ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ
satwiki
https://sat.wikipedia.org/wiki/%E1%B1%A2%E1%B1%A9%E1%B1%AC%E1%B1%A9%E1%B1%9B_%E1%B1%A5%E1%B1%9F%E1%B1%A6%E1%B1%B4%E1%B1%9F
MediaWiki 1.47.0-wmf.14
first-letter
ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ
ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ
ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ
ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ
ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱚᱲ
ᱨᱮᱫ
ᱨᱮᱫ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ
ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱪᱷᱟᱸᱪ
ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ
ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱛᱷᱚᱠ
ᱛᱷᱚᱠ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
TimedText
TimedText talk
ᱢᱳᱰᱩᱞ
ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
Event
Event talk
ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ
0
7606
196305
91064
2026-08-10T14:11:51Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
196305
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ
| native_name = पूर्णिया
| native_name_lang = [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]]
| settlement_type = [[Urban Agglomeration]]
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption = {{jct|NH|31|country=IND}} at Purnia
| nickname = ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱫᱟᱨᱡᱤᱞᱤᱝ,<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.jagran.com/bihar/purnea-8836582.html |access-date=2019-12-21 |archive-date=2018-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180511145926/https://www.jagran.com/bihar/purnea-8836582.html |url-status=dead }}</ref> Jute City {{cn|date=May 2018}}
| pushpin_map = India Bihar#India#Asia
| pushpin_label_position = right
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = Location in Bihar, India##Location in India##Location in Asia
| coordinates = {{coord|25.78|N|87.47|E|display=inline,Purnea}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_type2 = ᱴᱚᱴᱷᱟ
| subdivision_type3 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]]
| subdivision_name2 = [[ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ (ᱴᱚᱴᱷᱟ)|ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ]] ([[Kosi—Seemanchal]] subregion)
| subdivision_name3 = [[ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱯᱩᱱᱤᱭᱟ]]
| established_title = ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ
| established_date = ᱑᱔ ᱯᱷᱮᱵᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱗᱗᱐
| named_for = Goddess Puran Devi or Sanskrit word ''Purn Aranya''
| government_type = ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱱᱤᱜᱟᱢ
| governing_body = ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱱᱤᱜᱟᱢ
| leader_title1 = ᱢᱮᱭᱚᱨ
| leader_name1 = ᱥᱟᱵᱤᱛᱟ ᱫᱮᱵᱤ
| unit_pref = Metric
| area_total_km2 = 92
| area_urban_km2 = 60
| area_rank = [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] ᱨᱮ ᱒ ᱨᱮᱸᱠ
| area_footnotes =
| elevation_footnotes =
| elevation_m = 36
| population_total = 310,817
| population_urban = 282,248
| population_rank = [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] ᱨᱮ ᱕ ᱨᱮᱸᱠ
| population_demonym =
| demographics1_title1 = ᱨᱚᱲ
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = 854301,02,03,04,05,26
| area_code = +᱙᱑ ᱖᱔᱕᱔
| area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱠᱳᱰ
| registration_plate = [[List of RTO districts in India#BR.E2.80.94Bihar|BR-11]]
| blank1_name_sec1 = ᱥᱮᱪᱮᱫ
| blank1_info_sec1 = ᱗᱔.᱐᱙%
| website = {{URL|purnea.bih.nic.in}}
| footnotes =
| leader_title2 = [[Member of Parliament]]
| leader_name2 = [[Santosh Kumar (politician)|Santosh Kumar Kushwaha]]
| leader_title3 = ᱵᱤᱫᱷᱟᱭᱚᱠ
| leader_name3 = ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱠᱷᱮᱢᱠᱟ
| leader_title4 = ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱯᱟᱲᱚᱥ
| leader_name4 = ᱢᱨ. ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱠᱩᱢᱟᱨ [[Indian Administrative Service|IAS]]
| demographics1_info1 = [[ᱢᱟᱭᱛᱷᱤᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱟᱭᱛᱷᱤᱞᱤ]], [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱚᱝᱜᱤᱠᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱚᱝᱜᱤᱠᱟ]], [[ᱩᱨᱫᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱩᱨᱫᱩ]]
| blank2_name_sec1 = [[ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ
| blank2_info_sec1 = [[ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ (ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ)|ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ]]
| official_name = ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ
}}
'''ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱡᱟᱨ, ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱟᱹᱯᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱚᱥᱤ ᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ) ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱢᱚᱴ ᱮᱨᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ {{Convert|92|km2|sqmi|abbr=on|2}} ᱾ ᱯᱟᱴᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱰᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱪᱷᱤᱛᱭᱟᱹᱣ ᱫᱚ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱓,᱐᱕᱘ ᱦᱚᱲ ᱾ᱸ ᱦᱚᱲ ᱪᱷᱤᱛᱭᱟᱹᱣ ᱨᱮᱫᱚ ᱱᱚᱣ ᱕ ᱟᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱜ-ᱟ ᱾ [[ᱯᱟᱴᱱᱟ]] ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱓᱐᱒ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱫᱚ [[ᱥᱤᱞᱤᱜᱩᱲᱤ]] ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱑᱗᱑ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ, [[ᱵᱷᱟᱜᱚᱞᱯᱩᱨ]] ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱙᱐ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧᱟ ᱾ [[ᱜᱩᱣᱟᱦᱟᱴᱤ]] ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱖᱔᱐ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱔᱕᱐ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧᱟ ᱾ [[ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱨᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱓᱒᱐᱒ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱾ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨᱢᱤ, ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱮᱭᱟᱨᱯᱷᱳᱨᱥ ᱮᱢᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱹᱯᱤᱥ ᱱᱚᱰᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱚᱨᱰᱚᱨ ᱥᱤᱠᱭᱩᱨᱤᱴᱤ ᱯᱷᱚᱨᱥ (BSF), ᱥᱚᱥᱚᱥᱛᱨᱚ ᱥᱤᱢᱟ ᱵᱚᱞ (SSB), ᱤᱱᱰᱚ ᱛᱤᱵᱚᱟᱱ ᱵᱚᱨᱰᱚᱨ ᱯᱚᱞᱤᱥ (ITBP) ᱮᱢᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱟᱹᱯᱤᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱚᱢᱚᱱ==
ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱯᱟᱧᱡᱟ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ-ᱟ ᱾ᱸ ᱱᱚᱣᱟ ᱧᱩᱛᱩ ᱫᱚ ᱥᱟᱸᱥᱠᱨᱤᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱨᱱᱚ ᱚᱨᱚᱱᱭᱟ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ-ᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱥᱚᱢᱯᱩᱨᱩᱱ ᱵᱩᱨᱩ <ref name=":0">{{cite web|url=http://purnea.bih.nic.in |title=Official Web site of Purnea Dist. Admn |publisher=Purnea.bih.nic.in |date= |accessdate=2012-07-13}}</ref> ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱦᱚᱸ ᱢᱟᱨᱮ ''ᱯᱩᱨᱮᱱ'' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ-ᱟ ᱾ ᱯᱩᱨᱮᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱤᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱩᱯᱟᱹᱞ ᱵᱟᱦᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱩᱯᱟᱹᱞ ᱫᱚ ᱠᱚᱥᱤ ᱜᱟᱰᱟ ᱟᱨ ᱢᱚᱦᱟᱱᱚᱱᱫᱚ ᱜᱟᱰᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱚᱢᱚᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟᱦᱮᱸ ᱫ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ ᱾
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ ᱤᱞᱟᱹᱠᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱚᱝᱥᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/?id=A0i94Z5C8HMC&lpg=PA30&pg=PA27#v=onepage&q&f=false | title=Anthropology of Ancient Hindu Kingdoms: A Study in Civilizational Perspective| isbn=9788175330344| last1=Jha| first1=Makhan| year=1997}}</ref> ᱢᱤᱛᱤᱲᱟ ᱨᱮᱫᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱤᱱᱰᱚ ᱟᱨᱭᱟᱱ ᱢᱟᱱᱢᱤ ᱠᱚ ᱵᱩᱥᱛᱤ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱤᱛᱤᱲᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱵᱮᱫᱮᱦᱚ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱦᱚᱸᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ <ref>[[Michael Witzel]] (1989), ''Tracing the Vedic dialects in Dialectes dans les litteratures Indo-Aryennes'' ed. Caillat, Paris, pages 13, 17 116–124, 141–143</ref> ᱞᱟᱦᱟ ᱵᱮᱫᱤᱠ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ (᱑᱑᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱕᱐᱐ ᱵᱤ ᱥᱤ ᱤ) ᱵᱤᱫᱮᱦ ᱨᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱱᱤᱛᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱤᱫᱮᱦᱚ ᱨᱟᱡᱽ ᱨᱮᱱ ᱨᱟᱡᱟ ᱫᱚ ''ᱡᱚᱱᱚᱠᱚ'' ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ <ref>{{cite book |author=Witzel, M. |author-link=Michael Witzel |year=1989 |chapter=Tracing the Vedic dialects |title=Dialectes dans les litteratures Indo-Aryennes |location=Paris |editor1-last=Caillat |editor1-first=C. |pages=141–143 |publisher=Fondation Hugot}}</ref> ᱵᱤᱫᱮᱦᱚ ᱨᱟᱡᱽ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽ ᱠᱚ ᱵᱷᱟᱡᱤ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱴᱷᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱵᱷᱯᱭᱥᱟᱲᱤ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮᱱᱟ ᱾ <ref>{{cite book |author=Hemchandra, R. |year=1972 |title=Political History of Ancient India |location=Calcutta |publisher=University of Calcutta}}</ref>
==ᱚᱛᱱᱚ==
ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱫᱚ ᱠᱚᱥᱤ ᱜᱟᱰᱟ ᱫᱷᱨᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱥᱩᱨ ᱛᱮ ᱞᱤᱧᱡᱤ ᱟᱠᱟᱱᱮᱴᱟᱜ ᱜᱟᱰᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱤᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱥᱚᱩᱨᱟ ᱜᱟᱰᱟ, ᱠᱟᱨᱤ ᱠᱚᱥᱤ ᱜᱟᱰᱟ ᱮᱢᱟᱱ ᱾ ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱨᱤᱭᱟ ᱫᱳ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ {{convert|92|km2||abbr=}} ᱾
==ᱦᱚᱭ ᱦᱤᱥᱤᱫ==
==ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ==
==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ==
==ᱥᱮᱪᱮᱫ==
===ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ===
===ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ===
==ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱥᱮᱱᱚᱜ==
===ᱥᱚᱲᱚᱠ ᱦᱚᱨ===
===ᱨᱮᱞ ᱦᱚᱨ===
===ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱦᱚᱨ===
==ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ==
==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ==
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
sclhhuchdgrsg9n2hiwgp2i0a22km4z
ᱵᱷᱤᱭᱮᱱᱛᱤᱭᱮᱱ
0
10144
196322
53585
2026-08-10T17:05:18Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
196322
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = {{raise|0.2em|ᱵᱷᱤᱭᱮᱱᱛᱤᱭᱮᱱ}}
| native_name = {{flatlist|
*{{lang|lo|ວຽງຈັນ}}
*{{native name|lo|ວຽງຈັນທນ໌}}}}{{native name|fr|Ville de Vientiane}}
| native_name_lang = lo
| settlement_type = ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱥᱟᱦᱟᱨ <!--For Town or Village (Leave blank for the default City)-->
| image_skyline = Vientiane montage.jpg
| image_caption = ᱜᱷᱩᱲᱤ ᱥᱩᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ: Temple at That Luang, Haw Phra Kaew, That Dam, That Luang Stupa, Mekong Riverside, Patuxai, Wat Si Saket
| image_map = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=9}}
| pushpin_map =
|pushpin_relief=
| coordinates =
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = [[File:Flag of Laos.svg|22x20px]] [[ᱞᱟᱣᱚᱥ]]
| subdivision_type1 = ᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱭᱟᱹ. ᱴᱚᱴᱷᱟ
| subdivision_name1 = Vientiane Prefecture
| timezone1 = [[UTC+7]] ([[Indochina Time|ICT]])
| established_title = ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ
| established_date = 9th century<ref>{{cite web|url=https://lao.unfpa.org/en/publications/results-population-and-housing-census-2015-english-version|title=Results of Population and Housing Census 2015|format=PDF|author=Lao Statistics Bureau|date=21 October 2016|accessdate=8 January 2018}}</ref>
| leader_title = Mayor
| leader_name =
| area_total_km2 = 130
| elevation_m = 174
| elevation_ft = 570
| population_total = 820,940<ref name="census15">{{cite web |url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/DYB2004/Table03.pdf |title=Population by sex, rate of population increase, surface area and density |author=United Nations Statistics Division |accessdate=9 November 2007}}</ref>
|population_as_of = 2015 Census
| population_density_km2 = auto
}}
'''ᱵᱷᱤᱭᱮᱱᱛᱤᱭᱮᱱ''' ({{IPAc-en|v|i|,|ɛ|n|t|i|ˈ|ɑː|n}} {{Respell|vi|EN|ti|AHN}},<ref>{{cite book|last=Wells|first=John|authorlink=John C. Wells|title=Longman Pronunciation Dictionary|publisher=Pearson Longman|edition=3rd|date=3 April 2008|isbn=978-1-4058-8118-0}}</ref> ᱞᱟᱣ [[wikt:ວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]], ᱛᱷᱟᱭ ᱺ เวียงจันทน์) ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱫᱚ [[ᱞᱟᱣᱚᱥ]] ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱞᱟᱣᱚᱥ ᱟᱨ [[ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ]] ᱵᱚᱰᱟᱨ ᱥᱩᱨ [[ᱢᱮᱠᱚᱝ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾ ᱵᱷᱤᱭᱮᱱᱛᱤᱭᱮᱱ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱑᱕᱖᱓ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱵᱚᱨᱢᱤᱭᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱛᱟᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱵᱷᱤᱭᱮᱱᱛᱤᱭᱮᱱ ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱦᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱛᱟᱦᱮ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱮᱛᱟᱨ ᱫᱤᱱ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱫᱚ ᱞᱟᱣᱚᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱦᱚ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱦᱚᱱ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱘᱒᱐,᱐᱐᱐᱾
ᱵᱷᱤᱭᱮᱱᱛᱤᱭᱮᱱ ᱨᱮ ᱞᱟᱣᱚᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱛᱷᱟᱯᱚᱛᱛᱚ (monument) ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾ ᱪᱮᱫᱞᱮᱠᱟ ᱺ ''ᱯᱷᱟ ᱛᱷᱟᱴ ᱞᱟᱣᱚᱝ'' ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱞᱟᱣᱚᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱨ ᱞᱟᱣᱚᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱩᱫᱫᱷᱤᱡᱚᱢ ᱟᱭᱠᱚᱱ (icon) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱲᱟᱭᱚᱜ-ᱟ᱾ ᱟᱨᱦᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱩᱨᱩᱫ ᱵᱩᱫᱫᱷᱚ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ ᱪᱮᱫᱞᱮᱠᱟ '' ᱦᱟᱣ ᱯᱷᱨᱟ ᱠᱮᱣᱟ'' ᱮᱢᱟᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾
᱒᱐᱐᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱰᱮ ᱠᱚᱧᱮ-ᱯᱚᱪᱮ ᱮᱥᱤᱭᱟᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱕᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱒᱕ ᱛᱚᱢᱚ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾
==ᱧᱩᱛᱩᱢ==
ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱩᱫᱫᱷᱚ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ''ᱯᱟᱞᱤ'' ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡᱽ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱤᱭᱮᱱᱛᱤᱭᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱫ ᱫᱚ ᱪᱚᱸᱱᱫᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱦᱟᱨ᱾ ᱢᱚᱰᱟᱨᱱ ᱞᱟᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱵᱷᱤᱭᱮᱱᱛᱤᱭᱮᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱜᱮᱭᱟ᱾ ᱵᱷᱤᱭᱮᱱᱛᱤᱭᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱤᱭᱮᱪ ᱢᱮᱱᱮᱫ ᱵᱮᱰᱟ ᱟᱨ ᱪᱭᱮᱱ (ᱞᱟᱳ ᱺ ຈັນທນ໌) ᱢᱮᱱᱮᱫ ᱪᱚᱸᱱᱫᱚᱱ ᱠᱟᱴᱷ᱾ ᱵᱷᱤᱭᱮᱱᱛᱤᱭᱮᱱ ᱢᱮᱱᱮᱫ ᱪᱚᱸᱱᱫᱚᱱ ᱠᱟᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱰᱟ᱾
ᱟᱭᱢᱟ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱫ ᱫᱚ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱦᱟᱨ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱢᱮᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱚᱞ ᱢᱮᱱᱮᱫ ᱫᱚ "ᱪᱚᱸᱱᱫᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱦᱟᱨ" ᱠᱟᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱪᱟᱸᱫᱚ (ຈັນທຣ໌, ᱫᱚ Sanskrit चन्द्र ᱪᱟᱱᱽᱨᱚ ᱠᱷᱚᱱ) ᱟᱨ "ᱪᱚᱱᱫᱚᱱ ᱠᱟᱴᱷᱟ" (ຈັນທນ໌, ᱫᱚ Sanskrit चन्दन ᱪᱚᱸᱱᱫᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ ᱢᱚᱰᱟᱨᱱ ᱞᱟᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮ ᱫᱚ ຈັນ ᱪᱟᱱ ᱠᱚ ᱚᱞᱟ᱾
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
[[File:Buddha sculptures at That Luang.jpg|thumb|[[Buddha]] sculptures at Pha That Luang]]
[[File:Vat Phra Kèo.JPG|thumb|[[Haw Phra Kaew]] or Temple of the Emerald Buddha]]
[[File:PhaThatLuang.jpg|thumb|[[Pha That Luang]]]]
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
ᱵᱷᱤᱭᱮᱱᱛᱤᱭᱮᱱ [[ᱞᱟᱣᱚᱥ]] ᱟᱨ [[ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ]] ᱵᱚᱰᱟᱨ ᱥᱩᱨ [[ᱢᱮᱠᱚᱝ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱟᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱠᱮᱥᱟᱱ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱑᱗°᱕᱘'N ᱟᱨ ᱑᱐᱒°᱓᱖'E ᱟᱨ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱟᱴᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱗᱔ ᱢᱤᱴᱟᱨ (᱕᱗᱐ ᱯᱷᱩᱴ) ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾<ref>{{cite web |url=https://dateandtime.info/citycoordinates.php?id=1651944 |title=Geographic coordinates of Vientiane, Laos. Latitude, longitude, and elevation above sea level of Vientiane |website=dateandtime.info |সংগ্রহের-তারিখ=2019-10-28 |access-date=2020-06-06 |archive-date=2021-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307060330/https://dateandtime.info/citycoordinates.php?id=1651944 |url-status=dead }}{{cite web |url=https://dateandtime.info/citycoordinates.php?id=1651944 |title=Geographic coordinates of Vientiane, Laos. Latitude, longitude, and elevation above sea level of Vientiane |website=dateandtime.info |সংগ্রহের-তারিখ=2019-10-28 |access-date=2020-06-06 |archive-date=2021-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307060330/https://dateandtime.info/citycoordinates.php?id=1651944 |url-status=dead }}</ref> ᱵᱷᱤᱭᱮᱱᱛᱤᱭᱮᱱ ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱫᱚ ᱑᱓᱐ ᱠᱤᱢᱤ² ᱛᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾
===ᱦᱚᱭ ᱦᱤᱥᱤᱫ===
{{Weather box
|location = Vientiane
|metric first = Yes
|single line = Yes
|Jan record high C = 35.6
|Feb record high C = 37.8
|Mar record high C = 40.0
|Apr record high C = 41.1
|May record high C = 38.9
|Jun record high C = 37.8
|Jul record high C = 36.1
|Aug record high C = 37.2
|Sep record high C = 38.9
|Oct record high C = 38.9
|Nov record high C = 34.4
|Dec record high C = 33.4
|year record high C = 41.1
|Jan high C = 28.4
|Feb high C = 30.3
|Mar high C = 33.0
|Apr high C = 34.3
|May high C = 33.0
|Jun high C = 31.9
|Jul high C = 31.3
|Aug high C = 30.8
|Sep high C = 30.9
|Oct high C = 30.8
|Nov high C = 29.8
|Dec high C = 28.1
|year high C = 31.1
|Jan low C = 16.4
|Feb low C = 18.5
|Mar low C = 21.5
|Apr low C = 23.8
|May low C = 24.6
|Jun low C = 24.9
|Jul low C = 24.7
|Aug low C = 24.6
|Sep low C = 24.1
|Oct low C = 22.9
|Nov low C = 19.3
|Dec low C = 16.7
|year low C = 21.8
|Jan record low C = 0.0
|Feb record low C = 7.6
|Mar record low C = 12.1
|Apr record low C = 17.1
|May record low C = 20.0
|Jun record low C = 21.1
|Jul record low C = 21.2
|Aug record low C = 21.1
|Sep record low C = 21.2
|Oct record low C = 12.9
|Nov record low C = 8.9
|Dec record low C = 5.0
|year record low C = 0.0
|rain colour = green
|Jan rain mm = 7.5
|Feb rain mm = 13.0
|Mar rain mm = 33.7
|Apr rain mm = 84.9
|May rain mm = 245.8
|Jun rain mm = 279.8
|Jul rain mm = 272.3
|Aug rain mm = 334.6
|Sep rain mm = 297.3
|Oct rain mm = 78.0
|Nov rain mm = 11.1
|Dec rain mm = 2.5
|year rain mm = 1660.5
|Jan rain days = 1
|Feb rain days = 2
|Mar rain days = 4
|Apr rain days = 8
|May rain days = 15
|Jun rain days = 18
|Jul rain days = 20
|Aug rain days = 21
|Sep rain days = 17
|Oct rain days = 9
|Nov rain days = 2
|Dec rain days = 1
|year rain days =
|Jan humidity = 70
|Feb humidity = 68
|Mar humidity = 66
|Apr humidity = 69
|May humidity = 78
|Jun humidity = 82
|Jul humidity = 82
|Aug humidity = 84
|Sep humidity = 83
|Oct humidity = 78
|Nov humidity = 72
|Dec humidity = 70
|year humidity = 75
|Jan sun = 254.4
|Feb sun = 214.3
|Mar sun = 216.8
|Apr sun = 226.3
|May sun = 207.1
|Jun sun = 152.9
|Jul sun = 148.6
|Aug sun = 137.1
|Sep sun = 137.7
|Oct sun = 247.7
|Nov sun = 234.3
|Dec sun = 257.5
|year sun = 2434.7
|source 1 = World Meteorological Organization,<ref>
{{cite web
| title = World Weather Information Service - Vientiane (1951-2000)
| url = http://www.worldweather.org/121/c00235.htm
| publisher = World Meteorological Organization
| accessdate = 14 May 2010}}</ref> [[Deutscher Wetterdienst]] (extremes 1907–1990)<ref name = DWD>
{{cite web
| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_489400_kt.pdf
| title = Klimatafel von Vientiane (Viangchan) / Laos
| work = Baseline climate means (1961-1990) from stations all over the world
| publisher = Deutscher Wetterdienst
| language = German
| accessdate = 23 January 2016}}</ref>
|source 2 = NOAA (sun and humidity)<ref name="NOAA">{{cite web
| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_II/LA/48940.TXT
| title = Vientiane Climate Normals 1961−1990
| publisher = National Oceanic and Atmospheric Administration
| accessdate = 29 November 2013}}</ref>
|date=August 2010
}}
==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ==
==ᱦᱮᱡᱽᱥᱮᱱ==
==ᱧᱮᱞ ᱡᱚᱝ ᱡᱟᱜᱟ==
==ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ==
==Healthcare==
==ᱟᱨᱦᱚ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ==
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
==ᱟᱨᱦᱚ ᱯᱟᱨᱦᱟᱣ==
* Askew, Marc, William Stewart Logan, and Colin Long. ''Vientiane: Transformations of a Lao Landscape''. London: Routledge, 2007. {{ISBN|978-0-415-33141-8}}
* Sharifi et al., ''Can master planning control and regulate urban growth in Vientiane, Laos?''. Landscape and Urban Planning, 2014. [http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0169204614001777 DOI: 10.1016/j.landurbplan.2014.07.014]
* Flores, Penelope V. ''Good-Bye, Vientiane: Untold Stories of Filipinos in Laos''. San Francisco, CA: Philippine American Writers and Artists, Inc, 2005. {{ISBN|978-0-9763316-1-2}}
* Renaut, Thomas, and Arnaud Dubus. ''Eternal Vientiane''. City heritage. Hong Kong: Published by Fortune Image Ltd. for Les Editions d'Indochine, 1995.
* Schrama, Ilse, and Birgit Schrama. ''Buddhist Temple Life in Laos: Wat Sok Pa Luang". Bangkok: Orchid Press, 2006. {{ISBN|978-974-524-073-5}}
* Women's International Group Laos. ''Vientiane Guide''. Vientiane: Women's International Group, 1993.
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
rdlpv8gyzekv4ump5gtr0v9ymrpquth
ᱫᱷᱤᱵᱮᱦᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ
0
15511
196299
186303
2026-08-10T12:49:40Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
196299
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
| name = ᱫᱷᱤᱵᱮᱦᱤ
| altname = ᱢᱟᱞᱫᱤᱵᱷᱤᱭᱟᱱ
| nativename = {{lang|dv|ދިވެހި}}
| image = Dhivehiscript.svg
| states = [[ᱢᱟᱞᱫᱤᱯ]],
[[ᱢᱤᱱᱤᱠᱚᱭ]] (ᱢᱟᱞᱤᱠᱩ)
| region =
| speakers = ᱓᱔᱐,᱐᱐᱐ (᱒᱐᱑᱒)
| date =
| ref = e18
| refname = ᱢᱟᱞᱫᱤᱵᱷᱤᱭᱟᱱ
| familycolor = Indo-European
| fam1 = [[ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ|ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ]]
| ancestor = [[ᱮᱞᱩ]]
| ancestor2 = [[:en:Eveyla Akuru|ᱤᱵᱷᱮᱞᱟ ᱟᱠᱩᱨᱩ]]
| ancestor3 = [[ᱫᱷᱤᱵᱮᱥ ᱟᱠᱩᱨᱩ]]
| ancestor4 = [[ᱜᱟᱵᱩᱞᱦᱤ ᱛᱷᱟᱱᱟ]]
| fam2 = [[ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ]]
| fam3 = [[ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ]]
|fam4=[[ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ#ᱮᱛᱚᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ|ᱮᱛᱚᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ]]
|fam5=[[ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱫᱤᱯᱤᱭᱟᱹ ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ]]
| script = [[ᱛᱷᱟᱱᱟ]] <br /> {{small|(᱑᱘ ᱟᱱ ᱯᱤᱲᱦᱤ ᱦᱟᱹᱵᱤᱫ [[ᱫᱷᱤᱵᱮᱥ ᱟᱠᱩᱨᱩ]])}}
| nation = [[File:Flag of Maldives.svg|22x20px]] [[ᱢᱟᱞᱫᱤᱯ]]
|minority={{Flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}} ([[ᱢᱤᱱᱤᱠᱚᱭ|ᱢᱤᱱᱤᱠᱚᱭ ᱫᱤᱯ]], [[ᱞᱟᱠᱷᱭᱟᱫᱤᱯ]])
| agency = [[ᱫᱷᱤᱵᱮᱦᱤ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ]]
| iso1 = dv
| iso2 = div
| iso3 = div
| glotto = dhiv1236
| glottorefname = Dhivehi
| notice = IPA
}}
[[File:Das Buch der Schrift (Faulmann) 170.jpg|thumb|right|Maldivian in {{ill|Carl Faulmann|de}}'s ''[[Das Buch der Schrift]]'', 1880]]
'''ᱢᱟᱞᱫᱤᱵᱷᱤᱭᱟᱱ''' ᱥᱮ '''ᱫᱷᱤᱵᱮᱦᱤ''' ᱥᱮ '''ᱫᱤᱵᱮᱦᱤ''' ᱦᱚᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ [[ᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱟᱞᱫᱤᱯ]] ᱟᱨ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱴᱚᱴᱷᱟ [[ᱞᱟᱠᱷᱭᱟᱫᱤᱯ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱤᱱᱤᱠᱚᱭ]] ᱫᱤᱯ ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱟ ᱾ ᱫᱷᱤᱵᱷᱮᱦᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ [[ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱠᱟᱱ [[ᱥᱤᱝᱦᱚᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱥᱟᱶ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱩᱨᱼᱥᱩᱯᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="ref96delig">[http://books.google.com/books?id=GRAWRpyqRusC Lexical Anaphors and Pronouns in Selected South Asian Languages: A Principled Typology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140920083208/http://books.google.com/books?id=GRAWRpyqRusC|date=20 सितंबर 2014}}, pp. 715, Walter de Gruyter, 2000, ISBN 9783110143881, ''... Though Sinhala is clearly an Indo-Aryan language, it shares a number of structural characteristics with South Dravidian that are not shared by its relatives in North India, and together with its closest relative Dhivehi (Mahl/Maldivian) it can be regarded as participating in a South-South Asian Sprachbund within the greater Indian linguistic area ...''</ref>
==ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ==
ᱢᱟᱞᱫᱤᱵᱷᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ [[ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱥᱤᱝᱦᱚᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱥᱟᱶ ᱥᱩᱨᱼᱥᱩᱯᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ [[ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱢ ᱩᱛᱟᱹᱨᱟᱜ ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱟᱞᱫᱤᱵᱷᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱥᱤᱝᱦᱚᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱩᱥᱴᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱜᱩᱥᱴᱤ ᱠᱤᱱ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱫᱚ ᱫᱤᱯᱤᱭᱟᱹ ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ (Insular Indo-Aryan) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱛᱚᱵᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱤᱱ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱩᱯᱩᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news | url=http://findarticles.com/p/articles/mi_go2081/is_3_127/ai_n31523541/ | work=The Journal of the American Oriental Society | title=The Dhivehi Language: A Descriptive and Historical Grammar of Dhivehi and Its Dialects. 2 vols | first=James W. | last=Gair | year=2007 | access-date=2021-04-01 | archive-date=2012-01-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120118214227/http://findarticles.com/p/articles/mi_go2081/is_3_127/ai_n31523541/ | url-status=dead }}</ref>
ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱮᱞᱩ]] ᱯᱨᱟᱠᱨᱤᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱞᱫᱤᱵᱷᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱥᱤᱝᱦᱚᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱨᱟᱠᱨᱤᱛ ᱫᱚ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱵᱳᱭᱫᱤᱠ ᱥᱚᱸᱥᱠᱨᱤᱛ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱲᱟᱣ ᱢᱟᱨᱮ ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱥᱟᱥᱛᱨᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱮᱱᱟᱜ ᱚᱞ ᱠᱚ ᱑᱒ ᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱓ ᱟᱱ ᱯᱤᱲᱦᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[:en:lōmāfānu|ᱞᱳᱢᱟᱯᱟᱱᱩ]] (ᱛᱟᱸᱢᱵᱟ ᱯᱟᱛ ᱨᱮ ᱚᱞ) ᱨᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ==
ᱢᱟᱞᱫᱤᱵᱷᱤᱭᱟᱱ [[ᱢᱟᱞᱫᱤᱯ]] ᱟᱨ [[ᱢᱤᱱᱤᱠᱚᱭ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱟ ᱾
===ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱢᱟᱹᱱ===
ᱢᱟᱞᱫᱤᱵᱷᱤᱭᱟᱱ [[ᱢᱟᱞᱫᱤᱯ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱴᱚᱴᱷᱟ]] [[ᱞᱟᱠᱷᱭᱟᱫᱤᱯ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱨᱚᱲ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ==
==ᱚᱞ ᱛᱚᱦᱚᱨ==
{{main|ᱛᱷᱟᱱᱟ}}
ᱢᱟᱞᱫᱤᱵᱷᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱪᱤᱠᱤ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱜᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱰᱤᱠᱥᱤᱱᱟᱨᱤ==
==ᱨᱚᱱᱚᱲ==
==ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ==
ᱢᱟᱞᱫᱤᱵᱷᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ [[ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱨᱴᱤᱠᱮᱞ ᱑ :
<div lang="dv" dir=rtl>
:'''މާއްދާ 1''' – ހުރިހާ އިންސާނުން ވެސް އުފަންވަނީ، ދަރަޖަ އާއި ޙައްޤު ތަކުގައި މިނިވަންކަމާއި ހަމަހަމަކަން ލިބިގެންވާ ބައެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެމީހުންނަށް ހެޔޮ ވިސްނުމާއި ހެޔޮ ބުއްދީގެ ބާރު ލިބިގެން ވެއެވެ. އަދި އެމީހުން އެކަކު އަނެކަކާ މެދު މުޢާމަލާތް ކުރަންވާނީ އުޚުއްވަތްތެރި ކަމުގެ ރޫޙެއް ގައެވެ.
</div>
Transliteration ([[:en:Standard Alphabet of Mahal Transliteration|SAMT]]):
: ''{{transl|dv|māddā 1 – hurihā insānun ves ufanvanī, daraja āi ḥaqqu takugai minivankamāi hamahamakan libigenvā ba-egge gotuga-eve. Emīhun-naṣ heyo visnumāi heyo buddīge bāru libigen ve-eve. Adi emīhun ekaku anekakā medu mu’āmalāÿ kuranvānī uxuvvaÿteri kamuge rūḥek ga-eve.}}''
Gloss (word-for-word):
:Article 1 – ''All'' human-beings also born, ranking and rights' in freedom and equality acquired people like is. Them to reason and conscience's endowment acquired is. And they one another to behaviour to do brotherhood's spirit with.
ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ (ᱨᱚᱱᱚᱲ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ):
:Article 1 – All human beings are born free and equal in ranking and rights. They are endowed with reason and conscience and should act towards one another in a spirit of brotherhood.
==ᱤᱱᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱥᱟᱱ ᱴᱤᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ==
==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ==
* [[ᱢᱟᱞᱫᱤᱯ]]
* [[ᱫᱷᱤᱵᱷᱮᱦᱤ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ]]
* [[ᱛᱷᱟᱱᱟ]] (ᱚᱞ ᱛᱚᱦᱚᱨ)
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{InterWiki|code=dv}}
{{Wiktionary|ᱢᱟᱞᱫᱤᱵᱷᱤᱭᱟᱱ}}
{{commons category|ᱫᱷᱤᱵᱮᱦᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ}}
{{Wikivoyage|Dhivehi phrasebook|ᱫᱷᱤᱵᱮᱦᱤ|a phrasebook}}
* [http://dhivehiacademy.edu.mv/beta/wp-content/uploads/maldives_dictionary_1.0.pdf ᱤᱝᱞᱤᱥ-ᱫᱷᱤᱵᱮᱦᱤ ᱰᱤᱠᱥᱤᱱᱟᱨᱤ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210405012357/http://dhivehiacademy.edu.mv/beta/wp-content/uploads/maldives_dictionary_1.0.pdf |date=2021-04-05 }}
* [http://dhivehiacademy.edu.mv/ ᱫᱷᱤᱵᱮᱦᱤ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121125155309/http://dhivehiacademy.edu.mv/ |date=2012-11-25 }}
* [https://web.archive.org/web/20090416201154/http://www.lakshadweep.nic.in/depts/press/unit_presses.htm ᱢᱟᱦᱟᱞ ᱭᱩᱱᱤᱴ ᱯᱨᱮᱥ ᱢᱤᱱᱤᱠᱚᱭ]
* [https://www.unicode.org/versions/Unicode4.0.0/ch08.pdf Unicode standard for Middle Eastern scripts]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱟᱞᱫᱤᱯ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]]
tgasirvh3ymsw3qyh1i65oauxkypp15
ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ
0
19423
196304
196227
2026-08-10T14:04:51Z
Rocky 734
571
ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱦᱩᱭᱮᱱᱟ ᱾
196304
wikitext
text/x-wiki
ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ '''ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ''' ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱥᱟᱨᱟ ᱨᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨᱼᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱛᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱵᱚ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹᱯ ᱫᱟᱲᱮ ᱪᱷᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱮᱱᱴᱤᱯᱷᱤᱠ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱚᱱ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱚᱠᱟ ᱫᱚ ᱞᱮᱴᱤᱱ ᱛᱮ ᱜᱮ ᱚᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟᱸ ᱥᱨᱚᱛ ᱟᱨ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱢᱟᱠᱯᱷᱟᱭᱮᱞᱟᱜ ᱤᱝᱨᱟᱡᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱵᱟᱫ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Macphail">{{cite book |last1=Macphail |first1=edited by R. M. |title=English-Santali dictionary |date=1850 |publisher=s.t. |page=206-212 |url=https://www.google.co.in/books/edition/_/Jv5GAAAAcAAJ?hl=en&gbpv=0 |language=en}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱔᱙᱗ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛ ᱢᱮᱱᱟᱦᱜᱼᱟ ᱾
{{Static row numbers}}
{| class="wikitable sortable static-row-numbers"
! ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢ
! ᱞᱮᱴᱤᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ
! ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ
|-
| [[ᱚᱛ ᱠᱚᱱᱰᱨᱚ]], [[ᱯᱟᱛᱣᱟ ᱜᱷᱟᱸᱥ]]<ref name="Macphail" />
| ''Cassia mimosoides<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Cassia mimosoides 06.JPG|thumb|ᱚᱛ ᱠᱚᱱᱰᱨᱟ]]
|-
| [[ᱚᱛ ᱯᱚᱨᱟᱭᱱᱤ]]<ref name="Macphail" />
| ''Opioglossum vulgare - sic (syn - Ophioglossum vulgatum)<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:გველის ენა Ophioglossum vulgatum Aderr's Tongue.jpg|center|thumb]]
|-
| [[ᱚᱛ ᱰᱷᱚᱢᱳᱯᱚ]]<ref name="Macphail" />
| ''Lepidagathis cristata<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Lepidagathis cristata flowering herb.JPG|thumb]]
|-
| ᱚᱞ, [[ᱯᱮᱱᱰᱮ]]<ref name="Macphail" />
| ''Amorphophallus'' ''campanulatus<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:ചേന.jpg|thumb]]
|-
| [[ᱚᱞᱟᱛ]]<ref name="Macphail" />
| ''Grewia vestita<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Paroushak (Sanskrit- परूषक) (484935537).jpg|thumb]]
|-
| [[ᱚᱞᱟᱛ]]<ref name="Macphail" />
| ''Grewia taliaefolia - sic (syn - Grewia tiliaefolia)<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Grewia tiliaefolia flowers & leaves in Hyderabad W IMG 9422.jpg|thumb]]
|-
| [[ᱚᱨᱚᱯ]]<ref name="Macphail" />,ᱜᱚᱬᱮ
| ''Costus speciosa<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Hellenia speciosa in Pang Mapha District.jpg|thumb]]
|-
| ᱚᱨᱥᱚᱲᱤᱝ<ref name="Macphail" />,[[ᱥᱟᱥᱟᱝ]]
| ''Curcuma<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Curcuma longa roots.jpg|thumb]]
|-
| [[ᱚᱯᱚᱱᱚᱢ]]<ref name="Macphail" />
| ''Angelica glauca<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Wild angelica - before blooming.jpg|thumb]]
|-
| [[ᱚᱱᱟᱨ]], ᱰᱟᱹᱞᱤᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Punica granatum<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Punica granatum abierta..JPG|thumb]]
|-
| [[ᱛᱟᱞᱮ]]<ref name="Macphail" />
| ''Borassus flabelliformis<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:A bunch of young palmyra fruit (நுங்கு).jpg|thumb]]
|-
| [[ᱛᱟᱦᱮᱨ]]<ref name="Macphail" />
| ''Cucumis sativus<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Cucumis sativus var. maliforme R.H (18).JPG|thumb]]
|-
| ᱛᱟᱨᱚᱯ<ref name="Macphail" />, [[ᱛᱟᱨᱚᱵ]]
| ''Buchanania latifolia<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Buchanania cochinchinensis.JPG|thumb]]
|-
| [[ᱛᱟᱨᱥᱮ ᱠᱚᱴᱟᱯ]]<ref name="Macphail" />
| ''Grewia villosa<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:גרויה שעירה - Grewia villosa.jpg|thumb]]
|-
| [[ᱛᱟᱭᱟᱨ|ᱛᱟᱭᱟᱨ ᱵᱟᱦᱟ]]<ref name="Macphail" />
| ''Justicia belonica<ref name="Macphail" />'' (syn - ''Nicoteba betonica'')
| [[ᱨᱮᱫ:Starr 021122-0084 Justicia betonica.jpg|thumb]]
|-
| [[ᱛᱤᱦᱚᱱ]]<ref name="Macphail" />
| ''Canavalia ensiformis<ref name="Macphail" />''
| <gallery mode="nolines">
ᱨᱮᱫ:Canavalia ensiformis IMG 8040.jpg|ᱡᱚ
ᱨᱮᱫ:Seeds of swordbean (5565052640).jpg|ᱡᱟᱝ
ᱨᱮᱫ:Canavalia ensiformis (1963737455).jpg|ᱵᱟᱦᱟ
</gallery>
|-
| [[ᱛᱩᱞᱥᱤ]]<ref name="Macphail" />
| ''Ocimum sanctum<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:An Ocimum sanctum plant.JPG|thumb]]
|-
| [[ᱛᱩᱲᱤ ᱥᱤᱢ]]<ref name="Macphail" />
| ''Orobanche indica<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Orobanche uniflora 3303f.JPG|thumb]]
|-
| ᱛᱮᱞᱦᱮᱡ, [[ᱛᱮᱨᱦᱮᱡ]]<ref name="Macphail" />
| ''Sterculia urens<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Sterculia urens (423923943).jpg|thumb]]
|-
| [[ᱛᱮᱡᱚ ᱢᱟᱞᱟ]]<ref name="Macphail" />
| ''Cissampelos pareira<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Cissampelos pareira fruits.JPG|thumb|ᱛᱮᱡᱚ]]
|-
| [[ᱛᱮᱡᱯᱟᱛ]]<ref name="Macphail" />
| ''Cinnamonum obtusifolium<ref name="Macphail" />''
| <gallery mode="nolines">
Cinnamomum verum spices.jpg
Cinnamomum verum1.jpg
</gallery>
|-
| [[ᱛᱮᱡᱯᱟᱛ]]<ref name="Macphail" />
| ''Laurus cassia<ref name="Macphail" />''
| <gallery mode="nolines">
Cinnamomum verum spices.jpg
Cinnamomum verum1.jpg
</gallery>
|-
| [[ᱛᱷᱩᱭᱟᱹᱜ]] ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Melochia chorchorifolia<ref name="Macphail" />''
| <gallery mode="nolines">
Melochia corchorifolia by kadavoor.jpg
Melochia corchorifolia 001074.jpg
</gallery>
|-
| [[ᱜᱚᱠᱷᱞᱟᱹ ᱡᱟᱹᱱᱤᱢ]], ᱜᱚᱠᱷᱩᱞᱟᱹ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ, ᱜᱩᱠᱷᱞᱟᱹ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Hygrophilla spinosa<ref name="Macphail" />''(chocolateweed)
| <gallery mode="nolines">
Hygrophila auriculata (1657400815).jpg
Hygrophila schulli (Kolshinda) in Hyderabad W IMG 4441.jpg
Shulamardan (Bengali- স্হুলমর্দন) (1657428553).jpg
</gallery>
|-
| ᱜᱚᱪᱚ, ᱡᱚᱱᱫᱽᱨᱟ<ref name="Macphail" />,ᱡᱚᱱᱲᱟ, [[ᱡᱚᱸᱰᱨᱟ]]
| ''Zea mays<ref name="Macphail" />''
| [[File:Zea mays - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-283.jpg|thumb]]
|-
| [[ᱜᱚᱴᱮ]]<ref name="Macphail" />
| ''Croton oblongifolius<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:ChrozophoraTinctoria.jpg|thumb]]
|-
| ᱜᱚᱸᱲᱮᱸ<ref name="Macphail" />
| ''Stephegyne parvifolia<ref name="Macphail" />''
| <gallery mode="nolines">
ᱨᱮᱫ:Mitragyna parvifolia (484191208).jpg
ᱨᱮᱫ:Mitragyna parvifolia-08.JPG
ᱨᱮᱫ:Mitragyna parvifolia (Roxb.) Korth. (28926724846).jpg
</gallery>
|-
| ᱜᱟᱧᱡᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Cannabinis sativa<ref name="Macphail" />''
| <gallery>
ᱨᱮᱫ:Marijuana.jpg
</gallery>
|-
| ᱜᱟᱧᱡᱷᱮᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Sterculia villosa<ref name="Macphail" />''
| <gallery mode="nolines">
ᱨᱮᱫ:Flowers of Sterculia villosa DSCN3800 01.jpg
ᱨᱮᱫ:Sterculia villosa - Hairy Sterculia leaves at Peravoor 2018 (2).jpg
ᱨᱮᱫ:Sterculia villosa fruits AJT Johnsingh P1020167.JPG
ᱨᱮᱫ:Sterculia villosa flowers & fruit at Jayanti, Duars, West Bengal W Picture 238.jpg
</gallery>
|-
| ᱜᱟᱨᱵᱷᱟ ᱜᱚᱡᱷᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Canthium didymum<ref name="Macphail" />''
| <gallery>
ᱨᱮᱫ:Marijuana.jpg
</gallery>
|-
| ᱜᱟᱰᱟ ᱛᱤᱨᱤᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Diospyros montana<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Diospyros montana.jpg|thumb|ᱛᱤᱨᱤᱞ]]
|-
| ᱜᱟᱰᱟ ᱠᱟᱞᱦᱟ, ᱦᱟᱨᱩᱣᱟᱹ ᱯᱟᱠᱚᱲ<ref name="Macphail" />
| ''Strobilanthus auriculatus<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Strobilanthus P1100159.jpg|center|thumb]]
|-
| ᱜᱟᱰᱟ ᱥᱤᱜᱽᱨᱤᱜ, ᱥᱟᱸᱲᱩᱸᱠᱩᱪ<ref name="Macphail" />
| ''Salix tetrasperma<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Salix tetrasperma - Indian Willow at Bavali (9).jpg|thumb]]
|-
| ᱜᱟᱰᱟ ᱦᱩᱱᱰ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Jasminum arborescens<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:(MHNT) Jasminum polyanthum – flowers and buds.jpg|thumb|''Jasminum polyanthum'']]
|-
|ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱜᱷᱟᱥ<ref name=":0">{{Cite journal|last=Mukherjee|first=Prof (Dr ) Sobhan Kr|title=ETHNOBOTANY OF SOME GRASSES OF WEST BENGAL (INDIA)|url=https://www.academia.edu/901461/ETHNOBOTANY_OF_SOME_GRASSES_OF_WEST_BENGAL_INDIA_}}</ref>
|''Cymbopogon martinii (Roxb.) Wat.<ref name=":0" />''
|[[ᱨᱮᱫ:Cymbopogon martinii-2-sanyasimalai-yercaud-salem-India.JPG|thumb|Cymbopogon martinii]]
|-
| ᱜᱟᱰᱟ ᱯᱟᱹᱪᱣᱟᱹᱱᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Blumea lacera<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Blumea lacera, Paithalmala.jpg|thumb]]
|-
| ᱜᱟᱸᱴ ᱥᱟᱥᱟᱝ<ref name="Macphail" />
| ''Curcuma longa<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Curcuma longa roots.jpg|thumb]]
|-
| ᱜᱟᱹᱝᱜᱟ ᱛᱩᱞᱥᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Hyptis suaveolens<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱜᱟᱹᱨᱜᱟᱹᱰᱤ<ref name="Macphail" />, ᱡᱟᱨᱜᱟᱹᱰᱤ<ref name="Macphail" />, ᱥᱟᱫᱟᱼᱠᱩᱱᱪ, ᱵᱟᱠᱥᱤ, ᱦᱚᱨᱮᱝ <ref name=":0" />
| ''Coix lachryma<ref name="Macphail" />'', ''Coix lacryma-jobi L.'', ''Coix lacryma-jobi L. var. macguen (Romanet) Stapf.''<ref name=":0" />
|
|-
| ᱜᱟᱹᱨᱩᱱᱰᱤ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Acternanthera sessilis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱜᱟᱹᱭᱤ ᱜᱷᱩᱨᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Polygala chinensis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱜᱟᱹᱱᱫᱷᱟᱹᱨᱤ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Amarantus gangeticus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱜᱟᱹᱵᱩᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Acacia farnesiana<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱜᱤᱛᱤᱞ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Leucas mollissima<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱜᱤᱛᱤᱞ ᱨᱟᱱ<ref name="Macphail" />
| ''Anisochilus carnosus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱜᱩᱞ ᱢᱟᱹᱨᱤᱪ, ᱜᱚᱞᱠᱤ ᱢᱟᱹᱨᱤᱪ<ref name="Macphail" />
| ''Piper nigrum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱜᱩᱠᱟᱧᱡ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Plumeria acutifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱜᱩᱣᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Areca catechu<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱜᱩᱣᱟᱹ ᱜᱩᱞᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Erioloena hookeriana<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱜᱩᱦᱩᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Triticun sativum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱜᱩᱱᱰᱞᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Panicum miliare<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱜᱩᱱᱰᱞᱤ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Aneilema nana<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱜᱷᱚᱲᱟ ᱞᱤᱰᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Vitis tomentosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱜᱷᱤ ᱠᱩᱣᱟᱹᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Yucca gloriosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱞᱚᱣᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Ficus glomerata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱞᱚᱪᱟᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Symplocos racemosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱞᱚᱯᱚᱝ ᱦᱮᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Uraria lagopoides<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱞᱚᱯᱚᱥᱤᱭᱟᱹᱝ ᱜᱷᱟᱸᱥ<ref name="Macphail" />
| ''Eragostis bifaria<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱞᱚᱴᱯᱚᱴᱚ ᱫᱟᱨᱮ, ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ, ᱥᱟᱹᱜᱩᱱᱟᱹ, ᱥᱟᱜᱣᱟᱱ<ref name="Macphail" />
| ''Tectona grandis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱞᱚᱵᱚᱮ ᱜᱟᱥ, ᱞᱩᱵᱩᱭ ᱜᱷᱟᱥ<ref name="Macphail" />
| ''Anthistiria wightii<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱞᱟᱞ ᱠᱮᱥᱟᱹᱨᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Eclipta alba<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱞᱟᱭᱚ ᱜᱩᱱᱰᱞᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Panicum antidotale<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱞᱟᱹᱨᱠᱟᱹ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Amarantus paniculatus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱞᱤᱞ, ᱱᱤᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Indigofera tinctoria<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱞᱤᱞᱠᱟᱹᱴᱷᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Polygala crotalarioides<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱞᱩᱠᱩᱭ ᱜᱷᱟᱥ<ref name="Macphail" />
| ''Arundinella<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱞᱩᱴᱱᱤ, ᱨᱟᱹᱭᱤ, ᱛᱩᱲᱤ, ᱴᱷᱟᱹᱰᱤᱭᱟᱹ ᱛᱩᱲᱤ, ᱢᱟᱱ ᱛᱩᱲᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Brassica campestris<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱞᱮᱱᱰᱷᱟ, ᱞᱮᱧᱡᱷᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Pencilaria spicata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱞᱮᱱᱰᱷᱟ, ᱞᱮᱧᱡᱷᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Pennisetum typhoideum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱛ, ᱠᱩᱱᱫᱽᱨᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Zehneria umbellata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱜᱭᱚ<ref name="Macphail" />
| ''Spidagathis cristata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱞᱟᱜ ᱡᱟᱹᱲᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Cassytha filiformis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱞᱟᱝ ᱡᱟᱹᱲᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Cuscuta chinensis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱞᱯᱟᱹᱞᱩᱣᱟᱹ , ᱵᱤᱨ ᱟᱹᱞᱯᱟᱹᱞᱩᱣᱟᱹ , ᱢᱚᱸᱪ<ref name="Macphail" />
| ''Phaseolus aconitifolius<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱠᱟᱣᱱᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Calotropis gigantea<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱠᱷᱨᱚᱴᱷ, ᱟᱠᱨᱚᱴᱷ<ref name="Macphail" />
| ''Juglans regia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱢᱥᱚᱯᱷᱚᱨᱤ, ᱜᱚᱢ, ᱥᱟᱹᱯᱷᱨᱤ ᱟᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Anona reticulam ( sic - Anona reicularis)<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱢᱨᱩᱫ, ᱟᱢᱨᱩᱛ, ᱟᱹᱧᱡᱷᱤᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Psidium guyava<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱢᱲᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Spondias mangifera<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱢᱵᱟᱲᱚ ᱟᱨᱟᱜ ᱠᱩᱰᱨᱩᱢ, ᱪᱚᱨᱚᱢᱚᱠᱚᱪ<ref name="Macphail" />
| ''Hibiscus sabdariffa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱨᱟᱜ ᱡᱷᱟᱸᱣᱟᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Utricularia bifida<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱰᱟ, ᱟᱰᱷᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Zingiber officinale<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱱᱟᱱᱚᱥ, ᱟᱱᱟᱨᱚᱣᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Ananassa sativa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱲᱟ, ᱠᱳᱰ, ᱥᱳ, ᱥᱳᱦ<ref name="Macphail" />
| ''Eugenia jambolana<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱲᱟᱜ ᱵᱟᱦᱟ, ᱠᱟᱞᱦᱟ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Limnophilla roxburghiana (sic - Limnophila roxburghiana)<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱲᱟᱜᱟᱹᱴᱷᱤᱭᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Panicum repens<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱴᱠᱩᱲᱟᱹ, ᱟᱴᱠᱩᱲᱟᱹ ᱟᱲᱟᱜ, ᱵᱩᱨᱩ ᱢᱟᱪᱠᱩᱱᱫᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Wrightia tomentosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱴᱮᱱ<ref name="Macphail" />
| ''Combretum decandrum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱴᱱᱟᱠ<ref name="Macphail" />
| ''Terminalia tomentosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱴᱷᱮᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Murraya exotica<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱹᱛᱠᱤᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Smilax ovalifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱹᱛᱠᱩᱴᱤ, ᱩᱡᱟᱹᱨ ᱠᱟᱱᱴᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Argemone mexicana<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱹᱠ<ref name="Macphail" />
| ''Saccharum officinarum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱹᱡᱩᱣᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Carum copticum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱹᱨᱢᱩ<ref name="Macphail" />
| ''Bursera serrata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱟᱹᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱰᱷᱩᱨᱩᱯ ᱟᱲᱟᱜ, ᱜᱩᱥᱤ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Leucas cephalotes<ref name="Macphail" />''
| [[File:ᱜᱩᱥᱤ ᱟᱲᱟᱜ.jpg|thumb|ᱜᱩᱥᱤ ᱟᱲᱟᱜ]]
|-
| ᱠᱚᱝᱜᱟ, ᱠᱚᱝᱜᱟᱜ, ᱠᱚᱱᱜᱟᱹᱛ, ᱢᱚᱨᱟᱵᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Agave americana<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱚᱝᱜᱟᱜ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱚᱝᱜᱟᱛ<ref name="Macphail" />
| ''Dregia volubilis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱚᱞᱚ<ref name="Macphail" />
| ''Dioscorea daemonum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱚᱢᱮ, ᱚᱢᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Miliusa velutina<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱚᱦᱚᱱᱰᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Cugumis moscheta<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱚᱨᱠᱚᱛ<ref name="Macphail" /> , ᱟᱹᱣ
| ''Dillenia indica<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Dillenia_indica,_Elephant_Apple_2.jpg|thumb|ᱟᱹᱣ ᱡᱚ]]
|-
| ᱠᱚᱱᱰᱨᱚ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Acacia intsia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱚᱱᱰᱮᱝ<ref name="Macphail" />
| ''Eriosema crinensis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱛ ᱛᱤᱞᱢᱤᱧ, ᱛᱤᱞ, ᱛᱤᱞᱢᱤᱧ<ref name="Macphail" />
| ''Sesamum indicum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱛ ᱵᱮᱞ, ᱠᱚᱸᱪ ᱵᱮᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Feronia Elephantum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱝ ᱚᱞᱟᱛ<ref name="Macphail" />
| ''Grewia asiatica<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱞᱢᱮᱜᱽ<ref name="Macphail" /><ref name="Aninda Mandal">{{cite journal |last1=Lowast |first1=Aninda Mandal |last2=Adhikary |first2=Tamalika |last3=Chakraborty |first3=Debarun |last4=Roy |first4=Priti |last5=Saha |first5=Joy |last6=Barman |first6=Anushree |last7=Nbsp |first7=Poulami Saha |title=Ethnomedicinal uses of plants by Santal tribe of Alipurduar district, West Bengal, India |journal=Indian Journal of Science and Technology |date=18 June 2020 |volume=13 |issue=20 |pages=2021–2029 |doi=10.17485/IJST/v13i20.565 |url=https://indjst.org/articles/ethnomedicinal-uses-of-plants-by-santal-tribe-of-alipurduar-district-west-bengal-india |language=en |issn=0974-5645}}</ref>
| ''Andrographis paniculata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱥᱠᱚᱢ ᱨᱟᱱ<ref name="Macphail" />, ᱡᱟᱹᱬᱤ ᱟᱲᱟᱜ
| ''Corchorus capsularis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱥᱢᱟᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Gmelina arborea<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱨᱜᱟᱹᱞᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Lebedieropsis orbiculari<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱫᱟᱨᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Adina cordifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱨᱠᱟᱛ<ref name="Macphail" />
| ''Zizyphus xylopyra<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱨᱥᱟᱲ, ᱠᱷᱟᱨᱥᱟᱲ<ref name="Macphail" />
| ''Thysanoloena acarifera<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱪᱟᱱ ᱟᱲᱟᱜ, ᱠᱟᱨᱞᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Momordica dioica<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱫᱟᱢ ᱫᱟᱨᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Anthocephalus cadamba<ref name="Macphail" />''
|
|-
|[[ᱠᱟᱹᱬᱫᱤ ᱟᱲᱟᱜ]]
|''Ipomoea aquatica'' (English: Water Morning Glory, Swamp cabbage, Chinese water spinach; Odia: Kalama saga)
|[[ᱨᱮᱫ:N_Ipoa_D1600.JPG|alt=N_Ipoa_D1600|thumb|ᱠᱟᱹᱬᱫᱤ ᱟᱲᱟᱜ]]
|-
| ᱠᱟᱭᱨᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Musa paradisiaca<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱰᱟ ᱢᱮᱫ<ref name="Macphail" />
| ''Premna herbacea<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Commelyna benghalensis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱱᱰᱟᱱ, ᱠᱚᱱᱰᱚᱱ<ref name="Macphail" />
| ''Santalum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱱᱰᱣᱮᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Garuga pinnata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱱᱴᱟ ᱥᱟᱹᱨᱩ, ᱥᱟᱹᱨᱩ<ref name="Macphail" />
| ''Lasia heterophylla<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱱᱴᱟ ᱥᱤᱨᱤᱥ<ref name="Macphail" />
| ''Albizzia myriophilla<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱱᱴᱷᱟ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Euphorbia granulata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱱᱴᱷᱟᱲ<ref name="Macphail" />
| ''Artocarpus integrifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱴᱠᱚᱢ ᱡᱟᱝᱜᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Viscum attenuatum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱴᱠᱚᱢ ᱪᱟᱨᱮᱪ<ref name="Macphail" />
| ''Rottboellia perforata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱸᱲᱣᱟᱛ<ref name="Macphail" />
| ''Carissa carandas<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱹᱣᱦᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Terminalia arjuna<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱹᱥᱤ ᱜᱷᱟᱸᱥ, ᱠᱷᱟᱹᱥᱤᱩ ᱜᱷᱟᱸᱥ<ref name="Macphail" />
| ''Saccharum spontaneum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱹᱦᱩ ᱵᱚᱴᱠᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Bryonia lacinosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱹᱨᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Erycibe paniculata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱹᱨᱤ ᱜᱟᱹᱱᱫᱷᱟᱹᱨᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Digeria arvensis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱹᱰᱨᱩ ᱯᱟᱞᱟ, ᱠᱟᱲᱠᱤ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Briedelia retusa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱹᱰᱩ<ref name="Macphail" />
| ''Lagenaria vulgaris<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱹᱲᱢᱵᱤ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Ipomoea speciosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱡᱷᱩᱱᱠᱟᱹ, ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱡᱷᱩᱱᱠᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Crotalaria prostrata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱤᱭᱟᱹ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Pandanus odoratissimus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱤᱱᱰᱤᱧ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Ipomoea quamoclit<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱩᱞᱟᱹᱭᱤ ᱞᱩᱛᱩᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Emilia sonchifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱩᱠᱨᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Setaria glauca<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱩᱠᱲᱩᱠᱩᱛ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Amarantus frumentacens<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱩᱡᱨᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Celastrus paniculatus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱩᱢᱵᱤᱲ<ref name="Macphail" />
| ''Carea arborea<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱩᱲᱤᱛ<ref name="Macphail" />
| ''Zizyphus oxyphylla<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱩᱸᱥ<ref name="Macphail" />
| ''Themuda gigantea<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱮᱫᱚᱜ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Argyreia speciosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱮᱫᱟᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Bonnaya veronicaefolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱮᱫᱟᱨ ᱱᱟᱹᱲᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Asparagus racemosus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱳᱚᱯᱧᱡ, ᱠᱩᱨᱩᱧᱡᱽ<ref name="Macphail" />
| ''Pongamia glabra<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱳᱰᱮ, ᱞᱟᱹᱯᱲᱟ ᱠᱳᱰᱮ, ᱞᱟᱯᱨᱟ ᱠᱳᱰᱮ, ᱞᱟᱹᱯᱥᱤ ᱠᱳᱰᱮ, ᱢᱟᱹᱱᱰᱣᱤᱠ, ᱵᱷᱟᱫᱚᱨ ᱠᱳᱰᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Eleusine corocona<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱳᱱ ᱡᱟᱹᱲᱤ, ᱥᱳᱱ ᱠᱩᱫᱨᱩᱢ, ᱥᱟᱺᱪᱤ ᱥᱳᱱ, ᱥᱟᱱ, ᱥᱳᱱ <ref name="Macphail" />
| ''Crotalaria juncea<ref name="Macphail" />''
|
|-
|ᱠᱷᱟᱨᱟᱱ ᱜᱷᱟᱥ<ref name=":0" />
|''Aristida setacea Retz.''<ref name=":0" />
|
|-
| ᱠᱷᱟᱭᱟᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Acacia catechu<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱷᱟᱲᱟᱱ, ᱞᱮᱵᱮ ᱠᱷᱟᱥᱟᱱ ᱜᱟᱥ<ref name="Macphail" />
| ''Aristida depressa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱷᱤᱦᱩᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Phoenix sylvestris<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱠᱷᱩᱪᱤᱞᱟᱹ, ᱠᱷᱩᱪᱞᱟᱹ, ᱠᱩᱪᱤᱞᱟᱹ, ᱠᱩᱪᱞᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Strychnos potatorum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱚᱡᱚ ᱫᱟᱨᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Tamarindus indicus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱚᱵᱟ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Hibiscus rosasinensis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱟᱝ ᱛᱤᱨᱲᱟᱹ, ᱯᱟᱛᱟᱞ ᱠᱚᱦᱚᱱᱰᱟ, ᱴᱤᱨᱨᱲᱟᱹ ᱪᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Pueraria tuberosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱟᱢᱵᱲᱚ ᱢᱟᱛᱠᱚᱢ, ᱢᱟᱛᱠᱚᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Bassia latifolia (syn - Madhuca longifolia)<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱟᱣ<ref name="Macphail" />
| ''Hordeum vulgare<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱟᱣᱟ ᱡᱷᱟᱨᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Euphorbia dracunculoides<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱟᱦᱮᱨ, ᱥᱟᱞ,ᱥᱟᱨᱡᱳᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Shorea robusta<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱟᱨᱜᱮ ᱛᱤᱨᱤᱞ, ᱛᱤᱨᱤᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Diospyros tomentosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱟᱱ ᱥᱤᱨᱤᱥ<ref name="Macphail" />
| ''Albizzia odoratissima<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱟᱱᱦᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Paspalum scrobiculatum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱟᱱᱦᱮ ᱦᱤᱨᱚᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Euphorbia scabrifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱟᱱᱦᱮ ᱱᱟᱧᱡᱚᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Polycarpoea corymbosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱟᱹᱢᱵᱤᱨ ᱫᱟᱨᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Citrus medica<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Amarantus spinosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱤᱨᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Carum carni (sic - Carum carvi)<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱤᱱᱤᱧᱡᱷᱤᱨ, ᱡᱤᱧᱡᱷᱤᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Bahunia variegata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱩᱜᱤᱭᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Cordia macleodii<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱩᱜᱤᱴᱚᱯᱟ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Nelsonia campestris<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱩᱝᱜᱤ, ᱨᱳᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Terminalia chebula<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱩᱨᱜᱩᱲᱟᱹ ᱠᱟᱥᱡᱳᱢ, ᱠᱚᱪᱟ ᱠᱟᱥᱠᱳᱢ, ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱥᱠᱳᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Gossypium arboreum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱮᱨᱟ ᱡᱟᱱᱦᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Panicum flavidum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱮᱨᱮᱧ ᱟᱲᱟᱜ, ᱡᱮᱨᱮᱛ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Chlorophitum arundinaceum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱷᱟᱣᱟᱨ ᱠᱷᱟᱱᱰᱮᱨᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Phyllanthus juniperinoides<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱷᱟᱸᱣᱟᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Tamarix ericoides<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱷᱟᱸᱣᱟᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Trema amboinensis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱷᱟᱹᱯᱤ, ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱡᱷᱟᱹᱯᱱᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Zornia diphylla<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱷᱤᱝᱜᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Laffa. Acutangula<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱡᱷᱤᱢᱵᱽᱨᱤᱭᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Holmskioldia sanguinea<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱚᱴᱟ ᱜᱩᱱᱰᱞᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Panicum helopus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱚᱴᱟ ᱜᱩᱱᱰᱞᱤᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Cyanotis axillaris<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱚᱴᱟ ᱦᱮᱢᱪᱟ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Limnophilla conferta (sic - Limnophila conferta)<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱚᱴᱟ ᱩᱨᱤᱪ ᱟᱞᱟᱝ, ᱩᱨᱤᱪ ᱟᱞᱟᱝ<ref name="Macphail" /> , ᱵᱟᱹᱵᱩᱵᱟᱹᱞᱩᱠᱟᱹ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Parida">{{cite journal |last1=Parida, Sagarika and Mahalik, Gyanranjan |title=GREEN LEAFY VEGETABLES USED BY SEVEN TRIBES OF ODISHA, INDIA |journal=Plant Archives |date=2020 |volume=20 |pages=1866-1871}}</ref>
| ''Portulacca oleracea<ref name="Macphail" />'' - sic (syn of ''Portulaca oleracea'')
|
|-
| ᱢᱚᱴᱟ ᱵᱷᱤᱰᱤ ᱡᱟᱱᱟᱴᱮᱛ<ref name="Macphail" />
| ''Urena sinuata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱟᱛᱠᱚᱢ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Hygrophila salicifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱟᱞᱦᱟᱱ<ref name="Macphail" />
| ''Dolchos lablab<ref name="Macphail" />'' (syn of ''Lablab purpureus'')
| <gallery>
ᱨᱮᱫ:Dolichos lablab - Доліхос - Насіння вигляд зі сторони рубчика.jpg|ᱡᱟᱝ
ᱨᱮᱫ:Lablab purpureus subsp. purpureus 5Dsr 8255.jpg|ᱡᱚ
ᱨᱮᱫ:Dolichos lablab - Доліхос або Лобія або Гіацинтові боби- Квітки.jpg|ᱵᱟᱦᱟ
</gallery>
|-
| ᱢᱟᱠᱟᱲᱠᱮᱱᱫᱽᱨᱟ<ref name="Macphail" />,ᱢᱟᱠᱟᱲ ᱠᱮᱱᱫᱟ
| ''Diospyros embrypoteris<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Diospyros embryopteris Govindoo.jpg|thumb|ᱢᱟᱠᱟᱲ ᱠᱮᱱᱫᱟ]]
|-
| ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱷᱩᱱᱠᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Crotalaria alata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱟᱨᱟᱸᱲ<ref name="Macphail" />
| ''Erythrina indica<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱟᱪᱠᱩᱱᱰᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Pterospermum acerifolium<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱟᱱᱫᱟᱨᱜᱚᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Anona squamosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱟᱴᱚᱨ, ᱢᱳᱴᱳᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Pisum arvense<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱟᱴᱳᱨ, ᱢᱳᱴᱳᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Pisum sativum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱟᱴᱷᱟ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Antidesma diandrum<ref name="Macphail" />''
|
|-
|ᱢᱟᱹᱛᱥᱭᱟᱢ<ref name=":0" />
|''Dactyloctenium aegyptium (L.) P. Beauv.''
|
|-
| ᱢᱟᱹᱥᱨᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Ervum lens''
|
|-
| ᱢᱟᱹᱥᱩᱲᱰᱟᱝ<ref name="Macphail" />
| ''Wedelia wallichii''
|
|-
| ᱢᱟᱹᱨᱤᱪ<ref name="Macphail" />
| ''Capsicum annuum''
|
|-
| ᱢᱟᱹᱨᱱᱰᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Ischaemum rugosum''
|
|-
| ᱢᱟᱹᱫᱷᱩᱨ ᱞᱟᱛᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Ficus scandens''
|
|-
| ᱢᱤᱨᱩ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Abutilon indicum''
| [[ᱨᱮᱫ:Abutilon_indicum_-_Indian_Mallow_from_Theni_(4).jpg|thumb|ᱢᱤᱨᱩ ᱵᱟᱦᱟ ᱡᱚ]]
|-
| ᱢᱩᱞᱟᱹ ᱟᱲᱟᱜ, ᱢᱩᱨᱟᱹᱭᱤ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Raphanus sativus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱩᱦᱨᱤ, ᱯᱟᱱᱢᱩᱦᱨᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Pimpinella anisum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱩᱨᱜᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Pterocarpus marsupium<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱩᱨᱩᱯ<ref name="Macphail" />
| ''Butea frondosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱩᱪ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Polygonum plebejum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| [[ᱢᱩᱱᱜᱟᱹ]], [[ᱢᱩᱱᱜᱟᱹ|ᱢᱩᱱᱜᱟᱹ ᱟᱲᱟᱜ]], [[ᱢᱩᱱᱜᱟᱹ|ᱥᱩᱛᱤ]]<ref name="Macphail" />
| ''Moringa pterygosperma<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:2301Moringa_oleifera_pod_(seedpod)_textures_23.jpg|thumb|ᱠᱷᱟᱰᱟ]]
|-
| ᱢᱮᱞᱮᱠ<ref name="Macphail" />
| ''Flacourtia ramontchi<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱮᱨᱚᱢ ᱢᱮᱫ<ref name="Macphail" />
| ''Olax nana<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱮᱨᱚᱢ ᱢᱮᱸᱛ<ref name="Macphail" />
| ''Ixora parviflora<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱮᱨᱟᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Phyllanthus emblica<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱮᱱᱮᱱᱫᱤ ᱫᱟᱨᱮ, ᱢᱤᱦᱤᱱᱫᱤ ᱫᱟᱨᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Lawsonia alba<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱢᱳᱨᱚᱝ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Gymnema hirsutus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱤᱞᱤᱧ ᱧᱤᱱ<ref name="Macphail" />
| ''Oldenlandia senegalensis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱤᱪᱟᱹᱜ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Ponzolzia pentandra<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱤᱪᱟᱹᱜ ᱵᱟᱱᱰᱳ<ref name="Macphail" />
| ''Loranthus buddeoides<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱤᱪᱟᱹᱜ, ᱱᱤᱪᱟᱹᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Woodfordia floribunda<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱤᱪᱠᱚᱪ, ᱡᱮᱵᱠᱷᱚᱪ<ref name="Macphail" />
| ''Eragostis tenella<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱤᱪᱮᱨ, ᱤᱪᱮᱣᱮᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Vitis latifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱤᱲᱤ, ᱠᱳᱠᱳᱨ ᱡᱟᱝᱜᱟ ᱤᱲᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Panicum crus-galli<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱚᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Aeschynomene aspera<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱚᱱᱰᱷᱟᱮᱱᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Tylophoba longifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱟᱛᱥᱟᱭᱟᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Dalbergia latifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱟᱝᱜᱽᱨᱟ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Echinops echinatus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱟᱞᱜᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Boswellia serrata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱟᱠᱟᱨᱠᱮᱱᱫᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Ipomoea batatas<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱟᱦᱟᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Dillenia pentagyna<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱟᱦᱲᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Streblus asper<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱟᱨ, ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Saccharum sara<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱟᱨᱟᱢ ᱞᱩᱛᱩᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Clerodendron serratum<ref name="Macphail" />''
|
|-
|ᱥᱟᱨᱟᱭ<ref name=":0" />
|''Desmostachya bipinnata (L.) Stapf.''<ref name=":0" />
|
|-
| ᱥᱟᱨᱮ ᱚᱲᱥᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Commelyna suffroticosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱟᱯᱟᱨᱟᱛᱤᱧ<ref name="Macphail" />
| ''Gloriosa orixensis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱟᱯᱟᱨᱳᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Nycanthus arbor-tristis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱟᱱ ᱠᱟᱨᱞᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Hiptage madablota<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱟᱸᱣᱨᱟᱡᱽ<ref name="Macphail" />
| ''Vernonia anthelmintica<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱟᱹᱣᱲᱤ ᱜᱷᱟᱸᱥ<ref name="Macphail" />
| ''Heteropogon contortus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱟᱹᱣᱲᱤ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Polygonum glabrum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱟᱹᱨᱩ<ref name="Macphail" />
| ''Celocasia antiquorum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱟᱹᱮ ᱥᱩᱸᱭᱤ ᱫᱟᱨᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Casuarina equisetifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱟᱹᱯᱤᱱ ᱫᱟᱨᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Opuntia dillenii<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱤᱠᱤᱭᱚᱢ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Crinum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱤᱧᱡᱚ<ref name="Macphail" />
| ''Aegle marmelos<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱤᱨᱜᱤᱴ ᱟᱲᱟᱜ, ᱥᱤᱧ ᱰᱳᱪᱚᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Celocia argenta<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱤᱨᱤᱥ<ref name="Macphail" />
| ''Albizzia lebbek<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱤᱭᱟᱹᱞᱚᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Mongeotea immersa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱤᱱᱫᱽᱣᱟᱹᱨᱤ ᱫᱟᱨᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Vitex negundo<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱩᱛᱨᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Phaseolus calcaratus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱩᱛᱷᱱᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Dioscorea facsiculata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱩᱢᱛᱩ ᱵᱩᱠᱩᱪ, ᱥᱩᱱᱛᱩ ᱵᱩᱠᱩᱪ<ref name="Macphail" />
| ''Eleusine aegyptiaca<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱩᱨᱜᱤ ᱵᱟᱦᱟ <ref name="Macphail" />
| ''Anisomeles ovata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱩᱨᱜᱩᱡᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Guizotia abyssynica (sic - Guizotia abyssinica)<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱩᱨᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Cyperus tegetum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱩᱨᱟᱹᱡ ᱢᱩᱠᱷᱤ, ᱥᱩᱨᱟᱹᱡ ᱢᱩᱠᱷᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Heilanthus annuus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱩᱱᱥᱩᱱᱤ, ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱪᱟᱛᱚᱢ ᱟᱲᱟᱜ, ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱥᱩᱱᱥᱩᱱᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Desmodium triflorum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱡᱚᱲ<ref name="Macphail" />
| ''Ficus cordifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱮᱛᱟ ᱟᱹᱫᱷᱤᱨ, ᱥᱮᱛᱟ ᱟᱸᱲᱜᱟ, ᱥᱮᱛᱟ ᱠᱟᱴᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Grewia polygama<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱮᱛᱟ ᱠᱟᱴᱟ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Gynandropsis pentaphylla<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱮᱛᱟ ᱥᱟᱜᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Andropogon aciculatus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱮᱛᱟ ᱯᱚᱰᱚ<ref name="Macphail" />
| ''Ficus hispida<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱮᱛᱟ ᱯᱟᱱ<ref name="Macphail" />
| ''Monochoria plantaginea<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱮᱜᱟ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Mimosa rubicaulis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱮᱝᱜᱮᱞ ᱥᱤᱧ<ref name="Macphail" />
| ''Tragia involucrata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱮᱞᱮᱯ ᱥᱟᱢᱟᱱᱚᱢ, ᱥᱤᱱᱤᱡ ᱥᱟᱢᱟᱸᱱᱤᱭᱚᱢ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Gloriosa superba<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱮᱠᱨᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Zizyphus rugosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱮᱠᱨᱮᱪ<ref name="Macphail" />
| ''Largestroemia parviflora<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱮᱥᱟᱹᱲᱤ,ᱠᱷᱟᱥᱟᱹᱨᱤ, ᱠᱷᱮᱥᱟᱨᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Lathyrus sativus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱳᱥᱳ<ref name="Macphail" />
| ''Semicarpus anacardium<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱥᱳᱱ ᱡᱷᱩᱱᱠᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Crotalaria striata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱦᱚᱛᱚᱛ<ref name="Macphail" />
| ''Cugumis lagenaria<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱦᱚᱭ ᱨᱟᱱᱟᱠᱟᱯ ᱟᱲᱟᱜ, ᱥᱤᱧ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Bahunia purpurea<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱦᱚᱯᱚ<ref name="Macphail" />
| ''Cochlosperma gossypium<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱦᱚᱲ ᱯᱚᱰᱚᱚ, ᱯᱚᱰᱚ<ref name="Macphail" />
| ''Ficus cunia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱦᱚᱲᱚ, ᱩᱨᱤ ᱦᱚᱲᱚ<ref name="Macphail" />
| ''Oryza sativa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱦᱟᱰ ᱡᱚᱲᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Cissus quadrangularis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱦᱟᱹᱞᱤᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Lepidium sativum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱦᱟᱹᱨᱠᱟᱱ<ref name="Macphail" />
| ''Leea macrophylla<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱦᱟᱹᱱᱰᱤ ᱠᱩᱱᱰᱤ, ᱴᱷᱚᱠ<ref name="Macphail" />
| ''Physalis minima<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱦᱟᱺᱬᱩᱸ<ref name="Macphail" />
| ''Ficus conglomerata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱦᱤᱧᱡᱚᱲ<ref name="Macphail" />
| ''Barringtonia acutangula<ref name="Macphail" />''
|
|-
|ᱦᱩᱰᱟᱹᱜ
|''Cleome viscosa''
|[[ᱨᱮᱫ:Cleome viscosa Seeds.JPG|thumb|ᱦᱩᱰᱦᱩᱰᱟᱹᱜ ᱵᱟᱦᱟ, ᱟᱨ ᱡᱚ ]]
|-
| ᱦᱮᱥᱟᱜ, ᱡᱟᱢᱲᱚ ᱦᱮᱥᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Ficus religiosus (sic - Ficus religiosa)<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱦᱮᱥᱮᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Anogeissus latifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱦᱮᱸᱦᱮᱸᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Millettia auriculata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱦᱳᱲᱮᱠ<ref name="Macphail" />
| ''Dolichos biflorus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱨᱚᱱᱰᱚᱠ<ref name="Macphail" />
| ''Blumea wightiana<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱨᱚᱲᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Mallotus phillipinensis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱨᱚᱴ<ref name="Macphail" />
| ''Ougenia dalbergioides<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱨᱟᱢ ᱡᱷᱤᱝᱜᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Hibiscus esculentus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱨᱟᱦᱮᱲ<ref name="Macphail" />
| ''Cajanus indicus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱨᱟᱹᱞᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Piper longa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱨᱟᱹᱭᱞᱟᱹ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Barleria prionistis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱨᱟᱹᱱᱤᱯᱷᱩᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Polygonum indicum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱨᱩᱦᱮᱱ<ref name="Macphail" />
| ''Soymida febrifuga<ref name="Macphail" />''
|
|-
| [[ᱩᱞ]]<ref name="Macphail" />
| ''Mangifera indica<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Mango_Bunch.jpg|thumb|ᱩᱞ ᱡᱚ]]
|-
| ᱩᱰᱟᱹᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Sterculia colorata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱩᱴᱨᱤ ᱫᱩᱫᱷᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Cryptolepsis buchanani<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱪᱚᱨᱪᱚ, ᱨᱤᱰᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Casearia tomentosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱪᱚᱴᱚ ᱞᱩᱛᱩᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Ipomoea pestigridis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱪᱟ ᱫᱟᱨᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Camellia theifera<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱪᱟᱛᱚᱢ ᱟᱲᱟᱜ, ᱫᱟᱜ ᱥᱩᱱᱥᱩᱱᱤ, ᱥᱩᱱᱥᱤᱱᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Marsilia quadrifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱪᱟᱢᱯᱟ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Ochna squarosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱪᱟᱯᱚᱛ ᱥᱤᱨᱤᱥ<ref name="Macphail" />
| ''Dalbergia lanceolaria<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱪᱟᱯᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱵᱟᱲᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Ficus tomentosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱪᱟᱹᱣᱞᱤᱭᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Ruellia suffruticosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱪᱟᱺᱩᱨᱤᱪ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Lobelia trigonia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱟᱹᱴᱷᱤ, ᱡᱚᱜᱽ ᱠᱟᱹᱴᱷᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Plumbago zelanica<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱪᱤᱠᱱᱚ, ᱴᱷᱤᱥᱤ, ᱴᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱹ, ᱴᱤᱥᱤ, ᱴᱤᱥᱤᱭᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Linum usitatissimum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱪᱤᱦᱲᱤ ᱞᱟᱢᱟᱜ, ᱞᱟᱢᱟᱜ ᱞᱟᱹᱲ<ref name="Macphail" />
| ''Bahunia vahlii<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱪᱤᱯᱪᱤᱨᱤᱯ<ref name="Macphail" />
| ''Achyranthes asper<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱪᱩᱰᱩᱠ ᱠᱚᱰ<ref name="Macphail" />
| ''Eugenia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱪᱩᱴᱚᱣᱟᱹ ᱪᱟᱹᱱᱰᱵᱚᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Iphegenia indica<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱪᱮᱨᱚ<ref name="Macphail" />
| ''Imperata arundinacea<ref name="Macphail" />''
|
|-
|ᱪᱷᱚᱨᱠᱟᱱᱴᱟ<ref name=":0" />
|''Chrysopogon aciculatus (Retz.) Trin.''<ref name=":0" />
|
|-
|ᱪᱷᱚᱯᱠᱤ<ref name=":0" />
|''Apluda mutica L.''<ref name=":0" />
|
|-
| ᱪᱷᱟᱹᱭᱞᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Morinda tinctoria<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱪᱷᱟᱹᱴᱱᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Alstonia scholaris<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱫᱟᱜ ᱠᱩᱰᱩᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Sopubia delphinifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱫᱟᱜ ᱤᱪᱟᱹᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Jussiaea suffruticosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱫᱟᱞ, ᱰᱳᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Panicum stagninum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱩᱰᱨᱩᱢ,ᱯᱟᱹᱨ ᱥᱚᱱ<ref name="Macphail" />
| ''Hibiscus cannabinus<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Hibiscus_cannabinus_001_by_Lalithamba.jpg|thumb|ᱠᱟᱹᱶᱨᱟᱹ ᱟᱲᱟᱜ ᱵᱟᱦᱟ]]
|-
| ᱦᱩᱴᱟᱹᱲ, ᱦᱩᱴᱮᱲ, ᱦᱩᱴᱮᱲ<ref name="Macphail" />
| ''Indigofera pulchella<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Indigofera_cassioides_(2274855588).jpg|thumb|ᱦᱩᱴᱟᱹᱲ]]
|-
| ᱫᱟᱨᱮ ᱵᱟᱹᱝᱠᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Vanda roxburghii<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱫᱟᱹᱛᱨᱟᱹ, ᱫᱷᱟᱹᱛᱨᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Dhatura alba<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱫᱟᱹᱛᱨᱟᱹ, ᱫᱷᱟᱹᱛᱨᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Dhatura fastuosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲᱚᱠ, ᱯᱚᱱᱰ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱳᱲᱮᱪ<ref name="Macphail" />
| ''Glycine soja<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱫᱩᱫᱷᱤ ᱞᱚᱛᱟ, ᱜᱷᱤᱣ ᱪᱤᱢᱵᱲᱤ, ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱫᱩᱫᱷᱤ ᱞᱚᱛᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Ichnocarpus frutescens<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱫᱷᱟᱹᱱᱤᱭᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Coriandrum sativum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱡᱟᱯᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Begonia picta<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱫᱷᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱹᱣᱲᱤ, ᱫᱩᱫᱷᱤ ᱜᱷᱟᱥ, ᱫᱩᱲᱷᱤ ᱜᱷᱟᱥ<ref name="Macphail" />
| ''Apluda aristata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱜᱷᱟᱸᱥ, ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱛᱟᱥᱟᱠ, ᱫᱩᱵ ᱜᱷᱟᱸᱥ, ᱛᱟᱥᱟᱠ<ref name="Macphail" />
| ''Cynodon dactylon<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱮᱝᱜᱟ ᱰᱷᱩᱨᱩᱯ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Leucas clarkei<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱮᱨᱟᱝᱰᱚᱢ ᱫᱟᱨᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Ricinus communis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱮᱨᱵᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Setaria italica<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱮᱫᱮᱞ, ᱨᱩᱭᱤ, ᱥᱚᱦᱚ ᱫᱚᱦᱚ<ref name="Macphail" />
| ''Bombax malabaricum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱮᱰᱷᱮ ᱮᱭᱟᱝᱜᱟᱹᱭᱱᱤ, ᱱᱟᱝᱜᱟᱹᱭᱱᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Solanum xanthocarpum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱮᱴᱠᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Mucuna puriens<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱮᱴᱠᱮᱪ, ᱥᱤᱡ<ref name="Macphail" />
| ''Euphorbia antiquorum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱚᱡᱚ<ref name="Macphail" />
| ''Tetranther monopetala<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱚᱨᱟᱭᱱᱤ, ᱩᱯᱟᱹᱞ ᱵᱟᱦᱟ, ᱩᱯᱮᱞ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Nymphoea lotus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱚᱯᱚᱝ ᱫᱟᱨᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Terminalia belerica<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱚᱯᱚᱱ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Aerua lannata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱚᱯᱲᱚ<ref name="Macphail" />
| ''Gardenia latifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱚᱰᱚ<ref name="Macphail" />
| ''Ficus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱟᱛᱷᱚᱨ ᱚᱨᱚᱛ<ref name="Macphail" />
| ''Aeginetia indica<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱟᱞᱟᱠ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Beta vulgaris<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱟᱠᱟᱲᱮ ᱫᱟᱨᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Ficus Infectoria<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱟᱧᱡᱚᱛ ᱱᱟᱺᱲᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Porana paniculata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱟᱧᱡᱚᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Clerodendron phlomoides<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱟᱧᱡᱚᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Polyalthia cerasoides<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱟᱨᱚᱲ ᱡᱷᱤᱝᱜᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Luffa acutangula<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱟᱨᱣᱟ ᱡᱷᱟᱨᱲᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Crosphora pilcata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱟᱰᱮᱨ <ref name="Macphail" />
| ''Stereospermum suaviolens<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱟᱱ<ref name="Macphail" />
| ''Piper betle<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱟᱱᱥᱤᱝᱜᱷᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Dysophilla verticillata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱟᱴᱪᱟᱢᱵᱲᱟ ᱵᱟᱱᱰᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Viscum monoicum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱤᱛᱠᱚᱧᱡᱽ<ref name="Macphail" />
| ''Putranjiva roxburghii<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱤᱥᱠᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Dioscorea oppositifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱤᱪᱠᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Colocasia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱤᱪᱷᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Wendlandia exerta<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱤᱱᱰᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Randia uliginosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱤᱴᱩᱣᱟᱹ ᱟᱲᱟᱜ, ᱯᱤᱴᱩᱣᱟᱹ ᱜᱷᱟᱸᱥ<ref name="Macphail" />
| ''Spermacoce hispida<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱩᱥᱤ ᱛᱚᱣᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Euphorbia pilulifera<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱩᱥᱤ ᱯᱟᱱ<ref name="Macphail" />
| ''Ehretia laevis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱩᱨᱟᱹᱭ ᱱᱟᱹᱲᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Basella alba<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱩᱱᱰ ᱜᱟᱹᱱᱫᱷᱟᱹᱨᱤ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Amarantus tristis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱩᱱᱰ ᱨᱟᱡ ᱵᱟᱦᱟ, ᱴᱟᱡᱽ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Nerium odorum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱩᱴᱠᱤ ᱢᱟᱞᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Cardiospermum halicaeabum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱮᱭᱟᱡᱽ<ref name="Macphail" />
| ''Allium cepa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱮᱴᱠᱟᱢᱵᱽᱲᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Helicteres isora<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱮᱴᱨᱟ ᱫᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Jussloca suffruticosa (sic - Jessica suffruticosa)<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱳᱱᱰ ᱠᱟᱣᱮᱛ<ref name="Macphail" />
| ''Abrus precatorius<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Pois_rouges_extraits_de_leur_gousse_(ou_Abrus_precatorius)_au_Bénin.jpg|thumb|ᱯᱩᱸᱰ ᱠᱟᱣᱮᱯᱷ ᱡᱚ]]
|-
| ᱯᱷᱚᱥᱠᱟ ᱚᱞᱟᱛ, ᱯᱚᱚᱥᱠᱟ ᱚᱞᱟᱛ<ref name="Macphail" />
| ''Kydia calycina<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱯᱷᱩᱴ, ᱛᱟᱹᱨᱵᱩᱡ, ᱛᱟᱹᱨᱢᱩᱡ<ref name="Macphail" />
| ''Cucumis melo<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱰᱚᱠᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Odina wodier<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱰᱚᱨᱟ ᱵᱚᱦᱚᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Vernonia roxburghii<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱰᱚᱰᱷᱟᱨᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Adiantum lunulatum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱰᱟᱝᱜᱽᱨᱟ ᱥᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Premna latifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱰᱟᱹᱦᱩ<ref name="Macphail" />
| ''Aetocarpus lakoocha<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱰᱤᱴᱤᱭᱟᱹ ᱦᱟᱹᱴᱠᱟᱱ<ref name="Macphail" />
| ''Leea hirta<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱰᱩᱝᱰᱩᱝ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Gomphrena globosa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱰᱩᱱᱰᱩᱠᱤᱛ<ref name="Macphail" />
| ''Gardenia turgida<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱰᱮᱠᱳ ᱥᱤᱱᱫᱩᱨ, ᱠᱟᱢᱵᱽᱨᱟᱡᱽ<ref name="Macphail" />
| ''Buettneria herbacea<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱰᱮᱰᱷᱟᱣᱲᱮ, ᱰᱤᱰᱷᱟᱹᱣᱲᱤ, ᱮᱰᱷᱮ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ, ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Zizyphus jujube<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱰᱷᱮᱞᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Alangium lamarckii<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱱᱚᱱᱠᱟᱹᱯᱥᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Thespasia lampas<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱦᱮᱢᱪᱟ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Limnophilla gratioloides (sic - Limnophila gratioloides)<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱩᱨᱤᱪ ᱟᱞᱟᱝ<ref name="Macphail" />
| ''Portulacca quadrifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱫᱩᱫᱷᱤ ᱜᱷᱟᱥ<ref name="Macphail" />
| ''Andropogon schaenanthus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱯᱩᱥᱤ ᱛᱚᱣᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Euphorbia thymifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱵᱚᱰᱷᱟᱹᱨᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Cheilanthus tenuifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱵᱟᱺᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱹᱱᱰᱷᱩᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Phyllanthus multilocularis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱵᱷᱤᱱᱰᱤ ᱡᱟᱱᱟᱴᱤᱛ<ref name="Macphail" />
| ''Triumfetta rhomboidea<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱱᱟᱸᱲᱤ ᱜᱷᱟᱸᱥ<ref name="Macphail" />
| ''Panicum vestitum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱱᱟᱹᱠᱤᱪ ᱜᱷᱟᱸᱥ<ref name="Macphail" />
| ''Fimbristylis miliacea<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱱᱟᱹᱲᱤ ᱜᱟᱹᱱᱫᱷᱟᱹᱨᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Amaranthus blitum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱱᱟᱹᱲᱤ ᱢᱩᱨᱩᱯ<ref name="Macphail" />
| ''Butea superba<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱱᱟᱹᱲᱤ ᱥᱤᱨᱤᱥ <ref name="Macphail" />
| ''Dalbergia volubibilis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱱᱤᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Melia azadirachta<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱱᱤᱣᱨᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Elaeodendron roxburghii<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱳᱛ ᱢᱩᱨᱩᱯ<ref name="Macphail" />
| ''Flemingia nana<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱴᱚᱲ ᱪᱟᱱᱰᱵᱚᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Eragostis ciliaris<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱴᱚᱴᱚᱱᱚᱯᱟᱠ<ref name="Macphail" />
| ''Eugenia operculata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱴᱟᱜᱚᱛ ᱟᱲᱟᱜ, ᱴᱟᱜᱚᱛ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Gnaphalium indicum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱠᱷᱚᱰᱮ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Eyolvulus alsinoides<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱠᱷᱚᱰᱮ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Indigofera linifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱢᱮᱨᱟᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Phyllanthus simplex<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱢᱮᱨᱟᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Phyllanthus urinaria<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱥᱩᱲᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Cyperus rotundus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱵᱷᱤᱱᱰᱤ ᱡᱟᱱᱟᱛᱮᱛ<ref name="Macphail" />
| ''Desmodium gangeticum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱴᱤᱞᱟᱹᱭ ᱫᱟᱨᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Wendlandia tinctoria<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱜᱷᱟᱹᱱᱴᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Clematis nutans<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ, ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Ventilago calyculata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱪᱮᱨᱮᱪ<ref name="Macphail" />
| ''Pogonatherum saccharoideum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱴᱟᱮᱱᱤ, ᱴᱟᱹᱭᱱᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Tacca pinnatifida<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱵᱟᱹᱨᱪᱷᱤ, ᱫᱟᱨᱮ ᱰᱷᱚᱢᱯᱚ, ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱰᱷᱚᱢᱚ<ref name="Macphail" />
| ''Leonates nepetaefolia (sic - Leonotis nepetifolia)<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱚᱠᱚᱢ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Melia azedarach<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱚᱭ ᱵᱷᱤᱱᱰᱤ, ᱞᱚᱴᱚ<ref name="Macphail" />
| ''Randia dumetorum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱚᱰᱟ ᱜᱷᱟᱝᱜᱽᱨᱟ, ᱪᱤᱦᱲᱤ ᱜᱷᱟᱝᱜᱽᱨᱟ, ᱰᱟᱝ ᱜᱷᱟᱝᱜᱽᱨᱟ, ᱜᱷᱟᱝᱜᱽᱨᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Vigna catiang<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱜᱞᱩᱪᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Martynia diandra<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱡᱲᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Sorghum vulgare<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱨᱟᱝᱜᱚᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Glossogyne pinnatifida<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱪᱠᱚᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Pollinia eriopoda<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱮᱯᱷᱳᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Desmodium polycarpum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱰᱜᱚᱪᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Lygodium flexuosum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱱᱟ ᱮᱴᱠᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Ipomaea turpethum (sic - Ipomoea turpethum)<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱱᱟ ᱴᱟᱴᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Oroxylon indicum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱱᱰᱚ, ᱪᱤᱦᱨᱩᱛ ᱞᱟᱲ<ref name="Macphail" />
| ''Spatholobus roxburghii<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱱᱰᱚᱨ ᱞᱟᱹᱣᱲᱤ, ᱢᱤᱨᱡᱩ ᱵᱟᱦᱟ, ᱧᱩᱸᱲᱩᱸᱪ<ref name="Macphail" />
| ''Cassia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱲᱟ ᱯᱟᱛᱷᱚᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Vernonia divergens<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱲᱮ ᱫᱟᱨᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Ficus benghalensis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱲᱮ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Pentapetes phaenicia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱲᱮ ᱵᱟᱲᱣᱟᱨᱟᱜ, ᱵᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱲᱣᱟᱜ, ᱥᱟᱢᱟ ᱜᱷᱟᱥ<ref name="Macphail" />
| ''Panicum colonum (syn - Echinochloa colona)<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱵᱞᱟ, ᱵᱟᱹᱵᱩᱨ, ᱜᱟᱵᱞᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Acacia arabica<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱹᱜᱷᱤᱱ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ, ᱵᱟᱹᱜᱷᱤᱱ ᱡᱷᱟᱹᱣᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Mezoneurum cucullatum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱹᱝᱥᱤᱱ<ref name="Macphail" />
| ''Artemisia parviflora<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱴᱩᱴᱩᱨᱤ, ᱵᱟᱨᱟᱝᱜᱚᱢ, ᱵᱤᱨ ᱞᱚᱯᱚᱝ ᱟᱲᱟᱜ, ᱫᱩᱨᱭᱟᱹ ᱟᱲᱟᱜ, ᱡᱷᱩᱨᱡᱷᱩᱨᱤ, ᱴᱩᱴᱩᱨᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Vernonia cinereal<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹᱨ, ᱡᱚᱠᱟ ᱥᱟᱠᱟᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Sida humuilis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱹᱨᱥᱟᱹ ᱯᱟᱠᱚᱨ<ref name="Macphail" />
| ''Grewia campbelii (sic - Grewia campbellii)<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱹᱨᱩ, ᱠᱩᱥᱩᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Schleichera trijuga<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱹᱨᱱᱤ ᱠᱷᱟᱨᱵᱟᱹᱨᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Clerodendron infortunatum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱟᱺᱨᱤᱭᱟᱺ ᱠᱟᱱᱰᱷᱩᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Phyllanthus lanceoiarius<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱤᱨ ᱜᱷᱟᱝᱜᱽᱨᱟ, ᱥᱮᱲᱣᱟᱝ<ref name="Macphail" />
| ''Vigna vexillata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱤᱨ ᱠᱟᱱᱴᱟ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Commelyna salioi jolia (sic- Commelina sativa jolia)<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱤᱨ ᱠᱩᱵᱮᱛ<ref name="Macphail" />
| ''Andrographis echioides<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱤᱨ ᱡᱷᱩᱱᱠᱟᱹ, ᱢᱚᱴᱟ ᱵᱤᱨ ᱡᱷᱩᱱᱠᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Crotalaria calcyna<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱤᱨ ᱢᱟᱞᱦᱟᱱ<ref name="Macphail" />
| ''Atyllosia mollis (sic) ori: Atylosia mollis syn: Cajanus crassus, Cajanus mollis)<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱤᱨ ᱢᱤᱨᱩ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Sida carpinifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱤᱨ ᱥᱩᱨᱜᱩᱡᱟᱹ ᱵᱤᱨ ᱛᱩᱲᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Laggera flava<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱤᱨ ᱥᱩᱨᱟᱹᱡ ᱢᱩᱠᱷᱤ, ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱥᱳᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Ionidium suffruticosum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱤᱨ ᱦᱚᱲᱮᱠ<ref name="Macphail" />
| ''Atyllosia scarabaedois (sic) ; ori - Atylosia scarabaeoides ; syn : Cajanus scarabaeoides <ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱤᱨ ᱱᱟᱨᱪᱷᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Corchorus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱤᱨᱥᱟᱝ, ᱢᱩᱝ, ᱨᱟᱢᱵᱲᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Phaseolus mungo<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱤᱬᱩᱡᱩ, ᱡᱤᱱᱤᱧᱡᱤᱛ<ref name="Macphail" />
| ''Bauhinia retusa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱤᱰᱷᱤᱱᱴᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Entada scandens<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Entada_rheedii04.jpg|thumb|ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱚᱡᱚ]]
|-
| ᱵᱤᱴ ᱵᱩᱴ, ᱵᱩᱨᱩ ᱮᱠᱟᱥᱨᱤᱨᱟᱹ ᱱᱟᱺᱲᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Flemingia congesta<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱩᱨᱩ ᱟᱥᱟᱹᱲᱤᱭᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Capparis horrida<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱩᱨᱩ ᱠᱟᱴᱠᱚᱢ ᱪᱟᱨᱮᱪ<ref name="Macphail" />
| ''Equisetum debile<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱩᱨᱩ ᱢᱟᱨᱟᱸᱝ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Erythrina arborescens<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱩᱨᱩ ᱢᱟᱫ<ref name="Macphail" />
| ''Bambusa stricta<ref name="Macphail" />''
|
|-
|ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱢᱟᱞᱦᱟᱱ
|''Cyamopsis tetragonoloba''
|[[ᱨᱮᱫ:Cyamopsis tetragonoloba-1-yercaud-salem-India.JPG|thumb]]
|-
| ᱵᱩᱨᱩ ᱨᱟᱦᱮᱲ, ᱨᱟᱦᱮᱲ<ref name="Macphail" />
| ''Cyamopsis psoralioides<ref name="Macphail" />'' (syn of ''Cyamopsis tetragonoloba'')
| [[ᱨᱮᱫ:Cluster bean-guar-Cyamopsis psoralioides-Cyamopsis tetragonolobus-TAMIL NADU74.jpg|thumb]]
|-
| ᱵᱩᱪ ᱫᱟᱨᱮ<ref name="Macphail" />
| ''Cordia myxa<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱩᱰᱷᱤ ᱜᱷᱟᱹᱥᱤᱪ<ref name="Macphail" />
| ''Callicarpa macrophylla<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱩᱰᱷᱤ ᱜᱷᱟᱹᱥᱤᱪ, ᱵᱩᱰᱷᱤ ᱛᱤᱞᱟᱹᱭᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Pavetta indica<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱩᱰᱷᱤ ᱠᱟᱥᱠᱚᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Gossypium herbaceum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱩᱴ<ref name="Macphail" />
| ''Cicer arietinum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱮᱝᱜᱚ ᱱᱟᱹᱲᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Dioscorea bulbifera<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱮᱝᱜᱟᱲ ᱵᱮᱴᱟᱦᱮᱫ<ref name="Macphail" />
| ''Solanum stramonifolium<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱮᱝᱜᱟᱲ, ᱦᱮᱱᱫᱮ ᱵᱮᱝᱜᱟᱲ<ref name="Macphail" />
| ''Solanum melongena<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱮᱞᱟᱸᱳᱧᱡᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Caesulia axillaris<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱮᱨᱫᱚᱲ, ᱵᱷᱩᱨᱥᱟᱹ <ref name="Macphail" />
| ''Combretum nana<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱮᱨᱮᱧ ᱯᱷᱩᱞ<ref name="Macphail" />
| ''Cyathocline lyrata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱮᱨᱮᱧᱡᱚ<ref name="Macphail" />
| ''Thevita neriifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱮᱱᱟ, ᱥᱤᱨᱚᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Andropogon muricatus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱮᱸᱴ<ref name="Macphail" />
| ''Calamus rotang<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱳᱰ ᱱᱟᱸᱲᱤ, ᱵᱳᱰᱞᱟᱹᱲ ᱱᱟᱸᱲᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Vitis adnata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱷᱚᱜᱟ ᱠᱟᱥᱠᱳᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Gossypium neglectum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱷᱚᱨᱠᱚᱱᱰ<ref name="Macphail" />
| ''Hymenodiction excelsum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱷᱟᱨᱵᱟᱹᱲᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Ocimum canum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱷᱟᱨᱵᱷᱟᱨᱤ, ᱰᱷᱤᱢᱯᱩ ᱵᱟᱦᱟ, ᱠᱟᱹᱯᱤᱨ ᱢᱟᱹᱞᱤ ᱵᱟᱦᱟ, ᱢᱟᱹᱞᱤ ᱵᱟᱦᱟ, ᱢᱚᱱᱫᱚᱨ ᱢᱟᱹᱞᱤ ᱵᱟᱦᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Ocimum basilicum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱷᱟᱫᱚᱨ ᱡᱷᱟᱹᱯᱱᱤ, ᱡᱷᱟᱹᱯᱱᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Biophetum sensitivum<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱷᱟᱸᱭᱤᱥᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Colebrookia oppositifolia<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱷᱟᱹᱰᱩ<ref name="Macphail" />
| ''Vitex alata<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱷᱟᱹᱴᱩᱣᱟᱹ ᱟᱲᱟᱜ<ref name="Macphail" />
| ''Chenopodium album<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱷᱟᱹᱵᱨᱤ<ref name="Macphail" />
| ''Embelia robusta<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱷᱤᱰᱤ ᱟᱹᱪᱷᱤᱢ<ref name="Macphail" />
| ''Centifida orbicularis<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱷᱤᱱᱰᱤ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹ, ᱢᱩᱴᱷᱟᱹ ᱜᱷᱟᱸᱥ, ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱵᱷᱤᱱᱰᱤ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹ<ref name="Macphail" />
| ''Fimbristylis monostachya<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱷᱮᱨᱱᱰᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Jatropha curcus<ref name="Macphail" />''
|
|-
| ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱰᱮᱨᱮᱧ, ᱪᱟᱠᱟᱣ ᱰᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Cassia tora<ref name="Macphail" />''
| [[ᱨᱮᱫ:Cassia Tora (young plant).JPG|center|thumb|ᱵᱟᱞᱮ ᱪᱟᱠᱟᱣ ᱫᱟᱨᱮ]]
|-
| ᱵᱷᱮᱰᱣᱟ<ref name="Macphail" />
| ''Hibiscus cancellatus<ref name="Macphail" />''
|
|}
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
== ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱰᱷᱮᱨ ᱥᱟᱹᱠᱷᱤᱭᱟᱹᱛ ==
*Campbell, A.; Macphail, R.M. (1984). Campbell's English-Santali Dictionary. Eastern Books. ISBN 978-0-8364-1137-9.
*Campbell, A. (1899). A Santali-English dictionary. Santal Mission Press.
*Mrs. Maina Tudu (Hansdah). (2016) SANTALI DICTIONARY, Olchiki-Olchiki-English script. ISBN 978-93-5267-534-0
*P.O. BODDING. SANTALI DICTIONARY (1929)
== ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱚᱞ ==
* ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱨᱚᱢᱟᱹᱱ/ᱞᱮᱴᱤᱱ/ᱤᱝᱨᱟᱡᱤ ᱞᱤᱯᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱦᱩᱭ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
* ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱴᱷᱤᱠ ᱥᱟᱸᱦᱤᱡ ᱯᱩᱥᱴᱟᱹᱣ ᱪᱷᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
== ᱮᱴᱟᱜ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ==
* [[ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱬ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱡᱟᱱᱣᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ]]
* [[ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱬ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱩᱫ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ]]
* [[ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱬ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱪᱮᱬᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ]]
* [[ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱬ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ]]
* [[ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱬ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱟᱨᱮ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱬᱮᱥ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ]]
n1yy0epzn1zl6qfs3cq2yibympmmfwu
ᱮᱢᱤ ᱵᱽᱨᱤᱡᱳᱣᱴᱟᱨ
0
26489
196300
142143
2026-08-10T13:08:24Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
196300
wikitext
text/x-wiki
'''ᱮᱢᱤ ᱯᱷᱨᱤᱛ ᱵᱽᱨᱤᱡᱳᱣᱟᱴᱟᱨ''' (10 ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ 1906ᱼ13 ᱢᱟᱨᱪ 1999) , ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ '''ᱮᱢᱤ ᱵᱽᱨᱤᱡᱳᱣᱟᱴᱟᱨ''' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱩᱯᱨᱩᱢᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱟᱨ ᱥᱟᱨᱟᱭᱞᱤᱥᱴ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱥᱟᱶ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱚᱵᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
ᱵᱟᱨᱢᱤᱝᱜᱚᱢ ᱟᱨ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱚᱠᱛᱚ, ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱨᱢᱤᱝᱜᱚᱢ ᱥᱚᱨᱟᱞᱤᱥᱴ ᱟᱨ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱚᱨᱟᱞᱤᱥᱴ ᱜᱨᱩᱯ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱨᱟᱹᱥᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱨᱟᱞᱤᱥᱴ ᱢᱩᱫᱽᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>[https://web.archive.org/web/20220319193933/https://www.leicestergalleries.com/provenart/dealer_stock_details.cgi?d_id=&a_id=10490 EMMY BRIDGWATER (1906-99) Modern British Surrealist] The Leicester Galleries, London</ref>
ᱱᱤᱥ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱨᱤ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱟᱞᱤᱡᱚᱢ ᱨᱮᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱢᱤᱪᱮᱞ ᱨᱮᱢᱤ ᱟᱭᱟᱜ ᱮᱥᱮᱨ ᱫᱚ "ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱚᱨᱟᱞᱤᱡᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱟᱨᱮᱱ ᱥᱚᱨᱟᱞᱤᱡᱤᱢ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶᱨᱮ [[ᱥᱟᱞᱵᱷᱟᱫᱚᱨ ᱫᱟᱞᱤ|ᱫᱟᱞᱤ]] ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱠᱟ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱮᱱᱮᱢ" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref name="magnetic">{{Citation|title=Surrealism in Birmingham 1935-1954|publication-date=2000|year=2000}}.</ref>
== ᱡᱤᱭᱚᱱᱤ ==
ᱮᱢᱤ ᱵᱽᱨᱤᱡᱳᱣᱴᱟᱨ ᱵᱟᱨᱢᱤᱝᱜᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱮᱡᱵᱟᱥᱴᱚᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱨᱴᱟᱨᱰ ᱮᱠᱟᱣᱩᱱᱴᱮᱱᱴ ᱟᱨ ᱢᱮᱛᱷᱳᱰᱤᱥᱴ ᱨᱮᱱ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱵᱟᱨᱱᱟᱢᱜᱟᱢ ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱚᱯᱷ ᱟᱨᱴ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱱᱟᱰ ᱯᱷᱞᱤᱴᱩᱰᱼᱳᱠᱟᱨ ᱟᱜ ᱟᱶᱛᱟᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱚᱠᱥᱯᱷᱳᱨᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱛᱷᱟᱭᱤ ᱠᱟᱹᱨᱤ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="lostandfound">{{Citation|title=Surrealism in Birmingham 1935-1954|year=2000}}.</ref>
ᱵᱽᱨᱤᱡᱳᱣᱴᱟᱨ ᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱚᱛᱮᱛᱷᱤᱭᱚ ᱴᱷᱟᱶ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱵᱮᱼᱲᱤᱪᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱥᱚᱨᱟᱭᱞᱤᱥᱴ ᱜᱨᱩᱯ ᱥᱟᱶ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜᱽ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱜᱚᱲᱚ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱨᱳᱥᱵᱷᱮᱱᱚᱨ ᱥᱠᱩᱞ ᱚᱯᱷ ᱢᱳᱰᱟᱨᱚᱱ ᱟᱨᱴ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name=":0">{{Cite journal|last=Deepwell|first=Katy|date=1990|title=Emmy Bridgwater|url=https://go.gale.com/ps/anonymous?id=GALE%7CA262786559&sid=googleScholar&v=2.1&it=r&linkaccess=abs&issn=09611460&p=AONE&sw=w|journal=Women's Art Magazine|volume=37|via=Gale Academic OneFile}}</ref>
== ᱠᱟᱹᱢᱤ ==
1930-1940 ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱚᱠᱛᱮ ᱨᱮ ᱟᱢᱤ ᱵᱽᱨᱤᱡᱳᱣᱴᱟᱨ ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱜᱮ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱚᱞ ᱟᱨ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="lostandfound"/> ᱩᱱᱤ ᱥᱚᱨᱟᱞᱤᱡᱤᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱥᱤᱱ ᱪᱟᱞᱟᱣᱤᱡ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name=":0"/> ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱡᱟᱣᱜᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱳᱯᱨᱳᱱᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱚᱛᱢᱚᱱ ᱢᱩᱫᱽᱨᱮ "ᱥᱚᱨᱛᱤᱞᱤᱥᱴ ᱠᱟᱞᱚ ᱨᱩᱡ ᱟᱨ ᱦᱤᱝᱥᱟ" ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱱᱩᱢᱟᱹᱱ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱ ᱪᱮᱬᱮ, ᱚᱱᱩᱢᱟᱹᱱ, ᱥᱟᱠᱟᱢ, ᱯᱷᱚᱞᱮ ᱟᱨ ᱴᱮᱱᱰᱨᱤᱞ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱜᱚᱭᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱡᱩᱭᱟᱹᱱᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ 1970 ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱠᱳᱞᱟᱡᱽ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref name="lostandfound" /> ᱵᱨᱤᱡᱳᱣᱴᱟᱨ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱡ, ᱠᱳᱞᱟᱡᱤᱥᱴ ᱟᱨ ᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱠᱟᱵᱤ ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱔᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱟᱨ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱥᱩᱨᱤᱭᱮᱞᱤᱥᱴ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱞ ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱯᱷᱨᱤ ᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱᱥ ᱞᱤᱵᱨᱮᱥ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱭᱢᱚᱱ ᱣᱚᱴᱥᱚᱱ ᱴᱮᱞᱚᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱾<ref name="obituary">[http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_19990526/ai_n14238013 Obituary: Emmy Bridgwater]{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Jeremy Jenkinson, The Independent, 26 May 1999</ref>
== ᱠᱮᱤᱴᱤᱠᱟᱞ ᱨᱤᱭᱮᱠᱥᱚᱱ ==
ᱟᱨᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱴᱳᱱᱤ ᱰᱮ ᱨᱮᱱᱡᱤᱭᱳ ᱵᱽᱨᱤᱡᱳᱣᱴᱟᱨ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱟᱞᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱞᱮ ᱧᱮᱞᱼᱟ ᱾ ᱟᱢ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱨᱟᱹᱲ ᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟᱠᱚ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱤᱧᱟᱹᱜ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱣᱼᱟ ᱾ ᱟᱢᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱫᱚ ᱤᱧᱟᱹᱜ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱱᱟᱴ ᱛᱮ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱵᱮᱼᱵᱩᱴᱟᱹ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱟᱢ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱷᱚᱡ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Citation|title=The Uncouth Invasion (The paintings of Emmy Bridgwater)|year=1942}}</ref>
== ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ==
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
cqabl3xrv7j1h0tp6hjv4kt8y26pknk
ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ
0
28870
196310
180579
2026-08-10T14:56:31Z
MT731
2184
/* ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ */
196310
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ
| image = Rahul Bajaj, Chairman, Bajaj Auto, India, co-chair of the Global India Business Meeting (14513204904) (cropped).jpg
| caption = ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ
| birth_date = {{Birth date|1938|06|10|df=y}}
| birth_place = [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]], [[ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱯᱨᱮᱥᱤᱰᱮᱱᱥᱤ]], [[ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱨᱟᱡᱽ|ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| death_date = {{death date and age|2022|2|12|1938|6|10|df=y}}
| death_place = [[ᱯᱩᱱᱮ]], [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ
| alma_mater = {{Unbulleted_list|[[ᱥᱮᱱᱴ ᱥᱴᱤᱯᱷᱟᱱᱥ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱫᱤᱞᱞᱤ]]<br/>{{small|(ᱵᱤ.ᱮ.)}}<br/>[[ᱜᱚᱵᱚᱨᱱᱢᱮᱱᱴ ᱞᱚ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]]<br/>{{small|(ᱮᱞ.ᱮᱞ.ᱵᱤ.)}}|[[ᱦᱟᱨᱵᱷᱟᱨᱰ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱥᱠᱩᱞ]]<br/>{{small|(ᱮᱢ.ᱵᱤ.ᱮ.)}}}}
| occupation = ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱮᱢᱮᱨᱤᱴᱟᱥ, [[ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱜᱩᱴ]]
| party = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ]]
| spouse = {{marriage|ᱨᱩᱯᱟ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ|1961|2013|end=died}}
| children = ᱓; ᱥᱟᱶᱛᱮ [[ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ|ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ]] ᱟᱨ [[ᱥᱚᱱᱡᱤᱵᱽ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ|ᱥᱚᱱᱡᱤᱵᱽ]]
| father = [[ᱠᱚᱢᱚᱞᱱᱚᱭᱚᱱ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ]]
| relatives = {{ubl|[[ᱡᱚᱢᱱᱟᱞᱟᱞ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ]] (ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱦᱟᱲᱟᱢ)|[[ᱛᱚᱨᱚᱝ ᱡᱮᱭᱱ]] <br/>(ᱵᱟᱹᱜᱽᱱᱟᱹ)}}
| awards = [[ᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱵᱷᱩᱥᱚᱱ]] (᱒᱐᱐᱑)
| website =
}}
'''ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ''' (᱑᱐ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱓᱘ - ᱑᱒ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨᱟᱵᱽ ᱯᱟᱛᱤ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news|title=Who Is Rahul Bajaj|work=Business Standard|url=https://www.business-standard.com/about/who-is-rahul-bajaj|access-date=6 July 2020}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱜᱩᱴ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱜᱩᱴ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱮᱢᱮᱨᱤᱴᱟᱥ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Forbes profile">{{cite web |title=Forbes profile: Rahul Bajaj |url=https://www.forbes.com/profile/rahul-bajaj/ |website=Forbes |access-date=1 July 2021}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱑ ᱨᱮ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ, [[ᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱵᱷᱩᱥᱚᱱ]] ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name=":0">{{cite web|date=22 March 2001|title=Rahul Bajaj conferred Padma Bhushan|url=http://www.hindu.com/businessline/2001/03/22/stories/14221861.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130706235349/http://www.hindu.com/businessline/2001/03/22/stories/14221861.htm|archive-date=6 July 2013|access-date=25 December 2012|publisher=[[The Hindu Business Line]]}}</ref>
==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱑᱐ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱓᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱠᱚᱢᱚᱞᱱᱟᱭᱚᱱ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱟᱨ ᱥᱟᱵᱤᱛᱨᱤ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite book|last=Upadhye|first=Swati|url=https://books.google.com/books?id=ldtnCgAAQBAJ&q=rahul+bajaj|title=Rahul Bajaj: Great Personalities Of India|publisher=Diamond Pocket Books Pvt Ltd|year=2017|isbn=978-81-288-2247-6|language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭᱤᱡ ᱡᱚᱢᱱᱟᱞᱟᱞ ᱵᱟᱡᱟᱡᱤᱡ ᱜᱚᱲᱚ ᱠᱚᱲᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://successstory.com/people/rahul-bajaj|title=Rahul Bajaj Story - Chairman Of Bajaj Group|website=successstory.com|access-date=5 July 2018}}</ref><ref name="MarwariHeritage">{{cite book |last1=Taknet |first1=D. K. |author-link=D. K. Taknet |title=The Marwari Heritage |date=2016 |publisher=IntegralDMS |isbn=978-1-942322-06-1 |page=254 |url=https://books.google.com/books?id=kXS2DAAAQBAJ&q=singhvi%2C+birla%2C+bajaj&pg=PA254 |access-date=12 November 2019 |language=en}}</ref> ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱵᱷᱚᱨᱰ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱥᱠᱩᱞ, ᱥᱮᱸᱴ ᱥᱴᱤᱯᱷᱟᱱᱥ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱫᱤᱞᱞᱤ, ᱜᱚᱵᱚᱨᱱᱢᱮᱱᱴ ᱞᱚ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱟᱨ ᱠᱟᱛᱷᱮᱰᱨᱟᱞ ᱟᱨ ᱡᱚᱱ ᱠᱚᱱᱟᱱ ᱥᱠᱩᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|title=Alumni Achievement Awards – Rahul Bajaj, MBA 1964|url=http://www.alumni.hbs.edu/awards/2005/bajaj.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121113113612/http://www.alumni.hbs.edu/awards/2005/bajaj.html|archive-date=13 November 2012|access-date=25 December 2012|website=Harvard Business School}}</ref><ref>{{cite news |last1=Khan |first1=Iram |title=Birthday Special : The motivational businessman, Rahul Bajaj |url=https://english.newstracklive.com/news/birthday-special--the-motivational-businessman-rahul-bajaj-sc18-nu-47495-1.html |access-date=7 February 2021 |work=News Track |date=10 June 2018 |language=English}}</ref>
==ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
[[File:Rahul Bajaj Horasis (cropped).jpg|thumb|left|upright|ᱵᱚᱡᱟᱡᱽ ᱒᱐᱑᱖ ᱦᱳᱨᱟᱥᱤᱥ ᱜᱞᱳᱵᱟᱞ ᱢᱤᱴᱤᱝ ᱨᱮ ᱨᱚᱲ ᱠᱟᱱᱟ ᱾]]
᱑᱙᱖᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱜᱩᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/rahul-bajaj-bajaj-group/298653|title=Rahul Bajaj, Bajaj Group|date=24 March 2017|work=Outlook India|last=Natay|first=Lola|access-date=6 July 2018}}</ref> ᱕᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱩᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ, ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱚᱴᱳ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱟᱨᱱᱳᱵᱷᱟᱨ ₹᱗.᱕ ᱠᱳᱴᱤ ᱠᱷᱚᱱ ₹᱑᱒,᱐᱐᱐ ᱠᱳᱴᱤ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱫᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱭᱟᱜ ᱥᱠᱩᱴᱚᱨ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱪᱮᱛᱚᱠ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱰᱨᱟᱭᱵᱷᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
᱒᱐᱐᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱴ ᱫᱚᱭ ᱟᱲᱟᱜ ᱜᱤᱰᱤ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱤᱡ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ [[ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ|ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ]] ᱫᱚ ᱜᱩᱴ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱱᱮᱜᱤᱝ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|last=Narasimhan|first=Laxman|date=1 September 2010|title=Learning from emerging markets: An interview with Bajaj Auto's Rajiv Bajaj|url=https://www.mckinsey.com/industries/consumer-packaged-goods/our-insights/learning-from-emerging-markets-an-interview-with-bajaj-autos-rajiv-bajaj|access-date=6 July 2018|website=McKinsey & Company|language=en|archive-date=6 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180706163138/https://www.mckinsey.com/industries/consumer-packaged-goods/our-insights/learning-from-emerging-markets-an-interview-with-bajaj-autos-rajiv-bajaj|url-status=dead}}</ref> ᱒᱐᱐᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱚᱴᱳ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱱᱟ: ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱚᱴᱚ, ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱯᱷᱤᱱᱥᱚᱨᱵᱷ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱦᱳᱞᱰᱤᱝ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱾<ref>{{cite news|last1=Master|first1=Ammar|last2=Staney|first2=Nesil|date=26 May 2008|title=Restructuring over, two Bajaj companies to be listed today|language=en|work=Livemint|url=https://www.livemint.com/Companies/TAw6n7iFiHEGTRRtxLQ3II/Restructuring-over-two-Bajaj-companies-to-be-listed-today.html|access-date=2 April 2020}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱯᱷᱤᱱᱥᱚᱨᱵᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱟᱨ ᱵᱮ-ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱚᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |last1=PTI |title=Rahul Bajaj resigns as Bajaj Finserv Chairman |url=https://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/rahul-bajaj-resigns-as-bajaj-finserv-chairman/articleshow/68395530.cms |access-date=7 February 2021 |work=The Economic Times |date=13 March 2019}}</ref> ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ, ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱚᱴᱳ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱮ-ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱚᱫᱽ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱠᱟᱠᱟ ᱭᱤᱡ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱱᱤᱨᱚᱡᱽ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱴᱷᱮᱱ ᱮ ᱮᱢᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱹᱱ ᱮᱢᱮᱨᱤᱴᱟᱥ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Forbes profile" />
᱒᱐᱐᱖-᱒᱐᱑᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱨᱚᱢᱳᱫᱽ ᱢᱚᱦᱟᱡᱚᱱ ᱜᱩᱨ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱭᱮᱱ ᱢᱟᱹᱪᱤ ᱫᱚ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱝᱥᱚᱫᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱚᱲᱟᱜ, ᱨᱟᱡᱽᱭᱚ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news|date=15 June 2006|title=Rahul Bajaj elected to Rajya Sabha|language=en|work=The Times of India|agency=PTI|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/rahul-bajaj-elected-to-rajya-sabha/articleshow/1651638.cms|access-date=12 February 2022}}</ref>
ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱙-᱑᱙᱘᱐ ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱙-᱒᱐᱐᱐ ᱨᱮ ᱵᱟᱨ ᱫᱷᱟᱣ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ (CII) ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=https://www.cii.in/CII_Past_presidents.aspx |title=CII Past Presidents |access-date=23 October 2020}}</ref> ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ [[ᱯᱨᱚᱬᱚᱵᱽ ᱢᱩᱠᱷᱟᱨᱡᱤ]] ᱒᱐᱑᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ CII ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱛᱮᱭ ᱢᱟᱹᱱ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite news|date=27 April 2017|title=Rahul Bajaj bagged CII President's Award for Lifetime Achievement|work=United News of India|url=http://www.uniindia.com/news/india/rahul-bajaj-bagged-cii-president-s-award-for-lifetime-achievement/853808.html|access-date=23 October 2020}}</ref>
ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱚᱫᱽ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱮᱭᱟᱨᱞᱟᱭᱤᱱᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ, ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱴᱨᱮᱰ ᱠᱚᱨᱥᱤᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ, ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱨᱮ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱨᱮ ᱵᱳᱨᱰ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ, ᱵᱨᱩᱠᱤᱝᱥ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴᱚᱨ ᱠᱚᱨᱥᱤᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱥᱴᱟ ᱾ ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱥᱠᱩᱞ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱢ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱮᱰᱵᱤᱡᱟᱨ ᱵᱳᱨᱰ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱾<ref name=":1">{{Cite web|last=Bose|first=Mrityunjay|date=12 February 2022|title=Former Bajaj Auto chairman Rahul Bajaj passes away at 83|url=https://www.deccanherald.com/national/former-bajaj-auto-chairman-rahul-bajaj-passes-away-at-83-1080772.html|access-date=12 February 2022|website=Deccan Herald|language=en}}</ref>
ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱵᱷᱩᱥᱚᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name=":0" />
''ᱯᱷᱳᱨᱵᱽᱥ'', ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱤᱱ ᱵᱤᱞᱤᱭᱚᱱᱚᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱗᱒᱒ ᱟᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱒.᱔ ᱵᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱰᱚᱞᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱢᱯᱚᱛᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Forbes profile" />
==ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱜᱩᱨ==
ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱫᱚ [[ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ]] ᱟᱨ [[ᱥᱚᱱᱡᱤᱵᱽ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ]] ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱫᱚ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱡᱽᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱠᱤᱱ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱟᱡᱤᱡ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱫᱚ ᱥᱩᱱᱟᱭᱱᱟ ᱠᱮᱡᱽᱨᱤᱣᱟᱞ ᱫᱚ ᱠᱟᱢᱟᱞᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱦᱚᱞ ᱟᱨᱴ ᱜᱮᱞᱟᱨᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱨ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱕᱓ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱠᱮᱱᱥᱚᱨ ᱛᱮ ᱯᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱜᱩᱨ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Sunaina Kejriwal, 53, passes away after battle with cancer |url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/sunaina-kejriwal-53-dies-after-battle-with-cancer-9606297/ |work=The Indian Express |date=October 7, 2024 |access-date=October 8, 2024}}</ref> ᱟᱨ ᱟᱡ ᱫᱚ ᱴᱮᱢᱮᱥᱮᱠ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱢᱚᱱᱤᱥ ᱠᱮᱡᱽᱨᱤᱣᱟᱞ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news|last=Adhikari|first=Anand|date=26 March 2006|title=Billion Dollar Dealer|work=Business Today|url=http://www.india-today.com/btoday/20060326/cover2.html|access-date=7 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20081013132725/http://www.india-today.com/btoday/20060326/cover2.html|archive-date=13 October 2008}}</ref><ref>{{cite web|last=Subramanian|first=Shobhana|date=11 November 2008|title=Lunch with BS: Manish Kejriwal|url=http://www.business-standard.com/india/news/lunchbs-manish-kejriwal/02/26/339751/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121010192226/http://www.business-standard.com/india/news/lunchbs-manish-kejriwal/02/26/339751/|archive-date=10 October 2012|access-date=28 January 2011|publisher=Business Standard}}</ref>
ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱑᱒ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱘᱓ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱱᱤᱢᱳᱱᱤᱭᱟ ᱛᱮ ᱜᱩᱨ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱵᱤ ᱦᱚᱞ ᱠᱞᱤᱱᱤᱠ ᱨᱮᱭ ᱵᱷᱩᱨᱛᱤ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱨᱮᱜᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱩᱨ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱮᱱᱥᱟᱨ ᱟᱨ ᱨᱤᱫᱟᱹᱭ ᱥᱟᱶ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱨᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|date=12 February 2022|title=Rahul Bajaj, former chairman of Bajaj Auto, passes away at 83|url=https://indianexpress.com/article/business/rahul-bajaj-former-chairman-bajaj-auto-dies-7769211/|access-date=12 February 2022|work=The Indian Express|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|title=Industrialist Rahul Bajaj, Former Chairman Of Bajaj Group, Dies At 83|url=https://www.ndtv.com/india-news/rahul-bajaj-former-chairman-of-bajaj-group-dies-at-83-2764664|access-date=12 February 2022|work=NDTV}}</ref><ref>{{cite news |title=Bajaj Group Chairman Emeritus Rahul Bajaj Passes Away At 83 After Prolonged Illness |url=https://news.abplive.com/business/rahul-bajaj-passes-away-one-of-india-tallest-business-leaders-chairperson-bajaj-group-1512529 |access-date=22 February 2022 |work=ABP |date=12 February 2022 |language=en}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱢᱮ==
* {{Cite book|last=Piramal|first=Gita|url=https://books.google.com/books?id=pJv0AwAAQBAJ|title=Business Maharajas|date=14 October 2000|publisher=Penguin UK|isbn=978-93-5118-739-4|language=en}}
* {{Cite book|last=|first=|url=https://books.google.com/books?id=Uf2dCAAAQBAJ|title=The Portfolio Book of Great Indian Business Stories: Riveting Tales of Famous Business Leaders and Their Times|date=15 May 2015|publisher=Penguin UK|isbn=978-93-5214-021-3|language=en}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* {{commons category-inline}}
{{DEFAULTSORT:ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ, ᱨᱟᱦᱩᱞ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱓᱘ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱚᱴᱳ ᱨᱤᱱ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ|ᱨᱟᱦᱩᱞ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱜᱩᱴ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱟᱛᱷᱮᱰᱨᱟᱞ ᱟᱨ ᱡᱚᱱ ᱠᱚᱱᱱᱚᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱥᱠᱩᱞ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱟᱨᱣᱟᱲᱤ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱟᱡᱽᱭᱚ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ]]
23fw022lg797m6qtnjom1h2ln8r32et
ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱬ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱪᱮᱬᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ
0
32201
196302
187199
2026-08-10T13:16:07Z
Rocky 734
571
/* ᱮᱴᱟᱜ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ */ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ
196302
wikitext
text/x-wiki
ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ '''ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱬ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱪᱮᱬᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ''' ᱠᱟᱱᱟ ᱾
{{Static row numbers}}
{| class="wikitable sortable static-row-numbers"
! ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢ
! ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ
! ᱥᱟᱰᱮ
! ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ
|-
| ᱢᱟᱨᱟᱜ
| ''Pavo cristatus''
| [[File:Indian peafowl call recorded in August 1999 at Sagareshwar Sanctuary, Sangli.wav|Indian_peafowl_call_recorded_in_August_1999_at_Sagareshwar_Sanctuary,_Sangli]]
| [[ᱨᱮᱫ:Indian Peacock courtship display at Pench national park (April, 2024) 08, edited.jpg|thumb|ᱢᱟᱨᱟᱜ]]
|-
| ᱯᱚᱛᱟᱢ
| ''Columba livia''
| [[File:Columba livia - Rock Dove XC539061.mp3|Columba_livia_-_Rock_Dove_XC539061]]
| [[ᱨᱮᱫ:Feral Pigeon Columba livia, Bangalore, Karnataka, India.jpg|thumb|ᱯᱚᱛᱟᱢ]]
|-
| ᱜᱮᱰᱮ
| ''Anas platyrhynchos''
| [[File:Mallard (Anas platyrhynchos) (W1CDR0001518 BD17).ogg|Mallard_(Anas_platyrhynchos)_(W1CDR0001518_BD17)]]
| [[ᱨᱮᱫ:Male mallard duck 2.jpg|thumb|ᱜᱮᱰᱮ]]
|-
| ᱢᱤᱨᱩ (ᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹᱲ)
| ''Psittacula krameri''
| [[File:Talking Parrot (Psittacula krameri).ogg|Talking_Parrot_(Psittacula_krameri)]]
| [[ᱨᱮᱫ:Halsbandsittich (Psittacula krameri) im Garten.jpg|thumb]]
|-
| ᱥᱤᱢ
| ''Gallus gallus''
| [[File:Chickens demanding food.ogg|thumb|Chickens demanding food]]
| [[File:Gallus gallus female - Kaeng Krachan.jpg|thumb]]
|-
| ᱥᱤᱢ ᱥᱟᱹᱱᱰᱤ
| ''Gallus domesticus''
| [[File:Rooster crowing.oga|thumb|Rooster crowing]]
| [[File:Phasianidae Gallus gallus 3.2.jpg|thumb]]
|-
| ᱠᱟᱹᱦᱩ
| ''Corvus splendens''
| [[ᱨᱮᱫ:House crow, Corvus splendens.ogg|Corvus_corone_-_Carrion_Crow_XC533764]]
| [[ᱨᱮᱫ:Corvus splendens @ Kuala Lumpur (4s, p3).jpg|thumb]]
|-
| ᱠᱚᱠᱚᱨ
| ''Tyto javanica''
| [[File:Tyto alba - Western Barn Owl XC436948.mp3|Tyto_alba_-_Western_Barn_Owl_XC436948]]
| [[ᱨᱮᱫ:Asian Barn Owl in Joka June 2024 by Tisha Mukherjee 02.jpg|thumb]]
|-
| ᱫᱩᱱᱫᱩ
| ''Athene brama''
| [[ᱨᱮᱫ:Spotted Owlet spot record - 113A D Flats CME Pune - 6 Nov 15.ogg|Bubo_bubo_-_Eurasian_Eagle-Owl_XC461330]]
| [[ᱨᱮᱫ:Spotted Owlet in Patiala 03.jpg|thumb]]
|-
| ᱜᱤᱫᱤ
| ''Aegypius monachus''
|
| [[File:2014 Extremadura Monniksgier ,Aegypius monachus.jpg|thumb]]
|-
| ᱠᱤᱠᱤᱨ
| ''Alcedo atthis''
| [[File:Common kingfisher call recorded in December 2015 at Anjarle, Ratnagiri.wav|Common_kingfisher_call_recorded_in_December_2015_at_Anjarle,_Ratnagiri]]
| [[File:Alcedo atthis - Riserve naturali e aree contigue della fascia fluviale del Po.jpg|thumb]]
|-
| ᱯᱟᱡᱷᱟᱲ
| ''Aquila chrysaetos''
| [[File:Golden Eagle (Aquila chrysaetos) (W1CDR0001387 BD6).ogg|Golden_Eagle_(Aquila_chrysaetos)_(W1CDR0001387_BD6)]]
| [[File:Aquila chrysaetos Flickr.jpg|thumb]]
|-
| ᱠᱩᱲᱤᱫ
| ''Milvus migrans''
| [[File:Black kite song recorded in March 2022 at Pune.wav|Black_kite_song_recorded_in_March_2022_at_Pune]]
| [[File:Milvus migrans 01.jpg|thumb]]
|-
| ᱛᱤᱨᱩᱢᱩᱴᱤ
| ''Buteo buteo''
| [[ᱨᱮᱫ:Buteo buteo warning the fledglings 7643.ogg|Buteo_lineatus]]
| [[File:Steppe buzzard (Buteo buteo vulpinus).jpg|thumb]]
|-
| ᱯᱟᱨᱣᱟ
| ''Columba livia''
| [[File:Columba livia - Rock Dove XC539061.mp3|Columba_livia_-_Rock_Dove_XC539061]]
| [[File:Rock dove - natures pics.jpg|thumb]]
|-
| ᱪᱤᱬᱮ ᱠᱤᱥᱱᱤ
| ''Gracupica contra''
| [[File:Gracupica contra - Pied Myna XC129320.ogg|Gracupica_contra_-_Pied_Myna_XC129320]]
| [[File:Asian Pied Starling I IMG 5520.jpg|thumb]]
|-
| ᱜᱩᱸᱰᱨᱤ
| ''Coturnix coturnix''
| [[File:Common Quail (Coturnix coturnix) (W1CDR0001390 BD1).ogg|Common_Quail_(Coturnix_coturnix)_(W1CDR0001390_BD1)]]
| [[ᱨᱮᱫ:Coturnix coturnix, Fraunberg, Bayern, Deutschland 2, Ausschnitt.jpg|thumb]]
|-
| ᱠᱚᱸᱜ
| Ardeidae spp.
| [[ᱨᱮᱫ:Canto de la garceta común.ogg|Grus_grus]]
| [[ᱨᱮᱫ:Ardea intermedia 00505.jpg|thumb]]
|-
| ᱠᱚᱭᱮᱞ/ᱠᱩᱭᱞᱤ
| Cuculidae spp.
| [[ᱨᱮᱫ:Common Hawk-Cuckoo (Hierococcyx varius) 0.ogg|Cuculus_canorus_-_Common_Cuckoo_XC457076]]
| [[ᱨᱮᱫ:Common hawk-cuckoo (Hierococcyx varius) at Kairwaan gaon, Dehradun district 05.jpg|thumb]]
|-
| ᱰᱷᱟᱹᱠ
| ''Amaurornis phoenicurus''
| [[File:White-breasted Waterhen,call.wav|thumb|White-breasted Waterhen call from koottanad Palakkad Kerala India]]
| [[File:White breasted Waterhen I4-Bhopal IMG 0515.jpg|thumb]]
|-
| ᱴᱤᱡᱴᱚᱲᱚᱜ
| ''Pycnonotus cafer''
| [[ᱨᱮᱫ:Redvented Bulbul.ogg|Nightingale_(Luscinia_megarhynchos)]]
| [[ᱨᱮᱫ:Red-vented bulbul (2021-09-09).jpg|thumb]]
|-
| ᱜᱷᱟᱶᱨᱟ/ᱜᱷᱟᱶᱲᱟ
| ''Passer domesticus''
| [[File:Passer domesticus - House Sparrow XC543237.mp3|Passer_domesticus_-_House_Sparrow_XC543237]]
| [[File:House Sparrow, England - May 09.jpg|thumb]]
|-
| ᱠᱤᱥᱱᱤ
| ''Acridotheres tristis''
| [[File:Acridotheres tristis - Common Myna XC446210.mp3|Acridotheres_tristis_-_Common_Myna_XC446210]]
| [[File:Acridotheres tristis @ Kuala Lumpur 2.jpg|thumb]]
|-
| ᱰᱷᱤᱯᱪᱩᱭ
| ''Dicrurus macrocercus''
| [[File:Dicrurus macrocercus - Black Drongo XC152449.mp3|Dicrurus_macrocercus_-_Black_Drongo_XC152449]]
| [[File:Black drongo (Dicrurus macrocercus) Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg|thumb]]
|-
| ᱛᱩᱲ
| ''Psilopogon'' spp.
| [[File:Brown-headed Barbet communication.ogg|Brown-headed_Barbet_communication]]
| [[File:Brown-headed barbet (Psilopogon zeylanicus zeylanicus).jpg|thumb]]
|-
| ᱦᱤᱥᱤ
| ''Ploceus philippinus''
| [[File:Baya weaver song recorded in May 2014 at Sangli.wav|Baya_weaver_song_recorded_in_May_2014_at_Sangli]]
| [[File:Baya Weaver (Ploceus philippinus)- Male W2 IMG 0709.jpg|thumb]]
|-
| ᱢᱟᱹᱠᱷᱟᱹᱞ
| ''Centropus sinensis''
| [[File:Greater Coucal (Centropus sinensis) from Ezhimala ML155333411.wav|Greater_Coucal_(Centropus_sinensis)_from_Ezhimala_ML155333411]]
| [[File:Greater Coucal in Pune.jpg|thumb]]
|-
| ᱡᱤᱦᱩ
| ''Argya striata''
| [[File:Jungle Babbler (Turdoides striata) from Ezhimala ML154388691.wav|Jungle_Babbler_(Turdoides_striata)_from_Ezhimala_ML154388691]]
| [[File:Jungle Babbler Turdoides striata by Dr. Raju Kasambe DSCN7472 (10).jpg|thumb]]
|-
| ᱥᱩᱩᱪ
| ''Cinnyris asiaticus''
| [[File:2017-08-13 Male purple sunbird eclipse plumage.ogg|2017-08-13_Male_purple_sunbird_eclipse_plumage]]
| [[File:Cinnyris asiaticus 233584300.jpg|thumb]]
|-
| ᱠᱮᱨᱠᱮᱴᱟ
| ''Lanius cristatus''
| [[File:Brown shrike call recorded in October 2022 at Haripur, Sangli.wav|Brown_shrike_call_recorded_in_October_2022_at_Haripur,_Sangli]]
| [[File:Brown Shrike (Lanius cristatus)- Immature in Kolkata I IMG 0147.jpg|thumb]]
|-
| ᱥᱮᱨᱟᱞᱤ
| ''Dendrocygna javanica''
| [[ᱨᱮᱫ:Lesser whistling duck from Kerala 01.wav|Dendrocygna_autumnalis_-_Black-bellied_Whistling_Duck_XC541688]]
| [[ᱨᱮᱫ:Dendrocygna javanica (Lesser Whistling Duck - Zwergpfeifgans) Weltvogelpark Walsrode 2012-009.jpg|thumb]]
|-
| ᱛᱤᱨᱚᱢ/ᱴᱤᱨᱟᱹᱢ
| ''Merops orientalis''
| [[File:Asian green bee-eater call recorded in August 2014 at Sangli.wav|Asian_green_bee-eater_call_recorded_in_August_2014_at_Sangli]]
| [[File:Green bee-eater (Merops orientalis ceylonicus) 2.jpg|thumb]]
|-
| ᱵᱚᱨᱚᱞᱤᱧᱪᱷ/ᱵᱚᱲᱚᱞᱤᱧ
| ''Dendrocitta vagabunda''
| [[File:Dendrocitta vagabunda.ogg|Dendrocitta_vagabunda]]
| [[File:Rufous treepie (Dendrocitta vagabunda vagabunda) Jahalana 5.jpg|thumb]]
|-
| ᱦᱟᱹᱛᱤ ᱩᱲᱤᱡ
| ''Copsychus saularis''
| [[File:Oriental magpie-robin call and song recorded in April 2023 at Haripur, Sangli.wav|Oriental_magpie-robin_call_and_song_recorded_in_April_2023_at_Haripur,_Sangli]]
| [[File:Oriental magpie-robin (Copsychus saularis ceylonensis) male.jpg|thumb]]
|-
| ᱫᱟᱜ ᱫᱟᱨᱟᱢ
| ''Clamator jacobinus''
| [[File:Jacobin cuckoo song recorded in July 1998 at Sagareshwar Sanctuary, Sangli.wav|Jacobin_cuckoo_song_recorded_in_July_1998_at_Sagareshwar_Sanctuary,_Sangli]]
| [[File:Day 59 Jacobin Cuckoo (Clamator jacobinus) (53337722014).jpg|thumb]]
|-
| ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱯᱟᱜ
| Picidae spp.
| [[ᱨᱮᱫ:Dinopium benghalense - Black-rumped Flameback XC561070.mp3|Dendrocopos_major_-_Great_Spotted_Woodpecker_XC560953]]
| [[ᱨᱮᱫ:Black-rumped Flameback in Rabindra Sarobar January 2025 by Tisha Mukherjee 01.jpg|thumb]]
|-
| ᱴᱤᱴᱤ ᱛᱮᱝᱜᱚᱭ/ᱴᱤᱴᱤ ᱴᱮᱸᱜᱚᱡ
| ''Vanellus indicus''
| [[File:Redwattled Lapwing.ogg|Redwattled_Lapwing]]
| [[File:Red-wattled Lapwing denoised.jpg|thumb]]
|-
| ᱥᱩᱝᱠᱟᱹᱞ
| ''Anastomus oscitans''
|
| [[File:Asian openbill stork (Anastomus oscitans).jpg|thumb]]
|-
| ᱰᱟᱹᱵᱞᱟᱹ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ
| ''Upupa epops''
| [[File:Upupa epops · XC135728.ogg|Upupa_epops_·_XC135728]]
| [[File:Smrdokavra1.jpg|thumb]]
|-
| ᱦᱩᱣᱟᱹᱲ
| ''Treron phoenicopterus''
| [[File:Yellow-footed green pigeon song recorded in January 2015 at Chandoli National Park, Sangli.wav|Yellow-footed_green_pigeon_song_recorded_in_January_2015_at_Chandoli_National_Park,_Sangli]]
| [[ᱨᱮᱫ:Yellow-footed Green Pigeon হলদে-পা হরিয়াল.jpg|thumb]]
|}
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
== ᱮᱴᱟᱜ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ==
* [[ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱬ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱡᱟᱱᱣᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ]]
* [[ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱬ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱩᱫ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ]]
* [[ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱬ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱪᱮᱬᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ]]
* [[ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱬ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ]]
* [[ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱬ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ]]
* [[ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ]]
2hug5cco6xamctyi05n6x23b3lqj99l
ᱯᱤᱯᱚᱞᱥ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱯᱟᱨᱴᱤ (ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ)
0
33741
196303
183398
2026-08-10T13:52:43Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
196303
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox political party
| name = ᱯᱤᱯᱚᱞᱥ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱯᱟᱨᱴᱤ
| native_name = མི་སེར་དམངས་གཙོའི་ཚོགས་པ།
| abbreviation = PDP
| logo = Pdp official logo.png
| logo_upright = 0.67
| colorcode = {{party color|People's Democratic Party (Bhutan)}}
| leader = [[ᱥᱮᱨᱤᱝ ᱛᱚᱵᱽᱜᱮ]]
| founder = [[ᱥᱟᱝᱜᱮ ᱱᱜᱮᱰᱩᱯ]]
ᱥᱮᱨᱤᱝ ᱛᱚᱵᱽᱜᱮ
| founded = {{Start date|2007|03|24}}
| headquarters = ᱛᱷᱤᱢᱯᱩ, [[ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ]]
| ideology = [[ᱩᱫᱟᱹᱨᱵᱟᱫᱽ]]
[[ᱯᱨᱚᱜᱚᱛᱤᱵᱟᱫᱽ]]
[[ᱨᱟᱡᱽᱛᱚᱱᱛᱨᱚᱵᱟᱫᱽ]]
| position = [[ᱛᱟᱞᱟ-ᱞᱮᱸᱜᱟ]]
| seats1_title = [[ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱹᱭᱥᱤ (ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ)|ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱹᱭᱥᱤ]]
| seats1 = {{Composition bar|30|47|hex=#0000FF}}
| website = {{URL|http://pdp.bt}}
}}
'''ᱯᱤᱯᱚᱞᱥ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱯᱟᱨᱴᱤ''' ({{lang-dz|མི་སེར་དམངས་གཙོའི་ཚོགས་པ།}}; {{lang-en|People's Democratic Party}}; ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱛᱮ: '''PDP''') ᱫᱚ [[ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ [[ᱩᱫᱟᱹᱨᱵᱟᱫᱽ|ᱩᱫᱟᱹᱨᱵᱟᱹᱫᱤ]] ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚᱞ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱒᱔ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱐᱗ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚᱞ ᱨᱮᱱ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱫᱚ [[ᱥᱟᱝᱜᱮ ᱱᱜᱮᱰᱩᱯ]] ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱮᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱟᱨ ᱪᱟᱥᱵᱟᱥ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚᱞ ᱨᱮᱱ ᱱᱮᱛᱟ ᱫᱚ [[ᱥᱮᱨᱤᱝ ᱛᱚᱵᱽᱜᱮ]] ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱯᱤᱯᱚᱞᱥ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱫᱚ ᱖ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱐᱗ ᱨᱮ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱨᱮᱥᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨᱡᱤ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾ ᱑ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱗ ᱨᱮ ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱠᱚᱢᱤᱥᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚᱞ ᱮ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ᱾<ref name="ecb">{{cite web|url=https://www.google.com/search?q=http://www.election-bhutan.org.bt/%3Fpage_id%3D53|title=Election Commission of Bhutan website -PDP|accessdate=2008-03-24|archive-url=https://www.google.com/search?q=https://web.archive.org/web/20080304193504/http://www.election-bhutan.org.bt/%3Fpage_id%3D53|archive-date=2008-03-04}}</ref> ᱯᱤ.ᱰᱤ.ᱯᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ᱾<ref>{{cite web|title=Why PDP lost, DNT won and DPT held on|url=https://www.google.com/search?q=https://thebhutanese.bt/why-pdp-lost-dnt-won-and-dpt-held-on/|publisher=The Bhutanese|accessdate=2 November 2022}}</ref>
== ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
᱒᱐᱐᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱹᱭᱥᱤ (ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ)|ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱹᱭᱥᱤ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚᱞ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱔᱗ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱟᱹᱪᱤ ᱨᱮ ᱠᱮᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚᱞ ᱫᱚ ᱔᱗ ᱢᱟᱹᱪᱤ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱢᱟᱹᱪᱤ ᱨᱮᱜᱮᱭ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱯᱤᱯᱚᱞᱥ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱮᱱ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ [[ᱥᱟᱝᱜᱮ ᱱᱜᱮᱰᱩᱯ]] ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite news|url=https://www.google.com/search?q=http://www.france24.com/en/20080324-bhutan-votes-status-quo-bhutan-election|title=Bhutan votes for status quo|publisher=France 24|date=24 March 2008|archive-url=https://www.google.com/search?q=https://web.archive.org/web/20110429035136/http://www.france24.com/en/20080324-bhutan-votes-status-quo-bhutan-election|archive-date=29 April 2011}}</ref>
᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚᱞ ᱫᱚ ᱕᱔.᱘᱘% ᱵᱷᱳᱴ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱓᱒ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱟᱹᱪᱤ ᱨᱮᱭ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ᱾
᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱟᱣᱩᱱᱰ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚᱞ ᱫᱚ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱢᱟᱹᱪᱤᱭ ᱟᱫ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱟᱣᱩᱱᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱭ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ᱾
᱒᱐᱒᱓-᱒᱔ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ, ᱯᱤ.ᱰᱤ.ᱯᱤ ᱫᱚ ᱓᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱟᱹᱪᱤ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱲᱦᱟ ᱛᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ [[ᱥᱮᱨᱤᱝ ᱛᱚᱵᱽᱜᱮ]] ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite news|title=Tshering Tobgay set to return as Bhutan PM after liberal PDP wins elections|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/1/10/tshering-tobgay-set-to-return-as-bhutan-pm-after-liberal-pdp-wins-elections|work=Al Jazeera|date=10 January 2024|accessdate=29 August 2024|language=en}}</ref>
== ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱚᱨᱡᱚ ᱠᱚ ==
=== ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱹᱭᱥᱤ ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! rowspan="2"| ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ
! colspan="2"| ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱟᱣᱩᱱᱰ
! colspan="2"| ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱨᱟᱣᱩᱱᱰ
! rowspan="2"| ᱢᱟᱹᱪᱤ
! rowspan="2"| +/–
! rowspan="2"| ᱚᱨᱡᱚ
|-
! ᱵᱷᱳᱴ
! %
! ᱵᱷᱳᱴ
! %
|-
| [[᱒᱐᱐᱘ ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ ᱢᱮᱱᱮᱞᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱒᱐᱐᱘]]
| colspan="2"| N/A
| ᱘᱓,᱓᱒᱒
| ᱓᱒.᱙᱖%
| {{Composition bar|2|47|hex=#0000FF}}
| {{Increase}} ᱒
| ᱵᱤᱨᱚᱫᱷᱤ
|-
| [[᱒᱐᱑᱓ ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ ᱢᱮᱱᱮᱞᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱒᱐᱑᱓]]
| ᱖᱘,᱖᱕᱐
| ᱓᱒.᱕᱓%
| ᱑᱓᱘,᱗᱖᱐
| ᱕᱔.᱘᱘%
| {{Composition bar|32|47|hex=#0000FF}}
| {{Increase}} ᱓᱐
| '''ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ'''
|-
| [[᱒᱐᱑᱘ ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ ᱢᱮᱱᱮᱞᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱒᱐᱑᱘]]
| ᱗᱙,᱘᱘᱓
| ᱒᱗.᱔᱔%
| colspan="2"| ''ᱵᱟᱭ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ''
| {{Composition bar|0|47|hex=#0000FF}}
| {{Decrease}} ᱓᱒
| ᱥᱚᱸᱥᱚᱫᱽ ᱵᱟᱦᱨᱮ
|-
| [[᱒᱐᱒᱓–᱒᱔ ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ ᱢᱮᱱᱮᱞᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱒᱐᱒᱓–᱒᱔]]
| ᱑᱓᱓,᱒᱑᱗
| ᱔᱒.᱕᱔%
| ᱑᱗᱙,᱖᱕᱒
| ᱕᱔.᱙᱘%
| {{Composition bar|30|47|hex=#0000FF}}
| {{Increase}} ᱓᱐
| '''ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ'''
|}
== ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ==
[[ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚᱞ ᱠᱚ]]
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{Reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
[http://pdp.bt ᱯᱤᱯᱚᱞᱥ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱴᱤᱠ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱣᱮᱵᱽᱥᱟᱭᱤᱴ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140216101233/http://pdp.bt/ |date=2014-02-16 }}
[[Category:ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚᱞ ᱠᱚ]]
h67y36h0bbnas8hc764300yb3upkkft
ᱢᱩᱨᱞᱤ ᱫᱮᱣᱲᱟ
0
34720
196309
187795
2026-08-10T14:55:42Z
MT731
2184
196309
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱮᱭᱚᱨ (᱑᱙᱓᱗–᱒᱐᱑᱔)}}
{{Infobox officeholder
| name = ᱢᱩᱨᱞᱤ ᱫᱮᱣᱲᱟ
| image =Murli Deora addressing at the Annual Economic Editors’ Conference-2008, oraganised by the Press Information Bureau, Ministry of Information & Broadcasting, Govt. of India, in New Delhi on November 26, 2008 (1).jpg
| caption = ᱒᱐᱐᱘ ᱨᱮ ᱫᱮᱣᱲᱟ
| birth_date = ᱑᱐ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱓᱗
| birth_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]], [[ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱯᱨᱮᱥᱤᱰᱮᱱᱥᱤ]], [[ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| death_date = ᱒᱔ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱔<br>(ᱩᱢᱮᱨ ᱗᱗)
| death_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]], [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| residence = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]]
| constituency =
| term_start = ᱒᱙ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱐᱖
| term_end = ᱑᱙ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱑
| predecessor = [[ᱢᱟᱱᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨ ᱟᱭᱭᱟᱨ]]
| successor = [[ᱡᱚᱭᱯᱟᱞ ᱨᱮᱰᱰᱤ]]
| party = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ]]
| alma_mater = [[ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]
| religion =
| spouse =
| office2 = ᱨᱟᱡᱽᱭᱚ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱸᱥᱚᱫᱽ ᱥᱚᱦᱮᱛ
| constituency2 = ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ
| term_start2 = ᱒᱐᱐᱒
| term_end2 = ᱒᱐᱑᱔
| order = ᱯᱮᱴᱨᱚᱞᱤᱭᱚᱢ ᱟᱨᱱᱟᱪᱟᱨᱞ ᱜᱟᱥ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ
| children = [[ᱢᱤᱞᱤᱱᱰ ᱫᱮᱣᱲᱟ]]<ref name="Political dynasties in Maharashtra">{{cite news |title=Political dynasties in Maharashtra |url=https://www.hindustantimes.com/cities/mumbai-news/political-dynasties-in-maharashtra-101711456983784.html |access-date=15 December 2024 |publisher=Hindustantimes |date=27 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241215143308/https://www.hindustantimes.com/cities/mumbai-news/political-dynasties-in-maharashtra-101711456983784.html |archive-date=15 December 2024}}</ref>
}}
'''ᱢᱩᱨᱞᱤ ᱫᱮᱣᱲᱟ''' (᱑᱐ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱓᱗ - ᱒᱔ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱮᱭᱚᱨ, ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱟᱨ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱟᱡᱽᱭᱚ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱟᱨ ᱠᱮᱵᱤᱱᱮᱴ ᱨᱮᱱᱤᱡ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
==ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱫᱮᱣᱲᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱣᱟᱲᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]] ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ,<ref>{{Cite web |last=Patel |first=Aakar |author-link=Aakar Patel |date=10 February 2011 |title=BJP's sole currency is its anger |url=https://www.livemint.com/Leisure/yEjs0XsHbJsNnT1Mi4xzaL/BJP8217s-sole-currency-is-its-anger.html |access-date=20 July 2024 |website=[[Mint (newspaper)|Mint]]}}</ref> ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱤ.ᱮ. ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱚᱠᱷᱢᱚᱱᱜᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=21 January 2013 |title=Down memory lane |url=https://www.business-standard.com/article/opinion/down-memory-lane-110031600015_1.html |access-date=20 July 2024 |website=[[Business Standard]]}}</ref>
==ᱞᱮᱱᱰᱢᱟᱨᱠ ᱠᱮᱥ==
᱒᱐᱐᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱫᱮᱣᱲᱟ ᱫᱚ ᱥᱩᱯᱨᱤᱢ ᱠᱚᱨᱴ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱥᱩᱠᱨᱤᱝ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱥᱚᱝᱠᱟᱨᱤ ᱯᱨᱚᱵᱷᱚᱵᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱫᱚ ᱟᱫᱚᱵᱟᱜᱚᱨ, ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ ᱵᱷᱚᱵᱚᱱ, ᱦᱮᱞᱴᱷ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ, ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ, ᱞᱟᱭᱵᱨᱮᱨᱤ, ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱵᱷᱚᱵᱚᱱ, ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱳᱯᱷᱤᱥ ᱟᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱶ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱥᱮᱵᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱨᱠᱟᱨᱤ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱨᱠᱟᱨᱤ ᱯᱨᱚᱵᱷᱚᱵᱚᱱ ᱨᱮ ᱥᱟᱨᱠᱟᱨᱤ ᱯᱨᱚᱵᱷᱚᱵᱚᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.cehat.org/humanrights/caselaws.pdf|title=Environment and Health by Adv. Vijay Hiremath on Page 116|accessdate=1 June 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923201524/http://www.cehat.org/humanrights/caselaws.pdf|archivedate=23 September 2015|df=dmy-all}}</ref>
{{quote|"ᱴᱳᱵᱮᱠᱳ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱮᱞᱴᱷ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱦᱟᱨᱛᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱘ ᱞᱟᱠᱷ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱜᱩᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾" ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱴᱚᱢᱵᱮᱠᱳ ᱥᱟᱶ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱚᱭ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱑᱓,᱕᱐᱐ ᱠᱳᱴᱤ ᱴᱚᱢᱵᱮᱠᱳ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱴᱚᱢᱵᱮᱠᱳ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱜ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱮᱭᱟ ᱾"|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱯᱨᱤᱢ ᱠᱚᱨᱴ|ᱢᱩᱨᱞᱤ ᱮᱥ. ᱫᱮᱣᱲᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱚᱨᱥ ᱒ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱑ ᱨᱮ}}
==ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱯᱟᱴᱤ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱫᱮᱣᱲᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱢᱩᱱᱥᱤᱯᱟᱞ ᱠᱚᱨᱯᱚᱨᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱑᱙᱗᱗ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱥᱤᱵᱽ ᱥᱮᱱᱱᱟ ᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱛᱮ ᱫᱮᱣᱲᱟ ᱫᱚ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱚᱦᱟᱯᱩᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱑᱙᱘᱐ ᱨᱮ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱚᱛᱚᱱ ᱥᱤᱝ ᱨᱟᱡᱽᱫᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚᱭ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱫᱮᱵᱽᱨᱟ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱡᱟᱯᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱚᱭᱚᱵᱚᱱᱛᱤᱵᱮᱱ ᱢᱮᱦᱛᱟ ᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟ. ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱙ ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱑ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸᱭ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱑᱙᱙᱖ ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱙ ᱨᱮ ᱢᱮᱦᱛᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚᱭ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱡᱤᱡ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ. ᱢᱤᱞᱤᱸᱫᱽ ᱒᱐᱐᱔ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱦᱛᱟ ᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱮᱭ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱫᱮᱵᱽᱨᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱟᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽᱭᱚ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮ ᱯᱮᱴᱨᱚᱞᱤᱭᱚᱢ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟᱭ ᱾{{citation needed|date=February 2017}}
᱒᱙ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱐᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱘ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱑ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱮᱴᱨᱳᱞᱤᱭᱚᱢ ᱟᱨ ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞ ᱜᱟᱥ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱑᱘ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱑ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱑ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱨᱯᱚᱨᱮᱴ ᱟᱯᱷᱮᱭᱟᱨᱥ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱑ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱐᱓ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱒᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱠᱚᱢᱤᱥᱚᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="MRCC">{{usurped|[https://web.archive.org/web/20030910034502/http://www.hinduonnet.com/2003/03/16/stories/2003031605000102.htm Deora quits post]}} The Hindu</ref>
᱒᱐᱐᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱨᱮ, ᱢᱟᱨᱟᱝᱢᱚᱱᱛᱨᱤ [[ᱢᱚᱱᱢᱚᱦᱚᱱ ᱥᱤᱝ|ᱢᱚᱱᱢᱳᱦᱚᱱ ᱥᱤᱝ]] ᱟᱜ ᱛᱟᱱᱟᱞᱟ ᱨᱤᱱ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱮ ᱫᱮᱣᱲᱟ ᱫᱚ ᱯᱮᱴᱨᱚᱞᱤᱭᱚᱢ ᱟᱨ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱜᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱨᱴᱯᱷᱚᱞᱤᱭᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱾{{citation needed|date=March 2020}}
==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱢᱩᱨᱞᱤ ᱫᱮᱣᱲᱟ ᱫᱚ ᱦᱮᱢᱟ ᱫᱮᱣᱲᱟ ᱥᱟᱶ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮᱜᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱟᱨ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱤᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱤᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
ᱩᱱᱤᱭᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱢᱤᱞᱤᱱᱫᱽ ᱢᱩᱨᱞᱤ ᱫᱮᱣᱲᱟ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://zeenews.india.com/news/india/congress-leader-murli-deora-passes-away_1503825.html|title = Veteran Congressman Murli Deora dead, leaders mourn demise|date = 24 November 2014}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱯᱩᱡᱟ ᱫᱮᱣᱲᱟ ᱥᱟᱶ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱚᱱᱢᱳᱦᱚᱱ ᱥᱮᱴᱴᱤ ᱤᱡ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱨᱚᱢᱚᱡᱽ ᱯᱷᱚᱨᱢ ᱮᱰᱞᱮᱵᱽᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱷᱚᱣᱩᱱᱰᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱦᱚᱲ ᱨᱤᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱢᱩᱠᱩᱞ ᱫᱮᱣᱲᱟ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱟᱥᱟ ᱫᱮᱣᱲᱟ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱛᱷᱟᱯᱟᱨ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱤᱛᱟᱥᱟ ᱫᱮᱣᱲᱟ ᱫᱚ ᱵᱤᱠᱨᱚᱢ ᱛᱷᱟᱯᱟᱨ ᱨᱤᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱨ [[ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱪᱟᱸᱫᱽ ᱛᱷᱟᱯᱟᱨ]] ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
*[http://www.murlideora.com/ Murli Deora's website]
{{DEFAULTSORT:ᱫᱮᱣᱲᱟ, ᱢᱩᱨᱞᱤ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱓᱗ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱨᱤᱱ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱠᱮᱵᱤᱱᱮᱴ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱᱤ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱ ᱢᱮᱭᱚᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱟᱡᱽᱭᱚ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱸᱥᱚᱫᱽ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ ᱑᱙᱘᱔-᱑᱙᱘᱙]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱸᱥᱚᱫᱽ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ ᱑᱙᱘᱙-᱑᱙᱙᱑]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱸᱥᱚᱫᱽ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ ᱑᱙᱙᱑-᱑᱙᱙᱖]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱸᱥᱚᱫᱽ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ ᱑᱙᱙᱘-᱑᱙᱙᱙]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱯᱮᱴᱨᱚᱞᱤᱭᱚᱢ ᱟᱨ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱜᱮᱥ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱚ]]
fusx9wfyl2g93oecghy99fwhdgylwjk
ᱚᱡᱚᱭ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ
0
37645
196308
196229
2026-08-10T14:54:48Z
MT731
2184
/* ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ */
196308
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱕᱕)}}
{{EngvarB|date=September 2013}}
{{Use dmy dates|date=December 2019}}
{{Infobox person
| name = ᱚᱡᱚᱭ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ
| image = Ajay Piramal at Horasis Global India Business Meeting 2014 crop.jpg
| caption = ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ
| birth_date = {{Birth date and age|1955|08|03|df=y}}
| birth_place = [[ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ
| alma_mater = [[ᱡᱟᱢᱱᱟᱞᱟᱞ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱢᱮᱱᱮᱡᱽᱢᱮᱱᱴ ᱥᱴᱟᱰᱤᱥ]]<br>[[ᱡᱟᱭ ᱦᱤᱸᱫᱽ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ]]
| occupation = [[ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ]]
| title = ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱜᱨᱩᱯ ᱨᱤᱱ ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ
| spouse = [[ᱥᱣᱟᱛᱤ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ|ᱥᱣᱟᱛᱤ ᱥᱟᱦ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ]]
| children = ᱒
}}
'''ᱚᱡᱚᱭ ᱜᱳᱯᱤᱠᱤᱥᱟᱱ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱓ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱕᱕) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱵᱤᱞᱤᱭᱚᱱᱮᱨ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱜᱨᱩᱯ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱜᱨᱩᱯ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱝᱜᱽᱞᱳᱢᱮᱨᱮᱴ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱨᱢᱮᱥᱭᱩᱴᱤᱠᱚᱞ, ᱯᱷᱤᱱᱟᱱᱥᱤᱭᱟᱞ ᱥᱟᱨᱵᱤᱥ, ᱨᱤᱭᱮᱞ ᱮᱥᱴᱮᱴ, ᱦᱮᱞᱛᱷᱠᱮᱭᱟᱨ ᱮᱱᱟᱞᱤᱴᱤᱠᱥ ᱟᱨ ᱜᱞᱟᱥ ᱯᱮᱠᱡᱤᱝ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/healthcare/biotech/pharmaceuticals/piramal-enterprises-explores-re-entry-into-indian-formulations-business/articleshow/62533012.cms|title=Piramal Re-entry in to indian formulations business|newspaper=The Economic Times|date=17 January 2018|last1=Sinha|first1=Shilpy}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vccircle.com/piramal-housing-finance-backs-chennai-realty-firm-in-30-mn-deal/|title=Piramal Housing Finance backs Chennai realty firm in $30 mn deal|website=VC Circle|date=18 June 2018}}</ref> ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱕ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱱᱮᱴ ᱣᱚᱞ ᱫᱚ ᱓.᱓ ᱵᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱰᱚᱞᱟᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Forbes profile">{{cite web|title=Forbes profile: Ajay Piramal | website=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/profile/ajay-piramal/?list=billionaires}}</ref>
==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱚᱡᱚᱭ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱫᱚ ᱓ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱕᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱜᱳᱯᱤᱠᱤᱥᱟᱱ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱟᱨ ᱞᱚᱞᱤᱛᱟ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ [[ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ]] ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱑᱙᱗᱗ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱒᱒ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ, ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱟᱡ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱮᱠᱥᱴᱟᱭᱤᱞ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱪᱚᱛᱨᱚᱵᱷᱩᱡᱽ ᱑᱙᱓᱔ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮᱭ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱜᱳᱯᱤᱠᱤᱥᱟᱱ ᱯᱤᱨᱟᱢᱟᱞ ᱑᱙᱗᱙ ᱨᱮ ᱜᱚᱡ ᱮᱱᱟᱭ, ᱟᱨ ᱯᱩᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱡᱤᱡ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱫᱚ ᱠᱮᱱᱥᱟᱨ ᱛᱮᱭ ᱜᱚᱡ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/piramal/|title=Piramal History|website=Forbes}}</ref>
ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱫᱚ ᱡᱚᱭ ᱦᱤᱱᱫᱽ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱟᱨ ᱵᱚᱥᱚᱱᱛ ᱥᱤᱝ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ, ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ (ᱵᱚᱢᱵᱮ) ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱨᱮ ᱵᱟᱪᱚᱞᱳᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ, ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱢᱱᱟᱞᱟᱞ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱢᱮᱱᱮᱡᱽᱢᱮᱱᱴ ᱥᱴᱩᱰᱤᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱮᱱᱮᱡᱽᱢᱮᱱᱴ ᱥᱴᱟᱰᱤᱥ ᱨᱮ ᱢᱟᱥᱴᱚᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ, ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱒ ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱵᱤᱡᱤᱱᱮᱥ ᱥᱠᱩᱞ ᱨᱮ ᱖ ᱦᱟᱯᱛᱟ ᱮᱰᱵᱷᱟᱱᱥᱮᱰ ᱢᱮᱱᱮᱡᱽᱢᱮᱱᱴ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=3367|title=Building a better India through business and philanthropy – Alumni – Harvard Business School|website=alumni.hbs.edu|date=24 April 2014 |accessdate=29 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.linkintime.co.in/admin/DownloadFiles/LOF.pdf|title=Harvard Business School|access-date=9 August 2026|archive-date=5 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230405163404/https://www.linkintime.co.in/admin/DownloadFiles/LOF.pdf|url-status=dead}}</ref> ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱫᱚ ᱟᱢᱤᱴᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱥᱤᱧᱚᱛ<ref>{{cite web|url=http://indiaeducationdiary.in/mr-ajay-piramal-chairman-piramal-group-conferred-honorary-doctor-science-honoris-causa-degree-iit-indore/|title=Mr. Ajay Piramal, Chairman, Piramal Group, Conferred with Honorary Doctor of Science (Honoris Causa) Degree by IIT-Indore|first=Rashmi R.|last=Parida|date=22 November 2018|website=indiaeducationdiary.in|accessdate=29 January 2019|archive-date=27 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190127205824/http://indiaeducationdiary.in/mr-ajay-piramal-chairman-piramal-group-conferred-honorary-doctor-science-honoris-causa-degree-iit-indore/|url-status=dead}}</ref> ᱟᱨ [[ᱤᱱᱫᱚᱨ]] ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱰᱚᱠᱴᱚᱨ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://indiaeducationdiary.in/mr-ajay-piramal-chairman-piramal-group-conferred-honorary-doctor-science-honoris-causa-degree-iit-indore/|title=Mr. Ajay Piramal, Chairman, Piramal Group, Conferred with Honorary Doctor of Science (Honoris Causa) Degree by IIT-Indore|first=Rashmi R.|last=Parida|date=22 November 2018|website=indiaeducationdiary.in|accessdate=29 January 2019|archive-date=27 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190127205824/http://indiaeducationdiary.in/mr-ajay-piramal-chairman-piramal-group-conferred-honorary-doctor-science-honoris-causa-degree-iit-indore/|url-status=dead}}</ref>
==ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ==
᱑᱙᱘᱘ ᱨᱮ ᱯᱤᱨᱟᱢᱟᱞ ᱟᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟᱱ ᱢᱟᱞᱴᱤᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱠᱚᱯᱚᱨᱮᱥᱚᱱ ᱱᱤᱠᱚᱞᱟᱥ ᱞᱚᱵᱚᱨᱴᱚᱨᱤᱡᱽ ᱠᱤᱱ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱯᱷᱟᱨᱢᱟ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱢᱯᱟᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱳᱪ, ᱵᱳᱦᱨᱤᱝᱜᱚᱨ ᱢᱟᱱᱦᱮᱢ, ᱨᱳᱱ ᱯᱩᱞᱮᱱᱠ, ᱤᱥᱤ ᱟᱨ ᱦᱳᱭᱮᱠᱥᱴ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱥᱮᱱᱴᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱳᱯᱤᱝ ᱢᱳᱞ ᱠᱨᱚᱥᱨᱳᱰᱥ ᱫᱚ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱮᱭᱟ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱯᱷᱮᱠᱴᱨᱤ ᱵᱤᱞᱰᱤᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.biographia.co.in/ajay-piramal/|archive-url=https://web.archive.org/web/20171230210430/http://www.biographia.co.in/ajay-piramal/|url-status=usurped|archive-date=30 December 2017|title=Ajay Piramal Biography|website=Biographia|date=29 December 2017}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱮᱱᱴᱟᱨᱯᱨᱮᱥ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ ᱨᱮ ᱵᱷᱳᱰᱟᱯᱷᱳᱱ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱑᱑% ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱛᱮ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱕.᱕% ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱒,᱘᱕᱖ ᱠᱳᱴᱤ ᱟᱨ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱓,᱐᱐᱗ ᱠᱳᱴᱤ ᱨᱮ ᱒᱐.᱐᱗ ᱵᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (᱖᱑᱘ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ) ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱕.᱕% ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ ᱛᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱜᱩᱴ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ ᱑᱑% ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="economictimes.indiatimes.com">{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/company/corporate-trends/how-ajay-piramal-is-creating-success-stories-by-eschewing-conventional-wisdom/articleshow/63659844.cms|title=How Ajay Piramal is creating success stories by eschewing conventional wisdom|newspaper=The Economic Times|date=8 April 2018|last1=Layak|first1=Suman}}</ref> ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱮᱱᱴᱟᱨᱯᱨᱟᱭᱤᱡᱥ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ ᱟᱡᱟᱜ ᱑᱑% ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ ᱘᱙᱐᱐ ᱠᱳᱴᱤ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱑᱑.᱗᱘% ᱯᱨᱚᱢᱤᱭᱟᱢ ᱛᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Companies/ljHpGKOulDgR7nPkAzjScJ/Piramal-Enterprises-sells-its-11-stake-in-Vodafone-for-Rs8.html|title=Piramal sells entire stake in Vodafone for Rs 8,900 crore|date=11 April 2014|website=Live Mint}}</ref>
ᱵᱷᱳᱰᱟᱯᱷᱳᱱ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱩᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱯᱤᱨᱟᱢᱟᱞ ᱫᱚ ᱥᱨᱤᱨᱟᱢ ᱠᱮᱯᱤᱴᱟᱞ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ ᱨᱮ ᱒᱐% ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱩᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒,᱐᱑᱔ ᱠᱳᱴᱤ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱴᱟᱠᱟᱭ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱨᱤᱨᱟᱢ ᱜᱨᱩᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱫᱚ ᱥᱨᱤᱨᱟᱢ ᱴᱨᱟᱱᱥᱯᱳᱨᱴ ᱯᱷᱤᱱᱮᱸᱥ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱨᱮ ᱑,᱖᱓᱖ ᱠᱳᱴᱤ ᱤᱱᱵᱷᱮᱥᱴᱢᱮᱱᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ ᱙.᱙% ᱦᱤᱥᱟᱹᱵᱽ ᱛᱮ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Companies/ddwu0J43ZoLR9IS1tIXecI/Piramal-Enterprises-to-acquire-20-stake-in-Shriram-Capital.html|title=Piramal to buy 20% stake in Shriram Capital|date=17 April 2014|website=Live Mint}}</ref> ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱫᱚ ᱥᱨᱤᱨᱟᱢ ᱜᱨᱩᱯ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/announcements/ajay-piramal-to-strengthen-role-in-shriram-group-takes-over-as-chairman-of-shriram-capital/articleshow/40134406.cms|title=Ajay Piramal to strengthen role in Shriram Group, takes over as Chairman of Shriram Capital|date=13 August 2014|newspaper=The Economic Times|last1=Kalesh|first1=Baiju}}</ref>
᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱫᱚ ᱥᱨᱤᱨᱟᱢ ᱠᱮᱯᱤᱴᱟᱞ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱤᱡᱚᱱᱥ ᱮ ᱮᱢᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |last1=Kalesh |first1=Baiju |last2=Sanjai |first2=PR |title=Billionaire Piramal Plans to Step Down From Shriram Capital |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-11-04/billionaire-piramal-plans-to-step-down-from-shriram-capital |website=Bloomberg |accessdate=4 November 2019}}</ref>
==ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
[[File:The-Ambani-family-arrives-at-Isha-Ambani-Anand-Piramal-wedding-reception-at-Reliance-Jio-Garden-1.jpg|alt=<nowiki>The Ambani and Piramal at the wedding reception of Isha Ambani-Anand Piramal (from left to right:-[[Mukesh Ambani]], [[Nita Ambani]], Isha Ambani, Anand Piramal, [[Swati Piramal]], Ajay Piramal</nowiki>|thumb|ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ ᱟᱨ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱤᱥᱟ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ- ᱟᱱᱚᱱᱫ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱨᱮᱥᱯᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱨᱤᱞᱟᱭᱮᱱᱥ ᱡᱤᱳ ᱜᱟᱨᱰᱮᱱ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾]]
ᱚᱡᱚᱭ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱫᱚ [[ᱥᱣᱟᱛᱤ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ|ᱥᱟᱦ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ]] ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/before-a-work-video-call-coffeeza-ceo-washes-face-fixes-hair-to-look-fresh/articleshow/78207069.cms|title=The secret behind Ajay Piramal's sharp look:His wife Swati|work=The Economic Times |date=19 September 2020 |accessdate=26 October 2020 |last1=Alves |first1=Glynda }}</ref> ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱱᱩᱠᱩᱣᱟᱜ ᱠᱩᱲᱤ ᱱᱚᱱᱫᱤᱱᱤ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱰᱤ ᱡᱚᱝ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱯᱤᱴᱚᱨ ᱰᱤ ᱡᱚᱝ ᱥᱟᱶᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|last=Phadnis|first=Abhineet Kumar Aneesh|date=2017-06-16|title=How Nandini Piramal is ready for more acquisitions in the OTC space|work=Business Standard India|url=https://www.business-standard.com/article/opinion/how-nandini-piramal-is-ready-for-more-acquisitions-in-the-otc-space-117061601367_1.html|access-date=2022-02-21}}</ref> ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱟᱜ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱟᱱᱚᱱᱫᱽ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱫᱚ ᱑᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱤᱥᱟ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ (ᱱᱤ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ) ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱞᱤᱭᱚᱱᱮᱨ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱢᱩᱠᱮᱥ ᱫᱤᱨᱩᱵᱷᱟᱭ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱟ ᱫᱟᱞᱟᱞ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ ᱟᱜ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|title=Isha Ambani-Anand Piramal wedding: All you need to know about the biggest wedding of the year|url=https://www.businesstoday.in/latest/trends/story/isha-ambani-anand-piramal-wedding-all-you-need-to-know-123399-2018-12-12|access-date=2022-02-15|website=Business Today|date=12 December 2018 |language=en}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
{{DEFAULTSORT:ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ, ᱚᱡᱚᱭ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱷᱟᱨᱢᱮᱥᱭᱩᱴᱤᱠ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱚᱢᱱᱟᱞᱟᱞ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱢᱮᱱᱮᱡᱽᱢᱮᱱᱴ ᱥᱴᱩᱰᱤᱥ ᱟᱞᱩᱢᱤᱱᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱᱤ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱕᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱚᱭ ᱦᱤᱱᱫᱽ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱤᱱ ᱟᱞᱩᱢᱤᱱᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱟᱞᱩᱢᱤᱱᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱵᱤᱞᱤᱭᱚᱱᱚᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱜᱩᱴ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱨᱰᱚᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱝᱥᱟᱨ ᱠᱚᱢᱟᱱᱰᱟᱨ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱩᱱᱡᱷᱩᱱᱩ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]]
kq98z10gbninhfhq7kfli0lhbszaodd
ᱮᱨᱤᱥᱥᱮᱨᱤ
0
37676
196301
196277
2026-08-10T13:12:16Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
196301
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox prepared food
| name = ᱮᱨᱤᱥᱥᱮᱨᱤ
| image = എരിശ്ശേരി.jpg
| caption = ᱮᱨᱤᱥᱥᱮᱨᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ
| alternate_name = ᱢᱟᱛᱷᱟᱝᱜᱟ ᱮᱨᱤᱥᱥᱮᱨᱤ
| country = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| region = [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]]
| type = [[ᱩᱛᱩ]]
| main_ingredient = [[ᱯᱤᱸᱰᱟᱹ (ᱥᱚᱵᱽᱡᱤ)|ᱯᱤᱸᱰᱟᱹ]] ᱥᱮ [[ᱤᱥᱤᱱ ᱠᱟᱭᱨᱟ|ᱵᱮᱨᱮᱞ ᱠᱟᱭᱨᱟ]], [[ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ]], [[ᱜᱳᱞᱢᱚᱨᱤᱪ|ᱜᱳᱞᱢᱚᱨᱤᱪ]]
}}
'''ᱮᱨᱤᱥᱥᱮᱨᱤ''' (ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱟᱢ: {{lang|ml|എരിശ്ശേരി}} [eɾiːʃːeɾi]), ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ,<ref name="KeralaTourism">{{cite web |title=Erissery |url=https://www.keralatourism.org/kerala-food/erissery-recipe/119/ |publisher=Department of Tourism, Government of Kerala |access-date=21 July 2026}}</ref><ref>{{Cite web |title=Erissery {{!}} Traditional Stew From Kerala {{!}} TasteAtlas |url=https://www.tasteatlas.com/erissery |access-date=2026-07-21 |website=www.tasteatlas.com}}</ref> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱨᱤᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱟᱨᱠᱚᱲ, ᱢᱚᱥᱞᱟ, ᱟᱨ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[ᱠᱟᱭᱨᱟ|ᱵᱮᱨᱮᱞ ᱠᱟᱭᱨᱟ]], ᱳᱞ-ᱯᱤᱸᱰᱟᱹ, ᱥᱮ ᱠᱚᱦᱰᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱰᱷᱟ, ᱦᱟᱞᱠᱟ ᱥᱟᱭᱤᱰ ᱰᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱠᱩᱴᱴᱩᱠᱟᱨᱤ'' ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=What to Eat and Where to Eat in Thiruvananthapuram |url=https://www.incredibleindia.gov.in/en/kerala/thiruvananthapuram/what-to-eat-and-where-to-eat-in-thiruvananthapuram |archive-url=https://web.archive.org/web/20260517024500/https://www.incredibleindia.gov.in/en/kerala/thiruvananthapuram/what-to-eat-and-where-to-eat-in-thiruvananthapuram |archive-date=2026-05-17 |access-date=2026-07-21 |website=Incredible India |language=en |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=മൂവാറ്റുപുഴ |first=രവീന്ദ്രൻ |date=2025-09-17 |title=മലയാളിയുടെ വിശപ്പകറ്റിയിരുന്ന കപ്പയും കാച്ചിലും; ചേന-എത്തയ്ക്കാ എരിശ്ശേരി പരീക്ഷിക്കാം |url=https://www.mathrubhumi.com/food/columns/chena-ethakka-erissery-kerala-recipe-03f1e878 |access-date=2026-07-21 |website=@mathrubhumi |language=en}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ [[ᱥᱟᱫᱽᱭᱟ|ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱥᱟᱫᱽᱭᱟ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱚᱠᱛᱚ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱱᱤᱨᱟᱢᱤᱥ ᱵᱷᱳᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="IE-Sadya">{{cite news |title=The Back Burner: Recipes for Onasadhya at home: Part 3 |url=https://indianexpress.com/article/lifestyle/food-wine/the-back-burner-recipes-for-onasadhya-at-home-part-3-chena-erissery-kumbalanga-pulissery-6572375/ |newspaper=The Indian Express |date=28 August 2020|access-date=21 July 2026}}</ref>
== ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ==
ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱥᱚᱵᱽᱡᱤ—ᱥᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱥᱚᱵᱽᱡᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱚ ᱠᱤᱭᱩᱵᱽ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮᱫ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱜᱷᱟᱝᱜᱽᱨᱟ ᱥᱮ ᱟᱨᱟᱜ ᱵᱤᱱᱥ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱚ ᱫᱟᱜ, [[ᱥᱟᱥᱟᱝ]] ᱜᱩᱸᱰᱟᱹ, ᱟᱨ ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱥᱟᱶ ᱞᱮᱵᱮᱡᱚᱜ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱮᱰᱮᱡ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾<ref name="OnManorama-Erissery">{{cite web |last=Sivadas |first=Suma |title=Mathanga Erissery |url=https://www.onmanorama.com/food/recipe/2022/08/22/pumpkin-erissery-onam-sadya.html |publisher=OnManorama |date=22 August 2022 |access-date=21 July 2026}}</ref>
ᱴᱟᱴᱠᱟ ᱨᱤᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ, ᱨᱟᱹᱥᱩᱬ, ᱡᱤᱨᱟᱹ ᱡᱟᱝ, ᱟᱨᱟᱜ ᱢᱟᱹᱨᱤᱪ ᱜᱩᱸᱰᱟᱹ, ᱥᱟᱥᱟᱝ, ᱟᱨ ᱜᱳᱞᱢᱚᱨᱤᱪ ᱜᱩᱸᱰᱟᱹ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ ᱯᱮᱥᱴ ᱫᱚ ᱤᱥᱤᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱚᱵᱽᱡᱤ ᱨᱮᱠᱚ ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱢᱮᱥᱟᱭᱟ ᱾ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱨᱮ ᱟᱹᱭᱤᱫ ᱛᱮ ᱦᱮᱰᱮᱡ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱛᱮ ᱢᱚᱥᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱨᱮᱞ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱪᱟᱵᱟᱜ ᱢᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱫᱟᱜ ᱵᱟᱝ ᱡᱟᱨᱣᱟᱜ ᱢᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱛᱮ ᱜᱟᱰᱷᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱢᱟ ᱾<ref name="OnManorama-Erissery"/>
ᱮᱨᱤᱥᱥᱮᱨᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱪᱷᱩᱸᱠᱟᱹᱣ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱛᱩᱲᱤ ᱡᱟᱝ, ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱟᱨᱟᱜ ᱢᱟᱹᱨᱤᱪ, ᱟᱨ ᱴᱟᱴᱠᱟ ᱠᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱨᱤᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱥᱟᱶ ᱱᱟᱨᱠᱚᱲ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤᱭᱟ ᱾ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱫᱚ ᱜᱟᱰᱷᱟ ᱥᱳᱱᱟ ᱵᱨᱟᱣᱩᱱ ᱟᱨ ᱥᱚ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱚ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱛᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮᱠᱚ ᱫᱩᱞᱟ ᱾<ref name="KeralaTourism"/><ref name="OnManorama-Erissery"/>
== ᱜᱩᱱ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱠᱚ ==
ᱠᱟᱞᱟᱱ ᱥᱮ [[ᱯᱩᱞᱤᱥᱥᱮᱨᱤ]] ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱹᱦᱤ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱩᱛᱩ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱛᱮ, ᱮᱨᱤᱥᱥᱮᱨᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱟᱰᱷᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱫᱚ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱨᱤᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱨ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱧᱟᱢᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱟᱞᱠᱟ, ᱱᱟᱥᱮ ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ—ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱦᱰᱟ ᱥᱟᱶ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ—ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚ ᱟᱨ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱥᱟᱶ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾
ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ:
* ᱢᱟᱛᱷᱟᱝᱜᱟ ᱮᱨᱤᱥᱥᱮᱨᱤ: ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱠᱚᱦᱰᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱟᱨᱟᱜ ᱜᱷᱟᱝᱜᱽᱨᱟ (''ᱵᱷᱟᱱᱯᱟᱭᱟᱨ'') ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟᱭᱟ ᱾
* ᱠᱟᱭᱟ ᱮᱨᱤᱥᱥᱮᱨᱤ: ᱵᱮᱨᱮᱞ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾
* ᱪᱮᱱᱟ ᱮᱨᱤᱥᱥᱮᱨᱤ: ᱜᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱳᱞ-ᱯᱤᱸᱰᱟᱹ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾
* ᱢᱩᱨᱤᱝᱜᱟ ᱮᱨᱤᱥᱥᱮᱨᱤ: ᱜᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱳᱞ-ᱯᱤᱸᱰᱟᱹ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱢᱩᱱᱜᱟᱹ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Why muringayila erissery deserves a spot on your Onasadya |url=https://www.onmanorama.com/food/recipe/2025/09/04/moringa-leaves-erissery-recipe.html |access-date=2026-07-21 |website=@onmanorama |language=en}}</ref>
== ᱮᱢᱚᱜ ==
ᱮᱨᱤᱥᱥᱮᱨᱤ ᱫᱚ ᱞᱚᱞᱚ ᱜᱮ ''ᱥᱟᱫᱽᱭᱟ'' ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱟᱭᱤᱰ ᱰᱤᱥ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾<ref name="IE-Sadya"/> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱠᱚᱨᱮ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[ᱳᱱᱟᱢ]]<ref>{{Cite web |title=What to Eat and Where to Eat in Thiruvananthapuram |url=https://www.incredibleindia.gov.in/en/kerala/thiruvananthapuram/what-to-eat-and-where-to-eat-in-thiruvananthapuram |archive-url=https://web.archive.org/web/20260517024500/https://www.incredibleindia.gov.in/en/kerala/thiruvananthapuram/what-to-eat-and-where-to-eat-in-thiruvananthapuram |archive-date=2026-05-17 |access-date=2026-07-21 |website=Incredible India |language=en |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Try these four special dishes this Onam |url=https://www.onmanorama.com/food/recipe/2021/08/19/onam-special-dishes.html |access-date=2026-07-21 |website=Try these four special dishes this Onam |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |title=Rice Puttu, Kadala Curry, Erissery: The Delicious Sadhya Dishes You Need to Relish this Onam |url=https://www.news18.com/news/buzz/rice-puttu-kadala-curry-erissery-the-delicious-sadhya-dishes-you-need-to-relish-this-onam-2834855.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250722135004/https://www.news18.com/news/buzz/rice-puttu-kadala-curry-erissery-the-delicious-sadhya-dishes-you-need-to-relish-this-onam-2834855.html |archive-date=2025-07-22 |access-date=2026-07-21 |work=News18 |language=en-US |url-status=live }}</ref> ᱟᱨ ᱵᱤᱥᱩ ᱨᱮ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱥᱟᱫᱽᱭᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="KeralaTourism"/>
== ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ==
* ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ
* [[ᱥᱟᱫᱽᱭᱟ]]
* ᱠᱟᱞᱟᱱ
* [[ᱟᱵᱷᱤᱭᱟᱞ]]
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
{{commons category|Erissery}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
gbuzjvxiadyfkzul5tthqb6gym8tp45
ᱥᱣᱟᱛᱤ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ
0
37686
196307
196296
2026-08-10T14:53:12Z
MT731
2184
196307
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱕᱖)}}
{{Use British English|date=September 2014}}
{{Use dmy dates|date=September 2014}}
{{Infobox person
| name = ᱥᱣᱟᱛᱤ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ
| image = Dr. Swati Piramal.JPG
| caption =
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1956|3|28}}
| occupation = ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱮᱱᱴᱟᱨᱯᱨᱮᱥ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ ᱨᱤᱱᱤᱡ [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱥᱚᱦᱮᱛ]]
| alma_mater = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]<br />[[ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱥᱠᱩᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱦᱮᱞᱛᱷ]]
| spouse = [[ᱚᱡᱚᱭ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ]]
| children = ᱒
}}
'''ᱥᱣᱟᱛᱤ ᱚᱡᱚᱭ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱘ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱕᱖) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱟᱨ ᱱᱟᱣᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱜᱨᱩᱯ ᱨᱤᱱ ᱵᱤᱡᱮᱯᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱠᱚᱱᱜᱞᱳᱢᱮᱨᱚᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱥᱭᱩᱴᱤᱠᱚᱞ, ᱯᱷᱤᱱᱟᱱᱥᱤᱭᱟᱞ ᱥᱟᱨᱵᱤᱥ, ᱨᱤᱭᱮᱞ ᱮᱥᱴᱮᱴ ᱟᱨ ᱜᱞᱟᱥ ᱯᱟᱠᱮᱡᱤᱝ ᱨᱤᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾<ref>{{Cite web|title=Stock Quote News - Stock Market Quotes, Online Stock Quotes, India|url=https://in.reuters.com/finance/stocks/company-officers/PIRAta.NS|archive-url=https://web.archive.org/web/20200102134640/https://in.reuters.com/finance/stocks/company-officers/PIRAta.NS|url-status=dead|archive-date=2 January 2020|access-date=2020-09-17|website=in.reuters.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-06-26 |title=Partnerships to Advance Public Health and the Economy in the COVID-19 Era |url=https://indiaeducationdiary.in/partnerships-to-advance-public-health-and-the-economy-in-the-covid-19-era/ |access-date=2022-11-17 |website=India Education {{!}} Latest Education News {{!}} Global Educational News {{!}} Recent Educational News |language=en-US}}</ref>
ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱥᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite web|title=Swati Piramal - Most Powerful Women in 2012 - Fortune India|url=https://www.fortuneindia.com/mpw/swati-piramal?year=2012|access-date=2020-09-17|website=www.fortuneindia.com|language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱯᱮᱠᱥ ᱪᱮᱢᱵᱟᱨ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱢᱚᱨᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱩᱲᱤ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|last=Bureau|first=The SME Times News|date=2018-01-20|title=Swati Piramal- The first woman President of India's Apex Chamber of Commerce, ASSOCHAM|url=http://thesmetimes.com/swati-piramal-first-woman-president-indias-apex-chamber-commerce-assocham/|access-date=2020-09-17|website=The SME Times|language=en-US}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱵᱳᱨᱰ ᱚᱯᱷ ᱥᱩᱯᱚᱨᱥᱚᱨ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱥᱠᱩᱞ ᱟᱨ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱦᱮᱞᱛᱷ ᱨᱮ ᱰᱤᱱᱟᱥ ᱟᱰᱵᱷᱤᱥᱟᱱᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|agency=Press Trust of India|date=2012-05-28|title=Swati Piramal elected to Harvard board of overseers|work=Business Standard India|url=https://www.business-standard.com/article/companies/swati-piramal-elected-to-harvard-board-of-overseers-112052800144_1.html|access-date=2020-09-17}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱣᱚᱞᱥᱤᱝᱦᱟᱢ ᱦᱟᱣᱩᱥ ᱟᱥᱲᱟ ᱟᱨ [[ᱥᱮᱱᱴ ᱡᱮᱵᱷᱤᱭᱟᱹᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ|ᱥᱮᱸᱴ. ᱡᱮᱵᱤᱭᱚᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱐ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ, ᱮᱢ.ᱵᱤ.ᱵᱤ.ᱮᱥ. ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱥᱠᱩᱞ ᱳᱯᱷ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱦᱮᱞᱛᱷ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱞᱩᱢᱱᱩᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱒ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱥᱴᱟᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱫᱚ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱜᱨᱩᱯ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ [[ᱚᱡᱚᱭ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ]] ᱥᱟᱶᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|title=Stock Quote News - Stock Market Quotes, Online Stock Quotes, India|url=https://in.reuters.com/finance/stocks/company-officers/PIRAta.NS|archive-url=https://web.archive.org/web/20200102134640/https://in.reuters.com/finance/stocks/company-officers/PIRAta.NS|url-status=dead|archive-date=2 January 2020|access-date=2020-09-17|website=in.reuters.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Alumni News and Features|url=https://alumni.sph.harvard.edu/s/1319/02-HSPH/20/interior.aspx?sid=1319&gid=2&pgid=252&cid=1285&ecid=1285&ciid=2757&crid=0|access-date=2020-09-17|website=alumni.sph.harvard.edu|language=en}}</ref>
==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱥᱣᱚᱛᱤ ᱥᱟᱦ ᱫᱚ ᱒᱘ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱕᱖ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |title=The Piramal Family's Purposeful Philanthropy |url=https://www.forbesindia.com/article/philanthropy-awards-2014/the-piramal-familys-purposeful-philanthropy/39303/0 |access-date=2022-06-13 |website=Forbes India |language=en}}</ref> ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱫᱚ ᱠᱨᱳᱱᱤᱠ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ, ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱟᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱮᱰᱤᱥᱤᱱ ᱨᱮ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|date=2019-04-04|title=Dr. Swati A Piramal a women[sic] Business tycoon|url=https://magazine.xpert.tv/dr-swati-a-piramal-a-women-business-tycoon/|access-date=2020-09-17|website=Xpert Magazine|language=en-US}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱟᱨ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱴᱜᱨᱟᱡᱩᱣᱮᱴ ᱠᱳᱨᱥ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name=":0">{{Cite web|date=2014-06-01|title=Swati Piramal: What makes her special|url=https://www.mid-day.com/articles/swati-piramal-what-makes-her-special/15344153|access-date=2020-09-17|website=mid-day|language=en}}</ref>
᱑᱙᱗᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱫᱚ ᱯᱳᱞᱤᱭᱳ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ.ᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱥᱠᱩᱞ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱯᱳᱞᱤᱭᱳ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ। ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱒᱕,᱐᱐᱐ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱵᱳᱨᱳ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱯᱳᱞᱤᱭᱳ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ ᱜᱟᱰᱟ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱚᱲᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱥᱮᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱠᱚ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱑᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱜᱮ ᱵᱷᱟᱹᱵᱤᱛ ᱥᱮ ᱠᱮᱪᱮᱫ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱩᱱᱠᱩ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱩᱫᱤᱥᱟ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱠᱟᱛᱮᱜ ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱫᱷᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=The Piramal Healthcare Director runs the business with a smile|url=https://www.businesstoday.in/magazine/special/most-powerful-women-in-business-2011-swati-piramal/story/18325.html|access-date=2020-09-17|website=www.businesstoday.in|date=30 August 2011 }}</ref>
==ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱥᱣᱟᱛᱤ ᱥᱟᱦ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱫᱚ ᱚᱡᱚᱭ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱱᱚᱱᱫᱽ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱫᱚ ᱤᱥᱟ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ, ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱢᱚᱜᱟᱱᱚᱛ [[ᱢᱩᱠᱮᱥ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ]] ᱟᱨ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ [[ᱱᱤᱛᱟ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ]] ᱭᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |date=2018-12-12 |title=Isha Ambani and Anand Piramal {{!}} Mumbai {{!}} Celebrity Weddings |url=https://www.weddingsutra.com/celebrity-weddings/celeb-weddings/isha-ambani-and-anand-piramal-mumbai/ |access-date=2022-03-30 |website=WeddingSutra}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=December 12, 2018 |title=Who is Anand Piramal, the man Mukesh Ambani's daughter Isha is marrying?|url=https://www.indiatoday.in/lifestyle/celebrity/story/who-is-anand-piramal-mukesh-ambani-isha-1406111-2018-12-10|access-date=2022-02-11|magazine=India Today|language=en}}</ref> ᱚᱡᱚᱭ ᱟᱨ ᱥᱣᱟᱛᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱱᱚᱱᱫᱤᱱᱤ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱰᱤ ᱡᱚᱝ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱯᱤᱴᱚᱨ ᱰᱤ ᱡᱚᱝ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news|title=Interesting things about Nandini Piramal you need to know - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/spotlight/interesting-things-about-nandini-piramal-you-need-to-know/articleshow/70073776.cms|access-date=2022-02-11|website=The Times of India|date=4 July 2019 |language=en}}</ref> ᱥᱟᱦ-ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱫᱚ ᱜᱩᱞᱤᱛᱟ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=2018-11-15 |title=Isha Ambani and Anand Piramal to move into ₹450 cr Mumbai bungalow |url=https://www.architecturaldigest.in/content/antilia-isha-ambani-anand-piramal-mumbai/ |access-date=2022-06-13 |website=Architectural Digest India |language=en-IN}}</ref>
==ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ==
[[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] ᱨᱮ ᱜᱳᱯᱤ ᱠᱨᱤᱥᱱᱟ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱷᱚᱱᱰᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name=":1">{{cite journal|title=Swati Piramal joins Nestle Board of Directors|date=2 August 2010|url=https://www.nestle.in/asset-library/documents/profile/swati_a_piramal_profileandloa.pdf|accessdate=23 September 2016}}</ref> ᱟᱨ ᱠᱨᱳᱱᱤᱠ ᱥᱮᱨᱮᱧ, ᱚᱥᱴᱤᱭᱳᱯᱳᱨᱳᱥᱤᱥ, ᱢᱟᱞᱟᱨᱤᱭᱟ, ᱛᱩᱵᱽᱨᱤᱠᱩᱞᱳᱥᱤᱥ, ᱮᱯᱤᱞᱮᱯᱥᱤ ᱟᱨ ᱯᱳᱞᱤᱭᱳ ᱮᱵᱷᱮᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾{{citation needed|date=September 2020}}
ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱯᱷᱚᱸᱰᱮᱥᱚᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ HMRI - ᱢᱤᱫ ᱢᱳᱵᱟᱭᱤᱞ ᱦᱮᱞᱛᱷ ᱥᱚᱨᱵᱷᱤᱥ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱮᱫᱟᱭ,<ref>{{cite news|last1=Piramal|first1=Swati|title=Swati Piramal {{!}} The foundation for a family|url=http://www.livemint.com/Politics/x9LaUEgIY4mqjN6VogiGPO/My-work-to-support-adolescent-girls-in-India.html|accessdate=23 September 2016|website= Livemint.com |date=23 February 2014}}</ref> ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱚᱢᱯᱚᱛᱤ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ, ᱟᱨ ᱠᱚᱢᱩᱱᱤᱴᱤ ᱮᱡᱩᱠᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱮᱫᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱥᱟᱨᱵᱷᱟᱡᱚᱞ ᱯᱷᱚᱸᱰᱮᱥᱚᱱ ᱯᱷᱳᱱᱰᱮᱥᱚᱱ ᱯᱷᱚᱨ ᱠᱞᱤᱸᱠ ᱣᱟᱜᱽ ᱨᱮ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news|last1=Of India|first1=Press Trust|title=Assocham appoints Swati Piramal as its new president|url=http://www.business-standard.com/article/companies/assocham-appoints-swati-piramal-as-its-new-president-109100900176_1.html|accessdate=23 September 2016|agency=Press Trust of India|newspaper=Business Standard|date=9 October 2009}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱕ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮ ᱘ ᱫᱷᱟᱣ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱮᱞ ᱳᱯᱷ ᱯᱷᱮᱢ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=The Piramal Healthcare Director runs the business with a smile|url=https://www.businesstoday.in/magazine/special/most-powerful-women-in-business-2011-swati-piramal/story/18325.html|access-date=2020-09-17|website=www.businesstoday.in|date=30 August 2011 }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱭᱟᱜ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ (᱒᱐᱑᱐-᱒᱐᱑᱔) ᱭᱟᱜ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=":1" />
ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱥᱠᱩᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱦᱮᱞᱛᱷ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱥᱠᱩᱞ ᱨᱮ ᱰᱤᱠᱟᱱ ᱟᱰᱵᱷᱤᱥᱴᱮᱴᱤᱵᱽ ᱵᱳᱨᱰ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱟᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱟᱭᱤ ᱟᱭᱤ ᱴᱤ ᱵᱚᱢᱵᱮ, ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱣᱟᱨᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱳᱨᱰ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news|last1=Kanga|first1=Fareeda|title=Swati Piramal: What makes her special|url=http://www.mid-day.com/articles/swati-piramal-what-makes-her-special/15344153|accessdate=23 September 2016|agency=Mid-Day|publisher=Mid-Day Infomedia Ltd|date=1 June 2014}}</ref>
== ᱵᱳᱨᱰ ᱢᱮᱢᱵᱟᱨᱥᱤᱯ ᱠᱚ==
* ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱜᱨᱩᱯ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱷᱟᱭᱤᱥ-ᱪᱮᱭᱟᱨᱯᱟᱨᱥᱚᱱ ᱾<ref>{{Cite web|date=2018-05-16|title=First Indian garden at the Chelsea Flower Show wins Silver Gilt medal|url=https://www.architecturaldigest.in/content/first-indian-garden-chelsea-flower-show-swati-piramal/|access-date=2020-09-18|website=Architectural Digest India|language=en-US}}</ref>
* ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ, ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱯᱷᱟᱣᱩᱱᱰᱮᱥᱚᱱ᱾<ref>{{Cite web|title=Alumni News and Features|url=https://alumni.sph.harvard.edu/s/1319/02-HSPH/20/interior.aspx?sid=1319&gid=2&pgid=252&cid=1285&ecid=1285&crid=0&calpgid=61&calcid=753|access-date=2020-09-18|website=alumni.sph.harvard.edu|language=en}}</ref>
* ᱦᱟᱨᱣᱟᱨᱰ ᱥᱠᱩᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ ᱦᱮᱞᱥ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱣᱟᱨᱰ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱥᱠᱩᱞ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱨᱤᱱ ᱰᱤᱱ ᱮᱰᱵᱷᱟᱭᱡᱚᱨᱤ ᱵᱳᱨᱰ ᱾<ref>{{Cite web|date=2012-04-25|title=Swati Piramal, Director of Piramal Healthcare|url=https://www.hsph.harvard.edu/voices/events/piramal/|access-date=2020-09-18|website=Voices in Leadership|language=en-us}}</ref>
* ᱵᱮ-ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ, ᱱᱮᱥᱞᱮ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ ᱾<ref>{{Cite web|title=Dr. Swati A. Piramal, Non-Executive Director|url=https://www.nestle.in/sites/g/files/pydnoa451/files/asset-library/documents/profile/dr_swati_piramal.pdf}}</ref>
* ᱙᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱯᱮᱠᱥ ᱪᱮᱢᱵᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱢᱟᱨᱥ, ᱟᱥᱚᱥᱪᱟᱢ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱯᱨᱟᱥᱛᱷᱤᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name=":0" />
* ᱑᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ (᱒᱐᱐᱖-᱒᱐᱑᱔) ᱯᱨᱟᱢᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱤᱜᱽᱭᱟᱱᱤᱠ ᱥᱚᱞᱦᱟᱭᱤᱡ ᱵᱳᱨᱰ ᱨᱮ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱯᱨᱟᱢᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱯᱟᱨᱤᱥᱚᱞ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name=":0" />
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{Commons category|ᱥᱣᱟᱛᱤ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ, ᱥᱣᱟᱛᱤ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱕᱖ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱷᱟᱨᱢᱮᱥᱭᱩᱴᱤᱠ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱᱤ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱟᱨ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱥᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱴᱤ. ᱮᱪ. ᱪᱟᱱ ᱥᱠᱩᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱦᱮᱞᱛᱷ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱜᱩᱴ]]
2zdid84s7z81c44vn1sfsh88ogx0osh
196325
196307
2026-08-11T08:26:08Z
MT731
2184
196325
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱕᱖)}}
{{Use British English|date=September 2014}}
{{Use dmy dates|date=September 2014}}
{{Infobox person
| name = ᱥᱣᱟᱛᱤ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ
| image = Dr. Swati Piramal.JPG
| caption =
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1956|3|28}}
| occupation = ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱮᱱᱴᱟᱨᱯᱨᱮᱥ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ ᱨᱤᱱᱤᱡ [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱥᱚᱦᱮᱛ]]
| alma_mater = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]<br />[[ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱥᱠᱩᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱦᱮᱞᱛᱷ]]
| spouse = [[ᱚᱡᱚᱭ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ]]
| children = ᱒
}}
'''ᱥᱣᱟᱛᱤ ᱚᱡᱚᱭ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱘ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱕᱖) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱟᱨ ᱱᱟᱣᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱜᱨᱩᱯ ᱨᱤᱱ ᱵᱤᱡᱮᱯᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱠᱚᱱᱜᱞᱳᱢᱮᱨᱚᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱥᱭᱩᱴᱤᱠᱚᱞ, ᱯᱷᱤᱱᱟᱱᱥᱤᱭᱟᱞ ᱥᱟᱨᱵᱤᱥ, ᱨᱤᱭᱮᱞ ᱮᱥᱴᱮᱴ ᱟᱨ ᱜᱞᱟᱥ ᱯᱟᱠᱮᱡᱤᱝ ᱨᱤᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾<ref>{{Cite web|title=Stock Quote News - Stock Market Quotes, Online Stock Quotes, India|url=https://in.reuters.com/finance/stocks/company-officers/PIRAta.NS|archive-url=https://web.archive.org/web/20200102134640/https://in.reuters.com/finance/stocks/company-officers/PIRAta.NS|url-status=dead|archive-date=2 January 2020|access-date=2020-09-17|website=in.reuters.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-06-26 |title=Partnerships to Advance Public Health and the Economy in the COVID-19 Era |url=https://indiaeducationdiary.in/partnerships-to-advance-public-health-and-the-economy-in-the-covid-19-era/ |access-date=2022-11-17 |website=India Education {{!}} Latest Education News {{!}} Global Educational News {{!}} Recent Educational News |language=en-US}}</ref>
ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱥᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite web|title=Swati Piramal - Most Powerful Women in 2012 - Fortune India|url=https://www.fortuneindia.com/mpw/swati-piramal?year=2012|access-date=2020-09-17|website=www.fortuneindia.com|language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱯᱮᱠᱥ ᱪᱮᱢᱵᱟᱨ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱢᱚᱨᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱩᱲᱤ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|last=Bureau|first=The SME Times News|date=2018-01-20|title=Swati Piramal- The first woman President of India's Apex Chamber of Commerce, ASSOCHAM|url=http://thesmetimes.com/swati-piramal-first-woman-president-indias-apex-chamber-commerce-assocham/|access-date=2020-09-17|website=The SME Times|language=en-US}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱵᱳᱨᱰ ᱚᱯᱷ ᱥᱩᱯᱚᱨᱥᱚᱨ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱥᱠᱩᱞ ᱟᱨ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱦᱮᱞᱛᱷ ᱨᱮ ᱰᱤᱱᱟᱥ ᱟᱰᱵᱷᱤᱥᱟᱱᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|agency=Press Trust of India|date=2012-05-28|title=Swati Piramal elected to Harvard board of overseers|work=Business Standard India|url=https://www.business-standard.com/article/companies/swati-piramal-elected-to-harvard-board-of-overseers-112052800144_1.html|access-date=2020-09-17}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱣᱚᱞᱥᱤᱝᱦᱟᱢ ᱦᱟᱣᱩᱥ ᱟᱥᱲᱟ ᱟᱨ [[ᱥᱮᱱᱴ ᱡᱮᱵᱷᱤᱭᱟᱹᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ|ᱥᱮᱸᱴ. ᱡᱮᱵᱤᱭᱚᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱐ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ, ᱮᱢ.ᱵᱤ.ᱵᱤ.ᱮᱥ. ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱥᱠᱩᱞ ᱳᱯᱷ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱦᱮᱞᱛᱷ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱞᱩᱢᱱᱩᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱒ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱥᱴᱟᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱫᱚ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱜᱨᱩᱯ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ [[ᱚᱡᱚᱭ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ]] ᱥᱟᱶᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|title=Stock Quote News - Stock Market Quotes, Online Stock Quotes, India|url=https://in.reuters.com/finance/stocks/company-officers/PIRAta.NS|archive-url=https://web.archive.org/web/20200102134640/https://in.reuters.com/finance/stocks/company-officers/PIRAta.NS|url-status=dead|archive-date=2 January 2020|access-date=2020-09-17|website=in.reuters.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Alumni News and Features|url=https://alumni.sph.harvard.edu/s/1319/02-HSPH/20/interior.aspx?sid=1319&gid=2&pgid=252&cid=1285&ecid=1285&ciid=2757&crid=0|access-date=2020-09-17|website=alumni.sph.harvard.edu|language=en}}</ref>
==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱥᱣᱟᱛᱤ ᱥᱟᱦ ᱫᱚ ᱒᱘ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱕᱖ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |title=The Piramal Family's Purposeful Philanthropy |url=https://www.forbesindia.com/article/philanthropy-awards-2014/the-piramal-familys-purposeful-philanthropy/39303/0 |access-date=2022-06-13 |website=Forbes India |language=en}}</ref> ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱫᱚ ᱠᱨᱳᱱᱤᱠ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ, ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱟᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱮᱰᱤᱥᱤᱱ ᱨᱮ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|date=2019-04-04|title=Dr. Swati A Piramal a women[sic] Business tycoon|url=https://magazine.xpert.tv/dr-swati-a-piramal-a-women-business-tycoon/|access-date=2020-09-17|website=Xpert Magazine|language=en-US}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱟᱨ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱴᱜᱨᱟᱡᱩᱣᱮᱴ ᱠᱳᱨᱥ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name=":0">{{Cite web|date=2014-06-01|title=Swati Piramal: What makes her special|url=https://www.mid-day.com/articles/swati-piramal-what-makes-her-special/15344153|access-date=2020-09-17|website=mid-day|language=en}}</ref>
᱑᱙᱗᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱫᱚ ᱯᱳᱞᱤᱭᱳ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ.ᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱥᱠᱩᱞ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱯᱳᱞᱤᱭᱳ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ। ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱒᱕,᱐᱐᱐ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱵᱳᱨᱳ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱯᱳᱞᱤᱭᱳ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ ᱜᱟᱰᱟ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱚᱲᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱥᱮᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱠᱚ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱑᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱜᱮ ᱵᱷᱟᱹᱵᱤᱛ ᱥᱮ ᱠᱮᱪᱮᱫ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱩᱱᱠᱩ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱩᱫᱤᱥᱟ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱠᱟᱛᱮᱜ ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱫᱷᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=The Piramal Healthcare Director runs the business with a smile|url=https://www.businesstoday.in/magazine/special/most-powerful-women-in-business-2011-swati-piramal/story/18325.html|access-date=2020-09-17|website=www.businesstoday.in|date=30 August 2011 }}</ref>
==ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱥᱣᱟᱛᱤ ᱥᱟᱦ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱫᱚ ᱚᱡᱚᱭ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱱᱚᱱᱫᱽ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱫᱚ ᱤᱥᱟ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ, ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱢᱚᱜᱟᱱᱚᱛ [[ᱢᱩᱠᱮᱥ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ]] ᱟᱨ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ [[ᱱᱤᱛᱟ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ]] ᱭᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |date=2018-12-12 |title=Isha Ambani and Anand Piramal {{!}} Mumbai {{!}} Celebrity Weddings |url=https://www.weddingsutra.com/celebrity-weddings/celeb-weddings/isha-ambani-and-anand-piramal-mumbai/ |access-date=2022-03-30 |website=WeddingSutra}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=December 12, 2018 |title=Who is Anand Piramal, the man Mukesh Ambani's daughter Isha is marrying?|url=https://www.indiatoday.in/lifestyle/celebrity/story/who-is-anand-piramal-mukesh-ambani-isha-1406111-2018-12-10|access-date=2022-02-11|magazine=India Today|language=en}}</ref> ᱚᱡᱚᱭ ᱟᱨ ᱥᱣᱟᱛᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱱᱚᱱᱫᱤᱱᱤ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱰᱤ ᱡᱚᱝ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱯᱤᱴᱚᱨ ᱰᱤ ᱡᱚᱝ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news|title=Interesting things about Nandini Piramal you need to know - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/spotlight/interesting-things-about-nandini-piramal-you-need-to-know/articleshow/70073776.cms|access-date=2022-02-11|website=The Times of India|date=4 July 2019 |language=en}}</ref> ᱥᱟᱦ-ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱫᱚ ᱜᱩᱞᱤᱛᱟ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=2018-11-15 |title=Isha Ambani and Anand Piramal to move into ₹450 cr Mumbai bungalow |url=https://www.architecturaldigest.in/content/antilia-isha-ambani-anand-piramal-mumbai/ |access-date=2022-06-13 |website=Architectural Digest India |language=en-IN}}</ref>
==ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ==
[[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] ᱨᱮ ᱜᱳᱯᱤ ᱠᱨᱤᱥᱱᱟ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱷᱚᱱᱰᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name=":1">{{cite journal|title=Swati Piramal joins Nestle Board of Directors|date=2 August 2010|url=https://www.nestle.in/asset-library/documents/profile/swati_a_piramal_profileandloa.pdf|accessdate=23 September 2016}}</ref> ᱟᱨ ᱠᱨᱳᱱᱤᱠ ᱥᱮᱨᱮᱧ, ᱚᱥᱴᱤᱭᱳᱯᱳᱨᱳᱥᱤᱥ, ᱢᱟᱞᱟᱨᱤᱭᱟ, ᱛᱩᱵᱽᱨᱤᱠᱩᱞᱳᱥᱤᱥ, ᱮᱯᱤᱞᱮᱯᱥᱤ ᱟᱨ ᱯᱳᱞᱤᱭᱳ ᱮᱵᱷᱮᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾{{citation needed|date=September 2020}}
ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱯᱷᱚᱸᱰᱮᱥᱚᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ HMRI - ᱢᱤᱫ ᱢᱳᱵᱟᱭᱤᱞ ᱦᱮᱞᱛᱷ ᱥᱚᱨᱵᱷᱤᱥ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱮᱫᱟᱭ,<ref>{{cite news|last1=Piramal|first1=Swati|title=Swati Piramal {{!}} The foundation for a family|url=http://www.livemint.com/Politics/x9LaUEgIY4mqjN6VogiGPO/My-work-to-support-adolescent-girls-in-India.html|accessdate=23 September 2016|website= Livemint.com |date=23 February 2014}}</ref> ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱚᱢᱯᱚᱛᱤ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ, ᱟᱨ ᱠᱚᱢᱩᱱᱤᱴᱤ ᱮᱡᱩᱠᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱮᱫᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱥᱟᱨᱵᱷᱟᱡᱚᱞ ᱯᱷᱚᱸᱰᱮᱥᱚᱱ ᱯᱷᱳᱱᱰᱮᱥᱚᱱ ᱯᱷᱚᱨ ᱠᱞᱤᱸᱠ ᱣᱟᱜᱽ ᱨᱮ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news|last1=Of India|first1=Press Trust|title=Assocham appoints Swati Piramal as its new president|url=http://www.business-standard.com/article/companies/assocham-appoints-swati-piramal-as-its-new-president-109100900176_1.html|accessdate=23 September 2016|agency=Press Trust of India|newspaper=Business Standard|date=9 October 2009}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱕ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮ ᱘ ᱫᱷᱟᱣ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱮᱞ ᱳᱯᱷ ᱯᱷᱮᱢ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=The Piramal Healthcare Director runs the business with a smile|url=https://www.businesstoday.in/magazine/special/most-powerful-women-in-business-2011-swati-piramal/story/18325.html|access-date=2020-09-17|website=www.businesstoday.in|date=30 August 2011 }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱭᱟᱜ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ (᱒᱐᱑᱐-᱒᱐᱑᱔) ᱭᱟᱜ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=":1" />
ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱥᱠᱩᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱦᱮᱞᱛᱷ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱥᱠᱩᱞ ᱨᱮ ᱰᱤᱠᱟᱱ ᱟᱰᱵᱷᱤᱥᱴᱮᱴᱤᱵᱽ ᱵᱳᱨᱰ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱟᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱟᱭᱤ ᱟᱭᱤ ᱴᱤ ᱵᱚᱢᱵᱮ, ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱣᱟᱨᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱳᱨᱰ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news|last1=Kanga|first1=Fareeda|title=Swati Piramal: What makes her special|url=http://www.mid-day.com/articles/swati-piramal-what-makes-her-special/15344153|accessdate=23 September 2016|agency=Mid-Day|publisher=Mid-Day Infomedia Ltd|date=1 June 2014}}</ref>
== ᱵᱳᱨᱰ ᱢᱮᱢᱵᱟᱨᱥᱤᱯ ᱠᱚ==
* ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱜᱨᱩᱯ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱷᱟᱭᱤᱥ-ᱪᱮᱭᱟᱨᱯᱟᱨᱥᱚᱱ ᱾<ref>{{Cite web|date=2018-05-16|title=First Indian garden at the Chelsea Flower Show wins Silver Gilt medal|url=https://www.architecturaldigest.in/content/first-indian-garden-chelsea-flower-show-swati-piramal/|access-date=2020-09-18|website=Architectural Digest India|language=en-US}}</ref>
* ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ, ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱯᱷᱟᱣᱩᱱᱰᱮᱥᱚᱱ᱾<ref>{{Cite web|title=Alumni News and Features|url=https://alumni.sph.harvard.edu/s/1319/02-HSPH/20/interior.aspx?sid=1319&gid=2&pgid=252&cid=1285&ecid=1285&crid=0&calpgid=61&calcid=753|access-date=2020-09-18|website=alumni.sph.harvard.edu|language=en}}</ref>
* ᱦᱟᱨᱣᱟᱨᱰ ᱥᱠᱩᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ ᱦᱮᱞᱥ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱣᱟᱨᱰ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱥᱠᱩᱞ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱨᱤᱱ ᱰᱤᱱ ᱮᱰᱵᱷᱟᱭᱡᱚᱨᱤ ᱵᱳᱨᱰ ᱾<ref>{{Cite web|date=2012-04-25|title=Swati Piramal, Director of Piramal Healthcare|url=https://www.hsph.harvard.edu/voices/events/piramal/|access-date=2020-09-18|website=Voices in Leadership|language=en-us}}</ref>
* ᱵᱮ-ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ, ᱱᱮᱥᱞᱮ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ ᱾<ref>{{Cite web|title=Dr. Swati A. Piramal, Non-Executive Director|url=https://www.nestle.in/sites/g/files/pydnoa451/files/asset-library/documents/profile/dr_swati_piramal.pdf}}</ref>
* ᱙᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱯᱮᱠᱥ ᱪᱮᱢᱵᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱢᱟᱨᱥ, ᱟᱥᱚᱥᱪᱟᱢ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱯᱨᱟᱥᱛᱷᱤᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name=":0" />
* ᱑᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ (᱒᱐᱐᱖-᱒᱐᱑᱔) ᱯᱨᱟᱢᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱤᱜᱽᱭᱟᱱᱤᱠ ᱥᱚᱞᱦᱟᱭᱤᱡ ᱵᱳᱨᱰ ᱨᱮ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱯᱨᱟᱢᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱯᱟᱨᱤᱥᱚᱞ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name=":0" />
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{Commons category|ᱥᱣᱟᱛᱤ ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ, ᱥᱣᱟᱛᱤ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱕᱖ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱷᱟᱨᱢᱮᱥᱭᱩᱴᱤᱠ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱᱤ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱟᱨ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱥᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱴᱤ. ᱮᱪ. ᱪᱟᱱ ᱥᱠᱩᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱦᱮᱞᱛᱷ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱤᱨᱟᱢᱚᱞ ᱜᱩᱴ]]
0mfl36bbzmb6echv0ok2cx5agvxoi39
ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱠᱚ
14
37687
196306
2026-08-10T14:47:53Z
MT731
2184
"{{Portal|Biography|Business and economics}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ|ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱨᱤᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ|ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
196306
wikitext
text/x-wiki
{{Portal|Biography|Business and economics}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ|ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱨᱤᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ|ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ|ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
pdvvsi85fuhso1z3lcolu6hnhsw1ps1
196311
196306
2026-08-10T15:01:23Z
MT731
2184
196311
wikitext
text/x-wiki
[[REDIRECT:ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
9q0shbuwx1bmjezxquldui3a970j7g4
196312
196311
2026-08-10T15:04:17Z
MT731
2184
196312
wikitext
text/x-wiki
[[REDIRECTED:ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
68gc28qbbyqv3gjxrxekc8gm1c83e0y
ᱟᱯᱯᱟᱢ
0
37688
196314
2026-08-10T16:00:08Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
"{{Infobox food | name = ᱟᱯᱯᱟᱢ | image = Appam - அப்பம்.jpg | caption = ᱟᱯᱯᱟᱢ | alternate_name = ᱦᱳᱯᱟᱨᱥ, ᱟᱯᱯᱟ, ᱠᱟᱞᱞᱟᱯᱯᱟᱢ, ᱵᱷᱮᱞᱞᱟᱯᱯᱟᱢ, ᱯᱟᱞᱟᱯᱯᱟᱢ | national_cuisine = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ|ᱥᱤᱧᱚᱛ]], ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ|..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
196314
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox food
| name = ᱟᱯᱯᱟᱢ
| image = Appam - அப்பம்.jpg
| caption = ᱟᱯᱯᱟᱢ
| alternate_name = ᱦᱳᱯᱟᱨᱥ, ᱟᱯᱯᱟ, ᱠᱟᱞᱞᱟᱯᱯᱟᱢ, ᱵᱷᱮᱞᱞᱟᱯᱯᱟᱢ, ᱯᱟᱞᱟᱯᱯᱟᱢ
| national_cuisine = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ|ᱥᱤᱧᱚᱛ]], [[ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ|ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ]], ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ
| course = [[ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ]] ᱥᱮ [[ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱡᱚᱢᱟᱜ]]
| type = [[ᱯᱮᱱᱠᱮᱠ]] ᱥᱮ [[ᱜᱨᱤᱰᱞᱮ]] ᱠᱮᱠ
| main_ingredient = ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱵᱮᱴᱟᱨ
| variations = ᱵᱤᱞᱤ ᱦᱳᱯᱟᱨᱥ
| calories =
}}
ᱢᱤᱫ '''ᱟᱯᱯᱟᱢ''' ᱥᱮ '''ᱟᱯᱯᱟᱢ''' ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱟᱛᱞᱟ ᱯᱮᱱᱠᱮᱠ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Rude Food"/> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱨᱢᱮᱱᱴ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱟᱨ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱛᱳᱣᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ''ᱟᱯᱯᱟᱪᱟᱴᱴᱤ'' ᱨᱮᱠᱚ ᱤᱥᱤᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱰᱷᱟ ᱠᱚᱲᱦᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱱᱟᱰᱩ ᱟᱨ [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]], ᱥᱟᱶᱛᱮ [[ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last1=Sankaranarayanan |first1=A. |url=https://books.google.com/books?id=njH3DwAAQBAJ&dq=appam+%22tamil+nadu%22&pg=PA86 |title=Fermented Food Products |last2=Amaresan |first2=N. |last3=Dhanasekaran |first3=D. |date=2019-12-06 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-000-76095-8 |language=en}}</ref> ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ '''ᱦᱳᱯᱟᱨᱥ''' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱥᱮ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱥᱚᱵᱽᱡᱤ ᱥᱮ ᱵᱤᱞᱤ ᱩᱛᱩ ᱥᱟᱶ ᱾
== ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ==
"ᱟᱯᱯᱟᱢ" (ᱥᱟᱶᱛᱮ ''ᱟᱯᱟ'', ''ᱟᱯᱯᱮ'') ᱫᱚ ᱥᱚᱸᱥᱠᱨᱤᱛ ᱟᱹᱲᱟᱹ (अपूप ''apupa'') ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ "ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱡᱚᱢᱟᱜ" ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>The Bloomsbury Handbook of Indian Cuisine - Page 27-Colleen Taylor Sen, Sourish Bhattacharyya, Helen Saberi · 2023</ref>
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
[[File:Making Appam.ogv|thumb|alt=Process of making an appam|ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱳ]]
ᱵᱤᱨ ᱥᱟᱝᱜᱷᱵᱷᱤ, ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱮ. ᱴᱤ. ᱟᱪᱟᱭᱟ ᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨᱮ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱮ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱫᱚ [[ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱛᱟᱢᱤᱞ]] ᱥᱟᱝᱜᱟᱢ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱯᱮᱨᱩᱢᱯᱟᱬᱟᱨᱨᱩᱯᱯᱟᱴᱟᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱾<ref name="Rude Food">{{cite book | title=Rude Food: The Collected Food Writings of Vir Sanghvi|url=https://books.google.com/books?id=eK1uGVxmEiUC&pg=PA110| author=Vir Sanghvi| year=2004| page=110| publisher=Penguin Books India| isbn=0143031392 }}</ref><ref name="Gupta">{{cite book | title=Let's Go Time Travelling|url=https://books.google.com/books?id=2F9y5MvccaEC&q=Let%27s+Go+Time+Travelling| author=Subhadra Sen Gupta| year=2012| chapter=Always Ready for Appams!| publisher=Penguin UK| isbn=978-8184756784 }}</ref><ref name="The Story of our Food by K. T. Achaya">{{cite book | title=The Story of Our Food|url=https://books.google.com/books?id=bk9RHRCqZOkC&pg=PA80 | author=K. T. Achaya|date = November 2003| page=80| publisher=Universities Press| isbn=81-7371-293-X }}</ref> ᱟᱪᱟᱭᱟ ᱮ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱮ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱥᱟᱝᱜᱟᱢ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱚᱦᱚᱨ [[ᱢᱟᱫᱩᱨᱟᱭ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱳᱫᱟᱠᱟᱢ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>Food in Pathupattu Part III Maduraikanchi - Achaya, K.T. Indian Food: A Historical Companion. Oxford University Press 1994</ref><ref>Champakalakshmi R. Trade, ideology and Urbanization South India 300 BC to 1300 AD. Oxford University Press India 1996.</ref>
{{blockquote|“ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱚᱠᱛᱚ, ᱥᱚᱝᱠᱷᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱰᱮ ᱵᱚᱸᱫᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱫᱳᱠᱟᱱ ᱠᱚ ᱵᱚᱸᱫᱚᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱚᱨᱫᱟ ᱠᱚ ᱟᱬᱜᱚᱭᱟ ᱾ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱧᱮᱞᱮ ᱨᱟᱥᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱟᱞᱠᱟ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱟᱨ ᱛᱤ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ, ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱟᱨ ᱪᱤᱱᱤ ᱛᱮ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱳᱫᱟᱠᱟᱢ, ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱟᱨ ᱫᱟᱹᱞ ᱠᱚ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱟ, ᱩᱱᱠᱩ ᱠᱚ ᱡᱟᱹᱯᱤᱫᱟ ᱾"}}
ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱫᱳᱥᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱫᱳᱥᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ, ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱫᱟᱹᱞ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ, ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱫᱟᱹᱞ ᱫᱚ ᱫᱳᱥᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Rude Food"/> ᱫᱳᱥᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱮᱥᱤᱯᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱭ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱝ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Rude Food"/> ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱨᱮᱥᱤᱯᱤ ᱫᱚ ᱥᱨᱤᱨᱚᱝᱜᱚᱢ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱷᱤᱛ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱠᱷᱚᱫᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱮᱥᱤᱯᱤ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱮᱢᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Citation| last=Gutiérrez| first=Andrea |year=2018|title=Jewels Set in Stone: Hindu Temple Recipes in Medieval Cōḻa Epigraphy. Religions.| doi=10.3390/rel9090270| doi-access=free}}</ref><ref name="shoba">{{cite web| last=Shoba| title= A Divine Treat| date=16 April 2015|url=https://openthemagazine.com/features/living/a-divine-treat/|publisher=Open Magazine}}</ref>
ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱚ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱫᱤᱯ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite book| last1=Bullis| last2=Hutton| year=2001| title=Food of Sri Lanka|publisher=Tuttle Publishing.}}</ref> ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱯᱷᱟᱨᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱴᱟᱭᱤᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱟᱫᱚᱢ ᱡᱤᱣᱤᱥ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱠᱚ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱮ [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱮᱱ ᱠᱳᱪᱤᱱ ᱡᱤᱣᱤᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱤᱥᱴ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱛᱮ ᱴᱟᱴᱠᱟ ᱛᱟᱲᱤ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite book |first=Gil |last=Marks |url=http://worldcat.org/oclc/849738985 |title=Encyclopedia of Jewish food |date=2010 |publisher=Wiley |isbn=978-0-544-18631-6 |oclc=849738985}}</ref><ref>{{Cite book |author=Sassoon, Essie, 1936- |url=http://worldcat.org/oclc/1268929164 |title=Spice & kosher : exotic cuisine of the Cochin Jews |date=14 June 2013 |publisher=Tamarind Tree Books Incorporated |isbn=978-1-989242-11-7 |oclc=1268929164}}</ref>
== ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱠᱚ ==
[[File:Appam (hoppers) from Kerala, India.jpg|thumb|ᱢᱤᱫ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱤᱥᱤᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ]]
[[File:Appam served with Coconut Milk in Tamil Nadu.JPG|thumb|ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱱᱟᱰᱩ ᱨᱮ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱛᱳᱣᱟ ᱥᱟᱶ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱯᱯᱟᱢ]]
[[File:Karandi Appam or Kuzhi Appam.jpg|thumb|[[ᱯᱟᱰᱰᱩ|ᱜᱩᱞᱤ ᱟᱯᱯᱟᱢ]]]]
[[File:Appam with kadala curry from kerala.jpg|thumb|ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱪᱟᱱᱟ ᱩᱛᱩ ᱥᱟᱶ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱯᱯᱟᱢ]]
[[Image:Appam_with_egg.jpg|thumb|right|ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱤᱥᱤᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱤᱞᱤ ᱥᱟᱶ]]
=== ᱤᱰᱤᱭᱟᱯᱯᱟᱢ ===
ᱤᱰᱤᱭᱟᱯᱯᱟᱢ (ᱥᱴᱨᱤᱝ ᱦᱳᱯᱟᱨ ᱥᱮ ᱱᱩᱞᱯᱩᱴᱴᱩ) ᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱱᱩᱰᱚᱞᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱷᱞᱮᱴ ᱥᱯᱟᱭᱨᱟᱞ ᱨᱮ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱟᱹᱠᱩ ᱥᱮ ᱥᱤᱢ ᱡᱤᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱛᱞᱟ ᱩᱛᱩ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱮᱠᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱮ ᱵᱟᱨ ᱠᱩᱴᱤ ᱡᱤᱞ, ᱢᱤᱫ ᱫᱟᱹᱞ ᱡᱚᱢᱟᱜ, ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱞ ᱥᱟᱢᱵᱳᱞ ᱥᱮ ᱴᱟᱴᱠᱟ ᱪᱟᱴᱱᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱠᱤᱨᱤ ᱦᱳᱰᱤ ᱥᱮ ᱥᱳᱫᱷᱤ, ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱛᱳᱣᱟ ᱩᱛᱩ, ᱤᱰᱤᱭᱟᱯᱯᱟᱢ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱟᱨᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱴᱨᱤᱝ ᱦᱳᱯᱟᱨᱥ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱯ ᱟᱠᱟᱱ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱟᱜ ᱟᱨ ᱱᱟᱥᱮ ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱥᱟᱶ ᱥᱤᱯᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱯᱟᱥᱛᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱨᱮ ᱡᱳᱨ ᱛᱮ ᱚᱵᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱩᱛᱟᱹᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱷᱟᱯ ᱛᱮᱠᱚ ᱤᱥᱤᱱᱟ ᱾ ᱟᱫᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱱᱩᱰᱚᱞᱥ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱨᱤᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱦᱚᱸᱠᱚ ᱮᱨᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱳᱯᱟᱨᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱟᱨ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱨᱮ, ᱥᱴᱨᱤᱝ ᱦᱳᱯᱟᱨᱥ ᱫᱚ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱟᱨ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱦᱳᱯᱟᱨᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ, ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱚᱞᱚᱝ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱚᱱᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱥᱴᱨᱤᱝ ᱦᱳᱯᱟᱨ ᱵᱤᱨᱤᱭᱟᱱᱤ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱤᱞᱤ ᱥᱮ ᱥᱚᱵᱽᱡᱤ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web |author1=Petrina Verma Sarkar |url=http://indianfood.about.com/od/ricerecipes/r/appam.htm |title=Appams - Appam Recipe - Hoppers - Hoppers Recipe |publisher=Indianfood.about.com |date=2011-03-02 |accessdate=2011-11-21 |archive-date=7 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107174456/http://indianfood.about.com/od/ricerecipes/r/appam.htm |url-status=dead }}</ref>
[[File:Idiyappam with Egg Masala Curry.jpg|thumb|ᱤᱰᱤᱭᱟᱯᱯᱟᱢ ᱵᱤᱞᱤ ᱢᱚᱥᱞᱟ ᱩᱛᱩ ᱥᱟᱶ]]
=== ᱟᱪᱟᱯᱯᱟᱢ ===
[[ᱟᱪᱟᱯᱯᱟᱢ]] ᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱨᱮ ᱪᱷᱟᱠᱟᱣ ᱨᱳᱡᱽ ᱠᱩᱠᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=Menon |first1=A. Sreedhara |title=Social and cultural history of Kerala |date=1979 |publisher=Sterling |url=https://books.google.com/books?id=BXluAAAAMAAJ&q=Achappam |language=en}}</ref>
=== ᱠᱩᱡᱷᱟᱞᱟᱯᱯᱟᱢ ===
ᱠᱩᱡᱷᱟᱞᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱥᱤᱨᱤᱭᱟᱠ ᱤᱥᱟᱹᱭ-ᱥᱮᱸᱴ ᱛᱷᱳᱢᱟᱥ ᱤᱥᱟᱹᱭ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱴᱤᱭᱩᱵᱽ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱨᱚᱯᱚᱫ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Indian Food">{{cite book |author=K.T. Achaya |url=https://books.google.com/books?id=CKIJAAAACAAJ |title=Indian Food: A Historical Companion |publisher=Oxford University Press |year=1997 |isbn=0195644166}}</ref><ref>{{Cite book |last=Menon |first=A. Sreedhara |url=https://books.google.com/books?id=BXluAAAAMAAJ&q=Achappam |title=Social and Cultural History of Kerala |date=1979 |publisher=Sterling |language=en}}</ref>
=== ᱱᱮᱭᱭᱟᱯᱯᱟᱢ ===
ᱱᱮᱭᱭᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱮᱢᱚᱜᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<r ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ, [[ᱜᱩᱲ]] ᱟᱨ ᱜᱷᱤ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱮᱭ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱫᱟᱹ ᱡᱩᱫᱟᱹ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name="TOI_APR_10_2010"/>
ᱩᱱᱱᱤ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱨᱩᱯ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱞᱮᱵᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱫᱚ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟᱭᱟ ᱾ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ, ᱜᱩᱲ ᱟᱨ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱟᱨ ''ᱟᱯᱯᱟᱠᱟᱨᱟᱭ'' ᱥᱮ ''ᱟᱯᱯᱟᱠᱟᱨᱟᱢ'' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱴᱩᱠᱩᱡ ᱨᱮᱠᱚ ᱫᱩᱞᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱩᱨ ᱞᱚᱞᱚ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱠᱟᱯ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱨᱩᱯ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣᱟ ᱟᱨ ᱜᱟᱰᱷᱟ ᱵᱨᱟᱣᱩᱱ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱚ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤᱭᱟ ᱾
=== ᱠᱟᱞᱞᱟᱯᱯᱟᱢ ===
ᱠᱟᱞᱞᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱯᱷᱟᱨᱢᱮᱱᱴ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ ᱟᱨ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮᱱ ᱤᱥᱟᱹᱭ ᱠᱚᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱚᱠᱛᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱤᱥᱴᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=തനി നാടൻ കള്ളപ്പം, ഈസ്റ്റർ ദിനത്തിലെ പ്രഭാത ഭക്ഷണം |url=https://www.manoramaonline.com/pachakam/readers-recipe/2022/04/16/kallappam-kottayam-style.html |access-date=2024-05-25 |website=www.manoramaonline.com}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱟᱢ ᱟᱹᱲᱟᱹ ''ᱠᱟᱞᱞᱩ'' ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱛᱟᱲᱤ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ ᱯᱷᱟᱨᱢᱮᱱᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱨᱮ, ᱛᱟᱲᱤ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱛᱮ ᱤᱥᱴ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Recipe of Kallappam, Breakfast dish, Kerala Food |url=https://www.keralatourism.org/kerala-food/kallappam/7 |access-date=2024-05-24 |website=Kerala Tourism |language=en}}</ref>
=== ᱯᱮᱥᱟᱦᱟ ᱟᱯᱯᱟᱢ ===
ᱯᱮᱥᱟᱦᱟ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱱᱟᱥᱨᱟᱱᱤ ᱤᱥᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱮᱥᱟᱦᱟ (ᱯᱟᱥᱳᱵᱷᱟᱨ) ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱮᱢᱚᱜ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱨᱟᱥᱮ ᱥᱮ ''ᱯᱮᱥᱟᱦᱟ ᱯᱟᱞ'' (ᱯᱟᱥᱳᱵᱷᱟᱨ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱛᱳᱣᱟ) ᱨᱮᱠᱚ ᱩᱱᱩᱢᱟ ᱾<ref name=Amprayil>{{cite web |last=Amprayil |first=Kuruvilla Cherian |title=Kerala Nazranee Pesaha Receipes{{sic |nolink=yes}} |url=http://nasrani.net/2008/03/16/kerala-nazranee-pesaha-receipes/ |date=16 March 2008 |publisher=Nasrani Syrian Christians Network |accessdate=22 August 2009}}</ref>
=== ᱵᱷᱟᱴᱴᱟᱭᱟᱯᱯᱟᱢ ===
[[File:Vattayappam (2).JPG|thumb|ᱵᱷᱟᱴᱴᱟᱭᱟᱯᱯᱟᱢ]]
ᱵᱷᱟᱴᱴᱟᱭᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ, ᱪᱤᱱᱤ, ᱟᱨ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱟᱱ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱵᱤᱱᱟᱹ ᱪᱟᱦᱟ-ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://food.manoramaonline.com/food/kerala-kitchen/vattayappam-kerala-snack-steamed-rice-cake-recipe.html|title=Vattayappam- an oil free tea time snack - Appam - Palappam - Pesaha Appam - Kerala Cuisines - Cake - Snacks - Steamed}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱫᱚ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱵᱷᱟᱯ ᱛᱮ ᱤᱥᱤᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱟᱨ [[ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱱᱷ ᱵᱳ ᱥᱟᱶ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱭᱟ ᱾
=== ᱵᱟᱨᱢᱤᱡᱽ ''ᱟᱯᱳᱱ'' ===
ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱢᱤᱡᱽ ᱛᱮ ''ᱟᱯᱳᱱ'' ({{Lang|my|အာပုံ}}) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱢᱤᱡᱽ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=လှည်းတန်းတစ်ဝိုက်မုန့်စားကြမယ်|url=https://yangonlife.com.mm/mm/article/62410|access-date=2021-01-14|website=Yangon Life|language=my|archive-date=14 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114235138/https://yangonlife.com.mm/mm/article/62410|url-status=dead}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣᱚᱜᱼᱟ, ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱫᱟᱣᱮᱭ ᱟᱨ ᱢᱭᱮᱭᱠ ᱨᱮ ᱾<ref>{{Cite web|title=ထားဝယ်ဆိုတာ လူငယ်တွေအတွက်ပါ|url=https://www.mdn.gov.mm/my/thaawychiuttaa-luungytteattkp|access-date=2021-01-14|website=MDN - Myanmar DigitalNews|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=မြိတ်လို့ခေါ်တဲ့ ကျွန်တော့်ရဲ့ဇာတိမြေ {{!}} MingalaGO မြန်မာခရီးသွားလမ်းညွှန် – မြန်မာနိုင်ငံခရီးသွားဆိုင်ရာ တန်ဖိုးရှိအသုံးဝင်သော သတင်းအချက်အလက်များ|url=https://mingalago.com/my/interest/detail/myeik|access-date=2021-01-14|website=MingalaGO|language=my|archive-date=15 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210115172501/https://mingalago.com/my/interest/detail/myeik|url-status=dead}}</ref>
=== ᱠᱩᱭᱮ ᱟᱯᱮᱢ ===
[[File:Kue apem Pasar Terapung Lok Baintan.jpg|thumb|right|ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ''ᱠᱩᱭᱮ ᱟᱯᱮᱢ'', ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱞᱳᱠ ᱵᱟᱭᱤᱱᱴᱟᱱ ᱯᱷᱞᱳᱴᱤᱝ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴ, [[ᱵᱟᱱᱡᱟᱨ ᱨᱮᱡᱮᱱᱥᱤ]], [[ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱟᱞᱤᱢᱟᱱᱛᱟᱱ]] ᱨᱮ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ]]
[[ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱨᱮ, ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱨᱩᱯ ᱫᱚ ''ᱠᱩᱭᱮ ᱟᱯᱮᱢ'' ᱥᱮ ''ᱠᱩᱭᱮ ᱟᱯᱟᱢ'' ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ''ᱠᱩᱭᱮ'' ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱵᱷᱟᱯ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱷᱚᱢᱤᱨ ᱠᱮᱠ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ, ᱱᱟᱨᱠᱚᱲ ᱛᱳᱣᱟ, ᱤᱥᱴ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱮ ᱪᱤᱱᱤ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱨᱤᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱟᱨᱠᱚᱲ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Kue Apem Kukus |publisher=Sajian Sedap |date=16 December 2010 |url=http://www.sajiansedap.com/recipe/detail/5483/kue-apem-kukus#.VYtFSlK6LIU |language=Indonesian |accessdate=25 June 2015 |archive-date=12 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150712093409/http://www.sajiansedap.com/recipe/detail/5483/kue-apem-kukus#.VYtFSlK6LIU |url-status=dead }}</ref> ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱟᱨ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱩᱭᱮ ᱟᱯᱮᱢ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱠᱮᱨᱟᱴᱳᱱ ᱭᱳᱜᱽᱭᱟᱠᱟᱨᱛᱟ, ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ''ᱱᱜᱟᱯᱮᱢ'' ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ ''ᱛᱤᱝᱜᱟᱞᱟᱱ ᱡᱩᱢᱮᱱᱮᱝᱜᱟᱱ ᱫᱟᱞᱮᱢ'' ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱚ ᱤᱥᱤᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=http://jogja.tribunnews.com/2018/04/14/para-puteri-sri-sultan-luwes-membuat-apem-di-prosesi-ngapem|title=Para Puteri Sri Sultan Luwes Membuat Apem di Prosesi Ngapem - Tribun Jogja|date=2018-04-14|work=Tribun Jogja|access-date=2018-07-02|language=id-ID}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ''ᱠᱩᱭᱮ ᱢᱟᱝᱠᱳᱠ'' ᱥᱟᱶ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱭᱟ ᱾
=== ᱨᱳᱴᱤ ᱡᱟᱞᱟ ===
ᱨᱳᱴᱤ ᱡᱟᱞᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ, ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱝᱜᱟᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱᱟ, ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱸᱰᱮ ᱑᱕ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|title=Roti jala: Like a lace doily|url=https://www.malaymail.com/news/eat/drink/2014/07/06/roti-jala-like-a-lace-doily/699257|publisher=Malay Mail|date=6 July 2014|last=Mok|first=Opalyn}}</ref><ref>{{citation|url= https://batam.tribunnews.com/2020/08/07/resep-dan-sejarah-roti-jala-khas-melayu-masuk-ke-indonesia-sejak-abad-ke-17 |title= Resep dan Sejarah Roti Jala Khas Melayu, Masuk ke Indonesia Sejak Abad ke 17 |work=Tribunews|language=id}}</ref><ref>{{cite web|title= Unravelling the Secrets of Roti Jala: A Net of Culture and Flavour in Malaysia|url= https://munchmalaysia.com/traditional-food/unravelling-the-secrets-of-roti-jala-a-net-of-culture-and-flavour-in-malaysia/|work=Munchmalaysia.com|first= Lavanyah |last= Magenthiran}}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱷᱟᱨᱢᱮᱱᱴᱮᱰ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟᱱ ᱯᱮᱱᱠᱮᱠ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱩᱴᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱳ ᱠᱞᱤᱯ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟᱱ ᱵᱤᱞᱤ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱩᱴᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱮᱱᱠᱮᱠ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱵᱷᱟᱱᱤᱡᱽ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
1vl38osgwule998979mwydy0inaxtkb
196315
196314
2026-08-10T16:00:49Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
/* ᱱᱮᱭᱭᱟᱯᱯᱟᱢ */
196315
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox food
| name = ᱟᱯᱯᱟᱢ
| image = Appam - அப்பம்.jpg
| caption = ᱟᱯᱯᱟᱢ
| alternate_name = ᱦᱳᱯᱟᱨᱥ, ᱟᱯᱯᱟ, ᱠᱟᱞᱞᱟᱯᱯᱟᱢ, ᱵᱷᱮᱞᱞᱟᱯᱯᱟᱢ, ᱯᱟᱞᱟᱯᱯᱟᱢ
| national_cuisine = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ|ᱥᱤᱧᱚᱛ]], [[ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ|ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ]], ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ
| course = [[ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ]] ᱥᱮ [[ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱡᱚᱢᱟᱜ]]
| type = [[ᱯᱮᱱᱠᱮᱠ]] ᱥᱮ [[ᱜᱨᱤᱰᱞᱮ]] ᱠᱮᱠ
| main_ingredient = ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱵᱮᱴᱟᱨ
| variations = ᱵᱤᱞᱤ ᱦᱳᱯᱟᱨᱥ
| calories =
}}
ᱢᱤᱫ '''ᱟᱯᱯᱟᱢ''' ᱥᱮ '''ᱟᱯᱯᱟᱢ''' ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱟᱛᱞᱟ ᱯᱮᱱᱠᱮᱠ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Rude Food"/> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱨᱢᱮᱱᱴ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱟᱨ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱛᱳᱣᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ''ᱟᱯᱯᱟᱪᱟᱴᱴᱤ'' ᱨᱮᱠᱚ ᱤᱥᱤᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱰᱷᱟ ᱠᱚᱲᱦᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱱᱟᱰᱩ ᱟᱨ [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]], ᱥᱟᱶᱛᱮ [[ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last1=Sankaranarayanan |first1=A. |url=https://books.google.com/books?id=njH3DwAAQBAJ&dq=appam+%22tamil+nadu%22&pg=PA86 |title=Fermented Food Products |last2=Amaresan |first2=N. |last3=Dhanasekaran |first3=D. |date=2019-12-06 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-000-76095-8 |language=en}}</ref> ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ '''ᱦᱳᱯᱟᱨᱥ''' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱥᱮ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱥᱚᱵᱽᱡᱤ ᱥᱮ ᱵᱤᱞᱤ ᱩᱛᱩ ᱥᱟᱶ ᱾
== ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ==
"ᱟᱯᱯᱟᱢ" (ᱥᱟᱶᱛᱮ ''ᱟᱯᱟ'', ''ᱟᱯᱯᱮ'') ᱫᱚ ᱥᱚᱸᱥᱠᱨᱤᱛ ᱟᱹᱲᱟᱹ (अपूप ''apupa'') ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ "ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱡᱚᱢᱟᱜ" ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>The Bloomsbury Handbook of Indian Cuisine - Page 27-Colleen Taylor Sen, Sourish Bhattacharyya, Helen Saberi · 2023</ref>
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
[[File:Making Appam.ogv|thumb|alt=Process of making an appam|ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱳ]]
ᱵᱤᱨ ᱥᱟᱝᱜᱷᱵᱷᱤ, ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱮ. ᱴᱤ. ᱟᱪᱟᱭᱟ ᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨᱮ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱮ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱫᱚ [[ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱛᱟᱢᱤᱞ]] ᱥᱟᱝᱜᱟᱢ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱯᱮᱨᱩᱢᱯᱟᱬᱟᱨᱨᱩᱯᱯᱟᱴᱟᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱾<ref name="Rude Food">{{cite book | title=Rude Food: The Collected Food Writings of Vir Sanghvi|url=https://books.google.com/books?id=eK1uGVxmEiUC&pg=PA110| author=Vir Sanghvi| year=2004| page=110| publisher=Penguin Books India| isbn=0143031392 }}</ref><ref name="Gupta">{{cite book | title=Let's Go Time Travelling|url=https://books.google.com/books?id=2F9y5MvccaEC&q=Let%27s+Go+Time+Travelling| author=Subhadra Sen Gupta| year=2012| chapter=Always Ready for Appams!| publisher=Penguin UK| isbn=978-8184756784 }}</ref><ref name="The Story of our Food by K. T. Achaya">{{cite book | title=The Story of Our Food|url=https://books.google.com/books?id=bk9RHRCqZOkC&pg=PA80 | author=K. T. Achaya|date = November 2003| page=80| publisher=Universities Press| isbn=81-7371-293-X }}</ref> ᱟᱪᱟᱭᱟ ᱮ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱮ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱥᱟᱝᱜᱟᱢ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱚᱦᱚᱨ [[ᱢᱟᱫᱩᱨᱟᱭ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱳᱫᱟᱠᱟᱢ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>Food in Pathupattu Part III Maduraikanchi - Achaya, K.T. Indian Food: A Historical Companion. Oxford University Press 1994</ref><ref>Champakalakshmi R. Trade, ideology and Urbanization South India 300 BC to 1300 AD. Oxford University Press India 1996.</ref>
{{blockquote|“ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱚᱠᱛᱚ, ᱥᱚᱝᱠᱷᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱰᱮ ᱵᱚᱸᱫᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱫᱳᱠᱟᱱ ᱠᱚ ᱵᱚᱸᱫᱚᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱚᱨᱫᱟ ᱠᱚ ᱟᱬᱜᱚᱭᱟ ᱾ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱧᱮᱞᱮ ᱨᱟᱥᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱟᱞᱠᱟ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱟᱨ ᱛᱤ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ, ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱟᱨ ᱪᱤᱱᱤ ᱛᱮ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱳᱫᱟᱠᱟᱢ, ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱟᱨ ᱫᱟᱹᱞ ᱠᱚ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱟ, ᱩᱱᱠᱩ ᱠᱚ ᱡᱟᱹᱯᱤᱫᱟ ᱾"}}
ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱫᱳᱥᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱫᱳᱥᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ, ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱫᱟᱹᱞ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ, ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱫᱟᱹᱞ ᱫᱚ ᱫᱳᱥᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Rude Food"/> ᱫᱳᱥᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱮᱥᱤᱯᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱭ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱝ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Rude Food"/> ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱨᱮᱥᱤᱯᱤ ᱫᱚ ᱥᱨᱤᱨᱚᱝᱜᱚᱢ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱷᱤᱛ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱠᱷᱚᱫᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱮᱥᱤᱯᱤ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱮᱢᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Citation| last=Gutiérrez| first=Andrea |year=2018|title=Jewels Set in Stone: Hindu Temple Recipes in Medieval Cōḻa Epigraphy. Religions.| doi=10.3390/rel9090270| doi-access=free}}</ref><ref name="shoba">{{cite web| last=Shoba| title= A Divine Treat| date=16 April 2015|url=https://openthemagazine.com/features/living/a-divine-treat/|publisher=Open Magazine}}</ref>
ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱚ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱫᱤᱯ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite book| last1=Bullis| last2=Hutton| year=2001| title=Food of Sri Lanka|publisher=Tuttle Publishing.}}</ref> ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱯᱷᱟᱨᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱴᱟᱭᱤᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱟᱫᱚᱢ ᱡᱤᱣᱤᱥ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱠᱚ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱮ [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱮᱱ ᱠᱳᱪᱤᱱ ᱡᱤᱣᱤᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱤᱥᱴ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱛᱮ ᱴᱟᱴᱠᱟ ᱛᱟᱲᱤ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite book |first=Gil |last=Marks |url=http://worldcat.org/oclc/849738985 |title=Encyclopedia of Jewish food |date=2010 |publisher=Wiley |isbn=978-0-544-18631-6 |oclc=849738985}}</ref><ref>{{Cite book |author=Sassoon, Essie, 1936- |url=http://worldcat.org/oclc/1268929164 |title=Spice & kosher : exotic cuisine of the Cochin Jews |date=14 June 2013 |publisher=Tamarind Tree Books Incorporated |isbn=978-1-989242-11-7 |oclc=1268929164}}</ref>
== ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱠᱚ ==
[[File:Appam (hoppers) from Kerala, India.jpg|thumb|ᱢᱤᱫ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱤᱥᱤᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ]]
[[File:Appam served with Coconut Milk in Tamil Nadu.JPG|thumb|ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱱᱟᱰᱩ ᱨᱮ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱛᱳᱣᱟ ᱥᱟᱶ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱯᱯᱟᱢ]]
[[File:Karandi Appam or Kuzhi Appam.jpg|thumb|[[ᱯᱟᱰᱰᱩ|ᱜᱩᱞᱤ ᱟᱯᱯᱟᱢ]]]]
[[File:Appam with kadala curry from kerala.jpg|thumb|ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱪᱟᱱᱟ ᱩᱛᱩ ᱥᱟᱶ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱯᱯᱟᱢ]]
[[Image:Appam_with_egg.jpg|thumb|right|ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱤᱥᱤᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱤᱞᱤ ᱥᱟᱶ]]
=== ᱤᱰᱤᱭᱟᱯᱯᱟᱢ ===
ᱤᱰᱤᱭᱟᱯᱯᱟᱢ (ᱥᱴᱨᱤᱝ ᱦᱳᱯᱟᱨ ᱥᱮ ᱱᱩᱞᱯᱩᱴᱴᱩ) ᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱱᱩᱰᱚᱞᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱷᱞᱮᱴ ᱥᱯᱟᱭᱨᱟᱞ ᱨᱮ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱟᱹᱠᱩ ᱥᱮ ᱥᱤᱢ ᱡᱤᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱛᱞᱟ ᱩᱛᱩ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱮᱠᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱮ ᱵᱟᱨ ᱠᱩᱴᱤ ᱡᱤᱞ, ᱢᱤᱫ ᱫᱟᱹᱞ ᱡᱚᱢᱟᱜ, ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱞ ᱥᱟᱢᱵᱳᱞ ᱥᱮ ᱴᱟᱴᱠᱟ ᱪᱟᱴᱱᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱠᱤᱨᱤ ᱦᱳᱰᱤ ᱥᱮ ᱥᱳᱫᱷᱤ, ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱛᱳᱣᱟ ᱩᱛᱩ, ᱤᱰᱤᱭᱟᱯᱯᱟᱢ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱟᱨᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱴᱨᱤᱝ ᱦᱳᱯᱟᱨᱥ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱯ ᱟᱠᱟᱱ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱟᱜ ᱟᱨ ᱱᱟᱥᱮ ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱥᱟᱶ ᱥᱤᱯᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱯᱟᱥᱛᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱨᱮ ᱡᱳᱨ ᱛᱮ ᱚᱵᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱩᱛᱟᱹᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱷᱟᱯ ᱛᱮᱠᱚ ᱤᱥᱤᱱᱟ ᱾ ᱟᱫᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱱᱩᱰᱚᱞᱥ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱨᱤᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱦᱚᱸᱠᱚ ᱮᱨᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱳᱯᱟᱨᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱟᱨ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱨᱮ, ᱥᱴᱨᱤᱝ ᱦᱳᱯᱟᱨᱥ ᱫᱚ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱟᱨ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱦᱳᱯᱟᱨᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ, ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱚᱞᱚᱝ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱚᱱᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱥᱴᱨᱤᱝ ᱦᱳᱯᱟᱨ ᱵᱤᱨᱤᱭᱟᱱᱤ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱤᱞᱤ ᱥᱮ ᱥᱚᱵᱽᱡᱤ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web |author1=Petrina Verma Sarkar |url=http://indianfood.about.com/od/ricerecipes/r/appam.htm |title=Appams - Appam Recipe - Hoppers - Hoppers Recipe |publisher=Indianfood.about.com |date=2011-03-02 |accessdate=2011-11-21 |archive-date=7 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107174456/http://indianfood.about.com/od/ricerecipes/r/appam.htm |url-status=dead }}</ref>
[[File:Idiyappam with Egg Masala Curry.jpg|thumb|ᱤᱰᱤᱭᱟᱯᱯᱟᱢ ᱵᱤᱞᱤ ᱢᱚᱥᱞᱟ ᱩᱛᱩ ᱥᱟᱶ]]
=== ᱟᱪᱟᱯᱯᱟᱢ ===
[[ᱟᱪᱟᱯᱯᱟᱢ]] ᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱨᱮ ᱪᱷᱟᱠᱟᱣ ᱨᱳᱡᱽ ᱠᱩᱠᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=Menon |first1=A. Sreedhara |title=Social and cultural history of Kerala |date=1979 |publisher=Sterling |url=https://books.google.com/books?id=BXluAAAAMAAJ&q=Achappam |language=en}}</ref>
=== ᱠᱩᱡᱷᱟᱞᱟᱯᱯᱟᱢ ===
ᱠᱩᱡᱷᱟᱞᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱥᱤᱨᱤᱭᱟᱠ ᱤᱥᱟᱹᱭ-ᱥᱮᱸᱴ ᱛᱷᱳᱢᱟᱥ ᱤᱥᱟᱹᱭ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱴᱤᱭᱩᱵᱽ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱨᱚᱯᱚᱫ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Indian Food">{{cite book |author=K.T. Achaya |url=https://books.google.com/books?id=CKIJAAAACAAJ |title=Indian Food: A Historical Companion |publisher=Oxford University Press |year=1997 |isbn=0195644166}}</ref><ref>{{Cite book |last=Menon |first=A. Sreedhara |url=https://books.google.com/books?id=BXluAAAAMAAJ&q=Achappam |title=Social and Cultural History of Kerala |date=1979 |publisher=Sterling |language=en}}</ref>
=== ᱱᱮᱭᱭᱟᱯᱯᱟᱢ ===
ᱱᱮᱭᱭᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱮᱢᱚᱜᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ, [[ᱜᱩᱲ]] ᱟᱨ ᱜᱷᱤ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱮᱭ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱫᱟᱹ ᱡᱩᱫᱟᱹ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ ᱾
ᱩᱱᱱᱤ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱨᱩᱯ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱞᱮᱵᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱫᱚ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟᱭᱟ ᱾ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ, ᱜᱩᱲ ᱟᱨ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱟᱨ ''ᱟᱯᱯᱟᱠᱟᱨᱟᱭ'' ᱥᱮ ''ᱟᱯᱯᱟᱠᱟᱨᱟᱢ'' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱴᱩᱠᱩᱡ ᱨᱮᱠᱚ ᱫᱩᱞᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱜᱷᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱩᱨ ᱞᱚᱞᱚ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱠᱟᱯ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱨᱩᱯ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣᱟ ᱟᱨ ᱜᱟᱰᱷᱟ ᱵᱨᱟᱣᱩᱱ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱚ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤᱭᱟ ᱾
=== ᱠᱟᱞᱞᱟᱯᱯᱟᱢ ===
ᱠᱟᱞᱞᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱯᱷᱟᱨᱢᱮᱱᱴ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ ᱟᱨ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮᱱ ᱤᱥᱟᱹᱭ ᱠᱚᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱚᱠᱛᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱤᱥᱴᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=തനി നാടൻ കള്ളപ്പം, ഈസ്റ്റർ ദിനത്തിലെ പ്രഭാത ഭക്ഷണം |url=https://www.manoramaonline.com/pachakam/readers-recipe/2022/04/16/kallappam-kottayam-style.html |access-date=2024-05-25 |website=www.manoramaonline.com}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱟᱢ ᱟᱹᱲᱟᱹ ''ᱠᱟᱞᱞᱩ'' ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱛᱟᱲᱤ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ ᱯᱷᱟᱨᱢᱮᱱᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱨᱮ, ᱛᱟᱲᱤ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱛᱮ ᱤᱥᱴ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Recipe of Kallappam, Breakfast dish, Kerala Food |url=https://www.keralatourism.org/kerala-food/kallappam/7 |access-date=2024-05-24 |website=Kerala Tourism |language=en}}</ref>
=== ᱯᱮᱥᱟᱦᱟ ᱟᱯᱯᱟᱢ ===
ᱯᱮᱥᱟᱦᱟ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱱᱟᱥᱨᱟᱱᱤ ᱤᱥᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱮᱥᱟᱦᱟ (ᱯᱟᱥᱳᱵᱷᱟᱨ) ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱮᱢᱚᱜ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱨᱟᱥᱮ ᱥᱮ ''ᱯᱮᱥᱟᱦᱟ ᱯᱟᱞ'' (ᱯᱟᱥᱳᱵᱷᱟᱨ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱛᱳᱣᱟ) ᱨᱮᱠᱚ ᱩᱱᱩᱢᱟ ᱾<ref name=Amprayil>{{cite web |last=Amprayil |first=Kuruvilla Cherian |title=Kerala Nazranee Pesaha Receipes{{sic |nolink=yes}} |url=http://nasrani.net/2008/03/16/kerala-nazranee-pesaha-receipes/ |date=16 March 2008 |publisher=Nasrani Syrian Christians Network |accessdate=22 August 2009}}</ref>
=== ᱵᱷᱟᱴᱴᱟᱭᱟᱯᱯᱟᱢ ===
[[File:Vattayappam (2).JPG|thumb|ᱵᱷᱟᱴᱴᱟᱭᱟᱯᱯᱟᱢ]]
ᱵᱷᱟᱴᱴᱟᱭᱟᱯᱯᱟᱢ ᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ, ᱪᱤᱱᱤ, ᱟᱨ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱟᱱ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱵᱤᱱᱟᱹ ᱪᱟᱦᱟ-ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://food.manoramaonline.com/food/kerala-kitchen/vattayappam-kerala-snack-steamed-rice-cake-recipe.html|title=Vattayappam- an oil free tea time snack - Appam - Palappam - Pesaha Appam - Kerala Cuisines - Cake - Snacks - Steamed}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱫᱚ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱵᱷᱟᱯ ᱛᱮ ᱤᱥᱤᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱟᱨ [[ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱱᱷ ᱵᱳ ᱥᱟᱶ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱭᱟ ᱾
=== ᱵᱟᱨᱢᱤᱡᱽ ''ᱟᱯᱳᱱ'' ===
ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱢᱤᱡᱽ ᱛᱮ ''ᱟᱯᱳᱱ'' ({{Lang|my|အာပုံ}}) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱢᱤᱡᱽ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=လှည်းတန်းတစ်ဝိုက်မုန့်စားကြမယ်|url=https://yangonlife.com.mm/mm/article/62410|access-date=2021-01-14|website=Yangon Life|language=my|archive-date=14 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114235138/https://yangonlife.com.mm/mm/article/62410|url-status=dead}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣᱚᱜᱼᱟ, ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱫᱟᱣᱮᱭ ᱟᱨ ᱢᱭᱮᱭᱠ ᱨᱮ ᱾<ref>{{Cite web|title=ထားဝယ်ဆိုတာ လူငယ်တွေအတွက်ပါ|url=https://www.mdn.gov.mm/my/thaawychiuttaa-luungytteattkp|access-date=2021-01-14|website=MDN - Myanmar DigitalNews|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=မြိတ်လို့ခေါ်တဲ့ ကျွန်တော့်ရဲ့ဇာတိမြေ {{!}} MingalaGO မြန်မာခရီးသွားလမ်းညွှန် – မြန်မာနိုင်ငံခရီးသွားဆိုင်ရာ တန်ဖိုးရှိအသုံးဝင်သော သတင်းအချက်အလက်များ|url=https://mingalago.com/my/interest/detail/myeik|access-date=2021-01-14|website=MingalaGO|language=my|archive-date=15 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210115172501/https://mingalago.com/my/interest/detail/myeik|url-status=dead}}</ref>
=== ᱠᱩᱭᱮ ᱟᱯᱮᱢ ===
[[File:Kue apem Pasar Terapung Lok Baintan.jpg|thumb|right|ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ''ᱠᱩᱭᱮ ᱟᱯᱮᱢ'', ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱞᱳᱠ ᱵᱟᱭᱤᱱᱴᱟᱱ ᱯᱷᱞᱳᱴᱤᱝ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴ, [[ᱵᱟᱱᱡᱟᱨ ᱨᱮᱡᱮᱱᱥᱤ]], [[ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱟᱞᱤᱢᱟᱱᱛᱟᱱ]] ᱨᱮ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ]]
[[ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱨᱮ, ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱨᱩᱯ ᱫᱚ ''ᱠᱩᱭᱮ ᱟᱯᱮᱢ'' ᱥᱮ ''ᱠᱩᱭᱮ ᱟᱯᱟᱢ'' ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ''ᱠᱩᱭᱮ'' ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱵᱷᱟᱯ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱷᱚᱢᱤᱨ ᱠᱮᱠ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ, ᱱᱟᱨᱠᱚᱲ ᱛᱳᱣᱟ, ᱤᱥᱴ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱮ ᱪᱤᱱᱤ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱨᱤᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱟᱨᱠᱚᱲ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Kue Apem Kukus |publisher=Sajian Sedap |date=16 December 2010 |url=http://www.sajiansedap.com/recipe/detail/5483/kue-apem-kukus#.VYtFSlK6LIU |language=Indonesian |accessdate=25 June 2015 |archive-date=12 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150712093409/http://www.sajiansedap.com/recipe/detail/5483/kue-apem-kukus#.VYtFSlK6LIU |url-status=dead }}</ref> ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱟᱨ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱩᱭᱮ ᱟᱯᱮᱢ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱠᱮᱨᱟᱴᱳᱱ ᱭᱳᱜᱽᱭᱟᱠᱟᱨᱛᱟ, ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ''ᱱᱜᱟᱯᱮᱢ'' ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ ''ᱛᱤᱝᱜᱟᱞᱟᱱ ᱡᱩᱢᱮᱱᱮᱝᱜᱟᱱ ᱫᱟᱞᱮᱢ'' ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱚ ᱤᱥᱤᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=http://jogja.tribunnews.com/2018/04/14/para-puteri-sri-sultan-luwes-membuat-apem-di-prosesi-ngapem|title=Para Puteri Sri Sultan Luwes Membuat Apem di Prosesi Ngapem - Tribun Jogja|date=2018-04-14|work=Tribun Jogja|access-date=2018-07-02|language=id-ID}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ''ᱠᱩᱭᱮ ᱢᱟᱝᱠᱳᱠ'' ᱥᱟᱶ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱭᱟ ᱾
=== ᱨᱳᱴᱤ ᱡᱟᱞᱟ ===
ᱨᱳᱴᱤ ᱡᱟᱞᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ, ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱝᱜᱟᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱᱟ, ᱟᱯᱯᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱸᱰᱮ ᱑᱕ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|title=Roti jala: Like a lace doily|url=https://www.malaymail.com/news/eat/drink/2014/07/06/roti-jala-like-a-lace-doily/699257|publisher=Malay Mail|date=6 July 2014|last=Mok|first=Opalyn}}</ref><ref>{{citation|url= https://batam.tribunnews.com/2020/08/07/resep-dan-sejarah-roti-jala-khas-melayu-masuk-ke-indonesia-sejak-abad-ke-17 |title= Resep dan Sejarah Roti Jala Khas Melayu, Masuk ke Indonesia Sejak Abad ke 17 |work=Tribunews|language=id}}</ref><ref>{{cite web|title= Unravelling the Secrets of Roti Jala: A Net of Culture and Flavour in Malaysia|url= https://munchmalaysia.com/traditional-food/unravelling-the-secrets-of-roti-jala-a-net-of-culture-and-flavour-in-malaysia/|work=Munchmalaysia.com|first= Lavanyah |last= Magenthiran}}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱷᱟᱨᱢᱮᱱᱴᱮᱰ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟᱱ ᱯᱮᱱᱠᱮᱠ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱩᱴᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱳ ᱠᱞᱤᱯ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟᱱ ᱵᱤᱞᱤ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱩᱴᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱮᱱᱠᱮᱠ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱵᱷᱟᱱᱤᱡᱽ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
2g7pfz1lbddss8in3mmu9grr4shp06w
ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱩᱴᱤ ᱠᱚ
14
37689
196316
2026-08-10T16:01:20Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
"ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱩᱴᱤ ᱠᱚ" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
196316
wikitext
text/x-wiki
ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱩᱴᱤ ᱠᱚ
97yvvksqa6wezjyp725brqeq8e2lv93
ᱟᱵᱷᱤᱞ ᱢᱤᱞᱠ
0
37690
196317
2026-08-10T16:06:24Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
"{{Infobox food | name = ᱟᱵᱷᱤᱞ ᱢᱤᱞᱠ | image = Aval milk from aluva, kerala, india.jpg | caption = | alternate_name = അവൽ മിൽക്ക് | country = ᱵᱷᱤ ᱮᱪ ᱟᱵᱷᱤᱞᱢᱤᱞᱠ ᱠᱳᱴᱴᱟᱠᱠᱟᱞ [[ᱢᱟᱞᱟᱯᱯᱩᱨᱚᱢ]], [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | year = ᱑᱙᱙᱓ | variations = | serving_size..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
196317
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox food
| name = ᱟᱵᱷᱤᱞ ᱢᱤᱞᱠ
| image = Aval milk from aluva, kerala, india.jpg
| caption =
| alternate_name = അവൽ മിൽക്ക്
| country = ᱵᱷᱤ ᱮᱪ ᱟᱵᱷᱤᱞᱢᱤᱞᱠ ᱠᱳᱴᱴᱟᱠᱠᱟᱞ [[ᱢᱟᱞᱟᱯᱯᱩᱨᱚᱢ]], [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| year = ᱑᱙᱙᱓
| variations =
| serving_size = 100 g
| calories = 162
| protein = 4.86
| fat = 4.2
| carbohydrate = 9
| glycemic_index =
}}
'''ᱟᱵᱷᱟᱞ ᱛᱳᱣᱟ''' ᱥᱮ '''ᱟᱵᱷᱤᱞ ᱢᱤᱞᱠ'''<ref>{{Cite web|last=അലി|first=ഷേഹി|title=അവല് മില്ക്ക് തയ്യാറാക്കാം|url=https://www.mathrubhumi.com/food/recipies/snacks/avil-milk-recipe-easy-recipes-easy-cooking-1.4252426|access-date=2021-10-04|website=Mathrubhumi|language=en|archive-date=4 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004144140/https://www.mathrubhumi.com/food/recipies/snacks/avil-milk-recipe-easy-recipes-easy-cooking-1.4252426|url-status=dead}}</ref> ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱞᱟᱵᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱧᱩᱣᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱵᱷᱟᱞ [[ᱛᱳᱣᱟ]] ᱫᱚ ᱟᱵᱷᱟᱞ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱯᱳᱦᱟ ᱥᱮ ᱛᱟᱵᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟ, ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱤᱞᱤ ᱠᱟᱭᱨᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱜᱮ ᱛᱳᱣᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱫᱟᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=വിരുന്നുകാർക്ക് നൽകാം അവല്-പഴം ഷെയ്ക്ക്|url=https://malayalam.samayam.com/lifestyle/recipes/how-to-make-avil-milk-shake-in-malayalam/articleshow/55910369.cms|access-date=2021-10-04|website=malayalam.samayam.com|language=ml}}</ref>
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
ᱟᱵᱷᱤᱞ ᱢᱤᱞᱠ ᱫᱚ ᱢᱟᱞᱟᱵᱟᱨ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱷᱤ ᱮᱪ ᱟᱵᱷᱤᱞᱢᱤᱞᱠ ᱠᱳᱴᱴᱟᱠᱠᱟᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱷᱤ ᱮᱪ ᱟᱵᱷᱤᱞᱢᱤᱞᱠ ᱨᱮᱱ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤᱭᱟᱹ ᱵᱷᱟᱫᱟᱠᱠᱟᱱ ᱦᱩᱥᱮᱱ ᱮ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=https://www.manoramaonline.com/pachakam/readers-recipe/2020/06/23/malabar-special-aval-milk.html |title=അവൽ മിൽക്ക് ഒരു ഗ്ലാസ് കുടിച്ചാൽ മതി വയറു നിറയും...
|website=manoramaonline.co |date=2020-06-23}}</ref> ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱛᱟᱵᱮᱱ / ᱯᱳᱦᱟ, ᱠᱟᱭᱨᱟ, ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱪᱤᱱᱟᱵᱟᱫᱟᱢ ᱟᱨ ᱵᱟᱫᱟᱢ ᱠᱚ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/cooking/readers-recipe/2021/03/18/flattened-rice-milk.html|title=ഉള്ളം തണുപ്പിക്കാൻ ഒരു ഗ്ലാസ് അവൽ മിൽക്ക്|date=18 March 2021|website=Manorama Online|language=Malayalam}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱥᱢᱩᱫᱷᱤ ᱥᱮ ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾
ᱱᱮᱦᱟᱹᱞᱤ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱤᱱᱥᱴᱟᱱᱴ ᱟᱵᱷᱤᱞ ᱢᱤᱞᱠ ᱢᱤᱠᱥ ᱫᱚ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱟᱵᱷᱤᱞ ᱢᱤᱞᱠ ᱧᱩᱣᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱨᱩᱯ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱫᱤᱦᱚᱸ ᱟᱭᱢᱟ ᱵᱨᱟᱱᱰ ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱳᱴᱴᱟᱠᱠᱟᱞ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱟᱵᱷᱤᱞᱩᱢ ᱠᱞᱚᱵᱽ ᱫᱚ, ᱤᱱᱥᱴᱟᱱᱴ ᱟᱵᱷᱤᱞ ᱢᱤᱞᱠ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱤ-ᱠᱚᱢᱚᱨᱥ ᱯᱞᱟᱴᱯᱷᱚᱨᱢ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱟᱢᱟᱡᱚᱱ, ᱯᱷᱞᱤᱯᱠᱟᱨᱴ, ᱟᱨ ᱟᱵᱷᱤᱞᱩᱢᱠᱞᱚᱵᱽ ᱥᱴᱳᱨ ᱨᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱨᱟᱱᱰ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾
ᱱᱚᱣᱟ ᱱᱟᱣᱟ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱵᱷᱤᱞᱩᱢ ᱠᱞᱚᱵᱽ ᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱤᱱᱥᱴᱟᱱᱴ ᱟᱵᱷᱤᱞ ᱢᱤᱞᱠ ᱯᱷᱨᱩᱴ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱡᱚ ᱠᱩᱴᱤ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱩᱞ ᱠᱩᱴᱤ ᱟᱨ ᱟᱢᱨᱩᱫᱽ ᱠᱩᱴᱤ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱢᱟᱞᱟᱵᱟᱨ ᱟᱵᱷᱤᱞ ᱢᱤᱞᱠ ᱥᱟᱶ ᱟᱞᱜᱟ ᱛᱮ ᱢᱮᱥᱟ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱳᱡᱤ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱤᱨᱤᱧᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱮᱠᱮᱱ ᱖᱐ ᱴᱤᱯᱤᱡ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱡᱚ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱡᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱮᱢᱟᱠᱚᱣᱟ ᱾
ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱨᱟᱱᱰ ᱠᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱠᱩᱵᱷᱤᱞ, ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱳᱡᱷᱤᱠᱳᱰ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ, ᱦᱚᱸ ᱤᱱᱥᱴᱟᱱᱴ ᱟᱵᱷᱤᱞ ᱢᱤᱞᱠ ᱯᱨᱤᱢᱤᱠᱥ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱧᱩᱣᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱦᱟᱜ, ᱟᱞᱜᱟ ᱨᱩᱯ ᱨᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤᱜ ᱠᱟᱱ ᱠᱩᱥᱤᱭ ᱩᱫᱩᱜ ᱮᱫᱟ ᱾
== ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱚ ==
<gallery>
File:Kasargod Aval Milk.jpg
File:Aval milk from aluva.jpg
File:Aval milk from Angamaly Town.jpg
File:Aval-Milk-അവൽ-മിൽക്ക്.jpg
</gallery>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱧᱩᱣᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱤᱨᱟᱢᱤᱥ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱧᱩᱣᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱛᱳᱣᱟ|ᱥᱮᱠ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱱ-ᱟᱞᱠᱚᱦᱚᱞ ᱧᱩᱣᱟᱜ ᱠᱚ]]
7mg8gw3gb3z2kgwbt9457d7503m4w3h
ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ
0
37691
196318
2026-08-10T16:26:29Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
"{{Infobox food | name = ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ | image = Banana Fritters and tea.jpg | caption = [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱪᱟ ᱥᱟᱶ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ | alternate_name = | country = | region = [[ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ]], ᱢᱟᱫᱟᱜᱟᱥᱠ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
196318
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox food
| name = ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ
| image = Banana Fritters and tea.jpg
| caption = [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱪᱟ ᱥᱟᱶ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ
| alternate_name =
| country =
| region = [[ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ]], [[ᱢᱟᱫᱟᱜᱟᱥᱠᱟᱨ]], [[ᱠᱮᱨᱤᱵᱤᱭᱟᱱ]] ᱟᱨ [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱩᱯᱚᱢᱚᱦᱟᱫᱮᱥ]]
| creator =
| type = [[ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ]]
| served =
| main_ingredient = [[ᱠᱟᱭᱨᱟ]] ᱥᱮ [[ᱤᱥᱤᱱ ᱠᱟᱭᱨᱟ|ᱯᱞᱟᱱᱴᱮᱱ]], [[ᱵᱮᱴᱟᱨ (ᱤᱥᱤᱱ)|ᱵᱮᱴᱟᱨ]]
| variations =
| calories =
| other =
}}
ᱢᱤᱫ '''ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱢᱮᱥᱟ ᱟᱠᱟᱱ [[ᱠᱟᱭᱨᱟ]] ᱥᱮ ᱯᱞᱟᱱᱴᱮᱱ ᱞᱚᱞᱚ [[ᱤᱥᱤᱱ ᱥᱩᱱᱩᱢ]] ᱨᱮ ᱰᱤᱯ-ᱯᱷᱨᱟᱭ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ, [[ᱢᱟᱫᱟᱜᱟᱥᱠᱟᱨ]], ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
== ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱚ ==
=== ᱵᱨᱩᱱᱮᱭ ===
ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱫᱚ ᱵᱨᱩᱱᱮᱭ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ {{Lang|ms|ᱪᱩᱪᱩᱨ ᱯᱤᱥᱟᱝ}} ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Ng 5.8.2019">{{cite news |author=Grace Ng |title=6 must-try dishes in Brunei for the adventurous |date=5 August 2019 |work=[[Free Malaysia Today]] |url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/leisure/2019/08/05/6-must-try-dishes-in-brunei-for-the-adventurous/ |access-date=20 November 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211120060258/https://www.freemalaysiatoday.com/category/leisure/2019/08/05/6-must-try-dishes-in-brunei-for-the-adventurous/ |archive-date=20 November 2021 }}</ref><ref name="escape Brunei">{{cite magazine |author=<!-- not stated --> |date=<!-- not stated --> |title=BRUNEI Kekayaan Alam, sejarah dan budaya |magazine=escape! |page=11 |language=id |via=PDFSLIDE.NET |url=https://pdfslide.net/documents/ecape-indonesia-magazine-brunei-supplement.html |access-date=20 November 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211120061312/https://pdfslide.net/documents/ecape-indonesia-magazine-brunei-supplement.html |archive-date=20 November 2021}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ [[#ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ|ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[#ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ|ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ {{Lang|ms|ᱪᱩᱪᱩᱨ ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱢᱟᱫᱩ}}, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱧᱮᱞᱮ]] ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ {{lang|ms|ᱪᱩᱪᱩᱨ ᱯᱤᱥᱟᱝ}} ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱭᱩᱵ ᱵᱮᱲᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱟᱞᱠᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ({{lang|ms|ᱢᱤᱱᱩᱢ ᱯᱮᱴᱟᱝ}}) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Brudirect 8.8.2020">{{cite news |author=<!-- not stated --> |title=Cucur Pisang Madu C-Pyan : Sambutan Amat Menggalakkan |date=8 August 2020 |work=Brudirect.com |language=ms |url=https://brudirect.com/news.php?id=99346 |access-date=20 November 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211120054852/https://brudirect.com/news.php?id=99346 |archive-date=20 November 2021 }}</ref>
=== ᱠᱮᱢᱵᱳᱰᱤᱭᱟ ===
[[File:Noum Chek Chien.jpg|thumb|ᱠᱮᱢᱵᱳᱰᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱠᱚ [[ᱥᱤᱭᱮᱢ ᱨᱤᱯ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮ]]
ᱠᱷᱢᱮᱨ ᱛᱮ, ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱫᱚ ''ᱱᱩᱢ ᱪᱮᱠ ᱪᱤᱭᱮᱱ'' ({{lang|km|នំចេកចៀន}}; {{literal translation|ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱤᱴᱷᱟᱹ}}) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱪᱮᱯᱮᱴ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱠᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ, ᱛᱤᱞᱢᱤᱧ ᱡᱟᱝ, ᱵᱤᱞᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱸᱰᱟᱜ ᱟᱨ ᱱᱟᱨᱠᱚᱲ ᱛᱳᱣᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱰᱷᱟ ᱢᱮᱥᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ [[ᱵᱩᱞᱩᱝ]] ᱟᱨ [[ᱪᱤᱱᱤ]] ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱚᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱩᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱚᱯᱚᱫ ᱟᱨ ᱥᱳᱱᱟ ᱨᱚᱝ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱞᱚᱞᱚ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱨᱮ ᱰᱤᱯ-ᱯᱷᱨᱟᱭ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱮᱢᱵᱳᱰᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱟᱨᱠᱚᱲ ᱟᱭᱤᱥ ᱠᱨᱤᱢ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=Rivière |first1=Joannès |authorlink1=Joannès Rivière |date=2008 |title=Cambodian Cooking: A humanitarian project in collaboration with Act for Cambodia |publisher=[[Periplus Editions]] |page=89 |isbn=978-0-794-65039-1}}</ref> [[ᱠᱮᱢᱵᱳᱰᱤᱭᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱫᱳᱠᱟᱱ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ''ᱪᱮᱠ ᱪᱤᱭᱮᱱ ᱯᱤᱥᱮᱥ'' ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱯᱷᱱᱳᱢ ᱯᱮᱱᱦ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ – ᱢᱟᱣ ᱛᱥᱮ ᱛᱩᱝ ᱵᱩᱞᱤᱵᱷᱟᱨᱰ ᱟᱨ ᱠᱟᱢᱯᱩᱪᱤᱭᱟ ᱠᱨᱚᱢ ᱵᱩᱞᱤᱵᱷᱟᱨᱰ ᱨᱮ ᱾<ref>{{Cite news |last=Taing |first=Rinith |url=https://www.khmertimeskh.com/50618983/deep-fried-with-hope-and-hard-wok/ |title=Deep-Fried with Hope and Hard Wok |date=28 June 2019 |newspaper=[[Khmer Times]] |access-date=17 October 2021}}</ref>
=== ᱥᱤᱧᱚᱛ ===
==== ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ====
[[File:Pazhampori.jpg|thumb|right|[[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱮ ''ᱵᱷᱟᱡᱷᱟᱠᱠᱟᱯᱯᱟᱢ'']]
''ᱵᱷᱟᱡᱷᱟᱠᱠᱟᱯᱯᱟᱢ'' ᱥᱮ ''ᱯᱟᱡᱷᱟᱢ ᱯᱳᱨᱤ'' ({{langx|ml|പഴം പൊരി}}), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱮᱛᱷᱟᱠᱠᱟ ᱟᱯᱯᱟᱢ'' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱤᱞᱤ [[ᱠᱟᱭᱨᱟ]] ᱥᱮ ᱯᱞᱟᱱᱴᱮᱱ<ref name="Fodors 2015"/> ᱟᱨ ᱢᱚᱭᱫᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ ᱨᱮ, ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱥᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟ ᱾<ref name="Fodors 2015"/><ref>{{cite news|last1=Sathyendran|first1=Nithya|title=Kerala on the menu|url=http://www.thehindu.com/life-and-style/food/Kerala-on-the-menu/article16700614.ece|accessdate=2 December 2017|work=[[The Hindu]]|date=25 November 2016}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱠᱚᱱᱱᱚᱰᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱠᱚᱱᱱᱚᱰᱚ]] ᱛᱮ ''ᱵᱟᱞᱮᱠᱟᱭᱤ ᱵᱟᱡᱽᱡᱤ'' ({{lang|kn|ಬಾಳೆಕಾಯಿ ಬಜ್ಜಿ}}), [[ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱛᱟᱢᱤᱞ]] ᱛᱮ ''ᱵᱷᱟᱡᱷᱟᱠᱠᱟᱭ ᱵᱟᱡᱽᱡᱤ'', ᱟᱨ [[ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ]] ᱛᱮ ''ᱟᱨᱟᱴᱤᱠᱟᱭᱟ ᱵᱟᱡᱽᱡᱤ'' ({{lang|te|అరటికాయ బజ్జి}}) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾
''ᱯᱟᱡᱷᱟᱢ ᱯᱳᱨᱤ'' ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱥᱮ ᱯᱞᱟᱱᱴᱮᱱ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱞᱟᱱᱴᱮᱱ ᱫᱚ ᱪᱷᱚᱞᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱥᱮᱫ ᱠᱚ ᱜᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱢᱚᱭᱫᱟ, ᱵᱩᱞᱩᱝ, ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱜᱩᱸᱰᱟᱹ ᱟᱨ ᱪᱤᱱᱤ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱩᱱᱩᱢᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱳᱱᱟ ᱵᱨᱟᱣᱩᱱ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱨᱮ ᱰᱤᱯ-ᱯᱷᱨᱟᱭ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.tastycircle.com/recipe/pazham-pori/|title=Pazham Pori / Ethakka appam - Kerala Recipes|date=2013-11-02|website=Tasty Circle|language=en-US|access-date=2019-02-22}}</ref> ᱮᱴᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ [[ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ]] ᱟᱨ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱱᱟᱰᱩ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱮᱥᱚᱱ ᱦᱚᱞᱚᱝ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱟ ᱾
[[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ, ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱟᱨ ᱤᱥᱤᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ''ᱯᱟᱡᱷᱟᱢ ᱯᱳᱨᱤ'' ᱥᱮ ''ᱮᱛᱷᱟᱠᱠᱟ ᱟᱯᱯᱟᱢ'' ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱤᱞᱤ ''ᱱᱮᱱᱫᱽᱨᱟᱱ'' ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱟᱨ ᱨᱩᱯ ᱮ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱴᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱛᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱮᱠᱞᱟ ᱜᱮ ᱟᱹᱭᱩᱵ ᱵᱮᱲᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱪᱟ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱛᱩ ᱥᱮ ᱥᱟᱭᱤᱰ ᱰᱤᱥ ᱥᱟᱶ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟᱭᱟ ᱾<ref name="Ng 5.8.2019" />
''ᱯᱟᱡᱷᱟᱢ ᱯᱳᱨᱤ'' ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱭᱩᱵ ᱵᱮᱲᱟ ᱨᱮ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱪᱟ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ ᱾ [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱫᱚᱢ ᱨᱮᱥᱴᱩᱨᱮᱱᱴ ᱠᱚᱨᱮ ᱯᱟᱡᱷᱟᱢ ᱯᱳᱨᱤ ᱫᱚ ᱰᱟᱝᱜᱽᱨᱤ ᱡᱤᱞ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/Kerala-on-the-menu/article16700614.ece|title=Kerala on the menu|last=Sathyendran|first=Nita|date=2016-11-25|work=The Hindu|access-date=2019-02-22|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>
=== ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ===
[[File:Pisang goreng in a basket.jpg|thumb|ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱟᱲᱮ ᱨᱮᱱ ''[[ᱜᱳᱨᱮᱝᱜᱟᱱ]]'' (ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ) ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱤᱡ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱮ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾]]
[[File:Menggoreng bakwan dan pisang goreng.JPG|thumb|[[ᱠᱟᱨᱤᱢᱩᱱ ᱡᱟᱣᱟ]] ᱨᱮ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱠᱚ ᱪᱷᱟᱠᱟᱣᱮᱫᱟ]]
[[ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱨᱮ, ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last=Backshall |first=Stephen |url=https://books.google.com/books?id=WKoIooGXjPYC&q=pisang+goreng+indonesian+fried+banana&pg=PA1093 |title=Indonesia |date=2003 |publisher=Rough Guides |isbn=9781858289915 |pages=1093}}</ref>
ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱟᱲᱮ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱚᱜᱼᱟ,<ref name="Street Food">{{cite book |last1=Kraig |first1=Bruce |last2=Sen |first2=Colleen Taylor |authorlink2=Colleen Taylor Sen |title=Street Food around the World: An Encyclopedia of Food and Culture |url=https://books.google.com/books?id=9XCjAQAAQBAJ&pg=PA183 |publisher=[[ABC-CLIO]] |year=2013 |page=183 |isbn=978-1-59884-955-4}}</ref> ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱤᱥᱤᱱ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱨᱮᱠᱚ ᱰᱤᱯ-ᱯᱷᱨᱟᱭ ᱟ; ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱛᱮ ᱯᱚᱴᱚᱢ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ ᱦᱚᱸ ᱾
ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱯᱞᱟᱱᱴᱮᱱ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱫᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱨᱟᱡᱟ'', ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱛᱟᱱᱫᱩᱠ'' ᱟᱨ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱠᱮᱯᱳᱠ'' ᱫᱚ ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱨᱮ ᱫᱚ ᱦᱟᱞᱠᱟ ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱟᱨ ᱡᱚᱡᱚ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱨᱮ ᱪᱷᱟᱠᱟᱣ ᱚᱠᱛᱚ ᱵᱟᱝ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱨᱟᱡᱟ'' ᱫᱚ ᱞᱮᱵᱮᱡ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱥᱚ ᱦᱚᱸ ᱱᱟᱯᱟᱭᱟ ᱾<ref name="All about Pisang Goreng">{{Cite news |url=https://www.indoindians.com/all-about-pisang-goreng/|title=All about Pisang Goreng |last=Fauziah |date=2017-07-07 |work=Indoindians |access-date=2018-06-25|language=en-US}}</ref> ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱩᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱯᱟᱢ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱨᱮ ᱰᱤᱯ-ᱯᱷᱨᱟᱭ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ ᱫᱚ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱥᱮ ᱥᱟᱫᱟ ᱛᱮᱦᱚᱸ ᱪᱷᱟᱠᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ, ᱜᱚᱦᱚᱢ, ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ, ᱴᱮᱯᱤᱭᱳᱠᱟ ᱥᱮ ᱵᱨᱮᱰ ᱠᱨᱟᱢᱵᱽᱥ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱫᱚᱢ ᱨᱮᱥᱤᱯᱤ ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱚ ᱟᱹᱜᱩᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱨᱮ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱛᱳᱣᱟ ᱥᱮ [[ᱛᱳᱣᱟ]] ᱟᱨ ᱵᱷᱮᱱᱤᱞᱟ ᱮᱠᱥᱴᱨᱟᱠᱴ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟᱭᱟ ᱾<ref name="allrecipes.asia">{{Cite web|url=http://allrecipes.asia/recipe/668/pisang-goreng--indonesian-banana-fritters-.aspx|title=Pisang Goreng (Indonesian Banana Fritters)|website=allrecipes.asia|language=en|access-date=2018-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20180922132524/http://allrecipes.asia/recipe/668/pisang-goreng--indonesian-banana-fritters-.aspx|archive-date=22 September 2018|url-status=dead}}</ref>
ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱟᱱ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱚᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱚᱱᱠᱟ ᱜᱮᱠᱚ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱥᱮ ᱴᱚᱯᱤᱝ ᱵᱤᱱᱟᱹ ᱾ ᱮᱱᱦᱚᱸ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱚᱯᱷᱤ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱚ, ᱠᱮᱯᱷᱮ ᱟᱨ ᱨᱮᱥᱴᱩᱨᱮᱱᱴ ᱠᱚᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱠᱚ ᱮᱢᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱩᱸᱰᱟᱹ ᱪᱤᱱᱤ, ᱫᱟᱞᱪᱤᱱᱤ ᱪᱤᱱᱤ, ᱪᱤᱡᱽ, ᱡᱟᱢ, ᱠᱚᱱᱰᱮᱱᱥᱰ ᱛᱳᱣᱟ, ᱪᱚᱠᱞᱮᱴ ᱥᱮ ᱵᱷᱮᱱᱤᱞᱟ ᱟᱭᱤᱥ ᱠᱨᱤᱢ ᱮᱨ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾
[[ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱹᱭᱩᱵ ᱵᱮᱲᱟ ᱪᱟ ᱥᱮ [[ᱠᱚᱯᱷᱤ]] ᱥᱟᱶ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟ ᱾ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ''ᱣᱟᱨᱩᱝ ᱠᱳᱯᱤ'' (ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱯᱷᱤ ᱫᱳᱠᱟᱱ) ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱠᱚᱯᱷᱤ ᱥᱮ ᱪᱟ ᱥᱟᱶ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱠᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨᱥ ᱟᱨ ''ᱠᱩᱭᱮ'' ᱠᱚ ᱮᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾
ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨᱥ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨᱥ ᱠᱚ ᱜᱚᱴᱟ ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱛᱮ ᱥᱮ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Street Food"/> ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ ᱵᱮᱜᱚᱨ, ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱩᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱰᱤᱯ-ᱯᱷᱨᱟᱭ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱴᱮᱢᱯᱮᱦ, ''ᱢᱮᱱᱰᱳᱣᱟᱱ'', ᱴᱳᱯᱷᱩ (''ᱛᱟᱦᱩ ᱜᱳᱨᱮᱝ''), ᱳᱱᱠᱳᱢ, ᱥᱟᱠᱟᱨᱠᱮᱸᱫᱽ, ᱠᱟᱥᱟᱵᱷᱟ ᱠᱩᱴᱤ, ᱠᱟᱥᱟᱵᱷᱟ ᱴᱟᱯᱟᱭ, ᱴᱮᱯᱤᱭᱳᱠᱟ (''ᱪᱤᱨᱮᱝ''), ᱥᱚᱵᱽᱡᱤ ᱠᱚ (''ᱵᱟᱠᱣᱟᱱ'') ᱟᱨ ᱵᱨᱮᱰᱯᱷᱨᱩᱴ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.indoindians.com/gorengan-indonesias-favorite-fried-snacks/|title=Gorengan: Indonesia's Favorite Fried Snacks|last=Fauziah|date=2017-06-02|work=Indoindians|access-date=2018-06-27|language=en-US}}</ref>
ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱜᱮ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱨᱮᱥᱤᱯᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱡᱩᱫᱟᱹ ᱡᱩᱫᱟᱹ ᱧᱩᱛᱩᱢ, ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱟᱨ ᱤᱥᱤᱱ ᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="All about Pisang Goreng"/> [[ᱵᱟᱞᱤ]] ᱨᱮ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ, ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱫᱚ ''ᱜᱳᱫᱳᱦ ᱵᱤᱭᱩ'' ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, [[ᱯᱟᱪᱮ ᱡᱟᱵᱷᱟ]] ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ''ᱪᱟᱣ ᱜᱳᱨᱮᱝ'', [[ᱡᱟᱵᱷᱟ]] ᱨᱮ ''ᱜᱮᱫᱷᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'', ᱥᱤᱵᱳᱞᱜᱟ ᱨᱮ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱨᱟᱠᱤᱛ'' ᱟᱨ ᱯᱳᱱᱛᱤᱭᱟᱱᱟᱠ ᱨᱮ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱠᱤᱯᱟᱥ'' ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://inforesep.com/resep-pisang-goreng.html|title=Resep Pisang Goreng - InfoReseps.com|work=inforesep.com|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130530074250/http://inforesep.com/resep-pisang-goreng.html|archivedate=2013-05-30}}</ref>
''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱮᱴᱟᱜ ''ᱜᱳᱨᱮᱝᱜᱟᱱ'' ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨᱥ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱴᱳᱯᱷᱩ ᱟᱨ ᱴᱮᱢᱯᱮᱦ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱟ ᱾ ᱮᱱᱦᱚᱸ, ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ ᱯᱳᱱᱛᱤᱭᱟᱱᱟᱠ'' ᱫᱚ ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱟᱫᱚᱢ ᱫᱳᱠᱟᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱫᱚ ᱮᱠᱮᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨᱥ ᱜᱮᱠᱚ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://traveling.bisnis.com/read/20180221/223/741463/pisang-goreng-khas-pontianak-makin-banyak-peminat|title=Pisang Goreng Khas Pontianak Makin Banyak Peminat|language = id|website=Bisnis.com|date=21 February 2018 |access-date=2020-02-05}}</ref>
==== ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱠᱚ ====
[[File:Pisang Molen.jpg|thumb|upright|''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱢᱳᱞᱮᱱ'']]
[[File:Pisang Goreng Sambal Roa Manado.jpg|thumb|upright|''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ ᱢᱟᱱᱟᱰᱳ'', ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱡᱷᱟᱞ ''ᱥᱟᱢᱵᱟᱞ ᱨᱳᱣᱟ'' ᱥᱟᱶ ᱮᱢᱚᱜᱼᱟ]]
ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ:
;''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ ᱠᱤᱯᱟᱥ'' ᱥᱮ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ ᱯᱳᱱᱛᱤᱭᱟᱱᱟᱠ''
: ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱯᱟᱸᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ, ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱩᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱰᱤᱯ-ᱯᱷᱨᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ ᱯᱳᱱᱛᱤᱭᱟᱱᱟᱠ'' ᱟᱨ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ ᱠᱤᱯᱟᱥ'' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱛᱮ ᱟᱨᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱜᱮ ᱯᱟᱸᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱯᱩᱭᱞᱩᱣᱟᱜ ᱨᱮᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱠᱟᱭᱟ ᱡᱟᱢ ᱠᱚ ᱯᱮᱨᱮᱡᱟ ᱥᱮ ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="All about Pisang Goreng"/>
;''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ ᱯᱟᱥᱤᱨ''
: ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ "ᱜᱤᱛᱤᱞ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱠᱟᱭᱨᱟ", ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱨᱮ ᱵᱨᱮᱰ ᱠᱨᱟᱢᱵᱽᱥ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱮ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱨᱚᱯᱚᱫ ᱜᱩᱸᱰᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱨᱳᱠᱮᱴ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="All about Pisang Goreng"/>
;''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ ᱠᱨᱮᱢᱮᱥ''
: ᱡᱟᱵᱷᱟᱱᱤᱡᱽ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ ᱠᱨᱮᱢᱮᱥ'' ᱫᱚ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ ᱯᱟᱥᱤᱨ'' ᱥᱟᱶ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱭᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱥᱟ ᱟᱨ ᱪᱷᱟᱠᱟᱣ ᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ ᱡᱩᱫᱟᱹ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱯᱚᱴᱚᱢ ᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ, ᱵᱷᱮᱱᱤᱞᱟ ᱮᱠᱥᱴᱨᱟᱠᱴ, ᱟᱨ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱛᱳᱣᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱞᱚᱞᱚ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱨᱮ ᱰᱤᱯ-ᱯᱷᱨᱟᱭ ᱠᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱮ ᱯᱚᱴᱚᱢ ᱨᱮ ᱨᱚᱯᱚᱫ ''ᱠᱨᱮᱢᱮᱥ'' ᱫᱟᱱᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱦᱮᱲᱮᱢ, ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱥᱚ ᱚᱰᱚᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="All about Pisang Goreng"/>
;''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ ᱢᱟᱫᱩ''
: ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ "[[ᱧᱮᱞᱮ]] ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱠᱟᱭᱨᱟ", ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱨᱮ ᱧᱮᱞᱮ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟᱭᱟ, ᱟᱨ ᱮᱢᱚᱜ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱧᱮᱞᱮ ᱠᱚ ᱮᱨᱟ ᱾ ᱠᱮᱨᱟᱢᱮᱞᱟᱭᱤᱡᱽ ᱧᱮᱞᱮ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱨᱚᱝ ᱫᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref name="All about Pisang Goreng"/>
;''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱢᱳᱞᱮᱱ''
: ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱰᱟᱪᱽ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ, ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱢᱳᱞᱮᱱ'' ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ "ᱯᱮᱥᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱭᱨᱟ" ᱾ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱮᱴᱟᱨ-ᱯᱚᱴᱚᱢ ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱛᱮ, ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱢᱳᱞᱮᱱ'' ᱫᱚ ᱪᱷᱟᱠᱟᱣ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱴᱮᱯ-ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱟᱛᱞᱟ ᱯᱮᱥᱴᱨᱤ ᱠᱷᱚᱢᱤᱨ ᱛᱮᱠᱚ ᱯᱚᱴᱚᱢᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱮ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱥᱮᱫ ᱯᱮᱥᱴᱨᱤ ᱪᱟᱢᱲᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱚᱯᱚᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱟᱨ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱫᱚ ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱟᱨ ᱞᱮᱵᱮᱡ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref name="All about Pisang Goreng"/>
;''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱪᱳᱠᱮᱞᱟᱴ''
: ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱠᱷᱟᱴᱳ ᱛᱮ ''ᱯᱤᱥᱪᱳᱠ'' ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱛᱞᱟ ᱠᱨᱮᱯ ᱪᱟᱢᱲᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱟᱨ ᱪᱚᱠᱞᱮᱴ ᱥᱯᱨᱤᱝᱠᱟᱞᱥ ᱥᱮ ᱪᱚᱠᱞᱮᱴ ᱠᱚᱱᱰᱮᱱᱥᱰ ᱛᱳᱣᱟ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱠᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱯᱨᱤᱝ ᱨᱳᱞ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱩᱴᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱰᱤᱯ-ᱯᱷᱨᱟᱭ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱤᱱᱳ ''ᱛᱩᱨᱳᱱ'' ᱥᱟᱶ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱭᱟ ᱾
;''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱮᱢᱵᱟᱞ''
: ''ᱠᱟᱭ ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱮᱴᱟᱨ-ᱯᱚᱴᱚᱢ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱭᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱨᱮ ''ᱮᱢᱵᱟᱞ'' (ᱴᱮᱯᱤᱭᱳᱠᱟ ᱥᱮ ᱠᱟᱥᱟᱵᱷᱟ ᱥᱴᱟᱨᱪ) ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱵᱟᱞ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |last1=Stefany |first1=Aprilia |title=Pisang Embal, Sajian Pisang Goreng Khas Kei |date=17 May 2019 |url=https://travelingyuk.com/pisang-embal-kepulauan-kei/201201 |access-date=21 April 2022 |language=Indonesian}}</ref>
;''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱱᱟᱜᱮᱴ''
: ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱱᱟᱜᱮᱴ-ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱫᱚ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ ᱯᱟᱥᱤᱨ'' ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮᱭᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱨᱮᱰ ᱠᱨᱟᱢᱵᱽᱥ ᱛᱮ ᱯᱚᱴᱚᱢ ᱠᱚᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱥᱟᱭᱤᱡᱽ ᱨᱮᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱦᱩᱰᱤᱧᱟ, ᱪᱤᱠᱮᱱ ᱱᱟᱜᱮᱴ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.kompas.com/tren/read/2019/12/15/095200765/pisang-nugget-paling-tren-di-pencarian-resep-bagaimana-membuatnya|title=Pisang Nugget Paling Tren di Pencarian Resep, Bagaimana Membuatnya? Halaman all|last=Media|first=Kompas Cyber|website=KOMPAS.com|date=15 December 2019 |language=id|access-date=2020-02-05}}</ref>
;''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ ᱛᱮᱞᱟᱱᱡᱟᱝ''
: ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ "ᱩᱞᱟᱹᱝ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱠᱟᱭᱨᱟ", ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱤᱱᱟᱹ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱛᱮᱠᱚ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤᱭᱟ ᱾ ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱵᱟᱴᱟᱨ ᱥᱮ ᱢᱟᱨᱜᱟᱨᱤᱱ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟᱭᱟ,<ref name="All about Pisang Goreng"/> ᱟᱨ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱨᱤᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱪᱮᱰᱟᱨ ᱪᱤᱡᱽ ᱠᱚ ᱮᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱨᱟᱡᱟ'' ᱟᱨ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱛᱟᱱᱫᱩᱠ'' ᱫᱚ ᱵᱤᱱᱟᱹ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱛᱮ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
;''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ ᱢᱟᱱᱟᱰᱳ''
: ''ᱢᱟᱱᱟᱰᱳ ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱮᱴᱟᱨ-ᱯᱚᱴᱚᱢ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱭᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ''ᱥᱟᱢᱵᱟᱞ ᱨᱳᱣᱟ'' ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱨᱳᱣᱟ ᱦᱟᱹᱠᱩ ᱟᱨ ᱴᱟᱴᱠᱟ ᱢᱟᱹᱨᱤᱪ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱞ ᱢᱟᱹᱨᱤᱪ ᱯᱮᱥᱴ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="All about Pisang Goreng"/>
<gallery class="center" caption="Pisang goreng" widths="190px" heights="170px">
File:Pisang goreng fried banana.JPG|ᱯᱷᱤᱠᱟᱹ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱥᱟᱶ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱾
File:YosriPisangTandukGoreng.jpg|ᱵᱤᱱᱟᱹ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱛᱮ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱛᱟᱱᱫᱩᱠ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱾
File:Pisang goreng snack.jpg|ᱰᱤᱥᱠ-ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱪᱮᱯᱮᱴ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱾
File:Pisangcokelat.jpg|''[[ᱯᱤᱥᱪᱳᱠ]]'', ᱪᱚᱠᱞᱮᱴ ᱥᱟᱶ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ''
</gallery>```
=== ᱢᱟᱫᱟᱜᱟᱥᱠᱟᱨ ===
[[ᱢᱟᱫᱟᱜᱟᱥᱠᱟᱨ]] ᱨᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ''ᱢᱳᱯᱷᱳ ᱟᱠᱳᱱᱰᱨᱳ'' ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱚᱴᱟ ᱥᱮ ᱜᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ—ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱥᱤᱱ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱥᱮ ᱯᱞᱟᱱᱴᱮᱱ—ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱪᱷᱚᱞᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱫᱟᱜ ᱫᱟᱜ, ᱞᱟᱴᱷᱟ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱩᱱᱩᱢᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱴᱟᱨ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱴᱚᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ, ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱜᱚᱦᱚᱢ ᱥᱮ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ, ᱵᱤᱞᱤ, ᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱛᱳᱣᱟ, ᱟᱨ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱠᱩᱥᱤ ᱪᱤᱱᱤ ᱟᱨ ᱱᱟᱥᱮ ᱵᱷᱮᱱᱤᱞᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱚᱴᱚᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱞᱚᱞᱚ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱨᱮᱠᱚ ᱩᱱᱩᱢᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱥᱮᱫ ᱥᱳᱱᱟ ᱨᱚᱝ ᱟᱨ ᱨᱚᱯᱚᱫ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱟᱨ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱤᱥᱤᱱ ᱟᱨ ᱞᱮᱵᱮᱡᱚᱜ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱚ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤᱭᱟ<ref>{{Cite web |last=RASOLONOMENDRAIBE |first=Fabruce |date=2024-10-07 |title=Mofo Akondro, literally banana fritters! |url=https://www.vivytravel.com/mofo-akondro-literally-banana-fritters/ |access-date=2025-08-21 |website=Vivy Travel Madagascar |language=en-US}}</ref> ᱾
ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱢᱳᱯᱷᱳ ᱟᱠᱳᱱᱰᱨᱳ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱞᱜᱟ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱨᱮ ᱟᱯᱱᱟᱨᱟᱜ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱮᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱫᱳᱠᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮ ᱵᱷᱤᱲ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱞᱚᱞᱚ ᱜᱮᱠᱚ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱟ, ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱛᱟᱲᱟᱢ ᱛᱟᱲᱟᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮ ᱮᱢᱚᱜ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱡᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾
=== ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱝᱜᱟᱯᱩᱨ ===
[[File:Goreng pisang.jpg|thumb|''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱮᱠᱟ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ]]
[[ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱥᱤᱝᱜᱟᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ, ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱫᱚ [[ᱢᱟᱞᱚᱭ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱛᱮ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ'' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱴᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱚᱨᱮ {{lang|ms|ᱪᱮᱠᱳᱫᱳᱠ ᱯᱤᱥᱟᱝ}} ᱟᱨ {{lang|ms|ᱡᱮᱢᱯᱩᱴ-ᱡᱮᱢᱯᱩᱴ ᱯᱤᱥᱟᱝ}} ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱴᱟᱭᱤᱞ ᱫᱚ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱢᱮᱥᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱞᱟᱱᱴᱮᱱ ᱞᱚᱞᱚ [[ᱤᱥᱤᱱ ᱥᱩᱱᱩᱢ|ᱥᱩᱱᱩᱢ]] ᱨᱮ ᱰᱤᱯ-ᱯᱷᱨᱟᱭ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite book |editor-last=Goldstein |editor-first=Darra |editor-link=Darra Goldstein |title=The Oxford Companion to Sugar and Sweets |year=2015 |publisher=[[Oxford University Press]] |url=https://books.google.com/books?id=XPNgBwAAQBAJ&pg=PT511 |isbn=978-0-199-31339-6}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱟᱨ ᱛᱤᱠᱤᱱ ᱵᱮᱲᱟ ᱢᱤᱫ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱚᱜᱼᱟ,<ref>{{cite web |url=http://www.travelblissful.com/goreng-pisang-a-street-hawker-delight-in-penang-malaysia/ |title=GORENG PISANG: A STREET HAWKER DELIGHT IN PENANG, MALAYSIA Travel Blissful |work=travelblissful.com|date=15 November 2014 }}</ref> ᱮᱱᱦᱚᱸ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱫᱳᱠᱟᱱ ᱥᱟᱢᱟᱝ, ᱡᱚᱢ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱤᱝᱜᱟᱯᱩᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱠᱟᱨ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Where to find the best goreng pisang in Singapore for the perfect midday snack |url=https://www.lifestyleasia.com/sg/dining/food/best-goreng-pisang-and-fried-bananas-in-singapore/ |website=Lifestyle Asia Singapore |access-date=13 July 2023 |date=8 September 2022}}</ref> ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱳᱦᱳᱨ ᱨᱮ, '''ᱯᱤᱥᱟᱝ ᱜᱳᱨᱮᱝ''' ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ '''ᱥᱟᱢᱵᱟᱞ ᱠᱤᱪᱟᱯ''' ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱞ ᱥᱳᱭᱟ ᱥᱚᱥ ᱰᱤᱯ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱞ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱮ ᱢᱮᱥᱟᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=admin |date=2022-07-27 |title=The Best Pisang Goreng you can taste in Johor Bahru |url=https://tourismjohor.my/the-best-pisang-goreng-you-can-taste-in-johor-bahru/ |access-date=2025-10-28 |website=Tourism Johor |language=en}}</ref>
=== ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ ===
ᱜᱟᱰᱷᱟ, ᱡᱷᱟᱞ ᱦᱟᱹᱠᱩ ᱥᱚᱥ ᱨᱮ ᱤᱥᱤᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱟᱨ ᱫᱟᱠᱟ ᱥᱟᱶ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱫᱚ ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ ᱨᱮᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last=Tate |first=D. J. M. |url=https://books.google.com/books?id=8QtIAAAAYAAJ&q=%22Banana+fritter%22+%22Myanmar%22 |title=Tropical Fruit of the Philippines |date=2000 |publisher=Archipelago Press |isbn=978-981-4068-00-0 |language=en}}</ref>
=== ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱᱥ ===
[[File:Maruya 01 Philippines.jpg|thumb|right|ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱᱥ ''ᱢᱟᱨᱩᱭᱟ'']]
ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱᱥ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱵᱟ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱥᱤᱱ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱤᱱᱳ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱯᱨᱤᱴᱳᱝ ᱥᱟᱜᱤᱝ'' ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱵᱟ ᱠᱟᱭᱨᱟ (ᱵᱤᱱᱟᱹ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱛᱮ) ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱪᱤᱱᱤ ᱥᱮ ᱨᱟᱥᱮ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱮᱴᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱤᱥᱤᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱩᱫᱟᱹ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱢᱟᱨᱩᱭᱟ'' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱞᱮᱵᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱯᱟᱛᱞᱟ ᱜᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱟᱸᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱱᱦᱚᱸ, ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱤᱱᱳ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱵᱟᱱᱟᱱᱟ ᱠᱤᱣ ᱟᱨ ''ᱛᱩᱨᱳᱱ'' ᱾ ᱵᱟᱱᱟᱱᱟ ᱠᱤᱣ ᱫᱚ ᱠᱮᱨᱟᱢᱮᱞᱟᱭᱤᱡᱽ ᱪᱤᱱᱤ ᱛᱮ ᱯᱚᱴᱚᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱠᱟᱴᱷᱤ ᱨᱮ ᱜᱩᱛᱩ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ; ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ''ᱛᱩᱨᱳᱱ'' ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱡᱚᱢᱟᱜ ''ᱞᱩᱢᱯᱤᱭᱟ'' ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱠᱨᱮᱯ ᱯᱚᱴᱚᱢ ᱨᱮ ᱤᱥᱤᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾
=== ᱥᱩᱨᱤᱱᱟᱢ ===
[[ᱥᱩᱨᱤᱱᱟᱢ]] ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱫᱚ ''ᱵᱟᱠᱟᱵᱟᱱᱟ'' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱥᱩᱨᱤᱱᱟᱢᱤᱡᱽ ᱛᱮ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱠᱟᱭᱨᱟ) ᱾<ref>{{Cite web |url=http://southamericanfood.about.com/od/appetizersfirstcourses/r/bakabana.htm |title=South American Food |access-date=2021-11-17 |archive-date=2016-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160815211433/http://southamericanfood.about.com/od/appetizersfirstcourses/r/bakabana.htm |url-status=dead }}</ref>
=== ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ ===
[[File:Kluai thot.jpg|thumb|ᱛᱷᱟᱭ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱠᱚ]]
''ᱠᱞᱩᱣᱟᱭ ᱠᱷᱮᱠ'' ({{langx|th|กล้วยแขก}}, {{IPA|th|klûa̯j kʰɛ̀ːk|pron}}), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱫᱚᱢ ᱚᱠᱛᱚ ''ᱠᱞᱩᱣᱟᱭ ᱛᱷᱳᱴ'' ({{lang|th|กล้วยทอด}}, {{IPA|th|klûa̯j tʰɔ̂ːt|}}) ᱦᱚᱸᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱛᱷᱟᱭ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ''ᱠᱞᱩᱣᱟᱭ ᱠᱷᱮᱠ'' ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ, ᱦᱚᱞᱚᱝ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱩᱸᱰ ᱛᱤᱞᱢᱤᱧ ᱮᱨ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱫᱳᱠᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''ᱠᱷᱟᱱᱳᱢ ᱠᱷᱟᱭ ᱱᱳᱠ ᱠᱨᱟᱛᱷᱟ'', ''ᱠᱷᱟᱣ ᱢᱟᱣ ᱛᱷᱳᱴ'', ᱟᱨ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱥᱟᱨᱩ ᱥᱟᱶ ᱾
ᱛᱷᱟᱭ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ''ᱠᱞᱩᱣᱟᱭ'' ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ "ᱠᱟᱭᱨᱟ", ᱟᱨ ''ᱠᱷᱮᱠ'' ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ "ᱯᱮᱲᱟ" ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ, ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱥᱮ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ — ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱯᱟᱞᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱮᱥᱤᱯᱤ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
[[ᱵᱮᱝᱠᱚᱠ]] ᱨᱮ ''ᱠᱞᱩᱣᱟᱭ ᱠᱷᱮᱠ'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱞᱟᱱ ᱞᱩᱣᱟᱝ ᱪᱷᱚᱠ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱟᱠᱠᱨᱟᱯᱷᱟᱛᱫᱤ ᱯᱷᱳᱝ ᱪᱷᱚᱠ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱳᱢ ᱯᱨᱟᱯ ᱥᱟᱛᱛᱨᱩ ᱯᱷᱟᱭ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱱᱟᱝ ᱞᱳᱭᱮᱝ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ, ᱟᱭᱢᱟ ''ᱠᱞᱩᱣᱟᱭ ᱠᱷᱮᱠ'' ᱫᱳᱠᱟᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱚᱫᱚ ᱡᱩᱫᱟᱹ ᱡᱩᱫᱟᱹ ᱨᱚᱝ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱯᱨᱳᱱ ᱠᱚ ᱦᱚᱨᱚᱜᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱜᱽ ᱥᱟᱵ ᱠᱟᱛᱮ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱲᱟᱢᱟ ᱟᱨ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱰᱨᱟᱭᱵᱷᱚᱨ ᱠᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱚ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱟ ᱾ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱵᱮᱝᱠᱚᱠ ᱢᱮᱴᱨᱳᱯᱳᱞᱤᱴᱟᱱ ᱮᱰᱢᱤᱱᱤᱥᱴᱨᱮᱥᱚᱱ (BMA) ᱫᱚ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱮ ᱵᱚᱸᱫᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.khaosodenglish.com/news/bangkok/2018/02/15/bangkok-declares-war-fried-banana-vendors/|work=[[Khao Sod]]|date=2018-02-15|access-date=2019-05-20|title=Bangkok Declares War on Fried Banana Vendors (Again)|first= Asaree|last= Thaitrakulpanich}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.komchadluek.net/news/regional/264118|work=[[Kom Chad Luek]]|date=2017-03-10|access-date=2019-05-20|title=ใครเคยกิน? "กล้วยทอดนางเลิ้ง"|language=th|trans-title=Who ever ate? "Nang Loeng Fried Banana"|first=Chalinee|last=Therasupa}}</ref>
=== ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢ ===
[[Image:Chuối chiên.JPG|right|thumb|ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤᱡᱽ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱠᱚ]]
ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤᱡᱽ ᱛᱮ, ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱫᱚ ''ᱪᱩᱭᱳᱭ ᱪᱤᱭᱮᱱ'' ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱡᱚᱢᱟᱜ ''ᱵᱟᱱᱟᱱᱟ ᱯᱷᱞᱮᱢᱵᱮ'' ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱴᱮᱦᱟᱸᱰ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱰᱤᱯ-ᱯᱷᱨᱟᱭ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤᱡᱽ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱨᱟᱢ ᱥᱮ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱯᱟᱹᱨᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ ᱫᱩᱞᱟ ᱟᱨ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱨᱚᱯᱚᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱠᱚ ᱞᱟᱜᱟᱣᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=Trang |first1=Corinne |authorlink1=Corinne Trang |date=1999 |title=Authentic Vietnamese Cooking: Food from a Family Table |url=https://books.google.com/books?id=1KPlqAmRcbYC&pg=PT231 |publisher=[[Simon & Schuster]] |page=231 |isbn=978-0-684-86444-0}}</ref>
== ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ==
* [[ᱵᱟᱱᱟᱱᱟ ᱠᱤᱣ]], ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱤᱱᱳ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱨᱩᱯ
* [[ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱯᱞᱟᱱᱴᱮᱱ]], ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟᱱ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ|ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟᱱ]] ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱨᱩᱯ
* [[ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ]]
*[[ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱪᱤᱯᱥ]]
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist|refs=
<ref name="Fodors 2015">{{cite book |title=Fodor's Essential India: with Delhi, Rajasthan, Mumbai & Kerala |publisher=Travel Distribution |series=Full-color Travel Guide |year=2015 |isbn=978-1-101-87868-2 |url=https://books.google.com/books?id=Spp5BAAAQBAJ&pg=PT772 |accessdate=January 29, 2017 |page=772}}</ref>
}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱞᱟᱱᱴᱮᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱟᱭᱨᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱮᱢᱵᱳᱰᱤᱭᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱨᱩᱱᱮᱭᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱤᱱᱳ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱝᱜᱟᱯᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤᱡᱽ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱚ ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱟᱞᱚᱭ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱤᱨᱟᱢᱤᱥ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱡᱚᱢᱟᱜ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱟᱨᱢᱤᱡᱽ ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱟᱨ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱷᱟᱭ ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱟᱨ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱩᱨᱤᱱᱟᱢᱤᱡᱽ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱷᱨᱤᱴᱟᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱤᱨᱟᱢᱤᱥ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱡᱚᱢᱟᱜ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱟᱞᱟᱜᱟᱥᱤ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱢᱟᱭᱠᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
k3zjizq53ui6h6lj4epaqf6f9nbunay
ᱪᱟᱠᱠᱟ ᱯᱨᱚᱫᱷᱚᱢᱚᱱ
0
37692
196319
2026-08-10T16:50:18Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
"{{Infobox food | name = ᱪᱟᱠᱠᱟ ᱯᱨᱚᱫᱷᱚᱢᱚᱱ | image = Chakka_pradhaman.jpg | caption = ᱪᱟᱠᱠᱟ ᱯᱨᱚᱛᱷᱚᱢᱚᱱ | alternate_name = | country = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | region = [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] | creator = | course = [[ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱡᱚᱢᱟᱜ]] | type = [[ᱯᱩᱰᱤᱝ]] | served..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
196319
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox food
| name = ᱪᱟᱠᱠᱟ ᱯᱨᱚᱫᱷᱚᱢᱚᱱ
| image = Chakka_pradhaman.jpg
| caption = ᱪᱟᱠᱠᱟ ᱯᱨᱚᱛᱷᱚᱢᱚᱱ
| alternate_name =
| country = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| region = [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]]
| creator =
| course = [[ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱡᱚᱢᱟᱜ]]
| type = [[ᱯᱩᱰᱤᱝ]]
| served =
| main_ingredient = [[ᱠᱟᱱᱴᱷᱟᱲ]], [[ᱜᱩᱲ]] ᱥᱮ [[ᱪᱤᱱᱤ]], [[ᱜᱷᱤ]]
| variations =
| calories =
| other =
}}
'''ᱪᱟᱠᱠᱟ ᱯᱨᱚᱛᱷᱚᱢᱚᱱ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ''ᱯᱟᱭᱟᱥᱟᱢ'' (ᱯᱩᱰᱤᱝ) ᱠᱟᱱᱟ ᱾
== ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ==
ᱪᱟᱠᱠᱟ ᱯᱨᱚᱛᱷᱚᱢᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱪᱟᱠᱠᱟ ᱵᱷᱟᱨᱟᱴᱴᱤᱭᱟᱛᱷᱩ ᱟᱨ [[ᱜᱩᱲ]] ᱾ ᱪᱟᱠᱠᱟ ᱵᱷᱟᱨᱟᱴᱴᱤᱭᱟᱛᱷᱩ ᱫᱚ ᱪᱟᱠᱠᱟ ᱪᱩᱞᱟ (ᱡᱚᱢ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱᱴᱷᱟᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ) ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱮᱫ ᱠᱩᱴᱤ ᱠᱚ ''ᱜᱷᱤ'' ᱟᱨ [[ᱜᱩᱲ]] (ᱥᱮ ᱪᱤᱱᱤ) ᱥᱟᱶ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱩᱨ ᱞᱚᱞᱚ ᱨᱮ ᱯᱮᱥᱴ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱤᱥᱤᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Hindu">{{cite news| last =Aravind |first =Rashmi |title =How to make…Chakka pradhaman | work =The Hindu | publisher =The Hindu Group | date =7 May 2010 | url =http://www.thehindu.com/life-and-style/metroplus/article424193.ece | access-date =29 September 2011}}</ref> ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱩᱨ ᱞᱚᱞᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱴᱩᱠᱩᱡ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱩᱨᱩᱞᱤ'' (ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱮᱥᱴ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱥᱟᱹᱛ ᱞᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱫᱚᱦᱚ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱬᱦᱮᱫ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱰᱟᱵᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱮ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ''ᱵᱷᱟᱨᱟᱱᱤ'' ᱨᱮᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱪᱤᱱᱟ ᱦᱟᱥᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾
ᱯᱨᱚᱛᱷᱚᱢᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, 'ᱪᱟᱠᱠᱟ ᱵᱷᱟᱨᱟᱴᱴᱤᱭᱟᱛᱷᱩ' ᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱩᱲ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟᱭᱟ ᱾ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱩᱨ ᱞᱚᱞᱚ ᱨᱮᱠᱚ ᱦᱮᱰᱮᱡᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱮ ᱜᱩᱲ ᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱨᱮ ᱜᱚᱞᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Hindu"/> ᱨᱤᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱮᱨᱮᱞ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱥᱟᱶ ᱨᱤᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱳᱣᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱮᱥᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱫᱩᱞᱟ ᱾ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱱᱟᱨᱠᱚᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱠᱩᱴᱤ ᱠᱚ, ᱠᱟᱡᱩ ᱵᱟᱫᱟᱢ,<ref>{{cite news|title =Fruit delights | date =29 June 2004 | url =http://www.hindu.com/thehindu/mp/2004/06/29/stories/2004062900270300.htm | archive-url =https://web.archive.org/web/20040908075644/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2004/06/29/stories/2004062900270300.htm | url-status =dead | archive-date =8 September 2004 |work =[[The Hindu]] | access-date =29 September 2011}}</ref> ᱥᱮ ᱜᱷᱤ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱤᱥᱢᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾
ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱞᱚᱞᱚ ᱜᱮᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱴᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾
== ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ==
*[[ᱟᱫᱟ ᱯᱨᱚᱫᱷᱚᱢᱚᱱ]]
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱟᱱᱴᱷᱟᱲ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱩᱰᱤᱝ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
twg81v2uqzrvatx0rbdxezkxfddfrfv
196320
196319
2026-08-10T16:52:28Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
/* ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ */
196320
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox food
| name = ᱪᱟᱠᱠᱟ ᱯᱨᱚᱫᱷᱚᱢᱚᱱ
| image = Chakka_pradhaman.jpg
| caption = ᱪᱟᱠᱠᱟ ᱯᱨᱚᱛᱷᱚᱢᱚᱱ
| alternate_name =
| country = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| region = [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]]
| creator =
| course = [[ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱡᱚᱢᱟᱜ]]
| type = [[ᱯᱩᱰᱤᱝ]]
| served =
| main_ingredient = [[ᱠᱟᱱᱴᱷᱟᱲ]], [[ᱜᱩᱲ]] ᱥᱮ [[ᱪᱤᱱᱤ]], [[ᱜᱷᱤ]]
| variations =
| calories =
| other =
}}
'''ᱪᱟᱠᱠᱟ ᱯᱨᱚᱛᱷᱚᱢᱚᱱ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ''ᱯᱟᱭᱟᱥᱟᱢ'' (ᱯᱩᱰᱤᱝ) ᱠᱟᱱᱟ ᱾
== ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ==
ᱪᱟᱠᱠᱟ ᱯᱨᱚᱛᱷᱚᱢᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱪᱟᱠᱠᱟ ᱵᱷᱟᱨᱟᱴᱴᱤᱭᱟᱛᱷᱩ ᱟᱨ [[ᱜᱩᱲ]] ᱾ ᱪᱟᱠᱠᱟ ᱵᱷᱟᱨᱟᱴᱴᱤᱭᱟᱛᱷᱩ ᱫᱚ ᱪᱟᱠᱠᱟ ᱪᱩᱞᱟ (ᱡᱚᱢ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱᱴᱷᱟᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ) ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱮᱫ ᱠᱩᱴᱤ ᱠᱚ ''ᱜᱷᱤ'' ᱟᱨ [[ᱜᱩᱲ]] (ᱥᱮ ᱪᱤᱱᱤ) ᱥᱟᱶ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱩᱨ ᱞᱚᱞᱚ ᱨᱮ ᱯᱮᱥᱴ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱤᱥᱤᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Hindu">{{cite news| last =Aravind |first =Rashmi |title =How to make…Chakka pradhaman | work =The Hindu | publisher =The Hindu Group | date =7 May 2010 | url =http://www.thehindu.com/life-and-style/metroplus/article424193.ece | access-date =29 September 2011}}</ref> ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱩᱨ ᱞᱚᱞᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱴᱩᱠᱩᱡ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱩᱨᱩᱞᱤ'' (ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱮᱥᱴ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱥᱟᱹᱛ ᱞᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱫᱚᱦᱚ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱬᱦᱮᱫ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱰᱟᱵᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱮ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ''ᱵᱷᱟᱨᱟᱱᱤ'' ᱨᱮᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱪᱤᱱᱟ ᱦᱟᱥᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾
ᱯᱨᱚᱛᱷᱚᱢᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, 'ᱪᱟᱠᱠᱟ ᱵᱷᱟᱨᱟᱴᱴᱤᱭᱟᱛᱷᱩ' ᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱩᱲ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟᱭᱟ ᱾ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱩᱨ ᱞᱚᱞᱚ ᱨᱮᱠᱚ ᱦᱮᱰᱮᱡᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱮ ᱜᱩᱲ ᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱨᱮ ᱜᱚᱞᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Hindu"/> ᱨᱤᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱮᱨᱮᱞ ᱱᱟᱨᱠᱚᱲ ᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱥᱟᱶ ᱨᱤᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱳᱣᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱮᱥᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱫᱩᱞᱟ ᱾ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱱᱟᱨᱠᱚᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱠᱩᱴᱤ ᱠᱚ, ᱠᱟᱡᱩ ᱵᱟᱫᱟᱢ,<ref>{{cite news|title =Fruit delights | date =29 June 2004 | url =http://www.hindu.com/thehindu/mp/2004/06/29/stories/2004062900270300.htm | archive-url =https://web.archive.org/web/20040908075644/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2004/06/29/stories/2004062900270300.htm | url-status =dead | archive-date =8 September 2004 |work =[[The Hindu]] | access-date =29 September 2011}}</ref> ᱥᱮ ᱜᱷᱤ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱤᱥᱢᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾
ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱞᱚᱞᱚ ᱜᱮᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱴᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾
== ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ==
*[[ᱟᱫᱟ ᱯᱨᱚᱫᱷᱚᱢᱚᱱ]]
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱟᱱᱴᱷᱟᱲ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱩᱰᱤᱝ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
fx0eazsdnp5hoaqglxu2zyghb4tks6r
ᱪᱟᱴᱴᱤ ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ
0
37693
196321
2026-08-10T16:59:22Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
"{{Infobox prepared food | name = ᱪᱟᱴᱴᱤ ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ | image = File:Chattippathiri snack of north malabar kerala.jpeg | caption = ᱪᱟᱴᱴᱤ ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ | image_alt = ᱪᱟᱴᱴᱤ ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ | alternate_name = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | region = [[ᱢᱟᱞᱟᱵᱟᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱢᱟᱞᱟᱵᱟᱨ]] | creator..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
196321
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox prepared food
| name = ᱪᱟᱴᱴᱤ ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ
| image = File:Chattippathiri snack of north malabar kerala.jpeg
| caption = ᱪᱟᱴᱴᱤ ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ
| image_alt = ᱪᱟᱴᱴᱤ ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ
| alternate_name =
| country = ᱥᱤᱧᱚᱛ
| region = [[ᱢᱟᱞᱟᱵᱟᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱢᱟᱞᱟᱵᱟᱨ]]
| creator =
| course =
| type = [[ᱯᱮᱥᱴᱨᱤ]] ᱥᱮ [[ᱯᱮᱱᱠᱮᱠ]]
| served =
| main_ingredient = [[ᱦᱚᱞᱚᱝ]], [[ᱵᱤᱞᱤ (ᱡᱚᱢᱟᱜ)|ᱵᱤᱞᱤ]], ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱟᱨ ᱫᱟᱜ
| variations =
| calories =
| other =
}}
[[File:Chattippathiri - snack of north malabar kerala.jpg|thumb|right|ᱪᱟᱴᱴᱤ ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ]]
'''ᱪᱟᱴᱴᱤ ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ''' ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱞᱟᱵᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱨᱚᱛ ᱟᱱ ᱯᱮᱥᱴᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=Doshi |first=Archana |date=2017-09-26 |title=Kerala Style Chicken Chatti Pathiri Recipe Recipe - Complete Guide |url=https://www.archanaskitchen.com/recipe/kerala-style-chicken-chatti-pathiri-recipe |access-date=2025-09-15 |website=Archana's Kitchen |language=en}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ, ᱵᱤᱞᱤ, ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱟᱨ ᱫᱟᱜ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱮᱥᱴᱨᱤ ᱥᱤᱴ ᱥᱮ ᱯᱮᱱᱠᱮᱠ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱮᱨᱮᱡᱟᱜ ᱫᱚ ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱵᱤᱞᱤ, ᱵᱟᱫᱟᱢ ᱟᱨ ᱠᱤᱥᱢᱤᱥ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱥᱮ ᱥᱤᱵᱤᱞᱟᱜ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱚᱢᱚᱥᱟ ᱥᱮ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱯᱚᱯᱥ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱡᱤᱞ ᱯᱮᱨᱮᱡᱟᱜ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾ ᱦᱚᱞᱚᱝ ᱫᱚ ᱞᱮᱵᱮᱡ ᱠᱷᱚᱢᱤᱨ (dough) ᱞᱮᱠᱟ ᱥᱤᱯᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱯᱟᱛᱞᱟ ᱯᱮᱱᱠᱮᱠ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮᱯᱮᱡᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱳᱣᱟ ᱨᱮ ᱞᱮᱵᱮᱡ ᱚᱪᱚᱭᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱯᱮᱨᱮᱡᱟᱜ ᱥᱟᱶ ᱯᱚᱨᱚᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱥᱤᱱᱟ ᱾
ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱜᱮ, ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ, ᱟᱨ [[ᱤᱯᱷᱛᱟᱨ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱫᱚ [[ᱨᱚᱢᱡᱟᱱ]] ᱩᱯᱟᱹᱥ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱᱟ ᱾ <ref>[http://food.manoramaonline.com/food/in-season/chatti-pathiri-layered-pastry-malabar-recipes-ramadan-ramzan-food-kerala.html Ramadan Special Chatti pathiri]</ref><ref>{{Cite web |title=Chattipathiri - Malabar cuisine |url=https://www.keralatourism.org/kerala-food/chattipathiri/161/ |access-date=2025-09-15 |website=www.keralatourism.org |language=en}}</ref>
ᱪᱟᱴᱴᱤ ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱯᱯᱤᱞᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱟᱞᱟᱵᱟᱨ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱭ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱦᱟᱹᱯᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="scroll2018">{{Cite web |last1=Oommen |first1=Anisha Rachel |last2=Tanya |first2=Aysha |date=21 April 2018 |title=Ignore celeb chefs' paneer recipes and read this old cookbook if you want to learn Mappila cuisine |url=https://scroll.in/magazine/874381/ignore-celeb-chefs-paneer-recipes-and-read-this-old-cookbook-if-you-want-to-learn-mappila-cuisine |access-date=25 July 2026 |website=Scroll.in}}</ref>
== ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ==
''ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ'' ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ ''ᱯᱷᱟᱛᱤᱨ'' ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱨᱮ ᱡᱚᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱟ ᱯᱷᱞᱮᱴᱵᱨᱮᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱨᱚᱵᱤᱠ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱨᱚᱵᱽ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱟᱜ ᱦᱚᱨ ᱛᱮ ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱟᱞᱟᱵᱟᱨ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱠᱚ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟᱣᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱡᱚᱢ-ᱧᱩ ᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱪᱩᱞᱦᱟᱹᱥᱟᱲ ᱠᱚᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱨᱚᱵᱤᱠ ᱨᱩᱴᱤ ᱫᱚ ᱜᱚᱦᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ ᱫᱚ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱪᱮᱫ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱚᱱᱟ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱴᱮᱦᱟᱸᱰᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="onmanorama2026">{{Cite web |last=Punnackal |first=Nitya |date=18 March 2026 |title=Pathiri, the iftar favourite that crossed the sea with Arabs and became Malabar's own |url=https://www.onmanorama.com/food/features/2026/03/18/malabar-cuisine-history-pathiri-origins.html |access-date=25 July 2026 |website=Onmanorama}}</ref>
== ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ==
ᱥᱤᱴ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱟᱫᱟ ᱦᱚᱞᱚᱝ, ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱟᱨ ᱫᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱮᱵᱮᱡ ᱠᱷᱚᱢᱤᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱛᱮᱯᱮᱡᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱣᱟ ᱨᱮ ᱠᱚᱢ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱤᱥᱤᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱯᱟᱛᱞᱟᱭ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱨᱮᱯᱥ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="ktgallery">{{Cite web |title=Chatty Pathiri |url=https://www.keralatourism.org/islam-in-kerala/photo-gallery/chatty-pathiri/3160 |access-date=25 July 2026 |website=Kerala Tourism}}</ref><ref name="onmanorama2017">{{Cite web |date=16 June 2017 |title=This Ramadan, feast on these six lip-smacking snacks from Malabar |url=https://www.onmanorama.com/food/features/2017/06/16/ramadan-special-malabar-snacks-pathiri-recipes.html |access-date=25 July 2026 |website=Onmanorama}}</ref> ᱪᱤᱱᱤ ᱟᱨ ᱜᱷᱤ ᱥᱟᱶ ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱤᱞᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱯᱮᱨᱮᱡᱟᱜ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱷᱟᱹᱡᱤ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱡᱩ ᱵᱟᱫᱟᱢ ᱟᱨ ᱠᱤᱥᱢᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟᱭᱟ, ᱟᱨ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱞᱟᱪᱤ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱫᱚᱢ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱚᱨᱮ ᱫᱚ ᱨᱤᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱟᱹᱬᱠᱚᱲ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾ <ref name="tnm2020" /><ref name="ktgallery" />
ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱫᱚ ᱜᱷᱤ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱮᱱ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱥᱤᱴ ᱜᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱵᱤᱞᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱥᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱩᱱᱩᱢᱟ, ᱟᱨ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱤᱥᱤᱱᱚᱜᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱵᱤᱞᱤ ᱫᱚ ᱠᱮᱴᱮᱡᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱯᱚᱨᱚᱛ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱥᱟᱵ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾<ref name="tnm2020">{{Cite web |last=Jayarajan |first=Sreedevi |date=23 August 2020 |title=From Mutta Surka to Kunji Pathiri, a long list of lip-smacking snacks from North Kerala |url=https://www.thenewsminute.com/kerala/mutta-surka-chukka-appam-long-list-lip-smacking-snacks-north-kerala-131393 |access-date=25 July 2026 |website=The News Minute}}</ref> ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱨᱩᱯ ᱨᱮᱫᱚ ''ᱢᱩᱴᱴᱟ ᱢᱟᱞᱟ'', ᱪᱤᱱᱤ ᱨᱟᱥᱮ ᱨᱮ ᱫᱩᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱤᱞᱤ ᱥᱟᱥᱟᱝᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱛᱟᱹᱢ, ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱨᱚᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟᱭᱟ ᱾<ref name="onmrecipe">{{Cite web |last=Asghar |first=Sumaija |date=10 December 2020 |title=Chatti pathiri |url=https://www.onmanorama.com/food/recipe/2018/06/30/chatti-pathiri-layered-pastry-malabar-recipes-ramadan-ramzan-food-kerala.html |access-date=25 July 2026 |website=Onmanorama}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱮᱱ ᱫᱚᱠᱚ ᱯᱚᱴᱚᱢᱟ ᱟᱨ ᱠᱚᱢ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱨᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱥᱮᱫ ᱦᱟᱞᱠᱟ ᱥᱳᱱᱟ ᱨᱚᱝ ᱵᱟᱝ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱜᱚᱴᱟ ᱯᱚᱨᱚᱛ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱮᱫ ᱨᱚᱝ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱯᱟᱞᱴᱟᱣᱟ ᱾ ᱮᱢᱚᱜ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱷᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱜᱟᱣᱟ ᱾<ref name="onmrecipe" /><ref name="onmanorama2017" />
== ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱠᱚ ==
ᱢᱟᱞᱟᱵᱟᱨ ᱨᱮ ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱪᱟᱴᱴᱤ ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ ᱫᱚ ᱯᱮᱨᱮᱡᱟᱜ ᱟᱨ ᱯᱚᱨᱚᱛ ᱟᱱᱟᱜ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱱᱟ, ᱥᱟᱶᱛᱮ ''ᱟᱫᱩᱠᱠᱩ ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ'', ''ᱯᱮᱴᱴᱤ ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ'', ᱡᱤᱞ ᱥᱟᱶ ''ᱤᱨᱟᱪᱤ ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ'' ᱟᱨ ᱦᱟᱹᱠᱩ ᱥᱟᱶ ''ᱢᱤᱱ ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ'' ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="onmanorama2026" /> ᱯᱮᱨᱮᱡᱟᱜ ᱜᱮ ᱜᱚᱴᱟᱭᱟ ᱡᱮ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱫᱚ ᱴᱮᱵᱩᱞ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱮᱲᱮᱢ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱤᱡᱩᱜᱼᱟ ᱥᱮ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱥᱱᱮᱠᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱾ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱜᱮ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱾<ref name="ktgallery" /><ref name="onmanorama2026" />
== ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ==
ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ [[ᱨᱚᱢᱡᱟᱱ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱞᱟᱵᱟᱨ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱚᱨᱮ ᱤᱯᱷᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="onmrecipe" /><ref name="tnm2020" /> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱯᱯᱤᱞᱟ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱟᱨᱟᱭᱤᱞ ᱟᱠᱟᱞ'' ᱨᱮ, ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱵᱟᱹᱦᱩᱣᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱪᱟᱴᱴᱤ ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ''ᱩᱱᱱᱟᱠᱟᱭᱟ'', ''ᱤᱨᱟᱪᱤ ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ'' ᱟᱨ ᱥᱚᱢᱚᱥᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="tnm2021">{{Cite web |last=Jayarajan |first=Sreedevi |date=20 February 2021 |title=The Big Fat Malabar Muslim wedding is all about food and how |url=https://www.thenewsminute.com/kerala/big-fat-malabar-muslim-wedding-all-about-food-and-how-143834 |access-date=25 July 2026 |website=The News Minute}}</ref>
== ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ ==
ᱢᱟᱞᱟᱵᱟᱨ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ:
{| class="wikitable"
|-
! ᱧᱩᱛᱩᱢ
! ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ
! ᱮᱢᱚᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱚᱨᱟᱢᱚᱥ
|-
| [[ᱯᱟᱛᱷᱤᱨᱤ]]
| ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱚᱞᱚᱝ, ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱟᱨ ᱫᱟᱜ
| ᱯᱷᱞᱮᱴ ᱵᱨᱮᱰ ᱥᱮ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱴᱚᱨᱴᱤᱞᱟ
|-
| ᱩᱱᱱᱟᱠᱟᱭ
| ᱠᱟᱭᱨᱟ (ᱯᱞᱟᱱᱴᱮᱱ), ᱵᱟᱫᱟᱢ, ᱵᱤᱞᱤ, ᱜᱷᱤ (Clarified Butter)
| ᱟᱹᱭᱩᱵ ᱵᱮᱲᱟ ᱥᱱᱮᱠᱥ
|-
|}
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱠᱚ ==
{{Reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱠᱚ ==
{{Commons category|Chatti Pathiri}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱷᱞᱮᱴᱵᱨᱮᱰ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱚᱯᱤ ᱡᱟᱝ ᱥᱟᱶ ᱯᱮᱥᱴᱨᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱮᱨᱮᱡᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ]]
rphcei4zeur2afjw8fbdfziwjj0t7ex
ᱛᱷᱚᱠ:ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ
14
37694
196323
2026-08-11T05:35:45Z
MT731
2184
"{{Commons category|ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱞᱪᱟᱨ|!ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱟᱦᱟᱫᱤᱯ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ|ᱭᱩᱨᱳᱯ]]" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
196323
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱞᱪᱟᱨ|!ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱟᱦᱟᱫᱤᱯ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ|ᱭᱩᱨᱳᱯ]]
aj2x5bd15zf7f4ch5lvfvx50ah09rxx
ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭ ᱠᱟᱞᱪᱟᱨ
14
37695
196324
2026-08-11T05:42:45Z
MT731
2184
"{{container category}} {{Commons category}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ| ᱫᱤᱥᱚᱢ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱞᱪᱟᱨ| ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ|+]]" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
196324
wikitext
text/x-wiki
{{container category}}
{{Commons category}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ| ᱫᱤᱥᱚᱢ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱞᱪᱟᱨ| ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ|+]]
hmctk3fl1srujcy8t3re0wxuur5g1ra
ᱢᱳᱛᱤᱞᱟᱞ ᱳᱥᱣᱟᱞ
0
37696
196326
2026-08-11T08:56:28Z
MT731
2184
"{{short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ}} {{Infobox person | name = ᱢᱳᱛᱤᱞᱟᱞ ᱳᱥᱣᱟᱞ | image = | birth_place = [[ᱯᱟᱫᱽᱨᱩ, ᱵᱟᱞᱳᱴᱨᱟ| ᱯᱟᱫᱽᱨᱩ]], [[ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | alma_mater = ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱪᱟᱨᱴᱟᱨᱰ ᱮᱠᱟᱶᱴᱮᱱᱴᱥ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
196326
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ}}
{{Infobox person
| name = ᱢᱳᱛᱤᱞᱟᱞ ᱳᱥᱣᱟᱞ
| image =
| birth_place = [[ᱯᱟᱫᱽᱨᱩ, ᱵᱟᱞᱳᱴᱨᱟ| ᱯᱟᱫᱽᱨᱩ]], [[ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| alma_mater =
[[ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱪᱟᱨᱴᱟᱨᱰ ᱮᱠᱟᱶᱴᱮᱱᱴᱥ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ]]
| occupation = ᱢᱳᱛᱤᱞᱟᱞ ᱳᱥᱣᱟᱞ ᱜᱨᱩᱯ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ ᱟᱨ ᱢᱟᱱᱤᱜᱮᱱᱰᱤᱝ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ
| website = {{URL|http://www.motilaloswal.com}}
}}
'''ᱢᱳᱛᱤᱞᱟᱞ ᱳᱥᱣᱟᱞ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱕ ᱢᱮ ᱑᱙᱖᱒) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱳᱛᱤᱞᱟᱞ ᱳᱥᱣᱟᱞ ᱯᱷᱤᱱᱟᱱᱥᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱨᱵᱤᱥ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱷᱟᱣᱩᱱᱰᱟᱨ, ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ ᱟᱨ ᱢᱮᱱᱮᱡᱤᱝ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱨᱟᱢᱫᱮᱣ ᱚᱜᱽᱨᱚᱣᱟᱞ]] ᱥᱟᱶ ᱑᱙᱘᱗ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>[http://www.motilaloswal.com/home/ " Motilal Oswal online trading"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100423221116/http://www.motilaloswal.com/Home/ |date=2010-04-23 }}. Retrieved 2010-04-24.</ref>
==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱳᱥᱣᱟᱞ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱥᱤᱢᱟᱹ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱨᱢᱟᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱫᱽᱨᱩ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱭᱱ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱠᱷᱚᱱ, ᱳᱥᱣᱟᱞ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱚᱞᱱᱟ ᱨᱮ SPU ᱡᱚᱭᱱ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱑᱙᱘᱗ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ, ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱳᱥᱴᱮᱞ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱚᱠᱛᱮ ᱨᱮ, ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱵᱤᱫᱭᱟᱨᱛᱷᱤ ᱜᱨᱤᱦ ᱳᱥᱣᱟᱞ ᱟᱡᱤᱡ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱦᱟᱲᱟᱢ [[ᱨᱟᱢᱫᱮᱣ ᱚᱜᱚᱨᱣᱟᱞ]] ᱥᱟᱶ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱥᱟᱶ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱳᱛᱤᱞᱟᱞ ᱳᱥᱣᱟᱞ ᱯᱷᱤᱱᱟᱱᱥᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱨᱵᱷᱤᱥ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="mint">{{Cite web |last=Vadukut |first=Sidin |date=2008-11-01 |title=Motilal Oswal {{!}} When everyone knows your name |url=https://www.livemint.com/Leisure/jYq9ULAx5636uVwDx7zKcJ/Motilal-Oswal--When-everyone-knows-your-name.html |access-date=2022-03-04 |website=mint |language=en}}</ref>
==ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ==
ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱚᱰᱤᱴᱤᱝ ᱯᱷᱚᱨᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱳᱥᱣᱟᱞ ᱟᱨ ᱚᱜᱚᱨᱣᱟᱞ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱮᱠᱟᱶᱩᱴᱤᱝ ᱯᱷᱚᱨᱢ ᱠᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ BSE ᱨᱮ ᱥᱚᱵᱽ-ᱵᱨᱳᱠᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱠᱚ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴᱤ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱥᱚᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱩᱠᱩ ᱵᱟᱨ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱨᱚᱠᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ BSE ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱵᱽ-ᱵᱨᱚᱠᱟᱨ ᱯᱚᱡᱤᱥᱚᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱘᱙ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱳᱛᱤᱞᱟᱞ ᱳᱥᱣᱟᱞ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱤᱡᱽ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱱᱩᱠᱩᱣᱟᱜ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱠᱛᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱚᱢᱯᱟᱱᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱤᱥᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱴᱤᱵᱽ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱜᱚᱨᱣᱟᱞ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱔᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱴᱤᱢ ᱥᱟᱶ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱚᱜᱚᱨᱣᱟᱞ ᱫᱚ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱥᱚᱦᱚᱫ, ᱮᱪᱟᱨ, ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱨ ᱯᱷᱨᱟᱱᱪᱟᱭᱤᱡᱤ ᱱᱮᱴᱣᱟᱨᱠ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="mint"/>
==ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱠᱚ==
ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱨ ᱠᱮᱯᱤᱴᱟᱞ ᱢᱟᱨᱠᱴ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ, ᱳᱥᱣᱟᱞ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ:
* ᱢᱳᱛᱤᱞᱟᱞ ᱳᱥᱣᱟᱞ, ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ ᱟᱨ ᱢᱤᱰᱤ ᱫᱚ ᱮᱭᱤᱢᱟ ᱢᱮᱱᱡᱤᱝ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱨᱮ ᱤᱣᱨᱳ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱥᱴᱮᱱᱥᱮᱱᱥ ᱤᱱᱥᱴᱤᱪᱩᱥᱚᱱ ᱵᱤᱞᱰᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ<ref>{{cite web |url=https://www.aima.in/media-centre/events/managing-india-awards.html |title=Archived copy |website=www.aima.in |access-date=14 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180420073845/https://www.aima.in/media-centre/events/managing-india-awards.html |archive-date=20 April 2018 |url-status=dead}}</ref>
* ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱯᱤᱴᱟᱞ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴᱥ ᱨᱮ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱮᱱᱮᱢᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱺ ᱡᱤ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ <ref>{{cite web |date=19 April 2024 |title=MO Founder Motilal Oswal Net Worth |work=Money Laid Pvt. Ltd. |url=https://moneylaid.com/motilal-oswal-net-worth/ }}</ref>
* ᱯᱷᱨᱟᱱᱪᱟᱭᱤᱡᱤᱝ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱢᱮᱜᱟᱡᱤᱱ ᱯᱷᱨᱟᱱᱪᱟᱭᱤᱡᱤᱝ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱦᱟᱞ ᱯᱷᱮᱢ <ref name="pseps">{{cite web|last=|first=|date=|title=Motilal Oswal|url=http://pseps.com/person/Motilal-Oswal|access-date=2020-07-10|website=}}</ref>
*ᱨᱳᱴᱟᱨᱤ ᱠᱞᱚᱵᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱟᱨᱛᱷᱥᱚᱥᱴᱨᱚ ᱨᱮ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱ <ref name="pseps"/>
*ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱥᱩᱢᱤᱛᱟ ᱫᱮᱵᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱢᱚᱡ ᱨᱚᱛᱱᱚ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱮᱢᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱯᱚᱛᱤ ᱵᱷᱚᱵᱚᱱ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱛᱤᱵᱷᱟᱴᱟᱭ ᱯᱟᱴᱤᱞ
ᱢᱟᱱᱚᱵ ᱥᱮᱵᱟ ᱴᱨᱚᱥᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱚᱛᱱᱚ ᱞᱟᱭᱤᱯᱷᱴᱟᱭᱚᱢ ᱮᱪᱤᱵᱷᱢᱮᱱᱴ ᱟᱣᱟᱨᱰ
==ᱢᱟᱹᱱᱟᱱ==
ᱳᱥᱣᱟᱞ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚ ᱥᱚᱢᱢᱟᱱ ᱯᱟᱴᱨᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web|last=|first=|date=|title=Motilal Oswal Financial Services Ltd|url=http://markets.ft.com/research/Markets/Tearsheets/Directors-and-dealings?s=MOTILALOFS:NSI|access-date=2020-07-10|website=}}</ref> ᱑᱙᱙᱕ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱙᱙ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱦᱟᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>[https://www.reuters.com/finance/stocks/companyOfficers?symbol=MOFSf.NS " Mr. Motilal Oswal was awarded the “Rashtriya Samman Patra” by Central Board of Direct Taxes for a period of 5 years from 1995 to 1999"]. Retrieved 2009-03-09.</ref>
ᱳᱥᱣᱟᱞ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱥᱟᱶ ᱡᱩᱲᱟ. ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱚᱭᱱ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱴᱨᱮᱰ ᱚᱨᱜᱟᱱᱟᱭᱡᱮᱥᱚᱱ (JITO) ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱵᱤᱫᱭᱟᱛᱷᱤ ᱜᱤᱨᱤᱦᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ "ᱚᱜᱚᱨᱣᱟᱞ-ᱳᱥᱣᱟᱞ ᱪᱷᱟᱛᱨᱟᱵᱟᱥ" ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱴᱨᱚᱥᱴᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|title=Rajasthan Vidyarthi Griha|url=http://www.rvghostels.com/history.asp|access-date=2021-05-26}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ''ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱟᱨ ᱢᱮᱱᱮᱡᱽᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱛᱟᱢ'' ᱟᱨ ''ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ'' ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:ᱳᱥᱣᱟᱞ, ᱢᱳᱛᱤᱞᱟᱞ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱᱤ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱮᱠᱟᱣᱩᱱᱴᱮᱱᱴ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱟᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ (ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ)]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱜᱽᱱᱟ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱨᱢᱟᱨ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]]
e7t98wj2gykwm1dd4v7zxfk1in8b0dl