ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ satwiki https://sat.wikipedia.org/wiki/%E1%B1%A2%E1%B1%A9%E1%B1%AC%E1%B1%A9%E1%B1%9B_%E1%B1%A5%E1%B1%9F%E1%B1%A6%E1%B1%B4%E1%B1%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱚᱲ ᱨᱮᱫ ᱨᱮᱫ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱛᱷᱚᱠ ᱛᱷᱚᱠ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ TimedText TimedText talk ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ Event Event talk ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ 0 988 197972 102029 2026-09-17T14:57:11Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 197972 wikitext text/x-wiki {{January calendar|float=right}} ᱡᱩᱞᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱜᱨᱮᱜᱚᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱺᱧᱡᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱡᱟᱱᱩᱶᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱓᱑ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩᱣᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱟᱹᱦᱤᱛ ᱫᱚ [[ᱱᱟᱶᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ]] ᱵᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱪᱟᱱᱫᱚ ᱨᱮᱫᱚ ᱩᱛᱚᱨ ᱜᱚᱞᱟᱨᱫᱚ ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱚᱠᱛᱚ ᱨᱟᱵᱟᱝᱼᱟ ᱟᱨ ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ ᱜᱚᱞᱟᱨᱫᱚ ᱨᱮᱫᱚ ᱫᱚᱢᱮ ᱞᱚᱞᱚᱣᱟ, ᱥᱤᱛᱩᱝᱼᱟ ᱾ ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== ==ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱯᱩᱱᱟᱹᱭ== * ᱡᱟᱱᱩᱶᱟᱨᱤ ᱑᱔ ᱺ ᱥᱟᱠᱨᱟᱛ * ᱡᱟᱱᱩᱶᱟᱨᱤ ᱑᱕ ᱺ ᱢᱟᱴᱩ ᱯᱚᱝᱜᱚᱞ * ᱡᱟᱱᱩᱶᱟᱨᱤ ᱒᱖ ᱺ ᱟᱹᱯᱱᱟᱹᱛ ᱢᱟᱦᱟᱸ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{sisterlinks|d=Q108|c=Category:January|n= Category:January|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|s=no|wikt=January|species=no}} [[Category: !Main category]] t3udfi4v530emkkse37jwpj226e2whn 197973 197972 2026-09-17T14:57:19Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 removed [[Category:!Main category]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 197973 wikitext text/x-wiki {{January calendar|float=right}} ᱡᱩᱞᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱜᱨᱮᱜᱚᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱺᱧᱡᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱡᱟᱱᱩᱶᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱓᱑ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩᱣᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱟᱹᱦᱤᱛ ᱫᱚ [[ᱱᱟᱶᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ]] ᱵᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱪᱟᱱᱫᱚ ᱨᱮᱫᱚ ᱩᱛᱚᱨ ᱜᱚᱞᱟᱨᱫᱚ ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱚᱠᱛᱚ ᱨᱟᱵᱟᱝᱼᱟ ᱟᱨ ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ ᱜᱚᱞᱟᱨᱫᱚ ᱨᱮᱫᱚ ᱫᱚᱢᱮ ᱞᱚᱞᱚᱣᱟ, ᱥᱤᱛᱩᱝᱼᱟ ᱾ ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== ==ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱯᱩᱱᱟᱹᱭ== * ᱡᱟᱱᱩᱶᱟᱨᱤ ᱑᱔ ᱺ ᱥᱟᱠᱨᱟᱛ * ᱡᱟᱱᱩᱶᱟᱨᱤ ᱑᱕ ᱺ ᱢᱟᱴᱩ ᱯᱚᱝᱜᱚᱞ * ᱡᱟᱱᱩᱶᱟᱨᱤ ᱒᱖ ᱺ ᱟᱹᱯᱱᱟᱹᱛ ᱢᱟᱦᱟᱸ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{sisterlinks|d=Q108|c=Category:January|n= Category:January|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|s=no|wikt=January|species=no}} 57x7rdzn0opw100f6g5rbuphm3esbkq 197974 197973 2026-09-17T14:57:44Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 added [[Category:ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 197974 wikitext text/x-wiki {{January calendar|float=right}} ᱡᱩᱞᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱜᱨᱮᱜᱚᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱺᱧᱡᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱡᱟᱱᱩᱶᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱓᱑ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩᱣᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱟᱹᱦᱤᱛ ᱫᱚ [[ᱱᱟᱶᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ]] ᱵᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱪᱟᱱᱫᱚ ᱨᱮᱫᱚ ᱩᱛᱚᱨ ᱜᱚᱞᱟᱨᱫᱚ ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱚᱠᱛᱚ ᱨᱟᱵᱟᱝᱼᱟ ᱟᱨ ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ ᱜᱚᱞᱟᱨᱫᱚ ᱨᱮᱫᱚ ᱫᱚᱢᱮ ᱞᱚᱞᱚᱣᱟ, ᱥᱤᱛᱩᱝᱼᱟ ᱾ ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== ==ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱯᱩᱱᱟᱹᱭ== * ᱡᱟᱱᱩᱶᱟᱨᱤ ᱑᱔ ᱺ ᱥᱟᱠᱨᱟᱛ * ᱡᱟᱱᱩᱶᱟᱨᱤ ᱑᱕ ᱺ ᱢᱟᱴᱩ ᱯᱚᱝᱜᱚᱞ * ᱡᱟᱱᱩᱶᱟᱨᱤ ᱒᱖ ᱺ ᱟᱹᱯᱱᱟᱹᱛ ᱢᱟᱦᱟᱸ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{sisterlinks|d=Q108|c=Category:January|n= Category:January|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|s=no|wikt=January|species=no}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ]] jijjrjxukuys9j00gvmuzpo6arpgocp 197976 197974 2026-09-17T15:02:19Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 /* ᱱᱟᱜᱟᱢ */ 197976 wikitext text/x-wiki {{January calendar|float=right}} ᱡᱩᱞᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱜᱨᱮᱜᱚᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱺᱧᱡᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱡᱟᱱᱩᱶᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱓᱑ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩᱣᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱟᱹᱦᱤᱛ ᱫᱚ [[ᱱᱟᱶᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ]] ᱵᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱪᱟᱱᱫᱚ ᱨᱮᱫᱚ ᱩᱛᱚᱨ ᱜᱚᱞᱟᱨᱫᱚ ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱚᱠᱛᱚ ᱨᱟᱵᱟᱝᱼᱟ ᱟᱨ ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ ᱜᱚᱞᱟᱨᱫᱚ ᱨᱮᱫᱚ ᱫᱚᱢᱮ ᱞᱚᱞᱚᱣᱟ, ᱥᱤᱛᱩᱝᱼᱟ ᱾ ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ (ᱞᱟᱴᱤᱱ ᱛᱮ ᱫᱚ, ''ᱤᱭᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤᱭᱩᱥ'') ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱡᱟᱱᱩᱥ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱨᱳᱢᱟᱱ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱨ ᱢᱟᱭᱛᱷᱚᱞᱚᱡᱤ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱨ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.britannica.com/story/why-does-the-new-year-start-on-january-1|title=Why does the year start on January 1|publisher=Britannica|access-date=6 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190906134927/https://www.britannica.com/story/why-does-the-new-year-start-on-january-1|archive-date=6 September 2019|url-status=live}}</ref> ==ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱯᱩᱱᱟᱹᱭ== * ᱡᱟᱱᱩᱶᱟᱨᱤ ᱑᱔ ᱺ ᱥᱟᱠᱨᱟᱛ * ᱡᱟᱱᱩᱶᱟᱨᱤ ᱑᱕ ᱺ ᱢᱟᱴᱩ ᱯᱚᱝᱜᱚᱞ * ᱡᱟᱱᱩᱶᱟᱨᱤ ᱒᱖ ᱺ ᱟᱹᱯᱱᱟᱹᱛ ᱢᱟᱦᱟᱸ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{sisterlinks|d=Q108|c=Category:January|n= Category:January|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|s=no|wikt=January|species=no}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ]] hhzgcvig8izrupgqsv7gxsevknaoxt4 ᱠᱩᱡᱟᱨᱟᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ 0 2837 197989 197883 2026-09-18T01:46:02Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 197989 wikitext text/x-wiki '''ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ''' ᱯᱩᱨᱟ. ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ '''ᱱᱚᱢᱚᱭᱨᱚᱠᱯᱚᱢ ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ : ᱑ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱖᱘) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟ. ᱛᱤᱨᱞᱟ. ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟ. ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ==ᱦᱟᱨᱟᱵᱳᱨᱳ== ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱟᱨᱪ ᱜᱮᱞ ᱟᱨᱮ ᱥᱟᱭ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱜᱮᱞ ᱤᱨᱟ.ᱞ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ(1st March 1968) ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱢᱚᱬᱤᱯᱩᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱤᱢᱯᱷᱟᱞ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱥᱩᱨ ᱠᱟ.ᱭᱨᱟᱝ ᱢᱟᱭᱟᱭᱤ ᱞᱮᱭᱠᱟᱭᱤ ᱟ.ᱛᱩᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱚᱲᱦᱚᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱤᱢᱯᱷᱟᱞ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱥᱤᱱᱰᱟᱢ ᱥᱤᱱᱥᱟᱝ ᱛᱟᱱᱟᱞᱟ ᱤᱛᱩᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱷᱩᱨᱛᱤ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱜᱮᱞ ᱟᱨᱮ ᱥᱟᱭ ᱮᱭᱟᱭᱜᱮᱞ ᱤᱨᱟ.ᱞ (1978) ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱤᱛᱩᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱺᱭ ᱠᱚ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱛᱮᱫᱚ ᱵᱟᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫᱚᱜ ᱾ ᱛᱟᱱᱟᱞᱟ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱩᱞᱩᱡ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱷᱤᱞᱚᱸᱰ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱠᱚᱨᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱨᱟ.ᱥᱠᱟ. ᱥᱟᱛᱞᱟᱜᱼᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱾ ᱤᱢᱯᱷᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱡᱟ ᱵᱩᱫᱷᱚ ᱪᱚᱱᱫᱽᱨᱚ ᱥᱚᱱᱮᱨ ᱵᱤᱨᱫᱟ. ᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱱᱮᱨ ᱮ ᱥᱟ.ᱛ ᱛᱮᱫᱚ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱠᱷᱤᱞᱚᱸᱰ ᱜᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱫᱼᱟᱭ ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱟ.ᱛ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱮᱱᱴᱨᱟᱞ ᱨᱤᱡᱟᱨᱵ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱯᱷᱳᱨᱥ (CRPF) ᱨᱮ ᱪᱟ.ᱠᱨᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫᱚᱜ ᱾ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱯᱷᱳᱨᱥ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱠᱷᱤᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱟ.ᱰᱤ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣᱱᱟᱣ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱛᱟᱠᱚᱛ ᱟᱨ ᱨᱟ.ᱥᱠᱟ. ᱧᱮᱞᱛᱮ ᱑᱙᱙᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱙᱘ (1996-98) ᱫᱷᱟ.ᱵᱤᱡ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱯᱷᱳᱨᱥ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱴᱤᱢ ᱟ.ᱜᱩᱣᱟ.ᱱ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ==ᱠᱷᱮᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱱᱟᱜᱟᱢ== ᱑᱙᱘᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱡᱟ.ᱛᱤᱭᱟ.ᱨᱤ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.ᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱷᱟᱶ (Gold Medal) ᱜᱮ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱔᱔kg,᱔᱖kg ᱟᱨ ᱔᱘ kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱔᱘kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱫᱚ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟ.ᱫ ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱘᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱴᱨᱤᱵᱮᱱᱫᱨᱚᱢ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱡᱟ.ᱛᱤᱭᱟ.ᱨᱤ ᱨᱮᱠᱚᱨᱰ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱔᱔kg ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱔᱖kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱑᱙᱙᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱮ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Gold Medal) ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱯᱩᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱚᱬᱤᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱞᱮᱱ ᱔᱘ kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱ ᱠᱷᱟ.ᱛᱤᱨ ᱯᱩᱱᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱫᱚᱠᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Silver Medal) ᱠᱮᱫᱼᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱑᱙᱘᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱤᱸᱜᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱱᱪᱮᱥᱴᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮᱜᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.ᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱭᱠᱩ ᱛᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱠᱩᱥᱤ ᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱡᱤᱣᱤ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱧᱟᱢ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱾ ᱚᱲᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱱ ᱯᱟᱱᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱫᱷᱟᱣ ᱜᱮ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.ᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱠᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱦᱚᱸ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. (Gold medal ) ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Silver Medal) ᱜᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱙᱐ ᱨᱮ ᱵᱮᱤᱡᱤᱸ ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱔ ᱨᱮ ᱦᱤᱨᱳᱥᱤᱢᱟ ᱮᱥᱤᱟᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Bronze Medal) ᱜᱮ ᱧᱟᱢ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱑᱙᱙᱘ ᱥᱟᱞ ᱵᱮᱸᱠᱚᱠ ᱮᱥᱤᱟᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱵᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱥᱮᱬᱟ ᱚᱨᱡᱚ== {|class = "wikitable" style="text-align:center;" ! rowspan=2 width=40|ᱥᱮᱨᱢᱟ ! rowspan=2 width=250|ᱡᱟᱭᱜᱟ ! rowspan=2 width=60|ᱦᱟᱢᱟᱞ !colspan=4| Snatch (kg) !colspan=4| Clean & Jerk (kg) !rowspan=2 width=40| Total !rowspan=2 width=40| Rank |- ! width=40|1!! width=40|2!! width=40|3!! width=40|Rank!! width=40|1!! width=40|2!! width=40|3!! width=40|Rank |- ! colspan=13|[[World Weightlifting Championships|World Championships]] |- |[[2005 World Weightlifting Championships|᱒᱐᱐᱕]] || align=left|{{flagicon|ᱠᱟᱛ}} [[ᱫᱳᱦᱟ]], [[ᱠᱟᱛᱟᱨ]]|| [[2005 World Weightlifting Championships – Women's 48 kg|᱔᱘ ᱠᱤᱞᱳ]] ||᱗᱕||'''᱗᱘'''||<s> 79||᱗||95||98||'''100'''||᱗||'''178.0'''||7 |- |[[2003 World Weightlifting Championships|᱒᱐᱐᱓]] || align=left|{{flagicon|ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ}} [[ᱵᱟᱸᱠᱚᱣᱵᱚᱨ]], [[ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ]] || [[2003 World Weightlifting Championships – Women's 48 kg|᱔᱘ ᱠᱤᱞᱳ]] ||᱗᱕||᱗᱗.᱕||'''᱘᱐'''||᱖||97.5||'''102.5'''||<s>105||4||'''182.5'''||5 |- |[[1999 World Weightlifting Championships|᱑᱙᱙᱙]] || align=left|{{flagicon|ᱜᱨᱤᱥ}} [[ᱱᱯᱤᱨᱟᱣᱚᱥ]], [[ᱜᱨᱤᱥ]] || [[᱑᱙᱙᱙ World Weightlifting Championships – Women's 48 kg|᱔᱘ ᱠᱤᱞᱳ]] ||'''᱗᱕'''||<s>80||<s>80||᱑᱐||95||100||'''105'''||{{sica}}||'''180'''||5 |} ==ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ== {{ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ}} https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151231171650/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-12-31 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151231171650/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-12-31 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117004138/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-11-17 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117004138/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-11-17 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117004138/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-11-17 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }} http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== http://www.athens2004.com/en/ParticipantsAthletes/newParticipants?pid=9003801{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://web.archive.org/web/20071028023001/http://sportal.nic.in/legenddetails.asp?sno=722&moduleid=&maincatid=48&subid=0&comid=55 http://www.mapsofindia.com/who-is-who/sports/n-kunjarani-devi.html [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱣᱤᱠᱤ ᱞᱚᱵᱽᱥ ᱳᱢᱮᱱ ᱒᱐᱑᱙]] im2f3a5wjzycifjygp1wt9wpqldf57j ᱛᱷᱟᱨᱟ ᱠᱚᱞᱭᱟᱱ 0 9274 197980 49187 2026-09-17T15:30:36Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 added [[Category:᱑᱙᱖᱗ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 197980 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱛᱷᱟᱨᱟ ᱠᱚᱞᱭᱟᱱ | image = | caption = | birthname = ᱛᱷᱟᱨᱟ | birth_date = {{birth-date and age|1 November 1967}} | birth_place = [[Thiruvananthapuram]] | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ | death_date = | death_place = | residence = [[thripunithura]] , [[Kochi]] | other name = | occupation = ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟᱹ , ᱮᱱᱮᱡ , Choreographer | years active = ᱑᱙᱘᱖ - ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ | parents = ᱠᱚᱞᱭᱟᱱᱟᱠᱨᱤᱥᱱᱚᱱ<br>[[Subbalakshmi]] | spouse = Rajaram (July 30 2017) | children = ᱥᱚᱵᱷᱟᱜᱽᱭᱚ | homepage = | notable role = }} ᱛᱷᱟᱨᱟ ᱠᱚᱞᱭᱟᱱ (ᱢᱚᱞᱭᱟᱞᱚ താര കല്യാണ്‍) ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ ᱠᱞᱟᱥᱤᱠᱟᱞ ᱮᱱᱮᱡ ᱱᱟᱪᱚᱱᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱟᱨ ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱱ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱮᱭᱱᱥᱴᱨᱤᱢ ᱢᱚᱞᱭᱟᱞᱚᱢ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱯᱟᱴ‌ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ, ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱤᱞᱢᱥ ᱟᱨ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱥᱮᱨᱤᱡᱽ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm1229941/|title=Thara Kalyan|publisher=|accessdate=2 June 2016}}</ref> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱱᱟᱛᱭᱚᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱮᱱᱮᱡ ᱤᱡ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱚᱦᱤᱱᱤᱭᱚᱛᱛᱚᱢ, ᱟᱨ ᱠᱩᱪᱤᱯᱩᱲᱤ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱫᱩᱨᱫᱚᱨᱥᱚᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱚᱦᱤᱱᱤᱭᱚᱛᱛᱚᱢ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱚᱪᱱᱟᱛᱢᱚᱠ ᱢᱚᱦᱤᱱᱤ ᱚᱴᱴᱚᱢ ᱮᱱᱮᱡ ᱟᱱᱤᱡ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱟᱡ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱟᱨ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱨᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱤᱡ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱚᱢᱢᱟ (O N V ᱠᱩᱨᱩᱯ ) ᱠᱚᱨᱩᱬᱟ (ᱠᱩᱢᱨᱟᱱᱟᱥᱚᱱ ) ᱵᱷᱩᱛᱯᱚᱛᱛᱩᱰ ᱭᱚᱥᱳᱫᱷᱨᱟ, ᱚᱱᱟᱨᱠᱟᱞᱤ ᱢᱚᱦᱤᱱᱤ ᱚᱴᱴᱚᱢ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱦᱟᱞᱤᱭᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱷᱟᱛᱷᱨᱤ ᱠᱩᱴᱴᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱢᱚᱦᱤᱱᱤ ᱚᱴᱴᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱞᱚᱣᱡ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱫᱚ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱜᱮᱞ ᱯᱩᱱ ᱵᱤᱵᱟᱫᱽ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱲᱟᱝ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱵᱚᱞᱰ ᱛᱟᱦᱮᱸᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱛᱨᱤᱣᱮᱱᱫᱽᱨᱚᱢ ᱨᱮ ᱥᱟᱠᱥᱮᱡᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱮᱱᱮᱡ ᱥᱚᱸᱥᱛᱷᱟᱱ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱫ ᱜᱮᱭᱟᱭ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱖᱗ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] gtlih9mpkxtmeahab837fb7ffj5m1si 197981 197980 2026-09-17T15:31:12Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 added [[Category:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 197981 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱛᱷᱟᱨᱟ ᱠᱚᱞᱭᱟᱱ | image = | caption = | birthname = ᱛᱷᱟᱨᱟ | birth_date = {{birth-date and age|1 November 1967}} | birth_place = [[Thiruvananthapuram]] | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ | death_date = | death_place = | residence = [[thripunithura]] , [[Kochi]] | other name = | occupation = ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟᱹ , ᱮᱱᱮᱡ , Choreographer | years active = ᱑᱙᱘᱖ - ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ | parents = ᱠᱚᱞᱭᱟᱱᱟᱠᱨᱤᱥᱱᱚᱱ<br>[[Subbalakshmi]] | spouse = Rajaram (July 30 2017) | children = ᱥᱚᱵᱷᱟᱜᱽᱭᱚ | homepage = | notable role = }} ᱛᱷᱟᱨᱟ ᱠᱚᱞᱭᱟᱱ (ᱢᱚᱞᱭᱟᱞᱚ താര കല്യാണ്‍) ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ ᱠᱞᱟᱥᱤᱠᱟᱞ ᱮᱱᱮᱡ ᱱᱟᱪᱚᱱᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱟᱨ ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱱ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱮᱭᱱᱥᱴᱨᱤᱢ ᱢᱚᱞᱭᱟᱞᱚᱢ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱯᱟᱴ‌ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ, ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱤᱞᱢᱥ ᱟᱨ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱥᱮᱨᱤᱡᱽ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm1229941/|title=Thara Kalyan|publisher=|accessdate=2 June 2016}}</ref> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱱᱟᱛᱭᱚᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱮᱱᱮᱡ ᱤᱡ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱚᱦᱤᱱᱤᱭᱚᱛᱛᱚᱢ, ᱟᱨ ᱠᱩᱪᱤᱯᱩᱲᱤ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱫᱩᱨᱫᱚᱨᱥᱚᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱚᱦᱤᱱᱤᱭᱚᱛᱛᱚᱢ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱚᱪᱱᱟᱛᱢᱚᱠ ᱢᱚᱦᱤᱱᱤ ᱚᱴᱴᱚᱢ ᱮᱱᱮᱡ ᱟᱱᱤᱡ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱟᱡ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱟᱨ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱨᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱤᱡ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱚᱢᱢᱟ (O N V ᱠᱩᱨᱩᱯ ) ᱠᱚᱨᱩᱬᱟ (ᱠᱩᱢᱨᱟᱱᱟᱥᱚᱱ ) ᱵᱷᱩᱛᱯᱚᱛᱛᱩᱰ ᱭᱚᱥᱳᱫᱷᱨᱟ, ᱚᱱᱟᱨᱠᱟᱞᱤ ᱢᱚᱦᱤᱱᱤ ᱚᱴᱴᱚᱢ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱦᱟᱞᱤᱭᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱷᱟᱛᱷᱨᱤ ᱠᱩᱴᱴᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱢᱚᱦᱤᱱᱤ ᱚᱴᱴᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱞᱚᱣᱡ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱫᱚ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱜᱮᱞ ᱯᱩᱱ ᱵᱤᱵᱟᱫᱽ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱲᱟᱝ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱵᱚᱞᱰ ᱛᱟᱦᱮᱸᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱛᱨᱤᱣᱮᱱᱫᱽᱨᱚᱢ ᱨᱮ ᱥᱟᱠᱥᱮᱡᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱮᱱᱮᱡ ᱥᱚᱸᱥᱛᱷᱟᱱ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱫ ᱜᱮᱭᱟᱭ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱖᱗ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] sxvg5494jge2j091746br85n2enr3nq ᱱᱚᱜᱽᱢᱟ 0 10140 197982 126130 2026-09-17T15:32:08Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 removed [[Category:1974 births]]; added [[Category:᱑᱙᱗᱔ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 197982 wikitext text/x-wiki {{Infobox person || birth_name = ᱱᱚᱱᱫᱤᱛᱟ ᱚᱴᱵᱤᱱᱫᱽ ᱢᱳᱨᱟᱨᱡᱤ | image = File:Nagma at RK Excellence Awards (6).jpg | caption = ᱟᱨᱹ ᱠᱮᱹ ᱮᱠᱥᱮᱞᱮᱱᱥ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱨᱮ ᱱᱚᱜᱽᱢᱮ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1974|12|25}} | birth_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭᱤ]], [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱟ]], ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ | occupation = ᱟᱠᱴᱚᱨ,ᱯᱚᱞᱤᱴᱤᱥᱤᱭᱟᱱ | relatives = [[ᱨᱳᱥᱤᱱᱤᱤ (ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ)|ᱨᱳᱥᱤᱱᱤ]] (ᱵᱚᱠᱚᱛ ᱠᱩᱲᱤ)<br />[[ᱡᱽᱭᱳᱛᱤᱠᱟ]] (ᱵᱚᱠᱚᱛ ᱠᱩᱲᱤ) | othername= ᱱᱚᱜᱽᱢᱟ ᱥᱚᱫᱚᱱᱚᱦ | party = [[ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ]] | yearsactive = ᱑᱙᱙᱐–᱒᱐᱐᱘ (ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ)<br />᱒᱐᱐᱔ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ(ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱞᱤᱭᱤᱥᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ) }} '''ᱱᱚᱜᱽᱢᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ '''ᱱᱚᱱᱫᱤᱛᱟ ᱚᱴᱵᱤᱱᱫᱽ ᱢᱳᱨᱟᱨᱡᱤ''' ᱑᱕ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱞᱤᱴᱤᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ | ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱟᱨ ᱛᱟᱢᱤᱞᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱡᱮᱢᱚᱱ ''[[ᱜᱷᱚᱨᱚᱱᱚ ᱢᱩᱜᱩᱰᱩ]]'', ''[[ᱠᱟᱫᱦᱟᱞᱟᱱ]]'', ''[[ᱵᱟᱥᱟ]]'' ᱟᱨ ᱮᱢᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ |<ref>{{cite web|url=http://www.hinduonnet.com/mp/2002/07/18/stories/2002071800140401.htm|title=The Hindu : Nagma plays mother|publisher=Hinduonnet.com|access-date=6 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606123254/http://www.hinduonnet.com/mp/2002/07/18/stories/2002071800140401.htm|archive-date=6 June 2011|url-status=dead}}</ref> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱦᱚᱵᱽ ᱞᱮᱫᱼᱟ | ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ | ᱡᱮᱢᱚᱱ [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ]], [[ᱛᱟᱢᱤᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱛᱟᱢᱤᱞᱤ]], [[ᱵᱷᱚᱡᱲᱯᱩᱨᱤ]], [[ᱢᱟᱞᱟᱭᱚᱞᱚᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱟᱞᱟᱭᱚᱞᱚᱢ]], [[ᱠᱟᱱᱟᱰᱰᱟ]], [[ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱤ]], [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], ᱟᱨ [[ᱢᱚᱨᱟᱴᱷᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱚᱨᱟᱴᱷᱤ]] ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ |<ref>{{cite web|url=http://www.cinesouth.com/masala/hotnews/new/30112006-4.shtml|title=டோடோவின் ரஃப் நோட்டு|access-date=2 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20100131103236/http://cinesouth.com/masala/hotnews/new/30112006-4.shtml|archive-date=31 January 2010|url-status=dead}}</ref> == ᱟᱬᱜᱟᱛ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱱᱟᱜᱽᱢᱟᱼᱤᱡ ᱵᱟᱭᱞᱳᱡᱤᱠᱟᱞ(biological) ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ [[ᱡᱚᱭᱥᱟᱞᱢᱮᱨ]] ᱨᱮᱱ [[ᱨᱟᱡᱽᱯᱩᱛ|ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱨᱟᱡᱽᱯᱩᱛ]] ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱚᱨᱵᱤᱱᱫᱽ ᱯᱨᱚᱛᱟᱯᱥᱤᱝ ᱢᱳᱨᱟᱨᱡᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ | ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱛᱮ [[ᱯᱳᱨᱵᱚᱱᱫᱚᱨ]] [[ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ]] ᱛᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱᱟᱭ | ᱟᱨ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭᱤ]] ᱛᱮ ᱠᱚ ᱩᱪᱟᱲ ᱞᱮᱱᱟ | ᱟᱡ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱜᱳᱠᱩᱲᱫᱟᱥ ᱢᱩᱨᱟᱨᱡᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸᱞᱮᱱᱟᱭ | ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱪᱟᱥ ᱵᱟᱥ, ᱨᱟᱱ ᱢᱩᱨᱜᱟᱹᱱ ᱠᱩᱢᱯᱟᱹᱱᱤ,ᱡᱟᱦᱟᱡᱽ,ᱴᱮᱠᱥᱴᱟᱭᱤᱞ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚᱭ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ | ᱟᱡ ᱟᱭᱚ ᱫᱚ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ [[ᱠᱳᱱᱠᱟᱱ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ | ᱟᱡ ᱟᱭᱚ ᱫᱚ ᱠᱟᱡᱤ ᱦᱩᱞᱜᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟ ᱠᱟᱡᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱭᱟ | ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱤᱢᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ | ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱙ ᱥᱟ,ᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱹᱥᱤᱹᱤᱭᱹ ᱠᱞᱚᱵᱽ ᱨᱮ ᱢᱳᱨᱟᱨᱡᱤ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟᱭ | ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱑᱙᱗᱔ ᱨᱮ ᱠᱤᱱ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱪᱷᱟ,ᱰᱤ ᱭᱮᱱᱟ | ᱱᱚᱜᱽᱢᱟᱼᱟᱜ ᱯᱟᱥᱯᱳᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩ ᱫᱚ ᱱᱚᱱᱫᱤᱛᱟ ᱚᱨᱵᱤᱱᱫᱽ ᱢᱳᱨᱟᱨᱡᱤ ᱚᱟᱦᱮᱸ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱭ, ᱛᱚᱵᱮ ᱱᱤᱛᱚᱝ ᱫᱚ ᱱᱚᱜᱽᱢᱟ ᱚᱨᱵᱤᱱᱫᱽ ᱢᱳᱨᱟᱨᱡᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ | ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟᱼᱟᱜ ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ᱯᱚᱛᱚᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱱᱚᱱᱫᱤᱛᱟ ᱜᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱟᱫᱮᱭᱟ | ᱑᱙᱗᱔ ᱨᱮ ᱢᱳᱨᱟᱨᱡᱤ ᱥᱟᱝ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱪᱷᱟᱰᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱜᱽᱢᱟᱼᱟᱡ ᱟᱭᱚ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱕ ᱨᱮ ᱪᱚᱱᱫᱮᱨ ᱥᱟᱫᱟᱱᱟᱦ ᱥᱟᱝ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟᱭ | ᱪᱚᱱᱫᱮᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ | ᱚᱱᱰᱮ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱨᱮᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱦᱩᱭ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱹᱠᱤᱱᱟ | ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱨᱥᱟᱹ, [[ᱨᱚᱥᱤᱱᱤ (ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ)|ᱨᱳᱥᱤᱱᱤ]] ᱟᱨ [[ᱡᱽᱭᱳᱛᱤᱠᱟ]] | ᱟᱡ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱮᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱫᱷᱚᱱᱨᱟᱡᱽ ᱟᱨ ᱭᱩᱵᱽᱨᱟᱡᱽ |{{citation needed|date=April 2016}} ᱓᱑ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱕ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱵᱟᱵᱟ ᱜᱩᱡᱩᱜ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱱᱚᱜᱽᱢᱟ ᱫᱚ ᱚᱱᱰᱮ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱞᱮᱱᱟ | ᱱᱚᱜᱽᱢᱟ ᱴᱤᱵᱤ ᱨᱚᱯᱚᱴ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱡᱮ "ᱤᱧ ᱫᱚ ᱟᱞᱮ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱛᱟᱞᱟᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱨᱚᱵᱽᱤᱧ ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣ ᱮᱫᱟ | ᱤᱧ ᱟᱭᱚ ᱫᱚ ᱨᱟᱭᱨᱤᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱜᱮ ᱜᱚᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱨᱤ ᱚᱨᱚᱵᱤᱱᱫᱽ ᱢᱳᱨᱟᱨᱤᱡᱤ ᱥᱟᱝ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ | ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱫᱚ ᱥᱤᱹᱥᱤᱹᱤᱭᱹ ᱠᱞᱚᱵᱽ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱠᱤᱱ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ |" ᱱᱚᱜᱽᱢᱟ ᱫᱚ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱵᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱱ ᱟᱡ ᱟᱭᱚ ᱜᱮ ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱮᱢᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ |<ref>{{cite web |url=http://www.icravebollywood.com |title=For Indophiles and Those Who Crave Bollywood |publisher=I Crave Bollywood |date= |accessdate=17 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130729133721/http://www.icravebollywood.com/ |archive-date=29 July 2013 |url-status=live }}</ref> ᱒᱐᱐᱓ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ [[ᱚᱠᱷᱚᱭ ᱠᱩᱢᱟᱨ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ, ᱱᱚᱜᱽᱢᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱸᱫᱽᱨᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱴᱤᱠ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ <ref>{{cite web|url=http://movies.indiainfo.com/tamil/features/nagma.html|title=Akshay inaugurates Nagma's boutique|publisher=|access-date=31 March 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20081224212411/http://movies.indiainfo.com/tamil/features/nagma.html|archive-date=24 December 2008|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/wc2003/2003/mar/06news.htm|title=Ganguly?s career was at stake, so we parted: Nagma|publisher=Rediff.com|access-date=20 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112053505/http://www.rediff.com/wc2003/2003/mar/06news.htm|archive-date=12 January 2014|url-status=live}}</ref> == ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱱᱚᱜᱽᱢᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ, ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱦᱤᱱᱫᱤ, ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ, ᱛᱟᱢᱤᱞᱤ, ᱵᱷᱚᱡᱲᱯᱩᱨᱤ, ᱢᱟᱞᱟᱭᱚᱞᱚᱢ, ᱠᱟᱱᱟᱰᱰᱟ, ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱤ, ᱵᱟᱝᱞᱟ, ᱟᱨ ᱢᱚᱨᱟᱴᱷᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ == ᱨᱟᱡᱽᱱᱤᱛᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱱᱚᱜᱽᱢᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ ᱵᱤ.ᱡᱮ.ᱯᱤ. ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱦᱟᱭᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱞᱟ‌ᱲᱦᱷᱟᱹᱭ ᱦᱚᱪᱚ ᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱛᱢᱟ ᱜᱮ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱥᱟᱝ ᱢᱮᱥᱟᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱟᱸᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱯᱚᱨᱪᱟᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱥᱟᱭᱮᱱᱟ ᱾ == ᱯᱷᱤᱞᱢᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤ == {| class="wikitable sortable" |- ! ᱥᱮᱨᱢᱟ !! ᱯᱷᱳᱞᱢ !! ᱨᱳᱞ !! ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ !! ᱱᱳᱴᱥ |- || 1990 || ''[[Baaghi: A Rebel for Love]]'' || Kaajal, a.k.a. "Paro" || [[Hindi]] || Debut film |- |rowspan="2"| 1991 || ''[[Peddinti Alludu]]''|| Geeta || Telugu || |- |''[[Killer (1991 film)|Killer]]'' || Priya || [[Telugu language|Telugu]] || |- |rowspan="6"| 1992 || ''[[Gharana Mogudu]]'' || Uma Devi || Telugu || |- | ''[[Bewaffa Se Waffa]]'' || Nagma || Hindi || |- | ''[[Dilwale Kabhi Na Hare]]'' || Anjali Oberoi || Hindi || |- | ''[[Police Aur Mujrim]]'' || Meena Khanna || Hindi || |- |''[[Yalgaar (India film)|Yalgaar]]'' || Anu Singhal || Hindi || |- | ''[[Aswamedham (1992 film)|Aswamedham]]'' || Sowjanya || Telugu || |- |rowspan="9"| 1993 || ''[[King Uncle]]'' || Kavita || Hindi || |- | ''[[Major Chandrakanth (1993 film)|Major Chandrakanth]]'' || Seetha || Telugu || |- | ''[[Varasudu]]'' || Keerthi || Telugu || |- | ''[[Hasti]]'' || Neena Narang || Hindi || |- | ''[[Kondapalli Raja]]'' || Subbalakshmi || Telugu || |- | ''[[Dhartiputra]]'' || Lisa || Hindi || |- | ''[[Allari Alludu]]'' || Sravani || Telugu || |- | ''Rendilla Poojari'' || || Telugu || |- | ''[[Green Snake]]'' || Bharata Natyam dancer || [[Cantonese]] & [[Standard Chinese|Mandarin]] [[Chinese language|Chinese]] || |- |rowspan="6"| 1994 || ''[[Mugguru Monagallu]]'' || Rani || Telugu || |- | ''[[Super Police]]'' || Roja || Telugu || |- | ''[[Gangmaster (film)|Gang Master]]'' || Sandhya || Telugu || |- | ''Aavesham'' || || Telugu || |- | ''[[Kadhalan]]'' || Sruthi || [[Tamil language|Tamil]] || |- | ''[[Suhaag (1994 film)|Suhaag]]'' || Madhu || Hindi || |- |rowspan="7"| 1995 || ''[[Baashha]]'' || Priya || Tamil || |- | ''[[Mounam]]'' || Manjari || Telugu || |- | ''[[Ragasiya Police]]'' || Raji || Tamil || |- | ''[[Villadhi Villain]]'' || Janaki || Tamil || |- | ''[[Rikshavodu]]'' || Rani || Telugu || |- | ''[[Adavi Dora]]'' || Priya || Telugu || |- | ''Bharatha Simham'' || || Telugu || |- |rowspan="3"| 1996 || ''[[Love Birds (1996 film)|Love Birds]]'' || Mridula || Tamil || |- | ''[[Saradha Bullodu]]'' || Nirmala Devi || Telugu || |- | ''[[Mettukudi]]'' || Indhu || Tamil || |- |rowspan="6"| 1997 || ''[[Kaun Rokega Mujhe]]'' || Nisha || Hindi || |- | ''[[Periya Thambi]]'' || Selvi || Tamil || |- | ''[[Aravindhan]]'' || Anu || Tamil || |- | ''[[Surya Putrulu]]'' || || Telugu || |- | ''[[Janakiraman]]'' || Indhu || Tamil || |- | ''[[Pistha]]'' || Vanilla || Tamil || |- |rowspan="3"| 1998 || ''[[Sreekrishnapurathe Nakshathrathilakkam]]'' ||Yamuna Rani || [[Malayalam]] || |- | ''[[Kurubana Rani]]'' || Rani || [[Kannada language|Kannada]] || |- | ''[[Vaettiya Madichu Kattu]]'' || || Tamil || |- |rowspan="2"| 1999 || ''[[Lal Baadshah]]'' || || Hindi || Special appearance |- | ''[[Ravimama]]'' || || Kannada || |- |rowspan="3"| 2000 || ''[[Kunwara]]'' || Sharmila Singh || Hindi || |- | ''[[Chal Mere Bhai]]'' || Sonia || Hindi || |- | ''[[Papa The Great]]'' || Mrs. Pooja Jai Prakash || Hindi || |- |rowspan="5"| 2001 || ''[[Dheena]]'' || || Tamil || Special appearance in the song "paththikkuchchi" |- | ''Sai Teri Maya'' || || Hindi || |- | ''[[Ek Rishtaa: The Bond of Love]]'' || || Hindi || Special appearance |- | ''[[Citizen (film)|Citizen]]'' || CBI Sarojini Harichandran || Tamil || |- | ''[[Yeh Teraa Ghar Yeh Meraa Ghar]]'' || Anupama Verma || Hindi || |- |rowspan="3"| 2002 || ''[[Chathurangam (2002 film)|Chathurangam]]'' ||Nayana Pillai || Malayalam || |- | ''[[Allari Ramudu]]'' || Chamundeswari || Telugu || |- | ''[[Ninu Choodaka Nenundalenu]]'' || || Telugu || Special appearance |- || 2003 || ''[[Hrudayavantha]]'' || || Kannada || |- || 2004 || ''[[Ab Tumhare Hawale Watan Saathiyo]]'' || Aarti V. Singh || Hindi || |- |rowspan="3"| 2005 || ''Dulha Milal Dildar'' || || [[Bhojpuri]] || '''Winner''', Bhojpuri Film Award for Best Actress <ref>See, e.g., "First-ever Bhojpuri awards " in Mid-Day (1 Feb.2006), online at [http://www.mid-day.com/hitlist/2006/february/129805.htm]</ref> |- | ''Panditji Batai Na Byah Kab Hoi'' || || Bhojpuri || |- | ''[[Parinam (2005 film)|Parinam]]'' || || [[Bengali language|Bengali]] || |- |rowspan="6"| 2006 || ''[[Ek Jind Ek Jaan]]'' || Nimmi || [[Punjabi language|Punjabi]] || |- | ''[[Ganga (2006 film)|Ganga]]'' || Ganga || Bhojpuri || |- | ''Ab Ta Banja Sajnwa Hamaar'' || || Bhojpuri || |- | ''Mai Baap'' || || Bhojpuri || |- | ''Dil Diwana Tohar Ho Gayil'' || || Bhojpuri || |- | ''Raja Thakur'' || || Bhojpuri || |- |rowspan="4"| 2007 || ''Back To Honeymoon'' || || Hindi || |- |''Thamb Lakshmi Thamb'' || Lakshmi || [[Marathi language|Marathi]] || |- | ''Tu Hamaar Hou'' || || Bhojpuri || |- | ''[[Janam Janam Ke Saath]]'' || || Bhojpuri || |- |rowspan="2"| 2009 || ''Hanuman Bhakt Hawaldaar'' || || Bhojpuri || |- | ''Thela No 501'' || || Bhojpuri || |- |} == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} == ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱡᱚᱱᱚᱲ == * {{IMDb name|0619324}} {{Authority control}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱔ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Living people]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Actresses in Malayalam cinema]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Indian film actresses]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Actresses from Mumbai]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Actresses in Telugu cinema]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Actresses in Tamil cinema]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Actresses in Kannada cinema]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Actresses in Hindi cinema]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Actresses in Bhojpuri cinema]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Actresses in Bengali cinema]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Filmfare Awards South winners]] [[ᱛᱷᱚᱠ:20th-century Indian actresses]] [[ᱛᱷᱚᱠ:21st-century Indian actresses]] [[ᱛᱷᱚᱠ:United Progressive Alliance candidates in the 2014 Indian general election]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Women in Delhi politics]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Indian actor-politicians]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Indian Christians]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Indian National Congress politicians from Andhra Pradesh]] [[ᱛᱷᱚᱠ:21st-century Indian women politicians]] [[ᱛᱷᱚᱠ:21st-century Indian politicians]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Converts to Christianity]] n0zzqsp0b7wexu7k26fw2zohigwvl95 197983 197982 2026-09-17T15:32:26Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 removed [[Category:Living people]]; added [[Category:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 197983 wikitext text/x-wiki {{Infobox person || birth_name = ᱱᱚᱱᱫᱤᱛᱟ ᱚᱴᱵᱤᱱᱫᱽ ᱢᱳᱨᱟᱨᱡᱤ | image = File:Nagma at RK Excellence Awards (6).jpg | caption = ᱟᱨᱹ ᱠᱮᱹ ᱮᱠᱥᱮᱞᱮᱱᱥ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱨᱮ ᱱᱚᱜᱽᱢᱮ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1974|12|25}} | birth_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭᱤ]], [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱟ]], ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ | occupation = ᱟᱠᱴᱚᱨ,ᱯᱚᱞᱤᱴᱤᱥᱤᱭᱟᱱ | relatives = [[ᱨᱳᱥᱤᱱᱤᱤ (ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ)|ᱨᱳᱥᱤᱱᱤ]] (ᱵᱚᱠᱚᱛ ᱠᱩᱲᱤ)<br />[[ᱡᱽᱭᱳᱛᱤᱠᱟ]] (ᱵᱚᱠᱚᱛ ᱠᱩᱲᱤ) | othername= ᱱᱚᱜᱽᱢᱟ ᱥᱚᱫᱚᱱᱚᱦ | party = [[ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ]] | yearsactive = ᱑᱙᱙᱐–᱒᱐᱐᱘ (ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ)<br />᱒᱐᱐᱔ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ(ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱞᱤᱭᱤᱥᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ) }} '''ᱱᱚᱜᱽᱢᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ '''ᱱᱚᱱᱫᱤᱛᱟ ᱚᱴᱵᱤᱱᱫᱽ ᱢᱳᱨᱟᱨᱡᱤ''' ᱑᱕ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱞᱤᱴᱤᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ | ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱟᱨ ᱛᱟᱢᱤᱞᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱡᱮᱢᱚᱱ ''[[ᱜᱷᱚᱨᱚᱱᱚ ᱢᱩᱜᱩᱰᱩ]]'', ''[[ᱠᱟᱫᱦᱟᱞᱟᱱ]]'', ''[[ᱵᱟᱥᱟ]]'' ᱟᱨ ᱮᱢᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ |<ref>{{cite web|url=http://www.hinduonnet.com/mp/2002/07/18/stories/2002071800140401.htm|title=The Hindu : Nagma plays mother|publisher=Hinduonnet.com|access-date=6 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606123254/http://www.hinduonnet.com/mp/2002/07/18/stories/2002071800140401.htm|archive-date=6 June 2011|url-status=dead}}</ref> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱦᱚᱵᱽ ᱞᱮᱫᱼᱟ | ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ | ᱡᱮᱢᱚᱱ [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ]], [[ᱛᱟᱢᱤᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱛᱟᱢᱤᱞᱤ]], [[ᱵᱷᱚᱡᱲᱯᱩᱨᱤ]], [[ᱢᱟᱞᱟᱭᱚᱞᱚᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱟᱞᱟᱭᱚᱞᱚᱢ]], [[ᱠᱟᱱᱟᱰᱰᱟ]], [[ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱤ]], [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], ᱟᱨ [[ᱢᱚᱨᱟᱴᱷᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱚᱨᱟᱴᱷᱤ]] ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ |<ref>{{cite web|url=http://www.cinesouth.com/masala/hotnews/new/30112006-4.shtml|title=டோடோவின் ரஃப் நோட்டு|access-date=2 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20100131103236/http://cinesouth.com/masala/hotnews/new/30112006-4.shtml|archive-date=31 January 2010|url-status=dead}}</ref> == ᱟᱬᱜᱟᱛ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱱᱟᱜᱽᱢᱟᱼᱤᱡ ᱵᱟᱭᱞᱳᱡᱤᱠᱟᱞ(biological) ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ [[ᱡᱚᱭᱥᱟᱞᱢᱮᱨ]] ᱨᱮᱱ [[ᱨᱟᱡᱽᱯᱩᱛ|ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱨᱟᱡᱽᱯᱩᱛ]] ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱚᱨᱵᱤᱱᱫᱽ ᱯᱨᱚᱛᱟᱯᱥᱤᱝ ᱢᱳᱨᱟᱨᱡᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ | ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱛᱮ [[ᱯᱳᱨᱵᱚᱱᱫᱚᱨ]] [[ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ]] ᱛᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱᱟᱭ | ᱟᱨ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭᱤ]] ᱛᱮ ᱠᱚ ᱩᱪᱟᱲ ᱞᱮᱱᱟ | ᱟᱡ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱜᱳᱠᱩᱲᱫᱟᱥ ᱢᱩᱨᱟᱨᱡᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸᱞᱮᱱᱟᱭ | ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱪᱟᱥ ᱵᱟᱥ, ᱨᱟᱱ ᱢᱩᱨᱜᱟᱹᱱ ᱠᱩᱢᱯᱟᱹᱱᱤ,ᱡᱟᱦᱟᱡᱽ,ᱴᱮᱠᱥᱴᱟᱭᱤᱞ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚᱭ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ | ᱟᱡ ᱟᱭᱚ ᱫᱚ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ [[ᱠᱳᱱᱠᱟᱱ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ | ᱟᱡ ᱟᱭᱚ ᱫᱚ ᱠᱟᱡᱤ ᱦᱩᱞᱜᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟ ᱠᱟᱡᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱭᱟ | ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱤᱢᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ | ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱙ ᱥᱟ,ᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱹᱥᱤᱹᱤᱭᱹ ᱠᱞᱚᱵᱽ ᱨᱮ ᱢᱳᱨᱟᱨᱡᱤ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟᱭ | ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱑᱙᱗᱔ ᱨᱮ ᱠᱤᱱ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱪᱷᱟ,ᱰᱤ ᱭᱮᱱᱟ | ᱱᱚᱜᱽᱢᱟᱼᱟᱜ ᱯᱟᱥᱯᱳᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩ ᱫᱚ ᱱᱚᱱᱫᱤᱛᱟ ᱚᱨᱵᱤᱱᱫᱽ ᱢᱳᱨᱟᱨᱡᱤ ᱚᱟᱦᱮᱸ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱭ, ᱛᱚᱵᱮ ᱱᱤᱛᱚᱝ ᱫᱚ ᱱᱚᱜᱽᱢᱟ ᱚᱨᱵᱤᱱᱫᱽ ᱢᱳᱨᱟᱨᱡᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ | ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟᱼᱟᱜ ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ᱯᱚᱛᱚᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱱᱚᱱᱫᱤᱛᱟ ᱜᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱟᱫᱮᱭᱟ | ᱑᱙᱗᱔ ᱨᱮ ᱢᱳᱨᱟᱨᱡᱤ ᱥᱟᱝ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱪᱷᱟᱰᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱜᱽᱢᱟᱼᱟᱡ ᱟᱭᱚ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱕ ᱨᱮ ᱪᱚᱱᱫᱮᱨ ᱥᱟᱫᱟᱱᱟᱦ ᱥᱟᱝ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟᱭ | ᱪᱚᱱᱫᱮᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ | ᱚᱱᱰᱮ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱨᱮᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱦᱩᱭ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱹᱠᱤᱱᱟ | ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱨᱥᱟᱹ, [[ᱨᱚᱥᱤᱱᱤ (ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ)|ᱨᱳᱥᱤᱱᱤ]] ᱟᱨ [[ᱡᱽᱭᱳᱛᱤᱠᱟ]] | ᱟᱡ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱮᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱫᱷᱚᱱᱨᱟᱡᱽ ᱟᱨ ᱭᱩᱵᱽᱨᱟᱡᱽ |{{citation needed|date=April 2016}} ᱓᱑ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱕ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱵᱟᱵᱟ ᱜᱩᱡᱩᱜ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱱᱚᱜᱽᱢᱟ ᱫᱚ ᱚᱱᱰᱮ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱞᱮᱱᱟ | ᱱᱚᱜᱽᱢᱟ ᱴᱤᱵᱤ ᱨᱚᱯᱚᱴ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱡᱮ "ᱤᱧ ᱫᱚ ᱟᱞᱮ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱛᱟᱞᱟᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱨᱚᱵᱽᱤᱧ ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣ ᱮᱫᱟ | ᱤᱧ ᱟᱭᱚ ᱫᱚ ᱨᱟᱭᱨᱤᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱜᱮ ᱜᱚᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱨᱤ ᱚᱨᱚᱵᱤᱱᱫᱽ ᱢᱳᱨᱟᱨᱤᱡᱤ ᱥᱟᱝ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ | ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱫᱚ ᱥᱤᱹᱥᱤᱹᱤᱭᱹ ᱠᱞᱚᱵᱽ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱠᱤᱱ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ |" ᱱᱚᱜᱽᱢᱟ ᱫᱚ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱵᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱱ ᱟᱡ ᱟᱭᱚ ᱜᱮ ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱮᱢᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ |<ref>{{cite web |url=http://www.icravebollywood.com |title=For Indophiles and Those Who Crave Bollywood |publisher=I Crave Bollywood |date= |accessdate=17 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130729133721/http://www.icravebollywood.com/ |archive-date=29 July 2013 |url-status=live }}</ref> ᱒᱐᱐᱓ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ [[ᱚᱠᱷᱚᱭ ᱠᱩᱢᱟᱨ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ, ᱱᱚᱜᱽᱢᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱸᱫᱽᱨᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱴᱤᱠ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ <ref>{{cite web|url=http://movies.indiainfo.com/tamil/features/nagma.html|title=Akshay inaugurates Nagma's boutique|publisher=|access-date=31 March 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20081224212411/http://movies.indiainfo.com/tamil/features/nagma.html|archive-date=24 December 2008|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/wc2003/2003/mar/06news.htm|title=Ganguly?s career was at stake, so we parted: Nagma|publisher=Rediff.com|access-date=20 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112053505/http://www.rediff.com/wc2003/2003/mar/06news.htm|archive-date=12 January 2014|url-status=live}}</ref> == ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱱᱚᱜᱽᱢᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ, ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱦᱤᱱᱫᱤ, ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ, ᱛᱟᱢᱤᱞᱤ, ᱵᱷᱚᱡᱲᱯᱩᱨᱤ, ᱢᱟᱞᱟᱭᱚᱞᱚᱢ, ᱠᱟᱱᱟᱰᱰᱟ, ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱤ, ᱵᱟᱝᱞᱟ, ᱟᱨ ᱢᱚᱨᱟᱴᱷᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ == ᱨᱟᱡᱽᱱᱤᱛᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱱᱚᱜᱽᱢᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ ᱵᱤ.ᱡᱮ.ᱯᱤ. ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱦᱟᱭᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱞᱟ‌ᱲᱦᱷᱟᱹᱭ ᱦᱚᱪᱚ ᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱛᱢᱟ ᱜᱮ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱥᱟᱝ ᱢᱮᱥᱟᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱟᱸᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱯᱚᱨᱪᱟᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱥᱟᱭᱮᱱᱟ ᱾ == ᱯᱷᱤᱞᱢᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤ == {| class="wikitable sortable" |- ! ᱥᱮᱨᱢᱟ !! ᱯᱷᱳᱞᱢ !! ᱨᱳᱞ !! ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ !! ᱱᱳᱴᱥ |- || 1990 || ''[[Baaghi: A Rebel for Love]]'' || Kaajal, a.k.a. "Paro" || [[Hindi]] || Debut film |- |rowspan="2"| 1991 || ''[[Peddinti Alludu]]''|| Geeta || Telugu || |- |''[[Killer (1991 film)|Killer]]'' || Priya || [[Telugu language|Telugu]] || |- |rowspan="6"| 1992 || ''[[Gharana Mogudu]]'' || Uma Devi || Telugu || |- | ''[[Bewaffa Se Waffa]]'' || Nagma || Hindi || |- | ''[[Dilwale Kabhi Na Hare]]'' || Anjali Oberoi || Hindi || |- | ''[[Police Aur Mujrim]]'' || Meena Khanna || Hindi || |- |''[[Yalgaar (India film)|Yalgaar]]'' || Anu Singhal || Hindi || |- | ''[[Aswamedham (1992 film)|Aswamedham]]'' || Sowjanya || Telugu || |- |rowspan="9"| 1993 || ''[[King Uncle]]'' || Kavita || Hindi || |- | ''[[Major Chandrakanth (1993 film)|Major Chandrakanth]]'' || Seetha || Telugu || |- | ''[[Varasudu]]'' || Keerthi || Telugu || |- | ''[[Hasti]]'' || Neena Narang || Hindi || |- | ''[[Kondapalli Raja]]'' || Subbalakshmi || Telugu || |- | ''[[Dhartiputra]]'' || Lisa || Hindi || |- | ''[[Allari Alludu]]'' || Sravani || Telugu || |- | ''Rendilla Poojari'' || || Telugu || |- | ''[[Green Snake]]'' || Bharata Natyam dancer || [[Cantonese]] & [[Standard Chinese|Mandarin]] [[Chinese language|Chinese]] || |- |rowspan="6"| 1994 || ''[[Mugguru Monagallu]]'' || Rani || Telugu || |- | ''[[Super Police]]'' || Roja || Telugu || |- | ''[[Gangmaster (film)|Gang Master]]'' || Sandhya || Telugu || |- | ''Aavesham'' || || Telugu || |- | ''[[Kadhalan]]'' || Sruthi || [[Tamil language|Tamil]] || |- | ''[[Suhaag (1994 film)|Suhaag]]'' || Madhu || Hindi || |- |rowspan="7"| 1995 || ''[[Baashha]]'' || Priya || Tamil || |- | ''[[Mounam]]'' || Manjari || Telugu || |- | ''[[Ragasiya Police]]'' || Raji || Tamil || |- | ''[[Villadhi Villain]]'' || Janaki || Tamil || |- | ''[[Rikshavodu]]'' || Rani || Telugu || |- | ''[[Adavi Dora]]'' || Priya || Telugu || |- | ''Bharatha Simham'' || || Telugu || |- |rowspan="3"| 1996 || ''[[Love Birds (1996 film)|Love Birds]]'' || Mridula || Tamil || |- | ''[[Saradha Bullodu]]'' || Nirmala Devi || Telugu || |- | ''[[Mettukudi]]'' || Indhu || Tamil || |- |rowspan="6"| 1997 || ''[[Kaun Rokega Mujhe]]'' || Nisha || Hindi || |- | ''[[Periya Thambi]]'' || Selvi || Tamil || |- | ''[[Aravindhan]]'' || Anu || Tamil || |- | ''[[Surya Putrulu]]'' || || Telugu || |- | ''[[Janakiraman]]'' || Indhu || Tamil || |- | ''[[Pistha]]'' || Vanilla || Tamil || |- |rowspan="3"| 1998 || ''[[Sreekrishnapurathe Nakshathrathilakkam]]'' ||Yamuna Rani || [[Malayalam]] || |- | ''[[Kurubana Rani]]'' || Rani || [[Kannada language|Kannada]] || |- | ''[[Vaettiya Madichu Kattu]]'' || || Tamil || |- |rowspan="2"| 1999 || ''[[Lal Baadshah]]'' || || Hindi || Special appearance |- | ''[[Ravimama]]'' || || Kannada || |- |rowspan="3"| 2000 || ''[[Kunwara]]'' || Sharmila Singh || Hindi || |- | ''[[Chal Mere Bhai]]'' || Sonia || Hindi || |- | ''[[Papa The Great]]'' || Mrs. Pooja Jai Prakash || Hindi || |- |rowspan="5"| 2001 || ''[[Dheena]]'' || || Tamil || Special appearance in the song "paththikkuchchi" |- | ''Sai Teri Maya'' || || Hindi || |- | ''[[Ek Rishtaa: The Bond of Love]]'' || || Hindi || Special appearance |- | ''[[Citizen (film)|Citizen]]'' || CBI Sarojini Harichandran || Tamil || |- | ''[[Yeh Teraa Ghar Yeh Meraa Ghar]]'' || Anupama Verma || Hindi || |- |rowspan="3"| 2002 || ''[[Chathurangam (2002 film)|Chathurangam]]'' ||Nayana Pillai || Malayalam || |- | ''[[Allari Ramudu]]'' || Chamundeswari || Telugu || |- | ''[[Ninu Choodaka Nenundalenu]]'' || || Telugu || Special appearance |- || 2003 || ''[[Hrudayavantha]]'' || || Kannada || |- || 2004 || ''[[Ab Tumhare Hawale Watan Saathiyo]]'' || Aarti V. Singh || Hindi || |- |rowspan="3"| 2005 || ''Dulha Milal Dildar'' || || [[Bhojpuri]] || '''Winner''', Bhojpuri Film Award for Best Actress <ref>See, e.g., "First-ever Bhojpuri awards " in Mid-Day (1 Feb.2006), online at [http://www.mid-day.com/hitlist/2006/february/129805.htm]</ref> |- | ''Panditji Batai Na Byah Kab Hoi'' || || Bhojpuri || |- | ''[[Parinam (2005 film)|Parinam]]'' || || [[Bengali language|Bengali]] || |- |rowspan="6"| 2006 || ''[[Ek Jind Ek Jaan]]'' || Nimmi || [[Punjabi language|Punjabi]] || |- | ''[[Ganga (2006 film)|Ganga]]'' || Ganga || Bhojpuri || |- | ''Ab Ta Banja Sajnwa Hamaar'' || || Bhojpuri || |- | ''Mai Baap'' || || Bhojpuri || |- | ''Dil Diwana Tohar Ho Gayil'' || || Bhojpuri || |- | ''Raja Thakur'' || || Bhojpuri || |- |rowspan="4"| 2007 || ''Back To Honeymoon'' || || Hindi || |- |''Thamb Lakshmi Thamb'' || Lakshmi || [[Marathi language|Marathi]] || |- | ''Tu Hamaar Hou'' || || Bhojpuri || |- | ''[[Janam Janam Ke Saath]]'' || || Bhojpuri || |- |rowspan="2"| 2009 || ''Hanuman Bhakt Hawaldaar'' || || Bhojpuri || |- | ''Thela No 501'' || || Bhojpuri || |- |} == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} == ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱡᱚᱱᱚᱲ == * {{IMDb name|0619324}} {{Authority control}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱔ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Actresses in Malayalam cinema]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Indian film actresses]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Actresses from Mumbai]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Actresses in Telugu cinema]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Actresses in Tamil cinema]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Actresses in Kannada cinema]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Actresses in Hindi cinema]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Actresses in Bhojpuri cinema]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Actresses in Bengali cinema]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Filmfare Awards South winners]] [[ᱛᱷᱚᱠ:20th-century Indian actresses]] [[ᱛᱷᱚᱠ:21st-century Indian actresses]] [[ᱛᱷᱚᱠ:United Progressive Alliance candidates in the 2014 Indian general election]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Women in Delhi politics]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Indian actor-politicians]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Indian Christians]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Indian National Congress politicians from Andhra Pradesh]] [[ᱛᱷᱚᱠ:21st-century Indian women politicians]] [[ᱛᱷᱚᱠ:21st-century Indian politicians]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Converts to Christianity]] c59srbs9urf28z7pdt9crnjhpsulira ᱥᱟᱨᱟ ᱚᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ 0 10405 197978 180475 2026-09-17T15:29:05Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 removed [[Category:Living people]]; added [[Category:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 197978 wikitext text/x-wiki {{short description|Indian actress}} {{Infobox person | name = ᱥᱟᱨᱟ ᱚᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ | image = Sara Ali Khan promoting Kedarnath.jpg | caption = ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱥᱟᱨᱟ ᱚᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ ''[[ᱠᱮᱫᱟᱨᱱᱟᱛᱷ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱠᱮᱫᱟᱨᱱᱟᱛᱷ]]'' ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱨᱳᱢᱳᱴᱤᱝ ᱚᱠᱛᱮ ᱨᱮ | parents = [[ᱥᱚᱭᱯᱷ ᱚᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ]]<br/>[[ᱚᱢᱨᱤᱛᱟ ᱥᱤᱝ]] | birth_date = {{Birth date and age|df=no|1995|08|12}}<ref name="age">{{cite AV media|title=Sara Ali Khan Answers The Most Googled Questions On Her|time=1:19|url=https://www.youtube.com/watch?v=j24N8niHE2U&list=WL&t=83|work=Daily News and Analysis|access-date=11 December 2018}}</ref> | birth_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]], [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]], ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ<ref>{{cite AV media|title=Sara Ali Khan Answers The Most Googled Questions On Her|url=https://www.youtube.com/watch?v=j24N8niHE2U&list=WL&t=47|time=0:47|work=Daily News and Analysis|access-date=11 December 2018}}</ref> | alma_mater = [[ᱠᱚᱞᱚᱢᱵᱤᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟ.ᱜᱟᱲ]] | years_active = ᱒᱐᱑᱘ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ | occupation = ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ | relatives = [[ᱯᱚᱛᱚᱣᱫᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ|ᱯᱚᱛᱚᱣᱫᱤ]] ᱟᱨ [[ᱴᱟᱜᱳᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ]] }} '''ᱥᱟᱨᱟ ᱚᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ''' ({{IPA-hns|saːɾaː əˈli ˈxaːn|pron}}; ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱒ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱙᱕) ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ. ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱟ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱭᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ [[ᱯᱚᱛᱚᱣᱫᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ|ᱯᱚᱛᱚᱣᱫᱤ]] ᱟᱨ [[ᱴᱟᱜᱳᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ]] ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱠᱴᱚᱨ [[ᱥᱚᱭᱯᱷ ᱚᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ]] ᱟᱨ ᱟᱠᱴᱨᱮ [[ᱚᱢᱨᱤᱛᱟ ᱥᱤᱝ]] ᱨᱤᱠᱤᱱᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟᱛ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱥᱟᱨᱟ ᱨᱤᱱ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱦᱟᱲᱟᱢᱵᱟ ᱫᱚ [[ᱢᱚᱱᱥᱳᱨ ᱚᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ ᱯᱚᱛᱚᱣᱫᱤ]] ᱟᱨ ᱵᱩᱰᱷᱤ ᱟᱭᱚ ᱫᱚ [[ᱥᱚᱨᱢᱤᱞᱟ ᱴᱟᱜᱳᱨ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱾ [[ᱠᱚᱞᱚᱢᱵᱤᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟ.ᱜᱟᱲ]] ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱟᱨᱟ ᱫᱚ, ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱛᱮ ᱟᱬᱜᱚ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱩᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮᱭᱟᱜ ''[[ᱠᱮᱫᱟᱨᱱᱟᱛᱷ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱠᱮᱫᱟᱨᱱᱟᱛᱷ]]'' ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ''[[ᱥᱤᱢᱵᱟ]]'' ᱨᱮ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱜᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱟ.ᱣᱰᱤ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱟ.ᱛᱤᱨ [[ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱯᱷᱚᱨ ᱵᱮᱥᱴ ᱯᱷᱤᱢᱮᱞ ᱰᱮᱵᱩᱴ]] ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱢ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱩᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮᱭᱟᱜ ''[[ᱯᱷᱳᱨᱵᱚᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ]]''-ᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮᱱ [[Forbes Celebrity 100|᱑᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱮᱞᱤᱵᱽᱨᱤᱴᱤ]] ᱛᱟ.ᱞᱠᱟ. ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ == ᱟᱬᱜᱟᱛ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱥᱟᱨᱟ ᱫᱚ ᱑᱒ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱙᱕ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ | ᱱᱩᱭ ᱟᱡ ᱵᱟᱵ ᱫᱚ [[ᱥᱚᱭᱯᱷ ᱚᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ]] ᱟᱨ ᱟᱭᱚ ᱫᱚ [[ᱚᱢᱨᱤᱛᱟ ᱥᱤᱝ]] ᱠᱟᱱᱟᱠᱤᱱ | ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱵᱟᱱᱟ ᱦᱚᱲ ᱡᱟᱠ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱟᱠᱴᱚᱨ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ | ᱥᱚᱭᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱢᱚᱱᱥᱳᱨ ᱚᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱚᱢᱨᱤᱛᱟ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱢᱤᱞᱟ ᱴᱟᱜᱳᱨ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟᱛ ᱠᱟᱱᱟᱭ |<ref name="DOB">{{cite news|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/sara-ali-khan-is-a-bundle-of-joy-as-she-cuts-birthday-cake-see-more-pics-from-the-party/story-mD6kzBPwfvy2zzltTpMHUN.html|title=Sara Ali Khan is a bundle of joy as she cuts birthday cake. See more pics from the party|date=13 August 2018|accessdate=17 November 2018|work=Hindustan Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20181117105023/https://www.hindustantimes.com/bollywood/sara-ali-khan-is-a-bundle-of-joy-as-she-cuts-birthday-cake-see-more-pics-from-the-party/story-mD6kzBPwfvy2zzltTpMHUN.html|archive-date=2018-11-17|df=}} </ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/sara-ali-khan-leaves-it-to-the-audience-to-accept-her-in-kedarnath/cid/1675103|first=Shama|last=Bhagat|title=Sara Ali Khan leaves it to the audience to accept her in Kedarnath|date=14 November 2018|accessdate=17 November 2018|work=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20181117151334/https://www.telegraphindia.com/entertainment/sara-ali-khan-leaves-it-to-the-audience-to-accept-her-in-kedarnath/cid/1675103|archive-date=2018-11-17|df=}}</ref> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ [[ᱯᱚᱛᱚᱣᱫᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ|ᱯᱚᱛᱚᱣᱫᱤ]] ᱟᱨ [[ᱴᱚᱜᱳᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ]] ᱛᱟᱞᱟᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ |<ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/entertainment/saif-ali-khan-on-taimurs-gene-pool-rabindranath-tagore-raj-kapoor-tiger-pataudi-1795374|title=Saif Ali Khan On Taimur's Gene Pool: Rabindranath Tagore, Raj Kapoor, Tiger Pataudi|date=3 January 2018|accessdate=17 November 2018|publisher=[[NDTV]]|first=Nilanjana|last=Basu|archive-url=https://web.archive.org/web/20181117151343/https://www.ndtv.com/entertainment/saif-ali-khan-on-taimurs-gene-pool-rabindranath-tagore-raj-kapoor-tiger-pataudi-1795374|archive-date=2018-11-17|df=}}</ref> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱟᱨ ᱦᱚᱸ [[ᱨᱩᱠᱥᱟᱱᱟ ᱥᱩᱞᱛᱟᱱᱟ]]ᱼᱤᱡ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ |<ref>{{cite news|url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/celebrities-amrita-singh-birthday-special-10-lesser-known-facts-of-saif-ali-khan-s-former-wife-426878|title=Amrita Singh turns 60: 10 lesser-known facts about the actress|date=11 September 2018|work=India TV|access-date=2018-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20181229171646/https://www.indiatvnews.com/entertainment/celebrities-amrita-singh-birthday-special-10-lesser-known-facts-of-saif-ali-khan-s-former-wife-426878|archive-date=2018-12-29|df=}} </ref> ᱥᱟᱨᱟ ᱵᱚᱠᱚᱛ ᱠᱚᱲᱟ ᱼᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱤᱵᱽᱨᱟᱦᱤᱢ ᱠᱟᱱ |<ref name="catch">{{cite news|url=http://www.catchnews.com/bollywood-news/saif-ali-khan-reveals-not-sara-it-was-ibrahim-who-made-debut-in-bollywood-first-87230.html|title=Saif Ali Khan reveals, not Sara it was Ibrahim who made debut in Bollywood first|date=28 October 2018|accessdate=17 November 2018|work=Catch News|publisher=[[Rajasthan Patrika]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20181117192728/http://www.catchnews.com/bollywood-news/saif-ali-khan-reveals-not-sara-it-was-ibrahim-who-made-debut-in-bollywood-first-87230.html|archive-date=2018-11-17|df=}}</ref> ᱛᱚᱭᱢᱩᱨ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱦᱚᱸ ᱵᱚᱠᱚᱛ ᱠᱚᱲᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱥᱚᱭᱯᱷ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱫᱷᱟᱣ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱠᱚᱨᱤᱱᱟ ᱠᱟᱯᱳᱨ]] ᱥᱟᱝ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ |<ref>{{cite news|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/people/article/watch-this-is-what-kareena-kapoor-khans-son-taimur-ali-khan-says-when-he-sees-his-elder-sister-sara-ali-khan/315553|title=Watch: This is what Kareena Kapoor Khan's son Taimur Ali Khan says when he sees his elder sister Sara Ali Khan|work=Times Now|publisher=The Times Group|date=17 November 2018|accessdate=17 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116215149/https://www.timesnownews.com/entertainment/news/people/article/watch-this-is-what-kareena-kapoor-khans-son-taimur-ali-khan-says-when-he-sees-his-elder-sister-sara-ali-khan/315553|archive-date=2018-11-16|df=}}</ref> ᱥᱚᱭᱯᱷ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱯᱟᱥᱛᱩᱱ]] ᱟᱨ [[ᱵᱮᱝᱜᱚᱞᱤ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ | ᱟᱨ ᱟᱡ ᱟᱭᱚ ᱫᱚ [[ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱤ ᱦᱟᱲ]] ᱠᱟᱱᱟᱭ |<ref>{{cite news|author=Mangaokar, Shalvi|url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/i-am-very-proud-of-my-bengali-heritage-saif-ali-khan/story-mAWZhuq7LofadF2XAsaebJ.html|title=I am very proud of my Bengali heritage: Saif Ali Khan|date=11 November 2013|work=Hindustan Times|accessdate=17 November 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160913233823/http://www.hindustantimes.com/bollywood/i-am-very-proud-of-my-bengali-heritage-saif-ali-khan/story-mAWZhuq7LofadF2XAsaebJ.html|archivedate=13 September 2016|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite journal|author=Swarup, Shubhangi|title=The Kingdom of Khan|url=http://www.openthemagazine.com/article/art-culture/the-kingdom-of-khan|journal=OPEN|date=29 January 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160402073310/http://www.openthemagazine.com/article/art-culture/the-kingdom-of-khan|archivedate=2 April 2016|accessdate=17 November 2018|df=dmy-all}}</ref> ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱨᱟ ᱯᱩᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱩᱱ ᱨᱮᱜᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱰᱵᱷᱚᱨᱴᱟᱭᱤᱡᱽᱢᱮᱸᱴ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ | ᱥᱚᱭᱤᱯᱷᱼᱟᱜ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚ, [[ᱪᱤᱠᱟᱜᱳ]] ᱨᱮ ᱥᱟᱨᱟᱼᱟᱜ ᱥᱴᱮᱡᱽ ᱥᱳ ᱧᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ [[ᱚᱭᱥᱣᱚᱨᱭᱟ ᱨᱟᱤ]] ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱤᱱᱥᱯᱟᱭᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ | ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱚᱭᱥᱣᱚᱨᱭᱟ ᱨᱟᱭ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱟᱹᱜᱤᱛ ᱛᱮᱴᱮᱡ ᱵᱟᱲᱟᱭᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ |<ref name="Rai inspiration">{{cite news|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/the-actress-who-inspired-sara-for-a-career-in-films-as-revealed-by-father-saif-ali-khan-aishwarya-rai-kedarnath-kaalakaandi-taimur/184329|title=The actress who inspired Sara for a career in films, as revealed by father Saif Ali Khan|date=2 January 2018|accessdate=17 November 2018|work=Times Now|publisher=The Times Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20181119173425/https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/the-actress-who-inspired-sara-for-a-career-in-films-as-revealed-by-father-saif-ali-khan-aishwarya-rai-kedarnath-kaalakaandi-taimur/184329|archive-date=2018-11-19|df=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/koffee-karan-6-sara-ali-khan-reveals-wanted-become-actor-age-4/|title=Koffee With Karan 6: Sara Ali Khan REVEALS that she wanted to become an actor at the age of 4|date=17 November 2018|accessdate=17 November 2018|publisher=Bollywood Hungama|archive-url=https://web.archive.org/web/20181117131839/http://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/koffee-karan-6-sara-ali-khan-reveals-wanted-become-actor-age-4/|archive-date=2018-11-17|df=}}</ref> ᱒᱐᱐᱔ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱱᱩᱭᱟᱜ ᱟᱨᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱱᱩᱭ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱛᱤᱠᱤᱱ ᱠᱤᱱ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱪᱷᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱟᱭᱚ ᱫᱚ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱤᱫᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ | ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱚᱭᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱱᱩᱭ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱤᱵᱽᱨᱟᱦᱤᱢ ᱥᱟᱝ ᱵᱟᱝ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱥᱟᱱᱟᱭᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ;<ref name="throwback">{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/saif-ali-khan-throwback-interview-on-amrita-singh-i-was-told-i-was-worthless-my-mother-and-sisters-were-insulted-4668281/|title=Saif Ali Khan’s throwback interview on Amrita Singh: I feel like crying, I miss my daughter Sara all the time|newspaper=The Indian Express|accessdate=17 November 2018|date=23 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20181119173422/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/saif-ali-khan-throwback-interview-on-amrita-singh-i-was-told-i-was-worthless-my-mother-and-sisters-were-insulted-4668281/|archive-date=2018-11-19|df=}}</ref> ᱢᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱡᱷᱚᱛᱚᱣᱟᱜ ᱴᱷᱤᱠ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱥᱚᱭᱤᱯᱷᱼᱟᱜ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, "ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱱᱟᱭᱟᱭ ᱜᱮᱭᱟᱠᱤᱱ, ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱜᱟᱛᱮ ᱞᱮᱠᱟ[ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱨ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ]" |<ref> {{cite news|url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/celebrities-saif-ali-khan-sacred-games-on-his-relationship-with-daughter-sara-ali-khan-453563|title=We are more like friends, we have drink together: Saif Ali Khan on his relationship with daughter Sara|work=[[India TV]]|publisher=Independent News Service|date=19 July 2018|accessdate=17 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180720112232/https://www.indiatvnews.com/entertainment/celebrities-saif-ali-khan-sacred-games-on-his-relationship-with-daughter-sara-ali-khan-453563|archive-date=2018-07-20|df=}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.thenews.com.pk/latest/394944-sara-ali-khan-opens-up-about-step-mother-kareena-kapoor|title=Sara Ali Khan opens up about step-mother Kareena Kapoor|date=18 November 2018|accessdate=18 November 2018|newspaper=[[The News International]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20181117234507/https://www.thenews.com.pk/latest/394944-sara-ali-khan-opens-up-about-step-mother-kareena-kapoor|archive-date=2018-11-17|df=}}</ref> == ᱢᱮᱰᱤᱭᱟ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ == ᱒᱐᱑᱙ ᱥᱟ.ᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱥᱟᱨᱟ-ᱟᱜ ᱧᱩᱭᱩᱢ ''[[ᱯᱷᱳᱨᱵᱚᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ]]'' ᱨᱮᱭᱟᱜ [[Forbes Celebrity 100|ᱜᱮᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱮᱞᱤᱵᱨᱤᱴᱤ]] ᱛᱟ.ᱞᱠᱟ. ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱯᱤᱪᱷᱤ {{INRConvert|57.5|m}} ᱴᱟᱠᱟᱭ ᱟᱨᱡᱟᱣᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱪᱚᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱖᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱴᱷᱟᱶ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news |url=http://www.forbesindia.com/lists/2019-celebrity-100/1819/all |title=2019 Celebrity 100 |work=Forbes India |accessdate=20 December 2018 |archive-date=19 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219063445/http://www.forbesindia.com/lists/2019-celebrity-100/1819/all |url-status=dead }}</ref> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱵᱽᱨᱟᱸᱰ ᱟᱨ ᱯᱨᱚᱰᱚᱠᱴ ᱠᱚᱨᱮ ᱥᱮᱞᱤᱵᱽᱨᱤᱴᱤ ᱞᱮᱠᱟᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ | ᱡᱮᱢᱚᱱ [[ᱯᱷᱟᱱᱴᱟ]], [[ᱯᱩᱢᱟ (ᱵᱽᱨᱟᱸᱰ)|ᱯᱩᱢᱟ]], ᱟᱨ [[ᱵᱤᱛ]] ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚᱨᱮ |<ref>{{cite news|last=Laghate|first=Gaurav|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/from-puma-to-fanta-sara-ali-khan-becomes-brand-favourite-with-11-endorsement-deals/articleshow/69628293.cms|title=From Puma to Fanta, Sara Ali Khan becomes brand favourite with 11 endorsement deals|work=The Economic Times|date=3 June 2019|accessdate=16 January 2020}}</ref> == ᱯᱷᱤᱞᱢᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤ == {| class="wikitable" |+Key | style="background:#FFFFCC;"| {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | Denotes films that have not yet been released |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="text-align:center;" ! scope="col"|ᱥᱮᱨᱢᱟ ! scope="col"|ᱯᱷᱤᱞᱢ ! scope="col"|ᱨᱳᱞ ! class="unsortable" scope="col"|Notes |- |2018 ! scope="row" | ''[[Kedarnath (film)|Kedarnath]]'' | Mandakani "Mukku" Mishra |[[Filmfare Award for Best Female Debut]]<br/>[[IIFA Award for Star Debut of the Year – Female]] |- |2018 ! scope="row" | ''[[Simmba]]'' | Shagun Sathe | |- | 2020 ! scope="row" | ''[[Love Aaj Kal (2020 film)|Love Aaj Kal]]'' | Zoe | |- | 2020 ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''[[Coolie No. 1 (2020 film)|Coolie No. 1]]''{{dagger|alt=Film has yet to be released}} | TBA | Post-production |- | 2021 ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''[[Atrangi Re]]''{{dagger|alt=Film has yet to be released}} | TBA | Filming<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/atrangi-re-aanand-l-rais-akshay-kumar-sara-ali-khan-and-dhanush-starrer-goes-on-floors/articleshow/74487252.cms?|title=‘Atrangi Re’: Aanand L Rai’s Akshay Kumar, Sara Ali Khan and Dhanush starrer goes on floors|work=The Times of India|date=5 March 2020|accessdate=5 March 2020}}</ref> |} ==ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} == ᱵᱟ.ᱲᱛᱤ ᱡᱚᱱᱚᱲ == {{Commons category}} * {{IMDb name|id=9071083|name=Sara Ali Khan}} * [http://www.bollywoodhungama.com/celebrity/sara-ali-khan/ Sara Ali Khan] at [[Bollywood Hungama]] * {{Instagram|saraalikhan95}} {{FilmfareAwardBestFemaleDebut}} {{IIFAAwardBestFemaleDebut}} {{authority control}} {{Portal bar|Biography|Bollywood|Film|India}} {{DEFAULTSORT:Khan, Sara Ali}} [[Category:1995 births]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ|Khan, Sara Ali]] [[Category:Indian film actresses]] [[Category:Actresses in Hindi cinema]] [[Category:Actresses from Mumbai]] [[Category:Columbia College (New York) alumni]] [[Category:21st-century Indian actresses]] 3z54iu8z169q5iurk9jgigsbz6e2yo2 197979 197978 2026-09-17T15:29:27Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 removed [[Category:1995 births]]; added [[Category:᱑᱙᱙᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 197979 wikitext text/x-wiki {{short description|Indian actress}} {{Infobox person | name = ᱥᱟᱨᱟ ᱚᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ | image = Sara Ali Khan promoting Kedarnath.jpg | caption = ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱥᱟᱨᱟ ᱚᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ ''[[ᱠᱮᱫᱟᱨᱱᱟᱛᱷ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱠᱮᱫᱟᱨᱱᱟᱛᱷ]]'' ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱨᱳᱢᱳᱴᱤᱝ ᱚᱠᱛᱮ ᱨᱮ | parents = [[ᱥᱚᱭᱯᱷ ᱚᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ]]<br/>[[ᱚᱢᱨᱤᱛᱟ ᱥᱤᱝ]] | birth_date = {{Birth date and age|df=no|1995|08|12}}<ref name="age">{{cite AV media|title=Sara Ali Khan Answers The Most Googled Questions On Her|time=1:19|url=https://www.youtube.com/watch?v=j24N8niHE2U&list=WL&t=83|work=Daily News and Analysis|access-date=11 December 2018}}</ref> | birth_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]], [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]], ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ<ref>{{cite AV media|title=Sara Ali Khan Answers The Most Googled Questions On Her|url=https://www.youtube.com/watch?v=j24N8niHE2U&list=WL&t=47|time=0:47|work=Daily News and Analysis|access-date=11 December 2018}}</ref> | alma_mater = [[ᱠᱚᱞᱚᱢᱵᱤᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟ.ᱜᱟᱲ]] | years_active = ᱒᱐᱑᱘ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ | occupation = ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ | relatives = [[ᱯᱚᱛᱚᱣᱫᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ|ᱯᱚᱛᱚᱣᱫᱤ]] ᱟᱨ [[ᱴᱟᱜᱳᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ]] }} '''ᱥᱟᱨᱟ ᱚᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ''' ({{IPA-hns|saːɾaː əˈli ˈxaːn|pron}}; ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱒ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱙᱕) ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ. ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱟ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱭᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ [[ᱯᱚᱛᱚᱣᱫᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ|ᱯᱚᱛᱚᱣᱫᱤ]] ᱟᱨ [[ᱴᱟᱜᱳᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ]] ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱠᱴᱚᱨ [[ᱥᱚᱭᱯᱷ ᱚᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ]] ᱟᱨ ᱟᱠᱴᱨᱮ [[ᱚᱢᱨᱤᱛᱟ ᱥᱤᱝ]] ᱨᱤᱠᱤᱱᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟᱛ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱥᱟᱨᱟ ᱨᱤᱱ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱦᱟᱲᱟᱢᱵᱟ ᱫᱚ [[ᱢᱚᱱᱥᱳᱨ ᱚᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ ᱯᱚᱛᱚᱣᱫᱤ]] ᱟᱨ ᱵᱩᱰᱷᱤ ᱟᱭᱚ ᱫᱚ [[ᱥᱚᱨᱢᱤᱞᱟ ᱴᱟᱜᱳᱨ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱾ [[ᱠᱚᱞᱚᱢᱵᱤᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟ.ᱜᱟᱲ]] ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱟᱨᱟ ᱫᱚ, ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱛᱮ ᱟᱬᱜᱚ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱩᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮᱭᱟᱜ ''[[ᱠᱮᱫᱟᱨᱱᱟᱛᱷ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱠᱮᱫᱟᱨᱱᱟᱛᱷ]]'' ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ''[[ᱥᱤᱢᱵᱟ]]'' ᱨᱮ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱜᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱟ.ᱣᱰᱤ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱟ.ᱛᱤᱨ [[ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱯᱷᱚᱨ ᱵᱮᱥᱴ ᱯᱷᱤᱢᱮᱞ ᱰᱮᱵᱩᱴ]] ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱢ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱩᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮᱭᱟᱜ ''[[ᱯᱷᱳᱨᱵᱚᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ]]''-ᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮᱱ [[Forbes Celebrity 100|᱑᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱮᱞᱤᱵᱽᱨᱤᱴᱤ]] ᱛᱟ.ᱞᱠᱟ. ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ == ᱟᱬᱜᱟᱛ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱥᱟᱨᱟ ᱫᱚ ᱑᱒ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱙᱕ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ | ᱱᱩᱭ ᱟᱡ ᱵᱟᱵ ᱫᱚ [[ᱥᱚᱭᱯᱷ ᱚᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ]] ᱟᱨ ᱟᱭᱚ ᱫᱚ [[ᱚᱢᱨᱤᱛᱟ ᱥᱤᱝ]] ᱠᱟᱱᱟᱠᱤᱱ | ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱵᱟᱱᱟ ᱦᱚᱲ ᱡᱟᱠ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱟᱠᱴᱚᱨ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ | ᱥᱚᱭᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱢᱚᱱᱥᱳᱨ ᱚᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱚᱢᱨᱤᱛᱟ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱢᱤᱞᱟ ᱴᱟᱜᱳᱨ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟᱛ ᱠᱟᱱᱟᱭ |<ref name="DOB">{{cite news|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/sara-ali-khan-is-a-bundle-of-joy-as-she-cuts-birthday-cake-see-more-pics-from-the-party/story-mD6kzBPwfvy2zzltTpMHUN.html|title=Sara Ali Khan is a bundle of joy as she cuts birthday cake. See more pics from the party|date=13 August 2018|accessdate=17 November 2018|work=Hindustan Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20181117105023/https://www.hindustantimes.com/bollywood/sara-ali-khan-is-a-bundle-of-joy-as-she-cuts-birthday-cake-see-more-pics-from-the-party/story-mD6kzBPwfvy2zzltTpMHUN.html|archive-date=2018-11-17|df=}} </ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/sara-ali-khan-leaves-it-to-the-audience-to-accept-her-in-kedarnath/cid/1675103|first=Shama|last=Bhagat|title=Sara Ali Khan leaves it to the audience to accept her in Kedarnath|date=14 November 2018|accessdate=17 November 2018|work=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20181117151334/https://www.telegraphindia.com/entertainment/sara-ali-khan-leaves-it-to-the-audience-to-accept-her-in-kedarnath/cid/1675103|archive-date=2018-11-17|df=}}</ref> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ [[ᱯᱚᱛᱚᱣᱫᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ|ᱯᱚᱛᱚᱣᱫᱤ]] ᱟᱨ [[ᱴᱚᱜᱳᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ]] ᱛᱟᱞᱟᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ |<ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/entertainment/saif-ali-khan-on-taimurs-gene-pool-rabindranath-tagore-raj-kapoor-tiger-pataudi-1795374|title=Saif Ali Khan On Taimur's Gene Pool: Rabindranath Tagore, Raj Kapoor, Tiger Pataudi|date=3 January 2018|accessdate=17 November 2018|publisher=[[NDTV]]|first=Nilanjana|last=Basu|archive-url=https://web.archive.org/web/20181117151343/https://www.ndtv.com/entertainment/saif-ali-khan-on-taimurs-gene-pool-rabindranath-tagore-raj-kapoor-tiger-pataudi-1795374|archive-date=2018-11-17|df=}}</ref> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱟᱨ ᱦᱚᱸ [[ᱨᱩᱠᱥᱟᱱᱟ ᱥᱩᱞᱛᱟᱱᱟ]]ᱼᱤᱡ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ |<ref>{{cite news|url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/celebrities-amrita-singh-birthday-special-10-lesser-known-facts-of-saif-ali-khan-s-former-wife-426878|title=Amrita Singh turns 60: 10 lesser-known facts about the actress|date=11 September 2018|work=India TV|access-date=2018-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20181229171646/https://www.indiatvnews.com/entertainment/celebrities-amrita-singh-birthday-special-10-lesser-known-facts-of-saif-ali-khan-s-former-wife-426878|archive-date=2018-12-29|df=}} </ref> ᱥᱟᱨᱟ ᱵᱚᱠᱚᱛ ᱠᱚᱲᱟ ᱼᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱤᱵᱽᱨᱟᱦᱤᱢ ᱠᱟᱱ |<ref name="catch">{{cite news|url=http://www.catchnews.com/bollywood-news/saif-ali-khan-reveals-not-sara-it-was-ibrahim-who-made-debut-in-bollywood-first-87230.html|title=Saif Ali Khan reveals, not Sara it was Ibrahim who made debut in Bollywood first|date=28 October 2018|accessdate=17 November 2018|work=Catch News|publisher=[[Rajasthan Patrika]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20181117192728/http://www.catchnews.com/bollywood-news/saif-ali-khan-reveals-not-sara-it-was-ibrahim-who-made-debut-in-bollywood-first-87230.html|archive-date=2018-11-17|df=}}</ref> ᱛᱚᱭᱢᱩᱨ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱦᱚᱸ ᱵᱚᱠᱚᱛ ᱠᱚᱲᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱥᱚᱭᱯᱷ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱫᱷᱟᱣ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱠᱚᱨᱤᱱᱟ ᱠᱟᱯᱳᱨ]] ᱥᱟᱝ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ |<ref>{{cite news|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/people/article/watch-this-is-what-kareena-kapoor-khans-son-taimur-ali-khan-says-when-he-sees-his-elder-sister-sara-ali-khan/315553|title=Watch: This is what Kareena Kapoor Khan's son Taimur Ali Khan says when he sees his elder sister Sara Ali Khan|work=Times Now|publisher=The Times Group|date=17 November 2018|accessdate=17 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116215149/https://www.timesnownews.com/entertainment/news/people/article/watch-this-is-what-kareena-kapoor-khans-son-taimur-ali-khan-says-when-he-sees-his-elder-sister-sara-ali-khan/315553|archive-date=2018-11-16|df=}}</ref> ᱥᱚᱭᱯᱷ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱯᱟᱥᱛᱩᱱ]] ᱟᱨ [[ᱵᱮᱝᱜᱚᱞᱤ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ | ᱟᱨ ᱟᱡ ᱟᱭᱚ ᱫᱚ [[ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱤ ᱦᱟᱲ]] ᱠᱟᱱᱟᱭ |<ref>{{cite news|author=Mangaokar, Shalvi|url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/i-am-very-proud-of-my-bengali-heritage-saif-ali-khan/story-mAWZhuq7LofadF2XAsaebJ.html|title=I am very proud of my Bengali heritage: Saif Ali Khan|date=11 November 2013|work=Hindustan Times|accessdate=17 November 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160913233823/http://www.hindustantimes.com/bollywood/i-am-very-proud-of-my-bengali-heritage-saif-ali-khan/story-mAWZhuq7LofadF2XAsaebJ.html|archivedate=13 September 2016|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite journal|author=Swarup, Shubhangi|title=The Kingdom of Khan|url=http://www.openthemagazine.com/article/art-culture/the-kingdom-of-khan|journal=OPEN|date=29 January 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160402073310/http://www.openthemagazine.com/article/art-culture/the-kingdom-of-khan|archivedate=2 April 2016|accessdate=17 November 2018|df=dmy-all}}</ref> ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱨᱟ ᱯᱩᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱩᱱ ᱨᱮᱜᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱰᱵᱷᱚᱨᱴᱟᱭᱤᱡᱽᱢᱮᱸᱴ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ | ᱥᱚᱭᱤᱯᱷᱼᱟᱜ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚ, [[ᱪᱤᱠᱟᱜᱳ]] ᱨᱮ ᱥᱟᱨᱟᱼᱟᱜ ᱥᱴᱮᱡᱽ ᱥᱳ ᱧᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ [[ᱚᱭᱥᱣᱚᱨᱭᱟ ᱨᱟᱤ]] ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱤᱱᱥᱯᱟᱭᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ | ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱚᱭᱥᱣᱚᱨᱭᱟ ᱨᱟᱭ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱟᱹᱜᱤᱛ ᱛᱮᱴᱮᱡ ᱵᱟᱲᱟᱭᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ |<ref name="Rai inspiration">{{cite news|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/the-actress-who-inspired-sara-for-a-career-in-films-as-revealed-by-father-saif-ali-khan-aishwarya-rai-kedarnath-kaalakaandi-taimur/184329|title=The actress who inspired Sara for a career in films, as revealed by father Saif Ali Khan|date=2 January 2018|accessdate=17 November 2018|work=Times Now|publisher=The Times Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20181119173425/https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/the-actress-who-inspired-sara-for-a-career-in-films-as-revealed-by-father-saif-ali-khan-aishwarya-rai-kedarnath-kaalakaandi-taimur/184329|archive-date=2018-11-19|df=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/koffee-karan-6-sara-ali-khan-reveals-wanted-become-actor-age-4/|title=Koffee With Karan 6: Sara Ali Khan REVEALS that she wanted to become an actor at the age of 4|date=17 November 2018|accessdate=17 November 2018|publisher=Bollywood Hungama|archive-url=https://web.archive.org/web/20181117131839/http://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/koffee-karan-6-sara-ali-khan-reveals-wanted-become-actor-age-4/|archive-date=2018-11-17|df=}}</ref> ᱒᱐᱐᱔ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱱᱩᱭᱟᱜ ᱟᱨᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱱᱩᱭ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱛᱤᱠᱤᱱ ᱠᱤᱱ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱪᱷᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱟᱭᱚ ᱫᱚ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱤᱫᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ | ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱚᱭᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱱᱩᱭ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱤᱵᱽᱨᱟᱦᱤᱢ ᱥᱟᱝ ᱵᱟᱝ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱥᱟᱱᱟᱭᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ;<ref name="throwback">{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/saif-ali-khan-throwback-interview-on-amrita-singh-i-was-told-i-was-worthless-my-mother-and-sisters-were-insulted-4668281/|title=Saif Ali Khan’s throwback interview on Amrita Singh: I feel like crying, I miss my daughter Sara all the time|newspaper=The Indian Express|accessdate=17 November 2018|date=23 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20181119173422/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/saif-ali-khan-throwback-interview-on-amrita-singh-i-was-told-i-was-worthless-my-mother-and-sisters-were-insulted-4668281/|archive-date=2018-11-19|df=}}</ref> ᱢᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱡᱷᱚᱛᱚᱣᱟᱜ ᱴᱷᱤᱠ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱥᱚᱭᱤᱯᱷᱼᱟᱜ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, "ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱱᱟᱭᱟᱭ ᱜᱮᱭᱟᱠᱤᱱ, ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱜᱟᱛᱮ ᱞᱮᱠᱟ[ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱨ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ]" |<ref> {{cite news|url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/celebrities-saif-ali-khan-sacred-games-on-his-relationship-with-daughter-sara-ali-khan-453563|title=We are more like friends, we have drink together: Saif Ali Khan on his relationship with daughter Sara|work=[[India TV]]|publisher=Independent News Service|date=19 July 2018|accessdate=17 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180720112232/https://www.indiatvnews.com/entertainment/celebrities-saif-ali-khan-sacred-games-on-his-relationship-with-daughter-sara-ali-khan-453563|archive-date=2018-07-20|df=}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.thenews.com.pk/latest/394944-sara-ali-khan-opens-up-about-step-mother-kareena-kapoor|title=Sara Ali Khan opens up about step-mother Kareena Kapoor|date=18 November 2018|accessdate=18 November 2018|newspaper=[[The News International]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20181117234507/https://www.thenews.com.pk/latest/394944-sara-ali-khan-opens-up-about-step-mother-kareena-kapoor|archive-date=2018-11-17|df=}}</ref> == ᱢᱮᱰᱤᱭᱟ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ == ᱒᱐᱑᱙ ᱥᱟ.ᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱥᱟᱨᱟ-ᱟᱜ ᱧᱩᱭᱩᱢ ''[[ᱯᱷᱳᱨᱵᱚᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ]]'' ᱨᱮᱭᱟᱜ [[Forbes Celebrity 100|ᱜᱮᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱮᱞᱤᱵᱨᱤᱴᱤ]] ᱛᱟ.ᱞᱠᱟ. ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱯᱤᱪᱷᱤ {{INRConvert|57.5|m}} ᱴᱟᱠᱟᱭ ᱟᱨᱡᱟᱣᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱪᱚᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱖᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱴᱷᱟᱶ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news |url=http://www.forbesindia.com/lists/2019-celebrity-100/1819/all |title=2019 Celebrity 100 |work=Forbes India |accessdate=20 December 2018 |archive-date=19 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219063445/http://www.forbesindia.com/lists/2019-celebrity-100/1819/all |url-status=dead }}</ref> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱵᱽᱨᱟᱸᱰ ᱟᱨ ᱯᱨᱚᱰᱚᱠᱴ ᱠᱚᱨᱮ ᱥᱮᱞᱤᱵᱽᱨᱤᱴᱤ ᱞᱮᱠᱟᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ | ᱡᱮᱢᱚᱱ [[ᱯᱷᱟᱱᱴᱟ]], [[ᱯᱩᱢᱟ (ᱵᱽᱨᱟᱸᱰ)|ᱯᱩᱢᱟ]], ᱟᱨ [[ᱵᱤᱛ]] ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚᱨᱮ |<ref>{{cite news|last=Laghate|first=Gaurav|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/from-puma-to-fanta-sara-ali-khan-becomes-brand-favourite-with-11-endorsement-deals/articleshow/69628293.cms|title=From Puma to Fanta, Sara Ali Khan becomes brand favourite with 11 endorsement deals|work=The Economic Times|date=3 June 2019|accessdate=16 January 2020}}</ref> == ᱯᱷᱤᱞᱢᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤ == {| class="wikitable" |+Key | style="background:#FFFFCC;"| {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | Denotes films that have not yet been released |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="text-align:center;" ! scope="col"|ᱥᱮᱨᱢᱟ ! scope="col"|ᱯᱷᱤᱞᱢ ! scope="col"|ᱨᱳᱞ ! class="unsortable" scope="col"|Notes |- |2018 ! scope="row" | ''[[Kedarnath (film)|Kedarnath]]'' | Mandakani "Mukku" Mishra |[[Filmfare Award for Best Female Debut]]<br/>[[IIFA Award for Star Debut of the Year – Female]] |- |2018 ! scope="row" | ''[[Simmba]]'' | Shagun Sathe | |- | 2020 ! scope="row" | ''[[Love Aaj Kal (2020 film)|Love Aaj Kal]]'' | Zoe | |- | 2020 ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''[[Coolie No. 1 (2020 film)|Coolie No. 1]]''{{dagger|alt=Film has yet to be released}} | TBA | Post-production |- | 2021 ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''[[Atrangi Re]]''{{dagger|alt=Film has yet to be released}} | TBA | Filming<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/atrangi-re-aanand-l-rais-akshay-kumar-sara-ali-khan-and-dhanush-starrer-goes-on-floors/articleshow/74487252.cms?|title=‘Atrangi Re’: Aanand L Rai’s Akshay Kumar, Sara Ali Khan and Dhanush starrer goes on floors|work=The Times of India|date=5 March 2020|accessdate=5 March 2020}}</ref> |} ==ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} == ᱵᱟ.ᱲᱛᱤ ᱡᱚᱱᱚᱲ == {{Commons category}} * {{IMDb name|id=9071083|name=Sara Ali Khan}} * [http://www.bollywoodhungama.com/celebrity/sara-ali-khan/ Sara Ali Khan] at [[Bollywood Hungama]] * {{Instagram|saraalikhan95}} {{FilmfareAwardBestFemaleDebut}} {{IIFAAwardBestFemaleDebut}} {{authority control}} {{Portal bar|Biography|Bollywood|Film|India}} {{DEFAULTSORT:Khan, Sara Ali}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ|Khan, Sara Ali]] [[Category:Indian film actresses]] [[Category:Actresses in Hindi cinema]] [[Category:Actresses from Mumbai]] [[Category:Columbia College (New York) alumni]] [[Category:21st-century Indian actresses]] t1l52f1sao660ntk8ied89jgmu0izu2 ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱵᱤᱱᱛᱤ 0 14055 197995 189782 2026-09-18T03:27:37Z ~2026-46233-29 11527 /* */ 197995 wikitext text/x-wiki '''ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱵᱤᱱᱛᱤ''' ᱫᱚ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱚᱪᱟ ᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱨ ᱞᱩᱛᱩᱨ ᱛᱮ ᱟᱸᱧᱡᱚᱢ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱚᱠᱛᱚ ᱡᱟᱹᱱᱤᱡ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱵᱟᱝ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱤᱱᱛᱤᱭᱟ ᱾ ᱵᱤᱱᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱟᱨ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱜᱮ ᱵᱤᱱᱛᱤ ᱫᱚ ᱾ ᱵᱤᱱᱛᱤ ᱵᱟᱠᱷᱮᱬ ᱛᱮ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱥᱮᱱ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱞᱟᱸᱜᱤᱫ ᱦᱚᱨ ᱯᱟᱸᱡᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱵᱚᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱧᱮᱞ ᱥᱚᱡᱷᱮ, ᱟᱵᱚ ᱠᱚ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱷᱩᱢ ᱫᱟᱲᱮ ᱮᱢᱟᱵᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱠᱚ ᱱᱮᱦᱚᱨ ᱱᱮᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱚᱲ ᱜᱮ ᱵᱤᱱᱛᱤ ᱾ ᱵᱤᱱᱛᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚ ᱵᱤᱱᱛᱤ ᱜᱩᱨᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱨᱮ ᱱᱤᱛ ᱫᱚ ᱜᱚᱡ ᱜᱩᱨ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱵᱤᱱᱛᱤ ᱵᱚ ᱟᱸᱡᱚᱢᱟ ᱾ ==ᱥᱮᱨᱮᱧ== ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱵᱤᱱᱛᱤ ᱥᱮ ᱵᱤᱥᱲᱤ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱜᱟᱹᱛᱷᱱᱤ ᱨᱩᱯ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱚᱱᱟ ᱵᱤᱱᱛᱤ ᱠᱚ ᱠᱟᱹᱛᱷᱱᱤ ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱫᱽᱞᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ ᱾ ᱨᱚᱲᱮ , ᱛᱟ~ᱦᱟᱸ~ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟ~ᱱᱟ~ ᱛᱟᱨᱱᱟ~, ᱛᱟ~ᱦᱟᱸ~ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟ~ᱱᱟ~ ᱡᱮ~, ᱛᱟ~ᱦᱟᱸ~ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟ~ᱱᱟ~ ᱦᱳ~ ᱾ ᱨᱚᱲᱮ , ᱥᱤᱧᱮ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱵᱚᱝᱜᱟ, ᱢᱚᱬᱮ ᱵᱩᱨᱩ ᱢᱚᱬᱮ ᱵᱚᱝᱜᱟ, ᱡᱮᱜᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱚᱦᱟᱨ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱚ ᱾ ᱨᱚᱲᱮ, ᱟᱹᱛᱩ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱵᱟᱵᱟ, ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱱᱟᱹᱯᱤᱛ ᱵᱟᱵᱟ, ᱡᱮᱜᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱚᱦᱟᱨ ᱯᱮᱲᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱨᱚᱲᱮ, ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱨᱚᱲ ᱞᱟᱜ ᱦᱚᱨ ᱫᱚ ᱱᱚᱝᱠᱟ, ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱱᱚᱝᱠᱟ, ᱛᱚᱠᱟ ᱫᱚᱵᱚ ᱯᱟᱸᱡᱟ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱦᱳ ᱾ ᱨᱚᱲᱮ, ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱚ ᱨᱚᱲ ᱞᱟᱜ ᱱᱚᱝᱠᱟ, ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱚ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱱᱚᱝᱠᱟ, ᱭᱚᱱᱟ ᱜᱮ ᱵᱚ ᱯᱟᱸᱡᱟ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱦᱳ ᱾ ᱨᱚᱲᱮ, ᱛᱟ~ᱦᱟᱸ~ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟ~ᱱᱟ~ ᱛᱟᱨᱱᱟ, ᱛᱟ~ᱦᱟ~ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟ~ᱱᱟ~ ᱡᱮ, ᱛᱟ~ᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟ~ᱱᱟ~ ᱦᱳ ᱾ ==ᱮᱨᱮ ᱧᱟᱢᱮᱱ== ᱦᱚᱭ ᱛᱚᱵᱮ ᱵᱟᱯ ᱨᱮ ᱫᱷᱚᱱ ᱨᱮ ᱛᱤᱛᱮ ᱛᱤᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱫ, ᱢᱮᱫᱛᱮ ᱢᱮᱫᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱛᱤᱭᱩᱜᱟᱜ, ᱞᱩᱛᱩᱨᱛᱮ ᱞᱩᱛᱩᱨᱛᱮ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱧᱟᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱾ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱵᱩᱨᱩ ᱢᱚᱬᱮ ᱟᱹᱜᱤᱞ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱚ ᱛᱤᱱ ᱛᱤᱛᱨᱤᱡ ᱦᱚᱲ ᱪᱚᱝ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱ , ᱢᱮᱬᱦᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱛᱤ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱛᱟᱲᱟᱢ ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱲᱟᱢ ᱥᱟᱹᱨᱤ , ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱸ ᱨᱚᱲ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱛᱮ ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱜᱟᱥ ᱠᱚᱧᱮᱛᱮ ᱯᱟᱴᱣᱟ ᱜᱟᱥ ᱞᱮᱵᱮᱫ ᱞᱟᱸᱰᱷᱚ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱨ ᱞᱮᱫ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱠᱚ ᱯᱚᱫᱽ ᱞᱮᱫ ᱯᱟᱭᱬᱟ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱦᱚ~ᱨᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨᱟᱜ ᱜᱮᱵᱚ ᱯᱟᱸᱡᱟ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱜᱮᱞᱵᱟᱨ ᱥᱤᱧ ᱜᱮᱞᱵᱟᱨ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱟᱪᱟᱨ ᱞᱮᱫ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱮᱨᱮ ᱟᱛᱱᱟᱜ, ᱠᱷᱚᱫᱮ ᱢᱟᱛᱠᱚᱢ, ᱞᱮᱯᱮᱡ ᱛᱤᱨᱤᱞ, ᱯᱮᱴᱮᱨ [[ᱵᱟᱲᱮ ᱫᱟᱨᱮ]] ᱵᱩᱴᱟᱹ ᱨᱮ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱠᱚ ᱟᱪᱟᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱮᱨᱮ ᱞᱮᱱᱟ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱷᱚᱫᱮ ᱞᱮᱱᱟ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱞᱮᱯᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱨᱚᱯᱚᱲ ᱯᱮᱴᱮᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱨᱟᱭ ᱨᱤᱛ ᱵᱟᱠᱚ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱫ ᱛᱟᱸᱦᱮᱫ ᱾ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱵᱟᱝ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱱᱛᱮ ᱫᱚᱞᱫᱩᱞᱤ ᱵᱟᱦᱟ ᱵᱟᱸᱫᱮᱞᱟᱨᱮ ᱯᱚᱨᱟᱭᱱᱤ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱛᱮ ᱥᱤᱠᱟᱹᱴ ᱛᱤᱡᱩ ᱞᱮᱠᱟ ᱴᱩᱸᱰᱟᱹᱝ ᱴᱩᱸᱰᱟᱹᱝ ᱛᱮ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ [[ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ ᱫᱟᱨᱮ]] ᱵᱮᱲᱦᱟᱭ ᱨᱮ ᱟᱴᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱮᱧᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱮᱧ ᱵᱚᱧ ᱞᱮᱸᱡᱮᱨ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱯᱚᱨᱟᱭᱱᱤ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱟᱴᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫ ᱟᱪᱟᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱥᱟᱹᱨᱤᱭᱮᱱᱟ, ᱦᱚᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱜᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱦᱟ ᱵᱟᱸᱫᱮᱞᱟ ᱨᱮ ᱜᱩᱲᱜᱩ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱠᱚ ᱞᱮᱵᱽᱫᱟ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱪᱟᱯᱮᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱦᱟ ᱛᱩᱞᱟᱹᱢ ᱠᱚ ᱪᱟᱯᱟᱫ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱩᱱᱩᱢᱮᱱᱟ ᱾ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱜᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ᱟᱫᱚ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱧᱩᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱚᱦᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱚᱦᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱯᱟᱱ ᱟᱹᱯᱤᱱ ᱜᱟᱲ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱲ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱯ ᱨᱮ ᱫᱷᱚᱱ ᱨᱮ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱜᱮᱭᱟ , ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱠᱟᱛᱮᱦᱚᱸ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱥᱩᱦᱤ ᱢᱩᱦᱤᱢ ᱮᱨᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱠᱟᱨᱮ ᱪᱚ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱟᱜᱮᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱡᱚᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱠᱟ ᱨᱮᱪᱚ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱵᱷᱤᱸᱫᱟᱹᱲ ᱟᱠᱟᱣᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱮᱥᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱟᱜ ᱡᱚᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱛᱮᱦᱮᱧ ᱚᱱᱟ ᱦᱚᱨ ᱚᱱᱟ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮᱜᱮ ᱟᱵᱚ ᱦᱚᱸ ᱮᱥᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱮᱵᱚ ᱛᱤᱸᱜᱩ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱵᱷᱤᱸᱫᱟᱹᱲ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱮ, ᱨᱟᱜ ᱡᱚᱝ ᱦᱚᱲ ᱵᱚ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾ ====ᱥᱮᱨᱮᱧ==== ᱨᱚᱲᱮ, ᱛᱟ~ᱦᱟᱸ~ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟ~ᱱᱟ~ ᱛᱟᱨᱱᱟ, ᱛᱟ~ᱦᱟᱸ~ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟ~ᱱᱟ~ ᱡᱮ, ᱛᱟ~ᱦᱟᱸ~ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟ~ᱱᱟ~ ᱦᱳ ᱾ ᱨᱚᱲᱮ, ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱨᱟᱜᱮ ᱪᱮᱛᱮ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱜᱚᱝ ᱮ ᱪᱤᱠᱟᱹᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱚᱠᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱳ ᱾ ᱨᱚᱲᱮ, ᱯᱷᱟᱨᱱᱟ ᱨᱟᱜᱮ ᱥᱟᱨᱪᱟᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱜᱚᱝ ᱮ ᱧᱮᱞᱠᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱟᱨ ᱠᱚ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱵᱟᱨᱛᱮ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱳ ᱾ ᱦᱚᱭ ᱛᱚᱵᱮ ᱵᱟᱯ ᱨᱮ ᱫᱷᱚᱱ ᱨᱮ ᱯᱷᱟᱨᱱᱟ [ᱟᱹᱛᱩ ᱧᱩᱛᱩᱢ] ᱟᱹᱛᱩ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱯᱷᱟᱨᱱᱟ [ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱧᱩᱛᱩᱢ] ᱦᱚᱲᱮ ᱨᱟᱜ ᱡᱚᱝ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱜᱮᱞ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮᱪᱚ ᱜᱮᱞ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮᱪᱚ, ᱜᱮᱞ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮᱪᱚ ᱜᱮᱞ ᱵᱟᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱢᱟᱲᱟᱲ ᱨᱮᱪᱚ, ᱜᱮᱞ ᱢᱟᱦᱟ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮᱪᱚ ᱜᱮᱞ ᱵᱟᱨ ᱢᱟᱦᱟ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮᱪᱚ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱠᱚ ᱜᱩᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱵᱟᱯ ᱨᱮ ᱫᱷᱚᱱ ᱨᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱫᱩᱠ ᱮᱱᱟ ᱠᱚ ᱦᱩᱠ ᱮᱱᱟ ᱠᱚ, ᱪᱷᱩᱛ ᱮᱱᱟ ᱠᱚ ᱵᱩᱠᱩᱛ ᱮᱱᱟ ᱠᱚ, ᱥᱚ ᱭᱮᱱᱟ ᱠᱚ ᱥᱤᱸᱲᱤᱡ ᱮᱱᱟ ᱠᱚ, ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱡᱚᱵᱽᱨᱟ, ᱞᱩᱛᱩᱨ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱢᱟᱸᱭᱟᱢ, ᱫᱮᱭᱟ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱛᱚᱨᱚᱡ ᱞᱟᱴᱷᱟᱦᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱟᱹᱛᱩ ᱦᱚᱲ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱟᱨ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱵᱳᱨᱳ ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟ ᱵᱟᱹᱜᱤᱭᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱩᱠ ᱥᱟᱥᱮᱛ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱫᱩᱠ ᱫᱚ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱦᱤᱡᱩᱜᱼᱟ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱥᱮᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱚᱛ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱜᱟᱥ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ --- ==ᱦᱳᱲᱳ ᱥᱚᱝ== ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱱᱤᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱵᱟᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱚᱲᱟᱜ ᱥᱟᱰᱮᱭᱮᱱᱟ, ᱥᱤᱢ ᱠᱚ ᱪᱚᱨ ᱪᱚᱨ ᱮᱱᱟ, ᱪᱟᱜᱟᱢ ᱪᱟᱜᱟᱢ ᱛᱟᱲᱟᱢ ᱠᱚ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱥᱚᱝ ᱦᱩᱲᱩ ᱵᱟᱝ ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱥᱟᱸᱵᱟᱜ ᱵᱷᱩᱨᱟᱹᱜ ᱠᱚ ᱠᱩᱠᱢᱩ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱵᱟᱵᱟ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱩᱞᱤ ᱡᱚᱝ ᱮ ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱠᱟᱛᱷᱟᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱵᱟᱵᱟ ᱦᱚᱸᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱵᱟᱯᱫᱷᱚᱱ ᱟᱯᱮ ᱢᱟ ᱜᱚᱡ ᱜᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱥᱟᱨᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱟᱯᱮᱭᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱮᱨᱮ ᱫᱚᱢ ᱟᱹᱭᱠᱟᱣ ᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱢᱟ ᱥᱚᱡᱚᱜ ᱯᱮ ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱵᱚ ᱩᱢ ᱯᱷᱟᱨᱪᱟ ᱠᱟᱯᱮᱭᱟ ᱾ ᱜᱚᱰᱮᱛ ᱤᱧ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱭᱟ ᱟᱹᱛᱩᱨᱮ ᱦᱚᱦᱚᱭᱟᱭ ᱾ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱵᱟᱵᱟ ᱜᱚᱰᱮᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱫᱮᱭᱟ ᱢᱚᱬᱮ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱾ ᱜᱚᱰᱮᱛ ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱚᱲᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱮ ᱦᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱰᱷᱤ ᱯᱷᱟᱨᱱᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱩᱱᱤᱵ ᱫᱚ ᱯᱟᱨᱠᱚᱢ ᱠᱚ ᱯᱟᱹᱴᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱜᱟᱸᱰᱚ ᱠᱚ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫᱼᱮ ᱵᱤᱞᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱮᱱᱟ ᱠᱚ, ᱟᱫᱚ ᱢᱤᱢᱤᱫ ᱯᱷᱩᱲᱩᱜ ᱛᱟᱝ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱦᱚᱸ ᱜᱷᱟᱹᱨᱱᱤᱭ ᱮᱢᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱧᱩ ᱵᱟᱲᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱫᱚ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱚ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱯᱫᱷᱚᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱪᱮᱫ ᱦᱟᱺᱰᱤᱢ ᱮᱢᱟᱫ ᱞᱮᱭᱟ ᱢᱮᱨᱟ ᱜᱮ ᱵᱟᱞᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱫᱚ ᱾ ᱜᱟᱨᱡᱚᱱᱮ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱚᱬᱮ ᱢᱟᱦᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱨᱚᱞ ᱡᱟᱝ ᱪᱟᱣᱞᱮᱡᱟᱝ ᱛᱮᱫ ᱫᱚ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱵᱟᱵᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱞᱮ ᱤᱫᱤ ᱦᱚᱴᱚ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱠᱚ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱟᱹᱱᱩ ᱛᱮᱜᱮ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱞᱮ ᱦᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ, ᱢᱮᱨᱟ ᱛᱮᱫ ᱫᱚ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱵᱟᱵᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱜᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱹᱠᱤᱱ ᱜᱮ ᱠᱤᱱ ᱞᱟᱹᱭ ᱢᱟ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱢᱮᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱵᱟᱵᱟᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱦᱚᱭ ᱵᱟᱯᱫᱷᱚᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱪᱩ ᱨᱮᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱢᱮᱨᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱟᱱᱟ, ᱱᱟᱹᱨᱲᱤ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ ᱰᱷᱟᱝ ᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱵᱟᱵᱟᱭ ᱢᱮᱱᱟ, ᱦᱚᱭ ᱵᱟᱯᱫᱷᱚᱱ ᱢᱮᱨᱟ ᱵᱟᱝ ᱰᱷᱟᱝ ᱚᱜᱼᱟ, ᱯᱷᱟᱨᱱᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱚ ᱜᱮ ᱯᱟᱞᱮ ᱠᱚ ᱰᱷᱟᱝ ᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ '''ᱵᱟᱝ ᱰᱷᱟᱝ''' ᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, '''ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ''' ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱵᱚ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱟᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱮᱲᱮ ᱦᱩᱲᱩ ᱵᱚ ᱥᱚᱝ ᱟ ᱾ ᱢᱟ ᱪᱮᱫ ᱯᱮ ᱢᱮᱱᱮᱫᱼᱟ ? ᱦᱚᱭ ᱛᱚᱵᱮ ᱵᱟᱯᱫᱷᱚᱱ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱵᱚ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱜ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱫᱮ ᱥᱚᱡᱽ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱯᱮ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱜᱟᱨᱡᱚᱱ ᱫᱚ ᱦᱩᱲᱩ ᱜᱩᱦᱬᱤ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱪᱟᱨᱮᱡ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱥᱩᱛᱟᱹᱢ ᱫᱩᱵᱤᱜᱟᱥ ᱟᱫᱽᱣᱟ ᱪᱟᱣᱞᱮᱭ ᱧᱟᱢ ᱚᱰᱚᱠ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱯᱮ ᱴᱩᱠᱩᱡ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱩᱲᱩ ᱠᱚ ᱥᱚᱝ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱤᱫ ᱴᱩᱠᱩᱡ ᱨᱮ ᱜᱮᱞ ᱵᱟᱨ ᱠᱟᱴᱷᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱾ ᱯᱮ ᱴᱩᱠᱩᱡ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱳᱨᱳ, ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱜᱚᱡ ᱜᱩᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾ ᱜᱤᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱚᱞ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱥᱩᱛᱟᱹᱢ ᱛᱩᱠᱟᱹ ᱛᱟᱥᱟᱫ ᱛᱚᱣᱟ ᱵᱟᱞᱮ ᱛᱮ ᱾ ᱪᱟᱞ ᱟᱠᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱦᱟᱛᱚᱢ ᱠᱟᱹᱠᱤ ᱯᱷᱩᱞ ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱯᱮᱲᱟ ᱾ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱪᱟᱨ ᱧᱩ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩ ᱦᱚᱲ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱡᱚᱝ ᱠᱟᱱᱟ - ==ᱜᱤᱨᱟᱹᱛᱚᱞ== ᱨᱚᱲᱮ, ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ, ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱳ, ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱾ ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚ ᱜᱤᱨᱟᱹ ᱭᱮᱱᱟ ᱦᱳ, ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱥᱩᱛᱟᱹᱢ ᱛᱩᱠᱟᱹ ᱛᱟᱥᱟᱫ, ᱛᱚᱣᱟ ᱵᱟᱞᱮ ᱦᱟᱭ ᱨᱮ ᱨᱟ~ᱨᱟᱜ ᱫᱚ, ᱦᱤᱨᱞᱟᱹ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱳᱨᱳ ᱦᱤᱨᱞᱟᱹ ᱨᱮ ᱾ ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚ ᱜᱤᱨᱟᱹ ᱭᱮᱱᱟ ᱦᱳ, ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱥᱩᱛᱟᱹᱢ ᱛᱩᱠᱟᱹ ᱛᱟᱥᱟᱫ, ᱛᱚᱣᱟ ᱵᱟᱞᱮ ᱦᱟᱭ ᱨᱮ ᱦᱚᱜᱢᱚᱨ ᱫᱚ, ᱦᱤᱨᱞᱟᱹ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱳᱨᱳ ᱦᱤᱨᱞᱟᱹ ᱨᱮ ᱾ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱦᱟᱛᱚᱢ ᱠᱟᱹᱠᱤ , ᱯᱷᱩᱞ ᱯᱮᱲᱟ ᱠᱚ ᱜᱤᱨᱟᱹ ᱭᱮᱱᱟ ᱦᱳ, ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱥᱩᱛᱟᱹᱢ ᱛᱩᱠᱟᱹ ᱛᱟᱥᱟᱫ, ᱛᱚᱣᱟ ᱵᱟᱞᱮ ᱦᱟᱭ ᱨᱮ ᱨᱟ~ᱨᱟᱜ ᱫᱚ, ᱦᱤᱨᱞᱟᱹ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱳᱨᱳ ᱦᱤᱨᱞᱟᱹ ᱨᱮ ᱾ ᱵᱟᱞᱟ ᱥᱟᱠᱟ ᱠᱚ ᱜᱤᱨᱟᱹ ᱭᱮᱱᱟ ᱦᱳ, ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱥᱩᱛᱟᱹᱢ ᱛᱩᱠᱟᱹ ᱛᱟᱥᱟᱫ, ᱛᱚᱣᱟ ᱵᱟᱞᱮ ᱦᱟᱭ ᱨᱮ ᱦᱚᱜᱢᱚᱨ ᱫᱚ, ᱦᱤᱨᱞᱟᱹ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱩᱨᱩ ᱦᱤᱨᱞᱟᱹ ᱨᱮ ᱾}} ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱜᱤᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱚᱞ ᱵᱟᱲᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱟᱛᱮ ᱜᱟᱛᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱵᱟᱲᱟ ᱟᱱ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱟᱯᱟᱱ ᱟᱹᱯᱤᱱ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱤᱨᱟᱹ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱫᱟᱬᱟ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ==ᱜᱤᱨᱟᱹ ᱪᱟᱞ== ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱯᱟᱪᱮ, ᱵᱮᱲᱟ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱵᱮᱲᱟ ᱠᱚᱪᱮ, ᱦᱤᱨᱞᱟᱹ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱳᱨᱳ ᱦᱤᱨᱞᱟᱹ ᱨᱮ ᱾ ᱫᱟ~ᱟᱜ ᱛᱮᱛᱟᱝ ᱫᱟᱠᱟ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ, ᱜᱚ~ᱚᱰ ᱡᱚᱦᱟᱨ ᱞᱮᱜᱮᱡ ᱞᱮᱜᱮᱡ, ᱦᱤᱨᱞᱟᱹ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱳᱨᱳ ᱦᱤᱨᱞᱟᱹ ᱨᱮ ᱾ ᱫᱟ~ᱬᱟ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱠᱚ ᱡᱚᱲᱟ ᱡᱚᱲᱟ, ᱱᱮ~ᱶᱛᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱯᱮᱲᱟ, ᱦᱤᱨᱞᱟᱹ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱳᱨᱳ ᱦᱤᱨᱞᱟᱹ ᱨᱮ ᱾ ᱯᱟ~ᱨᱚᱢ ᱮᱱᱟ ᱜᱮᱭᱟᱭ ᱢᱟᱦᱟᱸ, ᱥᱮ~ᱴᱮᱨ ᱮᱱᱟ ᱱᱮᱸᱰᱟ ᱢᱟᱦᱟᱸ, ᱦᱤᱨᱞᱟᱹ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱳᱨᱳ ᱦᱤᱨᱞᱟᱹ ᱨᱮ ᱾ ==ᱵᱤᱱᱛᱤ== ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱮᱱᱟ ᱠᱚ ᱯᱮᱲᱟ ᱯᱟᱹᱦᱬᱟ, ᱠᱩᱞᱦᱤ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱫᱚᱵᱟᱹᱴᱤ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱜᱮᱠᱚ ᱨᱟᱜ ᱦᱚᱢᱚᱨ ᱟᱹᱜᱩ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱠᱚᱭᱚᱜ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱢᱟᱸᱯᱟᱧᱡᱤ ᱵᱩᱰᱤ ᱮᱨᱟ ᱟᱨ ᱚᱲᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱾ ᱨᱚᱲᱮ {{quote|text=ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱚ ᱾ ᱨᱚᱲᱮ ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱜᱷᱟᱴᱮ ᱪᱤᱭᱟᱹᱭ ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱜᱷᱟᱴᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱾ ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱟᱶᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱛᱷᱤ ᱦᱳ ᱾ (ᱱᱟᱯᱤᱛ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱠᱩᱞᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱾ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱫᱚ ᱡᱩᱫᱟᱹ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱮ ᱦᱩᱭᱠᱚᱜᱟ ᱢᱟ᱾) ᱨᱚᱲᱮ ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱚ ᱾ ᱯᱷᱟᱨᱱᱟ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱜᱷᱟᱴᱮ ᱪᱤᱭᱟᱹᱭ ᱯᱷᱟᱨᱱᱟ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱜᱷᱟᱴᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱵᱟᱵᱟ ᱥᱟᱶᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱛᱷᱤ ᱦᱳ ᱾ ᱦᱚᱭ ᱛᱚᱵᱮ ᱵᱟᱯᱫᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱨᱱᱟ ᱦᱚᱲᱮ ᱦᱚᱭᱚ ᱢᱩᱰᱨᱟᱹ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱱᱟᱹᱯᱤᱛ ᱵᱟᱵᱟ ᱡᱚᱛᱚ ᱜᱟᱬᱟᱭ ᱦᱚᱭᱚ ᱯᱩᱨᱟᱣ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱩᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱟᱨ ᱱᱟᱹᱯᱤᱛ ᱠᱤᱱ ᱦᱚᱯᱚᱭᱚ ᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱟᱨ ᱱᱟᱹᱯᱤᱛ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱤᱱ ᱵᱚᱞᱚ ᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱴᱤ ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱟᱲᱮ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱫᱟᱹᱛᱟᱹᱣᱱᱤ ᱥᱟᱵ ᱥᱮᱯᱮᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱤᱱ ᱚᱰᱚᱠ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱟᱹᱯᱤᱛ ᱵᱟᱵᱟ ᱛᱩᱯᱩᱱᱟᱺᱭ ᱜᱷᱟᱴ ᱥᱮᱫᱼᱮ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱨᱚᱲᱮ, ᱛᱟ~ᱦᱟᱸ~ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟ~ᱱᱟ~ᱛᱟᱨᱱᱟ, ᱛᱟ~ᱦᱟᱸ~ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟ~ᱱᱟ~ᱡᱮ, ᱛᱟ~ᱦᱟᱸ~ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟ~ᱱᱟ~ᱦᱳ ᱾ ᱫᱟᱬᱟ ᱫᱟᱬᱟ ᱪᱤᱭᱟᱹ ᱭᱟᱹᱠᱤᱱ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱫᱟᱜ ᱦᱳ, ᱯᱟᱸᱡᱟ ᱯᱟᱸᱡᱟ ᱯᱟᱱᱛᱮ ᱭᱟᱹᱠᱤᱱ ᱥᱟᱹᱛᱤᱧ ᱫᱟᱜ ᱫᱚ, ᱱᱟᱹᱭ ᱱᱟᱹᱯᱤᱛ ᱵᱟᱵᱟᱭ ᱱᱟᱺᱜᱭᱩᱨ ᱦᱳ ᱾᱾ ᱱᱟᱹᱭ ᱱᱟᱹᱭ ᱢᱟ ᱜᱟᱝ ᱱᱟᱹᱭ ᱦᱳ, ᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱨᱪᱟ ᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱥᱟᱨᱪᱟ, ᱜᱟᱺᱜᱤ ᱪᱟᱶᱨᱤᱡ ᱪᱟᱯᱮ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱚ, ᱱᱟᱹᱭ ᱱᱟᱹᱯᱤᱛ ᱵᱟᱵᱟᱭ ᱨᱩᱜᱣᱟᱹᱲ ᱦᱳ ᱾᱾ ᱱᱟᱹᱭ ᱱᱟᱹᱭ ᱢᱟ ᱥᱩᱲᱟᱹ ᱱᱟᱹᱭ ᱦᱳ, ᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱨᱪᱟ ᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱥᱟᱨᱪᱟ, ᱫᱟᱜ ᱠᱟᱰᱟᱭ ᱯᱷᱩᱴᱟᱜ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱚ, ᱱᱟᱹᱭ ᱱᱟᱹᱯᱤᱛ ᱵᱟᱵᱟᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱫᱚ ᱾᱾ ᱱᱟᱹᱭ ᱱᱟᱹᱭ ᱢᱟ ᱠᱩᱨᱠᱩᱴ ᱱᱟᱹᱭ ᱦᱳ, ᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱨᱪᱟ ᱫᱟ ᱫᱚ ᱥᱟᱨᱪᱟ, ᱫᱟᱜ ᱥᱤᱢ ᱥᱟᱺᱰᱤᱭ ᱪᱟᱯᱮ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱚ, ᱱᱟᱹᱭ ᱱᱟᱹᱯᱤᱛ ᱵᱟᱵᱟᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱳ ᱾᱾ ᱱᱟᱹᱭ ᱱᱟᱹᱭ ᱢᱟ ᱜᱤᱨᱩ ᱱᱟᱹᱭ ᱦᱳ, ᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱥᱮᱭᱟ ᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱥᱤᱬᱤᱡ, ᱜᱤᱨᱩ ᱢᱟᱭᱟᱢ ᱯᱚᱨᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱚ, ᱱᱟᱹᱭ ᱱᱟᱹᱯᱤᱛ ᱵᱟᱵᱟᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱳ ᱾᱾ ᱱᱟᱹᱭ ᱱᱟᱹᱭ ᱢᱟ ᱴᱟᱹᱴᱤ ᱡᱷᱟᱹᱨᱤ ᱦᱳ, ᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱱᱤᱨᱟᱹᱭ, ᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱚᱲᱚᱝ ᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱡᱤᱣᱭᱟᱱ, ᱱᱟᱹᱭ ᱱᱟᱹᱯᱤᱛ ᱵᱟᱵᱟᱭ ᱛᱤᱸᱜᱩᱭᱮᱱ ᱦᱳ, ᱜᱷᱟᱴᱠᱤᱱ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱜᱷᱟᱴᱠᱤᱱ ᱱᱟᱬᱜᱚᱱ, ᱱᱩᱢᱮ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱥᱚᱱᱮᱨ ᱥᱤᱫᱷᱚᱜ ᱦᱚ ᱾ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱱᱟᱺᱭ ᱫᱟᱜ ᱯᱟᱱᱛᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱡᱮ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱦᱟᱯᱮᱱ ᱦᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱤᱣᱤ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱨᱩᱯᱛᱮ ᱟᱵᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱨᱩᱣᱟᱲᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱫᱟᱜ ᱥᱚᱱᱚᱛ ᱜᱷᱟᱴ ᱨᱮ ᱛᱩᱯᱩ ᱞᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱝ ᱠᱷᱟᱱ ᱡᱟᱹᱡᱟᱱᱟᱢ ᱮᱴᱟᱜᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱟᱹᱜᱤᱞ ᱢᱟᱨᱮ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱤᱱ ᱪᱮᱬᱮ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱫ ᱠᱤᱱ, ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱜᱚᱴᱟ ᱚᱜᱚᱢ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱵᱤᱡ ᱵᱤᱞᱤ ᱠᱤᱱ ᱵᱮᱡ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱫᱟᱜ ᱯᱤᱪᱷᱤ ᱜᱮ ᱵᱤᱡ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱩᱫᱟᱹ ᱡᱩᱫᱟᱹ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚ ᱵᱩᱥᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱪᱤ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱵᱟᱠᱚ ᱦᱚᱯᱚᱱᱚᱜᱼᱟ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱜᱮᱠᱚ ᱠᱮᱪᱟᱜᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱤᱱᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱤᱱ ᱵᱤᱥᱤ ᱡᱟᱝ ᱟᱱᱠᱚ ᱠᱚ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱵᱤᱞᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱩᱥᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱤᱱᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱤᱥᱤ ᱡᱟᱝ ᱟᱱ ᱠᱚ ᱵᱟᱨ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱯᱩᱱ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱥᱟᱸᱜᱮ ᱡᱟᱜᱟ ᱟᱱᱠᱚ ᱵᱤᱞᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱵᱩᱥᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱫᱟᱬᱟ ᱫᱟᱬᱟ ᱟᱹᱛᱤᱧ ᱟᱹᱛᱤᱧ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱠᱤᱱ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱛᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱠᱤᱱ ᱵᱤᱡ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱤᱱ ᱵᱩᱥᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱛᱮᱦᱮᱧ ᱚᱱᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱴᱟᱹᱴᱤ ᱡᱷᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱫᱟᱨᱦᱟ ᱥᱚᱱᱟ ᱛᱚᱞ ᱥᱚᱱᱚᱛ ᱢᱮᱨᱟᱞ ᱜᱷᱟᱴ ᱨᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱯᱷᱟᱨᱱᱟ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱱᱟᱹᱭ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱹᱴᱤ ᱦᱟᱥᱟ ᱛᱮ ᱩᱢ ᱠᱮᱫ ᱱᱟᱲᱠᱟ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱛᱮ ᱵᱚ ᱥᱚᱱᱮᱨ ᱥᱤᱫᱷᱚ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱛᱮᱦᱮᱧ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱩᱠᱩ ᱯᱷᱟᱨᱱᱟ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱨᱮ ᱠᱟᱨᱠᱟ ᱨᱮ ᱵᱚᱝᱜᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱩᱨᱩᱜ ᱨᱮ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱵᱚᱰᱚᱡ ᱫᱟᱜ ᱜᱚᱜ ᱡᱚᱛᱚᱣᱟᱜ ᱨᱮᱜᱮ ᱵᱚ ᱫᱩ ᱫᱮᱞᱟ ᱟᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱮᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱱᱟᱦᱮᱞ ᱜᱟᱰᱠᱮ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱠᱚᱞᱥᱟᱭᱟ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱜᱟᱸᱠᱮ ᱫᱚ ᱵᱟᱠᱚ ᱫᱚᱱ ᱯᱟᱨᱚᱢᱟ ᱾ ᱦᱩᱰᱤᱧᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ ᱜᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ ᱜᱮ ᱡᱚᱦᱟᱨ ᱾ ==ᱥᱮᱨᱮᱧ== ᱱᱟᱭ ᱯᱮᱲᱟ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱯᱮᱲᱟ, ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱠᱚᱫᱚ ᱯᱮᱲᱟ ᱪᱷᱟᱢᱰᱟ ᱞᱟᱛᱟᱨ ? ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱠᱚᱫᱚ ᱯᱮᱲᱟ, ᱡᱷᱟᱹᱴᱤ ᱴᱟᱹᱴᱤ ᱵᱟᱵᱚ ᱵᱚᱞᱟ, ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱠᱚᱫᱚ ᱯᱮᱲᱟ ᱫᱚᱵᱟᱹᱴᱤ ᱨᱮ ? ᱱᱟᱭ ᱯᱮᱲᱟ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱯᱮᱲᱟ, ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱢᱤᱥᱨᱟ, ᱦᱟᱛᱚᱢ ᱠᱟᱹᱠᱤ ᱯᱷᱩᱞ ᱯᱮᱲᱟ, ᱱᱩᱠᱩ ᱠᱚᱫᱚ ᱯᱮᱲᱟ ᱪᱷᱟᱢᱰᱟ ᱞᱟᱛᱟᱨ, ᱵᱟᱞᱟ ᱯᱮᱲᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱚᱵᱟᱹᱴᱤ ᱨᱮ ᱾ ᱱᱟᱭ ᱯᱮᱲᱟ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱯᱮᱲᱟ, ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱯᱮᱲᱟ, ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱵᱷᱟᱹᱴᱤ ᱫᱟᱜ ᱜᱚᱜ, ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱠᱚᱫᱚ ᱯᱮᱲᱟ ᱥᱤᱥᱤᱨ ᱰᱚᱞᱟᱣ ᱾ ᱱᱟᱭ ᱯᱮᱲᱟ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱯᱮᱲᱟ, ᱟᱛᱩ ᱢᱟᱯᱟᱧᱡᱤ ᱠᱚ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱵᱷᱟᱹᱴᱤ ᱫᱟᱜ ᱜᱚᱜ, ᱠᱩᱢᱟᱝ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱥᱤᱥᱤᱨ ᱰᱚᱞᱟᱣ ᱾ ᱱᱟᱭ ᱯᱮᱲᱟ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱯᱮᱲᱟ, ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱵᱷᱟᱹᱴᱤ ᱫᱟᱜ ᱜᱚᱜ, ᱯᱟᱭ ᱠᱩᱲᱟᱹᱭ ᱪᱷᱟᱢᱰᱟ ᱦᱟᱺᱰᱤ, ᱥᱤᱥᱤᱨ ᱰᱚᱞᱟᱣ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱥᱤᱥᱤᱨ ᱦᱟᱺᱰᱤ, ᱨᱟᱢᱟ ᱨᱮᱰᱮᱫ ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱟᱢᱮᱞᱟᱭ ᱜᱮ ᱾ ==ᱥᱤᱢ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ== ᱥᱤᱢ ᱫᱚ ᱪᱷᱟᱢᱰᱟ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱪᱷᱟᱢᱰᱟ ᱫᱚ ᱢᱚᱬᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱵᱟᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱥᱟᱛᱮ ᱵᱷᱤᱲᱟᱣ ᱨᱮ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ ᱠᱷᱩᱱᱴᱤ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ ᱯᱟᱹᱲ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱮᱨ ᱥᱟᱹᱲᱤᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱾ ᱚᱸᱰᱮ ᱜᱮ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱳᱨᱳ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱯᱩᱸᱰ ᱥᱟ:ᱰᱤ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱟᱨᱟᱜ ᱥᱟᱺᱰᱤ ᱟᱨ ᱜᱚᱡ ᱜᱩᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱜᱩᱞᱤ ᱯᱟᱹᱴᱷᱤ ᱠᱚ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱮᱭᱟ ᱾ ᱪᱷᱟᱢᱰᱟ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱵᱤᱞᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱜᱩᱨᱤᱡᱟ ᱾ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱚᱝᱜᱟᱜ ᱠᱚ ᱚᱰᱚᱠ ᱦᱤᱡᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱦᱟᱴᱟᱜ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱴᱷᱟ ᱛᱤᱠᱤ ᱦᱩᱲᱩ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱯᱟᱛᱲᱟ, ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱵᱟᱹᱴᱤᱨᱮ ᱛᱟᱝ ᱦᱟᱺᱰᱤ, ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱡᱟᱹᱱᱤᱡ ᱵᱷᱟᱹᱱᱛᱩᱡ ᱯᱷᱩᱲᱩᱜ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱹᱝ ᱵᱩᱰᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱜᱚᱝᱠᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱵ ᱫᱟᱨᱟᱭᱟ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱪᱷᱟᱢᱰᱟ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱯᱟᱛᱲᱟ ᱠᱚ ᱟᱴᱮᱫᱟ, ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱮᱫ ᱯᱮᱭᱟ ᱯᱟᱛᱲᱟᱭ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱤᱫᱤᱭᱟ ᱾ ᱮᱛᱚ ᱯᱟᱛᱲᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱪᱩᱯᱩᱫ ᱛᱤᱠᱤ ᱪᱟᱣᱞᱮᱭ ᱪᱩᱨᱩᱡᱟ ᱾ ᱛᱟᱞᱟ ᱯᱟᱛᱲᱟ ᱨᱮ ᱯᱮ ᱪᱩᱯᱩᱫ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ, ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱯᱷᱩᱲᱩᱜ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱪᱩᱯᱩᱫ ᱜᱚᱡ ᱜᱩᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱾ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱩᱠ ᱫᱚ ᱚᱠᱟ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱫᱩᱠ ᱫᱚ ᱚᱠᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱫᱩᱠ ᱫᱚ ᱪᱤᱠᱟᱧ ᱪᱷᱟᱰᱟᱣ ᱾ ᱫᱩᱠ ᱫᱚ ᱦᱩᱯᱟᱹ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱ ᱫᱩᱠ ᱫᱚ ᱞᱟᱴᱷᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱ ᱫᱩᱠ ᱫᱚᱧ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱪᱷᱟᱰᱟᱣ ᱾ ==ᱠᱟᱸᱫᱽ ᱚᱰᱚᱠ== ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱᱟᱜ ᱠᱚ; ᱛᱟᱝ ᱦᱟᱺᱰᱤᱧᱩᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ , ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱴᱩᱠᱡ , ᱯᱷᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱜ ᱪᱟᱣᱞᱮ , ᱪᱟᱹᱴᱤᱡ ᱯᱷᱟᱹᱲᱤ , ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱟᱦᱟᱱ ᱯᱟᱛᱲᱟᱜ , ᱫᱟᱜ ᱪᱩᱠᱟᱹᱜ . ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱴᱷᱩᱴᱠᱟᱹᱫ , ᱥᱟᱥᱟᱝ , [[ᱵᱩᱞᱩᱝ]] , ᱢᱟᱹᱨᱤᱪ , ᱫᱟᱹᱞ , ᱫᱚᱠᱛᱟ , ᱪᱩᱱ ᱾ ᱨᱚᱲᱮ, ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱳ ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱾ ᱨᱚᱲᱮ, ᱮ ᱵᱟᱵᱟ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱵᱟᱵᱟ, ᱯᱟᱨᱟᱱᱤᱠ ᱵᱟᱵᱟ, ᱡᱚᱜᱚ ᱵᱟᱵᱟ, ᱡᱚᱜᱽ ᱯᱟᱨᱟᱱᱤᱠ ᱵᱟᱵᱟ, ᱜᱚᱰᱮᱛ ᱵᱟᱵᱟ, ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚᱝ ᱠᱚᱧᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚᱝ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚᱝ ᱯᱟᱪᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚᱝ ᱱᱟᱹᱭ ᱱᱟᱹᱯᱤᱛ ᱠᱤᱱ ᱟᱬᱜᱚ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱚ ᱾ ᱠᱟᱸᱫᱽ ᱠᱟᱴᱷᱤ ᱨᱚᱫᱚᱱ ᱠᱟᱹᱴᱷᱤ ᱨᱚᱫᱚᱱ ᱠᱟᱹᱴᱤᱧ ᱵᱤᱫᱟᱹᱭ ᱵᱟᱦᱮᱨᱟ ᱾ ᱮ~ᱵᱟᱹᱵᱩ ᱯᱷᱟᱨᱱᱟ ᱵᱟᱹᱵᱩ ᱠᱟᱸᱫᱷ ᱠᱟᱹᱴᱷᱤ ᱨᱚᱫᱚᱱ , ᱨᱚᱫᱚᱱ ᱠᱟᱹᱴᱷᱤᱢ ᱵᱤᱫᱟᱹᱭ ᱵᱟᱦᱮᱨᱟᱹᱹᱹ ==ᱵᱟᱜ ᱵᱷᱩᱭᱛᱩᱝ== ᱠᱟᱸᱫᱽ ᱠᱩᱴᱤ ᱚᱰᱚᱠ ᱠᱟᱛᱮ, ᱚᱱᱟᱠᱚ ᱡᱚᱢ ᱧᱩ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱷᱩᱨᱩ ᱵᱷᱩᱴᱩ ᱵᱷᱩᱭᱛᱩᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱲᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱤᱫᱤᱭᱟ ᱾ ᱟᱞᱮ ᱫᱚᱦ ᱥᱤᱧ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱵᱟᱜ ᱵᱷᱩᱭᱛᱩᱝ ᱠᱚᱦ, ᱟᱞᱮ ᱫᱚᱦ ᱥᱤᱧ ᱵᱤᱨ ᱨᱤᱱ ᱵᱤᱨ ᱥᱤᱸᱫᱤᱡ ᱠᱚᱦ ᱟᱞᱮ ᱫᱚᱦ ᱢᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱠᱟᱹᱨ ᱠᱚᱦ ᱾ ᱟᱞᱮ ᱫᱚᱦ ᱵᱷᱩᱨᱩ ᱵᱷᱩᱴᱩ ᱵᱟᱜ ᱵᱷᱩᱭᱛᱩᱝ ᱠᱚ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱩᱱᱠᱩ ᱵᱷᱩᱭᱛᱩᱝ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱦᱤᱞᱚᱜᱟᱜ ᱥᱮᱨᱮᱡ ᱫᱟᱠᱟ ᱩᱛᱩ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱠᱚᱣᱟ ᱾ ==ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱹᱨᱤ== {{Main|ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱹᱨᱤ}} ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱᱟᱜ ᱠᱚ; ᱠᱟᱴᱷᱟ/ᱯᱟᱹᱭᱞᱟᱹ ᱪᱟᱣᱞᱮ , ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱴᱩᱢᱟᱹᱝ , ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ , ᱪᱩᱱ , ᱫᱚᱠᱛᱟ , ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱾ᱥᱟᱥᱟᱝ , ᱩᱛᱟᱹᱱ ,ᱟᱱᱟ ᱠᱟᱣᱰᱤ ᱟᱨ ᱧᱩ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱟᱝ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱚ ᱠᱚᱭᱟ ᱾ ᱨᱚᱲᱮ, {{Quote|text=ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱳ ᱾ ᱮ ᱵᱟᱵᱟ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱵᱟᱵᱟ, ᱮ ᱵᱟᱵᱟ ᱯᱟᱨᱟᱱᱤᱠ ᱵᱟᱵᱟ, ᱮ ᱵᱟᱵᱟ ᱡᱚᱜᱽ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱵᱟᱵᱟ, ᱡᱚᱜᱽ ᱯᱟᱨᱟᱱᱤᱠ ᱵᱟᱵᱟ, ᱜᱚᱰᱮᱛ ᱵᱟᱵᱟ, ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱹᱨᱤᱧ ᱵᱤᱫᱟᱹᱭ ᱵᱟᱦᱮᱨ ᱠᱤᱱ ᱾ ᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩ ᱯᱷᱟᱨᱱᱟ ᱵᱟᱹᱵᱩ ᱮ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱵᱤᱫᱟᱹᱭ ᱵᱟᱨᱦᱮᱨᱮ ᱤᱫᱤ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱮᱢᱮ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱟᱴᱷᱟ ᱪᱟᱣᱞᱮ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱴᱩᱢᱟᱹᱝ ᱮᱢᱮ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ... }} ==ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱰᱟᱭᱡᱚᱝ ᱠᱟᱛᱷᱟ== ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱫᱟᱬᱮ ᱫᱚ ᱨᱚᱻᱜᱮᱫ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱯᱩᱸᱰ ᱥᱤᱢ ᱫᱚ ᱚᱲᱟᱜ ᱦᱚᱲᱤᱡ ᱾ ᱚᱰᱚᱠ ᱫᱟᱬᱮ ᱫᱚ ᱢᱚᱬᱮ ᱦᱚᱲᱤᱡ ᱾ ᱢᱚᱬᱮ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱨᱚᱻᱜᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱫᱟᱬᱮᱭᱟᱜ ᱤᱱ ᱟᱨ ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱢᱤᱫ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱨᱩᱣᱟᱲᱟᱭᱟ ᱜᱤᱰᱤᱛᱟᱨᱟ ᱫᱟᱠᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾ ᱚᱰᱚᱠ ᱫᱟᱬᱮ ᱭᱟᱜ ᱢᱚᱪᱚᱝ ᱫᱚ ᱱᱟᱹᱯᱤᱛᱮ ᱧᱟᱢᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱠᱩᱴᱤ ᱱᱟᱹᱯᱤᱛᱮ ᱧᱟᱢᱟ ᱾ ᱯᱮᱭᱟ ᱯᱟᱸᱡᱟᱨ ᱪᱟᱹᱴᱤᱡ ᱯᱷᱟᱹᱲᱤ/ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱷᱟᱹᱲᱤ ᱫᱚ ᱠᱟᱸᱫᱷ ᱠᱟᱹᱴᱷᱤ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱚᱰᱚᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ == * [[ᱵᱤᱱᱛᱤ]] * [[ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱵᱤᱱᱛᱤ]] == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ == ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ == * {{Cite book|publication-date=1939|title=ᱦᱚᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ|author=[[ᱯᱚᱸᱰᱮᱛ ᱨᱟᱹᱜᱷᱩᱱᱟᱛᱷ ᱢᱩᱨᱢᱩ]]}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == ᱵᱤᱱᱛᱤ ᱜᱩᱨᱩ ᱠᱚ ᱵᱤᱱᱛᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱟᱸᱡᱚᱢᱟᱜᱼᱠᱚ ᱾ᱚᱞ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ivmn3n5usplr7ljpu1l8h4my09syynh ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:SHB 3 17173 197992 81672 2026-09-18T02:46:44Z Max 6635 Max ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱡ [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:SHB2000]] ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱫᱚ [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:SHB]] ᱧᱤᱛᱩᱢᱨᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]" to "[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]" 81672 wikitext text/x-wiki <div style="border: 1rem #dd0000 ridge; padding: 0.5em;">Hello! Please message me on [[m:User talk:SHB2000|meta.wikimedia.org]] instead. I may not notice messages on this page.</div> ojy2vkqs676esjrcfi79dwyt0tjr5xc ᱚᱵᱚᱱᱤ ᱞᱮᱠᱷᱟᱨᱟ 0 17588 197987 178973 2026-09-17T23:15:53Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 197987 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | full_name = ᱚᱵᱚᱱᱤ ᱞᱮᱠᱷᱟᱨᱟ | birth_date ={{birth date and age|df=yes|2001|11|8}} | birth_place = [[ᱡᱚᱭᱯᱩᱨ]], [[ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | height = 5 feet 3 inches | weight = | coach = ᱥᱩᱢᱟ ᱥᱤᱫᱫᱷᱟᱨᱛᱷ ᱥᱤᱨᱩᱨ | image =Avani Lekhara in 2022.jpg | caption = | country ={{IND}} | sport = [[:en:Shooting|ᱥᱩᱴᱤᱝ]] | event = ᱮᱭᱟᱨ ᱨᱟᱭᱯᱷᱮᱞ ᱮᱥ.ᱮᱭᱤᱪ.᱑ | paralympics = '''[[:en:2020 Summer Paralympics|᱒᱐᱒᱐ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱯᱮᱨᱟ ᱚᱞᱮᱢᱯᱤᱠ]]''': ᱑᱐ ᱢᱤᱴᱟᱨ ᱮᱭᱟᱨ ᱨᱟᱭᱯᱷᱮᱞ ᱥᱴᱮᱱᱰᱤᱝ ᱮᱥ.ᱮᱭᱤᱪ.᱑&nbsp;– ᱥᱚᱱᱟ | medaltemplates ={{MedalCountry|{{IND}}}} {{MedalSport|ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱩᱴᱤᱝ}} {{MedalCompetition|[[Paralympic Games]]}} {{MedalGold|[[:en:2020 Summer Paralympics|᱒᱐᱒᱐ ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ]]|[[:en:Shooting at the 2020 Summer Paralympics|᱑᱐ ᱢᱤᱴᱟᱨ ᱮᱭᱟᱨ ᱨᱟᱭᱯᱷᱮᱞ ᱮᱥ.ᱮᱭᱤᱪ.᱑]]}} {{MedalBronze|[[:en:2020 Summer Paralympics|᱒᱐᱒᱐ ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ]]|[[:en:Shooting at the 2020 Summer Paralympics|᱕᱐ ᱢᱤᱴᱟᱨ ᱮᱭᱟᱨ ᱨᱟᱭᱯᱷᱮᱞ ᱮᱥ.ᱮᱭᱤᱪ.᱑]]}} }} '''ᱚᱵᱚᱱᱤ ᱞᱮᱠᱷᱟᱨᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱘ ‌‌‌ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱑) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ [[ᱯᱮᱨᱟ ᱚᱞᱮᱢᱯᱤᱠ ᱜᱮᱢᱥ|ᱯᱮᱨᱟ ᱚᱞᱮᱢᱯᱤᱭᱟᱱ]] ᱟᱨ ᱨᱟᱭᱯᱷᱮᱞ ᱥᱩᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[᱒᱐᱒᱐ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱯᱮᱨᱟ ᱚᱞᱮᱢᱯᱤᱠ|ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ ᱒᱐᱒᱐ ᱯᱮᱨᱟ ᱚᱞᱮᱢᱯᱤᱠ]] ᱨᱮ ᱑᱐ ᱢᱤᱴᱟᱨ ᱮᱭᱟᱨ ᱨᱟᱭᱯᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱥᱚᱱᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱕᱐ ᱢᱤᱴᱟᱨ ᱮᱭᱟᱨ ᱨᱟᱭᱯᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱮ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>[https://www.hindustantimes.com/sports/others/tokyo-paralympics-avani-lekhara-wins-gold-medal-in-shooting-event-101630285229015-amp.html Tokyo Paralympics: Avani Lekhara wins gold medal in shooting event] ''Hindustan Times''. Retrieved 30 August 2021</ref> ᱩᱱᱤ ᱜᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱯᱮᱨᱟ ᱚᱞᱮᱢᱯᱤᱠ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱮ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|date=2021-09-03|title=Avani Lekhara becomes first Indian woman to win multiple medals at Paralympics|url=https://www.espn.in/olympics/story/_/id/32137873/avani-lekhara-wins-50m-rifle-3-positions-sh1-bronze-second-medal-tokyo-paralympics|access-date=2021-09-03|website=ESPN|language=en}}</ref> ᱞᱮᱠᱷᱟᱨᱟ ᱱᱤᱛ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱑᱐ ᱢᱤᱴᱟᱨ ᱮᱭᱟᱨ ᱨᱟᱭᱯᱷᱮᱞ ᱥᱴᱮᱱᱰᱤᱝ ᱮᱥ.ᱮᱭᱤᱪ.᱑ (''ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱥᱩᱴᱤᱝ ᱯᱮᱨᱟ ᱥᱯᱳᱨᱴ ᱨᱮᱝᱠᱤᱝ'') ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱮᱞ ᱕<ref>{{Cite news|last=|first=|title=World Shooting Para Sport Rankings / Official World Rankings 2021|work=World Shooting Para Sport|url=https://db.ipc-services.org/sdms/web/ranking/sh/pdf/type/WR/list/464|url-status=dead|access-date=|archive-date=2021-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182209/https://db.ipc-services.org/sdms/web/ranking/sh/pdf/type/WR/list/464}}</ref> ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱮᱨᱟ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news|last=|first=|title=Para shooter Avani Lekhara clinches silver; India stay in top three|work=Indian Express News|url=https://indianexpress.com/article/sports/sport-others/para-shooter-avani-lekhara-clinches-silver-india-stay-in-top-three-7240271/|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite news|last=|first=|title=Avani Lekhara|work=The Bridge News|url=https://thebridge.in/tags/Avani-Lekhara|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite news|last=|first=|title=Para World Cup: Teenage shooter Avani Lekhara wins 10m air rifle silver|work=Time of India News|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/shooting/para-world-cup-teenage-shooter-avani-lekhara-wins-10m-air-rifle-silver/articleshow/70399906.cms|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite news|last=|first=|title=Avani Lekhara wins women's 10m air rifle silver medal at World Shooting Para Sport World Cup|work=Firstpost News|url=https://www.firstpost.com/sports/avani-lekhara-wins-womens-10m-air-rifle-silver-medal-at-world-shooting-para-sport-world-cup-9449931.html|url-status=live|access-date=}}</ref> ᱯᱮᱨᱟ ᱪᱮᱢᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱳᱜᱽᱨᱟᱢ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱳᱥᱯᱳᱨᱴ ᱯᱷᱟᱭᱩᱱᱰᱮᱥᱚᱱ ᱩᱱᱩᱱᱤᱠ ᱜᱚᱲᱚ ᱟᱭ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|date=2020-04-19|title=Improvise, adapt, overcome: Indian para athletes' mantra for beating lockdown|url=https://www.espn.in/olympics/story/_/id/29033060/improvise-adapt-overcome-indian-para-athletes-mantra-beating-lockdown|access-date=2021-08-30|website=ESPN|language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱥᱚᱦᱚᱫᱤᱭᱟᱹ ᱵᱤᱨ ᱨᱟᱠᱷᱟᱫᱚᱦᱚᱭᱤᱡ (ᱮ.ᱥᱤ.ᱮᱯᱷ.) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱴᱟᱨᱱ ᱮᱯᱚᱭᱮᱱᱴᱢᱮᱱᱴ ᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=News Detail|url=http://dipr.rajasthan.gov.in/content/dipr/en/news-detail.224913.html#|access-date=2021-09-11|website=dipr.rajasthan.gov.in}}</ref> ==ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ== ᱞᱮᱠᱷᱟᱨᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱯᱮᱨᱟ ᱚᱞᱮᱢᱯᱤᱠ ᱨᱮ ᱥᱚᱱᱤ ᱢᱮᱰᱮᱞ ᱮ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|date=30 August 2021|title=Truly special moment: India celebrates Avani Lekhara, the golden girl at Tokyo Paralympics|work=[[India Today]]|url=https://www.indiatoday.in/sports/other-sports/story/tokyo-paralympics-avani-lekhara-19-years-shooting-gold-medal-pm-modi-abhinav-bindra-1846937-2021-08-30|access-date=30 August 2021}}</ref><ref>{{Cite news|date=30 August 2021|title=Shooter Avani Lekhara becomes first Indian woman to win gold at Paralympics|work=[[The Hindu]]|agency=[[Press Trust of India]]|url=https://www.thehindu.com/sport/shooter-avani-lekhara-becomes-first-indian-woman-to-win-gold-at-paralympics/article36173838.ece|access-date=30 August 2021}}</ref><ref>{{Cite web|first=Sana Noor |last=Haq|title=Avani Lekhara becomes first Indian woman to win Paralympic gold|url=https://www.cnn.com/2021/08/30/sport/avani-lekhara-tokyo-shooting-gold-spt-intl/index.html|access-date=2021-09-03|website=CNN}}</ref> ᱞᱮᱠᱷᱟᱨᱟ ᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸ [[᱒᱐᱒᱐ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱯᱮᱨᱟ ᱚᱞᱮᱢᱯᱤᱠ]] ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱚᱱᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱔᱙.᱖ ᱯᱚᱭᱮᱱᱴ ᱥᱠᱳᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱠᱳᱨᱰ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱮ ᱥᱠᱳᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨᱟᱱ ᱪᱮᱢᱯᱤᱭᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱮᱠᱳᱨᱰ ᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=Shooting athlete Avani Lekhara enters history books with gold|url=https://www.paralympic.org/feature/shooting-athlete-avani-lekhara-enters-history-books-gold|access-date=2021-09-03|website=International Paralympic Committee|language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱮ ᱚᱞᱮᱢᱯᱤᱠ ᱪᱮᱢᱯᱤᱭᱟᱱ [[ᱚᱵᱷᱤᱱᱚᱵᱽ ᱵᱤᱫᱽᱨᱟ]] ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱩᱴᱤᱝ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱠᱚᱭ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|date=2021-08-30|title=India’s first woman Paralympic gold medallist Avani Lekhara inspired by Abhinav Bindra’s autobiography|url=https://indianexpress.com/article/sports/sport-others/avani-lekhara-inspired-by-abhinav-bindras-autobiography-7478442/|access-date=2021-08-31|website=The Indian Express|language=en}}</ref> ᱓ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ, ᱕᱐ ᱢᱤᱴᱟᱨ ᱮᱭᱟᱨ ᱨᱟᱭᱯᱷᱮᱞ ᱥᱴᱮᱱᱰᱤᱝ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱮᱨᱟ ᱚᱞᱮᱢᱯᱤᱠ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=Shooter Avani Lekhara scripts history, becomes first Indian woman to win two Paralympics medals|url=https://olympics.com/en/news/avani-lekhara-shooting-bronze-medal-50m-rifle-3-position-sh1-tokyo-paralympics|access-date=2021-09-03|website=Olympics.com}}</ref><ref>{{Cite web|date=September 3, 2021|title=Avani Lekhara becomes first Indian woman to win 2 Paralympic medals|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/tokyo-paralympics/legend-at-19-avani-lekhara-becomes-first-indian-woman-to-win-2-paralympic-medals/articleshow/85890352.cms|access-date=2021-09-03|website=The Times of India|language=en}}</ref> ᱱᱤᱛ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱩᱴᱟᱨ [[ᱥᱩᱢᱟ ᱥᱤᱨᱩᱨ]] ᱴᱷᱮᱱ ᱮ ᱪᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱮᱠᱥᱤᱰᱮᱱᱴ ᱨᱮᱭ [[:en:Paraplegia|ᱯᱮᱨᱟᱯᱞᱮᱡᱤᱭᱟ]] ᱩᱛᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱥᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱟᱹᱯᱟᱹᱨᱤ ᱛᱩᱧ ᱨᱮ ᱴᱨᱮᱱᱤᱝ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱫᱚᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱱᱤᱛ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|date=2021-08-30|title=Tokyo Paralympic 2020: Avani Lekhara wins historic gold for India in shooting|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-58339652|access-date=2021-08-30}}</ref> ==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ== [[:en:Paralympic Committee of India|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱨᱟᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ]] [[:en:India at the Paralympics|ᱯᱟᱨᱟᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱟᱹᱭᱟᱹᱛ== [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ]] gse7mjrg2quimbijnjgcv6fk80bfnnz ᱵᱚᱱᱱᱟ ᱢᱤᱨᱡᱟ 0 17993 197965 85658 2026-09-17T14:37:36Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 197965 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱵᱚᱱᱱᱟ ᱢᱤᱨᱡᱟ | image = Bonna Mirza (5) (cropped).jpg | caption = Mirza in 2018 | native_name = বন্যা মির্জা | native_name_lang = bn | nationality = ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥᱤ | education = Masters in Theatre | alma_mater = [[University of Dhaka]] | occupation = ᱠᱷᱮᱞᱚᱰᱟᱹᱱᱤ | years_active = ᱑᱙᱙᱑–ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ | signature = Bonna Mirza Signature.svg }} '''ᱵᱚᱱᱱᱟ ᱢᱤᱨᱡᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙۷᱕) ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ, ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱥᱴᱮᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱾ ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ''ᱫᱮᱥᱱᱟᱴᱚᱠ'' ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱜᱩᱴ ᱥᱟᱶᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱜᱩᱴ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Busy times for Bonna Mirza |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/busy-times-bonna-mirza-1375453 |accessdate=2018-10-11 |work=The Daily Star}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ]] ᱟᱨ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱵᱮᱛᱟᱨ]] ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱦᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ''ᱱᱤᱛᱭᱚ ᱯᱩᱨᱟᱱ,''<ref>{{cite news |title=Desh Natok revives "Nityapuran" after 14 years |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/theatre/desh-natok-revives-nityapuran-after-14-years-1488832 |accessdate=2018-10-11 |work=The Daily Star}}</ref> ''ᱫᱚᱨᱯᱚᱱᱮ ᱥᱚᱨᱚᱛᱥᱚᱥᱤ'', ''ᱮ ᱰᱚᱞᱥ ᱦᱟᱣᱩᱥ'', ᱟᱨ ''ᱜᱷᱚᱨᱞᱚᱯᱟᱴ'' ᱾ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱠᱷᱚᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱠᱴᱚᱨᱥ ᱤᱠᱩᱭᱤᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱟᱠᱴᱚᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱜᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Young TV actors criticised in seminar |url=http://www.newagebd.net/article/37714/young-tv-actors-criticised-in-seminar |accessdate=2018-10-11 |agency=The Daily New Age}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱯᱷᱳᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱟᱞᱚᱪᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ: ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱥᱲᱟ, ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱜᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱠᱚᱨᱮ ᱾<ref>{{cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-81455|title=Banna Mirza: Beauty, grace and reflective demeanour|date=2009-03-27|accessdate=2018-07-28|newspaper=The Daily Star|author=Syeda Shamin Mortada}}</ref>. == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} 8qctvpe2mo8ef0r0cjj3odufeccbovk 197966 197965 2026-09-17T14:38:22Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 197966 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱵᱚᱱᱱᱟ ᱢᱤᱨᱡᱟ | image = Bonna Mirza (5) (cropped).jpg | caption = Mirza in 2018 | native_name = বন্যা মির্জা | native_name_lang = bn | nationality = ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥᱤ | education = Masters in Theatre | alma_mater = [[University of Dhaka]] | occupation = ᱠᱷᱮᱞᱚᱰᱟᱹᱱᱤ | years_active = ᱑᱙᱙᱑–ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ | signature = Bonna Mirza Signature.svg }} '''ᱵᱚᱱᱱᱟ ᱢᱤᱨᱡᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱕) ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ, ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱥᱴᱮᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱾ ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ''ᱫᱮᱥᱱᱟᱴᱚᱠ'' ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱜᱩᱴ ᱥᱟᱶᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱜᱩᱴ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Busy times for Bonna Mirza |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/busy-times-bonna-mirza-1375453 |accessdate=2018-10-11 |work=The Daily Star}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ]] ᱟᱨ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱵᱮᱛᱟᱨ]] ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱦᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ''ᱱᱤᱛᱭᱚ ᱯᱩᱨᱟᱱ,''<ref>{{cite news |title=Desh Natok revives "Nityapuran" after 14 years |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/theatre/desh-natok-revives-nityapuran-after-14-years-1488832 |accessdate=2018-10-11 |work=The Daily Star}}</ref> ''ᱫᱚᱨᱯᱚᱱᱮ ᱥᱚᱨᱚᱛᱥᱚᱥᱤ'', ''ᱮ ᱰᱚᱞᱥ ᱦᱟᱣᱩᱥ'', ᱟᱨ ''ᱜᱷᱚᱨᱞᱚᱯᱟᱴ'' ᱾ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱠᱷᱚᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱠᱴᱚᱨᱥ ᱤᱠᱩᱭᱤᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱟᱠᱴᱚᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱜᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Young TV actors criticised in seminar |url=http://www.newagebd.net/article/37714/young-tv-actors-criticised-in-seminar |accessdate=2018-10-11 |agency=The Daily New Age}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱯᱷᱳᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱟᱞᱚᱪᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ: ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱥᱲᱟ, ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱜᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱠᱚᱨᱮ ᱾<ref>{{cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-81455|title=Banna Mirza: Beauty, grace and reflective demeanour|date=2009-03-27|accessdate=2018-07-28|newspaper=The Daily Star|author=Syeda Shamin Mortada}}</ref>. == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} fudrcez7fdhagd86hcbjdpqqk4ht2f8 197967 197966 2026-09-17T14:38:52Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 added [[Category:᱑᱙᱗᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 197967 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱵᱚᱱᱱᱟ ᱢᱤᱨᱡᱟ | image = Bonna Mirza (5) (cropped).jpg | caption = Mirza in 2018 | native_name = বন্যা মির্জা | native_name_lang = bn | nationality = ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥᱤ | education = Masters in Theatre | alma_mater = [[University of Dhaka]] | occupation = ᱠᱷᱮᱞᱚᱰᱟᱹᱱᱤ | years_active = ᱑᱙᱙᱑–ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ | signature = Bonna Mirza Signature.svg }} '''ᱵᱚᱱᱱᱟ ᱢᱤᱨᱡᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱕) ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ, ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱥᱴᱮᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱾ ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ''ᱫᱮᱥᱱᱟᱴᱚᱠ'' ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱜᱩᱴ ᱥᱟᱶᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱜᱩᱴ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Busy times for Bonna Mirza |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/busy-times-bonna-mirza-1375453 |accessdate=2018-10-11 |work=The Daily Star}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ]] ᱟᱨ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱵᱮᱛᱟᱨ]] ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱦᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ''ᱱᱤᱛᱭᱚ ᱯᱩᱨᱟᱱ,''<ref>{{cite news |title=Desh Natok revives "Nityapuran" after 14 years |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/theatre/desh-natok-revives-nityapuran-after-14-years-1488832 |accessdate=2018-10-11 |work=The Daily Star}}</ref> ''ᱫᱚᱨᱯᱚᱱᱮ ᱥᱚᱨᱚᱛᱥᱚᱥᱤ'', ''ᱮ ᱰᱚᱞᱥ ᱦᱟᱣᱩᱥ'', ᱟᱨ ''ᱜᱷᱚᱨᱞᱚᱯᱟᱴ'' ᱾ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱠᱷᱚᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱠᱴᱚᱨᱥ ᱤᱠᱩᱭᱤᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱟᱠᱴᱚᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱜᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Young TV actors criticised in seminar |url=http://www.newagebd.net/article/37714/young-tv-actors-criticised-in-seminar |accessdate=2018-10-11 |agency=The Daily New Age}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱯᱷᱳᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱟᱞᱚᱪᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ: ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱥᱲᱟ, ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱜᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱠᱚᱨᱮ ᱾<ref>{{cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-81455|title=Banna Mirza: Beauty, grace and reflective demeanour|date=2009-03-27|accessdate=2018-07-28|newspaper=The Daily Star|author=Syeda Shamin Mortada}}</ref>. == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] 9l3kx8i1srn3dwx21t8o3e8w7c7ld07 197968 197967 2026-09-17T14:39:05Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 added [[Category:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 197968 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱵᱚᱱᱱᱟ ᱢᱤᱨᱡᱟ | image = Bonna Mirza (5) (cropped).jpg | caption = Mirza in 2018 | native_name = বন্যা মির্জা | native_name_lang = bn | nationality = ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥᱤ | education = Masters in Theatre | alma_mater = [[University of Dhaka]] | occupation = ᱠᱷᱮᱞᱚᱰᱟᱹᱱᱤ | years_active = ᱑᱙᱙᱑–ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ | signature = Bonna Mirza Signature.svg }} '''ᱵᱚᱱᱱᱟ ᱢᱤᱨᱡᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱕) ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ, ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱥᱴᱮᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱾ ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ''ᱫᱮᱥᱱᱟᱴᱚᱠ'' ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱜᱩᱴ ᱥᱟᱶᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱜᱩᱴ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Busy times for Bonna Mirza |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/busy-times-bonna-mirza-1375453 |accessdate=2018-10-11 |work=The Daily Star}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ]] ᱟᱨ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱵᱮᱛᱟᱨ]] ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱦᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ''ᱱᱤᱛᱭᱚ ᱯᱩᱨᱟᱱ,''<ref>{{cite news |title=Desh Natok revives "Nityapuran" after 14 years |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/theatre/desh-natok-revives-nityapuran-after-14-years-1488832 |accessdate=2018-10-11 |work=The Daily Star}}</ref> ''ᱫᱚᱨᱯᱚᱱᱮ ᱥᱚᱨᱚᱛᱥᱚᱥᱤ'', ''ᱮ ᱰᱚᱞᱥ ᱦᱟᱣᱩᱥ'', ᱟᱨ ''ᱜᱷᱚᱨᱞᱚᱯᱟᱴ'' ᱾ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱠᱷᱚᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱠᱴᱚᱨᱥ ᱤᱠᱩᱭᱤᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱟᱠᱴᱚᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱜᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Young TV actors criticised in seminar |url=http://www.newagebd.net/article/37714/young-tv-actors-criticised-in-seminar |accessdate=2018-10-11 |agency=The Daily New Age}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱯᱷᱳᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱟᱞᱚᱪᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ: ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱥᱲᱟ, ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱜᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱠᱚᱨᱮ ᱾<ref>{{cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-81455|title=Banna Mirza: Beauty, grace and reflective demeanour|date=2009-03-27|accessdate=2018-07-28|newspaper=The Daily Star|author=Syeda Shamin Mortada}}</ref>. == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] ibpkcrn07t96ma7q264n2w6uar9ep0b 197969 197968 2026-09-17T14:47:51Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 197969 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱵᱚᱱᱱᱟ ᱢᱤᱨᱡᱟ | image = Bonna Mirza (5) (cropped).jpg | caption = Mirza in 2018 | native_name = বন্যা মির্জা | native_name_lang = bn | nationality = ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥᱤ | education = Masters in Theatre | alma_mater = [[University of Dhaka]] | occupation = ᱠᱷᱮᱞᱚᱰᱟᱹᱱᱤ | years_active = ᱑᱙᱙᱑–ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ | signature = Bonna Mirza Signature.svg }} '''ᱵᱚᱱᱱᱟ ᱢᱤᱨᱡᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱕) ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ, ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱥᱴᱮᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱾ ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ''ᱫᱮᱥᱱᱟᱴᱚᱠ'' ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱜᱩᱴ ᱥᱟᱶᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱜᱩᱴ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Busy times for Bonna Mirza |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/busy-times-bonna-mirza-1375453 |accessdate=2018-10-11 |work=The Daily Star}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ]] ᱟᱨ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱵᱮᱛᱟᱨ]] ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱦᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ''ᱱᱤᱛᱭᱚ ᱯᱩᱨᱟᱱ,''<ref>{{cite news |title=Desh Natok revives "Nityapuran" after 14 years |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/theatre/desh-natok-revives-nityapuran-after-14-years-1488832 |accessdate=2018-10-11 |work=The Daily Star}}</ref> ''ᱫᱚᱨᱯᱚᱱᱮ ᱥᱚᱨᱚᱛᱥᱚᱥᱤ'', ''ᱮ ᱰᱚᱞᱥ ᱦᱟᱣᱩᱥ'', ᱟᱨ ''ᱜᱷᱚᱨᱞᱚᱯᱟᱴ'' ᱾ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱠᱷᱚᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱠᱴᱚᱨᱥ ᱤᱠᱩᱭᱤᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱟᱠᱴᱚᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱜᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Young TV actors criticised in seminar |url=http://www.newagebd.net/article/37714/young-tv-actors-criticised-in-seminar |accessdate=2018-10-11 |agency=The Daily New Age}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱯᱷᱳᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱟᱞᱚᱪᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ: ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱥᱲᱟ, ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱜᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱠᱚᱨᱮ ᱾<ref>{{cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-81455|title=Banna Mirza: Beauty, grace and reflective demeanour|date=2009-03-27|accessdate=2018-07-28|newspaper=The Daily Star|author=Syeda Shamin Mortada}}</ref>. == ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ == ᱠᱩᱥᱴᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱟᱭᱳᱼᱵᱟᱵᱟ ᱥᱟᱶᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱤᱨᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱚᱯᱷᱤᱥᱚᱨ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱮᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱩᱥᱴᱤᱭᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱟᱭ ᱤᱥᱠᱩᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱵᱤᱱᱤᱰ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱰᱷᱟᱠᱟ]] ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟᱭ, ᱟᱨ [[ᱰᱷᱟᱠᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱯᱚᱨᱯᱷᱚᱨᱢᱟᱱᱥ ᱥᱴᱚᱰᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱥᱴᱚᱨᱥ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news|url=http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=217196|title=Bonna Mirza @DS Cafe|author=Shah Alam Shazu|date=2012-01-06|access-date=2015-12-02|newspaper=The Daily Star|archive-date=2015-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208045153/http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=217196|url-status=dead}}</ref> == ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱒᱐᱑᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱱᱚᱥ ᱪᱚᱣᱫᱷᱩᱨᱤ ᱥᱟᱶᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-168128|title=Defining moments in Bangladeshi media|date=2010-12-31|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱡᱟᱦᱟᱝᱜᱤᱨᱱᱚᱜᱚᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-217196|title=Bonna Mirza @DS Café|date=2012-01-06|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en|author=Shah Alam Shazu}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱢᱤᱥᱮᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚᱥᱟᱨᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱟᱡᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] 12a082vesb2bddsrctre79qh494vzkc 197970 197969 2026-09-17T14:52:15Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 197970 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱵᱚᱱᱱᱟ ᱢᱤᱨᱡᱟ | image = Bonna Mirza (5) (cropped).jpg | caption = Mirza in 2018 | native_name = বন্যা মির্জা | native_name_lang = bn | nationality = ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥᱤ | education = Masters in Theatre | alma_mater = [[University of Dhaka]] | occupation = ᱠᱷᱮᱞᱚᱰᱟᱹᱱᱤ | years_active = ᱑᱙᱙᱑–ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ | signature = Bonna Mirza Signature.svg }} '''ᱵᱚᱱᱱᱟ ᱢᱤᱨᱡᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱕) ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ, ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱥᱴᱮᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱾ ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ''ᱫᱮᱥᱱᱟᱴᱚᱠ'' ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱜᱩᱴ ᱥᱟᱶᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱜᱩᱴ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Busy times for Bonna Mirza |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/busy-times-bonna-mirza-1375453 |accessdate=2018-10-11 |work=The Daily Star}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ]] ᱟᱨ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱵᱮᱛᱟᱨ]] ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱦᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ''ᱱᱤᱛᱭᱚ ᱯᱩᱨᱟᱱ,''<ref>{{cite news |title=Desh Natok revives "Nityapuran" after 14 years |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/theatre/desh-natok-revives-nityapuran-after-14-years-1488832 |accessdate=2018-10-11 |work=The Daily Star}}</ref> ''ᱫᱚᱨᱯᱚᱱᱮ ᱥᱚᱨᱚᱛᱥᱚᱥᱤ'', ''ᱮ ᱰᱚᱞᱥ ᱦᱟᱣᱩᱥ'', ᱟᱨ ''ᱜᱷᱚᱨᱞᱚᱯᱟᱴ'' ᱾ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱠᱷᱚᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱠᱴᱚᱨᱥ ᱤᱠᱩᱭᱤᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱟᱠᱴᱚᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱜᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Young TV actors criticised in seminar |url=http://www.newagebd.net/article/37714/young-tv-actors-criticised-in-seminar |accessdate=2018-10-11 |agency=The Daily New Age}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱯᱷᱳᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱟᱞᱚᱪᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ: ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱥᱲᱟ, ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱜᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱠᱚᱨᱮ ᱾<ref>{{cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-81455|title=Banna Mirza: Beauty, grace and reflective demeanour|date=2009-03-27|accessdate=2018-07-28|newspaper=The Daily Star|author=Syeda Shamin Mortada}}</ref>. == ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ == ᱠᱩᱥᱴᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱟᱭᱳᱼᱵᱟᱵᱟ ᱥᱟᱶᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱤᱨᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱚᱯᱷᱤᱥᱚᱨ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱮᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱩᱥᱴᱤᱭᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱟᱭ ᱤᱥᱠᱩᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱵᱤᱱᱤᱰ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱰᱷᱟᱠᱟ]] ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟᱭ, ᱟᱨ [[ᱰᱷᱟᱠᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱯᱚᱨᱯᱷᱚᱨᱢᱟᱱᱥ ᱥᱴᱚᱰᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱥᱴᱚᱨᱥ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news|url=http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=217196|title=Bonna Mirza @DS Cafe|author=Shah Alam Shazu|date=2012-01-06|access-date=2015-12-02|newspaper=The Daily Star|archive-date=2015-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208045153/http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=217196|url-status=dead}}</ref> == ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱒᱐᱑᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱱᱚᱥ ᱪᱚᱣᱫᱷᱩᱨᱤ ᱥᱟᱶᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-168128|title=Defining moments in Bangladeshi media|date=2010-12-31|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱡᱟᱦᱟᱝᱜᱤᱨᱱᱚᱜᱚᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-217196|title=Bonna Mirza @DS Café|date=2012-01-06|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en|author=Shah Alam Shazu}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱢᱤᱥᱮᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚᱥᱟᱨᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱟᱡᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱾ == ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱜᱩᱴ ''ᱫᱮᱥ ᱱᱟᱴᱚᱠ'' ᱥᱟᱶᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙৭ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱰᱨᱟᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱜᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=mad>{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/mad-genius-12078|title=Mad Genius|newspaper=The Daily Star|accessdate=2015-12-02|date=2014-02-21|author=Fayeka Zabeen Siddiqua}}</ref> ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱮᱠᱟᱛᱛᱳᱨ ᱴᱤᱵᱷᱤ, ᱱᱤᱭᱩᱡᱽ ᱒᱔, ᱡᱤ-ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱸᱠᱚᱨᱤᱝ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱠᱷᱚᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴᱤᱝ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱴᱨᱤᱵᱤᱭᱩᱱ ᱨᱮ ᱦᱮᱰ ᱚᱯᱷ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴᱤᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/tv/i-prefer-accept-things-they-come-1340860|title=I prefer to accept things as they come|date=2017-01-06|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱰᱨᱟᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱚᱨᱯᱷᱚᱨᱢᱟᱱᱥ ᱫᱚ ᱑᱙᱙৭ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱟᱭᱫᱩᱞ ᱟᱱᱟᱢ ᱴᱩᱴᱩᱞ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱥᱩᱠᱷᱮᱨ ᱱᱚᱝᱜᱚᱨ'' ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=pretence>{{Cite web|url=http://archive.thedailystar.net/2006/09/15/d609151401102.htm|title="Acting is not mere pretence" -- Bonna Mirza|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|date=2006-09-15|author=Mahmuda Afroz|archive-date=2018-07-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180729111915/http://archive.thedailystar.net/2006/09/15/d609151401102.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/showbiz/femme-fabulous/femme-fabulous-bonna-mirza-1612120|title=Femme Fabulous: Bonna Mirza|author=Amira Amin|date=2018-07-28|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱮᱠᱟᱛᱛᱳᱨ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱥᱳ ''ᱮᱠᱟᱛᱛᱳᱨᱮᱨ ᱥᱚᱠᱟᱞ'' ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱸᱠᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name=busy/> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱱᱵᱷᱤᱨ ᱢᱳᱠᱟᱢᱢᱮᱞ ᱟᱜ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱨᱟᱵᱮᱭᱟ'' (᱒᱐᱐᱙) ᱨᱮ ᱯᱚᱨᱯᱷᱚᱨᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟᱭ ᱾<ref name=mad/> ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴᱥ ᱮᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=busy>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/busy-times-bonna-mirza-1375453|title=Busy times for BONNA MIRZA|date=2017-03-14|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] l4kalljtba39a5deyjzjfcw4h9dqx91 197971 197970 2026-09-17T14:54:30Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 197971 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱵᱚᱱᱱᱟ ᱢᱤᱨᱡᱟ | image = Bonna Mirza (5) (cropped).jpg | caption = Mirza in 2018 | native_name = বন্যা মির্জা | native_name_lang = bn | nationality = ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥᱤ | education = Masters in Theatre | alma_mater = [[University of Dhaka]] | occupation = ᱠᱷᱮᱞᱚᱰᱟᱹᱱᱤ | years_active = ᱑᱙᱙᱑–ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ | signature = Bonna Mirza Signature.svg }} '''ᱵᱚᱱᱱᱟ ᱢᱤᱨᱡᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱕) ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ, ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱥᱴᱮᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱾ ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ''ᱫᱮᱥᱱᱟᱴᱚᱠ'' ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱜᱩᱴ ᱥᱟᱶᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱜᱩᱴ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Busy times for Bonna Mirza |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/busy-times-bonna-mirza-1375453 |accessdate=2018-10-11 |work=The Daily Star}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ]] ᱟᱨ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱵᱮᱛᱟᱨ]] ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱦᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ''ᱱᱤᱛᱭᱚ ᱯᱩᱨᱟᱱ,''<ref>{{cite news |title=Desh Natok revives "Nityapuran" after 14 years |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/theatre/desh-natok-revives-nityapuran-after-14-years-1488832 |accessdate=2018-10-11 |work=The Daily Star}}</ref> ''ᱫᱚᱨᱯᱚᱱᱮ ᱥᱚᱨᱚᱛᱥᱚᱥᱤ'', ''ᱮ ᱰᱚᱞᱥ ᱦᱟᱣᱩᱥ'', ᱟᱨ ''ᱜᱷᱚᱨᱞᱚᱯᱟᱴ'' ᱾ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱠᱷᱚᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱠᱴᱚᱨᱥ ᱤᱠᱩᱭᱤᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱟᱠᱴᱚᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱜᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Young TV actors criticised in seminar |url=http://www.newagebd.net/article/37714/young-tv-actors-criticised-in-seminar |accessdate=2018-10-11 |agency=The Daily New Age}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱯᱷᱳᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱟᱞᱚᱪᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ: ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱥᱲᱟ, ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱜᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱠᱚᱨᱮ ᱾<ref>{{cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-81455|title=Banna Mirza: Beauty, grace and reflective demeanour|date=2009-03-27|accessdate=2018-07-28|newspaper=The Daily Star|author=Syeda Shamin Mortada}}</ref>. == ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ == ᱠᱩᱥᱴᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱟᱭᱳᱼᱵᱟᱵᱟ ᱥᱟᱶᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱤᱨᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱚᱯᱷᱤᱥᱚᱨ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱮᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱩᱥᱴᱤᱭᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱟᱭ ᱤᱥᱠᱩᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱵᱤᱱᱤᱰ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱰᱷᱟᱠᱟ]] ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟᱭ, ᱟᱨ [[ᱰᱷᱟᱠᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱯᱚᱨᱯᱷᱚᱨᱢᱟᱱᱥ ᱥᱴᱚᱰᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱥᱴᱚᱨᱥ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news|url=http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=217196|title=Bonna Mirza @DS Cafe|author=Shah Alam Shazu|date=2012-01-06|access-date=2015-12-02|newspaper=The Daily Star|archive-date=2015-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208045153/http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=217196|url-status=dead}}</ref> == ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱒᱐᱑᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱱᱚᱥ ᱪᱚᱣᱫᱷᱩᱨᱤ ᱥᱟᱶᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-168128|title=Defining moments in Bangladeshi media|date=2010-12-31|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱡᱟᱦᱟᱝᱜᱤᱨᱱᱚᱜᱚᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-217196|title=Bonna Mirza @DS Café|date=2012-01-06|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en|author=Shah Alam Shazu}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱢᱤᱥᱮᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚᱥᱟᱨᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱟᱡᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱾ == ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱜᱩᱴ ''ᱫᱮᱥ ᱱᱟᱴᱚᱠ'' ᱥᱟᱶᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙৭ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱰᱨᱟᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱜᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=mad>{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/mad-genius-12078|title=Mad Genius|newspaper=The Daily Star|accessdate=2015-12-02|date=2014-02-21|author=Fayeka Zabeen Siddiqua}}</ref> ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱮᱠᱟᱛᱛᱳᱨ ᱴᱤᱵᱷᱤ, ᱱᱤᱭᱩᱡᱽ ᱒᱔, ᱡᱤ-ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱸᱠᱚᱨᱤᱝ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱠᱷᱚᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴᱤᱝ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱴᱨᱤᱵᱤᱭᱩᱱ ᱨᱮ ᱦᱮᱰ ᱚᱯᱷ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴᱤᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/tv/i-prefer-accept-things-they-come-1340860|title=I prefer to accept things as they come|date=2017-01-06|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱰᱨᱟᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱚᱨᱯᱷᱚᱨᱢᱟᱱᱥ ᱫᱚ ᱑᱙᱙৭ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱟᱭᱫᱩᱞ ᱟᱱᱟᱢ ᱴᱩᱴᱩᱞ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱥᱩᱠᱷᱮᱨ ᱱᱚᱝᱜᱚᱨ'' ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=pretence>{{Cite web|url=http://archive.thedailystar.net/2006/09/15/d609151401102.htm|title="Acting is not mere pretence" -- Bonna Mirza|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|date=2006-09-15|author=Mahmuda Afroz|archive-date=2018-07-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180729111915/http://archive.thedailystar.net/2006/09/15/d609151401102.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/showbiz/femme-fabulous/femme-fabulous-bonna-mirza-1612120|title=Femme Fabulous: Bonna Mirza|author=Amira Amin|date=2018-07-28|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱮᱠᱟᱛᱛᱳᱨ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱥᱳ ''ᱮᱠᱟᱛᱛᱳᱨᱮᱨ ᱥᱚᱠᱟᱞ'' ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱸᱠᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name=busy/> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱱᱵᱷᱤᱨ ᱢᱳᱠᱟᱢᱢᱮᱞ ᱟᱜ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱨᱟᱵᱮᱭᱟ'' (᱒᱐᱐᱙) ᱨᱮ ᱯᱚᱨᱯᱷᱚᱨᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟᱭ ᱾<ref name=mad/> ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴᱥ ᱮᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=busy>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/busy-times-bonna-mirza-1375453|title=Busy times for BONNA MIRZA|date=2017-03-14|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{IMDb name|5604122}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] r7xhkjv1lf3crcx1qm87d6qfjl6xreh 198004 197971 2026-09-18T08:26:40Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 198004 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱵᱚᱱᱱᱟ ᱢᱤᱨᱡᱟ | image = Bonna Mirza (5) (cropped).jpg | caption = Mirza in 2018 | native_name = বন্যা মির্জা | native_name_lang = bn | nationality = ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥᱤ | education = Masters in Theatre | alma_mater = [[University of Dhaka]] | occupation = ᱠᱷᱮᱞᱚᱰᱟᱹᱱᱤ | years_active = ᱑᱙᱙᱑–ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ | signature = Bonna Mirza Signature.svg }} '''ᱵᱚᱱᱱᱟ ᱢᱤᱨᱡᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱕) ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ, ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱥᱴᱮᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱾ ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ''ᱫᱮᱥᱱᱟᱴᱚᱠ'' ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱜᱩᱴ ᱥᱟᱶᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱜᱩᱴ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Busy times for Bonna Mirza |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/busy-times-bonna-mirza-1375453 |accessdate=2018-10-11 |work=The Daily Star}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ]] ᱟᱨ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱵᱮᱛᱟᱨ]] ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱦᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ''ᱱᱤᱛᱭᱚ ᱯᱩᱨᱟᱱ,''<ref>{{cite news |title=Desh Natok revives "Nityapuran" after 14 years |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/theatre/desh-natok-revives-nityapuran-after-14-years-1488832 |accessdate=2018-10-11 |work=The Daily Star}}</ref> ''ᱫᱚᱨᱯᱚᱱᱮ ᱥᱚᱨᱚᱛᱥᱚᱥᱤ'', ''ᱮ ᱰᱚᱞᱥ ᱦᱟᱣᱩᱥ'', ᱟᱨ ''ᱜᱷᱚᱨᱞᱚᱯᱟᱴ'' ᱾ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱠᱷᱚᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱠᱴᱚᱨᱥ ᱤᱠᱩᱭᱤᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱟᱠᱴᱚᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱜᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Young TV actors criticised in seminar |url=http://www.newagebd.net/article/37714/young-tv-actors-criticised-in-seminar |accessdate=2018-10-11 |agency=The Daily New Age |archive-date=2018-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181011172957/http://www.newagebd.net/article/37714/young-tv-actors-criticised-in-seminar |url-status=dead }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱯᱷᱳᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱟᱞᱚᱪᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ: ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱥᱲᱟ, ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱜᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱠᱚᱨᱮ ᱾<ref>{{cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-81455|title=Banna Mirza: Beauty, grace and reflective demeanour|date=2009-03-27|accessdate=2018-07-28|newspaper=The Daily Star|author=Syeda Shamin Mortada}}</ref>. == ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ == ᱠᱩᱥᱴᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱟᱭᱳᱼᱵᱟᱵᱟ ᱥᱟᱶᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱤᱨᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱚᱯᱷᱤᱥᱚᱨ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱮᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱩᱥᱴᱤᱭᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱟᱭ ᱤᱥᱠᱩᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱵᱤᱱᱤᱰ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱰᱷᱟᱠᱟ]] ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟᱭ, ᱟᱨ [[ᱰᱷᱟᱠᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱯᱚᱨᱯᱷᱚᱨᱢᱟᱱᱥ ᱥᱴᱚᱰᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱥᱴᱚᱨᱥ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news|url=http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=217196|title=Bonna Mirza @DS Cafe|author=Shah Alam Shazu|date=2012-01-06|access-date=2015-12-02|newspaper=The Daily Star|archive-date=2015-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208045153/http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=217196|url-status=dead}}</ref> == ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱒᱐᱑᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱱᱚᱥ ᱪᱚᱣᱫᱷᱩᱨᱤ ᱥᱟᱶᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-168128|title=Defining moments in Bangladeshi media|date=2010-12-31|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱡᱟᱦᱟᱝᱜᱤᱨᱱᱚᱜᱚᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-217196|title=Bonna Mirza @DS Café|date=2012-01-06|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en|author=Shah Alam Shazu}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱢᱤᱥᱮᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚᱥᱟᱨᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱟᱡᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱾ == ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱜᱩᱴ ''ᱫᱮᱥ ᱱᱟᱴᱚᱠ'' ᱥᱟᱶᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙৭ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱰᱨᱟᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱜᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=mad>{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/mad-genius-12078|title=Mad Genius|newspaper=The Daily Star|accessdate=2015-12-02|date=2014-02-21|author=Fayeka Zabeen Siddiqua}}</ref> ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱮᱠᱟᱛᱛᱳᱨ ᱴᱤᱵᱷᱤ, ᱱᱤᱭᱩᱡᱽ ᱒᱔, ᱡᱤ-ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱸᱠᱚᱨᱤᱝ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱠᱷᱚᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴᱤᱝ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱴᱨᱤᱵᱤᱭᱩᱱ ᱨᱮ ᱦᱮᱰ ᱚᱯᱷ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴᱤᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/tv/i-prefer-accept-things-they-come-1340860|title=I prefer to accept things as they come|date=2017-01-06|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱰᱨᱟᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱚᱨᱯᱷᱚᱨᱢᱟᱱᱥ ᱫᱚ ᱑᱙᱙৭ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱟᱭᱫᱩᱞ ᱟᱱᱟᱢ ᱴᱩᱴᱩᱞ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱥᱩᱠᱷᱮᱨ ᱱᱚᱝᱜᱚᱨ'' ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=pretence>{{Cite web|url=http://archive.thedailystar.net/2006/09/15/d609151401102.htm|title="Acting is not mere pretence" -- Bonna Mirza|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|date=2006-09-15|author=Mahmuda Afroz|archive-date=2018-07-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180729111915/http://archive.thedailystar.net/2006/09/15/d609151401102.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/showbiz/femme-fabulous/femme-fabulous-bonna-mirza-1612120|title=Femme Fabulous: Bonna Mirza|author=Amira Amin|date=2018-07-28|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱮᱠᱟᱛᱛᱳᱨ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱥᱳ ''ᱮᱠᱟᱛᱛᱳᱨᱮᱨ ᱥᱚᱠᱟᱞ'' ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱸᱠᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name=busy/> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱱᱵᱷᱤᱨ ᱢᱳᱠᱟᱢᱢᱮᱞ ᱟᱜ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱨᱟᱵᱮᱭᱟ'' (᱒᱐᱐᱙) ᱨᱮ ᱯᱚᱨᱯᱷᱚᱨᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟᱭ ᱾<ref name=mad/> ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴᱥ ᱮᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=busy>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/busy-times-bonna-mirza-1375453|title=Busy times for BONNA MIRZA|date=2017-03-14|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{IMDb name|5604122}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] 93k496j4qommufz0p0ipt1ctapmsuyf ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ 0 21087 198005 176045 2026-09-18T11:42:37Z MT731 2184 MT731 ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱡ [[ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱫᱚ [[ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] ᱧᱤᱛᱩᱢᱨᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ 176045 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ | type = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞ]] ᱡᱚᱝᱡᱚᱱ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ | style = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞ | image = | image_caption = | address = ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ, ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | coordinates = {{Coord|22.9554|86.0705|type:railwaystation_region:IN|format=dms|display=inline,title}} | elevation = {{convert|246|m|ft}} | line = [[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ–ᱴᱟᱴᱟᱱᱚᱜᱚᱨ–ᱠᱷᱚᱲᱚᱜᱽᱯᱩᱨ ᱞᱟᱭᱤᱱ]], ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ–ᱵᱟᱨᱠᱟᱠᱟᱱᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ | other = | structure = ᱚᱛ ᱨᱮ | platform = ᱔ | tracks = | parking = ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ | opened = ᱑᱘᱙᱐ | closed = | rebuilt = | electrified = ᱑᱙᱖᱑–᱖᱒ | ADA = | code = {{Indian railway code | code = CNI | zone = [[ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] | division = ᱟᱫᱽᱨᱟ }} | owned = | operator = | status = | former = [[ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] | passengers = | pass_year = | pass_percent = | pass_system = | map_type = India Jharkhand#India | map_dot_label = ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ | map_caption = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ##ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ | services = {{Adjacent stations|system=Indian Railways |line=ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱡᱚᱱ|left=ᱢᱟᱱᱤᱠᱩᱞ|right=ᱱᱤᱢᱰᱤᱦ|type=[[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ–ᱴᱟᱴᱟᱱᱚᱜᱚᱨ–ᱠᱷᱚᱲᱚᱜᱽᱯᱩᱨ ᱞᱟᱭᱤᱱ]] |line2=ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱡᱚᱱ|left2=|right2=ᱜᱩᱱᱰᱟ ᱵᱤᱦᱟᱨ|type2=ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ–ᱵᱟᱨᱠᱟᱠᱟᱱᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ}} }} {{ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ–ᱴᱟᱴᱟᱱᱚᱜᱚᱨ–ᱠᱷᱚᱲᱚᱜᱽᱯᱩᱨ ᱞᱟᱭᱤᱱ|collapse=yes}} '''ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ''' ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ [[ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱥᱮᱵᱟᱭᱟ ᱾ ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== [[ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱫᱚ ᱑᱘᱘᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ [[ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ ᱪᱷᱚᱛᱛᱤᱥᱜᱚᱲ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱫᱚ ᱟᱺᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱦᱚᱸ [[ᱵᱤᱞᱟᱥᱯᱩᱨ, ᱪᱷᱚᱛᱛᱤᱥᱜᱚᱲ|ᱵᱤᱞᱟᱥᱯᱩᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ [[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ]] ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱟᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚ ᱦᱟᱣᱲᱟ-ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱦᱟᱣᱲᱟ-ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱫᱟᱲᱮᱜᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://railwaysofraj.blogspot.in/2011/08/number-1-down-mail.html |title = Number 1 Down Mail|last= |first= | publisher= Railways of the Raj| accessdate = 2012-11-10 }}</ref> ᱦᱟᱣᱲᱟ-ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱢᱩᱬ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱫᱚ ᱑ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱘᱙᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱢᱟᱞ ᱤᱫᱤ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱡᱷᱤᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name=ser>{{cite web|url=http://www.ser.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&id=0,1 |title=Major Events in the Formation of S.E. Railway |publisher=South Eastern Railway |accessdate=2012-11-10 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130401151628/http://www.ser.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&id=0%2C1 |archivedate= 1 April 2013 |df=dmy }}</ref> ᱑᱙᱒᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ–ᱵᱟᱨᱠᱟᱠᱟᱱᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱫᱚ ᱦᱮᱡ ᱥᱮᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱡᱷᱤᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name=ser/> ==ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱞᱟᱜᱟᱣ== ᱑᱙᱖᱑ᱼ᱖᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ–ᱪᱚᱠᱨᱚᱫᱷᱚᱨᱯᱩᱨ, ᱠᱟᱱᱰᱨᱟ-ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱥᱤᱱᱤ-ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ, ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ-ᱴᱟᱴᱟᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱪᱚᱠᱨᱚᱫᱷᱚᱨᱯᱩᱨ-ᱢᱚᱱᱳᱦᱚᱨᱯᱩᱨ ᱟᱨ ᱢᱟᱱᱚᱦᱟᱨᱯᱩᱨ-ᱨᱟᱣᱩᱨᱠᱮᱞᱟ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name=electric>{{cite web| url = http://irfca.org/docs/electrification-history.html|title = History of Electrification| publisher= IRFCA| access-date = 2012-11-10 }}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== *[http://indiarailinfo.com/arrivals/chandil-junction-cni/1534 ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱨᱮ ᱴᱨᱮᱱ ᱠᱚ] {{ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ}} {{ᱠᱚᱞᱦᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱠᱚ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱪᱚᱠᱨᱚᱫᱷᱚᱨᱯᱩᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ]] aqudx7g4si6oqkfw7kaheqtt1lcpw09 198007 198005 2026-09-18T11:53:27Z MT731 2184 198007 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ | type = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞ]] ᱡᱚᱝᱡᱚᱱ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ | style = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞ | image = [[File:Indian_Railways_Suburban_Railway_Logo.svg|150px]] | image_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱞᱳᱜᱳ | address = ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ, ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ, ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | coordinates = {{Coord|22.9554|86.0705|type:railwaystation_region:IN|format=dms|display=inline,title}} | elevation = {{convert|246|m|ft}} | line = [[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ–ᱴᱟᱴᱟᱱᱚᱜᱚᱨ–ᱠᱷᱚᱲᱚᱜᱽᱯᱩᱨ ᱞᱟᱭᱤᱱ]], ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ–ᱵᱟᱨᱠᱟᱠᱟᱱᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ | other = | structure = ᱚᱛ ᱨᱮ | platform = ᱔ | tracks = | parking = ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ | opened = ᱑᱘᱙᱐ | closed = | rebuilt = | electrified = ᱑᱙᱖᱑–᱖᱒ | ADA = | code = {{Indian railway code | code = CNI | zone = [[ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] | division = ᱟᱫᱽᱨᱟ }} | owned = | operator = | status = | former = [[ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] | passengers = | pass_year = | pass_percent = | pass_system = | map_type = India Jharkhand#India | map_dot_label = ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ | map_caption = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ##ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ | services = {{Adjacent stations|system=Indian Railways |line=ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱡᱚᱱ|left=ᱢᱟᱱᱤᱠᱩᱞ|right=ᱱᱤᱢᱰᱤᱦ|type=[[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ–ᱴᱟᱴᱟᱱᱚᱜᱚᱨ–ᱠᱷᱚᱲᱚᱜᱽᱯᱩᱨ ᱞᱟᱭᱤᱱ]] |line2=ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱡᱚᱱ|left2=|right2=ᱜᱩᱱᱰᱟ ᱵᱤᱦᱟᱨ|type2=ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ–ᱵᱟᱨᱠᱟᱠᱟᱱᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ}} }} {{ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ–ᱴᱟᱴᱟᱱᱚᱜᱚᱨ–ᱠᱷᱚᱲᱚᱜᱽᱯᱩᱨ ᱞᱟᱭᱤᱱ|collapse=yes}} '''ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮ [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== [[ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱫᱚ ᱑᱘᱘᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ [[ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ ᱪᱷᱚᱛᱛᱤᱥᱜᱚᱲ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱫᱚ ᱟᱺᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱦᱚᱸ [[ᱵᱤᱞᱟᱥᱯᱩᱨ, ᱪᱷᱚᱛᱛᱤᱥᱜᱚᱲ|ᱵᱤᱞᱟᱥᱯᱩᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ [[ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ]] ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱟᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚ ᱦᱟᱣᱲᱟ-ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱦᱟᱣᱲᱟ-ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱫᱟᱲᱮᱜᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://railwaysofraj.blogspot.in/2011/08/number-1-down-mail.html |title = Number 1 Down Mail|last= |first= | publisher= Railways of the Raj| accessdate = 2012-11-10 }}</ref> ᱦᱟᱣᱲᱟ-ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱢᱩᱬ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱥᱟᱱᱥᱳᱞ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱫᱚ ᱑ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱘᱙᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱢᱟᱞ ᱤᱫᱤ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱡᱷᱤᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name=ser>{{cite web|url=http://www.ser.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&id=0,1 |title=Major Events in the Formation of S.E. Railway |publisher=South Eastern Railway |accessdate=2012-11-10 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130401151628/http://www.ser.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&id=0%2C1 |archivedate= 1 April 2013 |df=dmy }}</ref> ᱑᱙᱒᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ–ᱵᱟᱨᱠᱟᱠᱟᱱᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱫᱚ ᱦᱮᱡ ᱥᱮᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱡᱷᱤᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name=ser/> ==ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱞᱟᱜᱟᱣ== ᱑᱙᱖᱑ᱼ᱖᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ–ᱪᱚᱠᱨᱚᱫᱷᱚᱨᱯᱩᱨ, ᱠᱟᱱᱰᱨᱟ-ᱜᱟᱹᱢᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱥᱤᱱᱤ-ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ, ᱟᱫᱤᱛᱭᱚᱯᱩᱨ-ᱴᱟᱴᱟᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱪᱚᱠᱨᱚᱫᱷᱚᱨᱯᱩᱨ-ᱢᱚᱱᱳᱦᱚᱨᱯᱩᱨ ᱟᱨ ᱢᱟᱱᱚᱦᱟᱨᱯᱩᱨ-ᱨᱟᱣᱩᱨᱠᱮᱞᱟ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name=electric>{{cite web| url = http://irfca.org/docs/electrification-history.html|title = History of Electrification| publisher= IRFCA| access-date = 2012-11-10 }}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== *[http://indiarailinfo.com/arrivals/chandil-junction-cni/1534 ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱨᱮ ᱴᱨᱮᱱ ᱠᱚ] {{ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ}} {{ᱠᱚᱞᱦᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱠᱚ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱪᱚᱠᱨᱚᱫᱷᱚᱨᱯᱩᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ]] 83gdblo37754qkvg371i4ehemjdon4z ᱫᱳᱢᱠᱚᱪ 0 22347 198000 146258 2026-09-18T06:58:41Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 198000 wikitext text/x-wiki '''ᱰᱳᱢᱠᱚᱪ''' ᱥᱮ '''ᱰᱚᱢᱠᱚᱪ''' ᱫᱚ [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] ᱟᱨ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮ, ᱫᱚᱢᱠᱚᱪ ᱮᱱᱮᱡ ᱫᱚ [[ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ]] ᱟᱨ [[ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ᱾<ref>{{cite web|url=http://folklibrary.com/index.php/folkform/?catid=210&child=Domkach&color=&id=211-domkach&parent=|title=Domkach|website=Folklibrary.com|access-date=18 December 2018|archive-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190221224111/http://folklibrary.com/index.php/folkform/?catid=210&child=Domkach&color=&id=211-domkach&parent=|url-status=dead}}</ref> [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱨᱮᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱚᱨᱚᱵᱽ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="KumarPrakash2018">{{cite book|author1=Rajesh Kumar|author2=Om Prakash|title=Language, Identity and Contemporary Society|url=https://books.google.com/books?id=Ddl9DwAAQBAJ&pg=PA97|access-date=18 December 2018|date=30 November 2018|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-5275-2267-1|page=97}}</ref> ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱤᱫ [[ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨᱤ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ|ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨᱤ]] ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱟᱨ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱟᱨ ᱠᱚᱲᱟ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱡᱚᱠᱷᱮᱡ ᱱᱚᱣᱟ ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱚ ᱮᱱᱮᱡᱟ᱾<ref>{{Cite web|url=http://democraticworld.in/component/k2/item/603-out-of-the-dark|title=Out of the Dark|website=democratic world.in|access-date=2023-04-09|archive-date=2019-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328042927/http://democraticworld.in/component/k2/item/603-out-of-the-dark|url-status=dead}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱶ ᱰᱟᱸᱰᱟ ᱥᱟᱵ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱮᱪᱟᱜ ᱜᱩᱞᱟᱹᱴ ᱟᱠᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱵᱷᱮᱱᱛᱟ ᱛᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱠᱚ ᱟᱨ ᱠᱚ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱡᱚᱝᱟ᱾ ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨᱤ ᱫᱳᱢᱠᱚᱪ ᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱮᱠᱷᱟᱨᱤᱭᱟ ᱫᱳᱢᱠᱚᱪ, ᱫᱳᱦᱨᱤ ᱫᱳᱢᱠᱚᱪ ᱟᱨ ᱡᱷᱩᱢᱛᱟᱛᱮ ᱫᱳᱢᱠᱚᱪ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref>{{cite web|url=http://ezccindia.org/jharkhand.html|title=Easrern Zonal Cultural Centre|website=Ezccindia.org|access-date=18 December 2018|archive-date=5 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180405094015/http://www.ezccindia.org/jharkhand.html|url-status=dead}}</ref> ᱮᱱᱮᱡ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱰᱟᱢᱵᱽᱨᱩ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱸᱰᱮ ᱥᱟᱯᱟᱵ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱧᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱠᱟᱹᱨᱛᱤᱠ ᱪᱟᱸᱫᱚ (ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ-ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ) ᱨᱮ ᱫᱮᱵᱽᱛᱷᱟᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱨ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ ᱮᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱟᱥᱟᱲ ᱪᱟᱸᱫᱚ (ᱡᱩᱱ-ᱡᱩᱞᱟᱭ) ᱨᱚᱛᱷ ᱡᱟᱛᱲᱟ ᱦᱟᱹᱵᱤᱫ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ᱾<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9S1pEAAAQBAJ&pg=SA4-PA9|title=Jharkhand General Knowledge 2022|publisher=Prabhat Prakashan|author=Manish Ranjan|page=4.9|year=2022|isbn=978-9354883002}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=wdFHDwAAQBAJ&pg=PT55|title=JHARKHAND KE PARVA-TYOHAR, MELE AUR PARYATAN STHAL|publisher=Prabhat Prakashan|author=Sanjay Krishna|page=55|year=2013|isbn=978-9350485286}}</ref> ==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱚᱨᱚᱵᱽ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱨᱚᱵᱽ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ]] ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== atocmmoq6vql3z8i7uemzav6drm16zd ᱡᱳᱨᱦᱟᱴ 0 23805 197984 186785 2026-09-17T15:40:00Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 197984 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ᱡᱳᱨᱦᱟᱴ | native_name = <!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --> | settlement_type = City <!-- NOTE: Do not add or change images without consensus. --> | image_skyline = | imagesize = | image_alt = | image_caption = Clockwise from top: [[Sukaphaa|Sukapha]] Samannay Kshetra, night view of Gar-Ali, National Institute of Design, Millennium Park, Kaziranga University and Bhogdoi bridge | native_name_lang = | other_name = | nickname = City Of Cultural Capital | image_map = | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Assam#India | pushpin_label_position = centre | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Assam | coordinates = {{coord|26.75|N|94.22|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = India | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_type2 = [[List of regions of India|Region]] | subdivision_type3 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_type4 = Zone | subdivision_type5 = No. Of Wards | subdivision_name1 = [[Assam]] | subdivision_name2 = [[Upper Assam]] | subdivision_name3 = [[Jorhat District|Jorhat]] | subdivision_name4 = 3 (Central, East & West) | subdivision_name5 = 19 | established_title = Established | established_date = 1909 | founder = | named_for = | government_type = Municipality | governing_body = [[Jorhat Municipal Board]] | leader_title1 = [[Mayor]] | leader_name1 = | leader_title2 = Deputy Commissioner | leader_name2 = Sri Pulak Kumar Mahanta, [[Indian Administrative Service|IAS]] | leader_title3 = Superintendent Of Police | leader_name3 = Sri Mohanlal Meena, [[Indian Police Service|IPS]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = <ref>{{cite report|author=Ministry of Home Affairs ''Directorate of Census Operations, Assam''|author-link=2011 Census of India|year=2011|title=1813 Part B District Census Handbook (DCHB) Jorhat|url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/1813_PART_B_DCHB_JORHAT.pdf|publisher=Census of India 2011|edition=PART XII-B|location=Assam|section=District Primary: District Primary Census Abstract ''0117 Jorhat: Urban''|page=24|docket=1813|access-date=2019-04-17}}</ref><ref name="jorhatonline.in">{{cite web|url=http://www.jorhatonline.in/city-guide/jorhat-municipal-board|title=Jorhat Municipal Board, Functions of Jorhat Municipality|access-date=2023-08-28|archive-date=2023-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20231101103215/https://www.jorhatonline.in/city-guide/jorhat-municipal-board|url-status=dead}}</ref> | area_total_km2 = 72.8 | elevation_footnotes = | elevation_m = 116 | population_total = 1,53,736 | population_density_km2 = auto | population_demonym = Jorhatian | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 7850XX | area_code = 0376 | area_code_type = Telephone code | registration_plate = AS-03 | blank1_name_sec1 = [[Human sex ratio|Sex Ratio]] | blank1_info_sec1 = 951 [[Female|♀️]]/ 1000 [[Male|♂️]] | blank2_name_sec1 = [[Köppen climate classification|Climate]] | blank2_info_sec1 = [[Humid subtropical climate|Cwa]] | blank3_name_sec1 = {{nowrap|[[Official Language]]}} | blank3_info_sec1 = [[Assamese Language|Assamese]] | blank1_name_sec2 = [[Literacy in India|Literacy Rate]] | blank1_info_sec2 = {{increase}} 90.01% {{colour|#fc5|high}} | blank2_name_sec2 = [[Lok Sabha]] Constituency | blank2_info_sec2 = [[Jorhat (Lok Sabha constituency)|Jorhat]] | blank3_name_sec2 = [[Vidhan Sabha]] Constituency | blank3_info_sec2 = Jorhat, [[Titabar]], [[Mariani, Jorhat|Mariani]], [[Teok]] | website = {{URL|http://jorhat.assam.gov.in/}} | official_name = }} '''ᱡᱚᱨᱦᱟᱴ''' ({{IPAc-en|ˈ|dʒ|ɔːr|h|ɑ:|t|audio=Jorhat_Pronunciation.wav}} {{respell|JOR|haht}}) ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ [[ᱟᱥᱟᱢ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ [[ᱫᱤᱥᱯᱩᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱓᱐᱐&nbsp;ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱡᱚᱨᱦᱟᱴ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱡᱚᱨᱦᱟᱴ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱚᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱠ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱚᱨᱦᱟᱴ ᱨᱮ ᱫᱚ [[ᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱮ [[ᱜᱚᱞᱯᱷ ᱠᱳᱨᱥ]], [[ᱡᱚᱨᱦᱟᱴ ᱡᱤᱢᱠᱷᱟᱱᱟ ᱠᱞᱚᱵᱽ]] ᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Jorhat Gymkhana Club {{!}} Jorhat District {{!}} Government Of Assam, India |url=https://jorhat.assam.gov.in/tourist-place-detail/273 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250424171629/https://jorhat.assam.gov.in/tourist-place-detail/273 |archive-date=2025-04-24 |access-date=2025-11-19 |website=jorhat.assam.gov.in |language=en}}</ref> [[ᱵᱷᱳᱜᱽᱫᱚᱭ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ, ᱡᱚᱨᱦᱟᱴ ᱫᱚ ᱟᱥᱟᱢ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱥᱟᱹᱨᱟ ᱦᱟᱨᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱞᱮᱠᱷᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=About the Place Jorhat {{!}} Jorhat District {{!}} Government Of Assam, India |url=https://jorhat.assam.gov.in/about-us/about-place-jorhat |archive-url=https://web.archive.org/web/20250424113822/https://jorhat.assam.gov.in/about-us/about-place-jorhat |archive-date=2025-04-24 |access-date=2025-11-17 |website=jorhat.assam.gov.in |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Report of the Task Force on Agricultural Development of Assam |url=http://niti.gov.in/writereaddata/files/Assam-reports.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210717100623/http://niti.gov.in/writereaddata/files/Assam-reports.pdf |archive-date=2021-07-17 |access-date=2025-12-24 |website=niti.gov.in}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.elections.in/assam/parliamentary-constituencies/jorhat.html|title = Jorhat Lok Sabha Election Results 2019- Jorhat Parliamentary Constituency, Winning MP and Party Name}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://mnre.gov.in/file-manager/UserFiles/Master-Plan-Solar-City/Jorhat_solar_city_master_plan.pdf |title=Archived copy |access-date=9 July 2019 |archive-date=15 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171215164956/http://mnre.gov.in/file-manager/UserFiles/Master-Plan-Solar-City/Jorhat_solar_city_master_plan.pdf |url-status=dead }}</ref> ==ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱜᱟᱵᱟᱱ== ᱡᱳᱨᱦᱟᱴ ("ᱡᱳᱨ" ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱟᱨ "ᱦᱟᱴ" ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴ) ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱦᱟᱴ ᱥᱮ ᱢᱟᱱᱰᱤ - "ᱢᱮᱥᱳᱨᱦᱟᱴ" ᱟᱨ "ᱥᱳᱣᱠᱤᱦᱟᱴ" ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱷᱩᱜᱽᱰᱚᱭ ᱫᱤᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== ᱡᱳᱨᱦᱟᱴ ᱫᱚ ᱟᱦᱳᱢ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱓᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱫᱚ ᱰᱤᱪᱳᱭ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱨ ᱰᱤᱪᱳᱭ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱯᱷᱩᱠᱟᱱᱟᱨ ᱦᱟᱴ ᱟᱨ ᱢᱚᱥᱟᱨ ᱦᱟᱴ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱡᱚᱨᱦᱟᱴ (ᱡᱟᱯᱟᱜ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴ) ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱢᱳᱢᱳᱨᱤᱭᱟ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱡᱳᱦᱟᱴ (ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱰᱤᱪᱟᱭ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱ) ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱦᱳᱢ ᱯᱨᱟᱭᱢᱤᱭᱟᱨ ᱯᱩᱨᱱᱚᱱᱫᱚ ᱵᱩᱨᱦᱟᱜᱳᱦᱟᱭᱤᱱ ᱫᱚ ᱰᱤᱪᱟᱭ ᱯᱷᱚᱨᱴ ᱨᱮᱭ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱳᱣᱢᱳᱨᱤᱭᱟ ᱨᱮᱵᱷᱮᱞᱤ ᱤᱱᱴᱨᱩᱥᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱵᱩᱫᱷᱤ ᱜᱟᱨᱦ (ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ ᱨᱤᱵᱮᱞᱤ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱵᱷᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨ) ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱑᱗᱙᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱨᱚᱝᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱰᱮ ᱟᱦᱳᱢ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱟᱨ ᱑᱘᱓᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱦᱳᱢ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱟᱦᱳᱢ ᱨᱟᱡᱚᱥᱴᱷᱤ ᱨᱤᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱮᱱᱠ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱨᱟᱡᱽᱢᱚᱣ ᱯᱩᱠᱷᱩᱨᱤ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱵᱳᱨᱯᱩᱠᱷᱩᱨᱤ, ᱵᱩᱨᱟᱜᱳᱦᱟᱭᱤᱱ ᱯᱩᱠᱷᱩᱨᱤ, ᱵᱳᱞᱤᱭᱟ ᱜᱳᱦᱟᱭᱤᱱ ᱯᱩᱠᱷᱩᱨᱤ, ᱠᱚᱴᱳᱠᱤ ᱯᱩᱠᱷᱩᱨᱤ ᱟᱨ ᱢᱤᱛᱷᱟ ᱯᱩᱠᱷᱩᱨᱤ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱚᱛᱱᱚᱜ== ᱡᱚᱨᱦᱟᱴ ᱫᱚ ᱒᱖.᱗᱕°N ᱟᱨ ᱙᱔.᱒᱒°E ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱚ ᱑᱑᱖ ᱢᱤᱴᱟᱨ (᱓᱘᱑ ᱯᱷᱩᱴ) ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱥᱟᱨ ᱵᱤᱥᱟᱨ ᱙ ᱪᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱓.᱕ ᱪᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱢᱟᱭᱤᱞ) ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱑᱙ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱑.᱕᱓ ᱞᱟᱠᱷ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱗᱒.᱘ ᱪᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱒᱘.᱑ ᱪᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱢᱟᱭᱤᱞ) ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱯᱞᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱫᱚ ᱒,᱘᱕᱑ ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱑,᱑᱐᱑ ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱢᱟᱭᱤᱞ) ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱑ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱘᱗᱐,᱐᱐᱐ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱰᱮᱱᱥᱤᱴᱤ ᱫᱚ ᱓᱐᱖ ᱦᱚᱲ/ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱙᱑᱓ (᱑᱐᱐᱐ ᱠᱚᱲᱟ ᱨᱮ ᱙᱑᱓ ᱠᱩᱲᱤ) ᱾ ==ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ== mhdirmhprbw3fgjqgnx8rm8wnfuifdb 197985 197984 2026-09-17T15:40:48Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 197985 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ᱡᱳᱨᱦᱟᱴ | native_name = <!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --> | settlement_type = City <!-- NOTE: Do not add or change images without consensus. --> | image_skyline = | imagesize = | image_alt = | image_caption = Clockwise from top: [[Sukaphaa|Sukapha]] Samannay Kshetra, night view of Gar-Ali, National Institute of Design, Millennium Park, Kaziranga University and Bhogdoi bridge | native_name_lang = | other_name = | nickname = City Of Cultural Capital | image_map = | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Assam#India | pushpin_label_position = centre | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Assam | coordinates = {{coord|26.75|N|94.22|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = India | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_type2 = [[List of regions of India|Region]] | subdivision_type3 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_type4 = Zone | subdivision_type5 = No. Of Wards | subdivision_name1 = [[Assam]] | subdivision_name2 = [[Upper Assam]] | subdivision_name3 = [[Jorhat District|Jorhat]] | subdivision_name4 = 3 (Central, East & West) | subdivision_name5 = 19 | established_title = Established | established_date = 1909 | founder = | named_for = | government_type = Municipality | governing_body = [[Jorhat Municipal Board]] | leader_title1 = [[Mayor]] | leader_name1 = | leader_title2 = Deputy Commissioner | leader_name2 = Sri Pulak Kumar Mahanta, [[Indian Administrative Service|IAS]] | leader_title3 = Superintendent Of Police | leader_name3 = Sri Mohanlal Meena, [[Indian Police Service|IPS]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = <ref>{{cite report|author=Ministry of Home Affairs ''Directorate of Census Operations, Assam''|author-link=2011 Census of India|year=2011|title=1813 Part B District Census Handbook (DCHB) Jorhat|url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/1813_PART_B_DCHB_JORHAT.pdf|publisher=Census of India 2011|edition=PART XII-B|location=Assam|section=District Primary: District Primary Census Abstract ''0117 Jorhat: Urban''|page=24|docket=1813|access-date=2019-04-17}}</ref><ref name="jorhatonline.in">{{cite web|url=http://www.jorhatonline.in/city-guide/jorhat-municipal-board|title=Jorhat Municipal Board, Functions of Jorhat Municipality|access-date=2023-08-28|archive-date=2023-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20231101103215/https://www.jorhatonline.in/city-guide/jorhat-municipal-board|url-status=dead}}</ref> | area_total_km2 = 72.8 | elevation_footnotes = | elevation_m = 116 | population_total = 1,53,736 | population_density_km2 = auto | population_demonym = Jorhatian | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 7850XX | area_code = 0376 | area_code_type = Telephone code | registration_plate = AS-03 | blank1_name_sec1 = [[Human sex ratio|Sex Ratio]] | blank1_info_sec1 = 951 [[Female|♀️]]/ 1000 [[Male|♂️]] | blank2_name_sec1 = [[Köppen climate classification|Climate]] | blank2_info_sec1 = [[Humid subtropical climate|Cwa]] | blank3_name_sec1 = {{nowrap|[[Official Language]]}} | blank3_info_sec1 = [[Assamese Language|Assamese]] | blank1_name_sec2 = [[Literacy in India|Literacy Rate]] | blank1_info_sec2 = {{increase}} 90.01% {{colour|#fc5|high}} | blank2_name_sec2 = [[Lok Sabha]] Constituency | blank2_info_sec2 = [[Jorhat (Lok Sabha constituency)|Jorhat]] | blank3_name_sec2 = [[Vidhan Sabha]] Constituency | blank3_info_sec2 = Jorhat, [[Titabar]], [[Mariani, Jorhat|Mariani]], [[Teok]] | website = {{URL|http://jorhat.assam.gov.in/}} | official_name = }} '''ᱡᱚᱨᱦᱟᱴ''' ({{IPAc-en|ˈ|dʒ|ɔːr|h|ɑ:|t|audio=Jorhat_Pronunciation.wav}} {{respell|JOR|haht}}) ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ [[ᱟᱥᱟᱢ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ [[ᱫᱤᱥᱯᱩᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱓᱐᱐&nbsp;ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱡᱚᱨᱦᱟᱴ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱡᱚᱨᱦᱟᱴ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱚᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱠ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱚᱨᱦᱟᱴ ᱨᱮ ᱫᱚ [[ᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱮ [[ᱜᱚᱞᱯᱷ ᱠᱳᱨᱥ]], [[ᱡᱚᱨᱦᱟᱴ ᱡᱤᱢᱠᱷᱟᱱᱟ ᱠᱞᱚᱵᱽ]] ᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Jorhat Gymkhana Club {{!}} Jorhat District {{!}} Government Of Assam, India |url=https://jorhat.assam.gov.in/tourist-place-detail/273 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250424171629/https://jorhat.assam.gov.in/tourist-place-detail/273 |archive-date=2025-04-24 |access-date=2025-11-19 |website=jorhat.assam.gov.in |language=en}}</ref> [[ᱵᱷᱳᱜᱽᱫᱚᱭ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ, ᱡᱚᱨᱦᱟᱴ ᱫᱚ ᱟᱥᱟᱢ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱥᱟᱹᱨᱟ ᱦᱟᱨᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱞᱮᱠᱷᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=About the Place Jorhat {{!}} Jorhat District {{!}} Government Of Assam, India |url=https://jorhat.assam.gov.in/about-us/about-place-jorhat |archive-url=https://web.archive.org/web/20250424113822/https://jorhat.assam.gov.in/about-us/about-place-jorhat |archive-date=2025-04-24 |access-date=2025-11-17 |website=jorhat.assam.gov.in |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Report of the Task Force on Agricultural Development of Assam |url=http://niti.gov.in/writereaddata/files/Assam-reports.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210717100623/http://niti.gov.in/writereaddata/files/Assam-reports.pdf |archive-date=2021-07-17 |access-date=2025-12-24 |website=niti.gov.in}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.elections.in/assam/parliamentary-constituencies/jorhat.html|title = Jorhat Lok Sabha Election Results 2019- Jorhat Parliamentary Constituency, Winning MP and Party Name}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://mnre.gov.in/file-manager/UserFiles/Master-Plan-Solar-City/Jorhat_solar_city_master_plan.pdf |title=Archived copy |access-date=9 July 2019 |archive-date=15 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171215164956/http://mnre.gov.in/file-manager/UserFiles/Master-Plan-Solar-City/Jorhat_solar_city_master_plan.pdf |url-status=dead }}</ref> ==ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱜᱟᱵᱟᱱ== ᱡᱳᱨᱦᱟᱴ ("ᱡᱳᱨ" ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱟᱨ "ᱦᱟᱴ" ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴ) ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱦᱟᱴ ᱥᱮ ᱢᱟᱱᱰᱤ - "ᱢᱮᱥᱳᱨᱦᱟᱴ" ᱟᱨ "ᱥᱳᱣᱠᱤᱦᱟᱴ" ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱷᱩᱜᱽᱰᱚᱭ ᱫᱤᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== ᱡᱳᱨᱦᱟᱴ ᱫᱚ ᱟᱦᱳᱢ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱓᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱫᱚ ᱰᱤᱪᱳᱭ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱨ ᱰᱤᱪᱳᱭ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱯᱷᱩᱠᱟᱱᱟᱨ ᱦᱟᱴ ᱟᱨ ᱢᱚᱥᱟᱨ ᱦᱟᱴ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱡᱚᱨᱦᱟᱴ (ᱡᱟᱯᱟᱜ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴ) ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱢᱳᱢᱳᱨᱤᱭᱟ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱡᱳᱦᱟᱴ (ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱰᱤᱪᱟᱭ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱ) ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱦᱳᱢ ᱯᱨᱟᱭᱢᱤᱭᱟᱨ ᱯᱩᱨᱱᱚᱱᱫᱚ ᱵᱩᱨᱦᱟᱜᱳᱦᱟᱭᱤᱱ ᱫᱚ ᱰᱤᱪᱟᱭ ᱯᱷᱚᱨᱴ ᱨᱮᱭ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱳᱣᱢᱳᱨᱤᱭᱟ ᱨᱮᱵᱷᱮᱞᱤ ᱤᱱᱴᱨᱩᱥᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱵᱩᱫᱷᱤ ᱜᱟᱨᱦ (ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ ᱨᱤᱵᱮᱞᱤ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱵᱷᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨ) ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱑᱗᱙᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱨᱚᱝᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱰᱮ ᱟᱦᱳᱢ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱟᱨ ᱑᱘᱓᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱦᱳᱢ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱟᱦᱳᱢ ᱨᱟᱡᱚᱥᱴᱷᱤ ᱨᱤᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱮᱱᱠ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱨᱟᱡᱽᱢᱚᱣ ᱯᱩᱠᱷᱩᱨᱤ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱵᱳᱨᱯᱩᱠᱷᱩᱨᱤ, ᱵᱩᱨᱟᱜᱳᱦᱟᱭᱤᱱ ᱯᱩᱠᱷᱩᱨᱤ, ᱵᱳᱞᱤᱭᱟ ᱜᱳᱦᱟᱭᱤᱱ ᱯᱩᱠᱷᱩᱨᱤ, ᱠᱚᱴᱳᱠᱤ ᱯᱩᱠᱷᱩᱨᱤ ᱟᱨ ᱢᱤᱛᱷᱟ ᱯᱩᱠᱷᱩᱨᱤ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱚᱛᱱᱚᱜ== ᱡᱚᱨᱦᱟᱴ ᱫᱚ ᱒᱖.᱗᱕°N ᱟᱨ ᱙᱔.᱒᱒°E ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱚ ᱑᱑᱖ ᱢᱤᱴᱟᱨ (᱓᱘᱑ ᱯᱷᱩᱴ) ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱥᱟᱨ ᱵᱤᱥᱟᱨ ᱙ ᱪᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱓.᱕ ᱪᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱢᱟᱭᱤᱞ) ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱑᱙ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱑.᱕᱓ ᱞᱟᱠᱷ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱗᱒.᱘ ᱪᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱒᱘.᱑ ᱪᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱢᱟᱭᱤᱞ) ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱯᱞᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱫᱚ ᱒,᱘᱕᱑ ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱑,᱑᱐᱑ ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱢᱟᱭᱤᱞ) ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱑ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱘᱗᱐,᱐᱐᱐ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱰᱮᱱᱥᱤᱴᱤ ᱫᱚ ᱓᱐᱖ ᱦᱚᱲ/ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱙᱑᱓ (᱑᱐᱐᱐ ᱠᱚᱲᱟ ᱨᱮ ᱙᱑᱓ ᱠᱩᱲᱤ) ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} cswvgxwozqbbap6s2bcw2nheo4hdd45 ᱡᱤ ᱵᱳᱨᱰ 0 25149 197977 158203 2026-09-17T15:28:11Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 197977 wikitext text/x-wiki {{Infobox software | name = ᱡᱤᱵᱳᱨᱰ | logo = Gboard logo.svg | logo size = 150px | screenshot = Gboard screenshot.png | screenshot size = 250px | caption = A screenshot of Gboard being used on [[Google Keep]]. | collapsible = yes | developer = [[ᱜᱩᱜᱚᱞ]] | released = {{Start date and age|᱒᱐᱑᱖|᱐᱕|᱑᱒}} | discontinued = no | ver layout = stacked | latest release version = ᱑᱓.᱓.᱐᱖.᱕᱕᱑᱕᱓᱘᱖᱓᱕ | latest release date = {{Start date and age|᱒᱐᱒᱓|᱐᱙|᱑᱕}} | operating system = [[iOS]], [[iPadOS]], [[Android (operating system)|Android]] | license = [[Proprietary software|Proprietary]] | other_names = }} ᱡᱤ ᱵᱳᱨᱰ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱮᱱᱰᱨᱟᱭᱮᱰ ᱟᱨ ᱟᱭ ᱳ ᱮᱥ (iOS) ᱰᱮᱵᱷᱟᱭᱤᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱜᱩᱜᱚᱞ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱷᱟᱨᱪᱩᱭᱮᱞ ᱠᱤᱭᱵᱳᱨᱰ ᱮᱯ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮ ᱪᱟᱸᱫᱳᱨᱮ ᱟᱭᱳᱹ ᱮᱥ(iOS) ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱪᱟᱸᱫᱳᱨᱮ ᱮᱱᱰᱨᱳᱭᱮᱰ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ , ᱮᱱᱰᱨᱳᱭᱮᱰᱨᱮ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱜᱩᱜᱚᱞ '''ᱠᱤᱭᱵᱳᱨᱰ''' ᱮᱯ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱯᱰᱮᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱡᱤᱵᱳᱨᱰ ᱨᱮ ᱳᱭᱮᱵ ᱨᱮᱹᱰ (᱒᱐᱒᱐ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱨ ᱵᱨᱟᱶᱛᱟᱣᱟᱱ ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱟᱛᱟᱣ), ᱜᱤᱯ ᱟᱨ ᱮᱢᱳᱡᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱚᱛᱩᱛᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱞᱜᱟᱛᱮ ᱛᱚᱞᱟᱥ ᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱥᱟᱶᱛᱮ [[ᱜᱩᱜᱚᱞ ᱥᱮᱱᱫᱨᱟ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ , ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱨᱟᱶᱫᱟᱣᱟᱱ ᱴᱟᱭᱯᱤᱝ ᱤᱱᱡᱤᱱ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱯᱚᱨᱫᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱴᱮᱦᱟᱴ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱥᱟᱵᱟᱫ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱮᱢ ᱟᱭ ᱾ <ref>{{Cite web |date=April 29, 2020 |title=Google Search button disappears from Gboard on Android |url=https://9to5google.com/2020/04/09/gboard-google-button-disappears/ |access-date=August 29, 2020 |website=9to5google |language=en-US}}</ref>ᱠᱤᱭᱵᱳᱰ ᱨᱮ ᱱᱟᱶᱟᱱ ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱜᱟᱹᱨᱰᱩ ᱨᱚᱝ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱚᱛᱩᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱤ ᱟᱭᱹ ᱮᱯᱷ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱚᱨᱤᱢᱟᱱ ᱥᱮ ᱠᱤᱭᱵᱳᱨᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱦᱚᱲᱟᱱ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ , ᱵᱷᱳᱥ ᱰᱤᱠᱴᱮᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ , ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢᱼᱯᱷᱨᱟᱹᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱫᱷᱮᱱ ᱟᱨ ᱛᱤᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱭᱢᱳᱡᱤ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱟᱲᱮᱭ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱟᱭ ᱳ ᱮᱥ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱚᱠᱛᱚ ᱠᱤᱭᱵᱳᱨᱰ ᱫᱚ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱥᱮᱨ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱪᱟᱸᱫᱳ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ , ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱮᱱᱰᱨᱟᱭᱰ ᱨᱮ ᱠᱤᱭᱵᱳᱰ ᱫᱚ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱚᱠᱛᱚ ᱑᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱮᱥᱮᱨ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ , ᱡᱤᱵᱳᱨᱰ ᱫᱚ [[ᱜᱩᱜᱟᱞ ᱯᱞᱮ|ᱜᱩᱜᱚᱞ ᱯᱞᱮ ᱥᱴᱳᱨ]] ᱨᱮ ᱑ ᱵᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱤᱱᱥᱴᱟᱞ ᱯᱟᱥ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱟᱱ ᱮᱱᱰᱨᱳᱭᱮᱰ ᱮᱯ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ <ref name="Android Police">{{Cite news|url=https://www.androidpolice.com/2018/08/22/gboard-passes-one-billion-installs-play-store/|title=Gboard passes one billion installs on the Play Store|date=August 22, 2018|work=Android Police|access-date=August 23, 2018|language=en-US}}</ref><ref name="Gboard introduction">{{Cite web |last=Lee |first=Reena |date=December 16, 2016 |title=Gboard, now available for Android |url=https://blog.google/products/search/gboard-now-on-android/ |access-date=January 8, 2017 |website=The Keyword Google Blog}}</ref><ref>{{Cite web |last=Whitwam |first=Ryan |date=December 17, 2016 |title=[Update: Official] Google Keyboard is now Gboard with v6.0 update—includes integrated search, dedicated number row, multiple active languages, and more [APK Download] |url=http://www.androidpolice.com/2016/12/17/google-keyboard-now-gboard-v6-0-update-includes-integrated-search-dedicated-number-row-multiple-active-languages-apk-download/ |access-date=January 8, 2017 |website=Android Police}}</ref><ref>{{Cite web |last=Robertson |first=Adi |date=December 12, 2016 |title=Google's great iOS keyboard is now on Android |url=https://www.theverge.com/2016/12/12/13922300/gboard-google-ios-keyboard-android-support |access-date=January 8, 2017 |website=[[The Verge]] |publisher=[[Vox Media]]}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.phonearena.com/news/Google-Gboard-keyboard-app-1-billion-downloads_id108061|title=Google's Gboard keyboard app exceeds 1 billion downloads in the Play Store|last=Vasile|first=Cosmin|work=Phone Arena|access-date=August 23, 2018}}</ref>ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱜᱩᱜᱚᱞ ᱯᱞᱮ ᱥᱴᱳᱨ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱵᱤᱰᱟᱹᱣ ᱦᱳᱭᱳᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩᱨᱟᱲᱜᱚ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱮᱯ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱟᱦᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Android Police" /> == ᱵᱳᱭᱥᱤᱥᱴᱚ == ᱡᱵᱳᱨᱰ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱷᱟᱨᱪᱩᱭᱮᱞ ᱠᱤᱭᱵᱳᱨᱰ ᱮᱯ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱳᱭᱮᱵ ᱨᱮᱹᱥᱚᱞ (ᱮᱯ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱱᱰᱨᱟᱭᱰ ᱨᱮᱹᱥᱮᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱨᱮᱰᱮᱠᱴᱤᱵᱷ ᱩᱛᱛᱚᱨ , ᱜᱤᱯ ᱟᱨ ᱮᱢᱳᱡᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱚᱛᱛᱟᱨᱮ ᱟᱞᱜᱟ ᱛᱮ ᱛᱚᱞᱟᱥ ᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱨ ᱯᱚᱨᱫᱟᱯᱛᱚᱨᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱴᱮᱦᱟᱴ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱥᱟᱵᱟᱫ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱨᱮᱰᱮᱠᱚ ᱴᱟᱭᱯᱤᱝ ᱤᱝᱜᱤᱱ ᱥᱟᱶᱛᱮ [[ᱜᱩᱜᱚᱞ ᱥᱮᱱᱫᱨᱟ]] ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ <ref name="iOS launch">{{Cite web |last=Perez |first=Sarah |date=May 12, 2016 |title=Google launches Gboard, an iOS keyboard that lets you search without a browser |url=https://techcrunch.com/2016/05/12/google-launches-gboard-an-ios-keyboard-that-lets-you-search-without-a-browser/ |access-date=January 8, 2017 |website=[[TechCrunch]] |publisher=[[AOL]]}}</ref>᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮ ᱪᱟᱸᱫᱳᱨᱮ ᱟᱭᱳᱹ ᱮᱥ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱚᱠᱛᱚ ᱡᱤᱵᱳᱨᱰ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱜᱚᱲᱚ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ , ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱮᱱᱰᱨᱟᱭᱰ ᱯᱮᱴᱯᱷᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱚᱠᱛᱚ ᱑᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ <ref name="iOS launch" />ᱜᱩᱜᱚᱞ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱮ , ᱜᱵᱳᱨᱰ " ᱞᱟᱦᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱪᱟᱸᱫᱚᱠᱚ " ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ <ref name="Gboard introduction"/>᱒᱐᱑᱙ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱙᱑᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱚᱲᱚ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Set up Gboard - Android - Gboard Help |url=https://support.google.com/gboard/answer/6380730 |access-date=October 8, 2019 |website=support.google.com}}</ref> ᱡᱤᱵᱳᱨᱰ ᱨᱮ ᱯᱷᱳᱴᱤᱝ ᱠᱤᱭᱵᱳᱨᱰ ᱟᱨ ᱜᱩᱵᱚᱞ ᱴᱨᱟᱱᱞᱮᱴᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ <ref name="Digicular">{{Cite web |last=Karam |first=Susheel |date=December 1, 2018 |title=How To Turn-On & Use Resizable And Floating Keyboard Feature In Gboard |url=https://digicular.com/google-keyboard-floating-keyboard/ |access-date=November 15, 2020 |website=Digicular |archive-date=August 9, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809070147/https://digicular.com/google-keyboard-floating-keyboard/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Translate as you type - Android - Gboard Help |url=https://support.google.com/gboard/answer/7421372?co=GENIE.Platform%3DAndroid&hl=en}}</ref>᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮ ᱪᱟᱸᱫᱳ ᱨᱮ ᱟᱯᱰᱮᱴ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱮᱱᱰᱨᱟᱭᱰ ᱨᱮ ᱡᱮᱵᱳᱨᱰ ᱢᱤᱫᱼᱦᱟᱝ ᱢᱳᱰ ᱮ ᱮᱥᱯᱳᱨᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ ᱮᱯ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱜᱩᱜᱚᱞ ᱠᱤᱵᱳᱨᱰ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱨᱮᱱᱰ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ <ref>{{Cite news|url=https://lifehacker.com/google-keyboard-now-has-a-one-handed-mode-1774293892|title=Google Keyboard Now Has a One-Handed Mode|last=Klosowski|first=Thorin|work=Lifehacker|access-date=August 23, 2018|language=en-US}}</ref>ᱡᱤᱵᱳᱨᱰ ᱠᱤᱭᱩᱣᱟᱨᱴᱤᱼᱠᱤᱭᱩᱣᱟᱨᱴᱤᱡ ᱮᱡᱮᱨᱴᱤ ᱟᱨ ᱠᱳᱞᱮᱢᱟᱠ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱤᱭᱵᱳᱨᱰ ᱞᱮᱭᱟᱩᱴ ᱠᱚ ᱦᱮᱸᱥᱟᱹᱨᱤᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=July 12, 2018 |title=Gboard, Google's excellent iOS keyboard, picks up Morse code typing in latest update |url=https://www.idownloadblog.com/2018/07/12/board-morse-code-typing/ |access-date=March 15, 2022 |website=iDownloadBlog.com |language=en-US}}</ref> ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱟᱭᱳᱹ ᱮᱥ ᱮᱯ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱟᱯᱰᱮᱴ ᱨᱮ ᱯᱷᱮᱨᱟᱱᱥ ' ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ' ᱛᱚᱛᱛᱚᱨᱚ ' ᱯᱳᱨᱛᱩᱡᱤᱡᱽ ' ᱟᱨ ' [[ᱥᱯᱮᱱᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ' ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ' ᱥᱚᱢᱟᱨᱴ ᱡᱤ ᱟᱭᱹ ᱮᱯᱷ ' ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱮᱢ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱛᱮ ᱠᱤᱭᱵᱳᱨᱰ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱚᱞ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜ ᱟᱱᱟᱜ ᱡᱤ ᱟᱭᱹ ᱮᱯᱷ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱮᱢ ᱦᱳᱭᱳᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱤᱭᱵᱳᱨᱰ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱰᱚᱨᱚᱠ ᱛᱚᱛᱷᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱟᱶᱟ ᱩᱯᱟᱹᱭ ᱮᱢᱼᱟ ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ ᱠᱤᱭᱵᱳᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱮᱢᱮᱨᱟ ᱨᱳᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱦᱚᱲᱟᱱ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱥᱮᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ <ref>{{Cite web |last=Patel |first=Rajan |date=August 4, 2016 |title=Olá Gboard: new languages, personal keyboards and more |url=https://blog.google/products/search/ola-gboard-new-languages-personal_4/ |access-date=February 23, 2017 |website=The Keyword Google Blog}}</ref>᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱨᱪ ᱪᱟᱸᱫᱳᱨᱮ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱱᱟᱶᱟ ᱟᱯᱰᱮᱴ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱠᱨᱳᱥᱤᱭᱟᱱᱟᱹᱱᱟᱹᱱᱟᱹᱱᱟᱹᱱ ᱪᱮᱠ ᱰᱮᱱᱤᱥ ᱫᱟᱪ ᱯᱷᱤᱱᱤᱥ ᱜᱨᱤᱠ ᱯᱩᱞᱤᱥ [[ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ]] ᱵᱞᱟᱪᱤ ᱥᱩᱭᱰᱤᱱ ᱠᱟᱴᱟᱞᱚᱱ ᱦᱟᱝᱜᱟᱨᱤ ᱢᱟᱞᱟᱭ ᱨᱚᱥᱤᱭᱟ ᱞᱮᱴᱤᱱ ᱟᱢᱨᱤᱠᱟ ᱥᱯᱟᱱᱤᱥ ᱟᱨ ᱴᱩᱨᱠᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱷᱳᱥ ᱰᱤᱠᱴᱤᱥᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱥᱮᱨ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱯᱮᱥ ᱵᱟᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱠ ᱵᱳᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱟᱯᱨᱟᱢ ᱟᱨ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱟᱲᱮᱭ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ <ref>{{Cite web |last=Ni |first=Alan |date=February 23, 2017 |title=Gboard for iPhone gets an upgrade |url=https://blog.google/products/search/gboard-iphone-gets-upgrade/ |access-date=February 23, 2017 |website=The Keyword Google Blog}}</ref><ref>{{Cite web |last=Vincent |first=James |date=February 23, 2017 |title=Google upgrades its iPhone keyboard with voice dictation and 15 new languages |url=https://www.theverge.com/2017/2/23/14708578/google-keyboard-gboard-voice-typing-ios |access-date=February 23, 2017 |website=[[The Verge]] |publisher=[[Vox Media]]}}</ref>᱒᱐᱑᱗ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱨᱮ , ᱡᱤᱵᱳᱨᱰ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱚᱨᱤᱢᱟᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱑᱑ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱱᱟᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ , ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱵᱟᱛᱟᱣᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱞ ᱒᱒ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱮ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=Martonik |first=Andrew |date=April 25, 2017 |title=Google dramatically improves support for Indian languages across Translate, Gboard and more |url=http://www.androidcentral.com/google-dramatically-improving-support-indian-languages |access-date=April 27, 2017 |website=Android Central}}</ref><ref>{{Cite web |last=Baxi |first=Abhishek |date=April 25, 2017 |title=Google improves support for Indian languages in Google Translate, Gboard, and more |url=http://www.androidauthority.com/google-improves-support-for-indian-languages-in-google-translate-gboard-and-more-766986/ |access-date=April 27, 2017 |website=Android Authority}}</ref> ᱒᱐᱑᱗ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱩᱱ ᱪᱟᱸᱫᱳ ᱨᱮ ᱮᱱᱰᱨᱳᱭᱮᱰ ᱮᱯ ᱫᱚ ᱛᱤᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱭᱢᱳᱡᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱟᱵᱟᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱥᱟᱵᱟᱫ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱜᱟᱢ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱟᱯᱰᱮᱴ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱟᱭ ᱳ ᱮᱥ ᱮᱯ ᱨᱮ ᱦᱤᱡᱩᱜᱼᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref>{{Cite web |last=Statt |first=Nick |date=June 12, 2017 |title=Gboard for Android now recognizes hand-drawn emoji and anticipates your next phrase |url=https://www.theverge.com/2017/6/12/15743130/google-gboard-android-update-keyboard-emoji-ai |access-date=June 14, 2017 |website=[[The Verge]] |publisher=[[Vox Media]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cheng |first=Roger |date=June 12, 2017 |title=Google's Gboard smart keyboard gets new bells and whistles |url=https://www.cnet.com/news/googles-gboard-smart-keyboard-gets-new-bells-and-whistles/ |access-date=June 14, 2017 |website=[[CNET]] |publisher=[[CBS Interactive]]}}</ref>᱒᱐᱑᱙ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱨᱪ ᱪᱟᱸᱫᱳ ᱨᱮ ᱚᱯᱞᱟᱭᱤᱱ ᱵᱷᱳᱥ ᱨᱮᱠᱱᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=An All-Neural On-Device Speech Recognizer |url=http://ai.googleblog.com/2019/03/an-all-neural-on-device-speech.html |access-date=August 22, 2019 |website=Google AI Blog |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=March 12, 2019 |title=Google's new voice recognition system works instantly and offline (if you have a Pixel) |url=http://techcrunch.com/2019/03/12/googles-new-voice-recognition-system-works-instantly-and-offline-if-you-have-a-pixel/ |access-date=August 22, 2019 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref> ᱑᱒ ᱯᱷᱮᱵᱨᱩᱭᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ " ᱤᱢᱳᱡᱤ ᱠᱤᱠᱮᱱ " ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱱᱟᱶᱟ ᱩᱨᱜᱟᱹᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱤᱢᱳᱡᱤ ᱢᱮᱥ ᱚᱯ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱟᱨ ᱢᱮᱥᱮᱡ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱚᱠᱛᱚ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱥᱴᱤᱠᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ <ref>{{Cite web |date=February 12, 2020 |title=Google's Gboard introduces Emoji Kitchen, a tool to mash up emojis to use as stickers |url=http://techcrunch.com/2020/02/12/googles-gboard-introduces-emoji-kitchen-a-tool-to-mash-up-emojis-to-use-as-stickers/ |access-date=February 13, 2020 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref>᱒᱐᱒᱑ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱮᱠᱤᱥᱮᱞ ᱖ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱥᱟᱧᱪᱟᱣ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=October 29, 2021 |title=Gboard on Pixel 6 series gets a grammar correction feature |url=https://www.xda-developers.com/gboard-grammar-correction-feature-pixel-6/ |access-date=October 29, 2021 |website=xda-developers |language=en-US}}</ref> == ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱷᱟᱲᱟ == ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ' ''ᱫᱟ ᱳᱣᱟᱞ ᱥᱴᱨᱤᱴ ᱡᱮᱱᱟᱞ ᱾'' ᱠᱤᱭᱵᱳᱨᱰ ᱫᱚ , ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱩᱴ ᱥᱟᱨᱪ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱱᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱮᱱ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱮᱯ ᱫᱚ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱰᱮᱵᱷᱤᱥ ᱨᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱮᱯ ᱥᱟᱣ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱫᱚ ᱜᱚᱲᱚ ᱵᱟᱝ ᱮᱢᱼᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱫ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ " ᱠᱮᱯᱮᱴᱮᱱ ᱟᱢᱨᱤᱠᱟ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱴᱤᱠᱤᱴ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱢᱮ " ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱪᱩᱭᱟᱨᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱷᱚᱱ ᱨᱮ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱴᱤᱠᱮᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱮᱯ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱳᱭᱮᱵ ᱵᱨᱟᱣᱡᱟᱨ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱡᱟᱼᱟ ᱾ ᱳᱣᱟᱞ ᱥᱴᱨᱤᱴ ᱡᱮᱱᱟᱞ ᱫᱚ ᱵᱨᱮᱰᱮᱥᱤᱠ ᱴᱟᱭᱯᱤᱝ ᱤᱱᱡᱤᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ , ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ " ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱦᱟ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱱᱟ " ᱟᱨ " ᱵᱮᱣᱦᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ Gboard "ᱡᱚᱠᱷᱮᱡ ᱟᱢ ᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱢᱟᱜ ᱤᱢᱳᱡᱤ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱮᱫᱟ" ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱳᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱱᱟᱴ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ (ᱮᱱᱰᱨᱟᱭᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮ ᱪᱟᱸᱫᱳ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱩᱨᱜᱟᱹᱱ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ , ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱶ ᱨᱟᱹᱲ ᱵᱚᱱᱚᱫᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱴᱟᱜ ᱦᱚᱨᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱱᱟᱴ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱥᱮ ᱠᱤᱭᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱥᱟᱭᱡ ᱚᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ , " ᱟᱢ ᱡᱚᱫᱤ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱠᱤᱭᱵᱳᱨᱰ ᱠᱚᱥᱴᱟᱢᱤᱡᱽ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫᱮᱢ ᱠᱷᱚᱡᱟ , ᱡᱤᱵᱳᱨᱰ ᱟᱢᱟᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=Olivarez-Giles |first=Nathan |date=May 12, 2016 |title=Review: Gboard Adds Google's Search Box to iPhone Keyboards |url=https://www.wsj.com/articles/review-gboard-adds-googles-search-box-to-iphone-keyboards-1463058321 |url-access=subscription |access-date=January 8, 2017 |website=[[The Wall Street Journal]] |publisher=[[Dow Jones & Company]]}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ|30em}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == [https://support.google.com/gboard/answer/6380730#languages&zippy=%2Cfind-supported-languages ᱥᱟᱵᱲᱟᱣ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱤᱠᱟ ᱾] guy0nrfy3urbhhtba1b4hsyp00pynbv ᱥᱣᱟᱨᱩᱯ ᱢᱚᱦᱟᱵᱤᱨ ᱩᱱᱟᱦᱟᱞᱠᱟᱨ 0 25368 197996 186864 2026-09-18T04:27:02Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 197996 wikitext text/x-wiki '''ᱥᱣᱟᱨᱩᱯ ᱢᱚᱦᱟᱵᱤᱨ ᱩᱱᱟᱦᱟᱞᱠᱟᱨ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱘᱗) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱨᱟ ᱨᱟᱭᱯᱷᱚᱞ ᱥᱩᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ SH1 (World Shooting Para Sport Rankings) ᱨᱮ ᱑᱓ ᱟᱱᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱨᱮᱱᱠ ᱟᱨ ᱑᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱮᱭᱟᱨ ᱨᱟᱭᱯᱷᱚᱞ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite news|last=|first=|url=https://db.ipc-services.org/sdms/web/ranking/sh/pdf/type/WR/list/464|title=World Shooting Para Sport Rankings / Official World Rankings 2021|work=World Shooting Para Sport|access-date=|archive-date=2021-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182209/https://db.ipc-services.org/sdms/web/ranking/sh/pdf/type/WR/list/464|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|last=|first=|url=https://in.style.yahoo.com/indian-shooters-capable-winning-4-092612360.html|title=Indian shooters capable of winning 4 medals at Paralympics, says national chief coach|work=Yahoo News|access-date=|archive-date=2021-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713074954/https://in.style.yahoo.com/indian-shooters-capable-winning-4-092612360.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|last=|first=|url=https://indianexpress.com/article/india/polio-afflicted-rifle-shooter-to-play-in-world-cup-4903774/|title=Polio-afflicted rifle shooter to play in World Cup |work= Indian Express News| access-date=}}</ref><ref>{{Cite news|last=|first=|url=https://timesofindia.indiatimes.com/topic/Swaroop-Mahavir-Unhalkar/news|title=Swaroop Mahavir Unhalkar|work= Times of India News| access-date=}}</ref> == ᱒᱐᱒᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱟᱨᱟᱞᱤᱢᱯᱤᱠ == ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱡᱟᱯᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱴᱚᱠᱤᱭᱳ]] ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱟᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱣᱟᱞᱤᱯᱷᱟᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱡᱟᱯᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱚᱠᱤᱭᱳ ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱟᱨᱟᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱨᱮ ᱥᱩᱴᱤᱝ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱤᱯᱨᱮᱡᱮᱸᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite news|last=|first=|url=https://www.paralympic.org/sites/default/files/2019-10/Tokyo%202020%20WSPS%20Quota%20Allocation%20-%20Current%20after%20Sydney.pdf|title=Tokyo 2020 Paralympic Games Quota Distribution |work= International Paralympic Committee| access-date=}}</ref><ref>{{Cite news|last=|first=|url=https://www.paralympic.org/sites/default/files/2019-10/Sydney%202019%20WSPS%20Championships%20Results%20Book.pdf|title=Result Book of Sydney 2019 World Shooting Para Sport World Championships|work= International Paralympic Committee| access-date=}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱲᱟ ᱑᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱮ.ᱟᱨ. ᱥᱴᱮᱱᱰᱤᱝ ᱮᱥ.ᱮᱥ.ᱴᱤ.᱑ ᱥᱩᱴᱤᱝ ᱨᱮ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱣᱟᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱴ ᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱒᱐᱓.᱙ ᱥᱠᱳᱨ ᱥᱟᱶ ᱛᱮ ᱯᱩᱱ ᱟᱱᱟᱜ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ == ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞᱢᱮ == [[:en:Paralympic Committee of India|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱨᱟᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ]] [[:en:India at the Paralympics|ᱯᱟᱨᱟᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ]] == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == l077tqqmq60wuvzwf3am53n2oxcply6 ᱨᱩᱵᱤᱱᱟ ᱯᱷᱨᱟᱱᱥᱤᱥ 0 25371 197999 159854 2026-09-18T06:33:03Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 197999 wikitext text/x-wiki '''ᱨᱩᱵᱤᱱᱟ ᱯᱷᱨᱟᱱᱥᱤᱥ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱙᱙) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱨᱟ ᱯᱤᱥᱴᱚᱞ ᱥᱩᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱥᱩᱴᱤᱝ ᱥᱯᱳᱨᱴ ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱩᱲᱤ ᱑᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱮᱭᱟᱨ ᱯᱤᱥᱴᱚᱞ ᱮᱥᱹᱮᱪᱹ᱑ (World Shooting Para Sport Rankings) ᱨᱮ ᱕ ᱟᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱨᱟ ᱜᱮᱢᱥ ᱯᱤ᱒ - ᱠᱩᱲᱤ ᱑᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱮᱭᱟᱨ ᱯᱤᱥᱴᱚᱞ (SH1 Events) ᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|last=|first=|url=https://db.ipc-services.org/sdms/web/ranking/sh/pdf/type/WR/list/464|title=World Shooting Para Sport Rankings / Official World Rankings 2021|work=World Shooting Para Sport|access-date=|archive-date=2021-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182209/https://db.ipc-services.org/sdms/web/ranking/sh/pdf/type/WR/list/464|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|last=|first=|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhopal/madhya-pradesh-jabalpur-para-shooter-sets-world-record-bags-oly-quota/articleshow/83592370.cms|title=MP: Jabalpur para shooter sets world record, bags Oly quota|work= Time of India News| access-date=}}</ref><ref>{{Cite news|last=|first=|url=https://www.paralympicindia.org.in/shooting-backup/news/news-congratulations-pooja-agarwal-7.html|title=Congratulations: Pooja Agarwal, Sonia Sharma, Rubina Francis - Gold Medallists|work= ParalympicIndia News| access-date=}}</ref><ref>{{Cite news|last=|first=|url=https://www.outlookindia.com/website/story/sports-news-rubina-francis-leads-10-member-indian-para-shooters-squad-for-tokyo-paralympics/387562|title=Rubina Francis Leads 10-Member Indian Para Shooters Squad For Tokyo Paralympics|work= Outlook India News| access-date=}}</ref><ref>{{Cite news|last=|first=|url=https://thelogicalindian.com/story-feed/sports/indian-para-shooter-world-record-tokyo-palalymipcs-28994|title=Madhya Pradesh Para Shooter Creates World Record, Bags Gold For India At Peru Event|work=The Logical India News|access-date=|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003141822/https://thelogicalindian.com/story-feed/sports/indian-para-shooter-world-record-tokyo-palalymipcs-28994|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|last=|first=|url=https://www.bhaskar.com/news/MP-BPL-HMU-rubina-francis-mp-academy-parashooter-won-gold-5743591-PHO.html|title=पैरों पर ठीक से खड़े भी नहीं हो पाती, अब पैराशूटिंग में देश को दिलाया गोल्ड|work= Bhaskar News| access-date=}}</ref> == ᱒᱐᱒᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱟᱨᱟᱞᱤᱢᱯᱤᱠ == [[ᱡᱟᱯᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱴᱚᱠᱤᱭᱳ]] ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱟᱨᱟ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚᱞᱤᱯᱷᱟᱭ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾<ref>{{Cite news|last=|first=|url=https://thebridge.in/tokyo-2020-paralympics/para-shooter-rubina-francis-world-record-qualifies-paralympics-22194|title=Para-shooter Rubina Francis sets a world record; qualifies for Tokyo Paralympics|work= The Bridge News| access-date=}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == 866egu7qow4kubi4dk447n5g9tko12n ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱡᱚᱠᱷᱚᱨ 0 25373 197998 134561 2026-09-18T06:28:56Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 197998 wikitext text/x-wiki '''ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱡᱚᱠᱷᱚᱨ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱘᱖) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱨᱟ ᱯᱤᱥᱴᱚᱞ ᱥᱩᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱠᱚᱲᱟ ᱑᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱮᱭᱟᱨ ᱯᱤᱥᱴᱚᱞ ᱮᱥᱹᱮᱪᱹ᱑ (World Shooting Para Sport Rankings) ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮ ᱘<ref>{{Cite news|last=|first=|url=https://db.ipc-services.org/sdms/web/ranking/sh/pdf/type/WR/list/464|title=World Shooting Para Sport Rankings / Official World Rankings 2021|work=World Shooting Para Sport|access-date=|archive-date=2021-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182209/https://db.ipc-services.org/sdms/web/ranking/sh/pdf/type/WR/list/464|url-status=dead}}</ref> ᱟᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱨᱟ ᱜᱮᱢᱥ ᱯᱤ᱔ - ᱢᱤᱠᱥ ᱕᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱯᱷᱨᱤ ᱯᱤᱥᱴᱚᱞ (SH1 Events) ᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|last=|first=|url=https://indianexpress.com/article/olympics/indian-shooters-capable-of-winning-4-medals-at-paralympics-says-national-chief-coach-7401051/|title=Indian shooters capable of winning 4 medals at Paralympics, says national chief coach|work= Indian Express| access-date=}}</ref><ref>{{Cite news|last=|first=|url=https://sportstar.thehindu.com/other-sports/shooting-para-sport-world-cup-para-shooter-singhraj-clinches-gold-narwal-finishes-fourth-sareh-javanmardi/article34123547.ece|title=Para shooter Singhraj clinches gold, Narwal finishes fourth|work= The Hindu| access-date=}}</ref><ref>{{Cite news|last=|first=|url=https://olympics.com/en/news/indian-shooters-set-records-at-2019-para-world-cup|title=Indian shooters set records at 2019 Para World Cup|work= Olympic| access-date=}}</ref><ref>{{Cite news|last=|first=|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/70439130.cms|title=Para World Cup: Records for pistol Rahul Jakhar|work= Times of India| access-date=}}</ref> == ᱒᱐᱒᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱟᱨᱟᱞᱤᱢᱯᱤᱠ == ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱡᱟᱯᱟᱱ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱴᱚᱠᱤᱭᱳ]] ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱟ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱣᱟᱞᱤᱯᱷᱟᱭ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱡᱟᱯᱟᱱ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱴᱚᱠᱤᱭᱳ]] ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱟᱨᱟ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱴᱤᱝ ᱯᱟᱨᱟ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱨᱮ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱤᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱮᱫ-ᱟ ᱾<ref>{{Cite news|last=|first=|url=https://www.paralympic.org/sites/default/files/2019-10/Tokyo%202020%20WSPS%20Quota%20Allocation%20-%20Current%20after%20Sydney.pdf|title=Tokyo 2020 Paralympic Games Quota Distribution |work= International Paralympic Committee| access-date=}}</ref> == ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ == [[:en:Paralympic Committee of India|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱨᱟᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ]] [[:en:India at the Paralympics|ᱯᱟᱨᱟᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ]] == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == hc19obh79vxe6q7luo9c4krb3s5mdoh ᱜᱤᱛᱩ ᱢᱳᱦᱚᱱᱫᱟᱥ 0 26430 197988 186456 2026-09-18T00:22:09Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 197988 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱜᱤᱛᱩ ᱢᱳᱦᱚᱱᱫᱟᱥ | image = | Image = | caption = | birth_name = ᱜᱟᱭᱚᱛᱨᱤ ᱫᱟᱥ | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1981|6|8}} | birth_place = [[ᱠᱚᱪᱤ]], [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ|ᱠᱮᱨᱟᱞ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | occupation = {{Flatlist| * ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ * ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱡ }} | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | othername = ᱜᱤᱛᱩ | yearsactive = 1986{{Endash}}present | spouse = {{marriage|[[ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱨᱚᱵᱤ]]|2009}} | religion = | website = | awards = *ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ, ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ, ᱒᱐᱐᱔ *ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ, ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ, ᱒᱐᱐᱔ *ᱥᱟᱱᱰᱟᱱᱥ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱟᱞ, ᱜᱞᱳᱵᱟᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱢᱮᱠᱚᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ, ᱒᱐᱑᱖ | children = ᱑ }} '''ᱜᱟᱭᱚᱛᱨᱤ ᱫᱟᱥ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱘ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱘᱑) ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ '''ᱜᱤᱛᱩ ᱢᱳᱦᱚᱱᱫᱟᱥ''' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ. ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱟᱨ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱟᱢ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱒᱐᱑᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱞᱟᱭᱚᱨᱥ ᱰᱟᱭᱤᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱥᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱚᱱᱰᱟᱱᱥ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ,<ref>{{cite web |url=http://starblockbuster.com/nawazuddin%E2%80%99s-liar%E2%80%99s-dice-sundance-film-festival |title=Nawazuddin's Liar's Dice in Sundance Film Festival |publisher=Starblockbuster |accessdate=17 April 2014}}</ref> ᱟᱨ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱘᱗ ᱟᱱᱟᱜ ᱮᱠᱮᱰᱮᱢᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱱᱮᱡ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱥᱠᱟᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱥᱚᱨᱴᱞᱤᱥᱴ ᱥᱮ ᱱᱳᱢᱮᱱᱰᱮᱰ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/liars-dice-is-indias-official-oscar-entry-669634?pfrom=home-topstories |title=India will send Hindi-language road film Liar's Dice to the Oscars next year, the Film Federation of India (FFI) announced today |author=Gitanjali Roy |date=23 September 2014 |accessdate=23 September 2014}}</ref> ==ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ===ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ=== ᱜᱤᱛᱩ ᱟᱜ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱜᱟᱭᱚᱛᱨᱤ ᱫᱟᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |work=The Hindu |title=I, Me, Myself – Geethu Mohandas |url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2003/07/04/stories/2003070400990802.htm |date=4 July 2003 |accessdate=13 April 2009}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱤᱛᱩ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱭ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱳᱱᱱᱩ ᱢᱩᱛᱷᱚᱞ ᱯᱩᱡᱤᱭᱚᱢ ᱵᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ'' ᱢᱚᱦᱚᱱᱞᱟᱞ ᱥᱟᱶ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱯᱟᱴ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱜᱤᱛᱩ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱢᱚᱬᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱵᱟ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱟᱢ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱟᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱚᱱᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱠᱚᱞᱚᱨ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web |publisher=[[Rediff.com]] |url=http://www.rediff.com/movies/2003/feb/11geetu.htm |title=Geetu Mohandas is Damayanthi |author=Shobha Warrier |date=11 February 2003 |accessdate=13 April 2009}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱮᱱ ᱵᱳᱢᱢᱩᱠᱩᱴᱴᱤ ᱚᱢᱢᱟᱣᱩᱠᱠᱩ'' ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱯᱟᱴ ᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱮᱵᱤ ᱥᱟᱞᱤᱱᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱯᱟᱴ ᱨᱮ ᱯᱷᱟᱡᱤᱞ ᱟᱜ ''ᱮᱱᱴᱮ ᱢᱟᱢᱴᱤᱠᱩᱴᱤᱭᱟᱢᱢᱠᱩ'' (ᱢᱟᱞᱭᱟᱞᱚᱢ) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱨᱤᱢᱮᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |work=The Hindu |title=In the big league |url=http://www.thehinduretailplus.com/thehindu/mp/2003/06/12/stories/2003061200270202.htm |date=12 June 2003 |accessdate=13 April 2009 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110726071907/http://www.thehinduretailplus.com/thehindu/mp/2003/06/12/stories/2003061200270202.htm |archivedate=26 July 2011}}</ref> ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱜᱤᱛᱩᱣᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱞᱟᱭᱤᱯᱷ ᱤᱡᱽ ᱵᱷᱩᱴᱤᱯᱷᱩᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱳᱦᱚᱱᱞᱟᱞ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱯᱟᱴ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱷᱮᱱᱠᱟᱥᱤ ᱯᱟᱴᱱᱟᱢ, ᱵᱚᱞᱠᱟᱱᱱᱟᱰᱤ, ᱱᱚᱢᱢᱚᱞ ᱛᱷᱚᱢᱢᱤᱞ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ [[ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ]] ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱚ ᱥᱭᱟᱢᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱟᱜ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱴᱚᱢ ᱡᱚᱨᱡᱽ ᱠᱚᱞᱟᱛᱷ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱠᱚᱞᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱔ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱜᱤᱛᱩ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱞᱮ ᱨᱮ ᱨᱳᱡᱽ ᱯᱟᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱢᱟᱞᱟᱭᱚᱞᱚᱢ ᱨᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱦᱚᱸᱭ ᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ===ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱡ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ=== ᱜᱤᱛᱩ ᱢᱳᱦᱚᱱᱫᱟᱥ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱨᱚᱰᱚᱠᱥᱚᱱ ᱦᱟᱣᱩᱥ - ᱚᱱᱯᱞᱚᱝᱰ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱰᱤᱨᱮᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱯᱷᱤᱠᱥᱚᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱠᱮᱞᱠᱩᱸᱱᱩᱱᱰᱳ ''ᱪᱮᱫ ᱟᱢᱮᱢ ᱟᱧᱡᱚᱢ ᱢᱮᱜᱼᱟ'' ᱾ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱢᱚᱦᱟᱥᱴᱚᱵᱷ ᱨᱚᱴᱚᱨᱰᱟᱢ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱥᱚᱨᱮᱥᱴ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱮᱭᱟ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱦᱚᱸᱭ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱷᱤᱪᱚᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱞᱟᱭᱚᱨᱥ ᱰᱟᱭᱤᱥ (ᱯᱷᱤᱞᱢ) ᱫᱚ ᱥᱠᱨᱤᱯᱴ ᱟᱨ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱩᱵᱮᱨᱴ ᱵᱟᱞᱥ ᱯᱷᱚᱸᱰ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱥᱚᱱᱰᱟᱱᱥ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱟᱞ ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱞᱟᱭᱚᱨᱥ ᱰᱟᱭᱥ (ᱯᱷᱤᱞᱢ) ᱫᱚ ᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱾ ᱘᱗ ᱟᱱᱟᱜ ᱮᱠᱰᱮᱢᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱵᱤᱫᱮᱥᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>[http://dearcinema.com/news/liars-dice-wins-special-jury-award-sofia-international-film-festival/1922 Liar's Dice wins Special Jury award at Sofia International Film Festival] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140321145527/http://dearcinema.com/news/liars-dice-wins-special-jury-award-sofia-international-film-festival/1922 |date=21 March 2014 }} Retrieved 6 April 2014.</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱷᱤᱪᱚᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ, ᱢᱩᱛᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱥᱚᱱᱰᱟᱱᱥ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱞᱮᱵᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱰᱤᱨᱮᱠᱥᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱜᱤᱛᱩ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱥᱚᱱᱰᱟᱱᱥ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱟᱞ ᱨᱮ ᱜᱞᱳᱵᱟᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱢᱮᱠᱚᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱦᱚᱸᱭ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱢᱩᱛᱷᱚᱞ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱴᱚᱨᱚᱱᱴᱚ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱟᱞ ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ MAMI ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |work=Silverscreen.in |title='This Is The Bronze Age Of Malayalam Cinema. I Won't Call It The Golden Age. We Are Not There Yet': Geetu Mohandas |url=https://silverscreen.in/features/geetu-mohandas-moothon-nivinpauly-2/ |date=18 September 2019 |accessdate=18 September 2019 |archive-date=30 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191230083945/https://silverscreen.in/features/geetu-mohandas-moothon-nivinpauly-2/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.firstpost.com/entertainment/moothon-geetu-mohandas-malayalam-action-thriller-will-open-21st-edition-of-mami-mumbai-film-festival-7154211.html |title=Moothon, Geetu Mohandas' Malayalam action thriller, will open 21st edition of MAMI Mumbai Film Festival |date=13 August 2019}}.She will going to direct Yash's next movie names Toxic.</ref> ==ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱘ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱘᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ [[ᱠᱚᱪᱤ]] ᱨᱮ ᱢᱳᱦᱚᱱᱫᱟᱥ ᱟᱨ ᱞᱚᱛᱟ ᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱜᱟᱭᱚᱛᱨᱤ ᱫᱟᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱥᱤᱧᱚᱛ, [[ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱤᱡᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱭᱦᱟ, ᱰᱨ. ᱚᱨᱡᱩᱱ ᱫᱟᱥ, ᱱᱮᱯᱷᱨᱚᱞᱚᱡᱤᱥᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟᱭ ᱾<ref>http://cinidiary.com/people.php?pigsection=Actor&picata=2&no_of_displayed_rows=8&no_of_rows_page=10&sletter= {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150505073712/http://cinidiary.com/people.php?pigsection=Actor&picata=2&no_of_displayed_rows=8&no_of_rows_page=10&sletter= |date=5 May 2015 }} Retrieved 5 May 2015.</ref> ᱑᱔ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱨᱚᱵᱤ ᱥᱟᱶᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>[http://www.epathram.com/cinema/2009_11_01_archive.shtml "ഗീതു മോഹന്‍ദാസ്‌ വിവാഹിതയായി"] Retrieved 18 April 2011.</ref> [[ᱠᱚᱪᱤ]], ᱠᱮᱨᱟᱞ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱛᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱨᱟᱫᱷᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱠᱚ== ===ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱡ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ=== '''ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱟᱞ''' * ᱒᱐᱐᱙ – ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱤ.ᱮᱯᱷ.ᱮᱯᱷ.ᱟᱭᱤ ᱜᱳᱞᱰᱮᱱ ᱞᱟᱢᱯ ᱴᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ – ᱠᱮᱞᱠᱟᱱᱩᱱᱰᱳ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱪᱮᱢᱵᱟᱨ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱢᱚᱨᱥ '''ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ''' * ᱒᱐᱑᱗ - ᱥᱟᱱᱰᱟᱱᱥ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱟᱞ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ - ''ᱢᱩᱛᱷᱚᱱ'' '''ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱟᱞ''' * ᱒᱐᱑᱐ – ᱡᱩᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ – ''ᱠᱮᱞᱠᱟᱠᱩᱱᱱᱩᱸᱫᱳ'' ====ᱢᱩᱛᱷᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱠᱚ==== * ᱒᱐᱒᱐- ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱯᱷᱤᱞᱢ, ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱟᱠᱴᱚᱨ, ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱮᱠᱴᱚᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ NYIFF ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ<ref>{{cite web |url=https://www.zee5.com/zee5news/moothon-wins-awards-for-best-film-best-actor-and-best-child-artist-in-new-york-indian-film-festival/amp |title=Moothon Wins Awards for Best Film, Best Actor and Best Child Artist in New York Indian Film Festival - Zee5 News |date=5 August 2020}}</ref><ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/moothon-wins-three-awards-in-cincinnati-indian-film-festival-2020/articleshow/79366264.cms |title=Moothon wins three awards at Cincinnati Indian Film Festival 2020 |newspaper=The Times of India}}</ref> * ᱒᱐᱒᱐- ᱥᱚᱥᱚᱸᱠ ᱚᱨᱳᱲᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱥᱚᱯᱳᱨᱴᱤᱝ ᱮᱠᱴᱚᱨ, ᱥᱚᱱᱡᱟᱱᱟ ᱫᱤᱯᱩ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱠᱴᱚᱨ, ᱜᱤᱛᱩ ᱢᱳᱦᱚᱱᱫᱟᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱥᱠᱨᱤᱱᱯᱞᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ NYIFF ᱨᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ * ᱒᱐᱒᱐- ᱤᱱᱰᱳ-ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱣᱤᱠ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱚᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱪᱳᱭᱮᱥ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ, ᱨᱳᱥᱚᱱ ᱢᱮᱴᱷᱤᱭᱩ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱮᱠᱴᱚᱨ<ref>{{cite web |url=https://silverscreenindia.com/movies/events/moothon-wins-two-awards-at-indo-german-film-week-in-berlin/ |title='Moothon' Wins Two Awards at Indo-German Film Week in Berlin |date=3 October 2020 |access-date=6 February 2024 |archive-date=27 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231227033559/https://silverscreenindia.com/movies/events/moothon-wins-two-awards-at-indo-german-film-week-in-berlin/ |url-status=dead }}</ref> * ᱒᱐᱒᱐- IAT ᱱᱤᱭᱩ ᱭᱚᱨᱠ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱟᱞ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱯᱷᱤᱞᱢ, ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ, ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱮᱠᱴᱚᱨ, ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱮᱠᱴᱚᱨ ᱒᱐᱒᱐ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱚᱞ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ *᱒᱐᱒᱐- ᱯᱮᱨᱤᱥ ᱨᱮ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱟᱞ ᱰᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱰᱤ'ᱮᱥᱤ ᱰᱩ ᱥᱩᱫᱽ - ᱮᱯᱷ.ᱮᱯᱷ.ᱮᱥ.ᱴᱤ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱡᱩᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱟᱢᱮᱴ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/moothon-wins-at-ffast-paris/articleshow/73959597.cms |title=Moothon wins at FFAST, Paris |newspaper=The Times of India |last1=Mathews |first1=Anna}}</ref> ===ᱢᱩᱛᱷᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ=== * ᱒᱐᱒᱐- ᱞᱚᱥ ᱮᱸᱡᱮᱞᱥ, ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱑᱘ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱟᱭᱤ.ᱮᱯᱷ.ᱮᱯᱷ.ᱮᱞ.ᱮ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ<ref>{{cite web |url=https://urbanasian.com/entertainment/bollywood/2020/02/18th-annual-indian-film-festival-of-los-angeles/ |title=18th Annual Indian Film Festival of Los Angeles |date=21 February 2020 |access-date=6 February 2024 |archive-date=27 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127095442/https://urbanasian.com/entertainment/bollywood/2020/02/18th-annual-indian-film-festival-of-los-angeles/ |url-status=dead }}</ref> * ᱒᱐᱒᱐- [[ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ]] ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱟᱞ ᱟᱨ ᱵᱚᱨᱢᱤᱝᱜᱟᱢ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱟᱞ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ * ᱒᱐᱒᱐- ᱥᱣᱤᱰᱟᱱ ᱨᱮ ᱔᱓ ᱟᱱᱟᱜ ᱜᱚᱴᱮᱵᱳᱨᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱮᱞ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱚᱨ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ<ref>{{cite web |url=https://www.thenewsminute.com/article/geetu-mohandas-directed-moothon-wins-best-film-film-festival-paris-117480?amp |title=Geetu Mohandas-directed 'Moothon' wins Best Film at film festival in Paris |date=4 February 2020}}</ref> * ᱒᱐᱒᱐-ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱔ ᱟᱱᱟᱜ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱟᱞ - ᱟᱭᱤ.ᱮᱯᱷ.ᱮᱯᱷ.ᱠᱮ. ===ᱞᱟᱭᱚᱨᱥ ᱰᱟᱭᱤᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱠᱚ=== * ᱒᱐᱑᱓- ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱜᱤᱛᱟᱧᱡᱚᱞᱤ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ * ᱒᱐᱑᱓- ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟᱴᱳᱜᱨᱟᱯᱷᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱨᱚᱵᱤ * ᱒᱐᱑᱔- [[ᱥᱳᱯᱷᱤᱭᱟ]] ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱟᱞ - ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ FIPRESCI ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ * ᱒᱐᱑᱔- ᱱᱤᱭᱩ ᱭᱚᱨᱠ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱟᱞ - ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ * ᱒᱐᱑᱔ - ᱑᱘ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱳᱯᱷᱤᱭᱟ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱢᱚᱦᱟᱥᱚᱵᱷ ᱨᱮ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱡᱩᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ - ''ᱞᱟᱭᱚᱨᱥ ᱰᱟᱭᱤᱥ'' * ᱒᱐᱑᱔- ᱯᱮᱥᱟᱨᱚ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱟᱞ - ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱞᱤᱱᱳ ᱢᱤᱪᱤᱪᱮ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ * ᱒᱐᱑᱔- ᱜᱨᱮᱱᱮᱰᱟ ᱥᱤᱱᱮ ᱰᱮᱞ ᱥᱩᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱚᱞ- ᱵᱨᱳᱱᱥ ᱟᱞᱦᱟᱢᱵᱨᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ===ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ=== ;ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱠᱚ *᱒᱐᱐᱔- ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ - ''ᱟᱠᱞᱮ'', ᱳᱨᱤᱰᱚᱢ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== *{{IMDb name|᱐᱕᱙᱕᱙᱓᱖}} {{DEFAULTSORT:ᱢᱳᱦᱚᱱᱫᱟᱥ, ᱜᱤᱛᱩ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱟᱱᱱᱩᱨ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱑ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱟᱢ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]] 9irpd833ngahq35tarvhclnzztxl5k8 ᱵᱤᱯᱟᱥᱟ ᱵᱟᱥᱩ 0 26604 197986 143237 2026-09-17T17:03:56Z Dostojewskij 819 ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ 197986 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱵᱤᱯᱟᱥᱟ ᱵᱟᱥᱩ | image = Bipasha Basu Grover.jpg | caption = ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱵᱤᱯᱟᱥᱟ ᱵᱟᱥᱩ | birth_date = {{birth date and age|1979|1|7|df=yes}} | birth_place = ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ, ᱥᱤᱧᱚᱛ | occupation = ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱟᱨ ᱢᱚᱰᱮᱞ | years_active = 1996–ᱱᱤᱛ | spouse = {{marriage|[[ᱠᱚᱨᱚᱱ ᱥᱤᱝ ᱜᱨᱳᱵᱚᱨ]]|2016}}<ref>{{cite news |title=First Pics: Bipasha Basu and Karan Singh Grovers Mehendi |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/first-pics-bipasha-basu-and-karan-singh-grovers-mehendi-1400743 |work=NDTV India |access-date=29 April 2016 |archive-date=30 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160430115620/http://movies.ndtv.com/bollywood/first-pics-bipasha-basu-and-karan-singh-grovers-mehendi-1400743 |url-status=live}}</ref> | partner = * [[ᱰᱤᱱᱳ ᱢᱳᱨᱤᱭᱟ]] (1996–2002) * [[ᱡᱚᱱ ᱟᱵᱽᱨᱟᱦᱟᱢ]] (2002–2011) | children = ᱑ }} '''ᱵᱤᱯᱟᱥᱟ ᱵᱟᱥᱩ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ 7 ᱡᱟᱱᱩᱭᱟᱹᱨᱤ 1979) ᱢᱤᱫᱦᱚᱲ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱢᱟᱨᱮᱱ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱢᱤᱞ,ᱛᱮᱞᱮᱜᱩ,ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱟᱨ ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱯᱟᱴᱷ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱵᱟᱥᱩ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱟᱹᱱ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱵᱤᱥᱮᱥᱠᱟᱭᱛᱮ ᱛᱚᱛᱩᱨᱟᱱ ᱟᱨ ᱦᱚᱨᱟᱨ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱟᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱟᱨ ᱵᱮᱥ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱟᱭᱴᱮᱢ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱣᱜᱮ ᱢᱤᱭᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱡᱳᱜ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱠᱟᱨᱢᱩᱭᱤᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱦᱳᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ [[ᱫᱤᱞᱞᱤ]] ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱵᱟᱥᱩ ᱫᱚ ᱯᱷᱮᱥᱚᱱ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱟᱠᱥᱮᱥ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱚᱵᱷᱤᱱᱚᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱯᱷᱟᱨ ᱧᱟᱢ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱛᱚᱛᱩᱨᱟᱱ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ 'ᱚᱡᱚᱱᱵᱤ' (᱒᱐᱐᱑) ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱨᱮᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱡᱟᱸᱦᱟ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱵᱟᱥᱩ ᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱦᱚᱨᱟᱨ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ 'ᱨᱟᱡ' (᱒᱐᱐᱒), ᱡᱟᱸᱦᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮ ᱡᱳᱨᱳᱴᱤᱠ ᱛᱨᱤᱛᱞᱟᱨ ''ᱡᱤᱥᱢ'' (2003) ᱨᱮ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ, ᱱᱳ ᱮᱱᱴᱨᱤ (2005) ᱟᱨ ''ᱫᱷᱩᱢ 2'' (2006) ᱨᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱥᱩ ᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱜᱤᱞ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱰᱨᱟᱢᱟ ''ᱠᱚᱨᱯᱳᱨᱮᱴ'' (2006ᱼᱨᱮ ᱠᱟᱢᱤᱰᱤ ''ᱯᱷᱤᱨ ᱦᱮᱨᱟ ᱯᱷᱮᱨᱤ'' (2006ᱼ ᱨᱮ ᱟᱨ ''ᱚᱞ ᱫᱟ ᱵᱮᱥᱴᱼᱯᱷᱟᱱ ᱵᱤᱜᱤᱱᱥ'' (2009ᱼᱨᱮ ''ᱫᱟᱨᱤᱞᱟᱨ ᱨᱮᱥ'' (2008) ᱟᱨ ''ᱵᱚᱪᱱᱟ ᱮ ᱦᱮᱥᱤᱱᱳ'' (2008) 2010 ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱨᱟᱨ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ 'ᱨᱟᱡ 3ᱰᱤ' (2012ᱼ2013) ᱨᱮ '''ᱟᱭᱛᱚᱢᱟᱭ''<nowiki/>' ''ᱠᱨᱤᱪᱤᱭᱟᱨ 3ᱰᱤ'' ᱟᱨ ''ᱟᱞᱳᱱ'' (2015) ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱨᱤᱛᱮᱥ ᱦᱳᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱚᱠᱛᱮ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱫᱟᱝᱜᱚᱨᱚᱥ (2020) ᱼᱨᱮ ᱾ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱦᱚᱸ, ᱵᱟᱥᱩ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱯᱷᱤᱫᱤᱱᱥ ᱨᱮᱱ ᱡᱳᱨᱜᱟᱹᱱᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱵᱮᱥ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱯᱷᱤᱫᱤᱱᱥ ᱵᱷᱤᱰᱤᱣ ᱨᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ 2015 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱦᱚᱨᱟᱨ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ 'ᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱠᱳ ᱞᱚᱜᱛᱟ ᱦᱟᱭ' ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱡᱚᱱ ᱮᱵᱨᱟᱢ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱪᱮᱛᱟᱱᱼᱯᱷᱳᱨᱤᱯᱷᱮᱞ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱵᱟᱥᱩ 2016 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱨᱚᱱ ᱥᱤᱝ ᱜᱨᱳᱵᱷᱟᱨ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ [[ᱨᱮᱫ:Bipasha_Basu_at_the_launch_of_Filmfare_(6).jpg|left|thumb|2012 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵᱨᱮ ᱵᱟᱥᱩ ]] [[ᱨᱮᱫ:Bipasha_Basu_promotes_'Raaz_3D'_(2).jpg|thumb|2012 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ''ᱨᱟᱡ 3'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱥᱩ]] [[ᱨᱮᱫ:Bipasha_Basu_at_the_'IIFA_2015_Fashion_Extravaganza'.jpg|alt= Bipasha Basu poses for the camera|left|thumb| 2015 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ 'ᱟᱭᱯᱷᱟ 2015 ᱯᱷᱮᱥᱮᱱ ᱮᱠᱥᱴᱨᱟᱵᱷᱟᱜᱟᱱᱡᱟ' ᱨᱮ ᱵᱟᱥᱩ ]] == ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ == [[ᱨᱮᱫ:Bipasha_Basu_unveils_Health’s_latest_magazine_cover_(3).jpg|thumb|2019 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱵᱟᱥᱩ ]] === ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱨᱟ ᱵᱨᱮᱱᱰ === 2015 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ, ᱵᱟᱥᱩ ᱢᱟᱞᱟᱭᱠᱟ ᱟᱨᱳᱨᱟ ᱟᱨ ᱥᱩᱥᱟᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱟᱡ ᱥᱚᱯᱤᱝ ᱯᱳᱨᱴᱟᱞ 'ᱫᱟ ᱞᱮᱵᱮᱞ ᱞᱟᱭᱤᱯᱷ' ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱵᱟᱥᱩ ᱫᱚ ᱢᱮᱠ-ᱟᱯ, ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱸᱴ ᱡᱩᱣᱮᱞᱥ, ᱥᱩᱯᱩᱞ ᱟᱨ ᱵᱮᱜᱽᱥ - ᱴᱨᱟᱸᱠ ᱞᱮᱵᱮᱞ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=The cult of chic: See how Malaika, Bipasha and Sussanne come together to create harmonious lifestyle brand |url=https://www.indiatoday.in/magazine/supplement/story/20151019-the-cult-of-chic-malaika-arora-khan-sussanne-khan-bipasha-basu-thelabellifecom-733390-2015-10-07 |access-date=20 October 2016 |website=India Today}}</ref><ref>{{Cite web |title=Style talk with Malaika Arora and Bipasha Basu on their brand The Label Life |url=https://www.telegraphindia.com/amp/culture/style/style-talk-with-malaika-arora-and-bipasha-basu/cid/1683204 |access-date=24 August 2020 |website=The Telegraph}}</ref> == ᱱᱤᱡᱮᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ == [[ᱨᱮᱫ:Bipasha_Basu_and_Karan_Singh_Grover.jpg|thumb|2015 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱵᱟᱯᱞᱟᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱨᱚᱱ ᱥᱤᱝ ᱜᱨᱳᱵᱷᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱟᱥᱩ]] 1996 ᱠᱷᱚᱱ 2002 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠ ᱰᱤᱱᱳ ᱢᱳᱨᱮᱭᱟ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱥᱩ ᱟᱜ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/entertainment/when-bipasha-basu-was-a-teenaged-model-ex-dino-morea-says-i-remember-that-2075082|title=When Bipasha Basu Was A Teenaged Model: Ex Dino Morea Says, 'I Remember That'|last=Basu|first=Nilanjana|date=25 July 2019|access-date=8 March 2021|publisher=NDTV}}</ref> 2002 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱡᱤᱥᱚᱢ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱚᱠᱛᱚ, ᱵᱟᱥᱩ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱜᱟᱛᱮ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠ ᱡᱚᱱ ᱮᱵᱨᱟᱢ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱭ ᱥᱟᱶᱛᱮ 2002 ᱠᱷᱚᱱ 2011 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱᱼᱯᱳᱨᱤᱯᱷᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=http://www.mid-day.com/entertainment/2011/jul/250711-bipasha-basu-john-abraham-break-up-bollywood.htm|title=Relationship with John over for good: Bipasha Basu|date=25 July 2011|work=Mid-Day|access-date=31 December 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120111221417/http://www.mid-day.com/entertainment/2011/jul/250711-bipasha-basu-john-abraham-break-up-bollywood.htm|archive-date=11 January 2012}}</ref> ᱠᱚᱢ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱟᱨᱢᱚᱱ ᱵᱟᱣᱟᱡᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱫᱤᱱ ᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ 2014 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱵᱨᱟᱶ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/bipasha-basu-harman-baweja-karan-singh-grover-alone-231530-2014-12-17|title=Bipasha Basu confirms her split with Harman Baweja|work=India Today|access-date=22 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20120111221417/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/bipasha-basu-harman-baweja-karan-singh-grover-alone-231530-2014-12-17|archive-date=11 January 2012}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Todays-guys-are-all-losers-Bipasha-Basu/articleshow/14802945.cms|title=Today's guys are all losers - Bipasha Basu|last=Chaturvedi|first=Anshul|work=The Times of India|access-date=5 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160211181941/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Todays-guys-are-all-losers-Bipasha-Basu/articleshow/14802945.cms|archive-date=11 February 2016}}</ref> ᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ 'ᱟᱞᱳᱱ' ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠ ᱠᱚᱨᱚᱱ ᱥᱤᱝ ᱜᱨᱳᱵᱷᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱥᱩ ᱟᱜ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱡᱼᱵᱩᱴᱟᱹᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱩᱨᱤᱯᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱒᱒ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱨᱮ, ᱡᱩᱨᱤᱯᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱠᱚ ᱠᱚ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref name="WedDate">{{Cite web |date=6 April 2016 |title=Bipasha Basu, Karan Singh Grover announce their marriage to get hitched on April 30 |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/bipasha-basu-karan-singh-grover-announce-their-marriage-to-get-hitched-on-april-30/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160410112342/http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/bipasha-basu-karan-singh-grover-announce-their-marriage-to-get-hitched-on-april-30/ |archive-date=10 April 2016 |access-date=8 April 2016 |website=The Indian Express}}</ref> ᱒᱐᱒᱒ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ, ᱫᱮᱵᱤ ᱵᱟᱥᱩ ᱥᱤᱝ ᱜᱨᱳᱵᱷᱟᱨ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=30 July 2022 |title=Bipasha Basu, Karan Singh Grover expecting their first child |url=http://www.mid-day.com/entertainment/bollywood-news/article/bipasha-basu-karan-singh-grover-expecting-their-first-child-23238498 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221019184113/https://www.mid-day.com/entertainment/bollywood-news/article/bipasha-basu-karan-singh-grover-expecting-their-first-child-23238498 |archive-date=19 October 2022 |access-date=15 October 2022 |website=Mid-day |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Bipasha Basu, Karan Singh Grover pen heartfelt note as they welcome baby girl. Her name has a divine connection |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/bipasha-basu-pens-heartfelt-note-as-she-welcomes-baby-girl-says-2296454-2022-11-12 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221112143014/https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/bipasha-basu-pens-heartfelt-note-as-she-welcomes-baby-girl-says-2296454-2022-11-12 |archive-date=12 November 2022 |access-date=12 November 2022 |website=India Today |language=en}}</ref> == ᱯᱷᱤᱞᱢᱳᱜᱨᱟᱯᱷᱤ == == ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱟᱨ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ == == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] j7smbmyan54th6fzrnl01zape0ojt1n ᱥᱩᱡᱟᱱᱱᱟ ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ 0 30192 197997 174811 2026-09-18T05:08:05Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 197997 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱥᱩᱡᱟᱱᱱᱟ ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ | image = Suzanna Mukherjee at a promotional event.jpg | caption = ᱥᱩᱡᱟᱱᱱᱟ ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ | birth_place = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | occupation = [[ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ]] | years active = 2001–2023 }} '''ᱥᱩᱡᱟᱱᱱᱟ ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ==ᱯᱟᱨᱥᱟᱱᱟᱞ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱫᱷᱟ ᱵᱮᱸᱜᱟᱞᱤ ᱟᱨ ᱟᱫᱷᱟ ᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱚᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ, ᱥᱩᱵᱽᱨᱚᱛᱟ ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ, ᱫᱚ ᱵᱷᱤᱞᱟᱭ, ᱪᱷᱚᱛᱤᱥᱜᱚᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱸᱜᱟᱞᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱵᱮᱲᱟ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ, ᱞᱩᱭᱰᱢᱤᱞᱟ ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ, ᱫᱚ ᱟᱫᱷᱟ ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱟᱫᱷᱟ ᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾<ref>{{cite web | url=http://www.oyetimes.com/cinema/masala/78910-meet-suzanna-mukherjee-who-features-in-badmashiyaan | title=Meet Suzanna Mukherjee who features in Badmashiyaan &#124; Oye! Times | date=5 March 2015 | access-date=15 February 2025 | archive-date=27 February 2025 | archive-url=https://web.archive.org/web/20250227210321/https://www.oyetimes.com/cinema/masala/78910-meet-suzanna-mukherjee-who-features-in-badmashiyaan | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.asianage.com/bollywood/bollywood-has-new-face-775|title=Bollywood has a new face|work=[[The Asian Age]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402090741/http://www.asianage.com/bollywood/bollywood-has-new-face-775|archivedate=2 April 2015|first1=Jha|last1=Subash K}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱷᱤᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱴᱤᱠ ᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱢᱤᱛᱟᱵᱷ ᱵᱟᱪᱪᱷᱚᱱ, ᱯᱨᱤᱭᱚᱝᱠᱟ ᱪᱳᱯᱲᱟ, ᱛᱟᱵᱩ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱯᱷᱮᱵᱷᱨᱤᱴ ᱮᱠᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ, ᱩᱱᱤ ᱯᱩᱱᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱷᱟᱭᱤᱱᱟᱱᱥ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱢᱵᱤᱮ ᱮ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱢᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱟᱞᱪᱚᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱚᱱ, ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ, ᱵᱮᱸᱜᱟᱞᱤ, ᱦᱤᱱᱫᱤ, ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱢᱟᱨᱟᱴᱷᱤ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱟ᱾<ref name="lang">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/Initially-I-thought-Barun-was-rude-Suzanna-Mukherjee/articleshow/22120895.cms|title=Initially, I thought Barun was rude: Suzanna Mukherjee|work=[[The Times of India]]}}</ref> ==ᱠᱟᱹᱢᱤ== ===ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ=== ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱢᱴᱤᱵᱷᱤ ᱨᱳᱰᱤᱥ ᱦᱮᱞ ᱰᱟᱩᱱ ᱟᱱᱰᱟᱨ ᱨᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱨᱤᱭᱟᱞᱤᱴᱤ ᱥᱳ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱩᱨᱩᱭᱟᱜ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱖ ᱟᱜ ᱮᱯᱤᱥᱳᱰ ᱨᱮ ᱮᱞᱤᱢᱤᱱᱮᱴ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱨᱳᱰᱤᱥ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱦᱚᱸ ᱩᱱᱤ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱨᱤᱭᱟᱞᱤᱴᱤ ᱥᱳ ᱤᱢᱳᱥᱟᱱᱟᱞ ᱟᱛᱭᱟᱪᱟᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.cinetalkers.com/suzanna-mukherjee-2/|title=Suzanna Mukherjee : Biography, age, wiki, height, profile, movies|date=4 February 2015}}</ref> ===ᱯᱷᱤᱞᱢ=== ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱨᱟᱡᱽ ᱨᱤᱵᱩᱴ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱮᱠᱴᱚᱨ ᱮᱢᱨᱟᱱ ᱦᱟᱥᱢᱤ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱥᱴᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱮᱴ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱽ ᱔ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱣᱟ, ᱦᱳᱨᱚᱨ ᱯᱷᱨᱮᱱᱪᱟᱭᱤᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱔ ᱟᱜ ᱤᱱᱥᱴᱳᱞᱢᱮᱸᱴ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/raaz-reboot-gets-a-new-face-suzanna-mukherjee/|title=Raaz Reboot gets a new face - Suzanna Mukherjee!|date=14 January 2016}}</ref> ===ᱣᱮᱵᱽ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ=== ᱒᱑ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱳᱱᱤ ᱮᱞᱟᱭᱤᱵᱷ ᱟᱨ ᱭᱩᱴᱩᱵᱽ ᱨᱮ ᱱᱟᱣᱟ ᱣᱮᱵᱽ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱢᱮᱨᱤᱰ ᱣᱩᱢᱮᱱ ᱰᱟᱭᱨᱤᱡᱽ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref name="mwd">{{Cite web|url=http://www.sonyliv.com/details/episodes/5304316954001/|title=Sony LIV|last=Ltd|first=Sony Pictures Networks India Pvt.|website=www.sonyliv.com|access-date=2017-02-10|archive-date=11 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211081100/http://www.sonyliv.com/details/episodes/5304316954001/|url-status=dead}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== f2wbob0jpa7isj85rsyl2g7u7n1knbg ᱳᱢ ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱟᱨᱭᱟᱞ 0 33466 198003 196171 2026-09-18T08:15:53Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 198003 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ}} {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ᱢᱟᱱᱚᱛᱟᱱ | name = ᱳᱢ ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱟᱨᱭᱟᱞ | honorific_suffix = | native_name = {{nobold|ओम प्रकाश आर्यल}} | image = | caption = ᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮ ᱟᱨᱭᱚᱞ | office = ᱚᱲᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ | termstart = ᱑᱕ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱕ | president = [[ᱨᱟᱢ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱯᱚᱣᱰᱮᱞ]] | primeminister = [[ᱥᱩᱥᱤᱞᱟ ᱠᱟᱨᱠᱤ]] | predecessor = [[ᱨᱟᱢᱮᱥ ᱞᱮᱠᱷᱟᱠ]] | nationality = [[ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ ᱦᱚᱲ|ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ]] | profession = ᱮᱰᱵᱷᱚᱠᱮᱴ<br>ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ | citizenship = [[ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ ᱦᱚᱲ|ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ]] | birth_date = {{birth date and age|1976|01|01}} | birth_place = ᱚᱢᱚᱨᱯᱩᱨ ᱟᱹᱛᱩ, [[ᱜᱩᱞᱢᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ]], ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ | children = }} '''ᱳᱢ ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱟᱨᱭᱟᱞ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ ᱩᱠᱤᱞ ᱟᱨ ᱥᱤᱱᱤᱭᱚᱨ ᱮᱰᱵᱷᱚᱠᱮᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱤᱴᱤᱜᱮᱥᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="auto">{{Cite web |last=Thapa |first=Kokil |title=Advocate Mr. Om Prakash Aryal |url=https://www.nepallawyer.com/lawyer/om-prakash-aryal-1 |access-date=2025-09-15 |website=Nepal Lawyer |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Aryal |first=Mina |date=2025-09-15 |title=PM Finalizes 3 Ministers Rameshore Khanal, Om Prakash Aryal |url=https://ictframe.com/pm-finalizes-3-ministers/ |access-date=2025-09-15 |language=en-US}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱟᱴᱷᱢᱟᱱᱰᱩ ᱢᱮᱴᱨᱚᱯᱚᱞᱤᱴᱚᱱ ᱥᱤᱴᱤ ᱨᱮ ᱟᱹᱭᱤᱱᱤ ᱥᱚᱞᱦᱟᱭᱤᱡ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |title=म मन्त्री बन्ने निचोडमा पुगिसकेको छैन : अधिवक्ता ओमप्रकाश अर्याल |url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/177737/2025-09-14 |access-date=2025-09-15 |website=Naya Patrika |language=en |archive-date=2025-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250920075630/https://nayapatrikadaily.com/news-details/177737/2025-09-14 |url-status=dead }}</ref> ᱒᱐᱒᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ [[ᱥᱩᱥᱤᱞᱟ ᱠᱟᱨᱠᱤ]] ᱭᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱨᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱮ ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱦᱟᱞ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=गृह र कानुनमन्त्रीमा अधिवक्ता ओमप्रकाश अर्याल |url=https://ekantipur.com/politics/2025/09/14/202509141757866641.html |access-date=2025-09-15 |website=ekantipur |language=ne}}</ref> ==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ== ᱳᱢ ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱟᱨᱭᱟᱞ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱥᱮᱡ ᱯᱟᱪᱮ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱞᱢᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱨᱯᱩᱨ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱨᱭᱚᱞ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱩᱱᱤᱭᱚᱨ ᱩᱠᱤᱞ ᱚᱯᱷᱤᱥᱚᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱤᱯᱟᱹᱦᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱨᱭᱮᱞ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱚᱠᱟᱞ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱥᱠᱩᱞ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱨᱤᱥᱚᱨᱥ ᱠᱚᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱥᱟᱶ ᱨᱟᱡᱽᱥᱟᱦᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱫᱚ ᱥᱤᱢᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱙᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱟᱨᱭᱟᱞ ᱫᱚ ᱨᱟᱛᱱᱟ ᱨᱟᱡᱽᱭᱚ ᱠᱮᱢᱯᱟᱥ ᱨᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱥ ᱛᱮ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ [[ᱠᱟᱴᱷᱢᱟᱱᱰᱩ]] ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱚᱬᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱚᱞᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱵᱤᱱᱤᱰ ᱨᱮ ᱯᱷᱮᱞ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱮᱢᱯᱟᱥ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱨᱮ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱞᱚ ᱠᱮᱢᱯᱟᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱨᱤᱵᱷᱩᱵᱚᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱨᱭᱚᱞ ᱫᱚ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱸᱰᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱛᱨᱤᱵᱷᱩᱵᱚᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱮᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=2025-09-14 |title=Om Prakash Aryal Biography: Nepal's Relentless Advocate for Justice and Human Rights |url=https://frikbaze.com.ng/om-prakash-aryal-biography/,%20https://frikbaze.com.ng/om-prakash-aryal-biography/ |access-date=2025-09-15 |language=en-US }}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ===ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱯᱨᱤᱢ ᱠᱚᱨᱴ=== ᱜᱨᱟᱡᱩᱭᱮᱴ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱟᱨᱭᱟᱞ ᱫᱚ ᱥᱩᱯᱨᱤᱢ ᱠᱚᱨᱴ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱩᱠᱤᱞᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱯᱨᱤᱢ ᱠᱚᱨᱴ ᱨᱮ ᱨᱚᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱢᱟᱣᱳᱣᱟᱫᱤ ᱦᱩᱞ (᱑᱙᱙᱖-᱒᱐᱐᱖) ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱵᱤᱫᱽᱨᱚᱦ ᱠᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱟᱫ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱭᱨᱟᱞ ᱫᱚ ᱦᱮᱵᱤᱭᱟᱥ ᱠᱚᱨᱯᱚᱥ ᱟᱨᱫᱟᱥ ᱠᱚ ᱯᱷᱟᱭᱤᱞ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱹᱭᱤᱱᱤ ᱠᱟᱥᱴᱚᱰᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚᱨᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱫᱮᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱚᱡᱽᱦᱟᱝ ᱟᱨ ᱢᱩᱥᱛᱚᱝ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱨᱟᱡᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱦᱚᱸᱭ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱛᱚᱵᱮ ᱠᱚᱨᱴ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱵᱟᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱥᱟᱦᱚᱥ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱛᱤᱸᱜᱩ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱚᱯᱩᱞᱟᱨ ᱢᱩᱵᱷᱢᱮᱱᱴ-᱒ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱢᱤᱥᱚᱱ (NHRC) ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱭ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱚᱯᱷᱤᱥᱚᱨ [[ᱞᱳᱠᱢᱟᱱ ᱥᱤᱝ ᱠᱟᱨᱠᱤ]] ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="auto"/> ===ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱦᱟᱞ=== ᱟᱨᱭᱟᱞ ᱫᱚ ᱑᱕ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱥᱩᱥᱤᱞᱟ ᱠᱟᱨᱠᱤ ᱟᱜ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱮ ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱟᱨ ᱞᱚ, ᱡᱟᱥᱴᱤᱥ ᱟᱨ ᱯᱟᱨᱞᱤᱭᱟᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ᱟᱯᱷᱮᱭᱟᱨᱥ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Three newly appointed ministers sworn in |url=[https://kathmandupost.com/national/2025/09/15/three-newly-appointed-ministers-sworn-in](https://kathmandupost.com/national/2025/09/15/three-newly-appointed-ministers-sworn-in) |website=Kathmandu Post |access-date=2025-10-19}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nepal cabinet expansion: Three ministers sworn in amid Gen Z protests |url=[https://www.indiatoday.in/world/story/nepal-cabinet-expansion-three-ministers-sworn-in-interim-prime-minister-sushila-karki-gen-z-protests-2787536-2025-09-15](https://www.indiatoday.in/world/story/nepal-cabinet-expansion-three-ministers-sworn-in-interim-prime-minister-sushila-karki-gen-z-protests-2787536-2025-09-15) |website=India Today |access-date=2025-10-19 }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱫᱚ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ ᱵᱤᱨᱚᱫᱷ ᱩᱫᱩᱜ ᱠᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱞᱟᱦᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱫᱚ ᱧᱩᱨ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱨᱤᱯᱳᱨᱴ ᱠᱚᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱟᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱭᱟᱜ ᱟᱨ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱦᱚᱲ ᱞᱤᱴᱤᱜᱮᱥᱚᱱ, ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱢᱟᱱᱚᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Om Prakash Aryal, rights lawyer who challenged Lokman, takes charge as Home Minister |url=[https://kathmandupost.com/national/2025/09/15/om-prakash-aryal-rights-lawyer-who-challenged-lokman-takes-charge-as-home-minister](https://kathmandupost.com/national/2025/09/15/om-prakash-aryal-rights-lawyer-who-challenged-lokman-takes-charge-as-home-minister) |website=Kathmandu Post |access-date=2025-10-19}}</ref> ====ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱟᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱷᱟᱭᱥᱟᱞ==== ᱑᱕ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱕ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ (ᱟᱨ ᱞᱚ, ᱡᱟᱥᱴᱤᱥ ᱟᱨ ᱯᱟᱨᱞᱤᱭᱟᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱨᱭᱟᱞ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟᱺ *ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ, ᱢᱟᱨᱮ ᱚᱯᱷᱤᱥᱚᱨ ᱟᱨ ᱵᱭᱩᱨᱳᱠᱨᱮᱴᱥ ᱟᱹᱭᱤᱱᱤ ᱥᱤᱢᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱟᱹᱪᱷᱞᱟᱹ ᱛᱮ ᱰᱮᱞᱤᱜᱮᱴ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱩᱠᱨᱤᱴᱤ ᱮᱥᱠᱳᱨᱴ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱮᱫᱟ, ᱢᱮᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱮ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱥᱚᱢᱯᱚᱛᱤ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱯᱚᱨᱥᱚᱱᱟᱞ ᱥᱮ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱵᱷ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Home Minister Aryal withdraws excess police escorts from politicians and officials |url=[https://english.nepalnews.com/s/security/home-minister-aryal-withdraws-excess-police-escorts-from-politicians-and-officials](https://english.nepalnews.com/s/security/home-minister-aryal-withdraws-excess-police-escorts-from-politicians-and-officials) |website=Nepal News |access-date=2025-10-19 }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮᱭᱟᱜ “ᱡᱮᱱ ᱡᱮᱰ” ᱞᱟᱲᱟᱣᱱᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱫᱚᱨᱥᱚᱱᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱸᱪ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱟᱹᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱟᱹᱣ ᱮᱡᱮᱱᱥᱤ ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱭᱛᱮᱫ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Aryal orders probe into protester deaths |url=[https://bcanp.com/om-prakash-aryal-day-3-2025-09-17](https://bcanp.com/om-prakash-aryal-day-3-2025-09-17) |website=BCANP |access-date=2025-10-19 }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱢᱚᱰᱟᱨᱱᱤᱡᱮᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱩᱫᱷᱨᱟᱹᱣ ᱨᱮ ᱡᱚᱨ ᱮᱢ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱮᱡᱮᱱᱥᱤ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱯᱷᱟᱨᱪᱟ, ᱯᱷᱮᱥᱚᱱᱟᱞᱤᱡᱽ, ᱟᱨ ᱢᱟᱱᱣᱟ ᱦᱚᱠ ᱠᱚ ᱢᱟᱹᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱮᱢ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |title=Home Minister Aryal calls for modernization of Nepal Police |url=[https://english.nepalnews.com/s/security/home-minister-aryal-calls-for-modernization-of-nepal-police](https://english.nepalnews.com/s/security/home-minister-aryal-calls-for-modernization-of-nepal-police) |website=Nepal News |access-date=2025-10-19 }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱖ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] ts6e5xcg8zpjtl39vktpa5ydu0lfm13 ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ 0 35842 198001 191582 2026-09-18T07:20:52Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 198001 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱜᱩᱴ}} {{Infobox ethnic group | group = ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ | image = Women of Paniya community in Kerala .jpg | caption = ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ | pop = ᱙᱙,᱐᱗᱙ | popplace = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}} | region1 = [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] | pop1 = ᱘᱘,᱔᱕᱐<ref>{{cite web |title=A-11: State primary census abstract (PCA) for individual scheduled tribes - Kerala |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42971/download/46639/ST-3200-PCA-A-11-ddw.xlsx |website=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |access-date=August 20, 2024}}</ref> | region2 = [[ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ]] | pop2 = ᱑᱐,᱑᱓᱔<ref>{{cite web |title=A-11: State primary census abstract (PCA) for individual scheduled tribes - Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42972/download/46640/ST-3300-PCA-A-11-ddw.xlsx |website=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |access-date=August 20, 2024}}</ref> | region3 = [[ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ]] | pop3 = ᱔᱙᱕<ref>{{cite web |title=A-11: State primary census abstract (PCA) for individual scheduled tribes - Karnataka |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42968/download/46636/ST-2900-PCA-A-11-ddw.xlsx |website=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |access-date=August 20, 2024}}</ref> | languages = [[ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] | religions = [[ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]], [[ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]], [[ᱤᱥᱟᱹᱭ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] | related = [[ᱫᱨᱟᱵᱤᱲ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ|ᱫᱨᱟᱵᱤᱲ]], [[ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ|ᱛᱟᱢᱤᱞ]], [[ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱤ]] }} '''ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ''', ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ '''ᱯᱟᱱᱤᱭᱟᱨ''', '''ᱯᱟᱱᱭᱮᱨ''',<ref>{{Cite web |title=Tribes of India |url=https://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft8r29p2r8&chunk.id=d0e705&toc.id=&brand=ucpress |access-date=2025-02-03 |website=publishing.cdlib.org}}</ref> ᱟᱨ '''ᱯᱟᱱᱤᱭᱟᱱ''' ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱮᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱜᱟᱴ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱣᱟᱭᱱᱟᱰ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱣᱟᱭᱱᱟᱰ]], [[ᱠᱚᱡᱷᱤᱠᱚᱰᱮ]], [[ᱠᱟᱱᱱᱩᱨ]] ᱟᱨ [[ᱢᱟᱞᱟᱯᱯᱩᱨᱚᱢ]] ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱤᱨ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ [[ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱫᱨᱟᱵᱤᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ ᱥᱟᱶ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱫᱚ [[ᱢᱟᱱᱚᱱᱛᱷᱟᱵᱟᱰᱤ]] ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ [[ᱵᱷᱟᱞᱞᱤᱭᱩᱨᱠᱟᱵᱷᱩ]] ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱛᱷᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱩᱫᱽᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name= "MSSRF ">{{cite web|title=Wild Food Report |url=https://mssbg.mssrf.org/wp-content/uploads/2020/07/wild-food-report-compressed.pdf}}</ref> == ᱱᱟᱜᱟᱢ == [[File:The races of man, figure 126 Group of Paniyan men and children of Malabar (IA deniofmanoutlinraces00rich).png|left|thumb|ᱢᱤᱫ ᱜᱩᱴ ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ᱾]] ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮ ᱡᱚᱭᱱᱚ ᱜᱟᱣᱩᱱᱰᱟᱨ ᱠᱚ ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱣᱟᱭᱱᱟᱰ ᱛᱮᱠᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱷᱮᱛ ᱨᱮ ᱪᱟᱥ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ (Thurston, 1909)᱾ ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱪᱟᱥ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ᱾ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱢᱟᱞᱟᱵᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱨᱟᱡᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱣᱟᱭᱱᱟᱰ ᱛᱮᱠᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱜᱩᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱚ ᱥᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ᱾ ᱜᱩᱛᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱪᱟᱵᱟᱭᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱟᱥᱟ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ᱾<ref name="Kerala">{{cite web|title=Major Tribals in Kerala|url=http://www.focusonpeople.org/major_tribals_in_kerala.htm|publisher=FocusonPeople|accessdate=6 November 2013|archive-date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303232218/http://www.focusonpeople.org/major_tribals_in_kerala.htm|url-status=dead}}</ref> ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱤᱞᱜᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱵᱤᱱ-ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ, ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱠᱩᱢᱵᱽᱲᱩ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱚᱪᱚ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ᱾<ref name="Keane">{{cite web|last=Keane|first=A. H.|title=Man, Past and Present|url=http://www.gutenberg.org/files/35685/35685-h/35685-h.htm|publisher=Cambridge University Press|accessdate=10 November 2013}}</ref> ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱛᱮᱦᱮᱧ ᱢᱤᱫ [[ᱞᱮᱠᱷᱟᱥᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱟᱨ ᱞᱮᱠᱷᱟᱥᱤᱫ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ|ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱤᱫ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ᱾<ref name="Pcg">{{cite web|title=Paniya: A Language of India|url=http://www.ethnologue.com/language/pcg|publisher=Ethnologue|accessdate=6 November 2013}}</ref> ᱩᱱᱠᱩ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱜᱩᱴ, ᱠᱟᱴᱴᱩᱯᱟᱱᱤᱭᱟᱨ, [[ᱢᱟᱞᱟᱯᱯᱩᱨᱚᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱤᱞᱟᱢᱵᱩᱨ ᱵᱤᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ, ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ-ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱚ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟᱣᱟ᱾<ref name="Kerala"/> == ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ == ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]], ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱣᱟᱭᱱᱟᱰ]], [[ᱠᱚᱡᱷᱤᱠᱚᱰᱮ]], [[ᱠᱟᱱᱱᱩᱨ]] ᱟᱨ [[ᱢᱟᱞᱟᱯᱯᱩᱨᱚᱢ]] ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ]], [[ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ]] ᱵᱩᱨᱩ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱱᱟᱠᱷᱟ ᱨᱮ, ᱥᱟᱶᱛᱮ [[ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱠᱚᱰᱟᱜᱩ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾<ref name="Pcg"/> ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱤᱣᱤ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱟᱥ ᱟᱨ ᱪᱟᱥ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱴᱮᱦᱟᱸᱰ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ [[File:Paniya girl.jpg|thumb|ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ᱾]] ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮᱞᱥᱮᱨᱢᱟ (᱒᱐᱐᱓) ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="Pcg"/> ᱟᱨ ᱯᱨᱟᱭ ᱖᱗,᱙᱔᱘ ᱦᱚᱲ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱜᱷᱟᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱠᱚᱨᱮ᱾<ref name="Kerala"/> ᱯᱤᱯᱩᱞᱥ ᱮᱠᱥᱚᱱ ᱯᱷᱚᱨ ᱮᱰᱩᱠᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱮᱱᱰ ᱤᱠᱚᱱᱚᱢᱤᱠ ᱰᱮᱵᱷᱮᱞᱚᱯᱢᱮᱱᱴ ᱚᱯᱷ ᱴᱨᱟᱭᱵᱟᱞ ᱯᱤᱯᱩᱞ (PEEP) ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮᱱ ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱜᱤᱨᱟᱹᱵᱟᱹᱥᱤ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱨ ᱜᱩᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱦᱟᱞᱚᱛ ᱥᱩᱫᱷᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾ == ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ == ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱭᱳ ᱟᱲᱟᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ᱾ [[ᱫᱨᱟᱵᱤᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ|ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]], [[ᱠᱟᱫᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]], [[ᱨᱟᱵᱷᱩᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ [[ᱫᱨᱟᱵᱤᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]] ᱥᱟᱶ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref name="Pcg"/> ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ᱾ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱨᱟᱵᱤᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱦᱚᱸᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ, [[ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱥᱮ [[ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]᱾<ref name="Pcg"/> ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱚᱱᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱚᱞ ᱛᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ᱾ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱪᱤᱠᱤ]] ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ, ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚ ᱫᱚ [[ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ ᱪᱤᱠᱤ]] ᱛᱮᱠᱚ ᱚᱞᱟ, ᱟᱨ ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ ᱨᱮᱱ ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱫᱚ [[ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱪᱤᱠᱤ]] ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ᱾<ref name="Pcg"/> == ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ == [[File:Monsoon scene1.jpg|thumb|right|ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]], ᱟᱨ [[ᱣᱟᱭᱱᱟᱰ]], [[ᱠᱚᱡᱷᱤᱠᱚᱰᱮ]], [[ᱠᱟᱱᱱᱩᱨ]] ᱟᱨ [[ᱢᱟᱞᱟᱯᱯᱩᱨᱚᱢ]] ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾]] [[File:Valliyurkavu bhagavathhi temple.jpg|thumb|[[ᱵᱷᱟᱞᱞᱤᱭᱩᱨᱠᱟᱵᱷᱩ]] ᱢᱩᱫᱽᱨᱤ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱲᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱠᱚ ᱥᱚᱱᱚᱛ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ᱾]] ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ (ᱯᱟᱰᱤᱥ) ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱠᱩᱸᱵᱟᱹ (ᱯᱤᱨᱮ ᱥᱮ ᱪᱟᱞᱟ) ᱟᱨ ᱨᱟᱪᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱢᱤ-ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱸᱵᱟᱹ ᱵᱟᱥᱟ ᱨᱮ ᱕ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾<ref name="Varghese">{{cite web|last=Varghese|first=T.|title=Socio-Economic Profile of Paniya Tribe|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/222/16/16_chapter7.pdf|publisher=Shodhganga|accessdate=9 November 2013}}</ref> ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱵᱟᱸᱫᱮ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱰᱟᱸᱰᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱠᱚ ᱵᱟᱸᱫᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱢᱩᱱᱰᱩ'' ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ᱾ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱫᱟᱯᱟᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱢᱩᱱᱰᱩ ᱦᱚᱸᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ᱾ ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱮ ''ᱯᱟᱱᱤᱪᱤ'' ᱢᱤᱫ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱠᱚ ᱦᱚᱨᱚᱜᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱠᱚᱲᱟᱢ ᱟᱨ ᱠᱟᱠᱷᱟᱜ ᱵᱮᱲᱦᱟᱭ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱰᱟᱸᱰᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱟᱨᱟᱜ ᱥᱮ ᱦᱮᱸᱫᱮ ''ᱟᱨᱟᱴᱴᱤ'' ᱯᱟᱹᱱᱪᱤ ᱠᱚ ᱦᱚᱨᱚᱜᱟ᱾ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱮᱡ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱠᱚ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱣᱨᱟᱹ ᱧᱩ, ᱡᱤᱱᱥᱟᱹᱨᱤ ᱵᱮ-ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱮᱲᱮ ᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱯᱤᱯ (PEEP) ᱣᱟᱭᱱᱟᱰ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱣᱨᱟᱹ ᱧᱩ ᱟᱨ ᱫᱷᱩᱝᱜᱤᱭᱟᱹ ᱡᱚᱢ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱪᱤᱨᱜᱟᱹᱞ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱟ᱾ ᱟᱹᱰᱤᱜᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱵᱟᱥᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="Varghese"/> ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱨᱮᱱ ᱜᱚᱡ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱛᱚᱯᱟ ᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱛᱚᱯᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱯᱟᱰᱤ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱛᱚᱯᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱚ ᱮᱭᱟᱭ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱫᱩᱠᱷ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ᱾<ref name="Varghese"/> == ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ == ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱥᱟᱶᱛᱮ [[ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱠᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ [[ᱤᱥᱟᱹᱭ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ᱾<ref name="Pcg"/> ᱩᱱᱠᱩᱨᱮᱱ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ''ᱠᱩᱴᱴᱤᱪᱟᱛᱷᱟᱱ'', ''ᱠᱟᱴᱴᱩ-ᱵᱷᱟᱜᱟᱵᱷᱟᱛᱤ'' ᱥᱮ ᱵᱤᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱹᱞᱤ, ''ᱢᱟᱨᱤᱭᱟᱢᱢᱟ'' ᱟᱨ ''ᱟᱭᱭᱟᱯᱯᱟᱱ'' ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱟᱨ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ᱾ [[ᱵᱷᱟᱞᱞᱤᱭᱩᱨᱠᱟᱵᱷᱩ]] (ᱢᱩᱫᱽᱨᱤ) ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱠᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ, ᱢᱟᱨᱪ ᱟᱨ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱚᱫᱽᱨᱤᱥᱭᱚ ᱫᱩᱱᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱵᱟᱲᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱚᱦᱚᱛᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱚᱱᱚᱛ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ᱾<ref>{{cite book |last1=Nambiar |first1=A. C. K. |title=Population, Development, and the Environment: The Dynamic Interface |date=2005 |publisher=Serials Publications |isbn=978-81-86771-59-4 |page=64}}</ref> == ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ == *[[ᱤᱨᱩᱞᱟᱥ]] *[[ᱥᱚᱞᱤᱜᱟ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ]] == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == {{Commons ᱛᱷᱚᱠ|Paniya people}} *[http://www.ethnologue.com/language/pcg ᱯᱟᱱᱤᱭᱟ: ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ] {{Authority control}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱛᱚᱢ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱨᱟᱵᱤᱲ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱟᱱᱱᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱡᱷᱤᱠᱚᱰᱮ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱟᱞᱟᱯᱯᱩᱨᱚᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱣᱟᱭᱱᱟᱰ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱠᱚ]] duf9toomgs8koy4kigxlafvu1z464no ᱛᱷᱚᱠ:ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ 14 38081 197975 2026-09-17T14:58:20Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 "ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 197975 wikitext text/x-wiki ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ blh0f301urf5vo1l9t4wxjx14ree98f ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:SHB2000 3 38083 197993 2026-09-18T02:46:44Z Max 6635 Max ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱡ [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:SHB2000]] ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱫᱚ [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:SHB]] ᱧᱤᱛᱩᱢᱨᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]" to "[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]" 197993 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:SHB]] m21r14abg42kako1dhvt5gh1dp4fqvx ᱥᱤ.ᱠᱮ. ᱵᱤᱲᱞᱟ 0 38084 198002 2026-09-18T07:21:59Z MT731 2184 "{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞᱤᱥᱴ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱟᱱᱛᱷᱨᱚᱯᱤᱥᱴ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱕᱕)}} {{Infobox person | name = ᱥᱤ.ᱠᱮ. ᱵᱤᱨᱞᱟ | birth_name = ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱠᱟᱸᱴ ᱵᱤᱨᱞᱟ | birth_date = {{Birth year and age|1955}} | birth_place = [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]], ᱯᱚ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 198002 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞᱤᱥᱴ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱟᱱᱛᱷᱨᱚᱯᱤᱥᱴ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱕᱕)}} {{Infobox person | name = ᱥᱤ.ᱠᱮ. ᱵᱤᱨᱞᱟ | birth_name = ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱠᱟᱸᱴ ᱵᱤᱨᱞᱟ | birth_date = {{Birth year and age|1955}} | birth_place = [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]], [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | other_names = | citizenship = | education = [[ᱞᱟ ᱢᱟᱨᱴᱤᱱᱤᱭᱮᱨ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ|ᱞᱟ ᱢᱟᱨᱴᱤᱱᱤᱭᱮᱨ]]<br> [[ᱥᱮᱸᱴ ᱡᱮᱵᱤᱭᱚᱨᱥ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] | occupation = ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞᱤᱥᱴ | television = | title = ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ, [[ᱥᱤ.ᱠᱮ.ᱮ ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱜᱟᱫᱮᱞ]] (ᱢᱟᱨᱮ [[ᱥᱤ.ᱠᱮ. ᱵᱤᱲᱞᱟ ᱜᱟᱫᱮᱞ]]) | term = | predecessor = [[ᱜᱚᱝᱜᱟ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱵᱤᱲᱞᱟ]] | successor = | boards = | spouse = ᱟᱢᱤᱛᱟ ᱵᱤᱲᱞᱟ | children = ᱒ | parents = [[ᱜᱚᱝᱜᱟ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱵᱤᱲᱞᱟ]]<br>ᱱᱤᱨᱢᱚᱞᱟ ᱫᱮᱵᱤ | relatives = [[ᱵᱤᱲᱞᱟ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ]] ᱧᱮᱞᱢᱮ }} '''ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱠᱟᱱᱴ ᱵᱤᱨᱞᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱕᱕) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱩᱫᱳᱜᱽ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱟᱱᱴᱨᱚᱯᱷᱤᱠ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤ ᱠᱮ ᱮ ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ (ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱤ ᱠᱮ ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱜᱟᱫᱮᱞ) ᱾<ref name="0:1">{{cite news |title=Who is C K Birla? |url=https://www.business-standard.com/about/who-is-c-k-birla |access-date=17 November 2023 |publisher=[[Business Standard]]}}</ref> ==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] ᱨᱮ ᱞᱚ ᱢᱟᱨᱴᱤᱱᱤᱭᱚᱨ ᱯᱷᱚᱨ ᱵᱚᱭᱤᱥ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news |last1=Mitra |first1=Sumit |last2=Malik |first2=Ashok |title=Ambassador Retro triggers nostalgia, Hindustan Motors hopes to revive the car |url=https://www.indiatoday.in/magazine/economy/story/20020211-ambassador-retro-triggers-nostalgia-hindustan-motors-hopes-to-revive-the-car-795834-2002-02-10 |publisher=[[India Today]] |date=February 11, 2002}}</ref> ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱮᱸᱴ ᱡᱮᱵᱤᱭᱚᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱠᱚᱱᱚᱢᱤᱠᱥ ᱨᱮ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite book |author1=Aprakash Chandra Bose |author2=Rupa K. Bose |title=Choosing an Indian Associate How to Evaluate Partnerships for Profit |date=1989 |publisher=Business International Asia/Pacific Limited |pages=48 |url=https://books.google.com/books?id=F1jwAAAAMAAJ&q=Chandrakant+Birla}}</ref> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ [[ᱜᱚᱝᱜᱟ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱵᱤᱲᱞᱟ]] ᱟᱨ [[ᱵᱨᱚᱡᱽ ᱢᱳᱦᱚᱱ ᱵᱤᱲᱞᱟ]] ᱭᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news |title=GP Birla dies at 87 |url=https://www.business-standard.com/article/companies/gp-birla-dies-at-87-110030700014_1.html |publisher=[[Business Standard]] |date=January 21, 2013}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱦᱟᱲᱟᱢ, ᱵᱤ. ᱮᱢ. ᱵᱤᱲᱞᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱮᱭᱟ ᱾<ref name=Marwariheritage>{{cite book |author1=D. K. Taknet |author-link=D. K. Taknet |title=The Marwari Heritage |date=2016 |publisher=IntegralDMS |isbn=9781942322061 |page=409 |url=https://books.google.com/books?id=kXS2DAAAQBAJ&dq=Chandra+Kant+Birla&pg=PA409}}</ref> ==ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ== ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱫᱚ ᱥᱤ.ᱠᱮ.ᱮ ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="0:1"/> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱪᱟᱛᱚᱢ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱮ.ᱵᱷᱤ.ᱴᱤ.ᱤ.ᱥᱤ, ᱚᱴᱚ ᱯᱟᱨᱴ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱱ, ᱵᱤᱨᱞᱟᱱᱩ (ᱢᱟᱨᱮ ᱮᱪ.ᱵᱤ.ᱮᱞ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ), ᱱᱤᱭᱚᱥᱤᱢ, ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱨᱤᱝ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ (ᱮᱱ.ᱵᱤ.ᱥᱤ ᱵᱮᱭᱟᱨᱤᱝ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱱ), ᱚᱨᱤᱭᱮᱱᱴ ᱤᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠ, ᱟᱨ ᱚᱨᱤᱭᱮᱱᱴ ᱯᱮᱯᱟᱨ ᱮᱱᱰ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="0:1"/> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱨᱞᱟᱥᱚᱯᱷᱴ ᱨᱮ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱵᱚᱨᱰ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱢᱚᱱᱣᱮᱞᱛᱷ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱠᱚᱢᱚᱱᱵᱳᱨᱰ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |url=http://www.cbcglobal.org/about/board-of-directors/mr-ck-birla |title=Commonwealth Business Council |access-date=17 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140418220901/http://www.cbcglobal.org/about/board-of-directors/mr-ck-birla |archive-date=18 April 2014 |url-status=dead}}</ref> [[ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ, ᱢᱮᱥᱨᱟ|ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ, ᱨᱟᱺᱪᱤ]] ᱨᱮ ᱵᱳᱨᱰ ᱚᱯᱷ ᱜᱚᱵᱷᱚᱨᱱᱚᱨᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://www.bitmesra.ac.in/cms-aboutus.aspx?this=1&mid=1 |title=BIT Mesra |access-date=30 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140502010211/https://www.bitmesra.ac.in/cms-aboutus.aspx?this=1&mid=1 |archive-date=2 May 2014 |url-status=dead }}</ref> ᱟᱨ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱴᱨᱚᱥᱴᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |url=http://www.ckbirlagroup.com/mr-ck-birla.htm |title=About Chairman on CK Birla Group website |access-date=17 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140418234029/http://www.ckbirlagroup.com/mr-ck-birla.htm |archive-date=18 April 2014 |url-status=dead}}</ref> ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱫᱚ ᱠᱚᱱᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤ (ᱥᱤ.ᱟᱭᱤ.ᱟᱭᱤ.) ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news |title=High level CII Delegation to accompany Finance Minister to Japan |url=https://www.cii.in/CS_PressreleasesDetail.aspx?enc=KWp+jfoXo8xr51j1tHBRWCOp10z1Yu8pwkrQXUvjK7UoAT/Av490+L5cDJ3UOX2hFGo4VQdU2OrMQZ4qyA+UXEOXt1yLBRz2uvuNwz0HnAXMyjDAl8biTBbkeMEQCDmApxmFZ4X7YXJOB7fCyB5i6SpEne4AFPIfWT2JUYXXVlzpBiChI33Mtx+r74RrUkLbfo4NVGZ5sKON8c7LV6TVdAumcFtyehMFuPnVftle4cQamU0CCZ4Yjlb/LpZVzflKyddgLe2xzYxZslktsgScwQ== |publisher=CII |date=January 1, 2016}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱢᱮᱱᱮᱡᱽᱢᱮᱱᱴ, ᱩᱫᱚᱭᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱵᱳᱨᱰ ᱚᱯᱷ ᱜᱚᱵᱷᱚᱨᱱᱚᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=IIM-A to be mentor to Udaipur |url=https://www.hindustantimes.com/india/iim-a-to-be-mentor-to-udaipur/story-IlOobrNdIrJpuC5EJ16f7O.html |publisher=[[Hindustan Times]] |date=June 24, 2010}}</ref> ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱫᱚ ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱦᱳᱞᱰᱤᱝ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱯᱤᱞᱟᱱᱤ ᱤᱱᱵᱮᱥᱴᱢᱮᱱᱴ ᱟᱨ ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤ ᱠᱚᱨᱯᱚᱨᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱠᱥᱤᱭᱟᱨ ᱦᱳᱞᱰᱤᱝ ᱛᱮ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱴᱮᱠᱥᱴᱟᱭᱤᱞ ᱟᱨ ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=NYtimes>{{cite news |last1=Chowdhury |first1=Neel |title=The Divided Birla Clan Aims for Compromise : India's Troubled Empire |url=https://www.nytimes.com/1996/05/15/business/worldbusiness/IHT-the-divided-birla-clan-aims-for-compromise-indias.html |work=[[The New York Times]] |date=May 15, 1996}}</ref><ref>{{cite news |title=C K Birla To Skip Century Tex Agm |url=https://www.business-standard.com/article/specials/c-k-birla-to-skip-century-tex-agm-197072201092_1.html |publisher=[[Business Standard]] |date=July 22, 1997}}</ref><ref>{{cite news |title=S K Birla, C K Birla resign from board of Century Textiles |url=https://www.business-standard.com/article/companies/s-k-birla-c-k-birla-resign-from-board-of-century-textiles-106022300031_1.html |publisher=[[Business Standard]] |date=February 23, 2006}}</ref><ref>{{cite news |title=Birla duo exits Century board |url=https://www.telegraphindia.com/business/birla-duo-exits-century-board/cid/817333 |publisher=[[The Telegraph (India)|The Telegraph]] |date=February 23, 2006}}</ref> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ [[ᱦᱤᱱᱫᱩᱥᱛᱟᱱ ᱢᱳᱴᱚᱨᱥ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱵᱟᱦᱟᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱᱥᱤᱯ ᱟᱨ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨᱥᱤᱯ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸᱭ ᱵᱚᱦᱟᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=C.K. Birla steps down as chairman of Hindustan Motors |url=https://www.livemint.com/companies/news/jack-ma-loses-usd-683-million-on-alibaba-after-its-shares-drop-by-9-per-cent-11700215873383.html |publisher=[[Livemint]] |date=December 23, 2013}}</ref><ref>{{cite news |last1=Dutt |first1=Ishita Ayan |title=What next for CK Birla after Hindustan Motors? |url=https://www.business-standard.com/article/companies/what-next-for-ck-birla-after-hindustan-motors-114061101349_1.html |publisher=[[Business Standard]] |date=June 11, 2014}}</ref> ==ᱯᱷᱤᱞᱟᱱᱛᱷᱨᱚᱯᱤ== ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱡᱚᱛᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮ, ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱯᱟᱹᱨᱥᱟᱞ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱵᱤ.ᱮᱢ. [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] ᱨᱮ ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱦᱟᱨᱴ ᱨᱤᱥᱚᱨᱪ ᱥᱮᱱᱴᱚᱨ, ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ, ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ, [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]] ᱨᱮ [[ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ, ᱢᱮᱥᱨᱟ]], [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱚᱰᱚᱨᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ, ᱟᱨ [[ᱡᱚᱭᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱨᱩᱠᱢᱟᱱᱤ ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱢᱚᱰᱚᱨᱱ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=Marwariheritage/> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮ ᱡᱤ.ᱯᱤ. ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱟᱨᱠᱤᱭᱚᱞᱚᱡᱤᱠᱟᱞ ᱮᱥᱴᱨᱚᱱᱚᱢᱤᱠᱟᱞ ᱟᱨ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤ ᱠᱷᱚᱱᱫᱽᱨᱚᱝ ᱜᱟᱶᱛᱟ (ᱡᱤ.ᱯᱤ.ᱵᱤ.ᱮ.ᱮ.ᱮᱥ.ᱟᱨ.ᱟᱭᱤ.), ᱵᱤ ᱮᱢ ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱥᱮᱱᱴᱚᱨ, ᱟᱨ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮ ᱥᱯᱮᱥ ᱢᱭᱩᱡᱤᱭᱟᱢ ᱠᱚᱭ ᱧᱮᱞ ᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Space Museum opened at Hyderabad with ISRO Collaboration |url=https://www.isro.gov.in/Space%20Museum%20opened.html |publisher=[[ISRO]] |date=2019}}</ref><ref>{{cite news |title=City welcomes India's first private space museum |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/city-welcomes-indias-first-private-space-museum/articleshow/70402881.cms |work=[[The Times of India]] |date=July 27, 2019}}</ref> ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ, ᱵᱤᱨᱞᱟ, ᱩᱱᱤᱭᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱚᱢᱤᱛᱟ ᱵᱤᱨᱞᱟ, ᱟᱨ ᱥᱤ.ᱠᱮ.ᱮ ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱜᱟᱫᱮᱞ (ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱤ.ᱠᱮ ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱜᱟᱫᱮᱞ) ᱫᱚ ᱠᱚᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱯᱟᱱᱰᱮᱢᱤᱠ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱓᱕ ᱠᱳᱴᱤ ᱴᱟᱠᱟ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱒᱕ ᱠᱳᱴᱤ ᱫᱚ ᱯᱤ.ᱮᱢ ᱠᱮᱭᱟᱨ ᱯᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱟᱜ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=CK Birla Group commits Rs 35 crore to PM-CARES Fund |url=https://realty.economictimes.indiatimes.com/news/allied-industries/ck-birla-group-commits-rs-35-crore-to-pm-cares-fund/74985920 |publisher=[[The Economic Times]] |date=April 4, 2020}}</ref> ==ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱑᱙᱗᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱫᱚ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱢᱮᱴᱟᱞ ᱮᱠᱥᱪᱮᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱵᱟᱯᱞᱟ [[ᱨᱟᱡᱽ ᱵᱟᱜᱽᱲᱤ, ᱵᱟᱨᱚᱱ, ᱵᱟᱜᱽᱲᱤ|ᱨᱟᱡᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱵᱟᱜᱽᱲᱤ]] ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱭᱤᱡ ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱩᱥᱟ ᱢᱟᱦᱮᱥᱣᱟᱨᱤ ᱭᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱚᱢᱤᱛᱟ ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name=Debrett>{{cite book |author1=Susan Morris |title=Debrett's Peerage and Baronetage 2019 |date=2020 |publisher=eBook Partnership |isbn=9781999767051 |url=https://books.google.com/books?id=99tHEAAAQBAJ&dq=Chandra+Kant+Birla+wife+Amita+Birla&pg=PA1644}}</ref><ref>{{cite news |title=Meet the Titans of the Metal and Steel Industry |url=http://www.indianmetals.com/news/portraits.php |publisher=Indianmetals.com}}</ref> ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱨᱤᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Birla Family Tree: The journey of the Birla legacy from Shiv Narain Birla to Ananya and Vedant Birla |url=https://www.financialexpress.com/life/lifestyle-birla-family-tree-the-journey-of-the-birla-legacy-from-shiv-narain-to-nirvan-and-vedant-birla-3409662/#:~:text=CK%20Birla%20has%20two%20daughter,President%2C%20Strategy%20at%20HIL%20Limited. |website=Financialexpress |language=en |date=18 June 2024}}</ref> ==ᱩᱯᱨᱩᱢ== ᱥᱣᱤᱴᱡᱟᱨᱞᱮᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱟᱵᱳᱥ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱳᱨᱢ ᱫᱚ ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱫᱚ ᱜᱟᱯᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱜᱞᱚᱵᱟᱞ ᱞᱤᱰᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟ ᱥᱚᱯᱚᱦᱚᱫ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱠᱟᱱ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name=Marwariheritage/> [[ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ]] ᱟᱛᱮ [[ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱯᱷᱟᱣᱩᱱᱰᱮᱥᱚᱱ]] ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ "ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱨᱮ ᱦᱚᱲ" ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱥᱩᱪᱤ ᱟᱠᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Legends of Rajasthan |url=https://foundation.rajasthan.gov.in/LegendsOfRajathan.aspx |website=foundation.rajasthan.gov.in |publisher=[[Rajasthan Foundation]] |access-date=17 November 2023}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱵᱤᱲᱞᱟ, ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱠᱟᱱᱴ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱤᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨᱟᱵᱽ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱲᱞᱟ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ|ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱠᱟᱸᱴ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱᱤ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱕᱖ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱞᱟ ᱢᱟᱨᱴᱤᱱᱤᱭᱟᱨ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱮᱱᱴ ᱡᱮᱵᱷᱤᱭᱟᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤ.ᱠᱮ. ᱵᱤᱲᱞᱟ ᱜᱟᱫᱮᱞ]] duq4qcjspkn6h29xme8d9vptgvggcu8 ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ 0 38085 198006 2026-09-18T11:42:39Z MT731 2184 MT731 ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱡ [[ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱫᱚ [[ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] ᱧᱤᱛᱩᱢᱨᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ 198006 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ᱪᱟᱱᱰᱤᱞ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] q0x6gphdl29u8j93b6avjcldsth7783