ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ satwiki https://sat.wikipedia.org/wiki/%E1%B1%A2%E1%B1%A9%E1%B1%AC%E1%B1%A9%E1%B1%9B_%E1%B1%A5%E1%B1%9F%E1%B1%A6%E1%B1%B4%E1%B1%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱚᱲ ᱨᱮᱫ ᱨᱮᱫ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱛᱷᱚᱠ ᱛᱷᱚᱠ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ TimedText TimedText talk ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ Event Event talk ᱢᱤᱥᱨᱚ 0 347 194928 188361 2026-07-17T10:15:19Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 194928 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |native_name = {{lang|ar|جمهورية مصر العربية}} <br />''{{transl|ar|DIN|Ǧumhūriyyat Maṣr al-ʿArabiyyah}}'' |conventional_long_name = Arab Republic of Egypt |common_name = Egypt |image_flag = Flag of Egypt.svg |image_coat = Coat of arms of Egypt (Official).svg |image_map = EGY orthographic.svg |national_anthem = <center>[[File:Bilady, Bilady, Bilady.ogg]]</center><br />"[[Bilady, Bilady, Bilady]]"<br /><small>''"My country, my country, my country"''</small> |official_languages = [[Literary Arabic|Arabic]]{{ref label|offlang|a|}} |demonym = Egyptian |capital = [[Cairo]] |latd=30 |latm=2 |latNS=N |longd=31 |longm=13 |longEW=E |largest_city = Cairo |government_type =[[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] |leader_title1 = [[President of Egypt|President]] |leader_name1 = [[Mohamed Morsi]] |leader_title2 = [[Vice President of Egypt|Vice President]] |leader_name2 = [[Mahmoud Mekki]] |leader_title3 = [[Prime Minister of Egypt|Prime Minister]] |leader_name3 = [[Hesham Qandil]] |established_event1 = [[Upper and Lower Egypt|Unified state]]<ref>{{cite book |last1=Goldschmidt |first1=Arthur |title=Modern Egypt: The Formation of a Nation-State |url=http://books.google.com/books?id=YmZyAAAAMAAJ&q=state |year=1988 |publisher=Westview Press |location=Boulder, CO |isbn=978-0-86531-182-4 |page=5 |quote=Among the peoples of the ancient Near East, only the Egyptians have stayed where they were and remained what they were, although they have changed their language once and their religion twice. In a sense, they constitute the world's oldest nation. For most of their history, Egypt has been a state, but only in recent years has it been truly a nation-state, with a government claiming the allegiance of its subjects on the basis of a common identity.}}</ref> |legislature = [[Parliament of Egypt|Parliament]]{{ref label|Parliament|c}} |upper_house = [[Shura Council]] |lower_house = [[People's Assembly of Egypt|People's Assembly]] |established_event1 = Unification of [[Upper and Lower Egypt]] |established_date1 = [[Circa|c.]] 3150 BC |established_event2 = [[Unilateral Declaration of Egyptian Independence|Independence]] from the [[United Kingdom of Great Britain and Ireland|United Kingdom]] |established_date2 = 28 February 1922 |established_event3 = [[Egyptian Revolution of 1952|Declaration of the republic]] |established_date3 = 18 June 1953 |established_event4 = [[2011 Egyptian revolution|The Egyptian revolution]]<ref>{{citation|title=العسكري: 25 يناير عيد قومي.. ويعلن تفاصيل الاحتفال|url=http://www.masrawy.com/News/Egypt/Politics/2012/january/11/4726021.aspx|date=11 Jan 2012|publisher=Masrawy|accessdate=15 May 2012}}</ref> |established_date4 = 25 January 2011 |established_event5 = [[2011 Provisional Constitution|Current Constitution]] |established_date5 = 30 March 2011 |area_rank = 30th |area_magnitude = 1 E12 |area_km2 = 1,002,450 |area_sq_mi = 387,048 |percent_water = 0.632 |population_estimate = 90 million (82 million inside + 8 million abroad)<ref>{{cite web|url=http://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/40799/Egypt/Politics-/Census-authorities-Egypts-population-already--mill.aspx |title=Census authorities: Egypt's population already 90 million – Politics – Egypt – Ahram Online |publisher=English.ahram.org.eg |date=2012-05-03 |accessdate=2012-09-03}}</ref> |population_estimate_year = 2012 |population_estimate_rank = 15th |population_census = 76,699,427 ([[Demographics of Egypt|total]])<ref>{{cite web |url=http://www.msrintranet.capmas.gov.eg/ows-img2/htms/pdf/finalpop/5,7.pdf |title=Indicators From Final Results of 2006 Pop. Census Compared With 1996 Census |publisher=[[Central Agency for Public Mobilization and Statistics]] |format=PDF |accessdate=15 April 2011 |archive-date=26 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110426052446/http://www.msrintranet.capmas.gov.eg/ows-img2/htms/pdf/finalpop/5,7.pdf |url-status=dead }}</ref><br />incl. 3,901,396 [[Egyptian diaspora|abroad]] |population_census_year = [[Census in Egypt#2006|2006]] |population_density_km2 = [[Physiological density|Real density]]: }} '''ᱢᱤᱥᱚᱨ''' (Arabic: مِصر‎ ''Miṣr'', Egyptian Arabic: مَصر‎ ''Maṣr'', Coptic: Ⲭⲏⲙⲓ ''K<sup>h</sup>ēmi'', officially the '''Arab Republic of Egypt''') ᱫᱚ ᱩᱛᱟᱹᱨ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱡᱟᱜᱟ ᱜᱮ ᱢᱳᱨᱩᱵᱷᱩᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱤᱞ ᱱᱚᱫᱽ ᱛᱮ ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱤᱞ ᱱᱚᱫᱽ ᱟᱲᱮ ᱨᱮᱜᱮ ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱨᱮᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱦᱚᱲᱠᱩ ᱛᱟᱸᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱫᱚ ᱠᱟᱭᱨᱳ ᱠᱟᱱᱟ᱾ == ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ == ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱮ ᱟᱲᱟᱝᱛᱮ ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱫᱚ ᱠᱚᱢᱮᱴ (km.t) ᱡᱟᱸᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱮ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱦᱮᱸᱫᱮᱸ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱤᱥᱚᱢ᱾ ᱱᱤᱞ ᱱᱚᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱩᱵᱟᱹᱛᱮ ᱡᱟᱸᱦᱟᱸ ᱯᱩᱞᱤ ᱦᱟᱥᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱦᱟᱹᱡᱩᱜᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱜᱮ ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱦᱩᱭ ᱠᱟᱱᱟ᱾ == ᱱᱟᱜᱟᱢ == ᱚᱞ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱨᱮ ᱡᱤᱥᱩᱣᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱓᱒᱐᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟᱦᱟ ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱨᱟᱡᱱᱤᱛᱤ ᱦᱟᱞᱪᱟᱞ ᱛᱟᱸᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱤᱞ ᱱᱚᱫᱽ ᱟᱲᱮ ᱨᱮᱜᱮ ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲᱠᱩ ᱟᱲᱟᱜ ᱫᱩᱣᱟᱨ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱠᱩ ᱮᱛᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱱᱮᱛᱟᱨᱟᱜ ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱫᱚ ᱟᱨᱵᱤ ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱫᱚ ᱤᱥᱟᱹᱭ, ᱜᱨᱤᱠ ᱨᱳᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱠᱩ ᱦᱚᱸ ᱠᱩ ᱯᱟᱸᱡᱟᱸ ᱟᱜᱩᱭᱫᱟ᱾ ᱖᱔᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱨᱚᱵ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱩᱥᱞᱟᱹᱠᱩ ᱦᱮᱡ ᱟᱱ ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱱᱚᱸᱰᱮᱱᱠᱩ ᱦᱚᱲ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱩ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱟᱹᱫᱷᱩᱱᱤᱠ ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱛ ᱫᱚ ᱢᱳᱦᱟᱢᱢᱚᱫᱽ ᱟᱞᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱟ᱘᱘᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟᱨᱮ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱮᱱᱟ ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱠᱩ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱔᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱫᱚ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱠᱩ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ == ᱚᱛᱱᱚ == ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱫᱚ ᱪᱟᱥ ᱟᱵᱟᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱛ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱚᱡᱽᱟ᱾ ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ 1,001,450 square kilometres (386,660 sq mi)᱾<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html "World Factbook area rank order"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140209041128/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html |date=2014-02-09 }}. Cia.gov. Retrieved 1 February 2011.</ref> ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱫᱚ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱯᱩᱨᱩᱵᱽ ᱥᱮᱱᱟᱜ ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱱᱟᱭ ᱩᱯᱳᱫᱤᱯ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱩᱯᱳᱫᱤᱯ ᱫᱚ ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱲᱜᱚᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱠᱟᱱᱟ᱾ == ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ == ᱟᱨᱵᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱟᱨᱵᱤ ᱛᱮᱠᱩ ᱨᱚᱲᱟ᱾ ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱨᱮᱱ ᱡᱤᱯᱥᱤ ᱦᱚᱲ ᱠᱩᱫᱚ ᱫᱳᱢᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱠᱩ ᱨᱚᱲᱟ᱾ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱵᱟᱫᱽ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱥᱚᱨ ᱨᱮ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱩᱱᱟᱹᱨ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱩᱣᱟ᱾ == ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞᱢᱮ == * Egypt portal * Middle East portal * Index of Egypt-related articles * Outline of ancient Egypt * Outline of Egypt == ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == ; Government * [http://www.eip.gov.eg/ Egypt Information Portal] (Arabic, English) * [https://web.archive.org/web/20110720133416/http://www.idsc.gov.eg/ Egypt Information and Decision Support Center] (Arabic, English) * [http://www.sis.gov.eg/ Egypt State Information Services] (Arabic, English, French) * [http://www.egypt.travel/ Egyptian Tourist Authority] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120503222352/http://www.egypt.travel/ |date=2012-05-03 }} ; General * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/world/middle_east/country_profiles/737642.stm Country Profile] from the BBC News * <span title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=unknown&rft.jtitle=The+World+Factbook&rft.atitle=Egypt&rft_id=https%3A%2F%2Fwww.cia.gov%2Flibrary%2Fpublications%2Fthe-world-factbook%2Fgeos%2Feg.html&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AEgypt" class="Z3988"></span> * [http://www.africa.com/egypt/ Egypt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160118224906/http://www.africa.com/egypt/ |date=2016-01-18 }} profile from Africa.com * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/egypt.htm Egypt] web resources provided by GovPubs at the University of Colorado–Boulder Libraries * [http://www.tahrirnews.com/ <big>Egypt news</big>] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181128083438/https://www.tahrirnews.com/ |date=2018-11-28 }} * [http://www.arabdecision.org/coun_sel_3_14.htm.htm Egypt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120619155156/http://www.arabdecision.org/coun_sel_3_14.htm.htm |date=2012-06-19 }} profiles of people and institutions provided by the ''Arab Decision'' project * [https://curlie.org/Regional/Africa/Egypt Egypt] at Curlie (based on DMOZ) * Wikimedia Atlas of Egypt * Geographic data related to [https://www.openstreetmap.org/relation/1473947 Egypt] at OpenStreetMap * [http://www.lib.utexas.edu/maps/egypt.html Egypt Maps] – Perry-Castañeda Library Map Collection, University of Texas at Austin ; Trade * [http://wits.worldbank.org/CountryProfile/Country/EGY/Year/2012/Summary World Bank Summary Trade Statistics Egypt] ; Other * ''[[gutenberg:17321|History of Egypt, Chaldea, Syria, Babylonia, and Assyria in the Light of Recent Discovery]]'' by Leonard William King, at Project Gutenberg. * [http://www.ibtada.com/ibtada.php?cur_page=main&sub=submain&mainpage=ajaib_ghar&page=qadeem_mesar&pgno=1 Egyptian History (urdu)] * ''By Nile and Tigris'' – a narrative of journeys in Egypt and Mesopotamia on behalf of the British museum between 1886 and 1913, by Sir E. A. Wallis Budge, 1920 ([https://web.archive.org/web/20070721235759/http://fax.libs.uga.edu/DS49xB8x1920/ DjVu] and [https://web.archive.org/web/20081121055457/http://fax.libs.uga.edu/DS49xB8x1920/1f layered PDF] formats) * [https://web.archive.org/web/20080602082144/http://arthistory.about.com/od/from_exhibitions/ig/Napoleon-on-the-Nile/Joseph--1874.htm Napoleon on the Nile: Soldiers, Artists, and the Rediscovery of Egypt]. ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} [[Category:ᱫᱤᱥᱟᱹᱢ]] dn9ft7vnjffsqpt9mal0qqwau9gi5zj ᱠᱩᱡᱟᱨᱟᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ 0 2837 194898 194555 2026-07-17T03:08:03Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 194898 wikitext text/x-wiki '''ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ''' ᱯᱩᱨᱟ. ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ '''ᱱᱚᱢᱚᱭᱨᱚᱠᱯᱚᱢ ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ : ᱑ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱖᱘) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟ. ᱛᱤᱨᱞᱟ. ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟ. ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ==ᱦᱟᱨᱟᱵᱳᱨᱳ== ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱟᱨᱪ ᱜᱮᱞ ᱟᱨᱮ ᱥᱟᱭ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱜᱮᱞ ᱤᱨᱟ.ᱞ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ(1st March 1968) ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱢᱚᱬᱤᱯᱩᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱤᱢᱯᱷᱟᱞ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱥᱩᱨ ᱠᱟ.ᱭᱨᱟᱝ ᱢᱟᱭᱟᱭᱤ ᱞᱮᱭᱠᱟᱭᱤ ᱟ.ᱛᱩᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱚᱲᱦᱚᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱤᱢᱯᱷᱟᱞ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱥᱤᱱᱰᱟᱢ ᱥᱤᱱᱥᱟᱝ ᱛᱟᱱᱟᱞᱟ ᱤᱛᱩᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱷᱩᱨᱛᱤ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱜᱮᱞ ᱟᱨᱮ ᱥᱟᱭ ᱮᱭᱟᱭᱜᱮᱞ ᱤᱨᱟ.ᱞ (1978) ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱤᱛᱩᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱺᱭ ᱠᱚ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱛᱮᱫᱚ ᱵᱟᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫᱚᱜ ᱾ ᱛᱟᱱᱟᱞᱟ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱩᱞᱩᱡ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱷᱤᱞᱚᱸᱰ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱠᱚᱨᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱨᱟ.ᱥᱠᱟ. ᱥᱟᱛᱞᱟᱜᱼᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱾ ᱤᱢᱯᱷᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱡᱟ ᱵᱩᱫᱷᱚ ᱪᱚᱱᱫᱽᱨᱚ ᱥᱚᱱᱮᱨ ᱵᱤᱨᱫᱟ. ᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱱᱮᱨ ᱮ ᱥᱟ.ᱛ ᱛᱮᱫᱚ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱠᱷᱤᱞᱚᱸᱰ ᱜᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱫᱼᱟᱭ ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱟ.ᱛ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱮᱱᱴᱨᱟᱞ ᱨᱤᱡᱟᱨᱵ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱯᱷᱳᱨᱥ (CRPF) ᱨᱮ ᱪᱟ.ᱠᱨᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫᱚᱜ ᱾ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱯᱷᱳᱨᱥ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱠᱷᱤᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱟ.ᱰᱤ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣᱱᱟᱣ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱛᱟᱠᱚᱛ ᱟᱨ ᱨᱟ.ᱥᱠᱟ. ᱧᱮᱞᱛᱮ ᱑᱙᱙᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱙᱘ (1996-98) ᱫᱷᱟ.ᱵᱤᱡ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱯᱷᱳᱨᱥ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱴᱤᱢ ᱟ.ᱜᱩᱣᱟ.ᱱ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ==ᱠᱷᱮᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱱᱟᱜᱟᱢ== ᱑᱙᱘᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱡᱟ.ᱛᱤᱭᱟ.ᱨᱤ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.ᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱷᱟᱶ (Gold Medal) ᱜᱮ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱔᱔kg,᱔᱖kg ᱟᱨ ᱔᱘ kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱔᱘kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱫᱚ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟ.ᱫ ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱘᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱴᱨᱤᱵᱮᱱᱫᱨᱚᱢ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱡᱟ.ᱛᱤᱭᱟ.ᱨᱤ ᱨᱮᱠᱚᱨᱰ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱔᱔kg ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱔᱖kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱑᱙᱙᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱮ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Gold Medal) ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱯᱩᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱚᱬᱤᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱞᱮᱱ ᱔᱘ kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱ ᱠᱷᱟ.ᱛᱤᱨ ᱯᱩᱱᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱫᱚᱠᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Silver Medal) ᱠᱮᱫᱼᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱑᱙᱘᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱤᱸᱜᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱱᱪᱮᱥᱴᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮᱜᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.ᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱭᱠᱩ ᱛᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱠᱩᱥᱤ ᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱡᱤᱣᱤ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱧᱟᱢ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱾ ᱚᱲᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱱ ᱯᱟᱱᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱫᱷᱟᱣ ᱜᱮ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.ᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱠᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱦᱚᱸ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. (Gold medal ) ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Silver Medal) ᱜᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱙᱐ ᱨᱮ ᱵᱮᱤᱡᱤᱸ ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱔ ᱨᱮ ᱦᱤᱨᱳᱥᱤᱢᱟ ᱮᱥᱤᱟᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Bronze Medal) ᱜᱮ ᱧᱟᱢ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱑᱙᱙᱘ ᱥᱟᱞ ᱵᱮᱸᱠᱚᱠ ᱮᱥᱤᱟᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱵᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱥᱮᱬᱟ ᱚᱨᱡᱚ== {|class = "wikitable" style="text-align:center;" ! rowspan=2 width=40|ᱥᱮᱨᱢᱟ ! rowspan=2 width=250|ᱡᱟᱭᱜᱟ ! rowspan=2 width=60|ᱦᱟᱢᱟᱞ !colspan=4| Snatch (kg) !colspan=4| Clean & Jerk (kg) !rowspan=2 width=40| Total !rowspan=2 width=40| Rank |- ! width=40|1!! width=40|2!! width=40|3!! width=40|Rank!! width=40|1!! width=40|2!! width=40|3!! width=40|Rank |- ! colspan=13|[[World Weightlifting Championships|World Championships]] |- |[[2005 World Weightlifting Championships|᱒᱐᱐᱕]] || align=left|{{flagicon|ᱠᱟᱛ}} [[ᱫᱳᱦᱟ]], [[ᱠᱟᱛᱟᱨ]]|| [[2005 World Weightlifting Championships – Women's 48 kg|᱔᱘ ᱠᱤᱞᱳ]] ||᱗᱕||'''᱗᱘'''||<s> 79||᱗||95||98||'''100'''||᱗||'''178.0'''||7 |- |[[2003 World Weightlifting Championships|᱒᱐᱐᱓]] || align=left|{{flagicon|ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ}} [[ᱵᱟᱸᱠᱚᱣᱵᱚᱨ]], [[ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ]] || [[2003 World Weightlifting Championships – Women's 48 kg|᱔᱘ ᱠᱤᱞᱳ]] ||᱗᱕||᱗᱗.᱕||'''᱘᱐'''||᱖||97.5||'''102.5'''||<s>105||4||'''182.5'''||5 |- |[[1999 World Weightlifting Championships|᱑᱙᱙᱙]] || align=left|{{flagicon|ᱜᱨᱤᱥ}} [[ᱱᱯᱤᱨᱟᱣᱚᱥ]], [[ᱜᱨᱤᱥ]] || [[᱑᱙᱙᱙ World Weightlifting Championships – Women's 48 kg|᱔᱘ ᱠᱤᱞᱳ]] ||'''᱗᱕'''||<s>80||<s>80||᱑᱐||95||100||'''105'''||{{sica}}||'''180'''||5 |} ==ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ== {{ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ}} https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151231171650/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-12-31 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151231171650/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-12-31 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117004138/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-11-17 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117004138/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-11-17 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117004138/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-11-17 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }} http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== http://www.athens2004.com/en/ParticipantsAthletes/newParticipants?pid=9003801{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://web.archive.org/web/20071028023001/http://sportal.nic.in/legenddetails.asp?sno=722&moduleid=&maincatid=48&subid=0&comid=55 http://www.mapsofindia.com/who-is-who/sports/n-kunjarani-devi.html [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱣᱤᱠᱤ ᱞᱚᱵᱽᱥ ᱳᱢᱮᱱ ᱒᱐᱑᱙]] slr541r8xmgbdbrctxxws7l0nf6pw50 ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ 0 9599 194899 193917 2026-07-17T03:52:57Z MT731 2184 /* ᱚᱛᱱᱚᱜ */ 194899 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See Template:Infobox Settlement for additional fields that may be available--> <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ---------------->| name = ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ<!-- at least one of the first two fields must be filled in --> | official_name = | native_name = | other_name = | settlement_type = ᱱᱚᱜᱽᱨᱤ<!-- e.g. Town, Village, City, etc.--> <!-- images and maps -----------> ᱟᱨ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ | image_skyline = Roundabout near Tata pigments,jugsalai - panoramio.jpg | nickname = | motto = <!-- Location ------------------> | pushpin_map = India Jharkhand | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ <!-- | latd = 22.77 | longd = 86.18 -->| coordinates = {{coord|22|46|10|N|86|10|49|E|region:IN-DL|display=inline,title}} | subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ | subdivision_name = ᱥᱤᱧᱚᱛ | subdivision_type1 = ᱥᱚᱦᱚᱨ | subdivision_name1 = [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] | subdivision_type2 = ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱯᱟᱲᱚᱥ | subdivision_name2 = ᱥᱨᱤ ᱟᱢᱤᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ (IAS) | established_title = | established_date = | government_type = ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱯᱟᱞᱤᱠᱟ<!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | leader_title = ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱢᱮᱱᱮᱡᱚᱨ | leader_name = ᱨᱟᱡᱽᱱᱤᱥ ᱞᱟᱞ | total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> <!-- Area --------------------->| area_total_km2 = | area_footnotes = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱠᱳᱰ | area_water_percent = <!-- Elevation --------------------------> | elevation_footnotes = <!--for references: use<ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_max_m = | elevation_min_m = | population_footnotes = <!-- Population -----------------------> | population_total = ᱑,᱒᱕,᱓᱗᱔ | population_as_of = ᱒᱐᱑᱑ | population_note = | population_density_km2 = auto <!-- General information --------------->| timezone = GMT +5:30 | utc_offset = | timezone_DST = | utc_offset_DST = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = Pin Code<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = ᱘᱓᱑᱐᱐᱖ | area_code = ᱐᱖᱕᱗ | website = http://jamshedpur.nic.in/ | footnotes = | image_caption = ᱴᱟᱴᱟ ᱯᱤᱜᱽᱢᱮᱸᱴ }} '''ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]ᱤᱭᱟᱹ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱟᱴᱟᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ, [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱵᱷᱤᱲᱟᱹᱣ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤ ᱟᱨ [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱜᱟᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱨᱟ ᱞᱮᱛᱟᱨ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱚᱠ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱚᱛᱱᱚᱜ== ===ᱴᱷᱟᱶ=== ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱫᱚ {{coord|22|46|10|N|86|10|49|E|region:IN-DL|display=inline}} ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱚ ᱑᱔᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ (᱔᱕᱙ ᱯᱷᱤᱴ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://www.fallingrain.com/world/IN/38/Jugsalai.html Falling Rain Genomics, Inc - Jugsalai]</ref> ==ᱦᱚᱲ ᱮᱞ== ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} * {{cite web |script-title=hi:Plantation was done by Shaheed Thakur Ji Pathak Society in Jugsalai Pigment Park. |url=http://pathaknetwork.com/?p=2039 |language=hi |website=pathaknetwork.com |access-date=2019-11-08 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ᱠᱚᱞᱦᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱰᱮ ​​ᱯᱟᱥᱮ ᱠᱚ]] ovdq1l99y4cdzjthxypk7as1opah5l4 194900 194899 2026-07-17T04:04:55Z MT731 2184 194900 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See Template:Infobox Settlement for additional fields that may be available--> <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ---------------->| name = ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ<!-- at least one of the first two fields must be filled in --> | official_name = | native_name = | other_name = | settlement_type = ᱱᱚᱜᱽᱨᱤ<!-- e.g. Town, Village, City, etc.--> <!-- images and maps -----------> ᱟᱨ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ | image_skyline = Roundabout near Tata pigments,jugsalai - panoramio.jpg | nickname = | motto = <!-- Location ------------------> | pushpin_map = India Jharkhand | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ <!-- | latd = 22.77 | longd = 86.18 -->| coordinates = {{coord|22|46|10|N|86|10|49|E|region:IN-DL|display=inline,title}} | subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ | subdivision_name = ᱥᱤᱧᱚᱛ | subdivision_type1 = ᱥᱚᱦᱚᱨ | subdivision_name1 = [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] | subdivision_type2 = ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱯᱟᱲᱚᱥ | subdivision_name2 = ᱥᱨᱤ ᱟᱢᱤᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ (IAS) | established_title = | established_date = | government_type = ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱯᱟᱞᱤᱠᱟ<!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | leader_title = ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱢᱮᱱᱮᱡᱚᱨ | leader_name = ᱨᱟᱡᱽᱱᱤᱥ ᱞᱟᱞ | total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> <!-- Area --------------------->| area_total_km2 = | area_footnotes = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱠᱳᱰ | area_water_percent = <!-- Elevation --------------------------> | elevation_footnotes = <!--for references: use<ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_max_m = | elevation_min_m = | population_footnotes = <!-- Population -----------------------> | population_total = ᱑,᱒᱕,᱓᱗᱔ | population_as_of = ᱒᱐᱑᱑ | population_note = | population_density_km2 = auto <!-- General information --------------->| timezone = GMT +5:30 | utc_offset = | timezone_DST = | utc_offset_DST = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = Pin Code<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = ᱘᱓᱑᱐᱐᱖ | area_code = ᱐᱖᱕᱗ | website = http://jamshedpur.nic.in/ | footnotes = | image_caption = ᱴᱟᱴᱟ ᱯᱤᱜᱽᱢᱮᱸᱴ }} '''ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]ᱤᱭᱟᱹ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱟᱴᱟᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ, [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱵᱷᱤᱲᱟᱹᱣ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤ ᱟᱨ [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱜᱟᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱨᱟ ᱞᱮᱛᱟᱨ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱚᱠ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱚᱛᱱᱚᱜ== ===ᱴᱷᱟᱶ=== ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱫᱚ {{coord|22|46|10|N|86|10|49|E|region:IN-DL|display=inline}} ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱚ ᱑᱔᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ (᱔᱕᱙ ᱯᱷᱤᱴ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://www.fallingrain.com/world/IN/38/Jugsalai.html Falling Rain Genomics, Inc - Jugsalai]</ref> ===ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ=== ᱑᱙᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱜᱮ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱠᱚ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱠᱚ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ ᱑᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑.᱓ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱱᱮᱛᱟᱨᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ “ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱱ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱷᱟᱹᱞᱟᱹᱭ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾” <small>ᱱᱳᱴ: ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱮᱜᱽᱞᱚᱢᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾</small> ==ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱭᱟᱹ== ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱑᱙᱑᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://jhpolice.gov.in/east-singhbhum | title = District Police Profile – East Singhbhum | work = Brief Summary of the District | publisher = Jharkhand Police | access-date = 30 December 2021 | archive-date = 22 June 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220622213448/https://www.jhpolice.gov.in/east-singhbhum | url-status = dead }}</ref> ==ᱦᱚᱲ ᱮᱞ== ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱔᱙,᱖᱖᱐ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱖,᱐᱓᱖ (᱕᱒%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱒᱓,᱖᱒᱔ (᱔᱘%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱖,᱑᱑᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱓᱖,᱗᱗᱓ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱘᱔.᱓᱖%) ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2012_PART_B_DCHB_PURBI%20SINGHBHUM.pdf |title = District Census Handbook, Purbi Singhbhum, Series 21, Part XII B| work= Location code: 801782, Pages 358-359: District primary census abstract, 2011 census |publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 15 December 2021}}</ref> (*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱜᱳᱞᱢᱩᱨᱤ-ᱥᱟᱶ-ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱜᱳᱞᱢᱩᱨᱤ-ᱥᱟᱶ-ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱵᱞᱚᱠ#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱧᱮᱞ ᱢᱮ) ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱠᱟᱹᱨᱜᱟᱲ ᱥᱚᱦᱚᱨ), ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ (ᱮᱱ.ᱮ.ᱥᱤ.), [[ᱴᱟᱴᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ]] (ᱳᱡᱤ), [[ᱢᱟᱱᱜᱳ (ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ)|ᱢᱟᱱᱜᱳ]] (ᱮᱱ.ᱮ.ᱥᱤ.), ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ (ᱮᱢ), [[ᱵᱟᱜᱽᱵᱮᱲᱟ ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ|ᱵᱟᱜᱽᱵᱮᱲᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱳᱵᱤᱸᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱦᱩᱞᱩᱫᱽᱵᱩᱱᱤ]] (ᱥᱤᱴᱤ), [[ᱥᱟᱨᱡᱚᱢᱫᱟᱜ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱜᱟᱫᱷᱲᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱜᱷᱳᱲᱟᱵᱟᱱᱫᱷᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱯᱚᱸᱰᱮᱦᱟᱥᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ]] (ᱮᱢ. ᱠᱳᱨ), [[ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ) ᱟᱨ [[ᱠᱚᱯᱟᱞᱤ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ) ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_4_PR_UAs_1Lakh_and_Above_Appendix.pdf | title = Constituents of Urban Agglomerations Having Population 1 Lakh & above |work= Provisional Population Totals, Census of India 2011|access-date = 15 December 2021 }}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} * {{cite web |script-title=hi:Plantation was done by Shaheed Thakur Ji Pathak Society in Jugsalai Pigment Park. |url=http://pathaknetwork.com/?p=2039 |language=hi |website=pathaknetwork.com |access-date=2019-11-08 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ᱠᱚᱞᱦᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱰᱮ ​​ᱯᱟᱥᱮ ᱠᱚ]] kje9j3y15l1ysykwlojm02aadu4ar64 194903 194900 2026-07-17T04:10:12Z MT731 2184 194903 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See Template:Infobox Settlement for additional fields that may be available--> <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ---------------->| name = ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ<!-- at least one of the first two fields must be filled in --> | official_name = | native_name = | other_name = | settlement_type = ᱱᱚᱜᱽᱨᱤ<!-- e.g. Town, Village, City, etc.--> <!-- images and maps -----------> ᱟᱨ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ | image_skyline = Roundabout near Tata pigments,jugsalai - panoramio.jpg | nickname = | motto = <!-- Location ------------------> | pushpin_map = India Jharkhand | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ <!-- | latd = 22.77 | longd = 86.18 -->| coordinates = {{coord|22|46|10|N|86|10|49|E|region:IN-DL|display=inline,title}} | subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ | subdivision_name = ᱥᱤᱧᱚᱛ | subdivision_type1 = ᱥᱚᱦᱚᱨ | subdivision_name1 = [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] | subdivision_type2 = ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱯᱟᱲᱚᱥ | subdivision_name2 = ᱥᱨᱤ ᱟᱢᱤᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ (IAS) | established_title = | established_date = | government_type = ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱯᱟᱞᱤᱠᱟ<!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | leader_title = ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱢᱮᱱᱮᱡᱚᱨ | leader_name = ᱨᱟᱡᱽᱱᱤᱥ ᱞᱟᱞ | total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> <!-- Area --------------------->| area_total_km2 = | area_footnotes = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱠᱳᱰ | area_water_percent = <!-- Elevation --------------------------> | elevation_footnotes = <!--for references: use<ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_max_m = | elevation_min_m = | population_footnotes = <!-- Population -----------------------> | population_total = ᱑,᱒᱕,᱓᱗᱔ | population_as_of = ᱒᱐᱑᱑ | population_note = | population_density_km2 = auto <!-- General information --------------->| timezone = GMT +5:30 | utc_offset = | timezone_DST = | utc_offset_DST = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = Pin Code<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = ᱘᱓᱑᱐᱐᱖ | area_code = ᱐᱖᱕᱗ | website = http://jamshedpur.nic.in/ | footnotes = | image_caption = ᱴᱟᱴᱟ ᱯᱤᱜᱽᱢᱮᱸᱴ }} '''ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]ᱤᱭᱟᱹ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱟᱴᱟᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ, [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱵᱷᱤᱲᱟᱹᱣ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤ ᱟᱨ [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱜᱟᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱨᱟ ᱞᱮᱛᱟᱨ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱚᱠ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱚᱛᱱᱚᱜ== ===ᱴᱷᱟᱶ=== ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱫᱚ {{coord|22|46|10|N|86|10|49|E|region:IN-DL|display=inline}} ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱚ ᱑᱔᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ (᱔᱕᱙ ᱯᱷᱤᱴ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://www.fallingrain.com/world/IN/38/Jugsalai.html Falling Rain Genomics, Inc - Jugsalai]</ref> ===ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ=== ᱑᱙᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱜᱮ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱠᱚ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱠᱚ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ ᱑᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑.᱓ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱱᱮᱛᱟᱨᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ “ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱱ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱷᱟᱹᱞᱟᱹᱭ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾” <small>ᱱᱳᱴ: ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱮᱜᱽᱞᱚᱢᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾</small> ==ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱭᱟᱹ== ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱑᱙᱑᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://jhpolice.gov.in/east-singhbhum | title = District Police Profile – East Singhbhum | work = Brief Summary of the District | publisher = Jharkhand Police | access-date = 30 December 2021 | archive-date = 22 June 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220622213448/https://www.jhpolice.gov.in/east-singhbhum | url-status = dead }}</ref> ==ᱦᱚᱲ ᱮᱞ== ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱔᱙,᱖᱖᱐ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱖,᱐᱓᱖ (᱕᱒%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱒᱓,᱖᱒᱔ (᱔᱘%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱖,᱑᱑᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱓᱖,᱗᱗᱓ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱘᱔.᱓᱖%) ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2012_PART_B_DCHB_PURBI%20SINGHBHUM.pdf |title = District Census Handbook, Purbi Singhbhum, Series 21, Part XII B| work= Location code: 801782, Pages 358-359: District primary census abstract, 2011 census |publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 15 December 2021}}</ref> (*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱜᱳᱞᱢᱩᱨᱤ-ᱥᱟᱶ-ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱜᱳᱞᱢᱩᱨᱤ-ᱥᱟᱶ-ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱵᱞᱚᱠ#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱧᱮᱞ ᱢᱮ) ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱠᱟᱹᱨᱜᱟᱲ ᱥᱚᱦᱚᱨ), [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱮᱱ.ᱮ.ᱥᱤ.), [[ᱴᱟᱴᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ]] (ᱳᱡᱤ), [[ᱢᱟᱱᱜᱳ (ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ)|ᱢᱟᱱᱜᱳ]] (ᱮᱱ.ᱮ.ᱥᱤ.), ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ (ᱮᱢ), [[ᱵᱟᱜᱽᱵᱮᱲᱟ ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ|ᱵᱟᱜᱽᱵᱮᱲᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱳᱵᱤᱸᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱦᱩᱞᱩᱫᱽᱵᱩᱱᱤ]] (ᱥᱤᱴᱤ), [[ᱥᱟᱨᱡᱚᱢᱫᱟᱜ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱜᱟᱫᱷᱲᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱜᱷᱳᱲᱟᱵᱟᱱᱫᱷᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱯᱚᱸᱰᱮᱦᱟᱥᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ]] (ᱮᱢ. ᱠᱳᱨ), [[ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ) ᱟᱨ [[ᱠᱚᱯᱟᱞᱤ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ) ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_4_PR_UAs_1Lakh_and_Above_Appendix.pdf | title = Constituents of Urban Agglomerations Having Population 1 Lakh & above |work= Provisional Population Totals, Census of India 2011|access-date = 15 December 2021 }}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} * {{cite web |script-title=hi:Plantation was done by Shaheed Thakur Ji Pathak Society in Jugsalai Pigment Park. |url=http://pathaknetwork.com/?p=2039 |language=hi |website=pathaknetwork.com |access-date=2019-11-08 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ᱠᱚᱞᱦᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱰᱮ ​​ᱯᱟᱥᱮ ᱠᱚ]] gr112eh3az2j5i7a0rhwyax1ektu0zo 194904 194903 2026-07-17T04:10:23Z MT731 2184 194904 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See Template:Infobox Settlement for additional fields that may be available--> <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ---------------->| name = ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ<!-- at least one of the first two fields must be filled in --> | official_name = | native_name = | other_name = | settlement_type = ᱱᱚᱜᱽᱨᱤ<!-- e.g. Town, Village, City, etc.--> <!-- images and maps -----------> ᱟᱨ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ | image_skyline = Roundabout near Tata pigments,jugsalai - panoramio.jpg | nickname = | motto = <!-- Location ------------------> | pushpin_map = India Jharkhand | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ <!-- | latd = 22.77 | longd = 86.18 -->| coordinates = {{coord|22|46|10|N|86|10|49|E|region:IN-DL|display=inline,title}} | subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ | subdivision_name = ᱥᱤᱧᱚᱛ | subdivision_type1 = ᱥᱚᱦᱚᱨ | subdivision_name1 = [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] | subdivision_type2 = ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱯᱟᱲᱚᱥ | subdivision_name2 = ᱥᱨᱤ ᱟᱢᱤᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ (IAS) | established_title = | established_date = | government_type = ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱯᱟᱞᱤᱠᱟ<!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | leader_title = ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱢᱮᱱᱮᱡᱚᱨ | leader_name = ᱨᱟᱡᱽᱱᱤᱥ ᱞᱟᱞ | total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> <!-- Area --------------------->| area_total_km2 = | area_footnotes = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱠᱳᱰ | area_water_percent = <!-- Elevation --------------------------> | elevation_footnotes = <!--for references: use<ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_max_m = | elevation_min_m = | population_footnotes = <!-- Population -----------------------> | population_total = ᱑,᱒᱕,᱓᱗᱔ | population_as_of = ᱒᱐᱑᱑ | population_note = | population_density_km2 = auto <!-- General information --------------->| timezone = GMT +5:30 | utc_offset = | timezone_DST = | utc_offset_DST = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = Pin Code<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = ᱘᱓᱑᱐᱐᱖ | area_code = ᱐᱖᱕᱗ | website = http://jamshedpur.nic.in/ | footnotes = | image_caption = ᱴᱟᱴᱟ ᱯᱤᱜᱽᱢᱮᱸᱴ }} '''ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]ᱤᱭᱟᱹ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱟᱴᱟᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ, [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱵᱷᱤᱲᱟᱹᱣ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤ ᱟᱨ [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱜᱟᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱨᱟ ᱞᱮᱛᱟᱨ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱚᱠ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱚᱛᱱᱚᱜ== ===ᱴᱷᱟᱶ=== ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱫᱚ {{coord|22|46|10|N|86|10|49|E|region:IN-DL|display=inline}} ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱚ ᱑᱔᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ (᱔᱕᱙ ᱯᱷᱤᱴ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://www.fallingrain.com/world/IN/38/Jugsalai.html Falling Rain Genomics, Inc - Jugsalai]</ref> ===ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ=== ᱑᱙᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱜᱮ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱠᱚ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱠᱚ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ ᱑᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑.᱓ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱱᱮᱛᱟᱨᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ “ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱱ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱷᱟᱹᱞᱟᱹᱭ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾” <small>ᱱᱳᱴ: ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱮᱜᱽᱞᱚᱢᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾</small> ==ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱭᱟᱹ== ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱑᱙᱑᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://jhpolice.gov.in/east-singhbhum | title = District Police Profile – East Singhbhum | work = Brief Summary of the District | publisher = Jharkhand Police | access-date = 30 December 2021 | archive-date = 22 June 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220622213448/https://www.jhpolice.gov.in/east-singhbhum | url-status = dead }}</ref> ==ᱦᱚᱲ ᱮᱞ== ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱔᱙,᱖᱖᱐ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱖,᱐᱓᱖ (᱕᱒%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱒᱓,᱖᱒᱔ (᱔᱘%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱖,᱑᱑᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱓᱖,᱗᱗᱓ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱘᱔.᱓᱖%) ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2012_PART_B_DCHB_PURBI%20SINGHBHUM.pdf |title = District Census Handbook, Purbi Singhbhum, Series 21, Part XII B| work= Location code: 801782, Pages 358-359: District primary census abstract, 2011 census |publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 15 December 2021}}</ref> (*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱜᱳᱞᱢᱩᱨᱤ-ᱥᱟᱶ-ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱜᱳᱞᱢᱩᱨᱤ-ᱥᱟᱶ-ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱵᱞᱚᱠ#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱧᱮᱞ ᱢᱮ) ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱠᱟᱹᱨᱜᱟᱲ ᱥᱚᱦᱚᱨ), [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱮᱱ.ᱮ.ᱥᱤ.), [[ᱴᱟᱴᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ]] (ᱳᱡᱤ), [[ᱢᱟᱱᱜᱳ (ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ)|ᱢᱟᱱᱜᱳ]] (ᱮᱱ.ᱮ.ᱥᱤ.), ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ (ᱮᱢ), [[ᱵᱟᱜᱽᱵᱮᱲᱟ ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ|ᱵᱟᱜᱽᱵᱮᱲᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱳᱵᱤᱸᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱦᱩᱞᱩᱫᱽᱵᱩᱱᱤ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱥᱟᱨᱡᱚᱢᱫᱟᱜ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱜᱟᱫᱷᱲᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱜᱷᱳᱲᱟᱵᱟᱱᱫᱷᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱯᱚᱸᱰᱮᱦᱟᱥᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ]] (ᱮᱢ. ᱠᱳᱨ), [[ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ) ᱟᱨ [[ᱠᱚᱯᱟᱞᱤ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ) ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_4_PR_UAs_1Lakh_and_Above_Appendix.pdf | title = Constituents of Urban Agglomerations Having Population 1 Lakh & above |work= Provisional Population Totals, Census of India 2011|access-date = 15 December 2021 }}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} * {{cite web |script-title=hi:Plantation was done by Shaheed Thakur Ji Pathak Society in Jugsalai Pigment Park. |url=http://pathaknetwork.com/?p=2039 |language=hi |website=pathaknetwork.com |access-date=2019-11-08 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ᱠᱚᱞᱦᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱰᱮ ​​ᱯᱟᱥᱮ ᱠᱚ]] codbijna1z67le7f9kz0ni99pzknata 194905 194904 2026-07-17T04:17:25Z MT731 2184 194905 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See Template:Infobox Settlement for additional fields that may be available--> <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ---------------->| name = ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ<!-- at least one of the first two fields must be filled in --> | official_name = | native_name = | other_name = | settlement_type = ᱱᱚᱜᱽᱨᱤ<!-- e.g. Town, Village, City, etc.--> <!-- images and maps -----------> ᱟᱨ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ | image_skyline = Roundabout near Tata pigments,jugsalai - panoramio.jpg | nickname = | motto = <!-- Location ------------------> | pushpin_map = India Jharkhand | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ <!-- | latd = 22.77 | longd = 86.18 -->| coordinates = {{coord|22|46|10|N|86|10|49|E|region:IN-DL|display=inline,title}} | subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ | subdivision_name = ᱥᱤᱧᱚᱛ | subdivision_type1 = ᱥᱚᱦᱚᱨ | subdivision_name1 = [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] | subdivision_type2 = ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱯᱟᱲᱚᱥ | subdivision_name2 = ᱥᱨᱤ ᱟᱢᱤᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ (IAS) | established_title = | established_date = | government_type = ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱯᱟᱞᱤᱠᱟ<!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | leader_title = ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱢᱮᱱᱮᱡᱚᱨ | leader_name = ᱨᱟᱡᱽᱱᱤᱥ ᱞᱟᱞ | total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> <!-- Area --------------------->| area_total_km2 = | area_footnotes = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱠᱳᱰ | area_water_percent = <!-- Elevation --------------------------> | elevation_footnotes = <!--for references: use<ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_max_m = | elevation_min_m = | population_footnotes = <!-- Population -----------------------> | population_total = ᱑,᱒᱕,᱓᱗᱔ | population_as_of = ᱒᱐᱑᱑ | population_note = | population_density_km2 = auto <!-- General information --------------->| timezone = GMT +5:30 | utc_offset = | timezone_DST = | utc_offset_DST = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = Pin Code<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = ᱘᱓᱑᱐᱐᱖ | area_code = ᱐᱖᱕᱗ | website = http://jamshedpur.nic.in/ | footnotes = | image_caption = ᱴᱟᱴᱟ ᱯᱤᱜᱽᱢᱮᱸᱴ }} '''ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]ᱤᱭᱟᱹ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱟᱴᱟᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ, [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱵᱷᱤᱲᱟᱹᱣ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤ ᱟᱨ [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱜᱟᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱨᱟ ᱞᱮᱛᱟᱨ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱚᱠ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱚᱛᱱᱚᱜ== ===ᱴᱷᱟᱶ=== ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱫᱚ {{coord|22|46|10|N|86|10|49|E|region:IN-DL|display=inline}} ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱚ ᱑᱔᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ (᱔᱕᱙ ᱯᱷᱤᱴ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://www.fallingrain.com/world/IN/38/Jugsalai.html Falling Rain Genomics, Inc - Jugsalai]</ref> ===ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ=== ᱑᱙᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱜᱮ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱠᱚ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱠᱚ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ ᱑᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑.᱓ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱱᱮᱛᱟᱨᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ “ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱱ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱷᱟᱹᱞᱟᱹᱭ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾” <small>ᱱᱳᱴ: ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱮᱜᱽᱞᱚᱢᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾</small> ==ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱭᱟᱹ== ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱑᱙᱑᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://jhpolice.gov.in/east-singhbhum | title = District Police Profile – East Singhbhum | work = Brief Summary of the District | publisher = Jharkhand Police | access-date = 30 December 2021 | archive-date = 22 June 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220622213448/https://www.jhpolice.gov.in/east-singhbhum | url-status = dead }}</ref> ==ᱦᱚᱲ ᱮᱞ== ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱔᱙,᱖᱖᱐ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱖,᱐᱓᱖ (᱕᱒%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱒᱓,᱖᱒᱔ (᱔᱘%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱖,᱑᱑᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱓᱖,᱗᱗᱓ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱘᱔.᱓᱖%) ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2012_PART_B_DCHB_PURBI%20SINGHBHUM.pdf |title = District Census Handbook, Purbi Singhbhum, Series 21, Part XII B| work= Location code: 801782, Pages 358-359: District primary census abstract, 2011 census |publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 15 December 2021}}</ref> (*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱜᱳᱞᱢᱩᱨᱤ-ᱥᱟᱶ-ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱜᱳᱞᱢᱩᱨᱤ-ᱥᱟᱶ-ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱵᱞᱚᱠ#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱧᱮᱞ ᱢᱮ) ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱠᱟᱹᱨᱜᱟᱲ ᱥᱚᱦᱚᱨ), [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱮᱱ.ᱮ.ᱥᱤ.), [[ᱴᱟᱴᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ]] (ᱳᱡᱤ), [[ᱢᱟᱱᱜᱳ (ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ)|ᱢᱟᱱᱜᱳ]] (ᱮᱱ.ᱮ.ᱥᱤ.), ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ (ᱮᱢ), [[ᱵᱟᱜᱽᱵᱮᱲᱟ ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ|ᱵᱟᱜᱽᱵᱮᱲᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱳᱵᱤᱸᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱦᱩᱞᱩᱫᱽᱵᱩᱱᱤ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱥᱟᱨᱡᱚᱢᱫᱟᱜ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱜᱟᱫᱷᱲᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱜᱷᱳᱲᱟᱵᱟᱱᱫᱷᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱯᱚᱸᱰᱮᱦᱟᱥᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ]] (ᱮᱢ. ᱠᱳᱨ), [[ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ) ᱟᱨ [[ᱠᱚᱯᱟᱞᱤ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ) ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_4_PR_UAs_1Lakh_and_Above_Appendix.pdf | title = Constituents of Urban Agglomerations Having Population 1 Lakh & above |work= Provisional Population Totals, Census of India 2011|access-date = 15 December 2021 }}</ref> ᱒᱐᱐᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archivedate=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|accessdate=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱔᱖,᱐᱖᱑ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱫᱚ ᱕᱒% ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱫᱚ ᱔᱘% ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱗᱒% ᱦᱚᱲ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱩᱥᱩᱪᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱕᱙.᱕% ᱦᱚᱲ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱩᱥᱩᱪᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱗᱗% ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱖᱗% ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱑᱓% ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} * {{cite web |script-title=hi:Plantation was done by Shaheed Thakur Ji Pathak Society in Jugsalai Pigment Park. |url=http://pathaknetwork.com/?p=2039 |language=hi |website=pathaknetwork.com |access-date=2019-11-08 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ᱠᱚᱞᱦᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱰᱮ ​​ᱯᱟᱥᱮ ᱠᱚ]] mykfnea3trp0j003qlp78it876a4wyc ᱡᱟᱱᱚᱠᱤ ᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱷ ᱯᱚᱴᱱᱟᱭᱮᱠ 0 10679 194911 181117 2026-07-17T05:56:40Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 194911 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name = ᱡᱟᱱᱚᱠᱤ ᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱷ ᱯᱚᱴᱱᱟᱭᱮᱠ |office = [[List of Governors of Assam|ᱟᱥᱟᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱨᱟᱡᱽᱯᱟᱞ]] |native_name = |native_name_lang = |image = Janaki Ballabh Patnaik.JPG |predecessor = [[ᱥᱟᱭᱮᱫᱽ ᱥᱤᱵᱽᱛᱮ ᱨᱟᱡᱤ]] |successor = [[ᱯᱚᱫᱽᱢᱟᱱᱚᱵᱷᱚ ᱟᱪᱟᱨᱭᱚ]] |predecessor2 = [[ᱵᱤᱡᱩ ᱯᱚᱴᱱᱟᱭᱮᱠ]] |party = [[ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ]] |office1 = [[List of Chief Ministers of Odisha|ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ]] |predecessor1 = [[ᱱᱤᱬᱚᱢᱚᱬᱤ ᱨᱟᱣᱩᱛᱨᱟᱭ]] |successor1 = [[ᱦᱮᱢᱟᱱᱚᱱᱫᱚ ᱵᱤᱥᱣᱟᱲ]] |successor2 = [[ᱜᱤᱨᱤᱫᱷᱚᱨ ᱜᱚᱢᱟᱝᱜᱽ]] |birth_date = {{Birth date|1927|01|03|df=y}} |birth_place = ᱨᱟᱢᱮᱥᱣᱚᱨ, [[ᱯᱩᱨᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] |death_date = {{death date and age|df=yes|2015|04|21|1927|01|03}} |death_place = [[ᱛᱤᱨᱩᱯᱚᱛᱤ]], [[ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ |spouse = [[ᱡᱚᱭᱚᱱᱛᱤ ᱯᱚᱴᱱᱟᱭᱮᱠ]] |children = |alma_mater = [[ᱩᱛᱠᱚᱲ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]],<br/> [[ᱵᱟᱱᱟᱨᱚᱥ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] |blank1 = ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱠᱚ |data1 = |website = [http://online.assam.gov.in/governors-page Official Website] |term_start = ᱑᱑ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱙ |term_end = ᱑᱐ ᱰᱤᱥᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱔ |term_start1 = ᱙ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱘᱐ |term_end1 = ᱗ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱙ |term_start2 = ᱑᱕ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱙᱕ |term_end2 = ᱑᱗ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱙᱙ |religion = [[ᱦᱤᱱᱫᱩ]] }} '''ᱡᱟᱱᱚᱠᱤ ᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱷ ᱯᱚᱴᱱᱟᱭᱚᱠ''' (ᱳᱰᱤᱭᱟᱹ: ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ) (᱓ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱒᱖ - ᱒᱑ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱕) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱙ ᱠᱷᱚᱱ [[ᱟᱥᱟᱢ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱨᱟᱡᱽᱯᱟᱞ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref name="death" /> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱱᱮᱛᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱑᱙᱖᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱖᱙ ᱟᱨ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱛᱮ ᱑᱙᱙᱕ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱙᱙ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱫᱚ [[ᱱᱚᱵᱤᱱ ᱯᱟᱴᱱᱟᱭᱚᱠ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱦᱟᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱨᱟᱢᱮᱥᱣᱚᱨ, ᱯᱩᱨᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱓ ᱡᱟᱱ ᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱒᱖ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱡ ᱫᱚ ᱠᱷᱩᱨᱫᱽ ᱩᱱᱩᱥᱩᱞ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱚᱞᱚᱜ ᱮ ᱥᱟᱛ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱟᱨ ᱩᱛᱠᱚᱲ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱔᱖ ᱨᱮ ᱥᱟᱸᱥᱠᱨᱤᱴ ᱛᱮ ᱥᱚᱱᱮᱨ ᱟᱨ ᱑᱙᱔᱙ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱨᱮ ᱠᱟᱥᱤ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱱᱮᱨᱥᱤᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮ ᱥᱟᱹᱛ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱑᱙᱕᱐ ᱨᱮ, ᱟᱡ ᱫᱚ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱘᱐ ᱨᱮ, ᱟᱡ ᱫᱚ ᱴᱩᱨᱤᱡᱤᱢ, ᱥᱤᱵᱷᱤᱞ ᱟᱵᱷᱤᱭᱮᱥᱚᱱ, ᱟᱨ ᱞᱮᱵᱚᱨ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱤᱶ ᱡᱚᱜᱚᱱᱱᱟᱛᱷ ᱥᱚᱫᱚᱠ (ᱯᱩᱨᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱚᱸᱫᱚᱱᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱨᱚᱝᱠᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱴᱩᱨᱤᱡᱤᱢ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮᱱᱮᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱵᱤᱵᱟᱹᱫᱽ == ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱧᱡᱚᱱᱟ ᱢᱤᱥᱨᱚ ᱫᱤᱥᱣᱟᱹ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref>{{cite news|url=http://appiusforum.net/anjana_mishra.html|title=My story BY ANJANA MISHRA|date=7 February 1999|work=The Week}}</ref><ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/specials/System-insensitive-says-rape-victim/articleshow/1905236.cms? |title=System insensitive, says rape victim |author=Nilanjana Bhaduri Jha|date= 18 August 2006|work=Times of India}}</ref> == ᱜᱩᱨ == [[File:JB Patnaik.jpg|thumb|left|ᱡᱮᱵᱤ ᱯᱚᱴᱱᱟᱭᱮᱠ ᱢᱮᱢᱳᱨᱤᱭᱟᱞ ᱵᱟᱜᱟᱱ, ᱠᱷᱚᱨᱫᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱚᱠᱤ ᱵᱚᱞᱞᱚᱵᱷ ᱯᱚᱴᱱᱟᱭᱚᱠ ᱟᱜ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ]] ᱒᱑ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱟᱱᱫᱷᱨᱚᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱤᱨᱩᱯᱚᱛᱤ ᱨᱮ ᱘᱘ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱚ ᱜᱩᱨ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ ᱾ [[ᱚᱛᱮ ᱢᱟᱦᱟᱸ]] ᱒᱐ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱸᱥᱠᱨᱤᱴ ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱯᱤᱴᱷ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱱᱵᱷᱚᱠᱮᱥᱚᱱ ᱦᱮᱞᱢᱮᱞ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱮ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱪᱟᱱᱥᱮᱞᱚᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱷᱚᱜᱚᱵᱟᱱ ᱵᱮᱸᱠᱚᱴᱮᱥᱣᱚᱨ ᱢᱩᱫᱽᱨᱤ, ᱛᱤᱨᱩᱢᱟᱞᱟ ᱦᱚᱸᱭ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ <ref>{{Cite web |title=Former Odisha CM J B Patnaik passes away at 89 |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2015-04-21/news/61378999_1_naveen-patnaik-prime-minister-narendra-modi-janaki-ballabh-patnaik |access-date=2020-06-29 |archive-date=2016-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160822123701/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2015-04-21/news/61378999_1_naveen-patnaik-prime-minister-narendra-modi-janaki-ballabh-patnaik |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Janaki Ballabh Patnaik cremated in Puri |url=http://odishachannel.com/index.php/4095/janaki-ballabh-patnaik-cremated-in-puri/ |access-date=2020-06-29 |archive-date=2016-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160610143159/http://odishachannel.com/index.php/4095/janaki-ballabh-patnaik-cremated-in-puri |url-status=dead }}</ref><ref name="death">{{cite news|title=PM Modi condoles the Death of former Orissa CM Janaki Ballabh Patnaik|url=http://news.biharprabha.com/2015/04/pm-modi-condoles-the-death-of-former-orissa-cm-janaki-ballabh-patnaik/|accessdate=21 April 2015|publisher=news.biharprabha.com|date=21 April 2015}}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱚᱠᱛᱚ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱲᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱩᱨ ᱦᱟᱹᱥᱩ ᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱮᱸᱠᱚᱴᱮᱥᱣᱚᱨ ᱤᱱᱥᱴᱤᱪᱩᱴ ᱳᱯᱷ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥᱮᱥ (SVIMS) ᱨᱮ ᱠᱚ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱓ ᱺ ᱐᱐ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱡᱤᱣᱤᱵᱟᱹᱛᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱭᱡᱩᱜᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱬᱤᱡ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱮᱱᱟ [[ᱵᱟᱞᱮ ᱢᱟᱦᱟᱸ]] ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱾ ᱟᱡ ᱫᱚ [[ᱢᱚᱦᱟ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ]], ᱨᱟᱢᱟᱭᱚᱬ, ᱟᱨ ᱵᱷᱚᱜᱽᱵᱚᱛ ᱜᱤᱛᱟ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱢᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱭᱡᱩᱜᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱸᱥᱠᱨᱤᱴ - ᱳᱰᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱸᱰᱤᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref>{{cite news|title=Former Assam Governor J.B. Patnaik passes away|url=http://www.myinfoindia.com/odisha-cm-j-b-patnaik-passes-away/|newspaper=myinfoindia|date=21 April 2015|accessdate=21 April 2015}}{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == {{ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ}} {{Commons category|Janaki Ballabh Patnaik}} *[http://www.indianexpress.com/res/web/pIe/ie/daily/19990220/ipo20039.html The Indian Express on Patnaik's marginalisation] *[http://www.hindu.com/2004/04/13/stories/2004041301161300.htm Q & A : J.B. Patnaik] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040729124515/http://www.hindu.com/2004/04/13/stories/2004041301161300.htm |date=2004-07-29 }} The Hindu *[http://indianexpress.com/article/india/assam-governor-jb-patnaik-passes-away-in-tirupati/ Assam Governor JB Patnaik passes away in Tirupati] Indian Express *[http://www.assamtimes.org/node/12549 Farewell to JB Patnaik]{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱚ]] n4nvxbl3c190y27n63bgqui54p2r3e0 ᱟᱨᱠᱟ ᱡᱮᱭᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ 0 23796 194870 194868 2026-07-16T12:03:45Z MT731 2184 194870 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ}} {{Infobox university | name = ᱟᱨᱠᱟ ᱡᱮᱭᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ | native_name = | native_name_lang = | image = Arka Jain University logo.png | image_upright = | image_alt = | caption = | latin_name = | other_name = AJU | former_name = <!--or, former_names--> | motto = | motto_lang = | mottoeng = | top_free_label = | top_free = | type = ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ | established = ᱒᱐᱑᱗ ; ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ | closed = <!-- {{end date|YYYY}} --> | founder = | parent = | affiliation = | religious_affiliation = | academic_affiliation = ᱭᱩᱡᱤᱥᱤ, ᱯᱤᱥᱤᱟᱭᱤ, ᱵᱤᱥᱤᱟᱭᱤ | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chairperson = | chancellor = [[ᱪᱮᱱᱨᱟᱡᱽ ᱨᱳᱭᱪᱟᱸᱫᱽ]]<ref>{{Cite web |title=Chancellor – ARKA JAIN UNIVERSITY |url=https://arkajainuniversity.ac.in/administrators/chancellor/ |access-date=8 October 2021 |website=ARKA JAIN UNIVERSITY }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | president = | vice-president = | superintendent = | vice_chancellor = ᱥᱭᱮᱫᱽ ᱥᱟᱯᱷᱫᱟᱨ ᱨᱟᱡᱤ | provost = | rector = | principal = | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = ᱕᱐᱐᱐<ref>{{Cite web |title=Why Choose AJU – ARKA JAIN UNIVERSITY |url=https://arkajainuniversity.ac.in/admissions/why-choose-aju/ |access-date=8 October 2021 |website=ARKA JAIN UNIVERSITY }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other = | address = | city = [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] | state = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | province = | country = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | postcode = | coordinates = {{coord|22.8041103|N|86.180216|E|region:LK_type:edu|display=inline, title}} | pushpin_map = | campus = ᱥᱚᱦᱨᱤ | language = | free_label = | free = | free_label2 = | free2 = | colors = <!--or, colours= --> | athletics = | sports = | athletics_nickname = <!--or, sports_nickname= --> | sporting_affiliations = | mascot = <!--or, mascots= --> | sports_free_label = | sports_free = | sports_free_label2 = | sports_free2 = | website = {{url|http://www.arkajainuniversity.ac.in|Official Website}} | logo = | logo_size = | logo_alt = | footnotes = }} '''ᱟᱨᱠᱟ ᱡᱮᱭᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ, ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱑᱔ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ ᱟᱨᱠᱟ ᱡᱮᱭᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ==ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ== ᱟᱨᱠᱟ ᱡᱮᱭᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱮᱢᱚᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱚᱨᱤᱝ ᱟᱨ ᱤᱴᱤ, ᱠᱚᱢᱟᱨᱥ ᱟᱨ ᱢᱮᱱᱮᱡᱽᱢᱮᱱᱴ, ᱦᱮᱞᱛᱷ ᱟᱨ ᱮᱞᱟᱭᱤᱰ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ, ᱦᱮᱢᱟᱱᱴᱟᱭᱤᱴᱥ ᱟᱨ ᱞᱳ ᱨᱮ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱮᱢᱚᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱮᱢᱚᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱨᱮ ᱰᱳᱠᱴᱚᱨᱟᱞ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱮᱢᱚᱜ ᱟ ᱾ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱚᱨᱤᱝ, ᱠᱚᱢᱯᱭᱩᱴᱟᱨ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ, ᱯᱷᱟᱨᱢᱮᱥᱤ, ᱚᱯᱴᱚᱢᱮᱴᱨᱤ, ᱵᱷᱚᱠᱮᱥᱚᱱ, ᱵᱟᱭᱳᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ, ᱯᱷᱮᱥᱚᱱ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ, ᱚᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱟᱨ ᱢᱚᱥ ᱠᱚᱢᱭᱩᱱᱤᱠᱮᱥᱚᱱ, ᱵᱮᱯᱟᱨ, ᱠᱚᱢᱟᱨᱥ, ᱢᱮᱱᱮᱡᱽ ᱟᱨ ᱤᱸᱜᱽᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱢᱚ ==ᱥᱮᱞᱮᱫ== ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱛᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ (AJU CET) ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮᱱ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ/ᱥᱠᱩᱞ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱯᱚᱥᱴ ᱜᱽᱨᱮᱡᱩᱮᱴ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱮᱥᱴ ᱮᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱨ== ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱨᱠᱟ ᱡᱮᱭᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱜᱨᱟᱱᱴ ᱠᱚᱢᱤᱥᱚᱱ (UGC) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱢᱟᱹᱱ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱯᱷᱟᱨᱢᱮᱥᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱨᱢᱮᱥᱤ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ (ᱯᱤ.ᱥᱤ.ᱟᱭᱤ.) ᱟᱨ ᱞᱚ ᱟᱥᱲᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ (ᱵᱤ.ᱥᱤ.ᱟᱭᱤ.) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞᱢᱮ== ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== 2g96ad5gefhcghebqtm27qvk9l5bmmr ᱥᱟᱨᱟᱭᱠᱤ ᱦᱚᱲ 0 24674 194906 159041 2026-07-17T05:02:08Z Sraiki 46 /* ᱱᱟᱜᱟᱢ */ 194906 wikitext text/x-wiki ᱥᱟᱨᱟᱭᱠᱤ (ᱥᱟᱨᱟᱭᱠᱤ: سرائیکی), ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱩᱴ ᱠᱟᱱᱟ ᱨᱤᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱧᱮᱼᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱥᱟᱨᱟᱭᱠᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ ᱾ {{Short description|Ethnolinguistic group in Pakistan}} {{Infobox ethnic group | image = File:Saraiki People Saraiki waseb.JPG | image_caption = Depiction of Saraiki men near [[Derawar Fort]] | group = Saraikis | native_name = {{nq|سرائیکی}} | native_name_lang = | population = {{Circa|26 million|lk=yes}}<ref name="ethnologue.com">{{Cite web|url=https://www.ethnologue.com/language/skr|title=Saraiki|website=Ethnologue}}</ref> | region1 = {{flag|Pakistan}} | pop1 = 20,324,637 | ref1 = <ref>{{cite web |title= Pakistan Census 2017 |url= https://www.pbs.gov.pk/sites/default/files//population_census/census_2017_tables/pakistan/Table11n.pdf |website=www.pbs.pk |access-date=20 September 2020}}</ref> | languages = [[Saraiki language|Saraiki]] | rels = '''Majority''' <br/>[[File:Star and Crescent.svg|18px]] [[Islam]] <br/>'''Minority''' <br/>[[File:Christian cross.svg|12px]] [[Christianity]] • [[File:Om.svg|15px]] [[Hinduism]] • [[File:Khanda.svg|15px]] [[Sikhism]]<br/> | related = Other [[Indo-Aryan peoples]] }} ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱨᱟᱭᱠ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱥᱟᱨᱟᱭᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ-ᱟ, ᱟᱨ ᱰᱮᱨᱟᱡᱟᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ, ᱥᱟᱢᱟᱝ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱠᱷᱟᱭᱵᱟᱨ ᱯᱚᱠᱷᱛᱩᱸᱠᱷᱣᱟ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱵᱟᱞᱩᱪᱤᱥᱛᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ ᱾ ᱰᱮᱨᱟᱡᱟᱴ ᱫᱚ ᱯᱩᱨᱩᱵᱽ ᱨᱮ ᱥᱤᱸᱫᱷᱩ ᱜᱟᱰᱟ ᱟᱨ ᱯᱩᱪᱷᱤᱢ ᱨᱮ ᱥᱩᱞᱟᱭᱢᱟᱱ ᱵᱩᱨᱩ ᱛᱮ ᱜᱷᱮᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ [[ᱥᱟᱨᱟᱭᱠᱤ ᱦᱚᱲ]] ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱮᱫᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱫᱚ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱚ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱥᱟᱨᱟᱭᱠᱤ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱢ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱤᱥᱟᱹᱭ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ, [[ᱦᱤᱱᱫᱩ|ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱟᱨ [[ᱥᱤᱠᱷ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱠᱚ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱑᱙᱔᱗ ᱨᱮ ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱟᱨ ᱥᱤᱠᱷ ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱠᱚ ᱩᱰᱩᱠ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱞᱛᱟᱱᱤ, ᱫᱮᱨᱣᱟᱞᱤ ᱟᱨ ᱵᱷᱚᱵᱚᱞᱯᱩᱨᱤ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱖᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱥᱟᱨᱟᱭᱠᱤ ᱫᱚ ᱟᱠᱚ ᱟᱠᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱜᱩᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱠᱚ ᱧᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== [[ᱨᱮᱫ:Prince_Suba_Sadiq_Abbasi.JPG|thumb|right|ᱥᱟᱨᱟᱭᱠᱤ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱯᱨᱤᱱᱥ ᱥᱚᱨ ᱥᱟᱫᱤᱠ ᱟᱵᱟᱥᱤ]] ᱥᱤᱨᱟᱭᱤᱠᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱑᱙᱖᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱸᱫᱷ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱨᱚᱲ ᱵᱟᱵᱚᱫ ᱛᱮ, ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱨᱟᱭᱠᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱚᱲ ᱵᱟᱞᱩᱪ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱨᱚᱲ ᱵᱟᱵᱚᱫ ᱛᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱑᱖ ᱟᱨ ᱑᱙ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱥᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ, ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱮ "ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ" ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱥᱤᱱᱫᱷᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱳ ᱠᱷᱚᱱ 'ᱯᱟᱪᱮ ᱫᱷᱟᱨᱮ, ᱮᱛᱚᱢ' ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱥᱤᱱᱫᱷᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱮᱛᱟᱨ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱫᱚ "ᱥᱤᱨᱳᱞᱤ" ᱟᱨᱵᱟᱝ "ᱥᱤᱨᱤᱞᱤ" ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱥᱟᱨᱟᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ ᱥᱟᱣᱤᱨᱟ, ᱥᱮ ᱥᱟᱣᱤᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱢᱟᱦᱟᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱤᱛᱚᱜ, ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱫᱚ ᱥᱟᱨᱟᱭᱠᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱥᱮᱨᱟᱭᱤᱠᱤ ᱟᱨ ᱥᱤᱨᱟᱭᱤᱠᱤ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ [[File:Saraiki region Pakistan.jpg|thumb|Saraiki region in Pakistan]] ==ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ== b8vyjpn1hpksg14lmbzkzt5p043qjdg ᱢᱟᱱᱫᱟᱠᱤᱱᱤ (ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ) 0 26775 194927 144777 2026-07-17T09:49:49Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 194927 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱢᱟᱱᱫᱟᱠᱤᱱᱤ | image = Mandakini01.jpg | caption = ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ ᱢᱟᱱᱫᱟᱠᱤᱱᱤ | birth_name = ᱡᱟᱥᱢᱤᱱ ᱡᱚᱥᱮᱯᱷ | birth_date = ᱑᱙᱖᱓ | birth_place = ᱢᱤᱨᱟᱴ, ᱩᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ, ᱥᱤᱧᱚᱛ | other_names = ᱢᱟᱱᱫᱟᱠᱤᱱᱤ ᱡᱚᱥᱮᱯᱷ ᱴᱷᱟᱠᱩᱨ | occupation = ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ | years_active = 1985–1996 | notable_works = ᱨᱟᱢ ᱛᱮᱨᱤ ᱜᱚᱝᱜᱟ ᱢᱟᱭᱤᱞᱤ | spouse = ᱠᱟᱜᱭᱩᱨ ᱴᱤ. ᱨᱤᱱᱯᱳᱪᱮ ᱴᱷᱟᱠᱩᱨ | children = ᱑ | website = }} '''ᱢᱟᱱᱫᱟᱠᱤᱱᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱡᱮᱥᱢᱤᱱ ᱡᱳᱥᱮᱯᱷ) ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱢᱟᱨᱮᱱ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ 1985 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱲᱠᱩᱥᱤ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ''ᱨᱟᱢ ᱛᱮᱨᱤ ᱜᱟᱝᱜᱟ ᱢᱮᱭᱞᱤ'' ᱨᱮ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱢᱟᱱᱫᱟᱠᱤᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱢᱤᱨᱟᱴ|ᱢᱮᱨᱟᱴ]] ᱤᱭᱟᱥᱢᱤᱱ ᱡᱳᱥᱯᱷ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱥᱢᱤᱨ ᱟᱭᱳ ᱴᱷᱮᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾  ᱒᱒  ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱨᱟᱡᱽ ᱠᱟᱯᱩᱨ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ "ᱢᱟᱱᱫᱟᱠᱤᱱᱤ" ᱮᱢ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=30 July 2017 |title=Happy Birthday Mandakini 7 lesser-known facts about the Ram Teri Ganga Maili actor |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/happy-birthday-mandakini-7-lesser-known-facts-about-the-ram-teri-ganga-maili-actor/story-yh913ZwrBRWRqjGCIpcTUO.html |access-date=23 March 2022}}</ref> == ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱢᱟᱱᱫᱟᱠᱤᱱᱤ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱵᱤᱨᱤᱫ ᱟᱭᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ 1985 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡᱼ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱨᱟᱡᱤᱵ ᱠᱟᱯᱩᱨ ''ᱨᱟᱢ ᱛᱮᱨᱤ ᱜᱟᱝᱜᱟ ᱢᱮᱭᱞᱤ'' ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱠᱚᱲᱟ ᱨᱟᱡᱮᱵ ᱠᱟᱯᱩᱨ ᱟᱜ ᱵᱤᱨᱩᱫᱨᱮ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟ <ref>{{Cite web |date=30 July 2017 |title=Happy Birthday Mandakini 7 lesser-known facts about the Ram Teri Ganga Maili actor |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/happy-birthday-mandakini-7-lesser-known-facts-about-the-ram-teri-ganga-maili-actor/story-yh913ZwrBRWRqjGCIpcTUO.html |access-date=23 March 2022}}</ref>᱾ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱚᱞᱚᱠᱵᱟᱥᱴᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱱᱫᱟᱠᱤᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Filmfare Awards |url=http://deep750.googlepages.com/FilmfareAwards.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090612065210/http://deep750.googlepages.com/FilmfareAwards.pdf |archive-date=12 June 2009 |access-date=14 September 2008 |page=71}}</ref> ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱥᱳᱭᱮᱱᱥ ᱨᱮ ᱦᱤᱸᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱩᱱᱰ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱹᱲ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Top 10 hottest waterfall women in B'wood! |url=https://photogallery.indiatimes.com/celebs/celeb-themes/top-10-hottest-waterfall-women-in-bwood/articleshow/15819543.cms?from=mdr |access-date=2024-02-19 |archive-date=2023-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230422105415/https://photogallery.indiatimes.com/celebs/celeb-themes/top-10-hottest-waterfall-women-in-bwood/articleshow/15819543.cms?from=mdr |url-status=dead }}</ref> ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱠᱤᱪᱷᱩᱜᱟᱱ ᱥᱤᱜᱤᱞ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱢᱮᱛᱷᱩᱱ ᱪᱚᱠᱨᱚᱵᱚᱨᱤ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱰᱟᱱᱥ ᱰᱟᱱᱥ,[[ᱟᱫᱤᱛᱭᱚ ᱯᱚᱝᱪᱳᱞᱤ|ᱟᱫᱤᱛᱭᱚ ᱯᱟᱱᱪᱳᱞᱤ]] ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱟᱦᱚᱱ ᱦᱟᱭ ᱠᱟᱱᱩᱱ ᱟᱨ ᱜᱳᱵᱤᱱᱫᱚ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱯᱮᱭᱟᱨ ᱠᱚᱨᱠᱮ ᱧᱮᱞ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱭᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱜᱤᱞᱮ ᱫᱚᱲᱦᱟᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ 1996 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱡᱳᱨᱫᱟᱨ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱵᱚᱞᱤᱭᱩᱰ ᱵᱤᱨᱤᱫ ᱮ ᱡᱤᱨᱟᱹᱣ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱜᱚᱴᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=30 July 2017 |title=Mandakini the Ram Teri Ganga Maili actor |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/celebrities/remember-rajiv-kapoor-s-ram-teri-ganga-maili-co-actor-mandakini-here-s-what-she-has-been-upto-683775 |access-date=23 March 2022}}</ref> == ᱨᱟᱯᱟᱪᱟ == ᱑᱙᱙᱐ ᱫᱚᱥᱚᱠ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱰᱩᱭᱤ ᱨᱮ ᱜᱳᱝᱥᱴᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱨᱮ ᱜᱳᱝᱥᱴᱟᱨ ᱰᱟᱣᱩᱫ ᱤᱵᱨᱟᱦᱤᱢ ᱥᱟᱶ ᱠᱚᱢ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="hindu">{{Cite news|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2002/11/01/stories/2002110101220300.htm|title=The price of fortune|last=Gangadhar|first=V|date=1 November 2002|work=[[The Hindu]]|access-date=15 September 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20100117145835/http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2002/11/01/stories/2002110101220300.htm|archive-date=17 January 2010|publisher=N. Ram}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1030652.cms|title=I'm not Dawood's moll: Mandakini|date=24 February 2005}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱥᱤᱠᱟᱹᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱢᱟᱱᱫᱟᱠᱤᱱᱤ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱡᱟᱦᱟᱱ ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱵᱟᱛᱟᱣᱟ ᱾<ref name="times">{{Cite news|title=Mandakini: 'I know Dawood but I'm not his woman'|last=Walia|first=Nona}}</ref> == ᱵᱳᱫᱽᱫᱷᱚ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱨ ᱡᱳᱜ ᱦᱟᱛᱟᱣ == ᱢᱟᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱮᱱ ᱵᱳᱫᱽᱫᱷᱚ ᱥᱚᱱᱠ, ᱰᱟᱠᱛᱟᱨ ᱠᱟᱜᱤᱭᱩᱨ ᱴᱤ ᱨᱤᱱᱯᱳᱪᱮ ᱛᱚᱠᱩᱨ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ [[ᱵᱩᱫᱫᱷᱚ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ|ᱵᱳᱫᱽᱫᱷᱚ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Sanskriti |date=2021-08-02 |title=Mandakini to make a comeback |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/020821/mandakini-to-make-a-comeback.html |access-date=2021-08-11 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref> 1970 ᱟᱨ 1980 ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱯᱷᱤ ᱨᱮᱰᱤᱣᱳ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱨᱮ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱫᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱨᱮᱱ ᱨᱚᱵᱤᱞ ᱧᱩᱛᱩᱢᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱨ ᱨᱚᱵᱚᱡᱮ ᱤᱱᱟᱭ ᱧᱩᱛᱩᱢᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱵᱳᱫᱽᱫᱷᱚ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱫᱟᱞᱟ ᱞᱟᱢᱟ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱦᱩᱭ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱢᱟᱱᱫᱟᱠᱤᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱤᱵᱵᱚᱛᱟᱱ ᱡᱳᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱠᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱛᱤᱵᱚᱛᱟᱱ ᱦᱟᱨᱵᱮᱞ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ ᱮ ᱪᱟᱞᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Mandakini spritual guide |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Meet-Mandakini-the-spiritual-guide/articleshow/1294154.cms |access-date=2021-08-11 |website=TOI}}</ref> == ᱯᱷᱤᱞᱢᱳᱜᱨᱟᱯᱷᱤ == == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == s8677zo1g9i82cvq65v7ge4enl13b83 ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ 0 36636 194879 194385 2026-07-16T16:30:10Z ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ 8713 194879 wikitext text/x-wiki '''ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ''' ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱫᱚ ᱟᱵᱩ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱩ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱫᱚ ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱠᱩ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢᱚᱜ-ᱟ᱾ ᱵᱤᱨᱵᱷᱩᱢ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱸᱚᱱᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱩ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢᱚᱜ-ᱟ᱾ ==ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱷᱩᱴ== * ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱠᱷᱤᱞ ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ * ᱥᱟᱫᱟ ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ * ᱚᱵᱚᱨ ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ * ᱵᱤᱴᱚᱞ ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ * ᱛᱚᱲᱮ ᱥᱩᱛᱟᱹᱢ ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ * ᱡᱩᱜᱤ ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ * ᱨᱚ ᱞᱩᱛᱩᱨ ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ * ᱛᱩᱰᱠᱩ ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ * ᱠᱟᱸᱲᱟ ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ * ᱜᱤᱫᱤ ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ * ᱥᱚᱱ ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ * ᱦᱟᱸᱹᱰᱤ ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== ᱑ᱹ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱨᱟᱢᱮᱥᱥᱚᱨ, ᱡᱟᱦᱮᱨ ᱵᱝᱜᱟ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱠᱚ , ᱟᱫᱤᱢ ᱯᱟᱵᱞᱤᱠᱮᱥᱚᱱ, ᱒᱐᱑᱖ nvtgd085edr52peann7rr8zmm8ro6zo ᱫᱷᱚᱱᱮᱥᱣᱚᱨ ᱢᱟᱺᱡᱷᱤ 0 36870 194926 194517 2026-07-17T07:10:27Z RohitSonkar.nandulia 8910 194926 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱰᱨ. ᱫᱷᱚᱱᱮᱥᱣᱚᱨ ᱢᱟᱺᱡᱷᱤ | birth_date = ᱕ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱗᱓ | birth_place = ᱴᱤᱠᱟᱦᱟᱨᱟ, ᱢᱚᱦᱩᱣᱟᱴᱟᱸᱲ, ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ, [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ | parents = ᱠᱤᱥᱴᱳ ᱢᱟᱺᱡᱷᱤ (ᱵᱟᱵᱟ), ᱛᱟᱞᱳ ᱦᱮᱢᱵᱽᱨᱚᱢ (ᱟᱭᱳ) | education = ᱮᱢ.ᱮ. (ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ) | notable_works = ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱞᱳᱠᱠᱚᱛᱷᱟ, ᱞᱤᱴᱷᱩᱨ ᱟᱲᱟᱝ }} '''ᱰᱨ. ᱫᱷᱚᱱᱮᱥᱣᱚᱨ ᱢᱟᱺᱡᱷᱤ''' ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ (ᱢᱟᱪᱮᱛ) ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ == ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ == ᱰᱨ. ᱫᱷᱚᱱᱮᱥᱣᱚᱨ ᱢᱟᱺᱡᱷᱤ ᱫᱚ ᱕ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱗᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ, ᱢᱚᱦᱩᱣᱟᱴᱟᱸᱲ ᱛᱷᱟᱱᱟ ᱛᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ '''ᱴᱤᱠᱟᱦᱟᱨᱟ''' ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ <ref>ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ, ''ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ'', ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ (2nd Edition, 2020), Page 128.</ref> ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟᱦᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱠᱤᱥᱴᱳ ᱢᱟᱺᱡᱷᱤ ᱟᱨ ᱟᱭᱳᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱛᱟᱞᱳ ᱦᱮᱢᱵᱽᱨᱚᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ 'ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ' ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱮᱢ.ᱮ. ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ == ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱠᱮᱫ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱱᱛᱤᱱᱤᱠᱮᱛᱚᱱ, ᱵᱳᱞᱯᱩᱨ (ᱵᱤᱥᱥᱚᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ) ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱛ ᱦᱚᱸ ᱚᱸᱰᱮ ᱜᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱾ == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱮᱱᱮᱢ ᱟᱨ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ == ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱱᱮᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: * '''ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱞᱳᱠᱠᱚᱛᱷᱟ''' (ᱥᱟᱱᱛᱟᱞᱤ ᱞᱳᱠᱠᱚᱛᱷᱟ) * '''ᱞᱤᱴᱷᱩᱨ ᱟᱲᱟᱝ'''ᱚᱠᱛᱚ ᱮᱯᱨᱤᱞ-᱒᱐᱑᱐ (Kherwal Press, Kolkata), ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ-᱒᱐᱑᱒ (Basanta Prees, Kolkata). ᱵᱟᱵᱚᱛ: ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱦᱚᱲ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱯᱩᱛᱷᱤ (ᱫᱮᱵᱽᱱᱟᱜᱽᱨᱤ ᱪᱤᱠᱤ). ᱞᱤᱫᱷᱩᱨ ᱟᱺᱲᱟᱲ (Lithur Arang / Sweet Voice): ᱚᱠᱛᱚ: ᱚᱜᱚᱥᱴ-᱒᱐᱒᱓ (Jayshree Press, Kolkata). ᱵᱟᱵᱚᱛ: ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱦᱚᱲ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱯᱩᱛᱷᱤ (ᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ). *'''ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱞᱳᱠᱚᱠᱚᱛᱷᱟ : ᱮᱠ ᱚᱫᱷᱭᱟᱭᱚᱱ''': ᱚᱠᱛᱚ: ᱮᱯᱨᱤᱞ-᱒᱐᱑᱐, ᱒᱐᱒᱒ (Peyara Kerketta Foundation, Ranchi). ᱵᱟᱵᱚᱛ: ᱯᱤ.ᱮᱪ.ᱰᱤ. (Ph.D) ᱨᱮᱥᱟᱨᱪ ᱛᱷᱤᱥᱤᱥ (ᱦᱤᱱᱫᱤ). *'''ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱞᱳᱠ ᱠᱚᱛᱷᱟᱳᱸ ᱠᱤ ᱫᱩᱱᱤᱭᱟᱸ''' : ᱚᱠᱛᱚ: ᱒᱐᱑᱑, ᱒᱐᱑᱒, ᱡᱩᱞᱟᱭ-᱒᱐᱒᱒ (Peyara Kerketta Foundation, Ranchi). ᱵᱟᱵᱚᱛ: ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱦᱚᱲ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱯᱩᱛᱷᱤ (ᱦᱤᱱᱫᱤ). *'''ᱵᱤᱫᱤᱜᱚᱱᱟᱠ''':ᱚᱠᱛᱚ: ᱒᱐᱑᱒ (Trupti Publication, Bhubaneswar). ᱵᱟᱵᱚᱛ: ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ-ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱫᱚ-ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱯᱩᱛᱷᱤ (ᱫᱮᱵᱽᱱᱟᱜᱽᱨᱤ ᱪᱤᱠᱤ). *'''ᱛᱚᱲᱮ ᱥᱩᱛᱟᱢ''':ᱚᱠᱛᱚ: ᱒᱐᱑᱒ (Athena Publication, Bhubaneswar). ᱵᱟᱵᱚᱛ: ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ-ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱫᱚ-ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱯᱩᱛᱷᱤ (ᱫᱮᱵᱽᱱᱟᱜᱽᱨᱤ ᱪᱤᱠᱤ). *'''ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱚᱱᱚᱞ''':ᱚᱠᱛᱚ: ᱡᱩᱞᱟᱭ-᱒᱐᱑᱙ (Dabanki Press, Jamshedpur). ᱵᱟᱵᱚᱛ: ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱚᱱᱚᱞ (ᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ). *'''ᱠᱚᱨᱳᱱᱟ''':ᱚᱠᱛᱚ: ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ-᱒᱐᱒᱑ (Jayshree Press, Kolkata). ᱵᱟᱵᱚᱛ: ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱚᱱᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ (ᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ). *'''ᱛᱚᱲᱮ ᱥᱩᱛᱟᱢ ᱟᱨ ᱵᱤᱫᱤ ᱜᱚᱱᱚᱠ''' ᱚᱠᱛᱚ: ᱓᱐ ᱡᱩᱱ-᱒᱐᱒᱓ (Jayshree Press, Kolkata). ᱵᱟᱵᱚᱛ: ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱯᱩᱛᱷᱤ (ᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ). *'''ᱦᱤᱨᱞᱟᱹ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱩᱨᱩ''': ᱚᱠᱛᱚ: ᱒᱗ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ-᱒᱐᱒᱓ (Jayshree Press, Kolkata). ᱵᱟᱵᱚᱛ: ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱟᱱᱛᱷᱚᱞᱳᱡᱤ (ᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ). *'''ᱡᱚᱦᱟᱨ ᱜᱚᱥᱟᱸᱭ''' : ᱚᱠᱛᱚ: ᱒᱒ ᱢᱮ-᱒᱐᱒᱔ (Jayshree Press, Kolkata). ᱵᱟᱵᱚᱛ: ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱢᱤᱛᱷ ᱟᱫᱷᱟᱨᱤᱛ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱟᱱᱛᱷᱚᱞᱳᱡᱤ (ᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ). *'''ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱜᱮ ᱫᱟᱲᱮ ''': ᱚᱠᱛᱚ: ᱑᱔ ᱮᱯᱨᱤᱞ-᱒᱐᱒᱕. == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == <references /> <ref>ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ, ''ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ'', ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ (2nd Edition, 2020), Page 128.</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == <references /> [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]] ma5paxmaawkawqorm9k6mfzdhhsnfpm ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ 0 37107 194878 194827 2026-07-16T16:26:28Z ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ 8713 194878 wikitext text/x-wiki '''ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ''' ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱮᱞᱯᱮ ᱯᱟᱹᱨᱮᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱯᱤᱞᱪᱩ ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱯᱤᱞᱪᱩ ᱵᱩᱰᱦᱤ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱞᱤᱸᱡᱤ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱩᱱᱠᱩᱫᱚ ᱜᱮᱞᱵᱟᱨ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱩ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱦᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾ == ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱠᱷᱩᱴ == * ᱜᱩᱭᱟᱹ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ * ᱦᱟᱱᱰᱤ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ * ᱵᱟᱫᱟᱲ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ * ᱜᱟᱲ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ * ᱫᱟᱸᱛᱮᱞᱟ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ * ᱞᱟᱛ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ * ᱠᱩᱣᱟᱹᱨ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ * ᱞᱟᱦᱮᱨ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ * ᱥᱟᱫᱟ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ * ᱵᱤᱴᱞ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ * ᱦᱟᱴ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ * ᱚᱜ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ᱾ ==ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ== ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱠᱚ ᱵᱟᱹᱰ ᱮᱱ ᱥᱟᱣ ᱥᱟᱣ ᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚᱫᱚ ᱟᱛᱳ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱚᱠᱚᱪᱛᱮ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱚ ᱵᱤᱛᱟᱹᱣ ᱤᱫᱤᱭᱮᱛ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱠᱟᱰᱟ ᱰᱟᱹᱝᱨᱤ ᱠᱚᱠᱚ ᱟᱹᱥᱩᱞ ᱠᱟᱣᱱᱟ ᱩᱱᱠᱩ ᱠᱟᱰᱟ ᱰᱟᱹᱝᱨᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱟᱱᱛᱮ ᱱᱟᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱟᱫ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱢᱤ-ᱢᱤᱫ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱫᱚ, ᱢᱤ-ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨ ᱨᱟᱱᱟᱜ ᱠᱚ ᱜᱚᱴᱟ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱚᱱᱠᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱩᱱᱨᱮ ᱚᱱᱮ ᱠᱟᱰᱟ ᱥᱮ ᱰᱟᱹᱝᱨᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱴᱟᱲᱟᱢ ᱯᱷᱟᱹᱲᱤ ᱨᱮ ᱞᱚ-ᱞᱚ ᱢᱮᱲᱦᱮᱫ ᱛᱮᱠᱚ ᱪᱤᱱ ᱟᱠᱩ ᱛᱟᱸᱦᱮᱫ᱾ ᱟᱫᱚ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱫᱚ '''ᱵᱟᱱᱟᱜ ᱰᱟᱝ'''᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== ᱑ᱹ ᱢᱩᱨᱢᱩ,ᱨᱟᱢᱮᱥᱥᱚᱨ, ᱡᱟᱦᱮᱨ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱠᱚ, ᱟᱫᱤᱢ ᱯᱟᱵᱞᱤᱠᱮᱥᱚᱱ᱾ lkxc8qejqmvyteuu5wb38pv8r8jr4a3 ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ 0 37121 194871 194867 2026-07-16T12:14:17Z MT731 2184 /* ᱥᱮᱪᱮᱫ */ 194871 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Jharkhand#India3 | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ | coordinates = {{coord|22.8201|N|86.0987|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ | subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}} | subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name2 = [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] | established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = ᱯᱷᱮᱰᱨᱟᱞ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱥᱤ | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 2.07 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 7505 | population_as_of = ᱒᱐᱑᱑ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ * | demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ | demographics1_info1 = [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐ | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = ᱘᱓᱒᱑᱐᱘ | area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ/ ᱮᱥ.ᱴᱤ.ᱰᱤ. ᱠᱳᱰ | area_code = ᱐᱖᱕᱗ | registration_plate = JH 05 | blank1_name_sec1 = ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ | blank1_info_sec1 = ᱘᱘.᱔᱘% | blank2_name_sec1 = [[ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank2_info_sec1 = [[ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ]] | blank3_name_sec1 = [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank3_info_sec1 = [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ]] | website = {{URL|seraikela.nic.in/}} | footnotes = }} '''ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮ [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ [[ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ]] [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱚᱛᱱᱚᱜ== {{OSM Location map | width=300| height=350| zoom=9 | coord={{coord|22|50|0|N|86|0|0|E}}| float=left|caption='''ᱠᱚᱞᱦᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ, ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱷᱟᱶ'''<br/>ᱮᱢ: ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱯᱟᱞᱤᱠᱟ, ᱟᱨ: ᱫᱮᱦᱟᱛ/ᱥᱚᱦᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱥᱤ.ᱴᱤ.: ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ, ᱴᱤ: ᱧᱮᱞᱡᱚᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ<br/> ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱟᱥᱞᱤ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱟᱹᱠ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ |mark-coord1={{coord|23|02|53|N|85|56|11|E}} | label-pos1=left|label1= ᱤᱪᱟᱹᱜᱜᱚᱲ | numbered1=R| mark-title1=[[ᱤᱪᱟᱹᱜᱜᱚᱲ]] (R)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #C40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2 |mark-coord2={{coord|22|43|18|N|85|48|22|E}} | label-pos2=left|label2=ᱠᱩᱪᱟᱹᱭ| numbered2=R| mark-title2=[[ᱠᱩᱪᱟᱹᱭ]] (R) |mark-coord3={{coord|22|58|1|N|85|58|10|E}} | label-pos3=left|label3= ᱪᱚᱣᱠᱟ| numbered3=R| mark-title3=[[ᱪᱚᱣᱠᱟ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (R) |mark-coord4={{coord|22|38|32|N|86|4|14|E}} | label-pos4=right|label4= ᱜᱳᱵᱤᱸᱫᱽᱯᱩᱨ| numbered4=R| mark-title4=[[ᱜᱳᱵᱤᱸᱫᱽᱯᱩᱨ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (R) |mark-coord5={{coord|22|37|38|N|86|0|27|E}} | label-pos5=left|label5= ᱨᱟᱡᱽᱱᱚᱜᱚᱨ| numbered5=R| mark-title5=[[ᱨᱟᱡᱽᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (R) |mark-coord6={{coord|23|7|5|N|85|58|32|E}} | label-pos6=right|label6= ᱠᱩᱠᱲᱩ| numbered6=R| mark-title6=[[ᱠᱩᱠᱲᱩ]] (R) |mark-coord7={{coord|22|59|46|N|86|8|44|E}} | label-pos7=top|label7= ᱱᱤᱢᱰᱤᱦ| numbered7=R| mark-title7=[[ᱱᱤᱢᱰᱤᱦ]] (R) |mark-coord8={{coord|22|42|24|N|85|55|39|E}} | label-pos8=bottom|label8=ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ| numbered8=M| mark-title8= [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ]] (M) |label-color8=#800000 |mark-coord9={{coord|22|47|24|N|86|9|56|E}} | label-pos9=bottom|label9=ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ| numbered9=M| mark-title9= [[ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ]] (M) |label-color9=#800000 |mark-coord10={{coord|22|58|9|N|86|3|52|E}} | label-pos10=bottom|label10= ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ | numbered10=CT| mark-title10=[[ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ]] (CT) |shape-color10=black| label-size10=13|label-color10=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors --> |mark-coord11={{coord|22|49|22|N|86|5|55|E}} | label-pos11=left|label11= ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ | numbered11=CT| mark-title11=[[ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ]] (CT) |shape-clor11= #A40000 |mark-coord12={{coord|22|51|0|N|86|3|0|E}} | label-pos12=left|label12= ᱠᱟᱱᱰᱨᱟ | numbered12=CT| mark-title12=[[ᱠᱟᱱᱰᱨᱟ]] (CT) |shape-color12= #A40000 |mark-coord13={{coord|22|47|29|N|85|49|43|E}} | label-pos13=left|label13= ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ | numbered13=CT| mark-title13=[[ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (CT) |shape-color13= #A40000 |mark-coord14={{coord|22|50|16|N|86|11|26|E}} | label-pos14=right|label14= ᱠᱚᱯᱟᱞᱤ | numbered14=CT| mark-title14=[[ᱠᱚᱯᱟᱞᱤ]] (CT) |shape-color14= #A40000 |mark-coord15={{coord|22|47|40|N|85|56|43|E}} | label-pos15=bottom|label15= ᱥᱤᱱᱤ | numbered15=CT| mark-title15=[[ᱥᱤᱱᱤ, ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] (CT) |shape-color15= #A40000 |mark-coord16={{coord|22|54|15|N|86|12|15|E}} | label-pos16= top|label16= ᱫᱚᱞᱢᱟ |labela16= ᱵᱤᱨᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ|labelb16= ᱨᱟᱠᱷᱟᱵᱤᱨ | numbered16=T| mark-title16= [[ᱫᱚᱞᱢᱟ ᱵᱤᱨᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱨᱟᱠᱷᱟᱵᱤᱨ]] (T) |shape-color16= #74C365 |mark-coord17={{coord|22|58|28|N|86|1|13|E}} | label-pos17= top|label17= ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱰᱮᱢ| numbered17=T| mark-title17= [[ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱰᱮᱢ]] (T) |shape-color17= #74C365 |mark-coord18={{coord|23|8|0|N|85|50|0|E}} |label18= ᱥᱚᱵᱚᱨᱱᱟᱠᱷᱟ |labela18= ᱜᱟᱰᱟ |label-color18 = #77A1CB| label-angle18= 60| label-pos18=top| label-size18=10| mark-size18=0| mark-title18 =none |mark-coord19={{coord|22|57|40|N|85|47|0|E}} |label19= ᱠᱟᱨᱠᱟᱨᱤ |labela19= ᱜᱟᱰᱟ |label-color19 = #77A1CB| label-angle19= 10| label-pos19=top| label-size19=10| mark-size19=0| mark-title19 =none |mark-coord20={{coord|22|41|0|N|86|6|30|E}} |label20= ᱠᱷᱟᱲᱟᱝ |labela20= ᱜᱟᱰᱟ |label-color20 = #77A1CB| label-angle20= -60| label-pos20=top| label-size20=10| mark-size20=0| mark-title20 =none |mark-coord21={{coord|22|52|0|N|85|50|0|E}}| label21= ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ |labela21= ᱥᱤᱢᱟᱹ | label-color21 = #C42222 | label-angle21=0| label-pos21=top| label-size21=10| mark-size21=0| mark-title21 =none |arc-coordA={{coord|23|12|0|N|85|58|0|E}}|arc-textA= ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ| arc-text-colorA=hard grey| arc-angleA= -10| arc-gapA=3.5| arc-radiusA=0.4 |arc-coordB={{coord|22|26|0|N|86|3|0|E}}|arc-textB= ᱳᱰᱤᱥᱟ| arc-text-colorB=hard grey| arc-angleB= 0| arc-gapB=2.5| arc-radiusB=0.4}} ===ᱴᱷᱟᱶ=== ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ {{coord|22.8201|N|86.0987|E|display=inline}} ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ===ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ=== ᱑᱙᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱜᱮ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱠᱚ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱠᱚ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ ᱑᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑.᱓ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱱᱮᱛᱟᱨᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ “ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱱ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱷᱟᱹᱞᱟᱹᱭ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾” <small>ᱱᱳᱴ: ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱮᱜᱽᱞᱚᱢᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾</small> ==ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱭᱟᱹ== ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://jhpolice.gov.in/seraikella-kharsawan | title = District Police Profile – Seraikella Kharsawan | publisher = Jharkhand Police | access-date = 28 November 2021 | archive-date = 26 November 2021 | archive-url = https://web.archive.org/web/20211126112256/https://jhpolice.gov.in/seraikella-kharsawan | url-status = dead }}</ref> ==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ== ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱗,᱕᱐᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱔,᱐᱓᱓ (᱕᱔%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱓,᱔᱗᱒ (᱔᱖%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱙᱗᱐ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕,᱗᱘᱒ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱘᱘.᱔᱘%) ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/2024_PART_B_DCHB_SARAIKELA-KHARSAWAN.pdf |title = District Census Handbook, Seraikela Khasawan, Series 21, Part XII B| work= Location Code: 379288, Pages 152-153: District primary census abstract, 2011 census |publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 28 November 2021}}</ref> (*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ ᱵᱞᱚᱠ#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱧᱮᱞ ᱢᱮ) ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱠᱟᱹᱨᱜᱟᱲ ᱥᱚᱦᱚᱨ), ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ (ᱮᱱ.ᱮ.ᱥᱤ.), [[ᱴᱟᱴᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ]] (ᱳᱡᱤ), [[ᱢᱟᱱᱜᱳ (ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ)|ᱢᱟᱱᱜᱳ]] (ᱮᱱ.ᱮ.ᱥᱤ.), [[ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ]] (ᱮᱢ), [[ᱵᱟᱜᱽᱵᱮᱲᱟ ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ|ᱵᱟᱜᱽᱵᱮᱲᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱳᱵᱤᱸᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱦᱩᱞᱩᱫᱽᱵᱩᱱᱤ]] (ᱥᱤᱴᱤ), [[ᱥᱟᱨᱡᱚᱢᱫᱟᱜ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱜᱟᱫᱷᱲᱟ]] (ᱥᱤᱴᱤ), [[ᱜᱷᱳᱲᱟᱵᱟᱱᱫᱷᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱯᱚᱸᱰᱮᱦᱟᱥᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ]] (ᱮᱢ. ᱠᱳᱨ), ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ (ᱥᱤᱴᱤ) ᱟᱨ [[ᱠᱚᱯᱟᱞᱤ]] (ᱥᱤᱴᱤ) ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_4_PR_UAs_1Lakh_and_Above_Appendix.pdf | title = Constituents of Urban Agglomerations Having Population 1 Lakh & above |work= Provisional Population Totals, Census of India 2011|access-date = 15 December 2021 }}</ref> ==ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ== ''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱦᱮᱸᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ'', ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱒.᱐᱗ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱟᱨ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱛᱮ ᱴᱚᱯᱟᱨ ᱮᱥᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱑,᱐᱘᱖.᱑ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱖ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱓.᱗ ᱢᱟᱭᱤᱞ) ᱜᱟᱱ ᱜᱟᱰᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱩᱪᱚᱱᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱨᱮ ᱴᱩᱵᱩᱞ ᱵᱷᱮᱞ/ᱵᱷᱮᱞ ᱵᱷᱮᱞ, ᱦᱮᱸᱰ ᱯᱚᱢᱯ, ᱚᱵᱷᱚᱨ ᱦᱮᱰ ᱴᱮᱱᱠ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱑᱕᱘᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱮᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ ᱾ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱰᱤᱥᱯᱮᱱᱥᱟᱨᱤ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱚᱛᱷᱨᱤᱴᱤ ᱟᱨ ᱪᱟᱭᱤᱞᱰ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱚᱛᱷᱨᱤᱴᱤ ᱚᱲᱟᱜ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱱᱚᱨᱥᱤᱝ ᱚᱲᱟᱜ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱪᱟᱨᱴᱤᱵᱷᱮᱞᱤᱴᱤ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ/ᱱᱚᱨᱥᱤᱝ ᱚᱲᱟᱜ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱣᱮᱴᱚᱨᱱᱚᱨᱤ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ, ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱢᱮᱰᱤᱥᱤᱱ ᱥᱳᱯ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱯᱨᱟᱭᱢᱮᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱰᱤᱞ ᱟᱥᱲᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱑᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱞᱤᱴᱮᱠᱱᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱶᱛᱟ, ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱟᱨ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱚᱰᱤᱴᱚᱨᱤᱭᱟᱢ/ ᱠᱚᱢᱭᱩᱱᱤᱴᱤ ᱦᱚᱞ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱞᱟᱭᱵᱨᱮᱨᱤ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱰᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱢᱩᱬ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱵᱮᱞ ᱢᱮᱴᱟᱞ ᱡᱤᱱᱤᱥ, ᱜᱳᱞᱰ ᱡᱩᱣᱮᱞᱟᱨᱤ, ᱢᱚᱥᱠ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱠᱚᱢᱚᱨᱥᱤᱭᱟᱞ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱚᱯᱚᱨᱮᱴᱤᱵᱽ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱟᱜᱽᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱨᱮᱰᱤᱴ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/20/2024_PART_A_DCHB_SARAIKELA-KHARSAWAN.pdf |title = District Census Handbook, Seraikella Kharsawan, Series 21, Part XII A| work= Pages 632-637 |publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 27 November 2021}}</ref> ==ᱥᱮᱪᱮᱫ== [[ᱟᱨᱠᱟ ᱡᱮᱭᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱫᱚ ᱢᱳᱦᱚᱱᱯᱩᱨ, ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱐ ᱥᱴᱨᱤᱢ ᱨᱮ ᱒᱕ ᱠᱳᱨᱥ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://arkajainuniversity.ac.in | title = Arka Jain University | publisher = AJU | access-date = 1 December 2021}}</ref><ref>{{cite web | url = https://collegedunia.com/college/15904-arka-jain-university-jamshedpur#a | title = Arka Jain University Jamshedpur| publisher = College Dunia | access-date = 1 December 2021}}</ref> MSME ᱴᱩᱞ ᱨᱩᱢ (ᱤᱱᱰᱳ ᱰᱮᱱᱤᱥ ᱴᱩᱞ ᱨᱩᱢ), ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱢᱩᱬ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱜᱟᱢᱦᱟᱨᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱰᱤᱯᱞᱚᱢᱟ, ᱥᱮᱨᱴᱤᱯᱷᱤᱠᱮᱴ ᱟᱨ ᱥᱠᱤᱞ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|title=Indo Danish Tool Room &#124; MSME Tool Room &#124; Jamshedpur|url=https://www.idtr.gov.in/|accessdate=1 December 2021|website=idtr.gov.in}}</ref> XITE (ᱡᱮᱵᱤᱭᱚᱨ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱴᱨᱟᱭᱵᱮᱞ ᱮᱡᱩᱠᱮᱥᱚᱱ) ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱡᱮᱥᱭᱩᱴ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱒᱐᱐᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱪᱤᱝ ᱥᱮᱱᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ, "ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱵᱤ.ᱵᱤ.ᱮ (ᱵᱮᱪᱞᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱮᱰᱢᱤᱱᱤᱥᱴᱨᱮᱥᱚᱱ) ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱵᱤ.ᱠᱚᱢ (ᱵᱮᱪᱞᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱢᱟᱨᱥ ᱚᱱᱟᱨᱥ) ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱚᱞᱚᱨᱪᱚᱨᱥ ᱠᱚᱢ XITE ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱫᱚ ᱡᱮᱵᱷᱤᱭᱟᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱭᱩᱱᱤᱴ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱓᱔.᱕ ᱮᱠᱟᱲ ᱠᱮᱢᱯᱟᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱦᱚᱥᱴᱮᱞ, ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ "ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱫᱚ ᱟᱠᱚ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ CAT, XAT, GMAT, ᱵᱮᱝᱠᱤᱝ, ᱨᱮᱞᱣᱮ, ᱴᱮᱞᱤ, ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱚᱯᱴᱤᱵᱷ ᱵᱤᱱᱤᱰ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱠᱚᱣᱟ" ᱾<ref>{{cite web | url = https://xite.ac.in//about-us/ | title = XITE College | publisher = XITE| access-date = 3 December 2021}}</ref><ref>{{cite web | url = https://www.indcareer.com/jharkhand/purbi-singhbhum/xavier-institute-tribal-education-xite-gamharia | title = Xavier Institute of Tribal Education XITE Gamharia | publisher = IND Career | access-date = 3 December 2021}}</ref> ==ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ== [[ᱦᱟᱣᱲᱟ–ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ–ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱞᱟᱭᱤᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱴᱟᱴᱟᱱᱚᱜᱚᱨ-ᱵᱤᱞᱟᱥᱯᱩᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ]] ᱨᱮ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://indiarailinfo.com/train/timetable/all/3140/168/182| title = 58113 Tatanagar-Bilaspur Passenger | work = Time Table | publisher = IndiaRailInfo | access-date = 29 November 2021}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} {{ᱠᱚᱞᱦᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]] cf2dhdy2mbc30awzzmq0pahsqf8no8w 194872 194871 2026-07-16T12:17:38Z MT731 2184 /* ᱥᱮᱪᱮᱫ */ 194872 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Jharkhand#India3 | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ | coordinates = {{coord|22.8201|N|86.0987|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ | subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}} | subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name2 = [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] | established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = ᱯᱷᱮᱰᱨᱟᱞ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱥᱤ | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 2.07 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 7505 | population_as_of = ᱒᱐᱑᱑ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ * | demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ | demographics1_info1 = [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐ | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = ᱘᱓᱒᱑᱐᱘ | area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ/ ᱮᱥ.ᱴᱤ.ᱰᱤ. ᱠᱳᱰ | area_code = ᱐᱖᱕᱗ | registration_plate = JH 05 | blank1_name_sec1 = ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ | blank1_info_sec1 = ᱘᱘.᱔᱘% | blank2_name_sec1 = [[ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank2_info_sec1 = [[ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ]] | blank3_name_sec1 = [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank3_info_sec1 = [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ]] | website = {{URL|seraikela.nic.in/}} | footnotes = }} '''ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮ [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ [[ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ]] [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱚᱛᱱᱚᱜ== {{OSM Location map | width=300| height=350| zoom=9 | coord={{coord|22|50|0|N|86|0|0|E}}| float=left|caption='''ᱠᱚᱞᱦᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ, ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱷᱟᱶ'''<br/>ᱮᱢ: ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱯᱟᱞᱤᱠᱟ, ᱟᱨ: ᱫᱮᱦᱟᱛ/ᱥᱚᱦᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱥᱤ.ᱴᱤ.: ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ, ᱴᱤ: ᱧᱮᱞᱡᱚᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ<br/> ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱟᱥᱞᱤ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱟᱹᱠ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ |mark-coord1={{coord|23|02|53|N|85|56|11|E}} | label-pos1=left|label1= ᱤᱪᱟᱹᱜᱜᱚᱲ | numbered1=R| mark-title1=[[ᱤᱪᱟᱹᱜᱜᱚᱲ]] (R)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #C40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2 |mark-coord2={{coord|22|43|18|N|85|48|22|E}} | label-pos2=left|label2=ᱠᱩᱪᱟᱹᱭ| numbered2=R| mark-title2=[[ᱠᱩᱪᱟᱹᱭ]] (R) |mark-coord3={{coord|22|58|1|N|85|58|10|E}} | label-pos3=left|label3= ᱪᱚᱣᱠᱟ| numbered3=R| mark-title3=[[ᱪᱚᱣᱠᱟ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (R) |mark-coord4={{coord|22|38|32|N|86|4|14|E}} | label-pos4=right|label4= ᱜᱳᱵᱤᱸᱫᱽᱯᱩᱨ| numbered4=R| mark-title4=[[ᱜᱳᱵᱤᱸᱫᱽᱯᱩᱨ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (R) |mark-coord5={{coord|22|37|38|N|86|0|27|E}} | label-pos5=left|label5= ᱨᱟᱡᱽᱱᱚᱜᱚᱨ| numbered5=R| mark-title5=[[ᱨᱟᱡᱽᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (R) |mark-coord6={{coord|23|7|5|N|85|58|32|E}} | label-pos6=right|label6= ᱠᱩᱠᱲᱩ| numbered6=R| mark-title6=[[ᱠᱩᱠᱲᱩ]] (R) |mark-coord7={{coord|22|59|46|N|86|8|44|E}} | label-pos7=top|label7= ᱱᱤᱢᱰᱤᱦ| numbered7=R| mark-title7=[[ᱱᱤᱢᱰᱤᱦ]] (R) |mark-coord8={{coord|22|42|24|N|85|55|39|E}} | label-pos8=bottom|label8=ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ| numbered8=M| mark-title8= [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ]] (M) |label-color8=#800000 |mark-coord9={{coord|22|47|24|N|86|9|56|E}} | label-pos9=bottom|label9=ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ| numbered9=M| mark-title9= [[ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ]] (M) |label-color9=#800000 |mark-coord10={{coord|22|58|9|N|86|3|52|E}} | label-pos10=bottom|label10= ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ | numbered10=CT| mark-title10=[[ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ]] (CT) |shape-color10=black| label-size10=13|label-color10=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors --> |mark-coord11={{coord|22|49|22|N|86|5|55|E}} | label-pos11=left|label11= ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ | numbered11=CT| mark-title11=[[ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ]] (CT) |shape-clor11= #A40000 |mark-coord12={{coord|22|51|0|N|86|3|0|E}} | label-pos12=left|label12= ᱠᱟᱱᱰᱨᱟ | numbered12=CT| mark-title12=[[ᱠᱟᱱᱰᱨᱟ]] (CT) |shape-color12= #A40000 |mark-coord13={{coord|22|47|29|N|85|49|43|E}} | label-pos13=left|label13= ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ | numbered13=CT| mark-title13=[[ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (CT) |shape-color13= #A40000 |mark-coord14={{coord|22|50|16|N|86|11|26|E}} | label-pos14=right|label14= ᱠᱚᱯᱟᱞᱤ | numbered14=CT| mark-title14=[[ᱠᱚᱯᱟᱞᱤ]] (CT) |shape-color14= #A40000 |mark-coord15={{coord|22|47|40|N|85|56|43|E}} | label-pos15=bottom|label15= ᱥᱤᱱᱤ | numbered15=CT| mark-title15=[[ᱥᱤᱱᱤ, ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] (CT) |shape-color15= #A40000 |mark-coord16={{coord|22|54|15|N|86|12|15|E}} | label-pos16= top|label16= ᱫᱚᱞᱢᱟ |labela16= ᱵᱤᱨᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ|labelb16= ᱨᱟᱠᱷᱟᱵᱤᱨ | numbered16=T| mark-title16= [[ᱫᱚᱞᱢᱟ ᱵᱤᱨᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱨᱟᱠᱷᱟᱵᱤᱨ]] (T) |shape-color16= #74C365 |mark-coord17={{coord|22|58|28|N|86|1|13|E}} | label-pos17= top|label17= ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱰᱮᱢ| numbered17=T| mark-title17= [[ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱰᱮᱢ]] (T) |shape-color17= #74C365 |mark-coord18={{coord|23|8|0|N|85|50|0|E}} |label18= ᱥᱚᱵᱚᱨᱱᱟᱠᱷᱟ |labela18= ᱜᱟᱰᱟ |label-color18 = #77A1CB| label-angle18= 60| label-pos18=top| label-size18=10| mark-size18=0| mark-title18 =none |mark-coord19={{coord|22|57|40|N|85|47|0|E}} |label19= ᱠᱟᱨᱠᱟᱨᱤ |labela19= ᱜᱟᱰᱟ |label-color19 = #77A1CB| label-angle19= 10| label-pos19=top| label-size19=10| mark-size19=0| mark-title19 =none |mark-coord20={{coord|22|41|0|N|86|6|30|E}} |label20= ᱠᱷᱟᱲᱟᱝ |labela20= ᱜᱟᱰᱟ |label-color20 = #77A1CB| label-angle20= -60| label-pos20=top| label-size20=10| mark-size20=0| mark-title20 =none |mark-coord21={{coord|22|52|0|N|85|50|0|E}}| label21= ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ |labela21= ᱥᱤᱢᱟᱹ | label-color21 = #C42222 | label-angle21=0| label-pos21=top| label-size21=10| mark-size21=0| mark-title21 =none |arc-coordA={{coord|23|12|0|N|85|58|0|E}}|arc-textA= ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ| arc-text-colorA=hard grey| arc-angleA= -10| arc-gapA=3.5| arc-radiusA=0.4 |arc-coordB={{coord|22|26|0|N|86|3|0|E}}|arc-textB= ᱳᱰᱤᱥᱟ| arc-text-colorB=hard grey| arc-angleB= 0| arc-gapB=2.5| arc-radiusB=0.4}} ===ᱴᱷᱟᱶ=== ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ {{coord|22.8201|N|86.0987|E|display=inline}} ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ===ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ=== ᱑᱙᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱜᱮ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱠᱚ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱠᱚ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ ᱑᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑.᱓ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱱᱮᱛᱟᱨᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ “ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱱ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱷᱟᱹᱞᱟᱹᱭ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾” <small>ᱱᱳᱴ: ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱮᱜᱽᱞᱚᱢᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾</small> ==ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱭᱟᱹ== ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://jhpolice.gov.in/seraikella-kharsawan | title = District Police Profile – Seraikella Kharsawan | publisher = Jharkhand Police | access-date = 28 November 2021 | archive-date = 26 November 2021 | archive-url = https://web.archive.org/web/20211126112256/https://jhpolice.gov.in/seraikella-kharsawan | url-status = dead }}</ref> ==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ== ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱗,᱕᱐᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱔,᱐᱓᱓ (᱕᱔%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱓,᱔᱗᱒ (᱔᱖%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱙᱗᱐ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕,᱗᱘᱒ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱘᱘.᱔᱘%) ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/2024_PART_B_DCHB_SARAIKELA-KHARSAWAN.pdf |title = District Census Handbook, Seraikela Khasawan, Series 21, Part XII B| work= Location Code: 379288, Pages 152-153: District primary census abstract, 2011 census |publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 28 November 2021}}</ref> (*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ ᱵᱞᱚᱠ#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱧᱮᱞ ᱢᱮ) ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱠᱟᱹᱨᱜᱟᱲ ᱥᱚᱦᱚᱨ), ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ (ᱮᱱ.ᱮ.ᱥᱤ.), [[ᱴᱟᱴᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ]] (ᱳᱡᱤ), [[ᱢᱟᱱᱜᱳ (ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ)|ᱢᱟᱱᱜᱳ]] (ᱮᱱ.ᱮ.ᱥᱤ.), [[ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ]] (ᱮᱢ), [[ᱵᱟᱜᱽᱵᱮᱲᱟ ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ|ᱵᱟᱜᱽᱵᱮᱲᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱳᱵᱤᱸᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱦᱩᱞᱩᱫᱽᱵᱩᱱᱤ]] (ᱥᱤᱴᱤ), [[ᱥᱟᱨᱡᱚᱢᱫᱟᱜ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱜᱟᱫᱷᱲᱟ]] (ᱥᱤᱴᱤ), [[ᱜᱷᱳᱲᱟᱵᱟᱱᱫᱷᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱯᱚᱸᱰᱮᱦᱟᱥᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ]] (ᱮᱢ. ᱠᱳᱨ), ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ (ᱥᱤᱴᱤ) ᱟᱨ [[ᱠᱚᱯᱟᱞᱤ]] (ᱥᱤᱴᱤ) ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_4_PR_UAs_1Lakh_and_Above_Appendix.pdf | title = Constituents of Urban Agglomerations Having Population 1 Lakh & above |work= Provisional Population Totals, Census of India 2011|access-date = 15 December 2021 }}</ref> ==ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ== ''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱦᱮᱸᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ'', ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱒.᱐᱗ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱟᱨ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱛᱮ ᱴᱚᱯᱟᱨ ᱮᱥᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱑,᱐᱘᱖.᱑ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱖ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱓.᱗ ᱢᱟᱭᱤᱞ) ᱜᱟᱱ ᱜᱟᱰᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱩᱪᱚᱱᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱨᱮ ᱴᱩᱵᱩᱞ ᱵᱷᱮᱞ/ᱵᱷᱮᱞ ᱵᱷᱮᱞ, ᱦᱮᱸᱰ ᱯᱚᱢᱯ, ᱚᱵᱷᱚᱨ ᱦᱮᱰ ᱴᱮᱱᱠ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱑᱕᱘᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱮᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ ᱾ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱰᱤᱥᱯᱮᱱᱥᱟᱨᱤ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱚᱛᱷᱨᱤᱴᱤ ᱟᱨ ᱪᱟᱭᱤᱞᱰ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱚᱛᱷᱨᱤᱴᱤ ᱚᱲᱟᱜ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱱᱚᱨᱥᱤᱝ ᱚᱲᱟᱜ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱪᱟᱨᱴᱤᱵᱷᱮᱞᱤᱴᱤ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ/ᱱᱚᱨᱥᱤᱝ ᱚᱲᱟᱜ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱣᱮᱴᱚᱨᱱᱚᱨᱤ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ, ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱢᱮᱰᱤᱥᱤᱱ ᱥᱳᱯ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱯᱨᱟᱭᱢᱮᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱰᱤᱞ ᱟᱥᱲᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱑᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱞᱤᱴᱮᱠᱱᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱶᱛᱟ, ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱟᱨ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱚᱰᱤᱴᱚᱨᱤᱭᱟᱢ/ ᱠᱚᱢᱭᱩᱱᱤᱴᱤ ᱦᱚᱞ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱞᱟᱭᱵᱨᱮᱨᱤ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱰᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱢᱩᱬ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱵᱮᱞ ᱢᱮᱴᱟᱞ ᱡᱤᱱᱤᱥ, ᱜᱳᱞᱰ ᱡᱩᱣᱮᱞᱟᱨᱤ, ᱢᱚᱥᱠ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱠᱚᱢᱚᱨᱥᱤᱭᱟᱞ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱚᱯᱚᱨᱮᱴᱤᱵᱽ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱟᱜᱽᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱨᱮᱰᱤᱴ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/20/2024_PART_A_DCHB_SARAIKELA-KHARSAWAN.pdf |title = District Census Handbook, Seraikella Kharsawan, Series 21, Part XII A| work= Pages 632-637 |publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 27 November 2021}}</ref> ==ᱥᱮᱪᱮᱫ== [[ᱟᱨᱠᱟ ᱡᱮᱭᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱫᱚ ᱢᱳᱦᱚᱱᱯᱩᱨ, ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱐ ᱥᱴᱨᱤᱢ ᱨᱮ ᱒᱕ ᱠᱳᱨᱥ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://arkajainuniversity.ac.in | title = Arka Jain University | publisher = AJU | access-date = 1 December 2021}}</ref><ref>{{cite web | url = https://collegedunia.com/college/15904-arka-jain-university-jamshedpur#a | title = Arka Jain University Jamshedpur| publisher = College Dunia | access-date = 1 December 2021}}</ref> MSME ᱴᱩᱞ ᱨᱩᱢ (ᱤᱱᱰᱳ ᱰᱮᱱᱤᱥ ᱴᱩᱞ ᱨᱩᱢ), ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱢᱩᱬ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱜᱟᱢᱦᱟᱨᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱰᱤᱯᱞᱚᱢᱟ, ᱥᱮᱨᱴᱤᱯᱷᱤᱠᱮᱴ ᱟᱨ ᱥᱠᱤᱞ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|title=Indo Danish Tool Room &#124; MSME Tool Room &#124; Jamshedpur|url=https://www.idtr.gov.in/|accessdate=1 December 2021|website=idtr.gov.in}}</ref> XITE (ᱡᱮᱵᱤᱭᱚᱨ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱴᱨᱟᱭᱵᱮᱞ ᱮᱡᱩᱠᱮᱥᱚᱱ) ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱡᱮᱥᱭᱩᱴ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱒᱐᱐᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱪᱤᱝ ᱥᱮᱱᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ, "ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱵᱤ.ᱵᱤ.ᱮ (ᱵᱮᱪᱞᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱮᱰᱢᱤᱱᱤᱥᱴᱨᱮᱥᱚᱱ) ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱵᱤ.ᱠᱚᱢ (ᱵᱮᱪᱞᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱢᱟᱨᱥ ᱚᱱᱟᱨᱥ) ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱚᱞᱚᱨᱪᱚᱨᱥ ᱠᱚᱢ XITE ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱫᱚ ᱡᱮᱵᱷᱤᱭᱟᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱭᱩᱱᱤᱴ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱓᱔.᱕ ᱮᱠᱟᱲ ᱠᱮᱢᱯᱟᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱦᱚᱥᱴᱮᱞ, ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ "ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱫᱚ ᱟᱠᱚ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ CAT, XAT, GMAT, ᱵᱮᱝᱠᱤᱝ, ᱨᱮᱞᱣᱮ, ᱴᱮᱞᱤ, ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱚᱯᱴᱤᱵᱷ ᱵᱤᱱᱤᱰ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱠᱚᱣᱟ" ᱾<ref>{{cite web | url = https://xite.ac.in//about-us/ | title = XITE College | publisher = XITE| access-date = 3 December 2021}}</ref><ref>{{cite web | url = https://www.indcareer.com/jharkhand/purbi-singhbhum/xavier-institute-tribal-education-xite-gamharia | title = Xavier Institute of Tribal Education XITE Gamharia | publisher = IND Career | access-date = 3 December 2021}}</ref> ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱱᱫᱤ-ᱢᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱤᱱᱥᱴᱤᱪᱭᱩᱥᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱙ ᱟᱨ ᱑᱒ ᱟᱱᱟᱜ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://schools.org.in/saraikela-kharsawan/20200425702/s-s-high-school-gamharia.html | title = S.S. High School Gamharia| publisher = Schools.org | access-date = 29 November 2021}}</ref> ==ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ== [[ᱦᱟᱣᱲᱟ–ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ–ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱞᱟᱭᱤᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱴᱟᱴᱟᱱᱚᱜᱚᱨ-ᱵᱤᱞᱟᱥᱯᱩᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ]] ᱨᱮ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://indiarailinfo.com/train/timetable/all/3140/168/182| title = 58113 Tatanagar-Bilaspur Passenger | work = Time Table | publisher = IndiaRailInfo | access-date = 29 November 2021}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} {{ᱠᱚᱞᱦᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]] fdqzgnw6j3xn635r5j2op1ols57bpps 194873 194872 2026-07-16T12:18:37Z MT731 2184 194873 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Jharkhand#India3 | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ | coordinates = {{coord|22.8201|N|86.0987|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ | subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}} | subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name2 = [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] | established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = ᱯᱷᱮᱰᱨᱟᱞ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱥᱤ | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 2.07 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 7505 | population_as_of = ᱒᱐᱑᱑ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ * | demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ | demographics1_info1 = [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐ | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = ᱘᱓᱒᱑᱐᱘ | area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ/ ᱮᱥ.ᱴᱤ.ᱰᱤ. ᱠᱳᱰ | area_code = ᱐᱖᱕᱗ | registration_plate = JH 05 | blank1_name_sec1 = ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ | blank1_info_sec1 = ᱘᱘.᱔᱘% | blank2_name_sec1 = [[ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank2_info_sec1 = [[ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ]] | blank3_name_sec1 = [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank3_info_sec1 = [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ]] | website = {{URL|seraikela.nic.in/}} | footnotes = }} '''ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮ [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ [[ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ]] [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱚᱛᱱᱚᱜ== {{OSM Location map | width=300| height=350| zoom=9 | coord={{coord|22|50|0|N|86|0|0|E}}| float=left|caption='''ᱠᱚᱞᱦᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ, ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱷᱟᱶ'''<br/>ᱮᱢ: ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱯᱟᱞᱤᱠᱟ, ᱟᱨ: ᱫᱮᱦᱟᱛ/ᱥᱚᱦᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱥᱤ.ᱴᱤ.: ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ, ᱴᱤ: ᱧᱮᱞᱡᱚᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ<br/> ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱟᱥᱞᱤ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱟᱹᱠ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ |mark-coord1={{coord|23|02|53|N|85|56|11|E}} | label-pos1=left|label1= ᱤᱪᱟᱹᱜᱜᱚᱲ | numbered1=R| mark-title1=[[ᱤᱪᱟᱹᱜᱜᱚᱲ]] (R)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #C40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2 |mark-coord2={{coord|22|43|18|N|85|48|22|E}} | label-pos2=left|label2=ᱠᱩᱪᱟᱹᱭ| numbered2=R| mark-title2=[[ᱠᱩᱪᱟᱹᱭ]] (R) |mark-coord3={{coord|22|58|1|N|85|58|10|E}} | label-pos3=left|label3= ᱪᱚᱣᱠᱟ| numbered3=R| mark-title3=[[ᱪᱚᱣᱠᱟ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (R) |mark-coord4={{coord|22|38|32|N|86|4|14|E}} | label-pos4=right|label4= ᱜᱳᱵᱤᱸᱫᱽᱯᱩᱨ| numbered4=R| mark-title4=[[ᱜᱳᱵᱤᱸᱫᱽᱯᱩᱨ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (R) |mark-coord5={{coord|22|37|38|N|86|0|27|E}} | label-pos5=left|label5= ᱨᱟᱡᱽᱱᱚᱜᱚᱨ| numbered5=R| mark-title5=[[ᱨᱟᱡᱽᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (R) |mark-coord6={{coord|23|7|5|N|85|58|32|E}} | label-pos6=right|label6= ᱠᱩᱠᱲᱩ| numbered6=R| mark-title6=[[ᱠᱩᱠᱲᱩ]] (R) |mark-coord7={{coord|22|59|46|N|86|8|44|E}} | label-pos7=top|label7= ᱱᱤᱢᱰᱤᱦ| numbered7=R| mark-title7=[[ᱱᱤᱢᱰᱤᱦ]] (R) |mark-coord8={{coord|22|42|24|N|85|55|39|E}} | label-pos8=bottom|label8=ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ| numbered8=M| mark-title8= [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ]] (M) |label-color8=#800000 |mark-coord9={{coord|22|47|24|N|86|9|56|E}} | label-pos9=bottom|label9=ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ| numbered9=M| mark-title9= [[ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ]] (M) |label-color9=#800000 |mark-coord10={{coord|22|58|9|N|86|3|52|E}} | label-pos10=bottom|label10= ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ | numbered10=CT| mark-title10=[[ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ]] (CT) |shape-color10=black| label-size10=13|label-color10=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors --> |mark-coord11={{coord|22|49|22|N|86|5|55|E}} | label-pos11=left|label11= ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ | numbered11=CT| mark-title11=[[ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ]] (CT) |shape-clor11= #A40000 |mark-coord12={{coord|22|51|0|N|86|3|0|E}} | label-pos12=left|label12= ᱠᱟᱱᱰᱨᱟ | numbered12=CT| mark-title12=[[ᱠᱟᱱᱰᱨᱟ]] (CT) |shape-color12= #A40000 |mark-coord13={{coord|22|47|29|N|85|49|43|E}} | label-pos13=left|label13= ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ | numbered13=CT| mark-title13=[[ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (CT) |shape-color13= #A40000 |mark-coord14={{coord|22|50|16|N|86|11|26|E}} | label-pos14=right|label14= ᱠᱚᱯᱟᱞᱤ | numbered14=CT| mark-title14=[[ᱠᱚᱯᱟᱞᱤ]] (CT) |shape-color14= #A40000 |mark-coord15={{coord|22|47|40|N|85|56|43|E}} | label-pos15=bottom|label15= ᱥᱤᱱᱤ | numbered15=CT| mark-title15=[[ᱥᱤᱱᱤ, ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] (CT) |shape-color15= #A40000 |mark-coord16={{coord|22|54|15|N|86|12|15|E}} | label-pos16= top|label16= ᱫᱚᱞᱢᱟ |labela16= ᱵᱤᱨᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ|labelb16= ᱨᱟᱠᱷᱟᱵᱤᱨ | numbered16=T| mark-title16= [[ᱫᱚᱞᱢᱟ ᱵᱤᱨᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱨᱟᱠᱷᱟᱵᱤᱨ]] (T) |shape-color16= #74C365 |mark-coord17={{coord|22|58|28|N|86|1|13|E}} | label-pos17= top|label17= ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱰᱮᱢ| numbered17=T| mark-title17= [[ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱰᱮᱢ]] (T) |shape-color17= #74C365 |mark-coord18={{coord|23|8|0|N|85|50|0|E}} |label18= ᱥᱚᱵᱚᱨᱱᱟᱠᱷᱟ |labela18= ᱜᱟᱰᱟ |label-color18 = #77A1CB| label-angle18= 60| label-pos18=top| label-size18=10| mark-size18=0| mark-title18 =none |mark-coord19={{coord|22|57|40|N|85|47|0|E}} |label19= ᱠᱟᱨᱠᱟᱨᱤ |labela19= ᱜᱟᱰᱟ |label-color19 = #77A1CB| label-angle19= 10| label-pos19=top| label-size19=10| mark-size19=0| mark-title19 =none |mark-coord20={{coord|22|41|0|N|86|6|30|E}} |label20= ᱠᱷᱟᱲᱟᱝ |labela20= ᱜᱟᱰᱟ |label-color20 = #77A1CB| label-angle20= -60| label-pos20=top| label-size20=10| mark-size20=0| mark-title20 =none |mark-coord21={{coord|22|52|0|N|85|50|0|E}}| label21= ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ |labela21= ᱥᱤᱢᱟᱹ | label-color21 = #C42222 | label-angle21=0| label-pos21=top| label-size21=10| mark-size21=0| mark-title21 =none |arc-coordA={{coord|23|12|0|N|85|58|0|E}}|arc-textA= ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ| arc-text-colorA=hard grey| arc-angleA= -10| arc-gapA=3.5| arc-radiusA=0.4 |arc-coordB={{coord|22|26|0|N|86|3|0|E}}|arc-textB= ᱳᱰᱤᱥᱟ| arc-text-colorB=hard grey| arc-angleB= 0| arc-gapB=2.5| arc-radiusB=0.4}} ===ᱴᱷᱟᱶ=== ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ {{coord|22.8201|N|86.0987|E|display=inline}} ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ===ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ=== ᱑᱙᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱜᱮ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱠᱚ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱠᱚ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ ᱑᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑.᱓ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱱᱮᱛᱟᱨᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ “ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱱ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱷᱟᱹᱞᱟᱹᱭ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾” <small>ᱱᱳᱴ: ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱮᱜᱽᱞᱚᱢᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾</small> ==ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱭᱟᱹ== ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://jhpolice.gov.in/seraikella-kharsawan | title = District Police Profile – Seraikella Kharsawan | publisher = Jharkhand Police | access-date = 28 November 2021 | archive-date = 26 November 2021 | archive-url = https://web.archive.org/web/20211126112256/https://jhpolice.gov.in/seraikella-kharsawan | url-status = dead }}</ref> ==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ== ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱗,᱕᱐᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱔,᱐᱓᱓ (᱕᱔%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱓,᱔᱗᱒ (᱔᱖%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱙᱗᱐ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕,᱗᱘᱒ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱘᱘.᱔᱘%) ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/2024_PART_B_DCHB_SARAIKELA-KHARSAWAN.pdf |title = District Census Handbook, Seraikela Khasawan, Series 21, Part XII B| work= Location Code: 379288, Pages 152-153: District primary census abstract, 2011 census |publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 28 November 2021}}</ref> (*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ ᱵᱞᱚᱠ#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱧᱮᱞ ᱢᱮ) ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱠᱟᱹᱨᱜᱟᱲ ᱥᱚᱦᱚᱨ), ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ (ᱮᱱ.ᱮ.ᱥᱤ.), [[ᱴᱟᱴᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ]] (ᱳᱡᱤ), [[ᱢᱟᱱᱜᱳ (ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ)|ᱢᱟᱱᱜᱳ]] (ᱮᱱ.ᱮ.ᱥᱤ.), [[ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ]] (ᱮᱢ), [[ᱵᱟᱜᱽᱵᱮᱲᱟ ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ|ᱵᱟᱜᱽᱵᱮᱲᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱳᱵᱤᱸᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱦᱩᱞᱩᱫᱽᱵᱩᱱᱤ]] (ᱥᱤᱴᱤ), [[ᱥᱟᱨᱡᱚᱢᱫᱟᱜ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱜᱟᱫᱷᱲᱟ]] (ᱥᱤᱴᱤ), [[ᱜᱷᱳᱲᱟᱵᱟᱱᱫᱷᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱯᱚᱸᱰᱮᱦᱟᱥᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ]] (ᱮᱢ. ᱠᱳᱨ), ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ (ᱥᱤᱴᱤ) ᱟᱨ [[ᱠᱚᱯᱟᱞᱤ]] (ᱥᱤᱴᱤ) ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_4_PR_UAs_1Lakh_and_Above_Appendix.pdf | title = Constituents of Urban Agglomerations Having Population 1 Lakh & above |work= Provisional Population Totals, Census of India 2011|access-date = 15 December 2021 }}</ref> ==ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ== ''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱦᱮᱸᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ'', ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱒.᱐᱗ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱟᱨ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱛᱮ ᱴᱚᱯᱟᱨ ᱮᱥᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱑,᱐᱘᱖.᱑ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱖ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱓.᱗ ᱢᱟᱭᱤᱞ) ᱜᱟᱱ ᱜᱟᱰᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱩᱪᱚᱱᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱨᱮ ᱴᱩᱵᱩᱞ ᱵᱷᱮᱞ/ᱵᱷᱮᱞ ᱵᱷᱮᱞ, ᱦᱮᱸᱰ ᱯᱚᱢᱯ, ᱚᱵᱷᱚᱨ ᱦᱮᱰ ᱴᱮᱱᱠ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱑᱕᱘᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱮᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ ᱾ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱰᱤᱥᱯᱮᱱᱥᱟᱨᱤ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱚᱛᱷᱨᱤᱴᱤ ᱟᱨ ᱪᱟᱭᱤᱞᱰ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱚᱛᱷᱨᱤᱴᱤ ᱚᱲᱟᱜ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱱᱚᱨᱥᱤᱝ ᱚᱲᱟᱜ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱪᱟᱨᱴᱤᱵᱷᱮᱞᱤᱴᱤ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ/ᱱᱚᱨᱥᱤᱝ ᱚᱲᱟᱜ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱣᱮᱴᱚᱨᱱᱚᱨᱤ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ, ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱢᱮᱰᱤᱥᱤᱱ ᱥᱳᱯ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱯᱨᱟᱭᱢᱮᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱰᱤᱞ ᱟᱥᱲᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱑᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱞᱤᱴᱮᱠᱱᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱶᱛᱟ, ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱟᱨ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱚᱰᱤᱴᱚᱨᱤᱭᱟᱢ/ ᱠᱚᱢᱭᱩᱱᱤᱴᱤ ᱦᱚᱞ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱞᱟᱭᱵᱨᱮᱨᱤ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱰᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱢᱩᱬ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱵᱮᱞ ᱢᱮᱴᱟᱞ ᱡᱤᱱᱤᱥ, ᱜᱳᱞᱰ ᱡᱩᱣᱮᱞᱟᱨᱤ, ᱢᱚᱥᱠ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱠᱚᱢᱚᱨᱥᱤᱭᱟᱞ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱚᱯᱚᱨᱮᱴᱤᱵᱽ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱟᱜᱽᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱨᱮᱰᱤᱴ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/20/2024_PART_A_DCHB_SARAIKELA-KHARSAWAN.pdf |title = District Census Handbook, Seraikella Kharsawan, Series 21, Part XII A| work= Pages 632-637 |publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 27 November 2021}}</ref> ==ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ== [[ᱦᱟᱣᱲᱟ–ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ–ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱞᱟᱭᱤᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱴᱟᱴᱟᱱᱚᱜᱚᱨ-ᱵᱤᱞᱟᱥᱯᱩᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ]] ᱨᱮ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://indiarailinfo.com/train/timetable/all/3140/168/182| title = 58113 Tatanagar-Bilaspur Passenger | work = Time Table | publisher = IndiaRailInfo | access-date = 29 November 2021}}</ref> ==ᱥᱮᱪᱮᱫ== [[ᱟᱨᱠᱟ ᱡᱮᱭᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱫᱚ ᱢᱳᱦᱚᱱᱯᱩᱨ, ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱐ ᱥᱴᱨᱤᱢ ᱨᱮ ᱒᱕ ᱠᱳᱨᱥ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://arkajainuniversity.ac.in | title = Arka Jain University | publisher = AJU | access-date = 1 December 2021}}</ref><ref>{{cite web | url = https://collegedunia.com/college/15904-arka-jain-university-jamshedpur#a | title = Arka Jain University Jamshedpur| publisher = College Dunia | access-date = 1 December 2021}}</ref> MSME ᱴᱩᱞ ᱨᱩᱢ (ᱤᱱᱰᱳ ᱰᱮᱱᱤᱥ ᱴᱩᱞ ᱨᱩᱢ), ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱢᱩᱬ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱜᱟᱢᱦᱟᱨᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱰᱤᱯᱞᱚᱢᱟ, ᱥᱮᱨᱴᱤᱯᱷᱤᱠᱮᱴ ᱟᱨ ᱥᱠᱤᱞ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|title=Indo Danish Tool Room &#124; MSME Tool Room &#124; Jamshedpur|url=https://www.idtr.gov.in/|accessdate=1 December 2021|website=idtr.gov.in}}</ref> XITE (ᱡᱮᱵᱤᱭᱚᱨ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱴᱨᱟᱭᱵᱮᱞ ᱮᱡᱩᱠᱮᱥᱚᱱ) ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱡᱮᱥᱭᱩᱴ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱒᱐᱐᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱪᱤᱝ ᱥᱮᱱᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ, "ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱵᱤ.ᱵᱤ.ᱮ (ᱵᱮᱪᱞᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱮᱰᱢᱤᱱᱤᱥᱴᱨᱮᱥᱚᱱ) ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱵᱤ.ᱠᱚᱢ (ᱵᱮᱪᱞᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱢᱟᱨᱥ ᱚᱱᱟᱨᱥ) ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱚᱞᱚᱨᱪᱚᱨᱥ ᱠᱚᱢ XITE ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱫᱚ ᱡᱮᱵᱷᱤᱭᱟᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱭᱩᱱᱤᱴ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱓᱔.᱕ ᱮᱠᱟᱲ ᱠᱮᱢᱯᱟᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱦᱚᱥᱴᱮᱞ, ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ "ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱫᱚ ᱟᱠᱚ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ CAT, XAT, GMAT, ᱵᱮᱝᱠᱤᱝ, ᱨᱮᱞᱣᱮ, ᱴᱮᱞᱤ, ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱚᱯᱴᱤᱵᱷ ᱵᱤᱱᱤᱰ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱠᱚᱣᱟ" ᱾<ref>{{cite web | url = https://xite.ac.in//about-us/ | title = XITE College | publisher = XITE| access-date = 3 December 2021}}</ref><ref>{{cite web | url = https://www.indcareer.com/jharkhand/purbi-singhbhum/xavier-institute-tribal-education-xite-gamharia | title = Xavier Institute of Tribal Education XITE Gamharia | publisher = IND Career | access-date = 3 December 2021}}</ref> ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱱᱫᱤ-ᱢᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱤᱱᱥᱴᱤᱪᱭᱩᱥᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱙ ᱟᱨ ᱑᱒ ᱟᱱᱟᱜ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://schools.org.in/saraikela-kharsawan/20200425702/s-s-high-school-gamharia.html | title = S.S. High School Gamharia| publisher = Schools.org | access-date = 29 November 2021}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} {{ᱠᱚᱞᱦᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]] bitx04clyl03u8x7z1lggl76r5olbi1 194901 194873 2026-07-17T04:09:31Z MT731 2184 194901 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Jharkhand#India3 | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ | coordinates = {{coord|22.8201|N|86.0987|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ | subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}} | subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name2 = [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] | established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = ᱯᱷᱮᱰᱨᱟᱞ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱥᱤ | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 2.07 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 7505 | population_as_of = ᱒᱐᱑᱑ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ * | demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ | demographics1_info1 = [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐ | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = ᱘᱓᱒᱑᱐᱘ | area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ/ ᱮᱥ.ᱴᱤ.ᱰᱤ. ᱠᱳᱰ | area_code = ᱐᱖᱕᱗ | registration_plate = JH 05 | blank1_name_sec1 = ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ | blank1_info_sec1 = ᱘᱘.᱔᱘% | blank2_name_sec1 = [[ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank2_info_sec1 = [[ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ]] | blank3_name_sec1 = [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank3_info_sec1 = [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ]] | website = {{URL|seraikela.nic.in/}} | footnotes = }} '''ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮ [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ [[ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ]] [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱚᱛᱱᱚᱜ== {{OSM Location map | width=300| height=350| zoom=9 | coord={{coord|22|50|0|N|86|0|0|E}}| float=left|caption='''ᱠᱚᱞᱦᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ, ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱷᱟᱶ'''<br/>ᱮᱢ: ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱯᱟᱞᱤᱠᱟ, ᱟᱨ: ᱫᱮᱦᱟᱛ/ᱥᱚᱦᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱥᱤ.ᱴᱤ.: ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ, ᱴᱤ: ᱧᱮᱞᱡᱚᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ<br/> ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱟᱥᱞᱤ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱟᱹᱠ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ |mark-coord1={{coord|23|02|53|N|85|56|11|E}} | label-pos1=left|label1= ᱤᱪᱟᱹᱜᱜᱚᱲ | numbered1=R| mark-title1=[[ᱤᱪᱟᱹᱜᱜᱚᱲ]] (R)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #C40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2 |mark-coord2={{coord|22|43|18|N|85|48|22|E}} | label-pos2=left|label2=ᱠᱩᱪᱟᱹᱭ| numbered2=R| mark-title2=[[ᱠᱩᱪᱟᱹᱭ]] (R) |mark-coord3={{coord|22|58|1|N|85|58|10|E}} | label-pos3=left|label3= ᱪᱚᱣᱠᱟ| numbered3=R| mark-title3=[[ᱪᱚᱣᱠᱟ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (R) |mark-coord4={{coord|22|38|32|N|86|4|14|E}} | label-pos4=right|label4= ᱜᱳᱵᱤᱸᱫᱽᱯᱩᱨ| numbered4=R| mark-title4=[[ᱜᱳᱵᱤᱸᱫᱽᱯᱩᱨ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (R) |mark-coord5={{coord|22|37|38|N|86|0|27|E}} | label-pos5=left|label5= ᱨᱟᱡᱽᱱᱚᱜᱚᱨ| numbered5=R| mark-title5=[[ᱨᱟᱡᱽᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (R) |mark-coord6={{coord|23|7|5|N|85|58|32|E}} | label-pos6=right|label6= ᱠᱩᱠᱲᱩ| numbered6=R| mark-title6=[[ᱠᱩᱠᱲᱩ]] (R) |mark-coord7={{coord|22|59|46|N|86|8|44|E}} | label-pos7=top|label7= ᱱᱤᱢᱰᱤᱦ| numbered7=R| mark-title7=[[ᱱᱤᱢᱰᱤᱦ]] (R) |mark-coord8={{coord|22|42|24|N|85|55|39|E}} | label-pos8=bottom|label8=ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ| numbered8=M| mark-title8= [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ]] (M) |label-color8=#800000 |mark-coord9={{coord|22|47|24|N|86|9|56|E}} | label-pos9=bottom|label9=ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ| numbered9=M| mark-title9= [[ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ]] (M) |label-color9=#800000 |mark-coord10={{coord|22|58|9|N|86|3|52|E}} | label-pos10=bottom|label10= ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ | numbered10=CT| mark-title10=[[ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ]] (CT) |shape-color10=black| label-size10=13|label-color10=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors --> |mark-coord11={{coord|22|49|22|N|86|5|55|E}} | label-pos11=left|label11= ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ | numbered11=CT| mark-title11=[[ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ]] (CT) |shape-clor11= #A40000 |mark-coord12={{coord|22|51|0|N|86|3|0|E}} | label-pos12=left|label12= ᱠᱟᱱᱰᱨᱟ | numbered12=CT| mark-title12=[[ᱠᱟᱱᱰᱨᱟ]] (CT) |shape-color12= #A40000 |mark-coord13={{coord|22|47|29|N|85|49|43|E}} | label-pos13=left|label13= ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ | numbered13=CT| mark-title13=[[ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (CT) |shape-color13= #A40000 |mark-coord14={{coord|22|50|16|N|86|11|26|E}} | label-pos14=right|label14= ᱠᱚᱯᱟᱞᱤ | numbered14=CT| mark-title14=[[ᱠᱚᱯᱟᱞᱤ]] (CT) |shape-color14= #A40000 |mark-coord15={{coord|22|47|40|N|85|56|43|E}} | label-pos15=bottom|label15= ᱥᱤᱱᱤ | numbered15=CT| mark-title15=[[ᱥᱤᱱᱤ, ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] (CT) |shape-color15= #A40000 |mark-coord16={{coord|22|54|15|N|86|12|15|E}} | label-pos16= top|label16= ᱫᱚᱞᱢᱟ |labela16= ᱵᱤᱨᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ|labelb16= ᱨᱟᱠᱷᱟᱵᱤᱨ | numbered16=T| mark-title16= [[ᱫᱚᱞᱢᱟ ᱵᱤᱨᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱨᱟᱠᱷᱟᱵᱤᱨ]] (T) |shape-color16= #74C365 |mark-coord17={{coord|22|58|28|N|86|1|13|E}} | label-pos17= top|label17= ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱰᱮᱢ| numbered17=T| mark-title17= [[ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱰᱮᱢ]] (T) |shape-color17= #74C365 |mark-coord18={{coord|23|8|0|N|85|50|0|E}} |label18= ᱥᱚᱵᱚᱨᱱᱟᱠᱷᱟ |labela18= ᱜᱟᱰᱟ |label-color18 = #77A1CB| label-angle18= 60| label-pos18=top| label-size18=10| mark-size18=0| mark-title18 =none |mark-coord19={{coord|22|57|40|N|85|47|0|E}} |label19= ᱠᱟᱨᱠᱟᱨᱤ |labela19= ᱜᱟᱰᱟ |label-color19 = #77A1CB| label-angle19= 10| label-pos19=top| label-size19=10| mark-size19=0| mark-title19 =none |mark-coord20={{coord|22|41|0|N|86|6|30|E}} |label20= ᱠᱷᱟᱲᱟᱝ |labela20= ᱜᱟᱰᱟ |label-color20 = #77A1CB| label-angle20= -60| label-pos20=top| label-size20=10| mark-size20=0| mark-title20 =none |mark-coord21={{coord|22|52|0|N|85|50|0|E}}| label21= ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ |labela21= ᱥᱤᱢᱟᱹ | label-color21 = #C42222 | label-angle21=0| label-pos21=top| label-size21=10| mark-size21=0| mark-title21 =none |arc-coordA={{coord|23|12|0|N|85|58|0|E}}|arc-textA= ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ| arc-text-colorA=hard grey| arc-angleA= -10| arc-gapA=3.5| arc-radiusA=0.4 |arc-coordB={{coord|22|26|0|N|86|3|0|E}}|arc-textB= ᱳᱰᱤᱥᱟ| arc-text-colorB=hard grey| arc-angleB= 0| arc-gapB=2.5| arc-radiusB=0.4}} ===ᱴᱷᱟᱶ=== ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ {{coord|22.8201|N|86.0987|E|display=inline}} ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ===ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ=== ᱑᱙᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱜᱮ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱠᱚ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱠᱚ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ ᱑᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑.᱓ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱱᱮᱛᱟᱨᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ “ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱱ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱷᱟᱹᱞᱟᱹᱭ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾” <small>ᱱᱳᱴ: ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱮᱜᱽᱞᱚᱢᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾</small> ==ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱭᱟᱹ== ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://jhpolice.gov.in/seraikella-kharsawan | title = District Police Profile – Seraikella Kharsawan | publisher = Jharkhand Police | access-date = 28 November 2021 | archive-date = 26 November 2021 | archive-url = https://web.archive.org/web/20211126112256/https://jhpolice.gov.in/seraikella-kharsawan | url-status = dead }}</ref> ==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ== ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱗,᱕᱐᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱔,᱐᱓᱓ (᱕᱔%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱓,᱔᱗᱒ (᱔᱖%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱙᱗᱐ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕,᱗᱘᱒ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱘᱘.᱔᱘%) ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/2024_PART_B_DCHB_SARAIKELA-KHARSAWAN.pdf |title = District Census Handbook, Seraikela Khasawan, Series 21, Part XII B| work= Location Code: 379288, Pages 152-153: District primary census abstract, 2011 census |publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 28 November 2021}}</ref> (*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ ᱵᱞᱚᱠ#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱧᱮᱞ ᱢᱮ) ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱠᱟᱹᱨᱜᱟᱲ ᱥᱚᱦᱚᱨ), [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ] (ᱮᱱ.ᱮ.ᱥᱤ.), [[ᱴᱟᱴᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ]] (ᱳᱡᱤ), [[ᱢᱟᱱᱜᱳ (ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ)|ᱢᱟᱱᱜᱳ]] (ᱮᱱ.ᱮ.ᱥᱤ.), [[ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ]] (ᱮᱢ), [[ᱵᱟᱜᱽᱵᱮᱲᱟ ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ|ᱵᱟᱜᱽᱵᱮᱲᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱳᱵᱤᱸᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱦᱩᱞᱩᱫᱽᱵᱩᱱᱤ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱥᱟᱨᱡᱚᱢᱫᱟᱜ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱜᱟᱫᱷᱲᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱜᱷᱳᱲᱟᱵᱟᱱᱫᱷᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱯᱚᱸᱰᱮᱦᱟᱥᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ]] (ᱮᱢ. ᱠᱳᱨ), ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ (ᱥᱤ.ᱴᱤ) ᱟᱨ [[ᱠᱚᱯᱟᱞᱤ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ) ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_4_PR_UAs_1Lakh_and_Above_Appendix.pdf | title = Constituents of Urban Agglomerations Having Population 1 Lakh & above |work= Provisional Population Totals, Census of India 2011|access-date = 15 December 2021 }}</ref> ==ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ== ''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱦᱮᱸᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ'', ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱒.᱐᱗ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱟᱨ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱛᱮ ᱴᱚᱯᱟᱨ ᱮᱥᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱑,᱐᱘᱖.᱑ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱖ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱓.᱗ ᱢᱟᱭᱤᱞ) ᱜᱟᱱ ᱜᱟᱰᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱩᱪᱚᱱᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱨᱮ ᱴᱩᱵᱩᱞ ᱵᱷᱮᱞ/ᱵᱷᱮᱞ ᱵᱷᱮᱞ, ᱦᱮᱸᱰ ᱯᱚᱢᱯ, ᱚᱵᱷᱚᱨ ᱦᱮᱰ ᱴᱮᱱᱠ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱑᱕᱘᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱮᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ ᱾ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱰᱤᱥᱯᱮᱱᱥᱟᱨᱤ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱚᱛᱷᱨᱤᱴᱤ ᱟᱨ ᱪᱟᱭᱤᱞᱰ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱚᱛᱷᱨᱤᱴᱤ ᱚᱲᱟᱜ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱱᱚᱨᱥᱤᱝ ᱚᱲᱟᱜ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱪᱟᱨᱴᱤᱵᱷᱮᱞᱤᱴᱤ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ/ᱱᱚᱨᱥᱤᱝ ᱚᱲᱟᱜ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱣᱮᱴᱚᱨᱱᱚᱨᱤ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ, ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱢᱮᱰᱤᱥᱤᱱ ᱥᱳᱯ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱯᱨᱟᱭᱢᱮᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱰᱤᱞ ᱟᱥᱲᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱑᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱞᱤᱴᱮᱠᱱᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱶᱛᱟ, ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱟᱨ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱚᱰᱤᱴᱚᱨᱤᱭᱟᱢ/ ᱠᱚᱢᱭᱩᱱᱤᱴᱤ ᱦᱚᱞ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱞᱟᱭᱵᱨᱮᱨᱤ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱰᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱢᱩᱬ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱵᱮᱞ ᱢᱮᱴᱟᱞ ᱡᱤᱱᱤᱥ, ᱜᱳᱞᱰ ᱡᱩᱣᱮᱞᱟᱨᱤ, ᱢᱚᱥᱠ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱠᱚᱢᱚᱨᱥᱤᱭᱟᱞ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱚᱯᱚᱨᱮᱴᱤᱵᱽ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱟᱜᱽᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱨᱮᱰᱤᱴ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/20/2024_PART_A_DCHB_SARAIKELA-KHARSAWAN.pdf |title = District Census Handbook, Seraikella Kharsawan, Series 21, Part XII A| work= Pages 632-637 |publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 27 November 2021}}</ref> ==ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ== [[ᱦᱟᱣᱲᱟ–ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ–ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱞᱟᱭᱤᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱴᱟᱴᱟᱱᱚᱜᱚᱨ-ᱵᱤᱞᱟᱥᱯᱩᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ]] ᱨᱮ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://indiarailinfo.com/train/timetable/all/3140/168/182| title = 58113 Tatanagar-Bilaspur Passenger | work = Time Table | publisher = IndiaRailInfo | access-date = 29 November 2021}}</ref> ==ᱥᱮᱪᱮᱫ== [[ᱟᱨᱠᱟ ᱡᱮᱭᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱫᱚ ᱢᱳᱦᱚᱱᱯᱩᱨ, ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱐ ᱥᱴᱨᱤᱢ ᱨᱮ ᱒᱕ ᱠᱳᱨᱥ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://arkajainuniversity.ac.in | title = Arka Jain University | publisher = AJU | access-date = 1 December 2021}}</ref><ref>{{cite web | url = https://collegedunia.com/college/15904-arka-jain-university-jamshedpur#a | title = Arka Jain University Jamshedpur| publisher = College Dunia | access-date = 1 December 2021}}</ref> MSME ᱴᱩᱞ ᱨᱩᱢ (ᱤᱱᱰᱳ ᱰᱮᱱᱤᱥ ᱴᱩᱞ ᱨᱩᱢ), ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱢᱩᱬ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱜᱟᱢᱦᱟᱨᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱰᱤᱯᱞᱚᱢᱟ, ᱥᱮᱨᱴᱤᱯᱷᱤᱠᱮᱴ ᱟᱨ ᱥᱠᱤᱞ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|title=Indo Danish Tool Room &#124; MSME Tool Room &#124; Jamshedpur|url=https://www.idtr.gov.in/|accessdate=1 December 2021|website=idtr.gov.in}}</ref> XITE (ᱡᱮᱵᱤᱭᱚᱨ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱴᱨᱟᱭᱵᱮᱞ ᱮᱡᱩᱠᱮᱥᱚᱱ) ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱡᱮᱥᱭᱩᱴ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱒᱐᱐᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱪᱤᱝ ᱥᱮᱱᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ, "ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱵᱤ.ᱵᱤ.ᱮ (ᱵᱮᱪᱞᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱮᱰᱢᱤᱱᱤᱥᱴᱨᱮᱥᱚᱱ) ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱵᱤ.ᱠᱚᱢ (ᱵᱮᱪᱞᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱢᱟᱨᱥ ᱚᱱᱟᱨᱥ) ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱚᱞᱚᱨᱪᱚᱨᱥ ᱠᱚᱢ XITE ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱫᱚ ᱡᱮᱵᱷᱤᱭᱟᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱭᱩᱱᱤᱴ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱓᱔.᱕ ᱮᱠᱟᱲ ᱠᱮᱢᱯᱟᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱦᱚᱥᱴᱮᱞ, ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ "ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱫᱚ ᱟᱠᱚ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ CAT, XAT, GMAT, ᱵᱮᱝᱠᱤᱝ, ᱨᱮᱞᱣᱮ, ᱴᱮᱞᱤ, ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱚᱯᱴᱤᱵᱷ ᱵᱤᱱᱤᱰ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱠᱚᱣᱟ" ᱾<ref>{{cite web | url = https://xite.ac.in//about-us/ | title = XITE College | publisher = XITE| access-date = 3 December 2021}}</ref><ref>{{cite web | url = https://www.indcareer.com/jharkhand/purbi-singhbhum/xavier-institute-tribal-education-xite-gamharia | title = Xavier Institute of Tribal Education XITE Gamharia | publisher = IND Career | access-date = 3 December 2021}}</ref> ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱱᱫᱤ-ᱢᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱤᱱᱥᱴᱤᱪᱭᱩᱥᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱙ ᱟᱨ ᱑᱒ ᱟᱱᱟᱜ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://schools.org.in/saraikela-kharsawan/20200425702/s-s-high-school-gamharia.html | title = S.S. High School Gamharia| publisher = Schools.org | access-date = 29 November 2021}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} {{ᱠᱚᱞᱦᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]] qaa8s7630hfys2isnng3ltjqrh78upq 194902 194901 2026-07-17T04:09:54Z MT731 2184 194902 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Jharkhand#India3 | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ | coordinates = {{coord|22.8201|N|86.0987|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ | subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}} | subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name2 = [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] | established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = ᱯᱷᱮᱰᱨᱟᱞ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱥᱤ | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 2.07 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 7505 | population_as_of = ᱒᱐᱑᱑ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ * | demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ | demographics1_info1 = [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐ | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = ᱘᱓᱒᱑᱐᱘ | area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ/ ᱮᱥ.ᱴᱤ.ᱰᱤ. ᱠᱳᱰ | area_code = ᱐᱖᱕᱗ | registration_plate = JH 05 | blank1_name_sec1 = ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ | blank1_info_sec1 = ᱘᱘.᱔᱘% | blank2_name_sec1 = [[ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank2_info_sec1 = [[ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ]] | blank3_name_sec1 = [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank3_info_sec1 = [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ]] | website = {{URL|seraikela.nic.in/}} | footnotes = }} '''ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮ [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ [[ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ]] [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱞᱚᱠ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱚᱛᱱᱚᱜ== {{OSM Location map | width=300| height=350| zoom=9 | coord={{coord|22|50|0|N|86|0|0|E}}| float=left|caption='''ᱠᱚᱞᱦᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ, ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱷᱟᱶ'''<br/>ᱮᱢ: ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱯᱟᱞᱤᱠᱟ, ᱟᱨ: ᱫᱮᱦᱟᱛ/ᱥᱚᱦᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱥᱤ.ᱴᱤ.: ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ, ᱴᱤ: ᱧᱮᱞᱡᱚᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ<br/> ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱨᱮ ᱟᱥᱞᱤ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱟᱹᱠ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ |mark-coord1={{coord|23|02|53|N|85|56|11|E}} | label-pos1=left|label1= ᱤᱪᱟᱹᱜᱜᱚᱲ | numbered1=R| mark-title1=[[ᱤᱪᱟᱹᱜᱜᱚᱲ]] (R)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #C40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2 |mark-coord2={{coord|22|43|18|N|85|48|22|E}} | label-pos2=left|label2=ᱠᱩᱪᱟᱹᱭ| numbered2=R| mark-title2=[[ᱠᱩᱪᱟᱹᱭ]] (R) |mark-coord3={{coord|22|58|1|N|85|58|10|E}} | label-pos3=left|label3= ᱪᱚᱣᱠᱟ| numbered3=R| mark-title3=[[ᱪᱚᱣᱠᱟ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (R) |mark-coord4={{coord|22|38|32|N|86|4|14|E}} | label-pos4=right|label4= ᱜᱳᱵᱤᱸᱫᱽᱯᱩᱨ| numbered4=R| mark-title4=[[ᱜᱳᱵᱤᱸᱫᱽᱯᱩᱨ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (R) |mark-coord5={{coord|22|37|38|N|86|0|27|E}} | label-pos5=left|label5= ᱨᱟᱡᱽᱱᱚᱜᱚᱨ| numbered5=R| mark-title5=[[ᱨᱟᱡᱽᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (R) |mark-coord6={{coord|23|7|5|N|85|58|32|E}} | label-pos6=right|label6= ᱠᱩᱠᱲᱩ| numbered6=R| mark-title6=[[ᱠᱩᱠᱲᱩ]] (R) |mark-coord7={{coord|22|59|46|N|86|8|44|E}} | label-pos7=top|label7= ᱱᱤᱢᱰᱤᱦ| numbered7=R| mark-title7=[[ᱱᱤᱢᱰᱤᱦ]] (R) |mark-coord8={{coord|22|42|24|N|85|55|39|E}} | label-pos8=bottom|label8=ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ| numbered8=M| mark-title8= [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ]] (M) |label-color8=#800000 |mark-coord9={{coord|22|47|24|N|86|9|56|E}} | label-pos9=bottom|label9=ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ| numbered9=M| mark-title9= [[ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ]] (M) |label-color9=#800000 |mark-coord10={{coord|22|58|9|N|86|3|52|E}} | label-pos10=bottom|label10= ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ | numbered10=CT| mark-title10=[[ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ]] (CT) |shape-color10=black| label-size10=13|label-color10=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors --> |mark-coord11={{coord|22|49|22|N|86|5|55|E}} | label-pos11=left|label11= ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ | numbered11=CT| mark-title11=[[ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ]] (CT) |shape-clor11= #A40000 |mark-coord12={{coord|22|51|0|N|86|3|0|E}} | label-pos12=left|label12= ᱠᱟᱱᱰᱨᱟ | numbered12=CT| mark-title12=[[ᱠᱟᱱᱰᱨᱟ]] (CT) |shape-color12= #A40000 |mark-coord13={{coord|22|47|29|N|85|49|43|E}} | label-pos13=left|label13= ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ | numbered13=CT| mark-title13=[[ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]] (CT) |shape-color13= #A40000 |mark-coord14={{coord|22|50|16|N|86|11|26|E}} | label-pos14=right|label14= ᱠᱚᱯᱟᱞᱤ | numbered14=CT| mark-title14=[[ᱠᱚᱯᱟᱞᱤ]] (CT) |shape-color14= #A40000 |mark-coord15={{coord|22|47|40|N|85|56|43|E}} | label-pos15=bottom|label15= ᱥᱤᱱᱤ | numbered15=CT| mark-title15=[[ᱥᱤᱱᱤ, ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] (CT) |shape-color15= #A40000 |mark-coord16={{coord|22|54|15|N|86|12|15|E}} | label-pos16= top|label16= ᱫᱚᱞᱢᱟ |labela16= ᱵᱤᱨᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ|labelb16= ᱨᱟᱠᱷᱟᱵᱤᱨ | numbered16=T| mark-title16= [[ᱫᱚᱞᱢᱟ ᱵᱤᱨᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱨᱟᱠᱷᱟᱵᱤᱨ]] (T) |shape-color16= #74C365 |mark-coord17={{coord|22|58|28|N|86|1|13|E}} | label-pos17= top|label17= ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱰᱮᱢ| numbered17=T| mark-title17= [[ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱰᱮᱢ]] (T) |shape-color17= #74C365 |mark-coord18={{coord|23|8|0|N|85|50|0|E}} |label18= ᱥᱚᱵᱚᱨᱱᱟᱠᱷᱟ |labela18= ᱜᱟᱰᱟ |label-color18 = #77A1CB| label-angle18= 60| label-pos18=top| label-size18=10| mark-size18=0| mark-title18 =none |mark-coord19={{coord|22|57|40|N|85|47|0|E}} |label19= ᱠᱟᱨᱠᱟᱨᱤ |labela19= ᱜᱟᱰᱟ |label-color19 = #77A1CB| label-angle19= 10| label-pos19=top| label-size19=10| mark-size19=0| mark-title19 =none |mark-coord20={{coord|22|41|0|N|86|6|30|E}} |label20= ᱠᱷᱟᱲᱟᱝ |labela20= ᱜᱟᱰᱟ |label-color20 = #77A1CB| label-angle20= -60| label-pos20=top| label-size20=10| mark-size20=0| mark-title20 =none |mark-coord21={{coord|22|52|0|N|85|50|0|E}}| label21= ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ |labela21= ᱥᱤᱢᱟᱹ | label-color21 = #C42222 | label-angle21=0| label-pos21=top| label-size21=10| mark-size21=0| mark-title21 =none |arc-coordA={{coord|23|12|0|N|85|58|0|E}}|arc-textA= ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ| arc-text-colorA=hard grey| arc-angleA= -10| arc-gapA=3.5| arc-radiusA=0.4 |arc-coordB={{coord|22|26|0|N|86|3|0|E}}|arc-textB= ᱳᱰᱤᱥᱟ| arc-text-colorB=hard grey| arc-angleB= 0| arc-gapB=2.5| arc-radiusB=0.4}} ===ᱴᱷᱟᱶ=== ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ {{coord|22.8201|N|86.0987|E|display=inline}} ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ===ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ=== ᱑᱙᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱜᱮ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱠᱚ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱠᱚ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ ᱑᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑.᱓ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱱᱮᱛᱟᱨᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ “ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱱ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱷᱟᱹᱞᱟᱹᱭ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾” <small>ᱱᱳᱴ: ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱮᱜᱽᱞᱚᱢᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱢᱟᱱᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾</small> ==ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱭᱟᱹ== ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://jhpolice.gov.in/seraikella-kharsawan | title = District Police Profile – Seraikella Kharsawan | publisher = Jharkhand Police | access-date = 28 November 2021 | archive-date = 26 November 2021 | archive-url = https://web.archive.org/web/20211126112256/https://jhpolice.gov.in/seraikella-kharsawan | url-status = dead }}</ref> ==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ== ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱗,᱕᱐᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱔,᱐᱓᱓ (᱕᱔%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱓,᱔᱗᱒ (᱔᱖%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱙᱗᱐ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱕,᱗᱘᱒ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱘᱘.᱔᱘%) ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/2024_PART_B_DCHB_SARAIKELA-KHARSAWAN.pdf |title = District Census Handbook, Seraikela Khasawan, Series 21, Part XII B| work= Location Code: 379288, Pages 152-153: District primary census abstract, 2011 census |publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 28 November 2021}}</ref> (*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ ᱵᱞᱚᱠ#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱧᱮᱞ ᱢᱮ) ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱠᱟᱹᱨᱜᱟᱲ ᱥᱚᱦᱚᱨ), [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱮᱱ.ᱮ.ᱥᱤ.), [[ᱴᱟᱴᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ]] (ᱳᱡᱤ), [[ᱢᱟᱱᱜᱳ (ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ)|ᱢᱟᱱᱜᱳ]] (ᱮᱱ.ᱮ.ᱥᱤ.), [[ᱡᱩᱜᱽᱥᱟᱞᱟᱭ]] (ᱮᱢ), [[ᱵᱟᱜᱽᱵᱮᱲᱟ ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ|ᱵᱟᱜᱽᱵᱮᱲᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱳᱵᱤᱸᱫᱽᱯᱩᱨ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱦᱩᱞᱩᱫᱽᱵᱩᱱᱤ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱥᱟᱨᱡᱚᱢᱫᱟᱜ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱜᱟᱫᱷᱲᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱜᱷᱳᱲᱟᱵᱟᱱᱫᱷᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱯᱚᱸᱰᱮᱦᱟᱥᱟ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ), [[ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ]] (ᱮᱢ. ᱠᱳᱨ), ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ (ᱥᱤ.ᱴᱤ) ᱟᱨ [[ᱠᱚᱯᱟᱞᱤ]] (ᱥᱤ.ᱴᱤ) ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_4_PR_UAs_1Lakh_and_Above_Appendix.pdf | title = Constituents of Urban Agglomerations Having Population 1 Lakh & above |work= Provisional Population Totals, Census of India 2011|access-date = 15 December 2021 }}</ref> ==ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ== ''ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱦᱮᱸᱰᱵᱩᱠ ᱒᱐᱑᱑ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ'', ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱒.᱐᱗ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱟᱨ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱛᱮ ᱴᱚᱯᱟᱨ ᱮᱥᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱑,᱐᱘᱖.᱑ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱖ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱓.᱗ ᱢᱟᱭᱤᱞ) ᱜᱟᱱ ᱜᱟᱰᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱩᱪᱚᱱᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱨᱮ ᱴᱩᱵᱩᱞ ᱵᱷᱮᱞ/ᱵᱷᱮᱞ ᱵᱷᱮᱞ, ᱦᱮᱸᱰ ᱯᱚᱢᱯ, ᱚᱵᱷᱚᱨ ᱦᱮᱰ ᱴᱮᱱᱠ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱑᱕᱘᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱮᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ ᱾ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱰᱤᱥᱯᱮᱱᱥᱟᱨᱤ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱚᱛᱷᱨᱤᱴᱤ ᱟᱨ ᱪᱟᱭᱤᱞᱰ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱚᱛᱷᱨᱤᱴᱤ ᱚᱲᱟᱜ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱱᱚᱨᱥᱤᱝ ᱚᱲᱟᱜ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱪᱟᱨᱴᱤᱵᱷᱮᱞᱤᱴᱤ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ/ᱱᱚᱨᱥᱤᱝ ᱚᱲᱟᱜ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱣᱮᱴᱚᱨᱱᱚᱨᱤ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ, ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱢᱮᱰᱤᱥᱤᱱ ᱥᱳᱯ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱯᱨᱟᱭᱢᱮᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱰᱤᱞ ᱟᱥᱲᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱑᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱞᱤᱴᱮᱠᱱᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱶᱛᱟ, ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱟᱨ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱚᱰᱤᱴᱚᱨᱤᱭᱟᱢ/ ᱠᱚᱢᱭᱩᱱᱤᱴᱤ ᱦᱚᱞ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱞᱟᱭᱵᱨᱮᱨᱤ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱰᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱢᱩᱬ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱵᱮᱞ ᱢᱮᱴᱟᱞ ᱡᱤᱱᱤᱥ, ᱜᱳᱞᱰ ᱡᱩᱣᱮᱞᱟᱨᱤ, ᱢᱚᱥᱠ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱠᱚᱢᱚᱨᱥᱤᱭᱟᱞ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱚᱯᱚᱨᱮᱴᱤᱵᱽ ᱵᱮᱸᱠ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱟᱜᱽᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱨᱮᱰᱤᱴ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/20/2024_PART_A_DCHB_SARAIKELA-KHARSAWAN.pdf |title = District Census Handbook, Seraikella Kharsawan, Series 21, Part XII A| work= Pages 632-637 |publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 27 November 2021}}</ref> ==ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ== [[ᱦᱟᱣᱲᱟ–ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ–ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱞᱟᱭᱤᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱴᱟᱴᱟᱱᱚᱜᱚᱨ-ᱵᱤᱞᱟᱥᱯᱩᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ]] ᱨᱮ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://indiarailinfo.com/train/timetable/all/3140/168/182| title = 58113 Tatanagar-Bilaspur Passenger | work = Time Table | publisher = IndiaRailInfo | access-date = 29 November 2021}}</ref> ==ᱥᱮᱪᱮᱫ== [[ᱟᱨᱠᱟ ᱡᱮᱭᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱫᱚ ᱢᱳᱦᱚᱱᱯᱩᱨ, ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱐ ᱥᱴᱨᱤᱢ ᱨᱮ ᱒᱕ ᱠᱳᱨᱥ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://arkajainuniversity.ac.in | title = Arka Jain University | publisher = AJU | access-date = 1 December 2021}}</ref><ref>{{cite web | url = https://collegedunia.com/college/15904-arka-jain-university-jamshedpur#a | title = Arka Jain University Jamshedpur| publisher = College Dunia | access-date = 1 December 2021}}</ref> MSME ᱴᱩᱞ ᱨᱩᱢ (ᱤᱱᱰᱳ ᱰᱮᱱᱤᱥ ᱴᱩᱞ ᱨᱩᱢ), ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱢᱩᱬ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱜᱟᱢᱦᱟᱨᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱰᱤᱯᱞᱚᱢᱟ, ᱥᱮᱨᱴᱤᱯᱷᱤᱠᱮᱴ ᱟᱨ ᱥᱠᱤᱞ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|title=Indo Danish Tool Room &#124; MSME Tool Room &#124; Jamshedpur|url=https://www.idtr.gov.in/|accessdate=1 December 2021|website=idtr.gov.in}}</ref> XITE (ᱡᱮᱵᱤᱭᱚᱨ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱴᱨᱟᱭᱵᱮᱞ ᱮᱡᱩᱠᱮᱥᱚᱱ) ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱡᱮᱥᱭᱩᱴ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱒᱐᱐᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱪᱤᱝ ᱥᱮᱱᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ, "ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱵᱤ.ᱵᱤ.ᱮ (ᱵᱮᱪᱞᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱮᱰᱢᱤᱱᱤᱥᱴᱨᱮᱥᱚᱱ) ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱵᱤ.ᱠᱚᱢ (ᱵᱮᱪᱞᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱢᱟᱨᱥ ᱚᱱᱟᱨᱥ) ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱚᱞᱚᱨᱪᱚᱨᱥ ᱠᱚᱢ XITE ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱫᱚ ᱡᱮᱵᱷᱤᱭᱟᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱭᱩᱱᱤᱴ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱓᱔.᱕ ᱮᱠᱟᱲ ᱠᱮᱢᱯᱟᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱦᱚᱥᱴᱮᱞ, ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ "ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱫᱚ ᱟᱠᱚ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ CAT, XAT, GMAT, ᱵᱮᱝᱠᱤᱝ, ᱨᱮᱞᱣᱮ, ᱴᱮᱞᱤ, ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱚᱯᱴᱤᱵᱷ ᱵᱤᱱᱤᱰ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱠᱚᱣᱟ" ᱾<ref>{{cite web | url = https://xite.ac.in//about-us/ | title = XITE College | publisher = XITE| access-date = 3 December 2021}}</ref><ref>{{cite web | url = https://www.indcareer.com/jharkhand/purbi-singhbhum/xavier-institute-tribal-education-xite-gamharia | title = Xavier Institute of Tribal Education XITE Gamharia | publisher = IND Career | access-date = 3 December 2021}}</ref> ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱱᱫᱤ-ᱢᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱤᱱᱥᱴᱤᱪᱭᱩᱥᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱙ ᱟᱨ ᱑᱒ ᱟᱱᱟᱜ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://schools.org.in/saraikela-kharsawan/20200425702/s-s-high-school-gamharia.html | title = S.S. High School Gamharia| publisher = Schools.org | access-date = 29 November 2021}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} {{ᱠᱚᱞᱦᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]] lg32zl5a7ci5autf9aoyv5r1eotsx06 ᱢᱟᱨᱰᱤ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ 0 37139 194874 2026-07-16T12:42:38Z ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ 8713 "'''ᱢᱟᱨᱰᱤ''' ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱡ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱤ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ==ᱢᱟᱨᱰᱤ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱠᱷᱩᱴ ᱠᱚ== * ᱢᱤᱨᱩ ᱵᱟᱦᱟ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱜᱟᱰ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱵᱩᱨᱩ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱦᱮᱸᱥᱮᱞ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱠᱷᱟᱸᱲᱟ ᱡᱚᱜᱟᱣ ᱢ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 194874 wikitext text/x-wiki '''ᱢᱟᱨᱰᱤ''' ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱡ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱤ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ==ᱢᱟᱨᱰᱤ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱠᱷᱩᱴ ᱠᱚ== * ᱢᱤᱨᱩ ᱵᱟᱦᱟ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱜᱟᱰ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱵᱩᱨᱩ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱦᱮᱸᱥᱮᱞ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱠᱷᱟᱸᱲᱟ ᱡᱚᱜᱟᱣ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱵᱤᱴᱚᱞ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱨᱚᱛᱚ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱯᱳᱸᱰ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱨᱩᱯᱟᱹ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱜᱚᱫᱟ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱠᱮᱫᱣᱭᱟᱨ ᱢᱟᱨᱰᱤ᱾ * ᱠᱟᱸᱲᱟ ᱢᱟᱨᱰᱤ ookxdigt0yyzby8h31m5jbkthborp5n 194875 194874 2026-07-16T15:58:00Z ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ 8713 194875 wikitext text/x-wiki '''ᱢᱟᱨᱰᱤ'''ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱮᱞ ᱯᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱜᱮᱞᱯᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱩ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱰᱤ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱦᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱡ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱤ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ==ᱢᱟᱨᱰᱤ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱠᱷᱩᱴ ᱠᱚ== * ᱢᱤᱨᱩ ᱵᱟᱦᱟ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱜᱟᱰ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱵᱩᱨᱩ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱦᱮᱸᱥᱮᱞ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱠᱷᱟᱸᱲᱟ ᱡᱚᱜᱟᱣ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱵᱤᱴᱚᱞ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱨᱚᱛᱚ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱯᱳᱸᱰ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱨᱩᱯᱟᱹ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱜᱚᱫᱟ ᱢᱟᱨᱰᱤ * ᱠᱮᱫᱣᱭᱟᱨ ᱢᱟᱨᱰᱤ᱾ * ᱠᱟᱸᱲᱟ ᱢᱟᱨᱰᱤ clumrtejpioig43wg116kt9gp8i0v9e ᱪᱚᱬᱮ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ 0 37140 194876 2026-07-16T16:20:49Z ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ 8713 "ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱮᱞᱯᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱜᱮᱞᱯᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱩ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ '''ᱪᱚᱬᱮ''' ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱦᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱪ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ==ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 194876 wikitext text/x-wiki ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱮᱞᱯᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱜᱮᱞᱯᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱩ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ '''ᱪᱚᱬᱮ''' ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱦᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱪ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ==ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱸᱩᱴ== * ᱪᱟᱪᱟᱨᱦᱟᱫ ᱪᱚᱬᱮ * ᱟᱨᱟᱜ ᱥᱤᱸᱫᱩᱨ ᱪᱚᱬᱮ * ᱪᱚᱯᱮᱭᱟ ᱪᱚᱬᱮ * ᱥᱟᱫᱟ ᱪᱚᱬᱮ * ᱵᱤᱴᱚᱞ ᱪᱚᱬᱮ * ᱵᱚᱸᱝᱜᱟ ᱪᱚᱬᱮ * ᱚᱵᱚᱨ ᱪᱚᱬᱮ * ᱚᱜ ᱪᱚᱬᱮ * ᱞᱟᱛ ᱪᱚᱬᱮ * ᱜᱟᱲ ᱪᱚᱬᱮ * ᱠᱟᱺᱦᱩ ᱪᱚᱬᱮ * ᱱᱤᱡ ᱪᱚᱬᱮ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== ᱑ᱹ ᱢᱩᱨᱢᱩ,ᱨᱟᱢᱮᱥᱥᱚᱨ, ᱡᱟᱦᱮᱨ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱠᱚ, ᱟᱫᱤᱢ ᱯᱟᱵᱞᱤᱠᱮᱥᱚᱱ᱾ 0kaeg3wm25zvx63kqishu9razmvqm47 ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱪᱚᱬᱮ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ 1 37141 194877 2026-07-16T16:21:22Z ᱯᱟᱣᱨᱤᱭᱟ 8713 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194877 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱠᱩᱥᱛᱩᱨᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ 0 37142 194880 2026-07-17T01:45:29Z ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱵᱟᱥᱠᱤ 8638 "{{Infobox writer | name = ᱰᱚ. ᱠᱩᱥᱛᱩᱨᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ | image = | caption = | birth_date = {{birth date|1928|11|17}} | birth_place = ᱨᱟᱡᱽᱫᱳᱦᱟ, ᱯᱚᱴᱠᱟ, ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ | death_date = | death_place = | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱦᱳᱢᱤᱭᱳᱯᱮᱛᱷᱤ ᱰᱟᱠᱴᱚᱨ, ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱯ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 194880 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ᱰᱚ. ᱠᱩᱥᱛᱩᱨᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ | image = | caption = | birth_date = {{birth date|1928|11|17}} | birth_place = ᱨᱟᱡᱽᱫᱳᱦᱟ, ᱯᱚᱴᱠᱟ, ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ | death_date = | death_place = | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱦᱳᱢᱤᱭᱳᱯᱮᱛᱷᱤ ᱰᱟᱠᱴᱚᱨ, ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣᱤᱡ | nationality = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | period = ᱑᱙᱔᱑–ᱱᱤᱛ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ | genre = ᱚᱱᱚᱞ, ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ | notable_works = "ᱤᱧ ᱫᱟᱫᱟᱣᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ" (ᱚᱱᱚᱞ) | parents = ᱢᱟᱱᱥᱤᱝ ᱢᱩᱨᱢᱩ (ᱵᱟᱵᱟ)<br>ᱢᱟᱭᱟᱵᱚᱛᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ (ᱟᱭᱳ) }} '''ᱰᱚ. ᱠᱩᱥᱛᱩᱨᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱦᱳᱢᱤᱭᱳᱯᱮᱛᱷᱤ ᱰᱟᱠᱴᱚᱨ ᱟᱨ "ᱚᱱᱩᱠᱩᱞ ᱴᱷᱟᱹᱠᱩᱨ ᱡᱚᱭᱜᱩᱨᱩ" ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱯᱨᱚᱪᱟᱨᱚᱠ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾<ref name="sahwet">ᱠᱮᱥᱚᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ (᱒᱐᱑᱒)᱾ ''ᱥᱟᱶᱛᱟᱞᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱳᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ''᱾ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ᱾ (ᱯᱩᱭᱞᱟᱹ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ)</ref> == ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ == ᱰᱚ. ᱠᱩᱥᱛᱩᱨᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱴᱠᱟ ᱛᱷᱟᱱᱟ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ 'ᱨᱟᱡᱽᱫᱳᱦᱟ' ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱑᱗ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱒᱘ (᱑᱗.᱑᱑.᱑᱙᱒᱘) ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱭᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱟᱭᱳ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱢᱟᱭᱟᱵᱚᱛᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱟᱨ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱢᱟᱱᱥᱤᱝ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="sahwet"/> == ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱦᱳᱢᱤᱭᱳᱯᱮᱛᱷᱤ ᱰᱟᱠᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱚᱱᱩᱠᱩᱞ ᱴᱷᱟᱹᱠᱩᱨ ᱡᱚᱭᱜᱩᱨᱩ" ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣᱤᱡ (ᱯᱨᱚᱪᱟᱨᱚᱠ) ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="sahwet"/> == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱪᱟᱨᱪᱟ == ᱰᱚ. ᱠᱩᱥᱛᱩᱨᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱡᱚᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱔᱑ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱ 'ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ' ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱱᱚᱞ "ᱤᱧ ᱫᱟᱫᱟᱣᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ" (ᱤᱧ ᱫᱟᱫᱟᱣᱟ: ᱵᱟᱯᱞᱟ) ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱮᱣᱜᱷᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱘᱘ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱠᱷᱚᱱ "ᱟᱨᱥᱟᱞ" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱟᱨ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref name="sahwet"/> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist}} [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹᱠᱚ]] [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ]] [[Category:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] ds9sp0b035m988qhp30u5sj67moyhhl ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱠᱩᱥᱛᱩᱨᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ 1 37143 194881 2026-07-17T01:46:31Z ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱵᱟᱥᱠᱤ 8638 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194881 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱪᱤᱛᱩ ᱴᱩᱰᱩ 0 37144 194882 2026-07-17T01:51:49Z ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱵᱟᱥᱠᱤ 8638 "{{Infobox writer | name = ᱪᱤᱛᱩ ᱴᱩᱰᱩ | image = | caption = | birth_name = ᱪᱤᱛᱩ ᱴᱩᱰᱩ 'ᱴᱟᱭᱜᱟᱨ' | birth_date = {{birth date|1929|12|31}} | birth_place = ᱥᱟᱦᱩ ᱥᱳᱨᱵᱟᱨ, ᱵᱟᱸᱠᱟ ᱡᱮᱞᱟ, ᱵᱤᱦᱟᱨ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ | death_date = | death_place = | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 194882 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ᱪᱤᱛᱩ ᱴᱩᱰᱩ | image = | caption = | birth_name = ᱪᱤᱛᱩ ᱴᱩᱰᱩ 'ᱴᱟᱭᱜᱟᱨ' | birth_date = {{birth date|1929|12|31}} | birth_place = ᱥᱟᱦᱩ ᱥᱳᱨᱵᱟᱨ, ᱵᱟᱸᱠᱟ ᱡᱮᱞᱟ, ᱵᱤᱦᱟᱨ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ | death_date = | death_place = | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ | nationality = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | genre = ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱥᱮᱨᱮᱧ, ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱪᱚᱨᱤᱛ | notable_works = "ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱫᱷᱩᱛᱤ" <br> "ᱥᱳᱱᱮ ᱠᱤ ᱥᱤᱠᱲᱤ ᱨᱩᱯᱮ ᱠᱤ ᱱᱟᱛᱷᱤᱭᱟ" | parents = ᱫᱤᱱᱟ ᱴᱩᱰᱩ (ᱵᱟᱵᱟ)<br>ᱡᱷᱤᱧᱡᱷᱤᱨᱢᱩᱱᱤ (ᱟᱭᱳ) | awards = [[ᱯᱚᱫᱽᱢᱚᱥᱨᱤ]] (᱑᱙᱙᱒) }} '''ᱪᱤᱛᱩ ᱴᱩᱰᱩ''' ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ '''ᱪᱤᱛᱩ ᱴᱩᱰᱩ 'ᱴᱟᱭᱜᱟᱨ'''' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟᱭ, ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱚᱫᱽᱢᱚᱥᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱛᱮ ᱢᱟᱱᱚᱛ ᱞᱮᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="sahwet">ᱠᱮᱥᱚᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ (᱒᱐᱑᱒)᱾ ''ᱥᱟᱶᱛᱟᱞᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱳᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ''᱾ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ᱾ (ᱯᱩᱭᱞᱟᱹ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ)</ref> == ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ == ᱪᱤᱛᱩ ᱴᱩᱰᱩ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱸᱠᱟ ᱡᱮᱞᱟ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ 'ᱥᱟᱦᱩ ᱥᱳᱨᱵᱟᱨ' ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱓᱑ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱒᱙ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱟᱭᱳ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱡᱷᱤᱧᱡᱷᱤᱨᱢᱩᱱᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱫᱤᱱᱟ ᱴᱩᱰᱩ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="sahwet"/> == ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱟᱜ ᱡᱚᱱᱚᱥᱚᱢᱯᱚᱨᱠᱚ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref name="sahwet"/> == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ == ᱑᱙᱘᱒ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱪᱤᱛᱩ ᱴᱩᱰᱩ ᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ : * ''ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱫᱷᱩᱛᱤ'' (ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱯᱩᱛᱷᱤ) * ''ᱯᱚᱸᱰᱮᱛ ᱡᱚᱵᱟᱦᱚᱨᱞᱟᱞ ᱱᱮᱦᱨᱩ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱪᱚᱨᱤᱛ'' (ᱡᱤᱭᱚᱱᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ) * ''ᱥᱳᱱᱮ ᱠᱤ ᱥᱤᱠᱲᱤ ᱨᱩᱯᱮ ᱠᱤ ᱱᱟᱛᱷᱤᱭᱟ'' (ᱯᱩᱛᱷᱤ)<ref name="sahwet"/> == ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱟᱱᱚᱛ == ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱮᱵᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱮᱱᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ '''[[ᱯᱚᱫᱽᱢᱚᱥᱨᱤ]]''' ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱚᱛ ᱞᱮᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="sahwet"/> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist}} [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹᱠᱚ]] [[Category:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[Category:ᱯᱚᱫᱽᱢᱚᱥᱨᱤ ᱧᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] 8l7zc8wu29gd6h508o1ymollti5ez0h ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱪᱤᱛᱩ ᱴᱩᱰᱩ 1 37145 194883 2026-07-17T01:52:25Z ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱵᱟᱥᱠᱤ 8638 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194883 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱵᱤᱨᱟᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟ 0 37146 194884 2026-07-17T01:56:49Z ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱵᱟᱥᱠᱤ 8638 "{{Infobox writer | name = ᱵᱤᱨᱟᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ | image = | caption = | birth_name = ᱵᱤᱨᱟᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ | birth_date = {{birth date|1940|1|1}} | birth_place = ᱢᱟᱲᱵᱟᱸᱫᱤ ᱡᱟᱢᱵᱚᱱᱤ, ᱡᱷᱟᱲᱜᱨᱟᱢ, ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ | death_date = | death_place = | oc..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 194884 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ᱵᱤᱨᱟᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ | image = | caption = | birth_name = ᱵᱤᱨᱟᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ | birth_date = {{birth date|1940|1|1}} | birth_place = ᱢᱟᱲᱵᱟᱸᱫᱤ ᱡᱟᱢᱵᱚᱱᱤ, ᱡᱷᱟᱲᱜᱨᱟᱢ, ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ | death_date = | death_place = | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ | nationality = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | genre = ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ | notable_works = "ᱨᱟᱢᱟᱭᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ" (ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱞᱤᱯᱤ) | parents = ᱵᱤᱠᱨᱚᱢ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ (ᱵᱟᱵᱟ)<br>ᱵᱟᱞᱦᱤ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ (ᱟᱭᱳ) }} '''ᱵᱤᱨᱟᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱞᱤᱯᱤ ᱛᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱪᱟᱨᱪᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref name="sahwet">ᱠᱮᱥᱚᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ (᱒᱐᱑᱒)᱾ ''ᱥᱟᱶᱛᱟᱞᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱳᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ''᱾ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ᱾ (ᱯᱩᱭᱞᱟᱹ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ)</ref> == ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ == ᱵᱤᱨᱟᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱷᱟᱲᱜᱨᱟᱢ ᱛᱷᱟᱱᱟ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ 'ᱢᱟᱲᱵᱟᱸᱫᱤ ᱡᱟᱢᱵᱚᱱᱤ' ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱐᱑ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱔᱐ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱟᱭᱳ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱵᱟᱞᱦᱤ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ ᱟᱨ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱵᱤᱠᱨᱚᱢ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="sahwet"/> == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ == ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱙᱖ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ '''"ᱨᱟᱢᱟᱭᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ"''' (ᱨᱟᱢᱟᱭᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱹ ᱠᱟᱛᱷᱟ) ᱵᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ (ᱠᱷᱚᱸᱰ) ᱨᱮ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱞᱤᱯᱤ ᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱭᱟ ᱾<ref name="sahwet"/> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist}} [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹᱠᱚ]] [[Category:ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] idi8jrjofdced0ry5p50qxyqsrkje78 ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱵᱤᱨᱟᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟ 1 37147 194885 2026-07-17T01:57:33Z ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱵᱟᱥᱠᱤ 8638 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194885 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱨᱚᱵᱤᱞᱟᱞ ᱢᱟᱱᱰᱤ 0 37148 194886 2026-07-17T02:02:40Z ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱵᱟᱥᱠᱤ 8638 "{{Infobox writer | name = ᱨᱚᱵᱤᱞᱟᱞ ᱢᱟᱱᱰᱤ | image = | caption = | birth_name = ᱨᱚᱵᱤᱞᱟᱞ ᱢᱟᱱᱰᱤ | birth_date = {{birth date|1946|4|6}} | birth_place = ᱵᱷᱳᱨᱢᱩᱰᱤ, ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱞᱟ, ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ | death_date = | death_place = | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 194886 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ᱨᱚᱵᱤᱞᱟᱞ ᱢᱟᱱᱰᱤ | image = | caption = | birth_name = ᱨᱚᱵᱤᱞᱟᱞ ᱢᱟᱱᱰᱤ | birth_date = {{birth date|1946|4|6}} | birth_place = ᱵᱷᱳᱨᱢᱩᱰᱤ, ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱞᱟ, ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ | death_date = | death_place = | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱢᱟᱪᱮᱛ | nationality = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | genre = ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ, ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ | notable_works = "ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱥᱤᱥᱤᱨ" (ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ) <br> "ᱟᱸᱜᱽᱨᱟ ᱟᱲᱟᱝ" (ᱯᱩᱛᱷᱤ) | parents = ᱵᱷᱟᱭᱨᱚᱵᱽ ᱢᱟᱱᱰᱤ (ᱵᱟᱵᱟ)<br>ᱥᱟᱢᱟᱱᱤ ᱢᱟᱱᱰᱤ (ᱟᱭᱳ) }} '''ᱨᱚᱵᱤᱞᱟᱞ ᱢᱟᱱᱰᱤ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱲᱦᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱟᱪᱮᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾<ref name="sahwet">ᱠᱮᱥᱚᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ (᱒᱐᱑᱒)᱾ ''ᱥᱟᱶᱛᱟᱞᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱳᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ''᱾ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ᱾ (ᱯᱩᱭᱞᱟᱹ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ)</ref> == ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ == ᱨᱚᱵᱤᱞᱟᱞ ᱢᱟᱱᱰᱤ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱞᱟ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ 'ᱵᱷᱳᱨᱢᱩᱰᱤ' ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱖ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱔᱖ (᱐᱖.᱐᱔.᱑᱙᱔᱖) ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱭᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱟᱭᱳ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱱᱤ ᱢᱟᱱᱰᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱭᱨᱚᱵᱽ ᱢᱟᱱᱰᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="sahwet"/> == ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱮᱥᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱪᱮᱛ (ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ) ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱟᱪᱮᱛ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱦᱟᱨᱟᱼᱵᱩᱨᱩ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref name="sahwet"/> == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ == ᱨᱚᱵᱤᱞᱟᱞ ᱢᱟᱱᱰᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱟᱨ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚᱭ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: * ᱑᱙᱖᱓ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱ '''"ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱥᱤᱥᱤᱨ"''' (ᱥᱮᱛᱟ:ᱥᱤᱥᱤᱨ) ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱾ * ᱑᱙᱗᱓ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱ '''"ᱟᱸᱜᱽᱨᱟ ᱟᱲᱟᱝ"''' (ᱟᱸᱜᱽᱨᱟ ᱟᱲᱟᱲ) ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱾<ref name="sahwet"/> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist}} [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹᱠᱚ]] [[Category:ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱚᱱᱚᱲᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] pau5mg575v909t1b510afd5bicfm0kr ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱨᱚᱵᱤᱞᱟᱞ ᱢᱟᱱᱰᱤ 1 37149 194887 2026-07-17T02:03:32Z ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱵᱟᱥᱠᱤ 8638 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194887 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱨᱟᱢᱠᱤᱥᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ 0 37150 194888 2026-07-17T02:08:40Z ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱵᱟᱥᱠᱤ 8638 "{{Infobox writer | name = ᱨᱟᱢᱠᱤᱥᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ | image = | caption = | birth_name = ᱨᱟᱢᱠᱤᱥᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ 'ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱥᱤᱨᱤᱡᱚᱞ' | birth_date = ᱑᱙᱔᱘ | birth_place = ᱞᱟᱯᱟᱦᱟᱰᱤ ᱵᱤᱫᱷᱟᱠᱟᱴᱟ, ᱥᱟᱱᱛᱩᱲᱤ, ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ | death..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 194888 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ᱨᱟᱢᱠᱤᱥᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ | image = | caption = | birth_name = ᱨᱟᱢᱠᱤᱥᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ 'ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱥᱤᱨᱤᱡᱚᱞ' | birth_date = ᱑᱙᱔᱘ | birth_place = ᱞᱟᱯᱟᱦᱟᱰᱤ ᱵᱤᱫᱷᱟᱠᱟᱴᱟ, ᱥᱟᱱᱛᱩᱲᱤ, ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ | death_date = | death_place = | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱵᱮᱸᱠ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ | nationality = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | education = ᱵᱤ.ᱮᱥ.ᱥᱤ. | alma_mater = ᱵᱟᱸᱠᱩᱲᱟ ᱠᱨᱤᱥᱴᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ | genre = ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ, ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ | notable_works = "ᱠᱩᱭᱞᱤ ᱯᱳᱛᱟᱢ ᱢᱟᱭᱱᱳ ᱯᱤᱭᱳ" <br> "ᱪᱤᱠᱤᱢᱟᱞᱟ" | parents = ᱥᱩᱢᱤᱛᱨᱟ (ᱵᱟᱵᱟ) <br> ᱜᱳᱪᱷᱟᱱᱤ (ᱟᱭᱳ) }} '''ᱨᱟᱢᱠᱤᱥᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ''' ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ '''ᱨᱟᱢᱠᱤᱥᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ 'ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱥᱤᱨᱤᱡᱚᱞ'''' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ, ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ (ᱵᱮᱸᱠ) ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="sahwet">ᱠᱮᱥᱚᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ (᱒᱐᱑᱒)᱾ ''ᱥᱟᱶᱛᱟᱞᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱳᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ''᱾ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ᱾ (ᱯᱩᱭᱞᱟᱹ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ)</ref> == ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ == ᱨᱟᱢᱠᱤᱥᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱱᱛᱩᱲᱤ (ᱥᱚᱱᱛᱩᱨᱤ) ᱛᱷᱟᱱᱟ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ 'ᱞᱟᱯᱟᱦᱟᱰᱤ ᱵᱤᱫᱷᱟᱠᱟᱴᱟ' ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱑᱙᱔᱘ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱸᱠᱩᱲᱟ ᱠᱨᱤᱥᱴᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱤ.ᱮᱥ.ᱥᱤ. ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱟᱭᱳ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱜᱳᱪᱷᱟᱱᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱥᱩᱢᱤᱛᱨᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱟᱹᱛ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱮᱸᱠ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱚᱸᱰᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱩᱞᱩᱡ ᱜᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱪᱟᱨᱪᱟ ᱦᱚᱸ ᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ == ᱨᱟᱢᱠᱤᱥᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚᱭ ᱚᱞ ᱟᱨ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ : * '''"ᱠᱩᱭᱞᱤ ᱯᱳᱛᱟᱢ ᱢᱟᱭᱱᱳ ᱯᱤᱭᱳ"''' (᱑᱙᱗᱐ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ) * '''"ᱛᱟᱠᱮᱨ"''' (᱑᱙᱗ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ) * '''"ᱪᱤᱠᱤᱢᱟᱞᱟ"''' (ᱯᱩᱛᱷᱤ) == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist}} [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹᱠᱚ]] [[Category:ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[Category:ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱞᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] 2rh1crma9mxl6fa5utumqqhppwma3k2 ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱨᱟᱢᱠᱤᱥᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ 1 37151 194889 2026-07-17T02:09:16Z ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱵᱟᱥᱠᱤ 8638 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194889 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱨᱟᱢᱫᱷᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ 0 37152 194890 2026-07-17T02:14:08Z ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱵᱟᱥᱠᱤ 8638 "{{Infobox writer | name = ᱨᱟᱢᱫᱷᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ | image = | caption = | birth_name = ᱨᱟᱢᱫᱷᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ | birth_date = {{birth date|1949|5|11}} | birth_place = ᱵᱟᱨᱩᱰᱤᱦ, ᱢᱟᱱᱵᱟᱡᱟᱨ, ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ | death_date = | death_place = | occupation = ᱚᱱᱚᱞ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 194890 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ᱨᱟᱢᱫᱷᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ | image = | caption = | birth_name = ᱨᱟᱢᱫᱷᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ | birth_date = {{birth date|1949|5|11}} | birth_place = ᱵᱟᱨᱩᱰᱤᱦ, ᱢᱟᱱᱵᱟᱡᱟᱨ, ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ | death_date = | death_place = | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱲᱦᱤᱭᱟᱹ | nationality = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | education = ᱵᱤ.ᱮᱥ.ᱥᱤ. | alma_mater = ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ | genre = ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ, ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ | notable_works = "ᱟᱭᱱᱚᱢ" (᱑᱙᱘᱐) <br> "ᱢᱳᱫᱳᱨ ᱢᱩᱸᱞᱤ" (᱑᱙᱘᱑) <br> "ᱟᱞᱟᱠ ᱡᱟᱲᱤ" (᱑᱙᱙᱐) | parents = ᱨᱟᱥᱤᱠ ᱢᱩᱨᱢᱩ (ᱵᱟᱵᱟ) <br> ᱞᱤᱞᱢᱩᱱᱤ (ᱟᱭᱳ) }} '''ᱨᱟᱢᱫᱷᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱲᱦᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="sahwet">ᱠᱮᱥᱚᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ (᱒᱐᱑᱒)᱾ ''ᱥᱟᱶᱛᱟᱞᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱳᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ''᱾ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ᱾ (ᱯᱩᱭᱞᱟᱹ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ)</ref> == ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ == ᱨᱟᱢᱫᱷᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱵᱟᱡᱟᱨ ᱛᱷᱟᱱᱟ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ 'ᱵᱟᱨᱩᱰᱤᱦ' ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱑᱑ ᱢᱮ ᱑᱙᱔᱙ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ (᱑᱑.᱐᱕.᱑᱙᱔᱙) ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱟᱭᱳ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱞᱤᱞᱢᱩᱱᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱟᱨ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱨᱟᱥᱤᱠ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱤ.ᱮᱥ.ᱥᱤ. ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ == ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱟᱹᱛ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱸᱰᱮ ᱜᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱩᱞᱩᱡ ᱜᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱡᱟᱜ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱮᱱᱮᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ == ᱨᱟᱢᱫᱷᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚᱭ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ : * '''"ᱟᱭᱱᱚᱢ"''' - ᱑᱙᱘᱐ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ * '''"ᱢᱳᱫᱳᱨ ᱢᱩᱸᱞᱤ"''' - ᱑᱙᱘᱑ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ * '''"ᱟᱞᱟᱠ ᱡᱟᱲᱤ"''' - ᱑᱙᱙᱐ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist}} [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹᱠᱚ]] [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱚᱱᱚᱲᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[Category:ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] 5s0yera3lnq6453tox65d3x741pjei3 ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱨᱟᱢᱫᱷᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ 1 37153 194891 2026-07-17T02:14:45Z ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱵᱟᱥᱠᱤ 8638 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194891 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱱᱚᱨᱮᱱ ᱵᱮᱥᱨᱟ 0 37154 194892 2026-07-17T02:19:06Z ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱵᱟᱥᱠᱤ 8638 "{{Infobox writer | name = ᱱᱚᱨᱮᱱ ᱵᱮᱥᱨᱟ | image = | caption = | birth_name = ᱱᱚᱨᱮᱱ ᱵᱮᱥᱨᱟ | birth_date = {{birth date|1954|12|30}} | birth_place = ᱠᱟᱴᱤᱟᱢ, ᱨᱟᱹᱱᱤᱵᱟᱸᱫᱷ, ᱵᱟᱸᱠᱩᱲᱟ ᱡᱮᱞᱟ, ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ | death_date = | death_place = | occupation = ᱚᱱᱚᱞ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 194892 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ᱱᱚᱨᱮᱱ ᱵᱮᱥᱨᱟ | image = | caption = | birth_name = ᱱᱚᱨᱮᱱ ᱵᱮᱥᱨᱟ | birth_date = {{birth date|1954|12|30}} | birth_place = ᱠᱟᱴᱤᱟᱢ, ᱨᱟᱹᱱᱤᱵᱟᱸᱫᱷ, ᱵᱟᱸᱠᱩᱲᱟ ᱡᱮᱞᱟ, ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ | death_date = | death_place = | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱲᱦᱤᱭᱟᱹ | nationality = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | genre = ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ, ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ | notable_works = "ᱡᱷᱚᱞᱚᱠ ᱰᱟᱵᱚᱨ" | parents = ᱵᱟᱦᱟᱢᱟᱭ ᱵᱮᱥᱨᱟ (ᱟᱭᱳ) }} '''ᱱᱚᱨᱮᱱ ᱵᱮᱥᱨᱟ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱲᱦᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref name="sahwet">ᱠᱮᱥᱚᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ (᱒᱐᱑᱒)᱾ ''ᱥᱟᱶᱛᱟᱞᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱳᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ''᱾ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ᱾ (ᱯᱩᱭᱞᱟᱹ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ)</ref> == ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ == ᱱᱚᱨᱮᱱ ᱵᱮᱥᱨᱟ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱸᱠᱩᱲᱟ ᱡᱮᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱹᱱᱤᱵᱟᱸᱫᱷ ᱛᱷᱟᱱᱟ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ 'ᱠᱟᱴᱤᱟᱢ' ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱓᱐ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱕᱔ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱟᱭᱳ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱟᱢᱟᱭ ᱵᱮᱥᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ == ᱱᱚᱨᱮᱱ ᱵᱮᱥᱨᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱠᱚᱭ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱙᱓ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱯᱩᱛᱷᱤ '''"ᱡᱷᱚᱞᱚᱠ ᱰᱟᱵᱚᱨ"''' ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist}} [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹᱠᱚ]] [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱚᱱᱚᱲᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[Category:ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[Category:ᱵᱟᱸᱠᱩᱲᱟ ᱡᱮᱞᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] 9wg4ppgqc8nn7jtf3f9if4a1it6t0sl ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱱᱚᱨᱮᱱ ᱵᱮᱥᱨᱟ 1 37155 194893 2026-07-17T02:19:43Z ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱵᱟᱥᱠᱤ 8638 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194893 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱫᱩᱨᱜᱟ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱢᱩᱨᱢᱩ 0 37156 194894 2026-07-17T02:26:48Z ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱵᱟᱥᱠᱤ 8638 "{{Infobox writer | name = ᱫᱩᱨᱜᱟ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱢᱩᱨᱢᱩ | image = | caption = | birth_name = ᱫᱩᱨᱜᱟ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱢᱩᱨᱢᱩ | birth_date = ᱑᱙᱕᱕ | birth_place = ᱨᱟᱡᱽᱫᱳᱦᱟ, ᱡᱟᱹᱫᱩᱜᱳᱰᱟ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ, ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ | death_date = | death_place = |..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 194894 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ᱫᱩᱨᱜᱟ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱢᱩᱨᱢᱩ | image = | caption = | birth_name = ᱫᱩᱨᱜᱟ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱢᱩᱨᱢᱩ | birth_date = ᱑᱙᱕᱕ | birth_place = ᱨᱟᱡᱽᱫᱳᱦᱟ, ᱡᱟᱹᱫᱩᱜᱳᱰᱟ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ, ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ | death_date = | death_place = | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱲᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱜᱟᱵᱟᱱᱤᱭᱟᱹ | nationality = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | genre = ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ, ᱥᱮᱨᱮᱧ | notable_works = "ᱡᱳᱲ ᱛᱤᱨᱭᱳ ᱜᱩᱞᱟᱹᱪᱷᱤ ᱵᱟᱱᱟᱢ" | parents = ᱠᱟᱥᱛᱩᱨᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ (ᱵᱟᱵᱟ) }} '''ᱫᱩᱨᱜᱟ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱢᱩᱨᱢᱩ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱲᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱜᱟᱵᱟᱱᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="sahwet">ᱠᱮᱥᱚᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ (᱒᱐᱑᱒)᱾ ''ᱥᱟᱶᱛᱟᱞᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱳᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ''᱾ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ᱾ (ᱯᱩᱭᱞᱟᱹ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ)</ref> == ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ == ᱫᱩᱨᱜᱟ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱡᱮᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱫᱩᱜᱳᱰᱟ ᱛᱷᱟᱱᱟ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ 'ᱨᱟᱡᱽᱫᱳᱦᱟ' ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱑᱙᱕᱕ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ (᱑᱙᱕᱕) ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱠᱟᱥᱛᱩᱨᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱜᱟᱵᱟᱱᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱠᱟᱥᱵᱷᱟᱬᱤ ᱚᱞ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱰᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱚ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱜᱮ ᱯᱨᱚᱥᱟᱨᱚᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱒᱐၁᱐ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱯᱩᱛᱷᱤ '''"ᱡᱳᱲ ᱛᱤᱨᱭᱳ ᱜᱩᱞᱟᱹᱪᱷᱤ ᱵᱟᱱᱟᱢ"''' ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist}} [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹᱠᱚ]] [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱚᱱᱚᱲᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[Category:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[Category:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱡᱮᱞᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] 7i3tb6vfh194rpdjmnvfpczalp5ycpo ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱫᱩᱨᱜᱟ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱢᱩᱨᱢᱩ 1 37157 194895 2026-07-17T02:27:49Z ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱵᱟᱥᱠᱤ 8638 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194895 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱠᱤᱥᱚᱨᱤ ᱢᱚᱦᱚᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ 0 37158 194896 2026-07-17T02:39:37Z ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱵᱟᱥᱠᱤ 8638 "{{Infobox writer | name = ᱠᱤᱥᱳᱨᱤ ᱢᱳᱦᱚᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ | image = | caption = | birth_name = ᱠᱤᱥᱳᱨᱤ ᱢᱳᱦᱚᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ | birth_date = {{birth date|1957|1|8}} | birth_place = ᱵᱟᱠᱲᱟ, ᱢᱩᱥᱟᱵᱚᱱᱤ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ, ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ | death_date = | death_place..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 194896 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ᱠᱤᱥᱳᱨᱤ ᱢᱳᱦᱚᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ | image = | caption = | birth_name = ᱠᱤᱥᱳᱨᱤ ᱢᱳᱦᱚᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ | birth_date = {{birth date|1957|1|8}} | birth_place = ᱵᱟᱠᱲᱟ, ᱢᱩᱥᱟᱵᱚᱱᱤ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ, ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ | death_date = | death_place = | occupation = ᱯᱨᱳᱯᱷᱮᱥᱚᱨ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ | nationality = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | education = ᱮᱢ.ᱮ. | alma_mater = ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ | parents = ᱟᱹᱛᱩᱞ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ (ᱵᱟᱵᱟ) }} '''ᱯᱨᱳ. ᱠᱤᱥᱳᱨᱤ ᱢᱳᱦᱚᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱷᱟᱴᱥᱤᱞᱟᱹ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱵᱷᱟᱥᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱨᱟᱫᱷᱭᱟᱯᱚᱠ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref name="sahwet">ᱠᱮᱥᱚᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ (᱒᱐᱑᱒)᱾ ''ᱥᱟᱶᱛᱟᱞᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱳᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ''᱾ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ᱾ (ᱯᱩᱭᱞᱟᱹ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ)</ref> == ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ == ᱠᱤᱥᱳᱨᱤ ᱢᱳᱦᱚᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱡᱮᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱥᱟᱵᱚᱱᱤ (ᱢᱳᱥᱳᱵᱳᱱ) ᱛᱷᱟᱱᱟ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ 'ᱵᱟᱠᱲᱟ' ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱐᱘ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱕᱗ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩᱞ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾[span_8](start_span)[span_8](end_span) ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱵᱷᱟᱥᱟ ᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱢ.ᱮ. ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱮ ᱥᱟᱹᱛ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ == ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱮᱢ.ᱮ. ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱟᱢᱮᱴ ᱠᱮᱫ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱗ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱕ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱷᱟᱴᱥᱤᱞᱟᱹ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱜᱷᱟᱴᱥᱤᱞᱟᱹ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱵᱷᱟᱥᱟ ᱨᱮᱱ ᱯᱨᱟᱫᱷᱭᱟᱯᱚᱠ (ᱞᱮᱠᱪᱟᱨᱟᱨ) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱚᱸᱰᱮ ᱜᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱱᱮᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist}} [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹᱠᱚ]] [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱨᱳᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱠᱚ]] [[Category:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[Category:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱡᱮᱞᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] tuzpg9oh26urj8ft87qnaso9u1ir2nn ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱠᱤᱥᱚᱨᱤ ᱢᱚᱦᱚᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ 1 37159 194897 2026-07-17T02:40:20Z ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱵᱟᱥᱠᱤ 8638 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194897 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱢᱟᱱᱥᱤᱝ ᱥᱚᱨᱮᱱ 0 37160 194907 2026-07-17T05:34:19Z RohitSonkar.nandulia 8910 "{{Infobox person | name = ᱢᱟᱱᱥᱤᱝ ᱥᱚᱨᱮᱱ | birth_place = ᱨᱟᱣᱛᱟᱲᱟ ᱟᱹᱛᱩ, ᱫᱷᱟᱞᱵᱷᱩᱢ ᱛᱷᱟᱱᱟ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ, [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ | notable_works = ᱟᱠᱤᱞ ᱪᱮᱬᱮ (᱑᱙᱙᱒) }}..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 194907 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱢᱟᱱᱥᱤᱝ ᱥᱚᱨᱮᱱ | birth_place = ᱨᱟᱣᱛᱟᱲᱟ ᱟᱹᱛᱩ, ᱫᱷᱟᱞᱵᱷᱩᱢ ᱛᱷᱟᱱᱟ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ, [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ | notable_works = ᱟᱠᱤᱞ ᱪᱮᱬᱮ (᱑᱙᱙᱒) }} '''ᱢᱟᱱᱥᱤᱝ ᱥᱚᱨᱮᱱ''' ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱛᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱫᱷᱟᱞᱵᱷᱩᱢ ᱛᱷᱟᱱᱟ, ᱨᱟᱣᱛᱟᱲᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Tudu2020">{{Cite book |title=ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ |author=ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ |publisher=ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ |year=2020 |edition=2nd |page=124}}</ref> ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱩᱢᱮᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱚᱞ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱮᱱᱮᱢ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ == ᱢᱟᱱᱥᱤᱝ ᱥᱚᱨᱮᱱ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ, ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ, ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ '''ᱟᱠᱤᱞ ᱪᱮᱬᱮ''' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱯᱩᱛᱷᱤᱭ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Tudu2020"/> ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ, ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ ᱚᱨᱮᱡ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱚ ᱚᱞ ᱛᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱟᱱᱥᱤᱝ ᱥᱚᱨᱮᱱ ᱟᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱟᱵᱚᱣᱟᱜ ᱞᱟᱭ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱭᱡᱩᱜᱽ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱟᱶᱟ ᱯᱤᱲᱦᱤ ᱨᱤᱱ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮᱢᱚᱜ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱵᱚᱣᱟᱜ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱵᱚᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱞ ᱠᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱥᱮᱫ ᱠᱚ ᱢᱚᱦᱰᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ === ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ === * ''ᱟᱠᱤᱞ ᱪᱮᱬᱮ'' (ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱯᱩᱛᱷᱤ) - ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Tudu2020"/> ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == <references /> <ref name="Tudu2020">{{Cite book |title=ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ |author=ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ |publisher=ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ |year=2020 |edition=2nd |page=124}}</ref> [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]] [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]] [[Category:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[Category:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]] 1mxvxt0gslz3v8ugyom59n1oowgt4u6 ᱪᱩᱱᱟᱨᱟᱢ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ 0 37161 194908 2026-07-17T05:40:04Z RohitSonkar.nandulia 8910 " {{Infobox person | name = ᱪᱩᱱᱟᱨᱟᱢ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ | birth_place = ᱵᱷᱟᱞᱩᱯᱟᱨᱜᱮᱞ ᱟᱹᱛᱩ, ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱱᱚᱛ, [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ | notable_works = ᱛᱷᱩᱠᱩᱢ (᱑᱙᱙᱒) }} '''ᱪᱩᱱᱟᱨᱟᱢ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ''' ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 194908 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱪᱩᱱᱟᱨᱟᱢ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ | birth_place = ᱵᱷᱟᱞᱩᱯᱟᱨᱜᱮᱞ ᱟᱹᱛᱩ, ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱱᱚᱛ, [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ | notable_works = ᱛᱷᱩᱠᱩᱢ (᱑᱙᱙᱒) }} '''ᱪᱩᱱᱟᱨᱟᱢ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ''' ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ, ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱛᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱟᱞᱩᱯᱟᱨᱜᱮᱞ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱩᱢᱮᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱞ ᱚᱞ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱮᱱᱮᱢ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ == ᱪᱩᱱᱟᱨᱟᱢ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱞ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ, ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ, ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ '''ᱛᱷᱩᱠᱩᱢ''' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱟᱱᱟᱜ ᱯᱩᱛᱷᱤᱭ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ, ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ ᱚᱨᱮᱡ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ ᱚᱞ ᱛᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱪᱩᱱᱟᱨᱟᱢ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ ᱟᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱟᱵᱚᱣᱟᱜ ᱞᱟᱭ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱭᱡᱩᱜᱽ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱟᱶᱟ ᱯᱤᱲᱦᱤ ᱨᱤᱱ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮᱢᱚᱜ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱵᱚᱣᱟᱜ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱵᱚᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱞ ᱠᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱥᱮᱫ ᱠᱚ ᱢᱚᱦᱰᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ === ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ === * ''ᱛᱷᱩᱠᱩᱢ'' (ᱯᱩᱛᱷᱤ) - ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == <references /> * ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ, ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ, ᱒᱐᱒᱐ (᱒nd edition), ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱑᱒᱔, ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞᱤᱭᱟᱹ ᱾ [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]] [[Category:ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[Category:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]] ngqb9ankvby36c1a1owimu5xo8ce3dg ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱪᱩᱱᱟᱨᱟᱢ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ 1 37162 194909 2026-07-17T05:40:56Z RohitSonkar.nandulia 8910 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194909 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱢᱟᱱᱥᱤᱝ ᱥᱚᱨᱮᱱ 1 37163 194910 2026-07-17T05:41:22Z RohitSonkar.nandulia 8910 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194910 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱠᱤᱥᱩᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ 0 37164 194912 2026-07-17T06:04:41Z RohitSonkar.nandulia 8910 "{{Infobox person | name = ᱠᱤᱥᱩᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ | birth_place = ᱠᱩᱛᱩᱞᱩᱰᱤᱦ ᱟᱹᱛᱩ, ᱢᱳᱵᱷᱟᱱᱰᱟᱨ ᱛᱷᱟᱱᱟ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ, [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ | notable_works = ᱟᱫᱤᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱢᱟᱱᱢᱤ ᱰᱟᱦᱟᱨ (᱑᱙᱙᱗..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 194912 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱠᱤᱥᱩᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ | birth_place = ᱠᱩᱛᱩᱞᱩᱰᱤᱦ ᱟᱹᱛᱩ, ᱢᱳᱵᱷᱟᱱᱰᱟᱨ ᱛᱷᱟᱱᱟ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ, [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ | notable_works = ᱟᱫᱤᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱢᱟᱱᱢᱤ ᱰᱟᱦᱟᱨ (᱑᱙᱙᱗) }} '''ᱠᱤᱥᱩᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ''' ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱛᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱳᱵᱷᱟᱱᱰᱟᱨ ᱛᱷᱟᱱᱟ, ᱠᱩᱛᱩᱞᱩᱰᱤᱦ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Tudu2020">{{Cite book |title=ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ |author=ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ |publisher=ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ |year=2020 |edition=2nd |page=124}}</ref> ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱩᱢᱮᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱞ ᱚᱞ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱮᱱᱮᱢ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ == ᱠᱤᱥᱩᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱞ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ, ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ, ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱗ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ '''ᱟᱫᱤᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱢᱟᱱᱢᱤ ᱰᱟᱦᱟᱨ''' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱟᱱᱟᱜ ᱯᱩᱛᱷᱤᱭ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref name="Tudu2020"/> ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ, ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ ᱚᱨᱮᱡ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ ᱚᱞ ᱛᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱤᱥᱩᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ ᱟᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱟᱵᱚᱣᱟᱜ ᱞᱟᱭ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱭᱡᱩᱜᱽ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱟᱶᱟ ᱯᱤᱲᱦᱤ ᱨᱤᱱ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮᱢᱚᱜ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱵᱚᱣᱟᱜ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱵᱚᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱞ ᱠᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱥᱮᱫ ᱠᱚ ᱢᱚᱦᱰᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ === ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ === * ''ᱟᱫᱤᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱢᱟᱱᱢᱤ ᱰᱟᱦᱟᱨ'' (ᱯᱩᱛᱷᱤ) - ᱑᱙᱙᱗ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == <references /> <ref name="Tudu2020">{{Cite book |title=ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ |author=ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ |publisher=ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ |year=2020 |edition=2nd |page=124}}</ref> [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]] [[Category:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[Category:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]] 3msx7x12jp12jsnht7cmjsxijkmzpb4 ᱞᱟᱹᱠᱷᱟᱹᱭ ᱵᱟᱥᱠᱮ 0 37165 194913 2026-07-17T06:09:26Z RohitSonkar.nandulia 8910 "{{Infobox person | name = ᱯᱨᱳ. ᱞᱟᱹᱠᱷᱟᱹᱭ ᱵᱟᱥᱠᱮ | birth_date = ᱑᱒ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱖᱔ | birth_place = ᱠᱮᱸᱫᱽᱣᱟ ᱟᱹᱛᱩ, ᱵᱟᱰᱠᱮᱰᱳᱢ, ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ, [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | occupation = ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ (ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ), ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 194913 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱯᱨᱳ. ᱞᱟᱹᱠᱷᱟᱹᱭ ᱵᱟᱥᱠᱮ | birth_date = ᱑᱒ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱖᱔ | birth_place = ᱠᱮᱸᱫᱽᱣᱟ ᱟᱹᱛᱩ, ᱵᱟᱰᱠᱮᱰᱳᱢ, ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ, [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | occupation = ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ (ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ), ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ | education = ᱮᱢ.ᱮ. (ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ), ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ | notable_works = ᱟᱠᱷᱚᱲ ᱯᱚᱨᱤᱪᱚᱭ (᱒᱐᱑᱑) }} '''ᱯᱨᱳ. ᱞᱟᱹᱠᱷᱟᱹᱭ ᱵᱟᱥᱠᱮ''' ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱑᱒ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱖᱔ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ, ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱛᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱰᱠᱮᱰᱳᱢ, ᱠᱮᱸᱫᱽᱣᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Tudu2020">{{Cite book |title=ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ |author=ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ |publisher=ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ |year=2020 |edition=2nd |page=125}}</ref> == ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱯᱨᱳ. ᱞᱟᱹᱠᱷᱟᱹᱭ ᱵᱟᱥᱠᱮ ᱫᱚ [[ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱠᱷᱚᱱ 'ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ' ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮ ᱮᱢ.ᱮ. ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref name="Tudu2020"/> ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ '''ᱥᱭᱟᱢᱟ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱤᱱᱴᱟᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ''' ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ (ᱯᱨᱟᱫᱷᱭᱟᱯᱚᱠ) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref name="Tudu2020"/> ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱮᱱᱮᱢ == ᱯᱨᱳ. ᱞᱟᱹᱠᱷᱟᱹᱭ ᱵᱟᱥᱠᱮ ᱫᱚ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱚᱞ ᱛᱚᱞ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ '''ᱟᱠᱷᱚᱲ ᱯᱚᱨᱤᱪᱚᱭ''' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱟᱱᱟᱜ ᱯᱩᱛᱷᱤᱭ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref name="Tudu2020"/> ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ, ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱟᱺᱦᱤᱨ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱯᱨᱳ. ᱞᱟᱹᱠᱷᱟᱹᱭ ᱵᱟᱥᱠᱮ ᱟᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱭᱡᱩᱜᱽ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱟᱶᱟ ᱯᱤᱲᱦᱤ ᱨᱤᱱ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱡ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱞ ᱠᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱥᱮᱫ ᱠᱚ ᱢᱚᱦᱰᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == <references /> <ref name="Tudu2020">{{Cite book |title=ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ |author=ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ |publisher=ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ |year=2020 |edition=2nd |page=125}}</ref> [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]] [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ]] [[Category:ᱩᱰᱤᱥᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[Category:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]] r55s8xxmbverepfdm0y3vbz6fnqt6o3 ᱨᱟᱢᱫᱷᱚᱱ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ 0 37166 194914 2026-07-17T06:13:30Z RohitSonkar.nandulia 8910 "{{Infobox person | name = ᱨᱟᱢᱫᱷᱚᱱ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ 'ᱡᱩᱦᱩᱢ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ' | birth_date = ᱒᱔ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱖᱔ | birth_place = ᱥᱟᱸᱠᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱛᱩ, ᱵᱟᱸᱠᱩᱲᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ, [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | occupation = ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱟ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 194914 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱨᱟᱢᱫᱷᱚᱱ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ 'ᱡᱩᱦᱩᱢ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ' | birth_date = ᱒᱔ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱖᱔ | birth_place = ᱥᱟᱸᱠᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱛᱩ, ᱵᱟᱸᱠᱩᱲᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ, [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | occupation = ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ | education = ᱵᱤ.ᱠᱚᱢ. | parents = ᱪᱩᱰᱟᱹᱢᱚᱱᱤ (ᱟᱭᱳ), ᱜᱚᱱᱮᱥ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ (ᱵᱟᱵᱟ) | notable_works = ᱚᱱᱚᱲᱦᱮᱸ ᱵᱟᱸᱫᱟ (᱒᱐᱐᱗), ᱜᱟᱞᱟᱝ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮᱸ (᱒᱐᱐᱘) }} '''ᱨᱟᱢᱫᱷᱚᱱ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ''', ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ '''ᱡᱩᱦᱩᱢ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ''' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱦᱚᱸᱭ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱒᱔ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱖᱔ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ, ᱵᱟᱸᱠᱩᱲᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱛᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱸᱠᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Tudu2020">{{Cite book |title=ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ |author=ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ |publisher=ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ |year=2020 |edition=2nd |page=125}}</ref> ᱟᱡ ᱟᱭᱳᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱪᱩᱰᱟᱹᱢᱚᱱᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱵᱟᱦᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱜᱚᱱᱮᱥ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Tudu2020"/> == ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱨᱟᱢᱫᱷᱚᱱ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ ᱫᱚ ᱵᱤ.ᱠᱚᱢ. ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱟᱹᱛ ᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱱᱟᱱ ᱦᱩᱫᱟᱹ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Tudu2020"/> ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱱᱮᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱮᱱᱮᱢ == ᱨᱟᱢᱫᱷᱚᱱ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚᱭ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ: * '''ᱚᱱᱚᱲᱦᱮᱸ ᱵᱟᱸᱫᱟ''' (ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ) - ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Tudu2020"/> * '''ᱜᱟᱞᱟᱝ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮᱸ''' (ᱯᱩᱛᱷᱤ) - ᱒᱐᱐᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Tudu2020"/> ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱠᱚ ᱚᱞ ᱛᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱨᱟᱢᱫᱷᱚᱱ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ ᱟᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱮᱱᱮᱢ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱟᱵᱚᱣᱟᱜ ᱞᱟᱭ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱭᱡᱩᱜᱽ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱟᱶᱟ ᱯᱤᱲᱦᱤ ᱨᱤᱱ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮᱢᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱞ ᱠᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱥᱮᱫ ᱠᱚ ᱢᱚᱦᱰᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == <references /> <ref name="Tudu2020">{{Cite book |title=ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ |author=ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ |publisher=ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ |year=2020 |edition=2nd |page=125}}</ref> [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]] [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ]] [[Category:ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[Category:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]] 7402x3ipc8lsktroaef6fdicim5e9xl ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱨᱟᱢᱫᱷᱚᱱ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ 1 37167 194915 2026-07-17T06:14:05Z RohitSonkar.nandulia 8910 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194915 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱠᱤᱥᱩᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ 1 37168 194916 2026-07-17T06:16:14Z RohitSonkar.nandulia 8910 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194916 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱥᱩᱨᱭᱟᱱᱚᱱᱫᱽ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ 1 37169 194917 2026-07-17T06:17:09Z RohitSonkar.nandulia 8910 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194917 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱥᱚᱨᱵᱮᱥᱣᱚᱨ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ 1 37170 194918 2026-07-17T06:17:37Z RohitSonkar.nandulia 8910 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194918 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱱᱚᱱᱫᱽᱠᱤᱥᱚᱨ ᱠᱤᱥᱠᱩ 1 37171 194919 2026-07-17T06:18:05Z RohitSonkar.nandulia 8910 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194919 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱦᱚᱨᱢᱚᱱ ᱵᱮᱥᱨᱟ 1 37172 194920 2026-07-17T06:18:30Z RohitSonkar.nandulia 8910 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194920 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱥᱭᱟᱢ ᱪᱚᱨᱚᱱ ᱢᱟᱱᱰᱤ 1 37173 194921 2026-07-17T06:19:04Z RohitSonkar.nandulia 8910 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194921 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱤᱱᱫᱽᱨᱚᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ 1 37174 194922 2026-07-17T06:19:28Z RohitSonkar.nandulia 8910 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194922 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱨᱟᱢᱩ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ 0 37175 194923 2026-07-17T06:38:59Z RohitSonkar.nandulia 8910 "{{Infobox person | name = ᱯᱨᱳ. ᱨᱟᱢᱩ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ | birth_date = ᱑᱐ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱙ | birth_place = ᱠᱟᱫᱽᱢᱟ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ, [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | occupation = ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ, ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ | education = ᱯᱤ.ᱮᱪ.ᱰᱤ ᱥᱟᱢᱵᱟᱞ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 194923 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱯᱨᱳ. ᱨᱟᱢᱩ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ | birth_date = ᱑᱐ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱙ | birth_place = ᱠᱟᱫᱽᱢᱟ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ, [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | occupation = ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ, ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ | education = ᱯᱤ.ᱮᱪ.ᱰᱤ ᱥᱟᱢᱵᱟᱞᱯᱩᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ | notable_works = ᱡᱷᱟᱨᱱᱟ (ᱯᱩᱛᱷᱤ) }} '''ᱯᱨᱳ. ᱨᱟᱢᱩ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ''' (Prof. Ramu Hembrom) ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱵᱤᱥᱥᱚ-ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ <ref name="Resume">{{Cite web |url=https://visvabharati.ac.in |title=Ramu Hembrom Resume |publisher=Visva-Bharati University}}</ref> <ref name="Tudu2020">{{Cite book |title=ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ |author=ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ |publisher=ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ |year=2020 |edition=2nd |page=135}}</ref> ᱾ == ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱨᱟᱢᱩ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱯᱤ.ᱮᱪ.ᱰᱤ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱫᱚ ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱵᱟᱞᱯᱩᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ <ref name="Resume"/> ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱚᱞ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱯᱷᱚᱞᱠᱞᱳᱨ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ <ref name="Resume"/> ᱾ == ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ == * '''ᱡᱷᱟᱨᱱᱟ''' (ISBN 978-81-89777-43-2) <ref name="Resume"/> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == <references /> <ref name="Resume">{{Cite web |url=https://visvabharati.ac.in |title=Ramu Hembrom Resume |publisher=Visva-Bharati University}}</ref> <ref name="Tudu2020">{{Cite book |title=ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ |author=ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ |publisher=ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ |year=2020 |edition=2nd |page=135}}</ref> [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]] [[Category:ᱵᱤᱥᱥᱚ-ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱪᱮᱫ]] flxg5mgw8b1x3p1cpb100s164irf43d 194925 194923 2026-07-17T06:41:52Z RohitSonkar.nandulia 8910 194925 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱯᱨᱳ. ᱨᱟᱢᱩ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ | birth_date = ᱑᱐ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱙ | birth_place = ᱠᱟᱫᱽᱢᱟ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ, [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | occupation = ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ, ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ | education = ᱯᱤ.ᱮᱪ.ᱰᱤ ᱥᱟᱢᱵᱟᱞᱯᱩᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ | notable_works = ᱡᱷᱟᱨᱱᱟ (ᱯᱩᱛᱷᱤ) }} '''ᱯᱨᱳ. ᱨᱟᱢᱩ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ''' (Prof. Ramu Hembrom) ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱵᱤᱥᱥᱚ-ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ <ref name="Resume">{{Cite web |url=https://visvabharati.ac.in |title=Ramu Hembrom Resume |publisher=Visva-Bharati University}}</ref> <ref name="Tudu2020">{{Cite book |title=ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ |author=ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ |publisher=ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ |year=2020 |edition=2nd |page=135}}</ref> ᱾ == ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱨᱟᱢᱩ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱯᱤ.ᱮᱪ.ᱰᱤ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱫᱚ ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱵᱟᱞᱯᱩᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ <ref name="Resume"/> ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱚᱞ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱯᱷᱚᱞᱠᱞᱳᱨ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ <ref name="Resume"/> ᱾ == ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ == * '''ᱡᱷᱟᱨᱱᱟ''' (ISBN 978-81-89777-43-2) <ref name="Resume"/> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == <references /> <ref name="Resume">{{Cite web |url=https://visvabharati.ac.in |title=Ramu Hembrom Resume |publisher=Visva-Bharati University}}</ref> <ref name="Tudu2020">{{Cite book |title=ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ |author=ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ |publisher=ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ |year=2020 |edition=2nd |page=135}}</ref> [[Category:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]] [[Category:ᱵᱤᱥᱥᱚ-ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱪᱮᱫ]] 8xukj2rvxpt7nqml28r6ggxnugd2mcc ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱨᱟᱢᱩ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ 1 37176 194924 2026-07-17T06:39:55Z RohitSonkar.nandulia 8910 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194924 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱱᱚᱜᱮᱱᱫᱨᱚ ᱱᱟᱛᱷ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ 1 37177 194929 2026-07-17T11:40:38Z RohitSonkar.nandulia 8910 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194929 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱨᱩᱯᱟᱹᱭ ᱴᱩᱰᱩ 1 37178 194930 2026-07-17T11:41:07Z RohitSonkar.nandulia 8910 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194930 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱨᱟᱢᱠᱤᱝᱠᱚᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ 1 37179 194931 2026-07-17T11:41:31Z RohitSonkar.nandulia 8910 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194931 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱡᱤᱥᱩᱨᱟᱢ ᱴᱩᱰᱩ 1 37180 194932 2026-07-17T11:41:59Z RohitSonkar.nandulia 8910 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194932 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱡᱚᱭᱨᱟᱢ ᱢᱟᱺᱡᱷᱤ 1 37181 194933 2026-07-17T11:42:26Z RohitSonkar.nandulia 8910 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194933 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱯᱤᱛᱟᱢᱵᱚᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ 1 37182 194934 2026-07-17T11:43:22Z RohitSonkar.nandulia 8910 https://fountain.toolforge.org/editathons/wp25sat 194934 wikitext text/x-wiki {{wp25sat}} qhzngueepknbo901wcfy4m1qd7se8vs