱳᱮᱚᱤ ᱨᱠᱯᱤᱮ ᱚ ᱮᱚᱨᱠᱤᱯ ᱠᱨᱯᱮᱚᱤ ᱾ Mala Potam 1st Edition : October 2014 : Publisher Written by : Dr.Damayanti Beshra Ward No. 9, Madhuban Behind Ranisati Mandir Baripada, Mayurbhanj - 757001 Published by: Dhigij Publication Ward No.-9, Madhuban, Behind Ranisati Mandir, Baripada Mayurbhanj, Odisha.-757001 Art by-Kashinath Marndi DTP: Rahla Digital Station Bazar, Baripada Mayurbhanj -757001 Printed at: Omm Graphics Cuttack Price: ₹ 50/- co57fu6mm7a7dq4vpzrw7sm0d5as6rc ᱵᱚᱱᱣᱟᱨᱤᱞᱟᱞ ᱯᱩᱨᱚᱦᱤᱛ 0 32576 192771 178059 2026-06-12T04:26:30Z CommonsDelinker 91 Removing [[:c:File:Banwarilal_Purohit_in_2023.jpg|Banwarilal_Purohit_in_2023.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No license since 4 June 2026. 192771 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ᱵᱚᱱᱣᱟᱨᱤᱞᱟᱞ ᱯᱩᱨᱚᱦᱤᱛ | image = | caption = ᱯᱩᱨᱚᱦᱤᱛ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ | imagesize = 230 | office = ᱒᱙-ᱟᱹᱱᱤᱡ [[List of governors of Punjab, India|ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱜᱚᱢᱠᱮ]] | term_start = ᱓᱑ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱒᱑ | term_end = ᱒᱘ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱔ | president = [[ᱨᱟᱢ ᱱᱟᱛᱷ ᱠᱚᱵᱤᱱᱫᱽ]]<br/>[[ᱫᱨᱚᱣᱯᱚᱫᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ]] | 1blankname = ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ | 1namedata = [[ᱚᱢᱚᱨᱤᱱᱫᱚᱨ ᱥᱤᱝ]]<br/>[[ᱪᱚᱨᱚᱱᱫᱤᱛ ᱥᱤᱝ ᱪᱟᱱᱱᱤ]]<br/>[[ᱵᱷᱚᱜᱽᱣᱚᱱᱛ ᱢᱟᱱ]] | predecessor = [[ᱣᱤ. ᱯᱤ. ᱥᱤᱝ ᱵᱟᱫᱽᱱᱳᱨ]] | successor = [[ᱜᱩᱞᱟᱵᱽ ᱪᱟᱸᱫᱽ ᱠᱟᱴᱟᱨᱤᱭᱟ]] | office1 = ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱰ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣᱤᱭᱟᱹ | status1 = | term_start1 = ᱓᱒ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱒᱑ | term_end1 = ᱒᱘ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱔ | president1 = [[ᱨᱟᱢ ᱱᱟᱛᱷ ᱠᱚᱵᱤᱱᱫᱽ]]<br/>[[ᱫᱨᱚᱣᱯᱚᱫᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ]] | predecessor1 = [[ᱣᱤ. ᱯᱤ. ᱥᱤᱝ ᱵᱟᱫᱽᱱᱳᱨ]] | successor1 = [[ᱜᱩᱞᱟᱵᱽ ᱪᱟᱸᱫᱽ ᱠᱟᱴᱟᱨᱤᱭᱟ]] | office2 = ᱑᱔-ᱟᱹᱱᱤᱡ [[ List of governors of Tamil Nadu|ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱱᱟᱰᱩ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱜᱚᱢᱠ]] | term_start2 = ᱖ ᱚᱠᱛᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱗ | term_end2 = ᱑᱗ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ | president2 = [[ᱨᱟᱢ ᱱᱟᱛᱷ ᱠᱚᱵᱤᱱᱫᱽ]] | predecessor2 = [[ᱥᱤ. ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱥᱟᱜᱚᱨ ᱨᱟᱣ]] ''(ᱮᱰᱤᱥᱳᱱᱟᱞ ᱪᱟᱨᱡᱽ)'' | successor2 = [[ᱟᱨ. ᱮᱱ. ᱨᱚᱵᱤ]] | 1blankname2 = ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ | 1namedata2 = [[ᱤᱫᱟᱯᱯᱟᱫᱤ ᱠᱮ. ᱯᱚᱞᱟᱱᱤᱥᱣᱟᱢᱤ]]<br/>[[ᱮᱢ. ᱠᱮ. ᱥᱴᱟᱞᱤᱱ]] | office3 = ᱒᱕-ᱟᱹᱱᱤᱡ [[List of governors of Assam|ᱟᱥᱟᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱜᱚᱢᱠᱮ]] | term_start3 = ᱒᱒ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱖ | term_end3 = ᱒᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱗ | president3 = [[ᱨᱟᱢ ᱱᱟᱛᱷ ᱠᱚᱵᱤᱱᱫᱽ]] | 1blankname3 = ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ | 1namedata3 = [[ᱥᱚᱨᱵᱚᱱᱚᱱᱫᱚ ᱥᱚᱱᱚᱣᱟᱞ]] | predecessor3 = [[ᱯᱚᱫᱽᱢᱚᱱᱚᱵᱷᱟ ᱟᱪᱟᱨᱭᱚ]] ''(additional charge)'' | successor3 = [[ᱡᱚᱜᱽᱫᱤᱥ ᱢᱩᱠᱷᱤ]] | office4 = ᱑᱖-ᱟᱹᱱᱤᱡ [[List of Governors of Meghalaya|ᱢᱮᱜᱷᱟᱞᱚᱭᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱜᱚᱢᱠᱮ]]<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/nation/2017/jan/27/president-mukherjee-accepts-v-shanmuganathans-resignation-1564081.html | title=President Mukherjee accepts V Shanmuganathan's resignation }}</ref> | status4 = ᱮᱰᱤᱥᱳᱱᱟᱞ ᱪᱟᱨᱡᱽ | term_start4 = ᱒᱗ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱗ | term_end4 = ᱕ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱗ | president4 = [[ᱨᱟᱢ ᱱᱟᱛᱷ ᱠᱚᱵᱤᱱᱫᱽ]] | 1blankname4 = ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ | 1namedata4 = [[ᱢᱩᱠᱩᱞ ᱥᱚᱸᱜᱽᱢᱟ]] | predecessor4 = [[ᱣᱤ. ᱥᱚᱱᱢᱩᱜᱚᱱᱚᱛᱷᱚᱱ]] | successor4 = [[ᱜᱚᱝᱜᱟ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ]] | office5 = [[ᱯᱟᱨᱞᱤᱭᱟᱢᱮᱴ ᱥᱚᱦᱮᱫ, ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ]]<br />for [[Nagpur (Lok Sabha constituency)|ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ]]<ref>{{cite web | url=http://164.100.47.194/loksabha/writereaddata/biodata_1_12/3118.htm | title=Banwarilal Purohit Lok Sabha Profiel | publisher=[[Lok Sabha]] | access-date=1 October 2017}}</ref> | term_start5 = ᱑᱙᱘᱔ | term_end5 = ᱑᱙᱙᱑ | predecessor5 = [[ᱡᱚᱢᱵᱩᱣᱟᱱᱛᱨᱟᱣ ᱫᱷᱳᱛᱮ]] | successor5 = [[ᱫᱚᱛᱛᱟ ᱢᱮᱜᱷᱮ]] | term_start6 = ᱑᱙᱙᱖ | term_end6 = ᱑᱙᱙᱘ | predecessor6 = [[ᱫᱚᱛᱛᱟ ᱢᱮᱜᱷᱮ]] | successor6 = [[ᱵᱤᱞᱟᱥ ᱢᱩᱛᱛᱮᱢᱣᱟᱨ]] | birth_date = {{Birth date and age|1940|04|16|df=yes}} | birth_place = [[Nawalgarh, Rajasthan|ᱱᱟᱣᱟᱞᱜᱚᱰ]], [[ᱨᱟᱡᱽᱯᱩᱛᱱᱟ ᱮᱡᱮᱱᱥᱤ]], [[British Raj|ᱵᱽᱨᱤᱴᱤᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ]] (ᱱᱤᱭᱟᱹᱦᱟᱞᱤ [[ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]) | party = [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] | residence = [[ᱨᱟᱡᱽ ᱵᱷᱚᱵᱚᱱ, ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ]] | spouse = | children = | website = | footnotes = | date = | year = ᱒᱐᱒᱑ | source = | order1 = ᱑᱖-ᱟᱹᱱᱤᱡ }} '''ᱵᱚᱱᱣᱟᱨᱤᱞᱟᱞ ᱯᱩᱨᱳᱦᱤᱛ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱖ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱔᱐) <ref>{{Cite web|title=His Excellency Governor of Tamil Nadu|url=http://www.assembly.tn.gov.in/15thassembly/governor.html|access-date=15 March 2021|website=www.assembly.tn.gov.in}}</ref> ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ]] [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱭᱟᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱟᱨ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ [[ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱰ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱨᱚᱥᱟᱥᱚᱠ, ᱒᱐᱑᱗ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱒᱑ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ [[ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱑᱗ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ [[ᱟᱥᱟᱢ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ]] (ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ) ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱮ ᱫᱷᱟᱣ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱵᱟᱨ ᱫᱷᱟᱣ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱨᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱡᱚᱯᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱵᱷᱚᱜᱚᱵᱟᱱᱫᱟᱥ ᱯᱩᱨᱚᱦᱤᱛ ᱠᱟᱱᱟ, ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱥᱯᱟ ᱫᱮᱵᱤ ᱯᱩᱨᱚᱦᱤᱛ ᱥᱟᱶ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱨᱤᱱ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱨᱟᱡᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱯᱩᱨᱚᱦᱤᱛ ᱟᱨ ᱨᱟᱠᱮᱥ ᱯᱩᱨᱚᱦᱤᱛ ᱟᱨ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱢᱤᱱᱟ ᱯᱩᱨᱚᱦᱤᱛ ᱡᱚᱥᱤ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱤᱱ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱦᱚᱲ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱠᱩᱲᱤ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱜᱤᱡᱽᱨᱟᱹ ᱤᱡ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱤᱡ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱠᱩᱲᱤ, ᱚᱨᱪᱚᱱᱟ ᱯᱩᱨᱚᱦᱤᱛ ᱚᱜᱚᱨᱣᱟᱞ, ᱢᱤᱫ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱠᱳᱪ, ᱥᱴᱟᱨᱴᱳᱯ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱵᱩᱠ ᱮᱡᱮᱱᱥᱤ ᱟᱰᱰᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱷᱚᱵᱚᱱᱥ ᱵᱷᱚᱜᱚᱵᱟᱱᱫᱟᱥ ᱯᱩᱨᱚᱦᱤᱛ ᱵᱤᱫᱽᱭᱟ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ, [[ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱱᱦᱟᱹᱭᱞᱟᱞ ᱢᱟᱱᱮᱠᱞᱟᱞ ᱢᱩᱱᱥᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱑᱙᱓᱘ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱵᱯᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱵᱤᱫᱽᱭᱟ ᱵᱷᱚᱵᱚᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱦᱚᱸ ᱪᱟᱭᱨᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱾ == ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱛ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ == ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ]] ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱾ [[ᱤᱱᱫᱤᱨᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ (ᱤᱱᱫᱤᱨᱟ) ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱯᱩᱨᱚᱦᱤᱛ ᱑᱙᱗᱘ ᱨᱮ [[ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ]] ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ (ᱟᱭᱤ) ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱟᱪᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱰᱷᱟᱹᱭ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱤᱫᱷᱟᱭᱚᱠ ᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱑᱙᱘᱐ ᱨᱮ ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ ᱫᱩᱠᱷᱤᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱙᱘᱒ ᱨᱮ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ, ᱱᱟᱪᱟᱨ ᱵᱩᱥᱛᱤ ᱥᱩᱫᱷᱨᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱦᱟᱣᱥᱤᱝ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱘᱔ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱟᱹᱱᱤᱡ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱮᱱᱟ ᱾ (ᱥᱟᱹ) ᱑᱙᱘᱙ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱟᱜ ᱴᱤᱠᱤᱴ ᱛᱮ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱛᱮᱭ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ, ᱛᱤᱱ ᱡᱚᱦᱚᱜ [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] ᱫᱚ [[ᱚᱡᱚᱫᱷᱭᱟ]] ᱨᱮ ᱨᱟᱢ ᱢᱩᱫᱽᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫ-ᱟ, ᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱑ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱡᱚᱯᱟ ᱠᱚᱭᱤᱡ ᱩᱢᱩᱫᱽᱵᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱮ ᱞᱟᱹᱰᱷᱟᱹᱭ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱤᱠᱷᱟᱹᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱚᱛᱛᱟ ᱢᱮᱜᱷᱮ ᱴᱷᱮᱱ ᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱙᱖ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱡᱚᱯᱟ ᱠᱚᱭᱤᱡ ᱩᱢᱤᱫᱽᱵᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱜᱮᱢᱤᱫ ᱟᱹᱱᱤᱡ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱙᱙ ᱨᱮ, [[ᱯᱨᱚᱢᱚᱫᱽ ᱢᱚᱦᱟᱡᱚᱱ]] ᱥᱟᱶ ᱜᱟᱺᱦᱤᱨ ᱢᱚᱱᱵᱤᱵᱟᱹᱫᱽ ᱦᱩᱭ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱟᱜ ᱛᱤᱭ ᱥᱟᱵ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱙ ᱨᱮ ᱨᱟᱢᱴᱮᱠ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱮ ᱞᱟᱹᱰᱷᱟᱹᱭ ᱮᱱᱟ, ᱤᱠᱷᱟᱹᱱ ᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱓ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱫᱚᱨᱵᱷᱚ ᱨᱟᱡᱽᱡᱭᱚ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱨᱴᱤᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱟᱨ ᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ, ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱮ ᱞᱟᱹᱰᱷᱟᱹᱭ ᱮᱱᱟ, ᱤᱠᱷᱟᱹᱱ ᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱵᱷᱟᱡᱚᱯᱟ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱵᱷᱟᱡᱚᱯᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱤᱠᱤᱴ ᱛᱮ ᱵᱷᱟᱪᱱᱟᱣ ᱮ ᱞᱟᱹᱰᱷᱟᱹᱭ ᱮᱱᱟ, ᱤᱠᱷᱟᱹᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱤᱞᱟᱥ ᱢᱩᱛᱛᱮᱢᱵᱟᱨ ᱴᱷᱮᱱ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ == ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ == == ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ == ᱯᱩᱨᱚᱦᱤᱛ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱙ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱵᱷᱮᱸᱴᱥ ᱳᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱨ ᱫᱤᱱᱟᱹᱱ ᱵᱮᱣᱨᱟ ᱥᱟᱠᱟᱢ "ᱦᱤᱛᱵᱟᱫᱽ" ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱹᱞᱤᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱢᱮᱴ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱣᱨᱟ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱫᱚ ᱑᱙᱑᱑ ᱨᱮ [[ᱜᱳᱯᱟᱞ ᱠᱨᱤᱥᱱᱟ ᱜᱚᱠᱷᱚᱞᱮ]] ᱛᱚᱨᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱯᱩᱨᱚᱦᱤᱛ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱱᱤᱛᱚᱜᱩᱡ ᱥᱟᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱨᱤ ᱨᱟᱢᱫᱮᱵᱽᱵᱟᱵᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ (ᱟᱨᱵᱤᱭᱩ) ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱟᱭᱨᱮᱛ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} 0oduo9jr0wheqondakzxtn86r94f1ap ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ 0 36205 192767 192765 2026-06-11T12:49:36Z MT731 2184 192767 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ | native_name = <!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per Wikipedia:INDISCRIPT policy --> | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ᱟᱹᱛᱩ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India West Bengal # India3 | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ | coordinates = {{coord|23.888101|N|88.083287|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ | subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}} | subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name1 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] | subdivision_type2 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name2 = [[ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] | established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = ᱑᱕,᱘᱑᱒ | population_as_of = ᱒᱐᱑᱑ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ | demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ | demographics1_info1 = [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐ | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = ᱗᱔᱒᱓᱐᱑ (ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ) | area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ/ᱮᱥ.ᱴᱤ.ᱰᱤ ᱠᱳᱰ | area_code = ᱐᱓᱔᱘᱔ | registration_plate = | blank1_name_sec1 = [[ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank1_info_sec1 = [[ᱵᱚᱦᱚᱨᱟᱢᱯᱩᱨ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱵᱚᱦᱚᱨᱟᱢᱯᱩᱨ]] | blank2_name_sec1 = [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank2_info_sec1 = [[ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ, ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ]] | website = {{URL|murshidabad.gov.in/}} | footnotes = }} '''ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ [[ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ ᱤᱧ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ ᱤᱧ]] [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱚᱛᱱᱚᱜ== {{OSM Location map | width=450| height=400| zoom=10 | coord={{coord|23|57|0|N|88|13|0|E}}| float=left|caption='''ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱨᱦᱟᱢᱯᱩᱨ ᱟᱨ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ, ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ'''<br/>M: ᱱᱚᱜᱚᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ, CT: ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ, R: ᱫᱮᱦᱟᱛ/ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, H: ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱚ<br/>ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱡ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱟᱹᱡ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ |mark-coord1={{coord|24|4|29|N|88|14|36|E}} | label-pos1=left|label1= Ajodhya Nagar | numbered1=CT| mark-title1=[[ᱟᱡᱳᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱱᱚᱜᱚᱨ]] (CT)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #A40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2 |mark-coord2={{coord|24|5|40|N|88|17|11|E}} | label-pos2=right|label2= Banjetia| numbered2=CT| mark-title2=[[ᱵᱟᱱᱡᱮᱴᱤᱭᱟᱹ]] (CT) |mark-coord3={{coord|23|56|19|N|88|14|1|E}} | label-pos3=top|label3= Barua| numbered3=CT| mark-title3=[[ᱵᱟᱨᱩᱭᱟ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] (CT) |mark-coord4={{coord|24|4|8|N|88|15|46|E}} | label-pos4=right|label4= Chaltia| numbered4=CT| mark-title4=[[ᱪᱟᱞᱴᱤᱭᱟᱹ]] (CT) |mark-coord5={{coord|24|7|37|N|88|16|48|E}} | label-pos5=right|label5= Cossimbazar| numbered5=CT| mark-title5=[[ᱠᱳᱥᱥᱤᱢᱵᱟᱡᱟᱨ]] (CT) |mark-coord6={{coord|24|6|58|N|88|14|32|E}} | label-pos6=left|label6= Goaljan| numbered6=CT| mark-title6=[[ᱜᱳᱞᱡᱟᱱ]] (CT) |mark-coord7={{coord|24|7|44|N|88|13|56|E}} | label-pos7=left|label7= Gopjan| numbered7=CT| mark-title7=[[ᱜᱳᱯᱡᱟᱱ]] (CT) |mark-coord8={{coord|24|5|14|N|88|14|56|E}} | label-pos8=left|label8= Gora Bazar| numbered8=CT| mark-title8=[[ᱜᱳᱨᱟ ᱵᱟᱡᱟᱨ]] (CT) |mark-coord9={{coord|24|3|45|N|88|14|19|E}} | label-pos9=left|label9= Haridasmati| numbered9=CT| mark-title9=[[ᱦᱚᱨᱤᱪᱟᱥᱢᱟᱴᱤ]] (CT) |mark-coord10={{coord|24|4|55|N|88|16|38|E}} | label-pos10=right|label10= Sibdanga Badarpur| numbered10=CT| mark-title10=[[ᱥᱤᱵᱽᱰᱟᱝᱜᱟ ᱵᱚᱫᱚᱨᱯᱩᱨ]] (CT) |mark-coord11={{coord|23|46|49|N|88|6|9|E}} | label-pos11=right|label11= Salar| numbered11=CT| mark-title11=[[ᱥᱟᱞᱟᱨ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] (CT) |mark-coord12={{coord|24|6|46|N|88|15|55|E}} | label-pos12=right|label12= Berhampore| numbered12=M| mark-title12=[[ᱵᱚᱨᱦᱟᱢᱯᱩᱨ]] (M) | shape-color12= #800000 |mark-coord13={{coord|23|55|25|N|88|15|0|E}} | label-pos13=right|label13= Beldanga| numbered13=M| mark-title13=[[ᱵᱮᱞᱰᱟᱝᱜᱟ]] (M) | shape-color13= #800000 |mark-coord14={{coord|23|57|36|N|88|1|48|E}} | label-pos14=top|label14= Kandi| numbered14=M| mark-title14=[[ᱠᱟᱱᱫᱤ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] (M) | shape-color14= #800000 |mark-coord15={{coord|24|1|49|N|88|11|27|E}} | label-pos15=right|label15=Karnasuvarna| numbered15=H| mark-title15= [[ᱠᱚᱨᱱᱚᱥᱩᱵᱚᱨᱱᱚ]] (H)| shape-color15=#AA6666 |mark-coord16={{coord|23|55|55|N|88|26|51|E}} | label-pos16=top|label16= Amtala | numbered16=R| mark-title16= [[ᱟᱢᱛᱟᱞᱟ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] (R) |shape-color16=#C40000 |mark-coord17={{coord|24|8|40|N|88|22|50|E}} | label-pos17=right|label17= Daulatabad | numbered17=R| mark-title17= [[ᱫᱟᱣᱞᱟᱛᱟᱵᱟᱫᱽ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] (R) |shape-color17=#C40000 |mark-coord18={{coord|24|3|10|N|88|25|7|E}} | label-pos18=right|label18= Hariharpara | numbered18=R| mark-title18= [[ᱦᱚᱨᱤᱦᱚᱨᱯᱟᱲᱟ]] (R) |shape-color18=#C40000 |mark-coord19={{coord|23|54|41|N|88|27|25|E}} | label-pos19=bottom|label19= Naoda | numbered19=R| mark-title19= [[ᱱᱟᱣᱫᱟ]] (R) |shape-color19=#C40000 |mark-coord20={{coord|23|51|34|N|88|15|18|E}} | label-pos20=right|label20= Rejinagar | numbered20=R| mark-title20= [[ᱨᱮᱡᱤᱱᱚᱜᱚᱨ]] (R) |shape-color20=#C40000 |mark-coord21={{coord|23|55|24|N|88|13|45|E}} | label-pos21=left|label21= Sarulia | numbered21=R| mark-title21= [[ᱥᱟᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ]] (R) |shape-color21=#C40000 |mark-coord22={{coord|23|51|50|N|88|11|55|E}} | label-pos22=left|label22= Shaktipur | numbered22=R| mark-title22= [[ᱥᱟᱠᱛᱤᱯᱩᱨ]] (R) |shape-color22=#C40000 |mark-coord23={{coord|23|55|17|N|88|25|55|E}} | label-pos23=left|label23= Surangapur | numbered23=R| mark-title23= [[ᱥᱩᱨᱟᱝᱜᱟᱯᱩᱨ]] (R) |shape-color23=#C40000 |mark-coord24={{coord|23|53|17|N|88|4|59|E}} | label-pos24=right|label24= Bharatpur | numbered24=R| mark-title24= ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ (R) |shape-color24=#C40000 |mark-coord25={{coord|23|56|16|N|87|56|5|E}} | label-pos25=right|label25= Burwan | numbered25=R| mark-title25= [[ᱵᱩᱨᱣᱟᱱ]] (R) |shape-color25=#C40000 |mark-coord26={{coord|24|3|14|N|88|7|3|E}} | label-pos26=left|label26= Gokarna | numbered26=R| mark-title26= [[ᱜᱳᱠᱟᱨᱱᱟ, ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] (R) |shape-color26=#C40000 |mark-coord27={{coord|23|54|32|N|87|57|35|E}} | label-pos27=right|label27= Gram Salkia | numbered27=R| mark-title27= [[ᱜᱨᱟᱢ ᱥᱟᱞᱠᱤᱭᱟᱹ]] (R) |shape-color27=#C40000 |mark-coord28={{coord|24|2|3|N|87|59|7|E}} | label-pos28=right|label28= Khargram | numbered28=R| mark-title28= [[ᱠᱷᱟᱲᱜᱨᱟᱢ]] (R) |shape-color28=black| label-size28=13|label-color28=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors --> |mark-coord29={{coord|24|5|23|N|87|59|24|E}} | label-pos29=right|label29= Nagar | numbered29=R| mark-title29= [[ᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] (R) |shape-color29=#C40000 |mark-coord30={{coord|23|53|23|N|87|59|20|E}} | label-pos30=bottom|label30= Panchthupi | numbered30=R| mark-title30= [[ᱯᱟᱸᱪᱛᱷᱩᱯᱤ]] (R) |shape-color30=#C40000 |mark-coord31={{coord|23|46|30|N|88|12|0|E}} | label31= Bhagirathi |labela31= River| label-color31 = #77A1CB| label-angle31= -80| label-pos31=right| label-size31=10| mark-size31=0| mark-title31 =none |mark-coord32={{coord|23|56|0|N|88|4|0|E}} | label32= Mayurakshi |labela32=River| label-color32 = #77A1CB| label-angle32= -55| label-pos32=right| label-size32=10| mark-size32=0| mark-title32 =none |mark-coord33={{coord|24|9|0|N|88|4|0|E}} | label33= Dwaraka |labela33= River| label-color33 = #77A1CB| label-angle33= 60| label-pos33=right| label-size33=10| mark-size33=0| mark-title33 =none |mark-coord34={{coord|23|59|0|N|88|28|0|E}} | label34= Jalangi |labela34= River| label-color34 = #77A1CB| label-angle34= -70| label-pos34=right| label-size34=10| mark-size34=0| mark-title34 =none |mark-coord35={{coord|23|50|51|N|88|13|48|E}} | label-pos35=left|label35=Tomb of Mir Madan| numbered35=H| mark-title35= [[ᱢᱤᱨ ᱢᱟᱫᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱚᱯᱟ]] (H)| shape-color35=#AA6666}} ===ᱴᱷᱟᱶ=== ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ ᱫᱚ {{coord|23.888101|N|88.083287|E|display=inline}} ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ===ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ=== ᱵᱚᱨᱦᱟᱢᱯᱩᱨ ᱟᱨ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱠᱚᱫᱚ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ, ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱜᱤᱭᱳᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠᱟᱞ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱨᱟᱲ ᱟᱨ ᱵᱟᱜᱽᱲᱤ ᱾<ref>{{cite web| url = http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/19/1907_PART_A_DCHB_MURSHIDABAD.pdf |title = District Census Handbook: Murshidabad, Series 20 Part XII A | work= Physiography, Page 13 |publisher= Directorate of Census Operations, West Bengal, 2011 | access-date = 24 July 2017 }}</ref><ref>{{cite web | url= http://murshidabad.gov.in/About.aspx#2 | title= Murshidabad | work= Geography | publisher= Murshidabad district authorities | access-date= 24 July 2017 | archive-date= 29 August 2017 | archive-url= https://web.archive.org/web/20170829154116/http://murshidabad.gov.in/About.aspx#2 | url-status= dead }}</ref> ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ, ᱵᱚᱨᱦᱟᱢᱯᱩᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://murshidabad.gov.in/About.aspx#2 | title = Murshidabad | publisher = Murshidabad district authorities | access-date = 12 September 2017 | archive-date = 29 August 2017 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170829154116/http://murshidabad.gov.in/About.aspx#2 | url-status = dead }}</ref> ᱗ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱞᱮᱫ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱩᱬ ᱨᱟᱡᱟ ᱥᱟᱥᱟᱝᱠᱟ ᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱠᱟᱨᱱᱟᱥᱩᱵᱚᱨᱱᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱫᱚ ᱵᱚᱨᱦᱟᱢᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱙.᱖ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱖.᱐ ᱢᱤᱞ) ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>Ray, Nihar Ranjan, ''Bangalir Itihas Adi Parba'', {{in lang|bn}}, 1980 edition, pp. 160-161, Paschim Banga Niraksharata Durikaran Samiti</ref><ref>Sengupta, Nitish, ''History of the Bengali-speaking People'', p.25, UBS Publishers’ Distributors Pvt. Ltd.</ref><ref>Majumdar, Dr. R.C., ''History of Ancient Bengal'', first published 1971, reprint 2005, pp. 5-6, Tulshi Prakashani, Kolkata, {{ISBN|81-89118-01-3}}.</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱘᱐% ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/19/1907_PART_A_DCHB_6MURSHIDABAD.pdf |title = District Census Handbook, Murshidabad, Series 20, Part XII B| work= District Primary Census Abstract page 26|publisher= Directorate of Census Operations West Bengal | access-date = 2 July 2021}}</ref> <small>ᱞᱟᱹᱱᱟᱹᱭ: ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱫᱚ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱩᱫᱩᱜᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾</small> ==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ== ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ ᱨᱤᱱ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱑᱕,᱘᱑᱒ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱘᱑᱕᱐ (᱕᱒%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱗᱖᱖᱒ (᱔᱘%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱒,᱐᱔᱐ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱙,᱑᱐᱐ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱖᱖.᱐᱘%) ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=census2011>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/pca/cdb_pca_census/Houselisting-housing-WB.html |title = C.D. Block Wise Primary Census Abstract Data(PCA) | work= West Bengal – District-wise CD Blocks|publisher= Registrar General and Census Commissioner, India | accessdate = 27 August 2017}}</ref> ==ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ== ===ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ=== ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ [[ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ ᱤᱧ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ ᱤᱧ]] ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱩᱨᱤᱥᱰᱤᱠᱥᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.dospiwb.org.in/site.php | title = District Statistical Handbook 2014 Murshidabad | work = Table 2.1 | publisher = Department of Statistics and Programme Implementation, Government of West Bengal | accessdate = 17 May 2017 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170729135056/http://www.dospiwb.org.in/site.php | archive-date = 2017-07-29 | url-status = usurped }}</ref> ===ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ=== [[ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ ᱤᱧ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ ᱤᱧ]] ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ ᱫᱚ ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/19/1907_PART_A_DCHB_MURSHIDABAD.pdf |title = District Census Handbook: Murshidabad, Series 20 Part XII A | work= Map of Murshidabad with CD Block HQs and Police Stations (on the fourth page). |publisher= Directorate of Census Operations, West Bengal, 2011 | accessdate = 27 August 2017}}</ref> ==ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ== ᱠᱟᱱᱫᱤ-ᱠᱚᱴᱣᱟ ᱨᱳᱰ ᱫᱚ ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>Google maps</ref> ==ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ== ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ ᱟᱹᱛᱩ ᱦᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱨᱮ ᱓᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱮᱰ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=medical>{{cite web | url = https://www.wbhealth.gov.in/ | title = Health & Family Welfare Department | work = Health Statistics | publisher = Government of West Bengal | accessdate = 19 September 2017 | archive-date = 28 October 2021 | archive-url = https://web.archive.org/web/20211028134305/https://qphs.fs.quoracdn.net/main-qimg-99a499ee367f0c1530476c81086270c8 | url-status = dead }}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} {{ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚ]] l16mvg6az0vsjiero8a8agyakzsra6j ᱠᱟᱱᱫᱤ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ 0 36206 192768 2026-06-11T16:37:15Z MT731 2184 "{{Infobox settlement | name = ᱠᱟᱱᱫᱤ | other_name = | nickname = ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱫᱚᱠᱟᱱ | settlement_type = ᱱᱚᱜᱚᱨ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 6 |..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 192768 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ᱠᱟᱱᱫᱤ | other_name = | nickname = ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱫᱚᱠᱟᱱ | settlement_type = ᱱᱚᱜᱚᱨ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 6 | mapframe-point = none | pushpin_map = India West Bengal#India3 | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ | coordinates = {{coord|23.95|N|88.03|E|display=inline,title}}<ref name=":1">{{Cite web |title=Maps, Weather, and Airports for Kandi, India |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/28/Kandi.html |access-date=2024-01-19 |website=www.fallingrain.com}}</ref> | subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ | subdivision_name = {{flagu|ᱥᱤᱧᱚᱛ}} | subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name1 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] | subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name2 = [[ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] | established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ --> | established_date = ᱑᱘᱖᱙ | founder = | named_for = | government_type = ᱱᱚᱜᱚᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ | governing_body = ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱱᱚᱜᱚᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ | leader_title1 = ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ | leader_name1 = [[ᱡᱚᱭᱫᱮᱵᱽ ᱜᱷᱟᱛᱟᱠ]]&nbsp;—<small>[[ᱛᱨᱤᱱᱟᱢᱩᱞ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ|ᱴᱤᱮᱢᱥᱤ]]</small> | unit_pref = Metric | area_footnotes = <ref name='Kandi City'>{{cite web|title=Kandi City|url=http://kandimunicipality1869.com/demography/|access-date=25 November 2020|archive-date=18 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518102951/http://kandimunicipality1869.com/demography/}}</ref> | area_rank = | area_total_km2 = 12.97 | elevation_footnotes = <ref name=":0" /> | elevation_m = 25 | population_total = ᱕᱕᱖᱓᱒ | population_as_of = ᱒᱐᱑᱑ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref name='Kandi City'/> | demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ | demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ | demographics1_info1 = [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐ | postal_code_type = Postal Code <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = ᱗᱔᱒᱑᱓᱗, ᱗᱔᱒᱑᱓᱘, ᱗᱔᱒᱑᱓᱙, ᱗᱔᱒᱑᱔᱐ | registration_plate = WB99 | blank1_name_sec1 = [[ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank1_info_sec1 = [[ᱵᱚᱦᱚᱨᱟᱢᱯᱩᱨ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱵᱚᱦᱚᱨᱟᱢᱯᱩᱨ]] | blank2_name_sec1 = [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank2_info_sec1 = [[ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱠᱟᱱᱫᱤ]] | footnotes = }} '''ᱠᱟᱱᱫᱤ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮ [[ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱥᱟᱵᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱠᱟᱱ ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱠᱥᱤ ᱜᱟᱰᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱢᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞᱤᱴᱤ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱑᱘᱖᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞᱤᱴᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾{{Citation needed|date=January 2024}} ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ 'ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ' ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱨᱚᱰᱩᱥᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾{{Citation needed|date=January 2024}} ==ᱚᱛᱱᱚᱜ== {{OSM Location map | width=450| height=400| zoom=10 | coord={{coord|23|57|0|N|88|13|0|E}}| float=left|caption='''ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱨᱦᱟᱢᱯᱩᱨ ᱟᱨ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ, ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ'''<br/>M: ᱱᱚᱜᱚᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ, CT: ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ, R: ᱫᱮᱦᱟᱛ/ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, H: ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱚ<br/>ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱡ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱟᱹᱡ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ |mark-coord1={{coord|24|4|29|N|88|14|36|E}} | label-pos1=left|label1= Ajodhya Nagar | numbered1=CT| mark-title1=[[ᱟᱡᱳᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱱᱚᱜᱚᱨ]] (CT)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #A40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2 |mark-coord2={{coord|24|5|40|N|88|17|11|E}} | label-pos2=right|label2= Banjetia| numbered2=CT| mark-title2=[[ᱵᱟᱱᱡᱮᱴᱤᱭᱟᱹ]] (CT) |mark-coord3={{coord|23|56|19|N|88|14|1|E}} | label-pos3=top|label3= Barua| numbered3=CT| mark-title3=[[ᱵᱟᱨᱩᱭᱟ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] (CT) |mark-coord4={{coord|24|4|8|N|88|15|46|E}} | label-pos4=right|label4= Chaltia| numbered4=CT| mark-title4=[[ᱪᱟᱞᱴᱤᱭᱟᱹ]] (CT) |mark-coord5={{coord|24|7|37|N|88|16|48|E}} | label-pos5=right|label5= Cossimbazar| numbered5=CT| mark-title5=[[ᱠᱳᱥᱥᱤᱢᱵᱟᱡᱟᱨ]] (CT) |mark-coord6={{coord|24|6|58|N|88|14|32|E}} | label-pos6=left|label6= Goaljan| numbered6=CT| mark-title6=[[ᱜᱳᱞᱡᱟᱱ]] (CT) |mark-coord7={{coord|24|7|44|N|88|13|56|E}} | label-pos7=left|label7= Gopjan| numbered7=CT| mark-title7=[[ᱜᱳᱯᱡᱟᱱ]] (CT) |mark-coord8={{coord|24|5|14|N|88|14|56|E}} | label-pos8=left|label8= Gora Bazar| numbered8=CT| mark-title8=[[ᱜᱳᱨᱟ ᱵᱟᱡᱟᱨ]] (CT) |mark-coord9={{coord|24|3|45|N|88|14|19|E}} | label-pos9=left|label9= Haridasmati| numbered9=CT| mark-title9=[[ᱦᱚᱨᱤᱪᱟᱥᱢᱟᱴᱤ]] (CT) |mark-coord10={{coord|24|4|55|N|88|16|38|E}} | label-pos10=right|label10= Sibdanga Badarpur| numbered10=CT| mark-title10=[[ᱥᱤᱵᱽᱰᱟᱝᱜᱟ ᱵᱚᱫᱚᱨᱯᱩᱨ]] (CT) |mark-coord11={{coord|23|46|49|N|88|6|9|E}} | label-pos11=right|label11= Salar| numbered11=CT| mark-title11=[[ᱥᱟᱞᱟᱨ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] (CT) |mark-coord12={{coord|24|6|46|N|88|15|55|E}} | label-pos12=right|label12= Berhampore| numbered12=M| mark-title12=[[ᱵᱚᱨᱦᱟᱢᱯᱩᱨ]] (M) | shape-color12= #800000 |mark-coord13={{coord|23|55|25|N|88|15|0|E}} | label-pos13=right|label13= Beldanga| numbered13=M| mark-title13=[[ᱵᱮᱞᱰᱟᱝᱜᱟ]] (M) | shape-color13= #800000 |mark-coord14={{coord|23|57|36|N|88|1|48|E}} | label-pos14=top|label14= Kandi| numbered14=M| mark-title14=ᱠᱟᱱᱫᱤ (M) | shape-color14= #800000 |mark-coord15={{coord|24|1|49|N|88|11|27|E}} | label-pos15=right|label15=Karnasuvarna| numbered15=H| mark-title15= [[ᱠᱚᱨᱱᱚᱥᱩᱵᱚᱨᱱᱚ]] (H)| shape-color15=#AA6666 |mark-coord16={{coord|23|55|55|N|88|26|51|E}} | label-pos16=top|label16= Amtala | numbered16=R| mark-title16= [[ᱟᱢᱛᱟᱞᱟ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] (R) |shape-color16=#C40000 |mark-coord17={{coord|24|8|40|N|88|22|50|E}} | label-pos17=right|label17= Daulatabad | numbered17=R| mark-title17= [[ᱫᱟᱣᱞᱟᱛᱟᱵᱟᱫᱽ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] (R) |shape-color17=#C40000 |mark-coord18={{coord|24|3|10|N|88|25|7|E}} | label-pos18=right|label18= Hariharpara | numbered18=R| mark-title18= [[ᱦᱚᱨᱤᱦᱚᱨᱯᱟᱲᱟ]] (R) |shape-color18=#C40000 |mark-coord19={{coord|23|54|41|N|88|27|25|E}} | label-pos19=bottom|label19= Naoda | numbered19=R| mark-title19= [[ᱱᱟᱣᱫᱟ]] (R) |shape-color19=#C40000 |mark-coord20={{coord|23|51|34|N|88|15|18|E}} | label-pos20=right|label20= Rejinagar | numbered20=R| mark-title20= [[ᱨᱮᱡᱤᱱᱚᱜᱚᱨ]] (R) |shape-color20=#C40000 |mark-coord21={{coord|23|55|24|N|88|13|45|E}} | label-pos21=left|label21= Sarulia | numbered21=R| mark-title21= [[ᱥᱟᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ]] (R) |shape-color21=#C40000 |mark-coord22={{coord|23|51|50|N|88|11|55|E}} | label-pos22=left|label22= Shaktipur | numbered22=R| mark-title22= [[ᱥᱟᱠᱛᱤᱯᱩᱨ]] (R) |shape-color22=#C40000 |mark-coord23={{coord|23|55|17|N|88|25|55|E}} | label-pos23=left|label23= Surangapur | numbered23=R| mark-title23= [[ᱥᱩᱨᱟᱝᱜᱟᱯᱩᱨ]] (R) |shape-color23=#C40000 |mark-coord24={{coord|23|53|17|N|88|4|59|E}} | label-pos24=right|label24= Bharatpur | numbered24=R| mark-title24= [[ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] (R) |shape-color24=#C40000 |mark-coord25={{coord|23|56|16|N|87|56|5|E}} | label-pos25=right|label25= Burwan | numbered25=R| mark-title25= [[ᱵᱩᱨᱣᱟᱱ]] (R) |shape-color25=#C40000 |mark-coord26={{coord|24|3|14|N|88|7|3|E}} | label-pos26=left|label26= Gokarna | numbered26=R| mark-title26= [[ᱜᱳᱠᱟᱨᱱᱟ, ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] (R) |shape-color26=#C40000 |mark-coord27={{coord|23|54|32|N|87|57|35|E}} | label-pos27=right|label27= Gram Salkia | numbered27=R| mark-title27= [[ᱜᱨᱟᱢ ᱥᱟᱞᱠᱤᱭᱟᱹ]] (R) |shape-color27=#C40000 |mark-coord28={{coord|24|2|3|N|87|59|7|E}} | label-pos28=right|label28= Khargram | numbered28=R| mark-title28= [[ᱠᱷᱟᱲᱜᱨᱟᱢ]] (R) |shape-color28=black| label-size28=13|label-color28=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors --> |mark-coord29={{coord|24|5|23|N|87|59|24|E}} | label-pos29=right|label29= Nagar | numbered29=R| mark-title29= [[ᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] (R) |shape-color29=#C40000 |mark-coord30={{coord|23|53|23|N|87|59|20|E}} | label-pos30=bottom|label30= Panchthupi | numbered30=R| mark-title30= [[ᱯᱟᱸᱪᱛᱷᱩᱯᱤ]] (R) |shape-color30=#C40000 |mark-coord31={{coord|23|46|30|N|88|12|0|E}} | label31= Bhagirathi |labela31= River| label-color31 = #77A1CB| label-angle31= -80| label-pos31=right| label-size31=10| mark-size31=0| mark-title31 =none |mark-coord32={{coord|23|56|0|N|88|4|0|E}} | label32= Mayurakshi |labela32=River| label-color32 = #77A1CB| label-angle32= -55| label-pos32=right| label-size32=10| mark-size32=0| mark-title32 =none |mark-coord33={{coord|24|9|0|N|88|4|0|E}} | label33= Dwaraka |labela33= River| label-color33 = #77A1CB| label-angle33= 60| label-pos33=right| label-size33=10| mark-size33=0| mark-title33 =none |mark-coord34={{coord|23|59|0|N|88|28|0|E}} | label34= Jalangi |labela34= River| label-color34 = #77A1CB| label-angle34= -70| label-pos34=right| label-size34=10| mark-size34=0| mark-title34 =none |mark-coord35={{coord|23|50|51|N|88|13|48|E}} | label-pos35=left|label35=Tomb of Mir Madan| numbered35=H| mark-title35= [[ᱢᱤᱨ ᱢᱟᱫᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱚᱯᱟ]] (H)| shape-color35=#AA6666}} {{Clear|left}} ===ᱴᱷᱟᱶ=== ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱟᱨ ᱵᱚᱨᱦᱟᱢᱯᱩᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱠᱚ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ: ᱨᱟᱲ ᱟᱨ ᱵᱟᱜᱽᱲᱤ ᱾<ref>{{cite web |title=District Census Handbook: Murshidabad, Series 20 Part XII A |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/19/1907_PART_A_DCHB_MURSHIDABAD.pdf |access-date=24 July 2017 |work=Physiography, Page 13 |publisher=Directorate of Census Operations, West Bengal, 2011}}</ref><ref>{{cite web |title=Murshidabad |url=http://murshidabad.gov.in/About.aspx#2 |access-date=24 July 2017 |work=Geography |publisher=Murshidabad district authorities}}</ref> ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ ᱵᱚᱨᱦᱟᱢᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱓᱐ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱮᱴᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ: ᱵᱩᱨᱫᱩᱣᱟᱱ (᱓᱒ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ), ᱱᱟᱫᱤᱭᱟ (᱓᱐ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱟᱨ ᱵᱤᱨᱵᱷᱩᱢ (᱒᱑ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱾ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱦᱟᱱᱰᱵᱩᱠ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ (᱒᱐᱑᱑) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱫᱚ ᱑᱒.᱙᱗ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=":0">{{cite web |title=District Census Handbook Murshidabad, Census of India 2011, Series 20, Part XII A |url=https://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/19/1907_PART_A_DCHB_MURSHIDABAD.pdf |access-date=26 June 2021 |work=Section II Town Directory, Pages 981-987: Statement I: Growth History, Pages 990-993: Statement III: Civic & Other Amenities, Pages 993-995: Statement IV: Medical Facilities 2009, Pages 995-1001 Section V: Educational, Recreational and Cultural Facilities; Pages 1 001- 1002: Statement VI: Industry & Banking |publisher=Directorate of Census Operations, West Bengal}}</ref> ᱗ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱞᱮᱫ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱩᱬ ᱨᱟᱡᱟ ᱥᱟᱥᱟᱝᱠᱟ ᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱠᱟᱨᱱᱟᱥᱩᱵᱚᱨᱱᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱫᱚ ᱵᱚᱨᱦᱟᱢᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱙.᱖ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱖.᱐ ᱢᱤᱞ) ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>Ray, Nihar Ranjan, ''Bangalir Itihas Adi Parba'', {{in lang|bn}}, 1980 edition, pp. 160-161, Paschim Banga Niraksharata Durikaran Samiti</ref><ref>Sengupta, Nitish, ''History of the Bengali-speaking People'', p.25, UBS Publishers’ Distributors Pvt. Ltd.</ref><ref>Majumdar, Dr. R.C., ''History of Ancient Bengal'', first published 1971, reprint 2005, pp. 5-6, Tulshi Prakashani, Kolkata, {{ISBN|81-89118-01-3}}.</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱘᱐% ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/19/1907_PART_A_DCHB_6MURSHIDABAD.pdf |title = District Census Handbook, Murshidabad, Series 20, Part XII B| work= District Primary Census Abstract page 26|publisher= Directorate of Census Operations West Bengal | access-date = 2 July 2021}}</ref> <small>ᱞᱟᱹᱱᱟᱹᱭ: ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱫᱚ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱩᱫᱩᱜᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾</small> ===ᱚᱛᱱᱚᱜ=== ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱠᱥᱤ ᱜᱟᱰᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱫᱟᱜ ᱜᱟᱰᱟ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱪᱟᱵᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱠᱥᱤ ᱵᱮᱞᱮ, ᱵᱨᱟᱦᱢᱟᱱᱤ ᱫᱣᱟᱨᱠᱟ ᱟᱨ ᱵᱚᱠᱨᱮᱥᱣᱟᱨ ᱠᱚᱯᱟᱭ ᱠᱩᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱮᱭᱟ ᱡᱚᱡᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱵᱚᱵᱽᱞᱚ ᱩᱛᱚᱨᱟᱥᱚᱱ ᱡᱚᱡᱚᱱᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱷᱟᱜᱤᱨᱚᱛᱷᱤ ᱜᱟᱰᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱨᱤᱛᱩ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱟᱨ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱫᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱤᱱ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱜᱚᱲᱚ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱩᱨ ᱛᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱪᱷᱩᱴ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱙᱗.᱕᱕ ᱠᱳᱴᱤ ᱴᱟᱠᱟ (᱒᱐᱒᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱑᱔᱗ ᱠᱳᱴᱤ ᱴᱟᱠᱟ ᱥᱮ ᱑᱕ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱰᱚᱞᱟᱨ) ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Kandi Master Plan (A comprehensive flood management scheme for Murshidabad and Birbhum) |url=https://wbiwd.gov.in/index.php/applications/kandi}}</ref> ==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ== ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱤᱱ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕᱕,᱖᱓᱒ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱘,᱔᱔᱒ (᱕᱑%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱒᱗,᱑᱙᱐ (᱔᱙%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕,᱘᱘᱙ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱔᱐,᱘᱑᱖ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱘᱒.᱐᱕%) ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/19/1907_PART_A_DCHB_MURSHIDABAD.pdf |title = District Census Handbook, Murshidabad, Series 20, Part XII B| work= Rural PCA-C.D. blocks wise Village Primary Census Abstract, location no. 801661, page 44-45|publisher= Directorate of Census Operations West Bengal | access-date = 5 July 2021}}</ref> ᱒᱐᱐᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱮ ᱕᱐,᱓᱔᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱕᱓% ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔᱗% ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖᱕% ᱦᱤᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱕᱙.᱕% ᱦᱤᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱚ ᱗᱐% ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱚ ᱖᱐% ᱾ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱮ ᱑᱔% ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ== ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱱᱰᱞᱩᱢ ᱴᱮᱠᱥᱴᱟᱭᱤᱞ, ᱛᱟᱢᱟᱠᱳ, ᱵᱮᱞ ᱢᱮᱴᱟᱞ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=":0" /> ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱗ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱮᱸᱠ, ᱯᱮᱭᱟ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱠᱚᱢᱚᱨᱥᱤᱭᱟᱞ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱚᱯᱚᱨᱮᱴᱤᱵᱽ ᱵᱮᱸᱠ, ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱟᱜᱽᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱨᱮᱰᱤᱴ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱟᱨ ᱔᱕ ᱱᱚᱱ-ᱟᱜᱽᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱨᱮᱰᱤᱴ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=":0" /> ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱒᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ (ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱫᱚ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ), ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱴᱩᱵᱩᱠᱩᱞᱚᱥᱤᱥ ᱠᱞᱤᱱᱤᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱟᱝ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱱᱚᱨᱥᱤᱝ ᱚᱲᱟᱜ, ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱷᱮᱴᱮᱨᱱᱚᱨᱤ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=":0" /> ===ᱵᱮᱸᱠ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱥᱮᱵᱟ ᱠᱚ=== *ᱥᱴᱮᱴ ᱵᱮᱸᱠ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ, ᱢᱩᱬ ᱪᱟᱸᱜᱟ *ᱥᱴᱮᱴ ᱵᱮᱸᱠ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ, ᱵᱟᱥ ᱥᱴᱮᱸᱰ ᱪᱟᱸᱜᱟ *ᱥᱴᱮᱴ ᱵᱮᱸᱠ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ, ᱥᱤ.ᱥᱤ. ᱨᱟᱥᱳᱨᱟ *ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱵᱮᱸᱠ *ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱩᱬ ᱰᱟᱦᱟᱨ - LICI ᱵᱤᱞᱰᱤᱝ ᱥᱮᱫ ᱛᱮ *ᱵᱟᱨᱳᱫᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱸᱠ, ᱠᱷᱚᱨᱥᱟ ᱦᱟᱭ ᱰᱟᱦᱟᱨ *ᱵᱮᱸᱠ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ, ᱯᱮᱴᱨᱚᱞ ᱯᱟᱢᱯ-ᱦᱟᱭ ᱨᱚᱰ *ᱵᱚᱝᱜᱤᱭᱟ ᱜᱨᱟᱢᱤᱱ ᱵᱤᱠᱟᱥ ᱵᱮᱸᱠ, ᱡᱮᱢᱳ ᱪᱟᱸᱜᱟ - ᱥᱠᱩᱞ ᱨᱳᱰ *ᱳᱨᱤᱭᱮᱱᱴᱟᱞ ᱵᱮᱸᱠ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱢᱚᱨᱥ, ᱦᱟᱥᱯᱤᱴᱟᱞ ᱰᱟᱦᱟᱨ *IDBI ᱵᱮᱸᱠ, ᱦᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱰᱟᱦᱟᱨ *HDFC ᱵᱮᱸᱠ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ, ᱦᱟᱥᱯᱤᱴᱟᱞ ᱰᱟᱦᱟᱨ *ICICI ᱵᱮᱸᱠ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ, ᱵᱟᱥ ᱥᱴᱮᱸᱰ *ᱠᱟᱱᱟᱨᱟ ᱵᱮᱸᱠ, ᱟᱥᱲᱟ ᱰᱟᱦᱟᱨ *ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱠᱚ-ᱚᱯᱳᱨᱮᱴᱤᱵᱽ ᱠᱨᱮᱰᱤᱴ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ, ᱠᱩᱲᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱟᱨᱦᱚᱸ * ᱞᱟᱭᱤᱯᱷ ᱟᱥᱤᱥᱭᱩᱨᱮᱱᱥ ᱠᱚᱨᱯᱚᱨᱮᱥᱚᱱ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ, ᱢᱩᱬ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱪᱟᱸᱜᱟ *ᱮᱠᱥᱤᱥ ᱵᱮᱸᱠ, ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱥᱲᱟ ᱟᱨᱦᱚᱸ *ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱥᱩᱨ ᱵᱟᱱᱫᱷᱟᱱ ᱵᱮᱸᱠ *ᱱᱤᱣ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱟᱥᱤᱥᱚᱨᱮᱱᱥ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ, ᱯᱮᱴᱨᱚᱞ ᱯᱟᱢᱯ-ᱦᱟᱭ ᱨᱚᱰ *ᱠᱮ.ᱰᱤ.ᱥᱤ.ᱮᱢ.ᱯᱤ.ᱭᱩ. ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ ([[ᱟᱢᱩᱞ]]) ===ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ ᱟᱨ ᱯᱚᱨᱚᱵ ᱠᱚ=== ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱷᱟᱶ ᱟᱨ ᱯᱚᱨᱚᱵ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ: * ᱱᱮᱛᱟᱡᱤ ᱥᱩᱵᱟᱥ ᱯᱟᱨᱠ * ᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱱᱫᱷᱚᱨ ᱯᱟᱨᱠ * [[ᱨᱟᱫᱷᱟᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱽ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ|ᱨᱟᱫᱷᱟᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱽ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ, ᱠᱟᱱᱫᱤ]] * ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱟᱡᱽᱵᱟᱲᱤ * ᱥᱭᱟᱢᱥᱟᱜᱚᱨ ᱯᱟᱨ * ᱨᱟᱫᱷᱟᱥᱟᱜᱚᱨ ᱯᱟᱨ * ᱡᱮᱢᱳ ᱨᱟᱡᱽᱵᱟᱛᱤ * ᱫᱟᱠᱷᱤᱱᱟ [[ᱠᱟᱞᱤ]] ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ * ᱜᱳᱯᱟᱞ ᱛᱩᱜᱤ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ * ᱯᱟᱸᱪᱟᱢᱩᱠᱷᱤ ᱥᱤᱵᱽ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ * ᱵᱟᱜᱽᱫᱟᱝᱜᱟ ᱨᱩᱫᱽᱨᱟᱫᱮᱵᱽ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ * ᱤᱨᱳᱭᱞᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱠᱟᱞᱤ ᱯᱩᱡᱟ|ᱠᱟᱩᱞᱤ ᱯᱩᱡᱟ]] * ᱜᱳᱠᱟᱨᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱞᱤ ᱯᱩᱡᱟ * ᱡᱟᱡᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱨᱵᱟᱢᱟᱱᱜᱟᱞᱟ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ ==ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ== ===ᱥᱚᱲᱚᱠ ᱰᱟᱦᱟᱨ=== ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱫᱚ ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱞᱚᱱ ᱫᱩᱣᱟᱹᱨ ᱠᱟᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱮᱛᱚᱢ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱑᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱥᱚᱡᱷᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱫᱚ ᱵᱚᱨᱦᱟᱢᱯᱩᱨ, ᱥᱩᱨᱤ, ᱵᱳᱞᱯᱩᱨ, ᱛᱟᱨᱟᱯᱤᱴᱷ, ᱨᱟᱢᱯᱩᱨᱦᱟᱴ, ᱵᱚᱨᱫᱚᱣᱟᱱ, ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱟᱨ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱥᱚᱲᱚᱠ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱛᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱥ. ᱮᱪ. ᱑᱑ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱵᱟᱥ, ᱤᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠ ᱨᱤᱠᱥᱟ, ᱴᱮᱠᱥᱤ ᱟᱨ ᱚᱴᱚ ᱨᱤᱠᱥᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱨᱮᱞᱣᱮ== ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱵᱟᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚ ᱫᱚ: * ᱵᱟᱨᱦᱟᱨᱣᱟ-ᱟᱡᱤᱢᱜᱚᱸᱡᱽ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱩᱯ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ {{stnlnk|ᱥᱟᱞᱟᱨ}} (᱒᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ) * ᱵᱟᱨᱦᱟᱨᱣᱟ-ᱟᱡᱤᱢᱜᱚᱸᱡᱽ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱩᱯ ᱞᱟᱭᱤᱱ (᱑᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱨᱮ [[ᱪᱳᱣᱨᱤᱜᱟᱪᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱪᱳᱣᱨᱤᱜᱟᱪᱟ]] * ᱵᱟᱨᱦᱟᱨᱣᱟ-ᱟᱡᱤᱢᱜᱚᱸᱡᱽ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱩᱯ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ [[ᱠᱷᱟᱜᱽᱲᱟᱜᱷᱟᱴ ᱨᱳᱰ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱠᱷᱟᱜᱽᱲᱟᱜᱷᱟᱴ ᱨᱳᱰ (KGLE) ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] (᱒᱘ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ) * ᱥᱤᱞᱫᱷᱟᱹ-ᱞᱟᱞᱜᱳᱞᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱵᱚᱨᱦᱟᱢᱯᱩᱨ (᱓᱔ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ) * ᱥᱟᱦᱤᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ ᱞᱩᱯ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ {{stnlnk|ᱥᱟᱭᱱᱟᱛᱷᱤᱭᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ}} (᱓᱙ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ) * ᱚᱦᱢᱚᱫᱽᱯᱩᱨ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ {{stnlnk|ᱠᱩᱨᱢᱚᱰᱟᱝᱜᱟ}} (ᱯᱷᱩᱴᱤᱥᱟᱱᱠᱳ) (᱓᱔ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ) ==ᱥᱮᱪᱮᱫ== ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱓᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱨᱟᱭᱢᱮᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱰᱤᱞ ᱟᱥᱲᱟ, ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱥᱤᱱᱤᱭᱚᱨ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱑᱙ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱚᱱᱚᱱᱯᱷᱚᱨᱢᱟᱞ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱛᱟᱞᱢᱟ (ᱥᱚᱨᱵᱚ ᱥᱤᱠᱥᱟ ᱟᱵᱷᱤᱭᱟᱱ) ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=":0" /> ===ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱠᱚ=== ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱟᱡᱽ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱫᱚ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱟᱡᱽ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱑᱙᱕᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱞᱭᱟᱱᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ: ᱯᱷᱤᱡᱤᱠᱥ, ᱠᱮᱢᱤᱥᱴᱨᱤ, ᱢᱮᱛᱷᱮᱢᱮᱴᱤᱠᱥ, ᱠᱚᱢᱯᱭᱩᱴᱟᱨ ᱥᱟᱬᱮᱥ, ᱵᱟᱸᱜᱟᱞᱤ, ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱥᱚᱸᱥᱠᱨᱤᱛ, ᱱᱟᱜᱟᱢ, ᱡᱩᱜᱽᱨᱤ, ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥ, ᱯᱷᱤᱞᱚᱥᱚᱯᱷᱤ ᱟᱨ ᱮᱠᱚᱱᱚᱢᱤᱠᱥ ᱾<ref>{{cite web | url = http://kandirajcollege.com/ | title = Kandi Raj College | publisher = KRC |access-date = 12 September 2017}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.collegeadmission.in/KandiRajCollege/Kandi_Raj_College.shtml | title = Kandi Raj College | publisher = College Admission |access-date = 12 September 2017}}</ref> [[ᱨᱟᱡᱟ ᱵᱤᱨᱮᱱᱫᱨᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ]] ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱫᱚ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱟᱡᱽ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱢᱟᱨᱥ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱠᱚᱞᱭᱟᱱᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱵᱟᱝᱞᱟ, ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱥᱚᱸᱥᱠᱨᱤᱛ, ᱱᱟᱜᱟᱢ, ᱡᱩᱜᱽᱨᱤ ᱟᱨ ᱵᱤ.ᱠᱳᱢ ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.rbcckandi.in/ | title = Raja Birendra Chandra College | publisher = RBCC Kandi |access-date = 12 September 2017}}</ref> [[ᱵᱤᱢᱚᱞ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱚᱯᱷ ᱞᱳ]] ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱮ ᱟᱴᱤᱥ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱥᱤᱝᱦᱚ ᱟᱜ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱟᱞᱭᱟᱱᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱨ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://bcckandi.org/ | title = Bimal Chandra College of Law | publisher = BCCL |access-date = 12 September 2017}}</ref> ===ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱚ=== *ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱟᱡᱽ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ *ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱟᱡᱟ ᱢᱚᱱᱤᱱᱫᱨᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱠᱩᱲᱤ ᱩᱱᱩᱥᱩᱞ ᱟᱥᱲᱟ *ᱡᱮᱢᱳ ᱮᱱ. ᱮᱱ. ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ *ᱥᱨᱤ ᱵᱤᱥᱱᱩ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ *ᱵᱟᱦᱟᱨᱟ ᱟᱫᱚᱨᱥᱚ ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱯᱤᱴᱷ *ᱵᱟᱦᱟᱨᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱟᱥᱲᱟ *ᱵᱟᱜᱽᱰᱟᱝᱜᱟ ᱟᱨ. ᱥᱤ. ᱥᱤ. ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱯᱤᱴᱷ (ᱩᱱᱩᱥᱩᱞ ᱟᱥᱲᱟ) *ᱵᱟᱜᱽᱰᱟᱝᱜᱟ ᱯᱤ.ᱥᱤ. ᱠᱩᱲᱤ ᱟᱥᱲᱟ *ᱪᱟᱴᱤᱱᱟᱠᱟᱱᱫᱤ ᱜᱩᱨᱩᱯᱚᱫᱟ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ *ᱱᱟᱢᱩᱠᱟᱱᱫᱤ ᱩᱱᱩᱥᱩᱞ ᱟᱥᱲᱟ *ᱨᱟᱥᱳᱨᱟ ᱚᱢᱵᱤᱠᱟ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ *ᱢᱟᱣᱩᱱᱴ ᱞᱤᱴᱮᱨᱟ ᱡᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱟᱱᱫᱤ (ᱥᱤ. ᱵᱤ. ᱮᱥ. ᱤ. ᱟᱥᱲᱟ) *ᱥᱚᱨᱚᱥᱣᱚᱛᱤ ᱫᱮᱵᱤ ᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ (ᱥᱤ.ᱵᱤ.ᱮᱥ.ᱤ. ᱥᱟᱶ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ) *ᱡᱚᱜᱽᱨᱤᱴᱤ ᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ ᱟᱥᱲᱟ (ᱥᱤ.ᱵᱤ.ᱮᱥ.ᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ) ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱟᱡᱽ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱚᱢᱤᱫᱟᱨ ᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱟᱡᱽ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾{{When?|date=January 2024}} ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱯᱚᱸᱰᱤᱛ ᱤᱥᱣᱚᱨ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱥᱟᱜᱚᱨ ᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱨᱮ ᱨᱟᱱᱟᱥᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨ ''ᱨᱟᱡᱟ'' ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱢᱤᱱᱫᱚᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{Cite EB1911|wstitle=Kandi|short=x}} {{ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]] jvh0i2ziypiybaeiywwrm9zhx4hq6ws 192769 192768 2026-06-11T16:47:25Z MT731 2184 192769 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ᱠᱟᱱᱫᱤ | other_name = | nickname = ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱫᱚᱠᱟᱱ | settlement_type = ᱱᱚᱜᱚᱨ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 6 | mapframe-point = none | pushpin_map = India West Bengal#India3 | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ | coordinates = {{coord|23.95|N|88.03|E|display=inline,title}}<ref name=":1">{{Cite web |title=Maps, Weather, and Airports for Kandi, India |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/28/Kandi.html |access-date=2024-01-19 |website=www.fallingrain.com}}</ref> | subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ | subdivision_name = {{flagu|ᱥᱤᱧᱚᱛ}} | subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name1 = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] | subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name2 = [[ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] | established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ --> | established_date = ᱑᱘᱖᱙ | founder = | named_for = | government_type = ᱱᱚᱜᱚᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ | governing_body = ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱱᱚᱜᱚᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ | leader_title1 = ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ | leader_name1 = [[ᱡᱚᱭᱫᱮᱵᱽ ᱜᱷᱟᱛᱟᱠ]]&nbsp;—<small>[[ᱛᱨᱤᱱᱟᱢᱩᱞ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ|ᱴᱤᱮᱢᱥᱤ]]</small> | unit_pref = Metric | area_footnotes = <ref name='Kandi City'>{{cite web|title=Kandi City|url=http://kandimunicipality1869.com/demography/|access-date=25 November 2020|archive-date=18 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518102951/http://kandimunicipality1869.com/demography/}}</ref> | area_rank = | area_total_km2 = 12.97 | elevation_footnotes = <ref name=":0" /> | elevation_m = 25 | population_total = ᱕᱕᱖᱓᱒ | population_as_of = ᱒᱐᱑᱑ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref name='Kandi City'/> | demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ | demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ | demographics1_info1 = [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐ | postal_code_type = Postal Code <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = ᱗᱔᱒᱑᱓᱗, ᱗᱔᱒᱑᱓᱘, ᱗᱔᱒᱑᱓᱙, ᱗᱔᱒᱑᱔᱐ | registration_plate = WB99 | blank1_name_sec1 = [[ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank1_info_sec1 = [[ᱵᱚᱦᱚᱨᱟᱢᱯᱩᱨ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱵᱚᱦᱚᱨᱟᱢᱯᱩᱨ]] | blank2_name_sec1 = [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank2_info_sec1 = [[ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱠᱟᱱᱫᱤ]] | footnotes = }} '''ᱠᱟᱱᱫᱤ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮ [[ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱥᱟᱵᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱠᱟᱱ ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱠᱥᱤ ᱜᱟᱰᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱢᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞᱤᱴᱤ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱑᱘᱖᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞᱤᱴᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾{{Citation needed|date=January 2024}} ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ 'ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ' ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱨᱚᱰᱩᱥᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾{{Citation needed|date=January 2024}} ==ᱚᱛᱱᱚᱜ== {{OSM Location map | width=450| height=400| zoom=10 | coord={{coord|23|57|0|N|88|13|0|E}}| float=left|caption='''ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱨᱦᱟᱢᱯᱩᱨ ᱟᱨ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ, ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ'''<br/>M: ᱱᱚᱜᱚᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ, CT: ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ, R: ᱫᱮᱦᱟᱛ/ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, H: ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱚ<br/>ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱡ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱟᱹᱡ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ |mark-coord1={{coord|24|4|29|N|88|14|36|E}} | label-pos1=left|label1= Ajodhya Nagar | numbered1=CT| mark-title1=[[ᱟᱡᱳᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱱᱚᱜᱚᱨ]] (CT)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #A40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2 |mark-coord2={{coord|24|5|40|N|88|17|11|E}} | label-pos2=right|label2= Banjetia| numbered2=CT| mark-title2=[[ᱵᱟᱱᱡᱮᱴᱤᱭᱟᱹ]] (CT) |mark-coord3={{coord|23|56|19|N|88|14|1|E}} | label-pos3=top|label3= Barua| numbered3=CT| mark-title3=[[ᱵᱟᱨᱩᱭᱟ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] (CT) |mark-coord4={{coord|24|4|8|N|88|15|46|E}} | label-pos4=right|label4= Chaltia| numbered4=CT| mark-title4=[[ᱪᱟᱞᱴᱤᱭᱟᱹ]] (CT) |mark-coord5={{coord|24|7|37|N|88|16|48|E}} | label-pos5=right|label5= Cossimbazar| numbered5=CT| mark-title5=[[ᱠᱳᱥᱥᱤᱢᱵᱟᱡᱟᱨ]] (CT) |mark-coord6={{coord|24|6|58|N|88|14|32|E}} | label-pos6=left|label6= Goaljan| numbered6=CT| mark-title6=[[ᱜᱳᱞᱡᱟᱱ]] (CT) |mark-coord7={{coord|24|7|44|N|88|13|56|E}} | label-pos7=left|label7= Gopjan| numbered7=CT| mark-title7=[[ᱜᱳᱯᱡᱟᱱ]] (CT) |mark-coord8={{coord|24|5|14|N|88|14|56|E}} | label-pos8=left|label8= Gora Bazar| numbered8=CT| mark-title8=[[ᱜᱳᱨᱟ ᱵᱟᱡᱟᱨ]] (CT) |mark-coord9={{coord|24|3|45|N|88|14|19|E}} | label-pos9=left|label9= Haridasmati| numbered9=CT| mark-title9=[[ᱦᱚᱨᱤᱪᱟᱥᱢᱟᱴᱤ]] (CT) |mark-coord10={{coord|24|4|55|N|88|16|38|E}} | label-pos10=right|label10= Sibdanga Badarpur| numbered10=CT| mark-title10=[[ᱥᱤᱵᱽᱰᱟᱝᱜᱟ ᱵᱚᱫᱚᱨᱯᱩᱨ]] (CT) |mark-coord11={{coord|23|46|49|N|88|6|9|E}} | label-pos11=right|label11= Salar| numbered11=CT| mark-title11=[[ᱥᱟᱞᱟᱨ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] (CT) |mark-coord12={{coord|24|6|46|N|88|15|55|E}} | label-pos12=right|label12= Berhampore| numbered12=M| mark-title12=[[ᱵᱚᱨᱦᱟᱢᱯᱩᱨ]] (M) | shape-color12= #800000 |mark-coord13={{coord|23|55|25|N|88|15|0|E}} | label-pos13=right|label13= Beldanga| numbered13=M| mark-title13=[[ᱵᱮᱞᱰᱟᱝᱜᱟ]] (M) | shape-color13= #800000 |mark-coord14={{coord|23|57|36|N|88|1|48|E}} | label-pos14=top|label14= Kandi| numbered14=M| mark-title14=ᱠᱟᱱᱫᱤ (M) | shape-color14= #800000 |mark-coord15={{coord|24|1|49|N|88|11|27|E}} | label-pos15=right|label15=Karnasuvarna| numbered15=H| mark-title15= [[ᱠᱚᱨᱱᱚᱥᱩᱵᱚᱨᱱᱚ]] (H)| shape-color15=#AA6666 |mark-coord16={{coord|23|55|55|N|88|26|51|E}} | label-pos16=top|label16= Amtala | numbered16=R| mark-title16= [[ᱟᱢᱛᱟᱞᱟ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] (R) |shape-color16=#C40000 |mark-coord17={{coord|24|8|40|N|88|22|50|E}} | label-pos17=right|label17= Daulatabad | numbered17=R| mark-title17= [[ᱫᱟᱣᱞᱟᱛᱟᱵᱟᱫᱽ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] (R) |shape-color17=#C40000 |mark-coord18={{coord|24|3|10|N|88|25|7|E}} | label-pos18=right|label18= Hariharpara | numbered18=R| mark-title18= [[ᱦᱚᱨᱤᱦᱚᱨᱯᱟᱲᱟ]] (R) |shape-color18=#C40000 |mark-coord19={{coord|23|54|41|N|88|27|25|E}} | label-pos19=bottom|label19= Naoda | numbered19=R| mark-title19= [[ᱱᱟᱣᱫᱟ]] (R) |shape-color19=#C40000 |mark-coord20={{coord|23|51|34|N|88|15|18|E}} | label-pos20=right|label20= Rejinagar | numbered20=R| mark-title20= [[ᱨᱮᱡᱤᱱᱚᱜᱚᱨ]] (R) |shape-color20=#C40000 |mark-coord21={{coord|23|55|24|N|88|13|45|E}} | label-pos21=left|label21= Sarulia | numbered21=R| mark-title21= [[ᱥᱟᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ]] (R) |shape-color21=#C40000 |mark-coord22={{coord|23|51|50|N|88|11|55|E}} | label-pos22=left|label22= Shaktipur | numbered22=R| mark-title22= [[ᱥᱟᱠᱛᱤᱯᱩᱨ]] (R) |shape-color22=#C40000 |mark-coord23={{coord|23|55|17|N|88|25|55|E}} | label-pos23=left|label23= Surangapur | numbered23=R| mark-title23= [[ᱥᱩᱨᱟᱝᱜᱟᱯᱩᱨ]] (R) |shape-color23=#C40000 |mark-coord24={{coord|23|53|17|N|88|4|59|E}} | label-pos24=right|label24= Bharatpur | numbered24=R| mark-title24= [[ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱯᱩᱨ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] (R) |shape-color24=#C40000 |mark-coord25={{coord|23|56|16|N|87|56|5|E}} | label-pos25=right|label25= Burwan | numbered25=R| mark-title25= [[ᱵᱩᱨᱣᱟᱱ]] (R) |shape-color25=#C40000 |mark-coord26={{coord|24|3|14|N|88|7|3|E}} | label-pos26=left|label26= Gokarna | numbered26=R| mark-title26= [[ᱜᱳᱠᱟᱨᱱᱟ, ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] (R) |shape-color26=#C40000 |mark-coord27={{coord|23|54|32|N|87|57|35|E}} | label-pos27=right|label27= Gram Salkia | numbered27=R| mark-title27= [[ᱜᱨᱟᱢ ᱥᱟᱞᱠᱤᱭᱟᱹ]] (R) |shape-color27=#C40000 |mark-coord28={{coord|24|2|3|N|87|59|7|E}} | label-pos28=right|label28= Khargram | numbered28=R| mark-title28= [[ᱠᱷᱟᱲᱜᱨᱟᱢ]] (R) |shape-color28=black| label-size28=13|label-color28=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors --> |mark-coord29={{coord|24|5|23|N|87|59|24|E}} | label-pos29=right|label29= Nagar | numbered29=R| mark-title29= [[ᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]] (R) |shape-color29=#C40000 |mark-coord30={{coord|23|53|23|N|87|59|20|E}} | label-pos30=bottom|label30= Panchthupi | numbered30=R| mark-title30= [[ᱯᱟᱸᱪᱛᱷᱩᱯᱤ]] (R) |shape-color30=#C40000 |mark-coord31={{coord|23|46|30|N|88|12|0|E}} | label31= Bhagirathi |labela31= River| label-color31 = #77A1CB| label-angle31= -80| label-pos31=right| label-size31=10| mark-size31=0| mark-title31 =none |mark-coord32={{coord|23|56|0|N|88|4|0|E}} | label32= Mayurakshi |labela32=River| label-color32 = #77A1CB| label-angle32= -55| label-pos32=right| label-size32=10| mark-size32=0| mark-title32 =none |mark-coord33={{coord|24|9|0|N|88|4|0|E}} | label33= Dwaraka |labela33= River| label-color33 = #77A1CB| label-angle33= 60| label-pos33=right| label-size33=10| mark-size33=0| mark-title33 =none |mark-coord34={{coord|23|59|0|N|88|28|0|E}} | label34= Jalangi |labela34= River| label-color34 = #77A1CB| label-angle34= -70| label-pos34=right| label-size34=10| mark-size34=0| mark-title34 =none |mark-coord35={{coord|23|50|51|N|88|13|48|E}} | label-pos35=left|label35=Tomb of Mir Madan| numbered35=H| mark-title35= [[ᱢᱤᱨ ᱢᱟᱫᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱚᱯᱟ]] (H)| shape-color35=#AA6666}} {{Clear|left}} ===ᱴᱷᱟᱶ=== ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱟᱨ ᱵᱚᱨᱦᱟᱢᱯᱩᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱠᱚ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ: ᱨᱟᱲ ᱟᱨ ᱵᱟᱜᱽᱲᱤ ᱾<ref>{{cite web |title=District Census Handbook: Murshidabad, Series 20 Part XII A |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/19/1907_PART_A_DCHB_MURSHIDABAD.pdf |access-date=24 July 2017 |work=Physiography, Page 13 |publisher=Directorate of Census Operations, West Bengal, 2011}}</ref><ref>{{cite web |title=Murshidabad |url=http://murshidabad.gov.in/About.aspx#2 |access-date=24 July 2017 |work=Geography |publisher=Murshidabad district authorities}}</ref> ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ ᱵᱚᱨᱦᱟᱢᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱓᱐ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱮᱴᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ: ᱵᱩᱨᱫᱩᱣᱟᱱ (᱓᱒ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ), ᱱᱟᱫᱤᱭᱟ (᱓᱐ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱟᱨ ᱵᱤᱨᱵᱷᱩᱢ (᱒᱑ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱾ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱦᱟᱱᱰᱵᱩᱠ, ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ (᱒᱐᱑᱑) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱫᱚ ᱑᱒.᱙᱗ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=":0">{{cite web |title=District Census Handbook Murshidabad, Census of India 2011, Series 20, Part XII A |url=https://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/19/1907_PART_A_DCHB_MURSHIDABAD.pdf |access-date=26 June 2021 |work=Section II Town Directory, Pages 981-987: Statement I: Growth History, Pages 990-993: Statement III: Civic & Other Amenities, Pages 993-995: Statement IV: Medical Facilities 2009, Pages 995-1001 Section V: Educational, Recreational and Cultural Facilities; Pages 1 001- 1002: Statement VI: Industry & Banking |publisher=Directorate of Census Operations, West Bengal}}</ref> ᱗ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱞᱮᱫ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱩᱬ ᱨᱟᱡᱟ ᱥᱟᱥᱟᱝᱠᱟ ᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱠᱟᱨᱱᱟᱥᱩᱵᱚᱨᱱᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱫᱚ ᱵᱚᱨᱦᱟᱢᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱙.᱖ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱖.᱐ ᱢᱤᱞ) ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>Ray, Nihar Ranjan, ''Bangalir Itihas Adi Parba'', {{in lang|bn}}, 1980 edition, pp. 160-161, Paschim Banga Niraksharata Durikaran Samiti</ref><ref>Sengupta, Nitish, ''History of the Bengali-speaking People'', p.25, UBS Publishers’ Distributors Pvt. Ltd.</ref><ref>Majumdar, Dr. R.C., ''History of Ancient Bengal'', first published 1971, reprint 2005, pp. 5-6, Tulshi Prakashani, Kolkata, {{ISBN|81-89118-01-3}}.</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱘᱐% ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/19/1907_PART_A_DCHB_6MURSHIDABAD.pdf |title = District Census Handbook, Murshidabad, Series 20, Part XII B| work= District Primary Census Abstract page 26|publisher= Directorate of Census Operations West Bengal | access-date = 2 July 2021}}</ref> <small>ᱞᱟᱹᱱᱟᱹᱭ: ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱫᱚ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱩᱫᱩᱜᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾</small> ===ᱚᱛᱱᱚᱜ=== ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱠᱥᱤ ᱜᱟᱰᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱫᱟᱜ ᱜᱟᱰᱟ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱪᱟᱵᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱠᱥᱤ ᱵᱮᱞᱮ, ᱵᱨᱟᱦᱢᱟᱱᱤ ᱫᱣᱟᱨᱠᱟ ᱟᱨ ᱵᱚᱠᱨᱮᱥᱣᱟᱨ ᱠᱚᱯᱟᱭ ᱠᱩᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱮᱭᱟ ᱡᱚᱡᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱵᱚᱵᱽᱞᱚ ᱩᱛᱚᱨᱟᱥᱚᱱ ᱡᱚᱡᱚᱱᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱷᱟᱜᱤᱨᱚᱛᱷᱤ ᱜᱟᱰᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱨᱤᱛᱩ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱟᱨ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱫᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱤᱱ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱜᱚᱲᱚ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱩᱨ ᱛᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱪᱷᱩᱴ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱙᱗.᱕᱕ ᱠᱳᱴᱤ ᱴᱟᱠᱟ (᱒᱐᱒᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱑᱔᱗ ᱠᱳᱴᱤ ᱴᱟᱠᱟ ᱥᱮ ᱑᱕ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱰᱚᱞᱟᱨ) ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Kandi Master Plan (A comprehensive flood management scheme for Murshidabad and Birbhum) |url=https://wbiwd.gov.in/index.php/applications/kandi}}</ref> ==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ== ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱤᱱ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕᱕,᱖᱓᱒ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱘,᱔᱔᱒ (᱕᱑%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱒᱗,᱑᱙᱐ (᱔᱙%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕,᱘᱘᱙ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱔᱐,᱘᱑᱖ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱘᱒.᱐᱕%) ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/19/1907_PART_A_DCHB_MURSHIDABAD.pdf |title = District Census Handbook, Murshidabad, Series 20, Part XII B| work= Rural PCA-C.D. blocks wise Village Primary Census Abstract, location no. 801661, page 44-45|publisher= Directorate of Census Operations West Bengal | access-date = 5 July 2021}}</ref> ᱒᱐᱐᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱮ ᱕᱐,᱓᱔᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱕᱓% ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔᱗% ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖᱕% ᱦᱤᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱕᱙.᱕% ᱦᱤᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱚ ᱗᱐% ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱚ ᱖᱐% ᱾ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱮ ᱑᱔% ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ== ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱱᱰᱞᱩᱢ ᱴᱮᱠᱥᱴᱟᱭᱤᱞ, ᱛᱟᱢᱟᱠᱳ, ᱵᱮᱞ ᱢᱮᱴᱟᱞ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=":0" /> ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱗ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱮᱸᱠ, ᱯᱮᱭᱟ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱠᱚᱢᱚᱨᱥᱤᱭᱟᱞ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱚᱯᱚᱨᱮᱴᱤᱵᱽ ᱵᱮᱸᱠ, ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱟᱜᱽᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱨᱮᱰᱤᱴ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱟᱨ ᱔᱕ ᱱᱚᱱ-ᱟᱜᱽᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱨᱮᱰᱤᱴ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=":0" /> ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱒᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ (ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱫᱚ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ), ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱴᱩᱵᱩᱠᱩᱞᱚᱥᱤᱥ ᱠᱞᱤᱱᱤᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱟᱝ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱱᱚᱨᱥᱤᱝ ᱚᱲᱟᱜ, ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱷᱮᱴᱮᱨᱱᱚᱨᱤ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=":0" /> ===ᱵᱮᱸᱠ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱥᱮᱵᱟ ᱠᱚ=== *ᱥᱴᱮᱴ ᱵᱮᱸᱠ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ, ᱢᱩᱬ ᱪᱟᱸᱜᱟ *ᱥᱴᱮᱴ ᱵᱮᱸᱠ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ, ᱵᱟᱥ ᱥᱴᱮᱸᱰ ᱪᱟᱸᱜᱟ *ᱥᱴᱮᱴ ᱵᱮᱸᱠ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ, ᱥᱤ.ᱥᱤ. ᱨᱟᱥᱳᱨᱟ *ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱵᱮᱸᱠ *ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱩᱬ ᱰᱟᱦᱟᱨ - LICI ᱵᱤᱞᱰᱤᱝ ᱥᱮᱫ ᱛᱮ *ᱵᱟᱨᱳᱫᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱸᱠ, ᱠᱷᱚᱨᱥᱟ ᱦᱟᱭ ᱰᱟᱦᱟᱨ *ᱵᱮᱸᱠ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ, ᱯᱮᱴᱨᱚᱞ ᱯᱟᱢᱯ-ᱦᱟᱭ ᱨᱚᱰ *ᱵᱚᱝᱜᱤᱭᱟ ᱜᱨᱟᱢᱤᱱ ᱵᱤᱠᱟᱥ ᱵᱮᱸᱠ, ᱡᱮᱢᱳ ᱪᱟᱸᱜᱟ - ᱥᱠᱩᱞ ᱨᱳᱰ *ᱳᱨᱤᱭᱮᱱᱴᱟᱞ ᱵᱮᱸᱠ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱢᱚᱨᱥ, ᱦᱟᱥᱯᱤᱴᱟᱞ ᱰᱟᱦᱟᱨ *IDBI ᱵᱮᱸᱠ, ᱦᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱰᱟᱦᱟᱨ *HDFC ᱵᱮᱸᱠ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ, ᱦᱟᱥᱯᱤᱴᱟᱞ ᱰᱟᱦᱟᱨ *ICICI ᱵᱮᱸᱠ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ, ᱵᱟᱥ ᱥᱴᱮᱸᱰ *ᱠᱟᱱᱟᱨᱟ ᱵᱮᱸᱠ, ᱟᱥᱲᱟ ᱰᱟᱦᱟᱨ *ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱠᱚ-ᱚᱯᱳᱨᱮᱴᱤᱵᱽ ᱠᱨᱮᱰᱤᱴ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ, ᱠᱩᱲᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱟᱨᱦᱚᱸ * ᱞᱟᱭᱤᱯᱷ ᱟᱥᱤᱥᱭᱩᱨᱮᱱᱥ ᱠᱚᱨᱯᱚᱨᱮᱥᱚᱱ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ, ᱢᱩᱬ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱪᱟᱸᱜᱟ *ᱮᱠᱥᱤᱥ ᱵᱮᱸᱠ, ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱥᱲᱟ ᱟᱨᱦᱚᱸ *ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱥᱩᱨ ᱵᱟᱱᱫᱷᱟᱱ ᱵᱮᱸᱠ *ᱱᱤᱣ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱟᱥᱤᱥᱚᱨᱮᱱᱥ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ, ᱯᱮᱴᱨᱚᱞ ᱯᱟᱢᱯ-ᱦᱟᱭ ᱨᱚᱰ *ᱠᱮ.ᱰᱤ.ᱥᱤ.ᱮᱢ.ᱯᱤ.ᱭᱩ. ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ ([[ᱟᱢᱩᱞ]]) ===ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ ᱟᱨ ᱯᱚᱨᱚᱵ ᱠᱚ=== ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱷᱟᱶ ᱟᱨ ᱯᱚᱨᱚᱵ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ: * ᱱᱮᱛᱟᱡᱤ ᱥᱩᱵᱟᱥ ᱯᱟᱨᱠ * ᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱱᱫᱷᱚᱨ ᱯᱟᱨᱠ * [[ᱨᱟᱫᱷᱟᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱽ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ|ᱨᱟᱫᱷᱟᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱽ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ, ᱠᱟᱱᱫᱤ]] * ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱟᱡᱽᱵᱟᱲᱤ * ᱥᱭᱟᱢᱥᱟᱜᱚᱨ ᱯᱟᱨ * ᱨᱟᱫᱷᱟᱥᱟᱜᱚᱨ ᱯᱟᱨ * ᱡᱮᱢᱳ ᱨᱟᱡᱽᱵᱟᱛᱤ * ᱫᱟᱠᱷᱤᱱᱟ [[ᱠᱟᱞᱤ]] ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ * ᱜᱳᱯᱟᱞ ᱛᱩᱜᱤ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ * ᱯᱟᱸᱪᱟᱢᱩᱠᱷᱤ ᱥᱤᱵᱽ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ * ᱵᱟᱜᱽᱫᱟᱝᱜᱟ ᱨᱩᱫᱽᱨᱟᱫᱮᱵᱽ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ * ᱤᱨᱳᱭᱞᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱠᱟᱞᱤ ᱯᱩᱡᱟ|ᱠᱟᱩᱞᱤ ᱯᱩᱡᱟ]] * ᱜᱳᱠᱟᱨᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱞᱤ ᱯᱩᱡᱟ * ᱡᱟᱡᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱨᱵᱟᱢᱟᱱᱜᱟᱞᱟ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ ==ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ== ===ᱥᱚᱲᱚᱠ ᱰᱟᱦᱟᱨ=== ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱫᱚ ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱞᱚᱱ ᱫᱩᱣᱟᱹᱨ ᱠᱟᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱮᱛᱚᱢ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱑᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱥᱚᱡᱷᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱫᱚ ᱵᱚᱨᱦᱟᱢᱯᱩᱨ, ᱥᱩᱨᱤ, ᱵᱳᱞᱯᱩᱨ, ᱛᱟᱨᱟᱯᱤᱴᱷ, ᱨᱟᱢᱯᱩᱨᱦᱟᱴ, ᱵᱚᱨᱫᱚᱣᱟᱱ, ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱟᱨ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱥᱚᱲᱚᱠ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱛᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱥ. ᱮᱪ. ᱑᱑ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱵᱟᱥ, ᱤᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠ ᱨᱤᱠᱥᱟ, ᱴᱮᱠᱥᱤ ᱟᱨ ᱚᱴᱚ ᱨᱤᱠᱥᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱨᱮᱞᱣᱮ== ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱵᱟᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚ ᱫᱚ: * ᱵᱟᱨᱦᱟᱨᱣᱟ-ᱟᱡᱤᱢᱜᱚᱸᱡᱽ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱩᱯ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ {{stnlnk|ᱥᱟᱞᱟᱨ}} (᱒᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ) * ᱵᱟᱨᱦᱟᱨᱣᱟ-ᱟᱡᱤᱢᱜᱚᱸᱡᱽ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱩᱯ ᱞᱟᱭᱤᱱ (᱑᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱨᱮ [[ᱪᱳᱣᱨᱤᱜᱟᱪᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱪᱳᱣᱨᱤᱜᱟᱪᱟ]] * ᱵᱟᱨᱦᱟᱨᱣᱟ-ᱟᱡᱤᱢᱜᱚᱸᱡᱽ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱩᱯ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ [[ᱠᱷᱟᱜᱽᱲᱟᱜᱷᱟᱴ ᱨᱳᱰ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱠᱷᱟᱜᱽᱲᱟᱜᱷᱟᱴ ᱨᱳᱰ (KGLE) ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] (᱒᱘ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ) * ᱥᱤᱞᱫᱷᱟᱹ-ᱞᱟᱞᱜᱳᱞᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱵᱚᱨᱦᱟᱢᱯᱩᱨ (᱓᱔ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ) * ᱥᱟᱦᱤᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ ᱞᱩᱯ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ {{stnlnk|ᱥᱟᱭᱱᱟᱛᱷᱤᱭᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ}} (᱓᱙ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ) * ᱚᱦᱢᱚᱫᱽᱯᱩᱨ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ {{stnlnk|ᱠᱩᱨᱢᱚᱰᱟᱝᱜᱟ}} (ᱯᱷᱩᱴᱤᱥᱟᱱᱠᱳ) (᱓᱔ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ) ==ᱥᱮᱪᱮᱫ== ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱓᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱨᱟᱭᱢᱮᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱰᱤᱞ ᱟᱥᱲᱟ, ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱥᱤᱱᱤᱭᱚᱨ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱑᱙ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱚᱱᱚᱱᱯᱷᱚᱨᱢᱟᱞ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱛᱟᱞᱢᱟ (ᱥᱚᱨᱵᱚ ᱥᱤᱠᱥᱟ ᱟᱵᱷᱤᱭᱟᱱ) ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=":0" /> ===ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱠᱚ=== ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱟᱡᱽ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱫᱚ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱟᱡᱽ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱑᱙᱕᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱞᱭᱟᱱᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ: ᱯᱷᱤᱡᱤᱠᱥ, ᱠᱮᱢᱤᱥᱴᱨᱤ, ᱢᱮᱛᱷᱮᱢᱮᱴᱤᱠᱥ, ᱠᱚᱢᱯᱭᱩᱴᱟᱨ ᱥᱟᱬᱮᱥ, ᱵᱟᱸᱜᱟᱞᱤ, ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱥᱚᱸᱥᱠᱨᱤᱛ, ᱱᱟᱜᱟᱢ, ᱡᱩᱜᱽᱨᱤ, ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥ, ᱯᱷᱤᱞᱚᱥᱚᱯᱷᱤ ᱟᱨ ᱮᱠᱚᱱᱚᱢᱤᱠᱥ ᱾<ref>{{cite web | url = http://kandirajcollege.com/ | title = Kandi Raj College | publisher = KRC |access-date = 12 September 2017}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.collegeadmission.in/KandiRajCollege/Kandi_Raj_College.shtml | title = Kandi Raj College | publisher = College Admission |access-date = 12 September 2017}}</ref> [[ᱨᱟᱡᱟ ᱵᱤᱨᱮᱱᱫᱨᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ]] ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱫᱚ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱟᱡᱽ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱢᱟᱨᱥ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱠᱚᱞᱭᱟᱱᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱵᱟᱝᱞᱟ, ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱥᱚᱸᱥᱠᱨᱤᱛ, ᱱᱟᱜᱟᱢ, ᱡᱩᱜᱽᱨᱤ ᱟᱨ ᱵᱤ.ᱠᱳᱢ ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.rbcckandi.in/ | title = Raja Birendra Chandra College | publisher = RBCC Kandi |access-date = 12 September 2017}}</ref> [[ᱵᱤᱢᱚᱞ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱚᱯᱷ ᱞᱳ]] ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱮ ᱟᱴᱤᱥ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱥᱤᱝᱦᱚ ᱟᱜ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱟᱞᱭᱟᱱᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱨ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://bcckandi.org/ | title = Bimal Chandra College of Law | publisher = BCCL |access-date = 12 September 2017}}</ref> ===ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱚ=== *ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱟᱡᱽ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ *ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱟᱡᱟ ᱢᱚᱱᱤᱱᱫᱨᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱠᱩᱲᱤ ᱩᱱᱩᱥᱩᱞ ᱟᱥᱲᱟ *ᱡᱮᱢᱳ ᱮᱱ. ᱮᱱ. ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ *ᱥᱨᱤ ᱵᱤᱥᱱᱩ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ *ᱵᱟᱦᱟᱨᱟ ᱟᱫᱚᱨᱥᱚ ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱯᱤᱴᱷ *ᱵᱟᱦᱟᱨᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱟᱥᱲᱟ *ᱵᱟᱜᱽᱰᱟᱝᱜᱟ ᱟᱨ. ᱥᱤ. ᱥᱤ. ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱯᱤᱴᱷ (ᱩᱱᱩᱥᱩᱞ ᱟᱥᱲᱟ) *ᱵᱟᱜᱽᱰᱟᱝᱜᱟ ᱯᱤ.ᱥᱤ. ᱠᱩᱲᱤ ᱟᱥᱲᱟ *ᱪᱟᱴᱤᱱᱟᱠᱟᱱᱫᱤ ᱜᱩᱨᱩᱯᱚᱫᱟ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ *ᱱᱟᱢᱩᱠᱟᱱᱫᱤ ᱩᱱᱩᱥᱩᱞ ᱟᱥᱲᱟ *ᱨᱟᱥᱳᱨᱟ ᱚᱢᱵᱤᱠᱟ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ *ᱢᱟᱣᱩᱱᱴ ᱞᱤᱴᱮᱨᱟ ᱡᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱟᱱᱫᱤ (ᱥᱤ. ᱵᱤ. ᱮᱥ. ᱤ. ᱟᱥᱲᱟ) *ᱥᱚᱨᱚᱥᱣᱚᱛᱤ ᱫᱮᱵᱤ ᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ (ᱥᱤ.ᱵᱤ.ᱮᱥ.ᱤ. ᱥᱟᱶ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ) *ᱡᱚᱜᱽᱨᱤᱴᱤ ᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ ᱟᱥᱲᱟ (ᱥᱤ.ᱵᱤ.ᱮᱥ.ᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ) ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱟᱡᱽ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱚᱢᱤᱫᱟᱨ ᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱨᱟᱡᱽ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱯᱚᱸᱰᱤᱛ ᱤᱥᱣᱚᱨ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱥᱟᱜᱚᱨ ᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱨᱮ ᱨᱟᱱᱟᱥᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨ ''ᱨᱟᱡᱟ'' ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱢᱤᱱᱫᱚᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱠᱟᱱᱫᱤ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ==ᱟᱨᱴᱥ ᱟᱨ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ== ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ''ᱢᱳᱱᱳᱦᱟᱨᱟ'' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱠᱚᱱᱯᱷᱮᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{Cite EB1911|wstitle=Kandi|short=x}} {{ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱨᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]] qmgf06ax5ahhoku5extraqbseukgdx6 ᱠᱩᱨᱢᱳᱰᱟᱝᱜᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ 0 36207 192772 2026-06-12T07:22:20Z MT731 2184 "{{Infobox station | name = ᱠᱩᱨᱢᱳᱰᱟᱝᱜᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ | type = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ | style = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ | image = Kurmadanga railway station 05.jpg | image_caption = | address = ᱯᱷᱩᱴᱤᱥᱟᱱᱠᱳ, ᱠᱩᱨᱢᱳᱰᱟᱝᱜᱟ, ᱥᱟᱢ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 192772 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ᱠᱩᱨᱢᱳᱰᱟᱝᱜᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ | type = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ | style = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ | image = Kurmadanga railway station 05.jpg | image_caption = | address = ᱯᱷᱩᱴᱤᱥᱟᱱᱠᱳ, ᱠᱩᱨᱢᱳᱰᱟᱝᱜᱟ, [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ]], [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | coordinates = {{coord|23.74532|87.9473|type:railwaystation_region:IN|display=inline,title}} | line = [[ᱚᱦᱢᱚᱫᱽᱯᱩᱨ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ]] | other = | elevation = {{cvt|27|m}} | structure = ᱥᱴᱟᱱᱰᱟᱨᱰ (ᱚᱛ ᱨᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ) | platform = ᱑ | depth = | levels = | tracks = ᱑ | parking = | bicycle = | opened = ᱑᱙᱑᱗ | closed = ᱒᱐᱑᱓ | rebuilt = ᱒᱐᱑᱘ | electrified = ᱦᱳᱭ | accessible = | code = {{Indian railway code | code = KMDC | zone = [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] | division = [[ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ]] }} | owned = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] | operator = [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] | status = ᱠᱟᱹᱢᱤ | former = [[ᱢᱮᱠᱞᱟᱣᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱭᱤᱴ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] | passengers = | pass_year = | pass_percent = | pass_system = | mpassengers = | services = {{Adjacent stations|system=ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ|line=ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|left=ᱫᱟᱥᱠᱟᱞᱜᱨᱟᱢ|right=ᱡᱱᱟᱱᱫᱟᱥ ᱠᱟᱸᱰᱨᱟ|type=[[ᱚᱦᱢᱚᱫᱽᱯᱩᱨ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ]]}} | map_locator = }} {{ᱚᱦᱢᱚᱫᱽᱯᱩᱨ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ|collapse=yes}} '''ᱠᱩᱨᱢᱳᱰᱟᱝᱜᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ''' ᱫᱚ ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱦᱢᱚᱫᱽᱯᱩᱨ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮ [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱩᱨᱢᱳᱰᱟᱝᱜᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱩᱴᱤᱥᱟᱱᱠᱳ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.totaltraininfo.com/station/KMDC/|title=KMDC / Kurmadanga Halt Railway Station {{!}} Train Arrival / Departure Timings at Kurmadanga Halt|website=www.totaltraininfo.com|access-date=2019-10-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indiarailinfo.com/station/map/kurmadanga-kmdg/8395|title=Kurmadanga Railway Station Map/Atlas ER/Eastern Zone – Railway Enquiry|last=Roy|first=Joydeep|website=indiarailinfo.com|access-date=2019-10-10}}</ref> ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== [[ᱚᱦᱢᱚᱫᱽᱯᱩ, ᱵᱤᱨᱵᱷᱩᱢ|ᱚᱦᱢᱚᱫᱽᱯᱩᱨ]] ᱟᱨ [[ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱠᱟᱴᱣᱟ]] ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱮᱨᱳ ᱜᱮᱡᱽ ᱨᱮᱞ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱫᱚ ᱒᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱑᱗ ᱨᱮ ᱢᱮᱠᱞᱤᱭᱚᱰ ᱞᱟᱭᱤᱴ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱠᱞᱤᱭᱚᱰ ᱟᱨ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱱᱮᱨᱳ-ᱜᱮᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.irfca.org/articles/manning/bnr.html|title=[IRFCA] Ian Manning on the Indian Railways – The Katwa Railways|website=www.irfca.org|access-date=2019-10-10}}</ref> ᱑᱙᱑᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱨᱮᱠ ᱫᱚ ᱑᱖᱗᱖ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ (᱕ ᱯᱷᱩᱴ ᱖ ᱤᱱᱪ) ᱵᱨᱚᱰᱜᱟᱡᱽ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/emotions-pasted-one-last-run-posters-on-train-people-bid-goodbye-to-96-year-old-narrow-gauge-line/cid/349181|title=Emotions pasted, one last run – posters on train, people bid goodbye to 96-year-old narrow-gauge line|website=www.telegraphindia.com|access-date=2019-10-10}}</ref> ᱒᱐᱑᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱠᱩᱨᱢᱳᱰᱟᱝᱜᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱴᱨᱮᱠ ᱫᱚ ᱒᱔ ᱢᱮ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://st2.indiarailinfo.com/kjfdsuiemjvcya1/0/3/9/8/3442398/0/1526994180625270534.jpg|title=Passenger train to start on newly constructed Ahmedpur Katwa broadgauge line|last=|first=|date=|website=|access-date=10 October 2019}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱑᱗ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ ᱵᱚᱸᱫᱽ ᱞᱮᱱᱟ]] mp3zmt2zvl05t3szjlv9u8mrhga6vig 192773 192772 2026-06-12T07:23:43Z MT731 2184 192773 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ, ᱥᱤᱧᱚᱛ}} {{Infobox station | name = ᱠᱩᱨᱢᱳᱰᱟᱝᱜᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ | type = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ | style = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ | image = Kurmadanga railway station 05.jpg | image_caption = | address = ᱯᱷᱩᱴᱤᱥᱟᱱᱠᱳ, ᱠᱩᱨᱢᱳᱰᱟᱝᱜᱟ, [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ]], [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | coordinates = {{coord|23.74532|87.9473|type:railwaystation_region:IN|display=inline,title}} | line = [[ᱚᱦᱢᱚᱫᱽᱯᱩᱨ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ]] | other = | elevation = {{cvt|27|m}} | structure = ᱥᱴᱟᱱᱰᱟᱨᱰ (ᱚᱛ ᱨᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ) | platform = ᱑ | depth = | levels = | tracks = ᱑ | parking = | bicycle = | opened = ᱑᱙᱑᱗ | closed = ᱒᱐᱑᱓ | rebuilt = ᱒᱐᱑᱘ | electrified = ᱦᱳᱭ | accessible = | code = {{Indian railway code | code = KMDC | zone = [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] | division = [[ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ]] }} | owned = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] | operator = [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] | status = ᱠᱟᱹᱢᱤ | former = [[ᱢᱮᱠᱞᱟᱣᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱭᱤᱴ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] | passengers = | pass_year = | pass_percent = | pass_system = | mpassengers = | services = {{Adjacent stations|system=ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ|line=ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|left=ᱫᱟᱥᱠᱟᱞᱜᱨᱟᱢ|right=ᱡᱱᱟᱱᱫᱟᱥ ᱠᱟᱸᱰᱨᱟ|type=[[ᱚᱦᱢᱚᱫᱽᱯᱩᱨ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ]]}} | map_locator = }} {{ᱚᱦᱢᱚᱫᱽᱯᱩᱨ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ|collapse=yes}} '''ᱠᱩᱨᱢᱳᱰᱟᱝᱜᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ''' ᱫᱚ ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱦᱢᱚᱫᱽᱯᱩᱨ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮ [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱩᱨᱢᱳᱰᱟᱝᱜᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱩᱴᱤᱥᱟᱱᱠᱳ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.totaltraininfo.com/station/KMDC/|title=KMDC / Kurmadanga Halt Railway Station {{!}} Train Arrival / Departure Timings at Kurmadanga Halt|website=www.totaltraininfo.com|access-date=2019-10-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indiarailinfo.com/station/map/kurmadanga-kmdg/8395|title=Kurmadanga Railway Station Map/Atlas ER/Eastern Zone – Railway Enquiry|last=Roy|first=Joydeep|website=indiarailinfo.com|access-date=2019-10-10}}</ref> ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== [[ᱚᱦᱢᱚᱫᱽᱯᱩ, ᱵᱤᱨᱵᱷᱩᱢ|ᱚᱦᱢᱚᱫᱽᱯᱩᱨ]] ᱟᱨ [[ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱠᱟᱴᱣᱟ]] ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱮᱨᱳ ᱜᱮᱡᱽ ᱨᱮᱞ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱫᱚ ᱒᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱑᱗ ᱨᱮ ᱢᱮᱠᱞᱤᱭᱚᱰ ᱞᱟᱭᱤᱴ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱠᱞᱤᱭᱚᱰ ᱟᱨ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱱᱮᱨᱳ-ᱜᱮᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.irfca.org/articles/manning/bnr.html|title=[IRFCA] Ian Manning on the Indian Railways – The Katwa Railways|website=www.irfca.org|access-date=2019-10-10}}</ref> ᱑᱙᱑᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱨᱮᱠ ᱫᱚ ᱑᱖᱗᱖ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ (᱕ ᱯᱷᱩᱴ ᱖ ᱤᱱᱪ) ᱵᱨᱚᱰᱜᱟᱡᱽ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/emotions-pasted-one-last-run-posters-on-train-people-bid-goodbye-to-96-year-old-narrow-gauge-line/cid/349181|title=Emotions pasted, one last run – posters on train, people bid goodbye to 96-year-old narrow-gauge line|website=www.telegraphindia.com|access-date=2019-10-10}}</ref> ᱒᱐᱑᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱠᱩᱨᱢᱳᱰᱟᱝᱜᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱴᱨᱮᱠ ᱫᱚ ᱒᱔ ᱢᱮ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://st2.indiarailinfo.com/kjfdsuiemjvcya1/0/3/9/8/3442398/0/1526994180625270534.jpg|title=Passenger train to start on newly constructed Ahmedpur Katwa broadgauge line|last=|first=|date=|website=|access-date=10 October 2019}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱑᱗ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ ᱵᱚᱸᱫᱽ ᱞᱮᱱᱟ]] mjusyzdqwi4lqr6d6k63gdgty14708k ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ 14 36208 192774 2026-06-12T07:31:24Z MT731 2184 "{{cat main}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱨᱮ ᱨᱮᱞ ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ]]" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 192774 wikitext text/x-wiki {{cat main}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱨᱮ ᱨᱮᱞ ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ]] n23thst8gmu77wqkfsyuuzij2kteh11 ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ 0 36209 192775 2026-06-12T11:12:15Z MT731 2184 "{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ}} {{Infobox station | name = ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ | type = {{Plainlist| * [[File:Indian_Railways_Suburban_Railway_Logo.svg|30px]] ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱨᱮᱞᱣᱮ, ᱯᱟᱥᱮᱱᱡᱚᱨ ᱴᱨᱮᱱ ᱟᱨ ᱮᱠᱯᱨᱮᱥ ᱴ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 192775 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ}} {{Infobox station | name = ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ | type = {{Plainlist| * [[File:Indian_Railways_Suburban_Railway_Logo.svg|30px]] ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱨᱮᱞᱣᱮ, ᱯᱟᱥᱮᱱᱡᱚᱨ ᱴᱨᱮᱱ ᱟᱨ ᱮᱠᱯᱨᱮᱥ ᱴᱨᱮᱱ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ}} | native_name_lang = bn | symbol = s | symbol_location = ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ | style = ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱥᱟᱵᱽ ᱟᱨᱵᱟᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ | image = Katwa Junction railway station 05.jpg | image_caption = ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ | address = ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱨᱳᱰ, ᱑᱔ ᱠᱩᱛᱷᱤᱨ, ᱥᱟᱨᱠᱟᱥ ᱢᱟᱭᱫᱟᱱ, ᱠᱟᱴᱣᱟ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ, ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | coordinates = {{Coord|23.6399|88.1242|type:railwaystation_region:IN|format=dms|display=inline,title}} | elevation = 16.077 meter {{convert|21|m|ft}} | line = {{ubl|[[ᱦᱟᱣᱲᱟ-ᱱᱟᱶᱟ ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱞᱟᱭᱤᱱ|ᱦᱟᱣᱲᱟ-ᱮᱱᱡᱤᱯᱤ ᱞᱩᱯ ᱞᱟᱭᱤᱱ]]|[[ᱵᱟᱱᱫᱮᱞ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ]]|[[ᱵᱟᱨᱦᱟᱨᱣᱟ-ᱟᱡᱤᱢᱜᱚᱸᱡᱽ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱩᱯ]]|[[ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ]]|[[ᱟᱦᱢᱚᱫᱽᱯᱩᱨ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ]]||}} | other = | structure = [[:en:Intersection_(road)#At_grade_railways|ᱜᱨᱮᱰ ᱨᱮ]] | platform = ᱗ | tracks = ᱗ | parking = ᱵᱟᱨ ᱟᱨ ᱯᱩᱱ ᱪᱟᱠᱟ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱯᱟᱨᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ | bicycle = ᱦᱳᱭ ᱵᱟᱭᱤᱠ | opened = ᱑᱙᱑᱓ | closed = | rebuilt = | electrified = ᱑᱙᱙᱔-᱑᱙᱙᱖ ᱒᱕ ᱠᱤᱞᱳᱵᱷᱤᱴ ᱚᱵᱷᱟᱨᱦᱮᱰ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱥᱟᱶ | accessible = ᱦᱳᱭ {{rint|wheelchair}} | code = {{Indian railway code | code = KWAE | zone = [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] | division = {{rwd|ᱦᱟᱣᱲᱟ}} }} | owned = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] | operator = [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] | status = ᱠᱟᱹᱢᱤ | former = [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ]] | passengers = | pass_year = | pass_percent = | pass_system = | map_type = India West Bengal#India | map_dot_label = ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ | map_size = 300 | map_caption = ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ##ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ | map_state = collapsed | mapframe = ᱦᱳᱭ | mapframe-custom = {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=300|frame-height=200|zoom=14|type=point|marker=rail}} | mapframe-zoom = 14 }} [[File:Katwa_railway_station_IMG_20200212_224729.jpg|220x124px|thumb|right|ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]] '''ᱠᱟᱴᱣᱟ''' ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱥᱟᱵᱽ-ᱟᱨᱵᱟᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱵᱟᱱᱰᱮᱞ ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ, ᱵᱚᱨᱦᱟᱨᱣᱟ ᱟᱡᱤᱢᱜᱚᱸᱡᱽ ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱟᱨ ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱱᱟᱣᱟ ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱨᱤ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱠᱟᱴᱣᱟ]] ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== ᱑᱙᱑᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱦᱩᱜᱽᱞᱤ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱰᱮᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱕ ᱯᱷᱩᱴ ᱖ ᱤᱱᱪ (᱑,᱖᱗᱖ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱵᱨᱚᱰᱜᱮᱡᱽ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱨᱦᱟᱨᱣᱟ-ᱟᱡᱤᱢᱜᱚᱸᱡᱽ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱫᱚ ᱕ ᱯᱷᱩᱴ ᱖ ᱤᱱᱪ (᱑,᱖᱗᱖ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱵᱨᱚᱰᱜᱮᱡᱽ [[ᱵᱟᱨᱦᱟᱨᱣᱟ-ᱟᱡᱤᱢᱜᱚᱸᱡᱽ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱩᱯ]] ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name=timeline>{{cite web| url = http://irse.bravehost.com/IRHTML.htm| title = Indian Railway History timeline|first=R. P.|last=Saxena| access-date = 20 November 2011| url-status = dead| archive-url = https://archive.today/20120714085533/http://irse.bravehost.com/IRHTML.htm| archive-date = 14 July 2012| df = dmy-all}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.irfca.org/~mrinal/chronology.html | title = The Chronology of Railway development in Eastern Indian |publisher=Rail India | access-date = 2 May 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080316015721/http://www.irfca.org/~mrinal/chronology.html | archive-date = 16 March 2008 | url-status = dead }}</ref> ᱕᱓ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱓᱓ ᱢᱟᱭᱤᱞ) ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱒᱖᱒ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ (᱒ ᱯᱷᱩᱴ ᱖ ᱤᱸᱪ) ᱚᱥᱟᱨ ᱥᱟᱠᱲᱟ ᱜᱮᱡᱽ ᱵᱚᱨᱫᱚᱣᱟᱱ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱫᱚ ᱑᱙᱑᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱢᱮᱠᱞᱤᱭᱳᱰ ᱞᱟᱭᱤᱴ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱡᱷᱤᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱚᱱᱫᱚ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱕᱓ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (33 ᱢᱟᱭᱤᱞ) ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱗᱖᱒ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ (᱒ ᱯᱷᱩᱴ ᱖ ᱤᱸᱪ) ᱚᱥᱟᱨ ᱥᱟᱠᱲᱟ ᱜᱮᱡᱽ ᱟᱦᱢᱚᱫᱽᱯᱩᱨ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱫᱚ ᱑᱙᱑᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱢᱮᱠᱞᱤᱭᱚᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱭᱤᱴ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱙᱖᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱕ ᱯᱷᱩᱴ ᱖ ᱤᱸᱪ (᱑,᱖᱗᱖ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱵᱨᱚᱰᱜᱮᱡᱽ ᱟᱨ ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱚᱱᱫᱚ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://wiki.fibis.org/index.phptitle=Ahmadpur-Katwa_Railway | title = Ahmedpur-Katwa_Railway | publisher = fibis | access-date = 2 May 2013 }}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{cite web| url = http://www.telegraphindia.com/archives/archive.html| title = Emotions pasted – One last run| last = Chakraborty| first = Snehamoy|work=The Telegraph|date=14 January 2013| access-date = 2 May 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20081112044743/http://www.telegraphindia.com/archives/archive.html| archive-date = 12 November 2008| url-status = dead}}</ref> ==ᱜᱮᱡᱽ ᱨᱚᱲ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ== ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ, ᱥᱟᱠᱲᱟ ᱜᱮᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱵᱨᱚᱰ ᱜᱮᱡᱽ ᱨᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ, ᱑᱒ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱦᱚᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱡᱷᱤᱡ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web| url =http://www.anandabazar.com/district/bardhaman/katwa-burdwan-broad-gauge-trains-started-at-last-1.739229 |title = Baro rail Katwae, jamlo bhidr (Big railway in Katwa, crowd gathers) | language= bn |work= Ananda Bazar Patrika|date=13 January 2018 | access-date = 13 January 2018}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱪᱷᱟᱰᱟ ᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱦᱢᱮᱫᱽᱯᱩᱨ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱞᱟᱭᱤᱱ, ᱱᱮᱨᱳ ᱜᱮᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱵᱨᱚᱰ ᱜᱮᱡᱽ ᱨᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ, ᱒᱔ ᱢᱮ ᱒᱐᱑᱘ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱰᱩᱝ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ==ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱛᱮᱭᱟᱨ== ᱵᱟᱱᱰᱮᱞ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱔-᱙᱖ ᱨᱮ ᱒᱕ ᱠᱮᱵᱷᱤ ᱮᱥᱤ ᱮ ᱚᱵᱷᱚᱨᱮᱰ ᱥᱤᱥᱴᱮᱢ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://irfca.org/docs/electrification-history.html |title = History of Electrification | publisher= IRFCA| access-date = 2 May 2013}}</ref> ==ᱥᱟᱠᱲᱟ ᱜᱮᱡᱽ ᱫᱟᱬᱟ== ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱥᱟᱠᱲᱟ ᱜᱮᱡᱽ ᱫᱟᱬᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ (ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱵᱚᱱᱫᱚ ᱜᱮᱭᱟ)ᱺ {{cquote|ᱦᱩᱜᱽᱞᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱥᱟ, ᱡᱩᱫᱤ ᱦᱚᱸ ᱱᱤᱛ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ ᱟᱨ ᱪᱟᱯᱴᱟ ᱜᱮᱭᱟ, ᱵᱮᱝᱜᱟᱞ ᱜᱟᱰᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱟᱝ ᱚᱫᱟ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱷᱮᱛ, ᱡᱩᱫᱤ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱜᱷᱟᱸᱥ ᱛᱮ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱜᱷᱟᱸᱥ ᱜᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱫᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱟᱨ ᱜᱷᱩᱲᱤ ᱟᱹᱛᱩ ᱛᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱛᱮ ᱠᱷᱩᱞᱟᱹ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ BK ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱡᱷᱮ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱯᱟᱸᱡᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱮᱫ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱠᱚ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ, ᱟᱨ ᱨᱮᱞ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱩᱱ ᱪᱟᱠᱟ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱱ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ᱾ ᱵᱩᱨᱰᱣᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱧᱟᱜ ᱴᱨᱮᱱ ᱫᱚ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱜᱮ ᱛᱤᱸᱜᱩᱱᱟ, ᱚᱠᱟ ᱚᱠᱟ ᱫᱚ ᱫᱟᱠᱷᱤᱱ ᱥᱮᱡ ᱥᱮᱵᱟ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱮ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱥᱟᱝᱜᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱷᱟᱵᱽ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱮ ᱵᱟᱨ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱴ ᱨᱮ ᱡᱟᱹᱯᱤᱫ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱤᱢ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱨᱰ ᱨᱮ ᱛᱤᱸᱜᱩ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱴᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱟᱞᱮ ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱨᱮ ᱠᱟᱨᱵᱷ ᱞᱮ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱠᱮᱫᱟ - ᱫᱩᱣᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱡᱷᱤᱡ ᱮᱱᱟ, ᱫᱷᱳᱴᱤ ᱯᱷᱞᱟᱯ ᱮᱱᱟ, ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱥᱮᱫ ᱞᱮ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱛᱮ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱨ ᱱᱟᱨᱚ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱫᱷᱟᱯ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱞᱚᱠᱳ ᱥᱮᱰ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱟᱭᱢᱟ ᱵᱮᱜᱽᱱᱟᱞ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱐-᱖-᱐ ᱥᱤᱢᱯᱞᱮᱠᱥ ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱨ ᱠᱤᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱫᱤᱱ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱤᱧᱡᱤᱱ ᱜᱮ BK ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ AK ᱟᱜ ᱢᱟᱞᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱜᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ - ᱤᱧ ᱫᱚ ᱥᱟᱦᱚᱥ ᱛᱮ ᱢᱮᱱ ᱮᱫᱟᱹᱧ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱮᱠᱟᱣᱩᱱᱴ ᱨᱮ ᱚᱰᱚᱠ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱠᱞᱤᱭᱳᱰ ᱮᱠᱟᱣᱩᱱᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱥᱤ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱫᱷᱟᱯ ᱵᱷᱟᱲᱟ ᱫᱚ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱒᱐% ᱟᱨ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱩᱱᱟᱹᱜ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ, ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱫᱚ ᱑:᱒ ᱟᱱᱩᱢᱟᱹᱨ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱮᱱᱮᱫ ᱫᱚ ᱤᱧ ᱫᱚ ᱟᱦᱢᱟᱫᱷᱩᱨ ᱛᱮ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱪᱟᱱᱟᱪ ᱤᱧ ᱫᱟᱢ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ - ᱥᱤᱴ ᱨᱮ ᱥᱤᱫᱷᱟᱹ ᱟᱨᱟᱜ ᱠᱩᱥᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱠᱚᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱤᱲ ᱫᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱨᱮᱱ ᱫᱚ ᱢᱮᱠᱞᱤᱭᱳᱰ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱒ ᱮᱞ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱱᱟ (ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱯᱞᱮᱴᱯᱷᱚᱨᱢ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ) ᱟᱨ ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱢᱟᱭᱤᱞ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱨᱮᱞ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱚᱠᱛᱚ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ AK ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱡᱚᱞᱟᱣ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱤᱱᱮᱨᱤ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱥᱟᱝᱜᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱮ ᱴᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱹᱯᱤᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱵᱮᱝᱜᱟᱞ ᱛᱟᱞᱟ ᱢᱟᱦᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱮᱫᱟ, ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱫᱚ ᱩᱥᱩᱞ ᱠᱩᱦᱲᱟᱹ ᱛᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱮᱱᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱞᱚᱞᱚ ᱛᱮ ᱵᱚᱱ ᱵᱚᱛᱚᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://irfca.org/articles/manning/bnr.html |title = From Bengal towards Nagpur| work= The Katwa Railways| first=Ian |last= Manning |publisher= IRFCA| access-date = 2 May 2013}}</ref>}} ==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ== {{stack|{{Portal|India|Trains}}}} *[[ᱠᱟᱴᱣᱟ]] *[[ᱵᱚᱨᱦᱚᱨᱣᱟ-ᱟᱡᱤᱢᱜᱚᱸᱡᱽ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱩᱯ]] *[[ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ]] *[[ᱟᱢᱦᱚᱫᱽᱯᱩᱨ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ]] *[[ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] *[[ᱵᱟᱱᱰᱮᱞ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] *[[ᱨᱟᱢᱯᱩᱨᱦᱟᱴ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] * [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱠᱚ]] ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{Commons category-inline|ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ}} *[http://indiarailinfo.com/search/katwa-kwae-to-kolkata-howrah-hwh/1932/0/1 ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱨᱮ ᱴᱨᱮᱱ ᱠᱚ] *[http://indiarailinfo.com/search/kolkata-howrah-hwh-to-katwa-kwae/1/0/1932 ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱴᱨᱮᱱ ᱠᱚ] {{Adjacent stations|noclear=y |system=ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ |line=ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|left=|right=ᱱᱚᱵᱚᱜᱨᱟᱢ ᱠᱟᱱᱠᱩᱨᱦᱟᱛᱤ|type=[[ᱵᱚᱨᱦᱚᱨᱣᱟ-ᱟᱡᱤᱢᱜᱚᱸᱡᱽ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱩᱯ]] |line2=ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|left2=|right2=ᱱᱚᱵᱚᱜᱨᱟᱢ ᱠᱟᱱᱠᱩᱨᱦᱟᱛᱤ|type2=[[ᱟᱦᱢᱚᱫᱽᱯᱩᱨ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ]] |system3=ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱥᱟᱵᱽ-ᱟᱨᱵᱟᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ |line3=ᱥᱟᱢᱟᱝ|left3=ᱥᱨᱤᱯᱟᱛ ᱥᱨᱤᱠᱷᱟᱸᱰᱟ|right3=|to-left3=ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ|to-right3=ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ|type3=[[ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ]] |line4=ᱥᱟᱢᱟᱝ|left4=ᱰᱮᱱᱦᱟᱴ|right4=|to-left4=ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ|to-right4=ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ|type4=[[ᱵᱟᱱᱰᱮᱞ-ᱠᱟᱴᱣᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ]] }} {{ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱑᱙᱑᱓ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱡᱷᱤᱡ ᱞᱮᱫᱟ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱢᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱥᱟᱵᱽ-ᱟᱨᱵᱟᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱵᱚᱱᱫᱚ ᱞᱮᱱᱟ]] 1x057kk2jme8c0rgd4xlgwap9xl6sr3