ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ
satwiki
https://sat.wikipedia.org/wiki/%E1%B1%A2%E1%B1%A9%E1%B1%AC%E1%B1%A9%E1%B1%9B_%E1%B1%A5%E1%B1%9F%E1%B1%A6%E1%B1%B4%E1%B1%9F
MediaWiki 1.47.0-wmf.21
first-letter
ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ
ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ
ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ
ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ
ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱚᱲ
ᱨᱮᱫ
ᱨᱮᱫ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ
ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱪᱷᱟᱸᱪ
ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ
ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱛᱷᱚᱠ
ᱛᱷᱚᱠ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
TimedText
TimedText talk
ᱢᱳᱰᱩᱞ
ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
Event
Event talk
᱕
0
87
198323
198315
2026-09-24T12:14:37Z
Pristome
10429
Undid revision [[Special:Diff/198315|198315]] by [[Special:Contributions/Yoijx|Yoijx]] ([[User talk:Yoijx|talk]]) Revert vandalism
198323
wikitext
text/x-wiki
[[File:OL CHIKI DIGIT FIVE.jpg|thumb|ᱢᱚᱬᱮ]]
᱕ (ᱢᱚᱬᱮ) ᱫᱚ [[ᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ|ᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ ᱞᱤᱯᱤ]] ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[᱔]] ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱤᱡᱩᱜᱼᱟ, ᱱᱚᱶᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱨᱮᱫᱚ [[᱖]] ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾
==ᱮᱞᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱚᱬᱮ==
᱕ ᱫᱚ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱢᱟᱬᱛᱮ ᱮᱞ ([[:en:Prime number|Prime number]]) ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱵᱤᱡᱚᱲ ᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟ᱾
===ᱜᱟᱵᱟᱬ===
{| Class= "wikitable sortabke"
! ᱜᱟᱵᱟᱬ
! ᱑
!᱒
!᱓
!᱔
!᱕
!᱖
!᱗
!᱘
!᱙
!᱑᱐
|-
|᱕*x
|᱕
|᱑᱐
|᱑᱕
|᱒᱐
|᱒᱕
|᱓᱐
|᱓᱕
|᱔᱐
|᱔᱕
|᱕᱐
|}
===ᱦᱟᱴᱟᱬ===
==ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱥᱟᱶ ᱢᱚᱬᱮ==
ᱚᱠᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱥᱟᱶ ᱕ ᱭᱟᱜ ᱚᱠᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ ᱚᱱᱟ ᱜᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱮᱢ ᱮᱱᱟ᱾
===ᱥᱟᱨᱱᱟ===
* ᱥᱟᱨᱱᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮ [[ᱢᱚᱬᱮ ᱠᱚ]] ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾
===ᱦᱤᱱᱫᱩ===
* ᱜᱚᱥᱟᱸᱭ ᱥᱤᱵᱚᱣᱟᱜ ᱢᱚᱬᱮ ᱫᱚᱴᱟᱝ ᱢᱮᱫᱦᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ, ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱱᱛᱟᱨ ᱫᱚ '''ᱢᱚᱬᱮ ᱟᱹᱲᱟᱹᱣᱟᱱ ᱢᱟᱱᱛᱟᱨ''' (five worded mantra) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ-ᱟ᱾
* ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱣᱟᱝ ᱨᱮ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱜ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ- [[ᱫᱷᱟ.ᱨᱛᱤ|ᱫᱷᱟ.ᱨᱛᱤ]], [[ᱥᱮᱝᱜᱮᱞ|ᱥᱮᱝᱜᱮᱞ]], [[ᱫᱟᱜ|ᱫᱟᱜ]], [[ᱦᱚᱭ|ᱦᱚᱭ]] ᱟᱨ [[ᱥᱮᱨᱢᱟ|ᱥᱮᱨᱢᱟ]] ([[:en:Earth|Earth]], [[:en:Fire|Fire]], [[:en:Water|Water]], [[:en:Air|Air]] and [[:en:Space|Space]] respectively)
===ᱠᱤᱨᱤᱥᱛᱟᱱ===
[[File:Augustinermuseum Rattenberg 018.JPG|thumb|five wounds]]
* [[ᱡᱤᱥᱩ]] ᱠᱨᱤᱥᱴ ᱟᱜ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱨᱮ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱷᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱛᱤ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ, ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱛᱷᱚᱯᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱟᱨ ᱠᱚᱲᱟᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ᱾
===ᱤᱥᱞᱟᱢ===
[[File:Five pillars of Islam.svg|thumb|The five pillars of islam]]
* [[ᱤᱥᱞᱟᱢ|ᱢᱩᱥᱞᱟᱹ]] ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱤᱞᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾
* ᱢᱩᱥᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱨᱮ ᱢᱚᱬᱮ ᱫᱷᱟᱣ ᱟᱞᱞᱟ ᱠᱚ ᱦᱚᱦᱚᱣᱟᱭᱟ᱾
===ᱥᱤᱠᱷ ===
* [[ᱥᱤᱠᱷ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱜᱩᱨᱩ ᱜᱩᱨᱩ ᱜᱚᱵᱤᱱᱫᱚᱣᱟᱜ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ '''ᱠᱮ ''' (Panj kakars-Five Ks) ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ '''ᱠᱮ''' ᱛᱮᱜᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ- ''kesh'' (Unshorn hair), ''kangha'' (the comb), ''kara'' (the steel bracelet), ''kachhehra'' (the soldiers short) ᱟᱨ ''kirpan'' (the sword)᱾
==ᱠᱷᱮᱞ==
ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱪᱩᱲᱤ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱪᱩᱲᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ [[ᱢᱟᱦᱟᱫᱮᱥ|ᱢᱟᱦᱟᱫᱮᱥ]] ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜᱟ, ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱮᱥᱤᱭᱟ|ᱮᱥᱤᱭᱟ]], [[ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ|ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]], [[ᱤᱭᱩᱨᱚᱯ|ᱤᱭᱩᱨᱚᱯ]], [[ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ|ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]] ᱾
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ==
* https://en.m.wikipedia.org/wiki/5.
* The dictionary definition of [[:en:five|five]] at Wiktionary.
* [[:en:The number 5|The number 5]].
==ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ==
{{ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ}}
[[Category:Mathematics]]
ftute9au0u3s0x68fhd8a3melrxebm6
ᱡᱚᱢᱥᱤᱢ ᱵᱤᱱᱛᱤ
0
1010
198396
101832
2026-09-25T07:02:48Z
ᱥᱩᱵᱟᱥ ᱢᱟᱡᱷᱤ
11673
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */
198396
wikitext
text/x-wiki
'''ᱡᱚᱢᱥᱤᱢ ᱵᱤᱱᱛᱤ''' ᱫᱚ ᱡᱚᱢᱥᱤᱢ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱠᱚ ᱵᱤᱱᱛᱤᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱤᱫᱟ. ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ [[ᱵᱤᱱᱛᱤ]] ᱪᱟᱵᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱛᱮ ᱵᱤᱞᱚᱢ ᱜᱚᱫᱚᱜ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱧᱤᱫᱟ. ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮᱜᱮ ᱪᱟᱵᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱝ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱵᱳᱨᱳ ᱠᱚ ᱦᱟ.ᱴᱤᱧᱚᱜ ᱫᱷᱟ.ᱵᱤᱡ ᱫᱚ ᱵᱤᱱᱛᱤ ᱛᱮᱜᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾
== ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱫᱷᱟ.ᱨᱛᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ==
ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱚ ᱦᱤᱦᱤᱲᱤ ᱯᱤᱯᱤᱲᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱟ.ᱱᱢᱤ, ᱪᱮᱬᱮ ᱪᱤᱯᱨᱩᱜ, ᱡᱤᱭᱟ.ᱞᱤ ᱪᱤᱞᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱞᱩᱜᱩ ᱵᱩᱨᱩ ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱵᱟ.ᱲᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱪᱟᱢᱯᱟᱠᱤᱭᱟ. ᱫᱟᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱞᱟᱲ ᱱᱟ.ᱬᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱷᱟ.ᱨᱛᱤ [[ᱯᱩᱨᱤ]] ᱨᱮᱫᱚ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱪᱤᱞᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱠᱟ ᱜᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱤ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱪᱤᱞᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱷᱟ.ᱨᱛᱤ ᱯᱩᱨᱤ ᱨᱮ ᱦᱤᱥᱤᱫ ᱦᱤᱥᱤᱫ ᱦᱚᱭ ᱚᱰᱚᱠ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱦᱤᱥᱤᱫ ᱦᱚᱭ ᱨᱮ ᱵᱟ.ᱞᱤ ᱢᱮᱥᱟ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱵᱟ.ᱞᱤ ᱪᱚᱴ ᱥᱮᱫ ᱚᱴᱟᱝ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱷᱤᱯᱤᱨ ᱡᱷᱤᱯᱤᱨ ᱮ ᱡᱟ.ᱲᱤ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱫᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱰᱮ ᱚᱰᱚᱠ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱞᱩᱜᱩ ᱵᱩᱨᱩ ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱵᱟ.ᱲᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱚᱞᱚ ᱦᱚᱭ ᱚᱰᱚᱠ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱩᱨᱤᱵᱽ ᱢᱤᱫ ᱮᱱᱛᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱟ.ᱨᱰᱩ ᱞᱮᱠᱟ ᱡᱩᱛ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱜᱚᱴᱟ ᱫᱷᱟ.ᱨᱛᱤ ᱟ.ᱪᱩᱨ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱠᱟ ᱥᱮᱫ ᱦᱚᱸ ᱟᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱥᱟᱦᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱫ ᱛᱮ ᱚᱛ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱚᱧᱪᱚ ᱢᱤᱫ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱱᱟ ᱵᱟ.ᱨᱰᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱫᱮᱵᱽᱜᱩᱱ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱦᱚᱭ ᱵᱟ.ᱨᱰᱩ ᱦᱟ.ᱨᱥᱩᱲ ᱮᱱ ᱛᱮᱜᱮ ᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱪᱮᱬᱮ ᱪᱤᱯᱨᱩᱜ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱡᱮᱛᱮ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱡᱤᱵᱽ ᱡᱟᱱᱣᱟ ᱠᱚᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱫᱚ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱵᱳᱨᱳ ᱠᱚᱫᱚ ᱩᱫᱽᱢᱟ. ᱨᱮᱜᱮ ᱠᱚ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟ.ᱝ ᱪᱟᱺᱣᱨᱤᱭᱟ. ᱢᱮᱞᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱾
== ᱪᱟ.ᱶᱨᱤᱭᱟ. ᱢᱮᱞᱟ ==
ᱡᱚᱛᱚ ᱫᱮᱵᱽᱜᱩᱱ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱮ ᱪᱟᱺᱣᱨᱤᱭᱟ. ᱢᱮᱞᱟ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱡᱩᱛ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱪᱟ.ᱶᱨᱤᱭᱟ. ᱢᱮᱞᱟᱨᱮ ᱫᱤᱱ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱦᱚᱲ ᱮ ᱦᱚᱦᱚ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱟᱠᱚ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱟ.ᱥᱩᱞᱚᱜᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱜᱟᱞᱚᱪ ᱡᱚᱝᱼᱟ ᱾ ᱟ.ᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱠᱚ ᱫᱤᱥᱟ.ᱭ ᱜᱮᱭᱟ, ᱢᱤᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱫᱚ ᱛᱚᱲᱮ ᱥᱩᱛᱟ.ᱢ ᱛᱮᱠᱚ ᱟᱬᱜᱚᱱᱟ ᱟᱨ ᱠᱚ ᱧᱮᱞᱟ ᱢᱩᱧᱪᱩᱯᱩᱨᱤ ᱫᱚ ᱟ.ᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱫᱟᱬᱟ ᱵᱟᱲᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱮᱞᱟ ᱪᱤᱞᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱟ.ᱱᱩᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱧᱮᱞ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱠᱚ ᱞᱩᱜᱩ ᱵᱩᱨᱩ ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱵᱟ.ᱲᱤ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱟ.ᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
== ᱵᱤᱸᱫᱤ ᱨᱟ.ᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ==
ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱩᱛᱟ. ᱨ [[ᱵᱤᱸᱫᱤ]] ᱨᱟ.ᱱᱤ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱤ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ ᱩᱱᱤ ᱦᱚᱸ ᱛᱚᱲᱮ ᱥᱩᱛᱟ.ᱢ ᱛᱮ ᱫᱷᱟ.ᱨᱛᱤ ᱯᱩᱨᱤᱭ ᱟᱬᱜᱚ ᱮᱱᱟ ᱚᱱᱟ ᱧᱮᱧᱮᱞ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱟᱬᱟ ᱫᱟᱬᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ [[ᱵᱟᱲᱮ ᱫᱟᱨᱮ]]ᱭ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱟᱨ ᱵᱟᱸᱫᱚ ᱱᱟ.ᱬᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱜᱚᱴᱟᱭ ᱜᱟᱜ ᱟ.ᱪᱩᱨᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱜᱟᱜ ᱟ.ᱪᱩᱨᱮᱫ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱯᱚᱛᱟᱢ ᱪᱮᱬᱮ ᱠᱤᱱ ᱟᱬᱜᱚ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱧᱮᱞ ᱟ.ᱠᱤᱱ ᱚᱱᱟ ᱵᱟᱲᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱩᱨ ᱨᱮᱜᱮ ᱜᱮᱞᱵᱟᱨ ᱵᱤᱜᱷᱟ. ᱚᱛᱮᱛ ᱨᱮ ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱛᱟᱥᱟᱫ ᱚᱢᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱞᱮᱜᱮᱡ ᱞᱮᱜᱮᱡ ᱾ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱚᱸᱰᱮ ᱠᱤᱱ ᱟᱬᱜᱚ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱵᱤᱸᱫᱤ ᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱵᱟᱲᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱧᱮᱞᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟ ᱾ ᱧᱮᱞᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟᱭ ᱟ.ᱰᱤ ᱥᱮᱬᱟ ᱥᱮᱬᱟ ᱟ.ᱠᱤᱱ, ᱧᱟᱢ ᱮ ᱠᱷᱟᱱ ᱠᱤᱱ ᱡᱚᱢ ᱜᱚᱫ ᱠᱟᱭ ᱞᱮᱠᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱯᱚᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱛᱟᱥᱟᱫ ᱜᱮᱨ ᱠᱷᱟᱺᱰᱭᱟ. ᱠᱟᱛᱮ ᱞᱩᱜᱩ ᱵᱩᱨᱩ ᱥᱮᱫ ᱠᱤᱱ ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱤᱸᱫᱤ ᱫᱚ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱵᱟᱲᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱜᱚᱴᱟᱭ ᱜᱟᱜ ᱮᱥᱮᱫ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱟᱞᱚ ᱠᱤᱱ ᱡᱚᱢ ᱫᱟᱲᱮ ᱟᱭ ᱢᱟ ᱾ ᱱᱚᱛᱮ ᱵᱟᱲᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱜᱟᱜ ᱮᱥᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱧᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱵᱟᱲᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱵᱤᱸᱫᱤ ᱨᱟ.ᱱᱤᱭ ᱱᱮᱦᱚᱸᱨ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱵᱟᱲᱮ ᱫᱟᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱟᱜ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱛᱮ ᱵᱤᱸᱫᱤ ᱦᱚᱸᱭ ᱫᱟᱭᱟ ᱮᱱᱟ ᱟᱫᱚ ᱯᱚᱛᱟᱢ ᱦᱚᱸᱭ ᱧᱮᱞ ᱠᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟ ᱵᱟ.ᱠᱤᱱ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱛᱟᱭ ᱪᱟᱵᱟ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱤᱱᱟ. ᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱲᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱟᱲᱟ ᱨᱩᱣᱟ.ᱲ ᱦᱚᱴᱚ ᱠᱟᱫᱛᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱮᱭ ᱨᱩᱣᱟ.ᱲ ᱮᱱᱟ ᱾
== ᱫᱷᱟ.ᱨᱛᱤ ᱨᱮ ᱪᱟ.ᱶᱨᱤᱭᱟ. ᱢᱮᱞᱟ ==
ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱵᱳᱨᱳ ᱠᱚ ᱢᱩᱧᱪᱩᱯᱩᱨᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱩᱜᱩ ᱵᱩᱨᱩ ᱟ.ᱰᱤ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱫ ᱛᱮ ᱚᱸᱰᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟ.ᱝ ᱯᱚᱫᱽ ᱡᱚᱝ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱚ ᱜᱚᱴᱟ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱚᱸᱰᱮ ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱪᱟ.ᱶᱨᱤᱭᱟ. ᱢᱮᱞᱟ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱾
== ᱞᱤᱴᱟ. ᱜᱚᱰᱮᱛ ᱮ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ ==
ᱪᱟ.ᱶᱨᱤᱭᱟ. ᱢᱮᱞᱟ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫ ᱠᱷᱟᱱ ᱟᱫᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱵᱳᱨᱳ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱷᱟ.ᱨᱛᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱟᱬᱜᱚᱱᱟ ᱾ ᱢᱩᱧᱪᱩᱯᱩᱨᱤ ᱠᱚ ᱫᱟᱬᱟ ᱤᱫᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱜᱮ ᱦᱚᱦᱚ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱠᱚᱣᱟᱭ ᱟᱨ ᱨᱚᱯᱚᱲ ᱟᱠᱚ ᱾ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱦᱚᱦᱚ ᱦᱚᱦᱚ ᱛᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱫᱚᱭ ᱞᱟᱸᱜᱟ ᱪᱟᱵᱟ ᱮᱱᱟ ᱟᱫᱚᱭ ᱢᱮᱱᱮᱜᱼᱟ ᱤᱧ ᱫᱚ ᱛᱤᱱᱟ.ᱜ ᱫᱤᱱ ᱤᱧ ᱦᱚᱦᱚᱭ ᱛᱟᱵᱚᱱᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟ.ᱝ ᱦᱚᱜᱦᱚᱭᱤᱡ ᱵᱚᱱ ᱛᱤᱸᱜᱩ ᱮᱭᱟ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱜᱚᱰᱮᱛ ᱛᱤᱸᱜᱩ ᱮ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱫᱮᱵᱚᱝᱥᱤ ᱡᱚᱫᱩ ᱵᱚᱝᱥᱤ ᱠᱚ ᱠᱩᱞᱤ ᱠᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟ, ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱵᱟ.ᱠᱤᱱ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱤᱱ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱟᱛᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱛᱟ ᱠᱚ ᱠᱩᱞᱤ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱩᱱᱤ ᱦᱚᱸ ᱚᱦᱚ ᱜᱮᱭ ᱞᱟ.ᱭ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱚᱛᱮ ᱜᱮ ᱞᱤᱴᱟ. ᱠᱚ ᱠᱩᱞᱤ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱞᱤᱴᱟ.ᱭ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱤᱧ ᱫᱚ ᱚᱦᱚᱧ ᱞᱟ.ᱭ ᱠᱮᱭᱟ, ᱤᱧ ᱫᱟ.ᱭ ᱤᱧ ᱠᱩᱞᱤ ᱞᱮᱜᱮ ᱾ ᱩᱱᱤᱭ ᱨᱮᱵᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱠᱟ.ᱢᱤᱭᱟ.ᱧ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱫ ᱫᱮᱭᱟ, ᱫᱩ ᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱠᱩᱞᱤ ᱟ.ᱜᱩᱭᱮᱢ ᱾ ᱞᱤᱴᱟ.᱾ᱟᱡ ᱫᱟ.ᱭ ᱮ ᱢᱮᱛᱟ ᱫᱮᱭᱟ, ᱫᱟ.ᱭ ᱜᱚᱰᱮᱛ ᱠᱟ.ᱢᱤᱧ ᱠᱟ.ᱢᱤᱭᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ ? ᱟᱡ ᱫᱟ.ᱭ ᱮ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱜᱼᱟ, ᱟᱢ ᱜᱮ ᱵᱩᱡᱷᱟ.ᱣ ᱢᱮ ᱵᱟ.ᱵᱩ, ᱟᱢᱟᱜ ᱦᱚᱸᱛᱚ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱞᱤᱴᱟ. ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱴᱷᱮᱱ ᱥᱮᱱ ᱠᱟᱛᱮᱭ ᱢᱮᱱᱠᱮᱜᱼᱟ, ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱜᱮᱭᱟ.ᱧ ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱤᱠᱷᱟ.ᱱ ᱧᱩᱛ ᱧᱤᱫᱟ. ᱮᱠᱞᱟ ᱫᱟᱬᱟ ᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱟᱧᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱟᱢᱟᱜ ᱠᱟ.ᱯᱤ ᱮᱢ ᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱟᱢᱟ ᱾ ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱦᱚᱸ ᱞᱤᱴᱟ. ᱦᱟᱜ ᱥᱟᱦᱟᱥ ᱧᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱡᱩᱨ ᱮ ᱠᱩᱥᱤ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱱᱚᱢ ᱠᱟ.ᱯᱤ ᱦᱚᱸᱭ ᱮᱢᱟ ᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱤᱱᱟ. ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱞᱤᱴᱟ. ᱜᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱫᱮᱵᱽᱜᱩᱱ ᱠᱚ ᱚᱱᱟ ᱪᱟ.ᱶᱨᱤᱭᱟ. ᱢᱮᱞᱟ ᱛᱮᱭ ᱦᱚᱦᱚ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱪᱟᱥ ᱵᱟᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱚ ᱛᱷᱩᱛᱤᱭᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱛᱮ ᱢᱩᱧᱪᱩᱯᱩᱨᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱨᱚᱯᱚᱲᱟ ᱾ ᱢᱩᱧᱪᱩᱯᱩᱨᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱤᱠᱷᱟ.ᱱ ᱪᱤᱠᱟ.ᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱥᱚᱵᱷᱟᱜᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱦᱚᱸᱠᱚ ᱩᱭᱦᱟ.ᱨ ᱟ.ᱪᱩᱨᱟ ᱾
== ᱫᱷᱟ.ᱨᱛᱤ ᱨᱮ ᱡᱤᱭᱟ.ᱞᱤ ==
ᱫᱮᱵᱽᱜᱩᱱ ᱠᱚᱫᱚ ᱪᱟ.ᱶᱨᱤᱭᱟ. ᱢᱮᱞᱟᱨᱮ ᱫᱩᱯᱲᱩᱵ ᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱤᱫᱤᱭᱮᱫ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱢᱩᱧᱪᱩᱯᱩᱨᱤ ᱪᱤᱠᱟ. ᱛᱮ ᱥᱚᱵᱷᱟᱜᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱨᱚᱯᱚᱲᱟ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱟᱠᱚ ᱟᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟᱨᱮ ᱢᱟᱯᱟᱱᱟᱣ ᱠᱚᱢ ᱤᱫᱤᱜ ᱠᱟᱱ ᱧᱮᱞ ᱛᱮ ᱞᱤᱴᱟ. ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱭᱟ, ᱟᱵᱚ ᱛᱟᱞᱟᱨᱮ ᱢᱟᱯᱟᱱᱟᱣ ᱠᱚ ᱠᱚᱢ ᱤᱫᱤᱜ ᱠᱟᱱ ᱫᱚ ᱪᱤᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱵᱚ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱚᱱᱟ ᱾ ᱢᱩᱧᱪᱩᱯᱩᱨᱤ ᱨᱮ ᱪᱤᱞᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱠᱟᱱ ᱠᱚ ᱵᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱚᱣᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱵᱚ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱚᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱩᱭᱦᱟ.ᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱞᱤᱴᱟ. ᱫᱚ ᱢᱩᱧᱪᱩᱯᱩᱨᱤ ᱛᱮᱭ ᱟᱬᱜᱚ ᱮᱱᱟ ᱛᱚᱲᱮ ᱥᱩᱛᱟ.ᱢ ᱛᱮ ᱾ ᱚᱸᱰᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟ.ᱝ ᱦᱟ.ᱯᱩᱜ ᱪᱮᱬᱮᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟ.ᱝ ᱠᱩᱞ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱪᱟ.ᱶᱨᱤᱭᱟ. ᱢᱮᱞᱟ ᱛᱮ ᱦᱟ.ᱡᱩᱜ ᱦᱚᱨ ᱦᱚᱨ ᱛᱮᱭ ᱫᱚᱦᱚ ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱮᱵᱽᱜᱩᱱ ᱠᱚᱭ ᱦᱚᱦᱚ ᱟ.ᱜᱩ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾
ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱠᱩ ᱛᱚᱲᱮ ᱥᱩᱛᱟ.ᱢ ᱛᱮ ᱟᱬᱜᱚ ᱠᱟᱛᱮ ᱞᱤᱴᱟ. ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮᱠᱚ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱩᱱᱠᱩ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱤᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱚᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱞᱤᱴᱟ. ᱠᱚ ᱠᱩᱞᱤᱭᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱚᱠᱚᱭ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ? ᱞᱤᱴᱟ.ᱭ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱜᱼᱟ, ᱤᱧ ᱜᱮ ᱾ ᱞᱤᱴᱟ. ᱩᱱᱨᱮ ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱮ ᱢᱮᱛᱟ ᱫᱮᱭᱟ, ᱢᱟᱥᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱡᱤᱣᱤ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱢ ᱾ ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱟᱫᱚ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱ ᱦᱟ.ᱯᱩᱜ ᱪᱮᱬᱮ ᱡᱤᱣᱤᱭ ᱮᱢᱟ ᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱦᱟ.ᱯᱩᱜ ᱪᱮᱬᱮ ᱦᱚᱸ ᱡᱤᱣᱤ ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱞᱤᱵ ᱞᱟᱵ ᱫᱮᱵᱽᱜᱩᱱ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱭ ᱩᱰᱟ.ᱣ ᱟ.ᱪᱩᱨ ᱜᱚᱫ ᱮᱱᱟ ᱟ.ᱰᱤ ᱨᱟ.ᱥᱠᱟ. ᱜᱮ ᱟᱨ ᱟ.ᱰᱤ ᱪᱮᱦᱨᱟ ᱜᱮ ᱾ ᱦᱟ.ᱯᱩᱜ ᱪᱮᱬᱮ ᱫᱚ ᱢᱩᱧᱪᱩᱯᱩᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟ.ᱵᱤᱡ ᱜᱚᱴᱟᱭ ᱩᱰᱟ.ᱣ ᱟ.ᱪᱩᱨᱮᱱᱟ ᱾ ᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱜᱮ ᱫᱮᱵᱽᱜᱩᱱ ᱠᱚ ᱟ.ᱰᱤ ᱵᱟ.ᱲᱛᱤ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱠᱚ ᱵᱟᱝᱼᱟ ᱞᱤᱴᱟ. ᱱᱩᱭ ᱫᱚᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱜᱟᱱ ᱟᱠᱟᱫᱮᱭᱟ, ᱢᱩᱧᱪᱩᱯᱩᱨᱤ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱤ ᱜᱚᱴᱟᱯᱟᱲᱟ ᱜᱮ ᱥᱚᱵᱷᱟᱜ ᱟᱭ ᱾ ᱤᱱᱟ. ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱚ ᱟᱺᱰᱤᱭᱟ. ᱰᱟᱸᱜᱽᱨᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱤᱣᱤ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱦᱚᱸ ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱮ ᱦᱚᱸᱠᱟ ᱟᱛᱮᱭ ᱫᱚᱱ ᱵᱟᱲᱟ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱩᱞ ᱦᱚᱸ ᱡᱤᱣᱤ ᱮᱢᱟᱫᱮᱭᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱸᱠᱨᱟ.ᱣ ᱟᱛᱮ ᱚᱱᱠᱟ ᱜᱮᱭ ᱫᱚᱱ ᱵᱟᱲᱟ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱧᱮᱞ ᱛᱮ ᱫᱮᱵᱽᱜᱩᱱ ᱠᱚ ᱟ.ᱰᱤ ᱡᱩᱨ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱠᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱫᱷᱟ.ᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱵᱷᱟᱜ ᱜᱮ ᱛᱟᱵᱚᱱᱟ ᱾ ᱞᱤᱴᱟ. ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟ ᱫᱮᱭᱟ, ᱢᱟ ᱛᱚᱵᱮ ᱠᱷᱟᱱ ᱞᱤᱴᱟ. ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱢ ᱜᱮ ᱧᱮᱞ ᱠᱚ ᱛᱟᱵᱚᱱ ᱢᱮ ᱾ ᱚᱱᱠᱟ ᱢᱮᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱮᱵᱽᱜᱩᱱ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱨᱩᱣᱟ.ᱲ ᱮᱱᱟ ᱾
ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱟ.ᱶᱨᱤᱭᱟ. ᱢᱮᱞᱟᱨᱮ ᱡᱟᱣ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ ᱨᱚᱯᱚᱲ ᱟᱠᱚ ᱪᱟᱥ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱾ ᱟᱨ ᱱᱚᱛᱮ ᱢᱩᱧᱪᱩᱯᱩᱨᱤ ᱨᱮ ᱪᱤᱞᱤ ᱪᱤᱞᱤ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱚᱣᱟ ᱚᱱᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱩᱭᱦᱟ.ᱨᱟ ᱾
== ᱢᱟ.ᱱᱢᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ==
ᱞᱤᱴᱟ. ᱜᱳᱥᱟᱸᱭ ᱮ ᱦᱩᱫᱤᱥ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱫᱚ ᱱᱩᱠᱩ ᱡᱤᱭᱟ.ᱞᱤ ᱛᱮᱫᱚ ᱱᱷᱟᱜ ᱟᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱫᱚ ᱵᱟᱠᱚ ᱧᱟᱢᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱟᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱦᱚᱪᱚᱜ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱦᱟᱥᱟ ᱛᱮ ᱵᱟᱨᱮᱭᱟ ᱢᱟ.ᱱᱢᱤᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟ ᱾ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟᱯᱩᱨᱤᱭ ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱴᱷᱮᱱ ᱡᱤᱣᱤ ᱪᱟᱞ ᱦᱚᱪᱚ ᱮ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱾ ᱦᱮᱡ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱤᱱ ᱧᱮᱞ ᱠᱤᱱᱟ ᱫᱟᱛᱟ ᱟᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱛᱟ ᱫᱚ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱠᱤᱱ ᱠᱚᱞᱥᱟ ᱪᱚᱣᱟᱜ ᱟᱠᱟᱫ ᱠᱤᱱᱟ ᱾ ᱞᱤᱴᱟ.ᱭ ᱮ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱜᱼᱟ, ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱤᱧ ᱢᱟ ᱵᱮᱥ ᱜᱮᱧ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱦᱚᱴᱚ ᱞᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱠᱚᱭ ᱪᱚᱠᱚ ᱨᱟ.ᱯᱩᱫ ᱦᱚᱴᱚ ᱟᱠᱟᱫ ᱠᱤᱱᱟ ᱾ ᱛᱮᱦᱮᱧ ᱫᱚ ᱡᱤᱣᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱮᱢᱟ ᱠᱤᱱᱟ ᱦᱟᱯᱮ ᱟᱨ ᱦᱩᱧ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱠᱤᱱ ᱜᱮ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱮᱭ ᱨᱩᱣᱟ.ᱲ ᱮᱱᱟ ᱾
ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱞᱤᱴᱟ. ᱫᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱦᱚᱴᱚ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟᱯᱩᱨᱤᱭ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱦᱚᱦᱚ ᱾ ᱨᱩᱣᱟ.ᱲ ᱦᱟ.ᱡᱩᱜ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱫᱟᱛᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱛᱟ ᱫᱚ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱮ ᱨᱟ.ᱯᱩᱫ ᱦᱚᱴᱚ ᱟᱠᱟᱫ ᱠᱤᱱᱟ ᱾ ᱤᱱᱟ. ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱦᱚᱸ ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱡᱤᱣᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱮᱢᱟ ᱦᱟᱫ ᱠᱤᱱᱟ ᱾ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱦᱚᱸ ᱚᱱᱠᱟ ᱜᱮ ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱦᱚᱦᱚ ᱟ.ᱜᱩ ᱵᱟᱲᱟ ᱮ ᱛᱮᱜᱮ ᱟᱨ ᱦᱚᱸᱭ ᱨᱟ.ᱯᱩᱫ ᱦᱚᱴᱚ ᱟᱠᱟᱫ ᱠᱤᱱᱟ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱞᱤᱴᱟ.ᱭ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱜ-ᱟ , ᱯᱮ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱨᱟ.ᱯᱩᱫ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱦᱮᱡ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫ ᱠᱤᱱᱟ, ᱛᱮᱦᱮᱧ ᱫᱚ ᱠᱷᱚᱸᱡᱟ ᱵᱟᱲᱟ ᱞᱮᱠᱤᱱ ᱜᱤᱧ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱠᱷᱟᱱ ᱠᱤᱱ ᱱᱤᱝᱠᱟ. ᱨᱮᱜᱮ ᱡᱤᱣᱤ ᱮᱢ ᱦᱚᱴᱚ ᱟ.ᱠᱤᱱ ᱢᱮ ᱾ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱠᱤᱱ ᱧᱮᱞ ᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱟᱫᱚ ᱞᱤᱴᱟ.ᱭ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱜ-ᱟ, ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ , ᱡᱤᱣᱤ ᱮᱢᱟ ᱠᱤᱱ ᱢᱮ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱫᱚ ᱚᱝ ᱫᱟᱲᱮ ᱛᱮ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱡᱤᱣᱤᱭ ᱮᱢᱟᱫ ᱠᱤᱱᱟ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱟᱨ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱜᱮ ᱠᱤᱱ ᱧᱮᱞ ᱮᱱᱟ ᱾ (ᱞᱤᱴᱟ. ᱱᱚᱝᱠᱟᱭ ᱠᱷᱚᱸᱡᱟ ᱵᱟᱲᱟ ᱞᱮᱫ ᱵᱚᱱ ᱠᱷᱟ.ᱛᱤᱨ ᱜᱮ ᱟᱵᱚᱣᱟᱜ ᱰᱟᱸᱰᱟ, ᱦᱚᱴᱚᱜ, ᱛᱤ , ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱫᱚ ᱠᱷᱚᱸᱡᱟ ᱠᱷᱚᱸᱡᱟ ᱜᱮ ᱩᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱮᱱᱟ ᱾ ) ᱩᱱ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱮ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱜ-ᱟ, ᱢᱟ ᱞᱤᱴᱟ. ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱫᱚ ᱟᱢ ᱜᱮ ᱧᱮᱞ ᱟ.ᱠᱤᱱ ᱛᱟᱵᱚᱱ ᱢᱮ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱠᱚ ᱟᱞᱚ ᱠᱚ ᱥᱤᱠᱤᱲ ᱟ.ᱠᱤᱱ ᱢᱟ, ᱟᱞᱚ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱠᱤᱱ ᱢᱟ ᱾ ᱞᱤᱴᱟ. ᱦᱚᱸ ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱠᱟ.ᱢᱤᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱜ-ᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱮ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱜ-ᱟ, ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱢᱟ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱧᱩᱣᱟᱜ ᱮᱢ ᱦᱩᱭᱩᱜ-ᱟ, ᱤᱠᱷᱟ.ᱱ ᱱᱚᱰᱮ ᱢᱟ ᱵᱟ.ᱱᱩᱜ ᱾ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱟ.ᱜᱩ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱜᱮ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱦᱩᱭᱩᱜ-ᱟ ᱾ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱠᱚᱠᱚ ᱪᱤᱠᱟ. ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱤᱱᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱟᱢᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱱᱚᱢ ᱰᱤᱲᱢᱤᱢ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱷᱟᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟᱯᱩᱨᱤᱧ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱰᱤᱲᱢᱤ ᱛᱮᱧ ᱦᱟ.ᱨᱩᱵ ᱦᱚᱴᱚ ᱠᱟ.ᱠᱤᱱᱟ ᱾ ᱴᱷᱟ.ᱠᱩᱨ ᱦᱚᱸ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱢᱟᱱᱚᱢ ᱰᱤᱲᱢᱤᱭ ᱮᱢ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱞᱤᱴᱟ. ᱡᱮᱠᱷᱚᱱ ᱟ.ᱠᱤᱱᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱟ.ᱜᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟᱯᱩᱨᱤ ᱛᱮᱭ ᱥᱮᱱᱚᱜ-ᱟ ᱩᱱ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱱᱚᱢ ᱰᱤᱲᱢᱤ ᱛᱮᱭ ᱦᱟ.ᱨᱩᱵ ᱦᱚᱴᱚ ᱠᱟ.ᱠᱤᱱᱟ ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
[[Category:ᱵᱤᱱᱛᱤ]]
r0ewmljot40txdvxrktw6cs44w7jts2
ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱫᱤᱥᱚᱢ
0
1087
198318
158267
2026-09-24T12:02:11Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198318
wikitext
text/x-wiki
[[File:Flag_of_the_United_Kingdom.svg|thumb|ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱨ]]'''ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱫᱤᱥᱚᱢ''' '''United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland''', commonly known as the '''United Kingdom''' ('''UK''') or '''Britain'''<ref>Usage is mixed with some organisations, including the [http://www.bbc.co.uk/academy/journalism/news-style-guide/article/art20130702112133551 BBC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180326162901/http://www.bbc.co.uk/academy/journalism/news-style-guide/article/art20130702112133551 |date=2018-03-26 }} and [https://www.gov.uk/guidance/style-guide/a-to-z-of-gov-uk-style#B British Government] preferring to use Britain as shorthand for [[:en:Great_Britain|Great Britain]]</ref> ᱫᱚ ᱤᱭᱩᱨᱳᱯ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱧᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱟᱱᱟ᱾ [[ᱤᱝᱜᱽᱞᱮᱱᱰ]], [[ᱮᱥᱠᱚᱴᱞᱮᱱᱰ]], [[ᱳᱭᱮᱞᱥ]] ᱟᱨ [[ᱩᱛᱟᱹᱨ ᱟᱭᱟᱨᱞᱮᱱᱰ]] ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱩᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱱᱤᱭᱟᱹᱛᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱜᱨᱮᱴ ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟ᱾
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱠᱳᱣᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱟᱨ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱩ ᱪᱟᱨᱪᱟᱣ ᱜᱮᱭᱟ᱾ ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱟ ᱱᱮᱛᱟᱨ ᱜᱚᱴᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱟᱹᱨᱩᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱞᱮᱠᱷᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱠᱷᱚᱡ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱟᱜ ᱛᱤ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢᱛᱮ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱤᱥᱯᱢ ᱠᱩ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞᱮ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱵᱮᱵᱥᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱱᱩᱠᱩ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱠᱷᱚᱡ ᱜᱚᱴᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱠᱩ ᱫᱟᱸᱲᱟ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱟᱹᱠᱩᱣᱟᱜ ᱛᱤ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱨᱮᱠᱚ ᱫᱚᱦᱟ ᱞᱮᱫᱟ᱾
== ᱚᱛᱱᱚᱜ ==
ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ 242,495 km<sup>2</sup> (93,628 sq mi)᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱫᱤᱥᱟᱹᱢ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱤᱯ ᱱᱤᱭᱮᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱡ ᱞᱟᱹᱴᱩ ᱫᱤᱯ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱜᱨᱮᱴ ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱫᱚ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱜᱮᱭᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱟᱨᱚᱱᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱫᱚ ᱜᱷᱟᱸᱥ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱜᱮᱭᱟ᱾ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱫᱤᱥᱟᱹᱢ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱦᱚᱲᱠᱩ ᱛᱟᱸᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱡᱟᱜᱟ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱱᱚᱸᱰᱮᱠᱩ ᱵᱟᱥᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱤᱭᱩᱨᱳᱯ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱚ ᱠᱤᱥᱟᱸᱲ ᱢᱮᱱᱛᱮᱠᱩ ᱞᱮᱠᱷᱟᱜᱼᱟ᱾
== ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ==
ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱵᱟᱫᱽ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱪᱤᱱᱟ, ᱜᱨᱤᱠ, ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴᱤ, ᱦᱤᱱᱫᱤ, ᱤᱛᱟᱞᱤᱭᱳ, ᱯᱳᱨᱛᱩᱜᱤᱡᱽ, ᱮᱥᱯᱮᱱᱤᱭᱳ, [[ᱩᱨᱫᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱩᱨᱫᱩ]] ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱩ ᱦᱚᱸ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾
ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱵᱟᱥᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱩᱱᱟᱹᱨ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱦᱚᱲ ᱱᱮᱛᱚᱜ ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱩᱣᱟ᱾
== ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞᱢᱮ ==
* [[:en:Outline_of_the_United_Kingdom|Outline of the United Kingdom]]
** [[:en:Outline_of_England|Outline of England]]
** [[:en:Outline_of_Northern_Ireland|Outline of Northern Ireland]]
** [[:en:Outline_of_Scotland|Outline of Scotland]]
** [[:en:Outline_of_Wales|Outline of Wales]]
* [[:en:Index_of_United_Kingdom-related_articles|Index of United Kingdom-related articles]]
* [[:en:International_rankings_of_the_United_Kingdom|International rankings of the United Kingdom]]
''[[:en:Book:United_Kingdom|United Kingdom]]'' – [[:en:Wikipedia:Books|Wikipedia book]]
== ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
; Government
* [http://www.gov.uk/ Official website of HM Government]
* [http://www.royal.gov.uk/ Official website of the British Monarchy]
* [https://web.archive.org/web/20131210042804/http://ons.gov.uk/ons/index.html Official Yearbook of the United Kingdom] statistics
* [http://www.number10.gov.uk/ The official site of the British Prime Minister's Office]
== ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ ==
<references />
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱥᱚᱢ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱭᱩᱨᱳᱯ]]
hy1mol6yboot53r15oekg5lc8hxo1cz
ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ
0
1194
198342
190190
2026-09-24T13:36:00Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198342
wikitext
text/x-wiki
[[File:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|thumb|ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ]]
[[File:NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg|frameless|right]]
{{Solar System navbox}}
ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱦᱤᱥᱟᱹᱵᱽ ᱛᱮᱫᱚ ᱟᱵᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱮᱸᱜᱮᱞ (planet) ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱱᱟᱥᱮ ᱪᱚᱯᱚᱫ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱟᱵᱚ ᱜᱚᱴᱟᱯᱟᱲᱟ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱜᱮᱵᱚᱱ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢᱟ ᱾ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱮ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱟᱵᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱟᱹᱡ ᱚᱝᱜᱚᱥ ᱵᱚᱱ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱪᱮ ᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱟᱵᱚ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱛᱮᱵᱚ ᱧᱮᱞᱟ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱜᱮᱵᱚ ᱧᱮᱞᱟ ᱾
ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱷᱟᱹᱵᱤ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ [[ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ]] ᱠᱚ ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ [[ᱥᱮᱨᱢᱟ]] ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱠᱚ ᱯᱷᱚᱴᱚ ᱠᱮᱫ ᱛᱮ ᱥᱟᱹᱠᱷᱤ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱡᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱾
ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱜᱮ [[ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ|ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ]], [[ᱡᱟᱱᱣᱟᱨ|ᱡᱟᱱᱣᱟ]], ᱡᱤᱵᱽ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ, [[ᱫᱟᱨᱮ]] ᱱᱟᱺᱬᱤ ᱮᱢᱟᱱ ᱫᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱣᱟᱝᱨᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱮᱢᱚᱱ [[ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ|ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ]] ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱮᱸᱴ ᱟᱨ [[ᱯᱷᱨᱟᱱᱥ]] ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱯᱞᱟᱥ ᱛᱤᱠᱤᱱᱟᱜ ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱶᱟᱝᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱩᱞᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱩᱨ ᱛᱮ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱾ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱵᱟᱹᱭ-ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱮᱱᱛᱮ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱚᱸᱰᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱮᱱᱛᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱤᱫᱟᱹᱞ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱚᱝᱜᱚᱥ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱢᱟᱺᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱾
ᱟᱨ ᱟᱫᱷᱟᱱ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱣᱟᱝᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱡᱩᱞᱩᱜ ᱰᱷᱤᱯ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱠᱟ ᱚᱱᱠᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱫᱚ ᱯᱚᱥᱟᱜ ᱮᱱᱛᱮ ᱠᱷᱟᱺᱰᱤᱡ ᱪᱟᱵᱟ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱩᱠᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱦᱟᱱᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱟᱜ ᱴᱷᱮᱱ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱤᱫᱟᱹᱞ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱮᱱᱛᱮ ᱢᱤ-ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱟᱵᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱢᱟᱺᱫᱽᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱾
ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ: [[file:earth symbol (fixed width).svg|20px|🜨]] ᱾
==ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱟᱲᱟᱣᱱᱟ==
ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱛᱤᱸᱜᱩ ᱛᱷᱤᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱚᱱ ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱞᱟᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱞᱟᱲᱟᱣᱱᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱫᱚ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭᱟᱹᱪᱩᱨ (rotation) ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱫᱚ ᱵᱮᱲᱦᱟᱭᱟᱹᱪᱩᱨ (revolution).
==ᱜᱩᱞᱟᱹᱭᱟᱹᱪᱩᱨ (rotation)==
ᱡᱟᱣ ᱜᱮ ᱥᱤᱧ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱧᱤᱸᱫᱟᱹ ᱟᱨ ᱧᱤᱸᱫᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱤᱧ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱜᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱨᱟᱠᱟᱵᱼᱟ ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱺᱥᱩᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱞᱟᱹᱪᱩᱨ (rotation) ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱵᱚ ᱵᱚ ᱵᱷᱟᱹᱵᱤᱭᱟ ᱡᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱛᱤᱸᱜᱩ ᱛᱷᱤᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱜᱮᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱟᱹᱴᱨᱤ (axis) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱞᱩᱴᱷᱩ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜᱼᱟ ᱚᱱᱠᱟ ᱜᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱞᱩᱴᱷᱩ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ ᱟᱡ ᱛᱮᱜᱮ ᱟᱡ ᱴᱷᱮᱱ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ axis ᱫᱚ ᱦᱚᱲ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱜᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱟᱹᱴᱨᱤ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱵᱟᱠᱷᱨᱟ ᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱒᱔ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱚᱠᱛᱚᱭ ᱤᱫᱤᱭᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱟᱵᱚ ᱒᱔ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱧᱤᱸᱫᱟᱹ ᱵᱚ ᱧᱟᱢᱟ ᱾ ᱱᱚᱜᱼᱚᱭ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱮ rotation ᱫᱚᱵᱚᱱ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ axis ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱲᱦᱟᱭ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱦᱟᱺᱥᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱥᱮᱫ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱟᱵᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱦᱟᱺᱥᱩᱨᱚᱜ ᱵᱚᱱ ᱧᱮᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾
==ᱵᱮᱲᱦᱟᱭᱟᱹᱪᱩᱨ (revolution)==
ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜ ᱛᱩᱞᱩᱡ ᱜᱮ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱲᱦᱟᱭ ᱮ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱮ ᱵᱮᱲᱦᱟᱭᱟᱹᱪᱩᱨ (revolution) ᱵᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜ ᱨᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱓᱖᱕ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱖ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱟᱭᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ revolution ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱜᱮ ᱨᱤᱛᱩ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱥᱤᱛᱤᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ ᱟᱨ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱮᱢᱟᱱ ᱾
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* [http://education.nationalgeographic.com/education/encyclopedia/earth/?ar_a=1 ''National Geographic'' encyclopedic entry about Earth]
* [https://web.archive.org/web/20130511235712/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Earth Earth – Profile] – [http://solarsystem.nasa.gov/ Solar System Exploration] – '''NASA'''
* [http://www.nasa.gov/centers/goddard/earthandsun/earthshape.html Earth – Climate Changes Cause Shape to Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090122063915/http://www.nasa.gov/centers/goddard/earthandsun/earthshape.html |date=2009-01-22 }} – '''NASA'''
* [http://www.usgs.gov/ United States Geological Survey] – '''United States Geological Survey|USGS'''
* [https://web.archive.org/web/20090430041323/http://eol.jsc.nasa.gov/Coll/weekly.htm Earth – Astronaut Photography Gateway] – '''NASA'''
* [http://earthobservatory.nasa.gov/ Earth Observatory] – '''NASA'''
* [http://www.astronomycast.com/stars/episode-51-earth/ Earth – Audio (29:28) – Cain/Gay – Astronomy Cast (2007)]
* Earth – Videos – International Space Station:
** [https://www.youtube.com/watch?v=74mhQyuyELQ Video (01:02)] – Earth (time-lapse)
** [https://www.youtube.com/watch?v=l6ahFFFQBZY Video (00:27)] – Earth and '''Aurora (astronomy)|Auroras''' (time-lapse)
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱚᱛᱱᱚᱜ]]
8d2ottyjuury5czc6lhy4fvpfpap85i
ᱯᱷᱤᱯᱷᱟ ᱚᱣᱟᱝ ᱠᱳᱯ
0
1241
198363
150162
2026-09-24T14:35:32Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198363
wikitext
text/x-wiki
[[ᱨᱮᱫ:Passarella world cup.jpg|thumb|upright|ᱯᱷᱤᱯᱷᱟ ᱚᱣᱟᱝ ᱠᱳᱯ 1978]]
'''ᱯᱷᱤᱯᱷᱟ ᱚᱣᱟᱝ ᱠᱳᱯ''' (ᱤᱝᱞᱤᱥᱺ FIFA World Cup) ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱪᱤᱸᱰᱩ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱪᱤᱸᱰᱩ ᱮᱱᱮᱡ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱾ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ''ᱪᱤᱸᱰᱩ ᱚᱣᱟᱝ ᱠᱳᱯ'' ᱵᱟᱝᱢᱟ ''ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ ᱚᱣᱟᱝ ᱠᱳᱯ'' ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱮᱯᱨᱟᱶ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱚᱣᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱸᱰᱩ ᱮᱱᱮᱡ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱜᱟᱶᱛᱟ '''ᱯᱷᱤᱯᱷᱟ''' (Fédération Internationale de Football Association - FIFA) ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱮ ᱠᱚ ᱮᱱᱮᱡ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱓᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱶ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱜᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱔᱒ ᱟᱨ ᱑᱙᱔᱖ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱡᱮᱜᱮᱴ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱛᱚᱝᱜᱮ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱪᱤᱸᱰᱩ ᱚᱶᱟᱝ ᱠᱳᱯ ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱦᱟᱹᱞᱤ ᱜᱮ ᱪᱟᱵᱟ ᱦᱟᱠᱟᱱ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ ᱨᱩᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱞᱮᱱ ᱚᱣᱟᱝᱠᱳᱯ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱷᱨᱟᱱᱥ ᱫᱚᱭ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
[[File:World cup countries best results.png|frameless|center|upright=2]]
=== ᱞᱟᱦᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱮᱱᱮᱡ ᱟᱠᱟᱫ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ===
᱑᱘᱗᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱪᱤᱸᱰᱩ ᱮᱱᱮᱡ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱤᱝᱞᱚᱸᱰ ᱟᱨ ᱥᱠᱚᱴᱞᱟᱸᱰ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱜᱞᱟᱥᱜᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱾<ref>cite web |url=http://www.englandfootballonline.com/Seas1872-00/1872-73/M0001Sco1872.html |title=England National Football Team Match No. 1 |publisher=England Football Online |accessdate=19 November 2007</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱚᱠᱚᱭ ᱫᱚᱞ ᱦᱚᱸ ᱜᱚᱞ ᱫᱚ ᱵᱟᱠᱚ ᱮᱯᱮᱢ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱢᱮᱪ ᱫᱚ ᱛᱷᱩᱠᱩᱢ (ᱰᱨᱚ) ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱚᱣᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱚᱦᱚᱵ ᱥᱟᱝᱜᱮᱫᱚᱞ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱫᱚ ᱑᱘᱘᱔ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱢ ᱫᱚ "ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱜᱷᱟᱨᱚᱡᱽ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ" ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ (British Home Championship) ᱾<ref>cite web |url=https://int.soccerway.com/news/2007/November/22/british-pm-backs-return-of-home-nations-championship |title=British PM backs return of Home Nations championship |publisher=Agence France-Presse |accessdate=16 December 2007</ref> ᱜᱮᱵᱟᱨ ᱥᱟᱭᱟᱝ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱮ ᱫᱚ ᱜᱚᱴᱟ ᱚᱣᱟᱝ ᱨᱮ ᱪᱤᱸᱰᱩ ᱮᱱᱮᱡ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱜᱚᱴᱟ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱪᱟᱵᱟ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱑᱙᱐᱐, ᱑᱙᱐᱔ ᱟᱨ ᱑᱙᱐᱖ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱠᱷᱮᱯ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱮᱱᱮᱡ ᱨᱮ ᱥᱚᱱᱚᱫᱚᱨ ᱪᱤᱸᱰᱩ ᱮᱱᱮᱡ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱫᱚ ᱵᱟᱠᱚ ᱮᱢᱟᱠᱚ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱛᱚᱵᱮ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱥᱚᱢᱤᱛᱤ (IOC) ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣᱟᱱᱟᱜ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱚᱛᱼᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>cite web |first1=Søren |last1=Elbech |first2=Karel |last2=Stokkermans |url=http://www.rsssf.com/tableso/ol1906f.html |title=Intermediate Games of the IV. Olympiad |publisher=[[rec.sport.soccer Statistics Foundation]] |date=26 June 2008</ref>
==ᱚᱣᱟᱝ ᱠᱳᱯ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ==
᱑᱙᱓᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱗᱐ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱫᱚ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱚᱱ ''ᱡᱩᱞᱥ ᱨᱤᱢᱮᱴ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ'' ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱠᱚ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱫᱚ ''ᱚᱣᱟᱝ ᱠᱳᱯ'' (''World Cup'') ᱵᱟᱝᱢᱟ ''ᱠᱩᱯᱮ ᱰᱩ ᱢᱳᱱᱰᱮ'' (''Coupe du Monde'') ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱩᱞᱥ ᱨᱤᱢᱟᱴ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱣᱟᱝ ᱠᱳᱯ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱚᱪᱚ ᱞᱮᱫ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱑᱙᱗᱐ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱫᱷᱟᱣ ᱯᱷᱤᱯᱷᱟ ᱚᱣᱟᱝᱠᱳᱯ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱨᱟᱡᱤᱞ ᱫᱚᱞ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱣᱟᱝᱠᱳᱯ ᱡᱚᱛᱚᱫᱤᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚᱦᱚ ᱵᱟᱠᱷᱨᱟ ᱫᱟᱣ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱫ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>cite web |url=https://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa-world-cup/jules-rimet-cup.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150429120856/http://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa-world-cup/jules-rimet-cup.html |date=2015-04-29 }} |title=Jules Rimet Cup |work=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |accessdate=12 July 2014</ref>
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* Official website|https://web.archive.org/web/20171028043450/http://www.fifa.com/worldcup/index.html
* [https://web.archive.org/web/20150609003426/https://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/index.html Previous FIFA World Cups]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
[[Category:!Main category]]
[[Category:ᱠᱷᱮᱞ]]
gkv8d6oi6ha7e1b3wu6el79zwquu3vs
ᱵᱷᱚᱜᱚᱛ ᱥᱤᱝ
0
1333
198382
158381
2026-09-24T15:46:20Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198382
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱵᱷᱚᱜᱚᱛ ᱥᱤᱝ<br>Bhagat Singh
| image = Bhagat Singh 1929.jpg
| image_size =
| caption = Singh in April 1929
| birth_date = September/October 1907{{efn|name=birth}}
| birth_place = [[Banga, Pakistan|Banga]], [[Punjab Province (British India)|Punjab]], [[British Raj|British-ruled India]] <br />(now [[Punjab, Pakistan|Punjab]], Pakistan)
| death_date = {{death date and age|df=yes|1931|03|23|1907|09}}
| death_place = [[Lahore]], [[Punjab Province (British India)|Punjab]], British India<br />(now [[Punjab, Pakistan|Punjab]], Pakistan)
| movement = [[Indian Independence movement]]
| organization = [[Naujawan Bharat Sabha]]<br />[[Hindustan Socialist Republican Association]]<br />[[Workers and Peasants Party|Kirti Kisan Party]]
}}
'''ᱵᱷᱚᱜᱚᱛ ᱥᱤᱝ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱟᱥᱩᱥᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱦᱩᱞᱜᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱪᱚᱱᱫᱽᱨᱚ ᱥᱮᱠᱷᱚᱨ ᱟᱡᱟᱫᱽ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱞᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱞᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱰᱚᱨᱥ ᱜᱚᱡ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱚᱝᱥᱚᱫ ᱨᱮ ᱵᱚᱢ-ᱵᱟᱹᱨᱩᱛ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽᱭᱚ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱛᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝᱼᱫᱟᱯᱨᱟᱢ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱝᱥᱚᱫᱽ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱚᱢ ᱪᱟᱯᱟᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱚᱸᱰᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱟᱹᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱢᱟᱱᱟ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱓ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱓᱑ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱨᱤᱱ ᱵᱟᱨ ᱥᱚᱦᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱨᱟᱡᱽᱜᱩᱨᱩ ᱟᱨ ᱥᱩᱠᱷᱫᱮᱣ ᱥᱟᱶ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱠᱷᱩᱱᱴᱤ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱟᱠᱟ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱞᱟᱭ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾
== ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱥᱟᱪᱟᱨᱦᱮ ==
ᱵᱷᱚᱜᱚᱛ ᱥᱤᱝ ᱥᱚᱸᱫᱷᱩ ᱣᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱒᱘ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱐᱗ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱠᱚᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱒᱑ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱐᱗ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱡᱤᱡ ᱟᱯᱟᱛ ᱫᱚ '''ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ ᱠᱤᱥᱟᱱ ᱥᱤᱝ''' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱮᱸᱜᱟᱛ ᱫᱚ ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱵᱚᱛᱤ ᱠᱚᱣᱨ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱡᱚᱴᱴ ᱥᱤᱠᱷ ᱜᱷᱟᱨᱚᱡᱽ ᱨᱤᱤᱡ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱮ ᱾ ᱚᱢᱨᱩᱛᱥᱚᱨ ᱨᱮ ᱑᱓ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱑᱙ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱞᱮᱱ ᱡᱟᱞᱤᱣᱟᱱᱟᱵᱟᱜᱽ ᱜᱚᱯᱚᱡ ᱫᱚ ᱵᱷᱚᱜᱚᱛ ᱥᱤᱝ ᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ [[ᱞᱟᱦᱚᱨ]] ᱨᱮᱰᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱚᱜᱚᱛ ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ "ᱱᱚᱣᱡᱟᱣᱟᱱ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱥᱚᱵᱷᱟ" ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱮ ᱾
== ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱚᱠᱛᱚ ==
ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱮ ᱵᱷᱚᱜᱚᱛ ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱚᱞ ᱛᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟᱭ ᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ ᱛᱚᱝᱜᱮ ᱨᱮᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱩᱱᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱱᱤᱛ ᱦᱚᱸ ᱯᱷᱚᱴᱮᱞ ᱨᱟᱠᱟᱵᱼᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱱᱚᱞ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱦᱟᱡᱚᱱ (ᱯᱩᱸᱡᱤᱯᱩᱛᱤ ᱦᱚᱲ) ᱠᱚ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱵᱟᱹᱭᱨᱤ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱩᱫᱩᱜ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱚᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱪᱤ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ ᱱᱟᱪᱟᱨ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱱᱟᱦᱟᱪᱟᱨ ᱠᱚᱣᱟ ᱩᱱᱤ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸᱭ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱵᱟᱹᱭᱨᱤ ᱠᱟᱱ ᱜᱮᱭᱟᱭ ᱾ ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]] ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱚᱱᱚᱞ ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱧᱩᱢ ᱫᱚ "why iam athiest" ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>cite web|url=http://www.bbc.com/hindi/india-41424093|title=भगत{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} सिंह नास्तिक क्यों थे?</ref><ref>cite web|url=https://scroll.in/article/715660/on-bhagat-singhs-death-anniversary-why-i-am-an-atheist|title=On Bhagat Singh's death anniversary: 'Why I am an atheist'</ref> ᱡᱤᱦᱚᱞ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱚᱜᱚᱛ ᱥᱤᱝ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱚ ᱓᱔ ᱫᱤᱱ ᱫᱟᱜᱫᱟᱠᱟ ᱠᱚ ᱱᱤᱨ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱡᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱡᱚᱛᱤᱱᱫᱽᱨᱚ ᱫᱟᱥ ᱫᱚ ᱱᱤᱨ ᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱣᱤ ᱱᱟᱥᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* [http://www.shahidbhagatsingh.org/ Bhagat Singh biography, and letters written by Bhagat Singh]
* [https://web.archive.org/web/20131020032511/http://www.outlookindia.com/article.aspx?208908 His Violence Wasn't Just About Killing], ''[[:en:Outlook (magazine)|Outlook]]''
* [http://www.tribuneindia.com/2011/20110508/edit.htm#1 The indomitable courage and sacrifice of Bhagat Singh and his comrades will continue to inspire people], ''[[:en:Tribune India|The Tribune]]
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
[[Category:!Main category]]
<references group="lower-alpha" />
r53y2lalaa35w1wl0wr6cef5o2dp8gv
ᱥᱩᱱᱤᱛᱟ ᱣᱤᱞᱤᱭᱚᱢᱥ
0
3285
198317
196017
2026-09-24T12:00:21Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198317
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox astronaut
| name = ᱥᱩᱱᱤᱛᱟ ᱣᱤᱞᱤᱭᱚᱢᱥ
| image =[[File:Sunita Williams.jpg|thumb]]
| type =[[ᱱᱟᱥᱟ]] Astronaut
| status =Active
| nationality =[[United States|American]]
| ethnicity =[[India]]n/[[Slovenia]]n
| birth_date ={{Birth date and age|1965|09|19}}
| date_death =
| birth_place =[[Euclid, Ohio]], [[United States]]
| religion =[[Hinduism]]
| occupation =[[Test pilot]]
| rank =[[Captain (naval)|Captain]], [[United States Navy|USN]]
| selection =[[List of astronauts by selection#1998|1998 NASA Group]]
| time =194d 18h 02m
| mission =[[STS-116]], [[Expedition 14]], [[Expedition 15]], [[STS-117]]
| insignia =[[File:STS-116 emblem.svg|30px|STS-116]] [[File:ISS Expedition 14 patch.svg|30px|ISS Expedition 14]] [[File:ISS Expedition 15 patch.svg|30px|ISS Expedition 15]] [[File:STS-117 patch new2.svg|30px|STS-117]]
}}
'''ᱥᱩᱱᱤᱛᱟ ᱣᱤᱞᱤᱭᱚᱢᱥ''' ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱚᱦᱟᱠᱟᱥᱪᱟᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱥᱩᱱᱤᱛᱟ ᱣᱤᱞᱤᱭᱚᱢᱥ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱑᱙ ᱢᱟᱹᱦᱤᱛ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱦᱤᱭᱚ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱫᱨᱹ ᱫᱤᱯᱚᱠ ᱯᱟᱱᱰᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱳ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱵᱚᱱᱤ ᱾ <ref>http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/williams-s.html</ref> ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱜᱩᱡᱩᱨᱟᱴ ᱨᱮᱱᱤᱡ ᱵᱟᱹᱥᱤᱱᱫᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
ᱯᱷᱞᱚᱨᱤᱰᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱩᱴ ᱚᱯ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱨᱮ ᱤᱧᱡᱤᱱᱤᱭᱚᱨᱤᱝ ᱨᱮ ᱢᱟᱥᱴᱟᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱦᱟᱥᱚᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱟᱥᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱯᱤᱥᱟᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱟᱥᱟ ᱡᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱛᱟᱹᱞᱤᱢ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱟᱞ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱙ ᱨᱮ ᱢᱚᱦᱟᱠᱟᱥ ᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱯᱩᱱ ᱫᱷᱟᱣ ᱥᱯᱮᱥ ᱣᱟᱠ (᱒᱙ ᱜᱷᱚᱱᱴᱟ ᱑᱗ ᱢᱤᱱᱤᱴ) ᱮ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫ ᱥᱩᱱᱤᱛᱟ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱑᱙᱕ ᱫᱤᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱮᱠᱚᱰ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ।<ref>http://www.space.com/3438-orbital-champ-iss-astronaut-sets-spacewalk-record.html</ref> ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤᱜᱟᱱ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫ ᱥᱩᱱᱤᱛᱟ ᱫᱚ ᱢᱚᱦᱟᱠᱟᱥ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱤᱡ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹᱭ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱟᱬᱜᱟᱛ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱥᱩᱱᱤᱛᱟ ᱣᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱫᱚ ᱫᱤᱯᱚᱠ ᱯᱟᱱᱰᱭᱟ ᱟᱨ ᱵᱚᱱᱤ ᱠᱚᱞᱮ ᱨᱮ ᱚᱦᱤᱭᱚ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱫᱚ ᱯᱮ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱩᱰᱤᱧᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡ ᱫᱟᱫᱟ ᱡᱚᱭ ᱛᱷᱚᱢᱟᱥ ᱫᱚ ᱯᱩᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟᱭ ᱥᱮᱬᱦᱟ ᱦᱟ ᱟᱨ ᱫᱟᱹᱭ ᱫᱤᱱᱟ ᱟᱱᱟᱫ ᱫᱚ ᱯᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟᱭ ᱢᱟᱨᱟᱝᱼᱟ ᱾ ᱟᱠᱚᱫᱚ [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ]] ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱜᱩᱡᱩᱨᱟᱴ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾
<ref name="Ancestry_Slovenia">[http://www.delo.si/novice/slovenija/sunita-williams-spet-v-svoji-pradomovini.html Sunita Williams in her maternal ancestors' homeland one more time] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227072936/http://www.delo.si/novice/slovenija/sunita-williams-spet-v-svoji-pradomovini.html |date=2014-02-27 }}, [[Delo]], March 26, 2013.</ref><ref name="Ancestry_India">[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-03-31/us-canada-news/38162229_1_sunita-williams-astronaut-gujarat-technical-university Sunita Williams to start her India trip from April 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130407123859/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-03-31/us-canada-news/38162229_1_sunita-williams-astronaut-gujarat-technical-university |date=2013-04-07 }}, [[The Times of India]], March 31, 2013.</ref>
ᱥᱩᱱᱤᱛᱟ ᱫᱚ ᱱᱤᱫᱷᱟᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱘᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱚᱱᱮᱨ ᱮ ᱥᱟᱹᱛ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[Bachelor of Science]] ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ [[physical science]] ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮ [[United States Naval Academy]] ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱘᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱦᱟᱥᱚᱞ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱨ [[Master of Science]] ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱫᱚ Engineering Management ᱨᱮ [[Florida Institute of Technology]] ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱙᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱦᱟᱥᱚᱞ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ <ref name="bio1" />
==ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ==
==ᱱᱟᱥᱟ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ==
[[File:Sunita Williams astronaut spacewalk.jpg|thumb|Sunita Williams astronaut spacewalk]]
[[File:ISS-14 Williams Marathon.jpg|thumb|ISS-14 Williams Marathon]]
[[File:Astronauts Joan Higginbotham (STS-116) and Sunita Williams (Expedition 14) on the International Space Station.jpg|thumb|Astronauts Joan Higginbotham (STS-116) and Sunita Williams (Expedition 14) on the International Space Station]]
[[File:Expedition 32 Flight Engineer Sunita Williams exercises on COLBERT.jpg|thumb|Expedition 32 Flight Engineer Sunita Williams exercises on COLBERT]]
ᱥᱩᱱᱤᱛᱟ ᱣᱤᱞᱤᱭᱚᱢᱥ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ Astronaut Candidate training [[Johnson Space Center]] ᱨᱮ ᱚᱜᱚᱥᱴᱚ ᱑᱙᱙᱘ ᱨᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱤᱥᱚᱱ ᱠᱟᱛᱦᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱮᱱᱟ ᱾ :<ref name="bio1" />
===ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱟᱨᱟᱛᱷᱚᱱ===
ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱕, ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱩᱞᱩ ᱢᱟᱨᱟᱛᱷᱚᱱ ᱫᱟᱹᱲ ᱮ ᱫᱟᱹᱲ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ <ref>
{{cite web |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/station/expeditions/expedition14/exp14_boston_marathon.html |title=Race From Space Coincides with Race on Earth |author=Eldora Valentine |publisher=NASA |date=2007-04-06 |access-date=2007-06-08 |archive-date=2016-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160315161410/http://www.nasa.gov/mission_pages/station/expeditions/expedition14/exp14_boston_marathon.html |url-status=dead }}
</ref> ᱥᱩᱱᱤᱛᱟ ᱣᱤᱞᱤᱭᱚᱢ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱟᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱤᱸᱤᱰᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱥᱴᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱛᱷᱚᱱ [[Boston Marathon]], ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱡᱷᱟᱹᱞ ᱫᱚ ᱔ ᱴᱟᱬᱟᱝ ᱟᱨ ᱒᱔ ᱴᱤᱲᱤᱡ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱜᱼᱟᱭ ᱾ <ref>{{cite web |author= |publisher=Zee News Limited |url=http://www.zeenews.com/znnew/articles.asp?aid=366217&ssid=27&sid=ENV |title=Sunita Williams Runs Marathon in Space |date=2007-04-17 |access-date=2007-06-08}}</ref><ref name="marathon">{{cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/17862610/ |title=Astronaut to run Boston Marathon — in space |access-date=December 19, 2007 |publisher=[[MSNBC]] |year=2007 |author=Jimmy Golen for [[The Associated Press]] |archive-date=January 2, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100102102020/http://www.msnbc.msn.com/id/17862610 |url-status=dead}}</ref><ref name="release">{{cite web |url=http://www.nasa.gov/centers/johnson/news/releases/2007/H07-078.html |title=NASA Astronaut to Run Boston Marathon in Space |access-date=December 19, 2007 |publisher=NASA |year=2007 |author=NASA |archive-date=November 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071109190134/http://www.nasa.gov/centers/johnson/news/releases/2007/H07-078.html |url-status=dead }}</ref> ᱟᱡ ᱥᱟᱶ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱮᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚ ᱥᱟ ᱨᱦᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱣᱤᱞᱤᱭᱚᱢ ᱤᱡ ᱵᱩᱦᱤᱱ [[ᱫᱤᱱᱟ ᱯᱟᱱᱰᱭᱟ]] ᱟᱨ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱜᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱚᱛ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱟᱛᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱫᱟᱹᱲ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱚᱥᱴᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱛᱦᱚᱱ ᱨᱮ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾
==ᱢᱟᱹᱱ ᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ==
* [[Navy Commendation Medal]]
* [[Navy and Marine Corps Achievement Medal]]
* [[Humanitarian Service Medal]]
* [[NASA Spaceflight Medal]]
* [[Medal "For Merit in Space Exploration"]], [[Government of Russia]] (2011)
* [[Padma Bhushan]], [[Government of India]] (25 June 2008)<ref>{{cite web |title=Sunita Williams receives Padma Bhushan |url=http://www.rediff.com/news/2008/jul/05sunita.htm |access-date=July 5, 2008}}</ref>
* Honorary Doctorate, [[Gujarat Technological University]] (2011)<ref>{{cite web |title=Sunita Williams conferred with Honorary Doctorate by Gujarat Technological University, India (2013) |url=http://www.indianexpress.com/news/sunita-williams-to-get-her-honorary-doctorate-at-gtu/1095560/}}</ref>
* [[Orders, decorations, and medals of Slovenia|Golden Order for Merits]], [[Government of Slovenia]] (20 May 2013)<ref>{{cite web |title=Predsednik republike podpisal ukaz o podelitvi odlikovanja Suniti Williams |url=http://www.up-rs.si/up-rs/uprs.nsf/objave/2D38E66908849261C1257B6D0057998A?OpenDocument |accessdate=May 20, 2013}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{commons category|Sunita Williams}}
* [http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/williams-s.html NASA biography of Sunita Williams] February 2008
* [https://www.youtube.com/embed/doN4t5NKW-k Take a tour in ISS with Sunita Williams] November 2012
<!--ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤᱯᱮᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱚᱱᱚᱞ-->
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱣᱤᱠᱤ ᱞᱚᱵᱽᱥ ᱳᱢᱮᱱ ᱒᱐᱑᱙]]
aedh8xtvohviec13ur1km6yioxosyck
ᱯᱨᱤᱭᱚᱝᱠᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ
0
3336
198359
179959
2026-09-24T14:17:57Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198359
wikitext
text/x-wiki
ᱯᱨᱤᱭᱚᱝᱠᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱫᱚ [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ]] ᱨᱮᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱱᱮᱛᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱤᱡ ᱟᱭᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ [[ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱟᱨ [[ᱥᱚᱱᱤᱭᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱭᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜᱤᱡ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱨᱮᱱᱤᱡ ᱢᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱺᱱ [[ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱭᱤᱡ ᱵᱩᱦᱤᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱯᱷᱤᱨᱚᱡᱽ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱟᱨ [[ᱤᱱᱫᱤᱨᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱭᱤᱡ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱠᱩᱲᱤ ᱟᱨ ᱜᱟᱺᱫᱷᱤ-ᱱᱮᱦᱨᱩ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱤᱡ ᱵᱚᱝᱥᱚᱫᱷᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
{{Infobox person
| name = ᱯᱨᱤᱭᱚᱝᱠᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ
| image =Priyanka Gandhi Vadra (7).jpg
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1972|1|12}}
| birth_place = ᱫᱤᱞᱞᱤ, [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ]]
| residence = ᱫᱤᱞᱞᱤ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ
| death_date =
| death_place =
| party = [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱨᱮᱥ]]
| parents = [[ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] (ᱵᱟᱵᱟ)<br />[[ᱥᱚᱱᱤᱭᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] (ᱟᱭᱳ)
| relatives = [[ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] (ᱵᱚᱭᱦᱟ)
| spouse = ᱨᱚᱵᱚᱨᱴ ᱵᱷᱚᱫᱽᱨᱟ
| alma_mater = [[ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] (B.A.)
| nationality = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟᱹ
| children = 2
| website =
| footnotes =
| signature = Signature of Priyanka Vadra.svg
}}
==ᱨᱟᱡᱽᱱᱤᱛᱤᱠ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
᱑᱙᱙᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱪᱷᱵᱟᱣ ᱨᱟᱞᱤ ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱠᱛᱮ ᱵᱤ ᱵᱤ ᱥᱤ ᱱᱤᱭᱩᱡᱽ ᱥᱟᱶ ᱜᱟᱯᱟᱞ ᱢᱟᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱨᱤᱭᱚᱝᱠᱟᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱜ-ᱟ, "ᱤᱧᱟᱜ ᱪᱤᱱᱛᱟᱹᱨᱮ ᱤᱧ ᱫᱚᱸᱧ ᱛᱷᱤᱨ ᱟᱨ ᱥᱟᱯᱷᱟ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱤᱧ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱽᱱᱤᱛᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱠᱚ ᱫᱟᱢᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱤᱧ ᱨᱟᱡᱽᱱᱤᱛᱤ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱦᱚᱲ ᱤᱧ ᱥᱮᱵᱟ ᱠᱮᱠᱚ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱨᱟᱡᱽᱱᱤᱛᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱥᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱚ ᱤᱧᱟᱜ ᱵᱷᱟᱹᱭᱪᱟᱨᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱜᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ ᱵᱟᱠᱷᱟᱱ ᱤᱧᱟᱜ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱽᱱᱤᱛᱤᱨᱮ ᱵᱚᱞᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱱᱠᱟᱱ ᱪᱮᱫ ᱩᱫᱤᱥ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ-ᱟ ᱾
<ref>Mike Wooldridge, BBC News, [http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/462926.stm Priyanka: Daughter of the dynasty], 1 October 1999</ref>
<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/election/1999/sep/22priya.htm|title=Rediff On The NeT: The Rediff Election Interview/ Priyanka Vadra|work=rediff.com}}</ref>
==ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
᱑᱙᱙᱗ ᱥᱟᱞ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱘ ᱢᱟᱹᱦᱤᱛ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱯᱨᱤᱭᱚᱝᱠᱟ ᱥᱚᱢᱯᱩᱨᱩᱱ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱨᱟᱭ ᱨᱤᱛ ᱛᱮ [[ᱨᱚᱵᱚᱨᱴ ᱵᱷᱚᱫᱽᱨᱟ]] ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱥᱟᱶ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚ ᱡᱚᱱᱚᱯᱚᱛᱷ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ [[ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱵᱷᱚᱵᱚᱱ]] ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱤᱛ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱦᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ "ᱨᱤᱦᱟᱱ" ᱟᱨ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱨᱟᱹ ᱦᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ "ᱢᱤᱨᱟᱭᱟ" ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱵᱩᱫᱫᱷᱚ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱯᱟᱧᱡᱟᱭᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
<ref>{{Cite web |url=http://www.rediff.in/news/feb/10gandhi.htm |title=Archive copy |access-date=2019-03-31 |archive-date=2013-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130913041240/http://www.rediff.in/news/feb/10gandhi.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[http://indiatoday.intoday.in/story/who-is-robert-vadra/1/224119.html "Who is Robert Vadra?"], India Today, 10 October 2011. Retrieved on 15 February 2013.</ref> <ref>{{cite web|title=Priyanka Gandhi Vadra|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?239775|publisher=The Outlook|accessdate=18 October 2012|archive-date=13 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413142745/http://www.outlookindia.com/article.aspx?239775|url-status=dead}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱣᱤᱠᱤ ᱞᱚᱵᱽᱥ ᱳᱢᱮᱱ ᱒᱐᱑᱙]]
dmxe9ohtsfwlr8lo17nse0o2ydw1g0f
ᱵᱤᱭᱚᱨ ᱜᱨᱤᱞᱥ
0
4602
198378
182029
2026-09-24T15:39:24Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198378
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱵᱤᱭᱚᱨ ᱜᱨᱤᱞᱥ
| image = Coventry Scouts groups have a visit from Bear Grylls.jpg
| image_size =
| caption = ᱵᱤᱭᱚᱨ ᱜᱨᱤᱞᱥ ᱟᱜ ᱠᱚᱱᱵᱷᱮ ᱥᱠᱟᱭᱴ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱛᱮ ᱧᱮᱯᱮᱞᱚᱜ , ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱒
| birth_name = ᱮᱰᱣᱟᱨᱰ ᱢᱟᱭᱠᱟ.ᱞ ᱜᱨᱤᱞ
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1974|06|07}}
| birth_place = ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ, ᱤᱝᱜᱽᱞᱮᱸᱰ
| occupation = {{Plainlist|
* ᱪᱤᱯ ᱥᱠᱟᱩᱴ
* ᱮᱰᱵᱷᱮᱱᱪᱚᱨ
* ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ
* ᱢᱚᱴᱤᱵᱷᱮᱥᱱᱟᱞ ᱥᱯᱤᱠᱚᱨ
* ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱯᱨᱮᱥᱮᱱᱴᱚᱨ
}}
| spouse = {{marriage|ᱥᱟᱨᱟᱷ ᱠᱮᱱᱤᱝᱥ ᱱᱟᱤᱴ|2000}}
| children = ᱓
| parents = {{Plainlist|
* ᱢᱟᱭᱠᱟᱹᱞ ᱜᱨᱤᱞᱥ
* ᱥᱟᱹᱨᱟᱦ ᱯᱷᱚᱨᱰ
}}
| website = {{url|beargrylls.com}}
| alma_mater = {{Plainlist|
* ᱤᱴᱚᱱ ᱠᱚᱞᱮᱡ
* ᱭᱩ. ᱰᱚᱵᱞᱩ. ᱤ (ᱤᱸᱜᱽᱨᱟᱡᱤ)
* ᱵᱤᱨᱠᱵᱮᱠ, ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥᱤᱴᱤ ᱚᱯ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ}}
}}
'''ᱮᱰᱣᱟᱨᱰ ᱢᱟᱭᱠᱞ ᱜᱨᱤᱞᱥ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱗ ᱡᱩᱢ ᱑᱙᱗᱔) ᱨᱟᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ ᱡᱟᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ '''ᱰᱮᱭᱚᱨ ᱜᱮᱞᱥ''' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱦᱚᱦᱟᱭᱮᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱢᱤᱞᱤᱴᱨᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱨᱵᱷᱭᱵᱟᱹᱞ ᱤᱱᱥᱴᱨᱚᱠᱴᱚᱨ,ᱥᱟᱥ ᱥᱚᱨᱵᱷᱤᱥᱢᱮᱱ, ᱞᱤᱩᱴᱤᱱᱮᱸᱴ-ᱠᱚᱞᱚᱱᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱪᱷᱚᱰᱟ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱮᱰᱵᱷᱮᱱᱪᱚᱨᱚᱨ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱵᱤᱡᱱᱮᱥᱢᱮᱱ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ, ᱤᱝᱨᱟᱡᱤ ᱰᱤᱥᱠᱚᱵᱷᱨᱤ ᱪᱮᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱥᱟᱨᱚᱬᱚᱜᱽ ᱠᱟᱱ ᱥᱚᱨᱵᱷᱟᱭᱤᱵᱟᱹᱞ ᱪᱮᱱᱟᱞ ᱢᱮᱱ ᱵᱷᱚᱨᱥᱮᱥ ᱣᱟᱤᱞᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱲᱟᱭ ᱠᱟᱫᱮᱭᱟ ᱠᱚ ᱾
==ᱡᱤᱭᱚᱱᱤ==
ᱜᱨᱤᱞᱥ ᱫᱚ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ, ᱤᱝᱜᱽᱞᱮᱸᱰ ᱨᱮ ᱑᱙᱗᱔ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |url=https://search.ancestry.co.uk/cgi-bin/sse.dll?indiv=1&dbid=8782&h=50462023&tid=&pid=&usePUB=true&_phsrc=uqI7&_phstart=successSource |title=Edward Michael Grylls in the England & Wales, Civil Registration Birth Index, 1916-2007|date= |work=[[Ancestry.com]] |publisher=Ancestry |accessdate=16 June 2019}}</ref> ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱯᱨᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱵᱮᱠᱜᱨᱟᱩᱸᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱥᱛᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱞᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱟᱡᱤᱡ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱱᱮᱵᱷᱤᱞᱮ ᱯᱷᱚᱨᱰ, ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱟᱡᱤᱡ ᱵᱟᱵᱟᱤᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱹᱜᱚᱥᱴᱩᱥ ᱯᱷᱚᱨᱰ ᱦᱚᱸ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱯᱷᱟᱨᱥᱴ ᱠᱞᱟᱥ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱭᱚᱨᱞᱮᱸᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱰᱚᱱᱟᱜᱷᱟᱰᱤ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱯᱩᱱ ᱵᱚᱨᱮ ᱟᱠᱚ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱤᱝᱜᱽᱞᱮᱸᱰ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱸᱰᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱭᱞᱤᱥ ᱚᱯ ᱣᱟᱤᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱢᱵᱨᱤᱫᱡ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱮᱱᱟ ᱠᱚ ᱾<ref>{{cite news|url=http://www.belfasttelegraph.co.uk/sunday-life/sunday-life-reclaims-the-celebs-with-ulster-ties-14547046.html|title=Sunday Life reclaims the celebs with Ulster ties|newspaper=[[The Belfast Telegraph]]|date=1 November 2009|accessdate=31 August 2010}}</ref><ref>[https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/my-life-in-travel-bear-grylls-756390.html "My Life In Travel: Bear Grylls"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100515145238/http://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/my-life-in-travel-bear-grylls-756390.html |date=2010-05-15 }}, Independent.co.uk, 17 April 2004.</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱴᱟᱹᱝ ᱯᱚᱞᱤᱴᱤᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱮᱴᱮ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱟᱭᱠᱟᱹᱞ ᱜᱮᱤᱞᱥ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱟᱭᱚᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱞᱮᱰᱭ ᱥᱟᱨᱟᱦ '''ᱥᱮᱞᱭ'''᱾<ref>[https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/1322322/Sir-Michael-Grylls.html "Obituary: Sir Michael Grylls"], Telegraph.co.uk, 13 February 2001.</ref> ᱟᱡᱤᱡ ᱢᱤᱴᱟᱹᱝ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱛᱟᱭ ᱢᱮᱱᱟᱹᱭᱟ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱟᱨᱟ ᱛᱷᱟᱣᱥᱮᱴ ᱛᱟᱭ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱾ ᱟᱡᱤᱡ ᱵᱚᱠᱚᱧ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱮ ᱟᱡ ᱡᱚ '''ᱵᱮᱭᱚᱨ''' ᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟᱭ ᱩᱱ ᱡᱚᱠᱷᱟᱡ ᱵᱮᱭᱚᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱴ ᱠᱟᱱ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟᱭ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱜᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱡᱟᱜᱮᱛ ᱥᱟᱨᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite news|title=Leading questions: Bear Grylls, chief Scout|url=https://www.theguardian.com/society/2011/jan/12/bear-grylls-scout-association-chief-scout|work=The Guardian|location=London|date=12 January 2011|first=Jane|last=Dudman}}</ref>
ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱜ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱮ ᱡᱟᱥᱛᱤ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ''ᱴᱤᱱᱮᱡ'' ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱥᱠᱟᱭ ᱰᱟᱭᱵᱷᱤᱝ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱥᱚᱬᱟ ᱞᱮᱜᱼᱟᱭ ᱾ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱴᱚᱠᱟᱱ ᱠᱟᱨᱟᱴᱮ ᱨᱮ ᱵᱞᱟᱠ ᱵᱮᱞᱴ ᱮ ᱡᱤᱛᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱱ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱨᱮ ᱮᱠᱥᱯᱟᱨᱴ ᱮ ᱛᱟᱷᱮᱟᱭ ᱚᱱᱟ ᱯᱟᱨᱥᱤ ᱵᱦᱤᱛᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱝᱜᱽᱞᱮᱸᱰ, ᱥᱯᱟᱱᱤᱥ, ᱟᱨ ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱡᱟᱥᱛᱤ ᱵᱮ ᱮ ᱨᱚᱲ ᱫᱟᱰᱮᱟᱜᱽᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱱᱜᱽᱞᱚ ᱦᱚᱲ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.catholicherald.co.uk/commentandblogs/2013/07/17/beauty-is-not-enough-for-the-church/|title=Beauty is not enough for the Church – CatholicHerald.co.uk|website=www.catholicherald.co.uk|language=en-US|access-date=5 February 2017}}</ref>
ᱜᱮᱨᱞᱥ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱐ ᱢᱚᱥᱤᱦᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱨᱟ ᱠᱮᱞᱮᱸᱜ ᱱᱟᱤᱴ ᱴᱷᱮᱱ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟᱭ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name="mensvogue p2">{{cite web|url=http://www.mensvogue.com/arts/articles/2007/08/grylls?currentPage=2|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080316130106/http://www.mensvogue.com/arts/articles/2007/08/grylls?currentPage=2|archivedate=16 March 2008|title=Out of the Wild: Bear Grylls survives the urban jungle|work=mensvogue.com|accessdate=14 July 2008}}</ref><ref name="thepeerage">{{cite web|url=http://www.thepeerage.com/p24749.htm#i247489|title=Person Page 24749|work=thePeerage.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080725073715/http://www.thepeerage.com/p24749.htm|archivedate=25 July 2008|deadurl=no|accessdate=14 July 2008}}</ref> ᱟᱡᱴᱷᱮᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱚᱱᱛᱟᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚ ᱛᱟᱭᱟ ᱾<ref name="celebrity-babies.com">[http://celebrity-babies.com/2009/01/15/bear-grylls-welcomes-son-huckleberry-edward-jocelyne/ Bear Grylls Welcomes Son Huckleberry] ''Celebrity Baby Blog'', 15 January 2009</ref><ref name="BGbiog">{{cite web|title=Biography|url=http://www.beargrylls.com/index.php/about/about-bear|work=BearGrylls.com|accessdate=7 February 2012|archive-date=13 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180713172653/http://www.beargrylls.com/index.php/about/about-bear|url-status=dead}}</ref>
ᱟᱜᱚᱴ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ, ᱜᱮᱞᱥ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱥᱴᱚᱸᱴ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱵᱚᱫᱽᱱᱟᱢ ᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱡ ᱾<ref>[https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/11793839/Bear-Grylls-criticised-by-RNLI-after-he-leaves-own-son-stranded-on-island-rocks.html "Bear Grylls criticised by RNLI after he leaves own son stranded on island rocks"], ''The Daily Telegraph; accessed 15 August 2015.</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
728j4z98mf8u4mocog0junmz9or1cgv
ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱥᱟᱯᱟᱲᱟᱣ ᱒᱐᱑᱙/ᱥᱮᱞᱮᱫᱤᱭᱟᱹ
4
4605
198321
71068
2026-09-24T12:06:45Z
Yoijx
11665
/* ᱥᱮᱞᱮᱫᱤᱭᱟᱹ */
198321
wikitext
text/x-wiki
{{Start tab
|tab-1=ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱥᱟᱦᱴᱟ
|link-1=Wikipedia:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱥᱟᱯᱟᱲᱟᱣ ᱒᱐᱑᱙
|tab-4= ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ
|link-4=Wikipedia:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱥᱟᱯᱟᱲᱟᱣ ᱒᱐᱑᱙/ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ
|tab-5=ᱥᱮᱞᱮᱫᱤᱭᱟᱹ
|link-5=Wikipedia:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱥᱟᱯᱟᱲᱟᱣ ᱒᱐᱑᱙/ᱥᱮᱞᱮᱫᱤᱭᱟᱹ
| border=3px ridge #f57a9f;
| off tab color =#ecf1f1;
| on tab color=#f2f2f2;
| rounding=1em
}}
__NOTOC__
{| width="100%" cellpadding="5" cellspacing="10" style="background:#38eeff; border-style:solid; border-width:5px; border-color:#f57a9f"
| width="55%" style="vertical-align:top;padding: 0; margin:0;" |
<div style="clear:both; width:100%">
[[File:Satwikieditathon2019.png|center|500x500px]]
<div style="text-align:center;">
<!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks -->
{{Clickable button 2|ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱤᱱᱢᱮ|url=https://sat.wikipedia.org/w/index.php?title=ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ_ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ_ᱯᱩᱭᱞᱩ_ᱥᱮᱨᱢᱟ_ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ_ᱥᱟᱯᱟᱲᱟᱣ_᱒᱐᱑᱙/ᱥᱮᱞᱮᱫᱤᱭᱟᱹ&action=edit§ion=1|class=mw-ui-progressive}}
</div>
==ᱥᱮᱞᱮᱫᱤᱭᱟᱹ==
ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱯᱟᱲᱟᱣ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱥᱩᱦᱤ (<nowiki>~~~~</nowiki>) ᱢᱮ ᱾
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Joy sagar Murmu|Joy sagar Murmu]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Joy sagar Murmu|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱕:᱔᱓, ᱓᱐ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Rocky 734|Rocky 734]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Rocky 734|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱘:᱑᱒, ᱑ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Fagu Baskey|Fagu Baskey]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Fagu Baskey|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱓:᱓᱘, ᱒ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Ramjit Tudu|ℝ𝕒𝕞𝕛𝕚𝕥 𝕋𝕦𝕕𝕦]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Ramjit Tudu|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱓:᱕᱓, ᱒ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹᱺ Bijendra Hansda Purudhul|Bijendra Hansda Purudhul]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ: Bijendra Hansda Purudhul|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]])) ᱐᱒ᱺ᱐᱖, ᱓ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Rameshmurmu1684|Ramesh Murmu]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Rameshmurmu1684|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱙:᱔᱑, ᱓ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
#
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Albetudu|Albetudu]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Albetudu|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱕:᱕᱖, ᱓ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Maina Tudu|Maina Tudu]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Maina Tudu|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱓:᱒᱐, ᱔ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:R Ashwani Banjan Murmu|R Ashwani Banjan Murmu]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:R Ashwani Banjan Murmu|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱐:᱐᱗, ᱔ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# - --[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Manik Soren|Manik Soren]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Manik Soren|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱐:᱒᱓, ᱔ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Ram Chandra Tudu75|Ram Chandra Tudu75]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Ram Chandra Tudu75|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱘:᱒᱘, ᱕ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
#[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Shibu Murmu|Shibu Murmu]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Shibu Murmu|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱒:᱒᱘, ᱗ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# ---[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Sohagini Hasdak|Sohagini Hasdak]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Sohagini Hasdak|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱗:᱒᱔, ᱒᱙ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Sagun7|Sagun7]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Sagun7|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱒:᱒᱖, ᱑ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱐ (UTC)
# [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Premchand murmu thakur|Premchand murmu thakur]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Premchand murmu thakur|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱕:᱑᱒, ᱑ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱐ (UTC)
ꀊꃅꌠꄚꀔꏓꄉꀊꃅ ꀕꀔꌠꄚ ꁈꀊꏓꈎ ꃅꀑꀑꆏ ꌋꇮꑘꀉꇙꀕ
==ᱹ==
|}
{{ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱚᱱᱚᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱥᱟᱯᱟᱲᱟᱣ ᱒᱐᱒᱐]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱚᱱᱚᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ]]
syoihrldlxj0q28kamb1zbyy1qhaqwh
198332
198321
2026-09-24T12:35:50Z
NguoiDungKhongDinhDanh
4406
Reverted edit by [[Special:Contributions/Yoijx|Yoijx]] ([[User talk:Yoijx|talk]]) to last revision by [[User:Minorax|Minorax]]
71068
wikitext
text/x-wiki
{{Start tab
|tab-1=ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱥᱟᱦᱴᱟ
|link-1=Wikipedia:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱥᱟᱯᱟᱲᱟᱣ ᱒᱐᱑᱙
|tab-4= ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ
|link-4=Wikipedia:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱥᱟᱯᱟᱲᱟᱣ ᱒᱐᱑᱙/ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ
|tab-5=ᱥᱮᱞᱮᱫᱤᱭᱟᱹ
|link-5=Wikipedia:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱥᱟᱯᱟᱲᱟᱣ ᱒᱐᱑᱙/ᱥᱮᱞᱮᱫᱤᱭᱟᱹ
| border=3px ridge #f57a9f;
| off tab color =#ecf1f1;
| on tab color=#f2f2f2;
| rounding=1em
}}
__NOTOC__
{| width="100%" cellpadding="5" cellspacing="10" style="background:#38eeff; border-style:solid; border-width:5px; border-color:#f57a9f"
| width="55%" style="vertical-align:top;padding: 0; margin:0;" |
<div style="clear:both; width:100%">
[[File:Satwikieditathon2019.png|center|500x500px]]
<div style="text-align:center;">
<!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks -->
{{Clickable button 2|ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱤᱱᱢᱮ|url=https://sat.wikipedia.org/w/index.php?title=ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ_ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ_ᱯᱩᱭᱞᱩ_ᱥᱮᱨᱢᱟ_ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ_ᱥᱟᱯᱟᱲᱟᱣ_᱒᱐᱑᱙/ᱥᱮᱞᱮᱫᱤᱭᱟᱹ&action=edit§ion=1|class=mw-ui-progressive}}
</div>
==ᱥᱮᱞᱮᱫᱤᱭᱟᱹ==
ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱯᱟᱲᱟᱣ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱥᱩᱦᱤ (<nowiki>~~~~</nowiki>) ᱢᱮ ᱾
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Joy sagar Murmu|Joy sagar Murmu]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Joy sagar Murmu|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱕:᱔᱓, ᱓᱐ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Rocky 734|Rocky 734]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Rocky 734|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱘:᱑᱒, ᱑ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Fagu Baskey|Fagu Baskey]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Fagu Baskey|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱓:᱓᱘, ᱒ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Ramjit Tudu|ℝ𝕒𝕞𝕛𝕚𝕥 𝕋𝕦𝕕𝕦]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Ramjit Tudu|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱓:᱕᱓, ᱒ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹᱺ Bijendra Hansda Purudhul|Bijendra Hansda Purudhul]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ: Bijendra Hansda Purudhul|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]])) ᱐᱒ᱺ᱐᱖, ᱓ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Rameshmurmu1684|Ramesh Murmu]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Rameshmurmu1684|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱙:᱔᱑, ᱓ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
#
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Albetudu|Albetudu]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Albetudu|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱕:᱕᱖, ᱓ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Maina Tudu|Maina Tudu]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Maina Tudu|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱓:᱒᱐, ᱔ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:R Ashwani Banjan Murmu|R Ashwani Banjan Murmu]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:R Ashwani Banjan Murmu|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱐:᱐᱗, ᱔ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# - --[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Manik Soren|Manik Soren]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Manik Soren|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱐:᱒᱓, ᱔ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Ram Chandra Tudu75|Ram Chandra Tudu75]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Ram Chandra Tudu75|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱘:᱒᱘, ᱕ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
#[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Shibu Murmu|Shibu Murmu]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Shibu Murmu|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱒:᱒᱘, ᱗ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# ---[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Sohagini Hasdak|Sohagini Hasdak]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Sohagini Hasdak|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱗:᱒᱔, ᱒᱙ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)
# [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Sagun7|Sagun7]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Sagun7|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱒:᱒᱖, ᱑ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱐ (UTC)
# [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Premchand murmu thakur|Premchand murmu thakur]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Premchand murmu thakur|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱕:᱑᱒, ᱑ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱐ (UTC)
==ᱹ==
|}
{{ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱚᱱᱚᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱥᱟᱯᱟᱲᱟᱣ ᱒᱐᱒᱐]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱚᱱᱚᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ]]
9nfo6tcculepgh8700ujxie315n0huj
ᱨᱚᱴᱮ
0
4723
198331
161667
2026-09-24T12:28:00Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198331
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name = '''ᱨᱚᱴᱮ'''
| image = Red-eyed Tree Frog - Litoria chloris edit1.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = ᱟᱨᱟᱜ-ᱟᱪᱷᱤ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱚᱴᱮ (''Litoria chloris'')
| fossil_range = ᱴᱨᱟᱭᱥᱱᱤᱠ – ᱱᱤᱛᱟᱝ
| regnum = [[ᱡᱤᱭᱟᱞᱤ]]
| phylum = [[ᱠᱚᱨᱰᱮᱴᱟ]]
| classis = [[ᱮᱸᱯᱷᱤᱵᱤᱭᱟ]]
| ordo = '''ᱮᱱᱩᱨᱟ/ᱨᱟᱱᱟ ᱴᱤᱜᱨᱤᱱᱟ'''
| ordo_authority = [[ब्लैसियस मेरम|ᱢᱮᱨᱟᱢ]], ᱑᱘᱒᱐
| range_map = Frog distribution.png
| range_map_width = 240px
| range_map_caption = ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮ ᱨᱚᱴᱮᱭᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ (ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱨᱚᱝ ᱨᱮ)
}}
'''ᱨᱚᱴᱮ''' ᱩᱵᱷᱚᱭᱪᱚᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱤᱭᱟᱞᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱟᱨ ᱴᱟᱺᱰᱤ ᱚᱛ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱫᱷᱤᱛᱟᱨᱠᱛᱤ ᱡᱤᱭᱟᱞᱤ ᱠᱟᱱᱟᱠᱚ ᱢᱮᱱᱫᱚ ᱱᱩᱠᱩ ᱣᱟᱜ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱯᱢᱟᱱ ᱣᱟᱛᱟᱣᱟᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱯ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱜᱷᱟᱴᱟᱜ ᱥᱮ ᱵᱟᱲᱷᱟᱜ ᱛᱮᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱛᱟᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱫᱤᱱ ᱫᱚ ᱱᱩᱠᱩ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱧᱪᱟᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱠᱷᱨᱤᱨ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚᱨᱮ, ᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱞᱟᱜᱵᱷᱟᱜ ᱵᱟᱨ ᱯᱷᱩᱴ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ
ᱜᱟᱰᱷᱟ ᱞᱟ ᱠᱟᱛᱮᱜ ᱚᱱᱟ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱜᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱫᱷᱟᱹᱤᱡ ᱱᱩᱠᱩ ᱩᱱᱨᱮ ᱪᱮᱫ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱱᱤᱫᱨᱚ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱱᱚᱸᱠᱟ ᱜᱮ ᱥᱤᱛᱩᱢ ᱫᱤᱱ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱥᱤᱛᱩᱢ ᱫᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱸᱠᱟᱱ ᱟᱵᱚᱥᱛᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱛᱩᱢ ᱥᱩᱥᱷᱩᱢᱯᱛᱟ ᱣᱟᱥᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ
ᱨᱚᱴᱮᱭᱟᱜ ᱯᱮᱭᱟ ᱠᱟᱴᱟ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱟᱴᱟ ᱠᱚᱷᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱤᱱ ᱠᱟᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱛᱟᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱡᱮᱞᱮᱝ ᱜᱮ ᱠᱚ ᱩᱪᱷᱞᱟᱣ ᱪᱷᱟᱞᱟᱝ ᱜᱚᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱞᱟᱦᱟ ᱠᱟᱴᱟ ᱨᱮᱫᱚ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹᱼᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱟᱴᱟ ᱨᱮᱫᱚ ᱢᱚᱬᱮᱼᱢᱚᱬᱮ ᱴᱟᱜ ᱡᱷᱤᱞᱞᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱠᱟᱹᱴᱩᱵᱽ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠᱚᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱱᱚᱶᱟ ᱛᱮᱫᱚ ᱯᱟᱭᱨᱟᱜ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢᱟᱫ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱨᱚᱴᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱙.᱘ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ (᱐.᱕ ᱤᱧᱪ) ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮ ᱓᱐ ᱥᱮᱸᱴᱤᱢᱤᱴᱚᱨ (᱑᱒ ᱤᱧᱪ) ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱠᱚᱲᱟ ᱨᱚᱴᱮ ᱫᱚ ᱠᱩᱲᱤ ᱨᱚᱴᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱜᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ᱾ ᱨᱚᱴᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱟᱨᱛᱟ ᱣᱤᱥᱜᱨᱟᱸᱛᱷᱤ ᱜᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠᱚᱣᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱩᱠᱩ ᱥᱮᱸᱫᱨᱟ ᱥᱛᱱᱟᱯᱟᱭᱤ, [[ᱪᱮᱬᱮᱸ]] ᱟᱨ [[ᱵᱤᱧ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱩᱠᱩᱣᱟᱜ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱵᱟᱝ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾
ᱴᱚᱨᱚᱰᱟᱝ ᱥᱮ ᱵᱟᱨᱩᱰᱟᱝ ᱟᱨ ᱨᱚᱴᱮ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱵᱟᱨᱩᱝ ᱰᱟᱝ ᱟᱹᱰᱤ ᱛᱮᱫ ᱜᱮ ᱚᱛ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱱᱩᱠᱩᱣᱟᱜ ᱦᱟᱨᱛᱟ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱟᱨ ᱷᱡᱩᱨᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠᱚᱣᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱨᱚᱴᱮ ᱭᱟᱜ ᱦᱟᱨᱛᱟ ᱫᱚ ᱪᱤᱠᱟᱸᱬ ᱟᱨ ᱞᱩᱢᱩᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱨᱚᱴᱮᱭᱟᱜ ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱯᱮᱠᱚᱬᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱨᱩᱝ ᱰᱟᱝᱟᱜ ᱫᱚ ᱟᱫᱷᱟ ᱜᱩᱱᱦᱟᱸᱬ ᱜᱮ ᱛᱟᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱵᱟᱨᱩᱰᱟᱝᱟᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱟᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱴᱩᱵᱽ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱹᱞᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟᱺ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱥᱟᱬᱮᱸᱥᱤᱭᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱧᱮᱞ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱟᱱ ᱡᱤᱭᱟᱞᱤ ᱟᱨ ᱟᱵᱷᱚᱭᱪᱚᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱮᱱᱩᱨᱟ ᱜᱟᱱ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱷᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱱᱩᱠᱩᱣᱟᱜ ᱕᱐᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱨᱟᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱸᱡᱟ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱫᱟᱜ ᱫᱤᱱ ᱥᱮ ᱫᱟᱜ ᱫᱤᱱ ᱵᱤᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱩᱠᱩᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱠᱛᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱟᱫᱷᱟᱱ ᱯᱨᱟᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱩᱥᱟᱹᱨᱟᱛᱮ ᱠᱚᱢ ᱤᱫᱤᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ᱾
ᱵᱟᱨᱩᱰᱟᱝ ᱟᱨ ᱨᱚᱴᱮ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱵᱟᱨᱩᱝ ᱰᱟᱝ ᱟᱹᱰᱤ ᱛᱮᱫ ᱜᱮ ᱚᱛ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱱᱩᱠᱩᱣᱟᱜ ᱦᱟᱨᱛᱟ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱟᱨ ᱡᱷᱩᱨᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠᱚᱣᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱨᱚᱴᱮ ᱭᱟᱜ ᱦᱟᱨᱛᱟ ᱫᱚ ᱪᱤᱠᱟᱸᱬ ᱟᱨ ᱞᱩᱢᱩᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱨᱚᱴᱮᱭᱟᱜ ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱯᱮᱠᱚᱬᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱨᱩᱝ ᱰᱟᱝᱟᱜ ᱫᱚ ᱟᱫᱷᱟ ᱜᱩᱱᱦᱟᱸᱬ ᱜᱮ ᱛᱟᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱵᱟᱨᱩᱰᱟᱝᱟᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱟᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱴᱩᱵᱽ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱹᱞᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟᱺ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱥᱟᱬᱮᱸᱥᱤᱭᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱧᱮᱞ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱟᱱ ᱡᱤᱭᱟᱞᱤ ᱟᱨ ᱟᱵᱷᱚᱭᱪᱚᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱮᱱᱩᱨᱟ ᱜᱟᱱ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱷᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱱᱩᱠᱩᱣᱟᱜ ᱕᱐᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱨᱟᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱸᱡᱟ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱫᱟᱜ ᱫᱤᱱ ᱥᱮ ᱫᱟᱜ ᱫᱤᱱ ᱵᱤᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱩᱠᱩᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱠᱛᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱟᱫᱷᱟᱱ ᱯᱨᱟᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱩᱥᱟᱹᱨᱟᱛᱮ ᱠᱚᱢ ᱤᱫᱤᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ᱾
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱟᱱᱚᱲ ==
{{commons|Frog|ᱨᱚᱴᱮ}}
* [http://amphibiaweb.org AmphibiaWeb]
* [http://www-itg.lbl.gov/ITG.hm.pg.docs/Whole.Frog/Whole.Frog.html The Whole Frog Project] - Virtual frog dissection and anatomy
* ''[http://raysweb.net/specialplaces/pages/frogsdecline.html Disappearance of toads, frogs has some scientists worried]'' - ''San Francisco Chronicle'', April 20, 1992
* [https://web.archive.org/web/20070417173810/http://www.bbc.co.uk/nature/animals/wildbritain/springwatch/ Recording UK frogspawn sightings] - Springwatch 2006
* [http://www.nwf.org/frogwatchUSA/ Frogwatch USA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090629072456/http://www.nwf.org/frogwatchusa/ |date=2009-06-29 }} Volunteer frog and toad monitoring program by National Wildlife Federation and USGS, includes links to frog calls of the United States
* [http://calphotos.berkeley.edu/browse_imgs/amphibian_sci_1.html Amphibian photo gallery by scientific name] - features many unusual frogs
* [http://www.sciam.com/article.cfm?articleID=000A2086-B7D6-12F7-B7D683414B7F0000&ref=sciam Scientific American: Researchers Pinpoint Source of Poison Frogs' Deadly Defenses]''
{{pp-semi-template|small=yes}}
ls6bxoca0rxvnlvnyef2ta9gchwbuk5
ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟᱠᱚ
0
6296
198391
71147
2026-09-25T01:39:00Z
AlbetusTudu
1096
/* ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ */
198391
wikitext
text/x-wiki
{{EngvarB|date=March 2017}}
{{Use dmy dates|date=March 2017}}
[[File:Bangladesh subdistricts.png|thumb|right|300px|Upazilas of Bangladesh, divided by white lines]]
{{Politics of Bangladesh}}
'''ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ''' ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱚᱨᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱠ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱢᱮᱴᱟᱝ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱠᱚᱭᱟᱠ ᱜᱚᱴᱟᱝ [[ᱟᱛᱚ]]/[[ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ]] ᱠᱚᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱠᱚᱭᱟᱠ ᱜᱚᱴᱟᱝ [[ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]] ᱱᱤᱭᱟᱹᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ [[ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱦᱩᱭᱩᱜᱚᱜᱼᱟ᱾ ᱢᱤᱛᱚᱱᱟᱝ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]] ᱨᱮ ᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ [[ᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱟᱨ ᱖᱔ ᱜᱚᱴᱟᱝ [[ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱟᱨ ᱔᱙᱒ ᱜᱚᱴᱟᱝ [[ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]] ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾
==ᱦᱩᱭᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ==
==ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ ᱯᱚᱨᱥᱟᱥᱚᱱ==
==ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ==
{{hidden begin|ta1=center|border=1px #aaa solid|title=ᱨᱟᱡᱽᱥᱟᱦᱤ ᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛᱠᱚ}}
{| class="wikitable"
|-
! ᱦᱚᱱᱚᱛ||colspan="7" width="100%"| ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ
|- style="border-top: 3px solid black"
| rowspan="1" | [[ᱡᱚᱭᱯᱩᱨᱦᱟᱴ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[ᱟᱠᱠᱮᱞᱯᱩᱨ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
#[[ᱡᱚᱭᱯᱩᱨᱦᱟᱴ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
#[[ᱠᱟᱞᱟᱭ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
#[[ᱠᱷᱮᱛᱞᱟᱞ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
#[[ᱯᱟᱸᱪᱵᱤᱵᱤ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[ᱵᱚᱜᱩᱲᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Adamdighi Upazila]]
#[[Bogura Sadar Upazila]]
#[[Dhunat Upazila]]
#[[Dhupchanchia Upazila]]
#[[Gabtali Upazila]]
#[[Kahaloo Upazila]]
#[[Nandigram Upazila]]
#[[Sariakandi Upazila]]
#[[Shajahanpur Upazila]]
#[[Sherpur Upazila]]
#[[Shibganj Upazila, Bogura|Shibganj Upazila]]
#[[Sonatola Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[ᱱᱚᱶᱜᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Atrai Upazila]]
#[[Badalgachhi Upazila]]
#[[Manda Upazila]]
#[[Dhamoirhat Upazila]]
#[[Mohadevpur Upazila]]
#[[Naogaon Sadar Upazila]]
#[[Niamatpur Upazila]]
#[[Patnitala Upazila]]
#[[Porsha Upazila]]
#[[Raninagar Upazila]]
#[[Sapahar Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[ᱱᱟᱴᱚᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bagatipara Upazila]]
#[[Baraigram Upazila]]
#[[Gurudaspur Upazila]]
#[[Lalpur Upazila]]
#[[Natore Sadar Upazila]]
#[[Singra Upazila]]
#[[Naldanga Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[ᱪᱟᱯᱟᱭ ᱱᱚᱵᱟᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bholahat Upazila]]
#[[Gomastapur Upazila]]
#[[Nachole Upazila]]
#[[Nawabganj Sadar Upazila]]
#[[Shibganj Upazila, Nawabganj|Shibganj Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[ᱯᱟᱵᱱᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Atgharia Upazila]]
#[[Bera Upazila]]
#[[Bhangura Upazila]]
#[[Chatmohar Upazila]]
#[[Faridpur Upazila]]
#[[Ishwardi Upazila]]
#[[Pabna Sadar Upazila]]
#[[Santhia Upazila]]
#[[Sujanagar Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1"| [[ᱥᱤᱨᱟᱡᱽᱜᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Belkuchi Upazila]]
#[[Chauhali Upazila]]
#[[Kamarkhanda Upazila]]
#[[Kazipur Upazila]]
#[[Raiganj Upazila]]
#[[Shahjadpur Upazila]]
#[[Sirajganj Sadar Upazila]]
#[[Tarash Upazila]]
#[[Ullahpara Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[ᱨᱟᱡᱽᱥᱟᱦᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bagha Upazila]]
#[[Bagmara Upazila]]
#[[Charghat Upazila]]
#[[Durgapur Upazila, Rajshahi|Durgapur Upazila]]
#[[Godagari Upazila]]
#[[Mohanpur Upazila]]
#[[Paba Upazila]]
#[[Puthia Upazila]]
#[[Tanore Upazila]]
{{div col end}}
|}
{{hidden end}}
{{hidden begin|ta1=center|border=1px #aaa solid|title=List of Upazilas in Rangpur Division}}
{| class="wikitable" border="1"
|-
! District||colspan="7" width="100%"| Upazila
|- style="border-top: 3px solid black"
| rowspan="1" | [[Dinajpur District, Bangladesh|Dinajpur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Birampur Upazila]]
#[[Birganj Upazila]]
#[[Biral Upazila]]
#[[Bochaganj Upazila]]
#[[Chirirbandar Upazila]]
#[[Phulbari Upazila, Dinajpur|Phulbari Upazila]]
#[[Ghoraghat Upazila]]
#[[Hakimpur Upazila]]
#[[Kaharole Upazila]]
#[[Khansama Upazila]]
#[[Dinajpur Sadar Upazila]]
#[[Nawabganj Upazila, Dinajpur|Nawabganj Upazila]]
#[[Parbatipur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Gaibandha District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Phulchhari Upazila]]
#[[Gaibandha Sadar Upazila]]
#[[Gobindaganj Upazila]]
#[[Palashbari Upazila]]
#[[Sadullapur Upazila]]
#[[Sughatta Upazila]]
#[[Sundarganj Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Kurigram District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bhurungamari Upazila]]
#[[Char Rajibpur Upazila]]
#[[Chilmari Upazila]]
#[[Phulbari Upazila, Kurigram|Phulbari Upazila]]
#[[Kurigram Sadar Upazila]]
#[[Nageshwari Upazila]]
#[[Rajarhat Upazila]]
#[[Raomari Upazila]]
#[[Ulipur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Lalmonirhat District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Aditmari Upazila]]
#[[Hatibandha Upazila]]
#[[Kaliganj Upazila, Lalmonirhat|Kaliganj Upazila]]
#[[Lalmonirhat Sadar Upazila]]
#[[Patgram Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Nilphamari District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Dimla Upazila]]
#[[Domar Upazila]]
#[[Jaldhaka Upazila]]
#[[Kishoreganj Upazila]]
#[[Nilphamari Sadar Upazila]]
#[[Saidpur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Panchagarh District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Atwari Upazila]]
#[[Boda Upazila]]
#[[Debiganj Upazila]]
#[[Panchagarh Sadar Upazila]]
#[[Tetulia Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Rangpur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Badarganj Upazila]]
#[[Gangachhara Upazila]]
#[[Kaunia Upazila]]
#[[Rangpur Sadar Upazila]]
#[[Mithapukur Upazila]]
#[[Pirgachha Upazila]]
#[[Pirganj Upazila, Rangpur|Pirganj Upazila]]
#[[Taraganj Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Thakurgaon District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Baliadangi Upazila]]
#[[Haripur Upazila]]
#[[Pirganj Upazila, Thakurgaon|Pirganj Upazila]]
#[[Ranisankail Upazila]]
#[[Thakurgaon Sadar Upazila]]
{{div col end}}
|}
{{hidden end}}
{{hidden begin|ta1=center|border=1px #aaa solid|title=List of Upazilas in Mymensingh Division}}
{| class="wikitable" border="1"
|-
! District||colspan="7" width="100%"| Upazila
|- style="border-top: 3px solid black"
| rowspan="1" | [[Netrokona District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Atpara Upazila]]
#[[Barhatta Upazila]]
#[[Durgapur Upazila, Netrokona|Durgapur Upazila]]
#[[Khaliajuri Upazila]]
#[[Kalmakanda Upazila]]
#[[Kendua Upazila]]
#[[Madan Upazila]]
#[[Mohanganj Upazila]]
#[[Netrokona Sadar Upazila]]
#[[Purbadhala Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Sherpur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Jhenaigati Upazila]]
#[[Nakla Upazila]]
#[[Nalitabari Upazila]]
#[[Sherpur Sadar Upazila]]
#[[Sreebardi Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Jamalpur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Baksiganj Upazila]]
#[[Dewanganj Upazila]]
#[[Islampur Upazila]]
#[[Jamalpur Sadar Upazila]]
#[[Madarganj Upazila]]
#[[Melandaha Upazila]]
#[[Sarishabari Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Mymensingh District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Trishal Upazila]]
#[[Dhobaura Upazila]]
#[[Fulbaria Upazila]]
#[[Gafargaon Upazila]]
#[[Gauripur Upazila]]
#[[Haluaghat Upazila]]
#[[Ishwarganj Upazila]]
#[[Mymensingh Sadar Upazila]]
#[[Muktagachha Upazila]]
#[[Nandail Upazila]]
#[[Phulpur Upazila]]
#[[Bhaluka Upazila]]
#[[Tara Khanda Upazila]]
{{div col end}}
|}
{{hidden end}}
{{hidden begin|ta1=center|border=1px #aaa solid|title=List of Upazilas in Barishal Division}}
{| class="wikitable" border="1"
|-
! District||colspan="7" width="100%"| Upazila
|- style="border-top: 3px solid black"
| rowspan="1" | [[Barguna District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Amtali Upazila]]
#[[Bamna Upazila]]
#[[Barguna Sadar Upazila]]
#[[Betagi Upazila]]
#[[Patharghata Upazila]]
#[[Taltali Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Barishal District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Agailjhara Upazila]]
#[[Babuganj Upazila]]
#[[Bakerganj Upazila]]
#[[Banaripara Upazila]]
#[[Gaurnadi Upazila]]
#[[Hizla Upazila]]
#[[Barishal Sadar Upazila]]
#[[Mehendiganj Upazila]]
#[[Muladi Upazila]]
#[[Wazirpur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Bhola District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bhola Sadar Upazila]]
#[[Burhanuddin Upazila]]
#[[Char Fasson Upazila]]
#[[Daulatkhan Upazila]]
#[[Lalmohan Upazila]]
#[[Manpura Upazila]]
#[[Tazumuddin Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Jhalokati District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Jhalokati Sadar Upazila]]
#[[Kathalia Upazila]]
#[[Nalchity Upazila]]
#[[Rajapur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Patuakhali District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bauphal Upazila]]
#[[Dashmina Upazila]]
#[[Galachipa Upazila]]
#[[Kalapara Upazila]]
#[[Mirzaganj Upazila]]
#[[Patuakhali Sadar Upazila]]
#[[Rangabali Upazila]]
#[[Dumki Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Pirojpur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bhandaria Upazila]]
#[[Kawkhali Upazila, Pirojpur|Kawkhali Upazila]]
#[[Mathbaria Upazila]]
#[[Nazirpur Upazila]]
#[[Pirojpur Sadar Upazila]]
#[[Nesarabad (Swarupkati) Upazila]]
#[[Indurkani Upazila]]
{{div col end}}
|}
{{hidden end}}
{{hidden begin|ta1=center|border=1px #aaa solid|title=List of Upazilas in Chattogram Division}}
{| class="wikitable" border="1"
|-
! District||colspan="7" width="100%"| Upazila
|- style="border-top: 3px solid black"
| rowspan="1" | [[Bandarban District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Ali Kadam Upazila]]
#[[Bandarban Sadar Upazila]]
#[[Lama Upazila]]
#[[Naikhongchhari Upazila]]
#[[Rowangchhari Upazila]]
#[[Ruma Upazila]]
#[[Thanchi Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Brahmanbaria District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Akhaura Upazila]]
#[[Bancharampur Upazila]]
#[[Brahmanbaria Sadar Upazila]]
#[[Kasba Upazila]]
#[[Nabinagar Upazila]]
#[[Nasirnagar Upazila]]
#[[Sarail Upazila]]
#[[Ashuganj Upazila]]
#[[Bijoynagar Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Chandpur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Chandpur Sadar Upazila]]
#[[Faridganj Upazila]]
#[[Haimchar Upazila]]
#[[Haziganj Upazila]]
#[[Kachua Upazila, Chandpur|Kachua Upazila]]
#[[Matlab Dakshin Upazila]]
#[[Matlab Uttar Upazila]]
#[[Shahrasti Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Chattogram District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Anwara Upazila]]
#[[Banshkhali Upazila]]
#[[Boalkhali Upazila]]
#[[Chandanaish Upazila]]
#[[Fatikchhari Upazila]]
#[[Hathazari Upazila]]
#[[Karnaphuli Upazila]]
#[[Lohagara Upazila, Chattogram|Lohagara Upazila]]
#[[Mirsharai Upazila]]
#[[Patiya Upazila]]
#[[Rangunia Upazila]]
#[[Raozan Upazila]]
#[[Sandwip Upazila]]
#[[Satkania Upazila]]
#[[Sitakunda Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Cumilla District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Barura Upazila]]
#[[Brahmanpara Upazila]]
#[[Burichang Upazila]]
#[[Chandina Upazila]]
#[[Chauddagram Upazila]]
#[[Daudkandi Upazila]]
# [[Debidwar Upazila]]
#[[Homna Upazila]]
#[[Laksam Upazila]]
#[[Lalmai Upazila]]
#[[Muradnagar Upazila]]
#[[Nangalkot Upazila]]
#[[Cumilla Adarsha Sadar Upazila]]
#[[Meghna Upazila]]
#[[Titas Upazila]]
#[[Monohargonj Upazila]]
#[[Cumilla Sadar Dakshin Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Cox's Bazar District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Chakaria Upazila]]
#[[Cox's Bazar Sadar Upazila]]
#[[Kutubdia Upazila]]
#[[Maheshkhali Upazila]]
#[[Ramu Upazila]]
#[[Teknaf Upazila]]
#[[Ukhia Upazila]]
#[[Pekua Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Feni District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Chhagalnaiya Upazila]]
#[[Daganbhuiyan Upazila]]
#[[Feni Sadar Upazila]]
#[[Parshuram Upazila]]
#[[Sonagazi Upazila]]
#[[Fulgazi Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Khagrachhari District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Dighinala Upazila]]
#[[Khagrachhari Upazila]]
#[[Lakshmichhari Upazila]]
#[[Mahalchhari Upazila]]
#[[Manikchhari Upazila]]
#[[Matiranga Upazila]]
#[[Panchhari Upazila]]
#[[Ramgarh Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Lakshmipur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Lakshmipur Sadar Upazila]]
#[[Raipur Upazila]]
#[[Ramganj Upazila]]
#[[Ramgati Upazila]]
#[[Kamalnagar Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Noakhali District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Begumganj Upazila]]
#[[Noakhali Sadar Upazila]]
#[[Chatkhil Upazila]]
#[[Companiganj Upazila, Noakhali|Companiganj Upazila]]
#[[Hatiya Upazila]]
#[[Senbagh Upazila]]
#[[Sonaimuri Upazila]]
#[[Subarnachar Upazila]]
#[[Kabirhat Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Rangamati District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bagaichhari Upazila]]
#[[Barkal Upazila]]
#[[Kawkhali (Betbunia) Upazila]]
#[[Belaichhari Upazila]]
#[[Kaptai Upazila]]
#[[Juraichhari Upazila]]
#[[Langadu Upazila]]
#[[Naniyachar Upazila]]
#[[Rajasthali Upazila]]
#[[Rangamati Sadar Upazila]]
{{div col end}}
|}
{{hidden end}}
{{hidden begin|ta1=center|border=1px #aaa solid|title=List of Upazilas in Dhaka Division}}
{| class="wikitable" border="1"
|-
! District||colspan="7" width="100%"| Upazila
|- style="border-top: 3px solid black"
| rowspan="1" | [[Dhaka District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Dhamrai Upazila]]
#[[Dohar Upazila]]
#[[Keraniganj Upazila]]
#[[Nawabganj Upazila, Dhaka|Nawabganj Upazila]]
#[[Savar Upazila]]
#[[Tejgaon Circle Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Gazipur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Gazipur Sadar Upazila]]
#[[Kaliakair Upazila]]
#[[Kaliganj Upazila, Gazipur|Kaliganj Upazila]]
#[[Kapasia Upazila]]
#[[Sreepur Upazila, Gazipur|Sreepur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Gopalganj District, Bangladesh|Gopalganj District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Gopalganj Sadar Upazila]]
#[[Kashiani Upazila]]
#[[Kotalipara Upazila]]
#[[Muksudpur Upazila]]
#[[Tungipara Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Kishoreganj District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Austagram Upazila]]
#[[Bajitpur Upazila]]
#[[Bhairab Upazila]]
#[[Hossainpur Upazila]]
#[[Itna Upazila]]
#[[Karimganj Upazila]]
#[[Katiadi Upazila]]
#[[Kishoreganj Sadar Upazila]]
#[[Kuliarchar Upazila]]
#[[Mithamain Upazila]]
#[[Nikli Upazila]]
#[[Pakundia Upazila]]
#[[Tarail Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Madaripur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Rajoir Upazila]]
#[[Madaripur Sadar Upazila]]
#[[Kalkini Upazila]]
#[[Shibchar Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Manikganj District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Daulatpur Upazila, Manikganj|Daulatpur Upazila]]
#[[Ghior Upazila]]
#[[Harirampur Upazila]]
#[[Manikgonj Sadar Upazila]]
#[[Saturia Upazila]]
#[[Shivalaya Upazila]]
#[[Singair Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Munshiganj District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Gazaria Upazila]]
#[[Lohajang Upazila]]
#[[Munshiganj Sadar Upazila]]
#[[Sirajdikhan Upazila]]
#[[Sreenagar Upazila]]
#[[Tongibari Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Narayanganj District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Araihazar Upazila]]
#[[Bandar Upazila]]
#[[Narayanganj Sadar Upazila]]
#[[Rupganj Upazila]]
#[[Sonargaon Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Rajbari District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Baliakandi Upazila]]
#[[Goalandaghat Upazila]]
#[[Pangsha Upazila]]
#[[Rajbari Sadar Upazila]]
#[[Kalukhali Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Shariatpur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bhedarganj Upazila]]
#[[Damudya Upazila]]
#[[Gosairhat Upazila]]
#[[Naria Upazila]]
#[[Shariatpur Sadar Upazila]]
#[[Zajira Upazila]]
#[[Shakhipur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Faridpur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Alfadanga Upazila]]
#[[Bhanga Upazila]]
#[[Boalmari Upazila]]
#[[Charbhadrasan Upazila]]
#[[Faridpur Sadar Upazila]]
#[[Madhukhali Upazila]]
#[[Nagarkanda Upazila]]
#[[Sadarpur Upazila]]
#[[Saltha Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Tangail District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Gopalpur Upazila]]
#[[Basail Upazila]]
#[[Bhuapur Upazila]]
#[[Delduar Upazila]]
#[[Ghatail Upazila]]
#[[Kalihati Upazila]]
#[[Madhupur Upazila]]
#[[Mirzapur Upazila]]
#[[Nagarpur Upazila]]
#[[Sakhipur Upazila]]
#[[Dhanbari Upazila]]
#[[Tangail Sadar Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Narsingdi District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Narsingdi Sadar Upazila]]
#[[Belabo Upazila]]
#[[Monohardi Upazila]]
#[[Palash Upazila]]
#[[Raipura Upazila, Narsingdi|Raipura Upazila]]
#[[Shibpur Upazila]]
{{div col end}}
|}
{{hidden end}}
{{hidden begin|ta1=center|border=1px #aaa solid|title=List of Upazilas in Khulna Division}}
{| class="wikitable" border="1"
|-
! District||colspan="7" width="100%"| Upazila
|- style="border-top: 3px solid black"
| rowspan="1" | [[Bagerhat District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bagerhat Sadar Upazila]]
#[[Chitalmari Upazila]]
#[[Fakirhat Upazila]]
#[[Kachua Upazila, Bagerhat|Kachua Upazila]]
#[[Mollahat Upazila]]
#[[Mongla Upazila]]
#[[Morrelganj Upazila]]
#[[Rampal Upazila]]
#[[Sarankhola Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Chuadanga District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Alamdanga Upazila]]
#[[Chuadanga Sadar Upazila]]
#[[Damurhuda Upazila]]
#[[Jibannagar Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Jashore District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Abhaynagar Upazila]]
#[[Bagherpara Upazila]]
#[[Chaugachha Upazila]]
#[[Jhikargachha Upazila]]
#[[Keshabpur Upazila]]
#[[Jashore Sadar Upazila]]
#[[Manirampur Upazila]]
#[[Sharsha Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Jhenaida District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Harinakunda Upazila]]
#[[Jhenaidah Sadar Upazila]]
#[[Kaliganj Upazila, Jhenaidah|Kaliganj Upazila]]
#[[Kotchandpur Upazila]]
#[[Maheshpur Upazila]]
#[[Shailkupa Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Khulna District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Batiaghata Upazila]]
#[[Dacope Upazila]]
#[[Dumuria Upazila]]
#[[Dighalia Upazila]]
#[[Koyra Upazila]]
#[[Paikgachha Upazila]]
#[[Phultala Upazila]]
#[[Rupsha Upazila]]
#[[Terokhada Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Kushtia District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bheramara Upazila]]
#[[Daulatpur Upazila, Kushtia|Daulatpur Upazila]]
#[[Khoksa Upazila]]
#[[Kumarkhali Upazila]]
#[[Kushtia Sadar Upazila]]
#[[Mirpur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Magura District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Magura Sadar Upazila]]
#[[Mohammadpur Upazila]]
#[[Shalikha Upazila]]
#[[Sreepur Upazila, Magura|Sreepur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Meherpur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Gangni Upazila]]
#[[Meherpur Sadar Upazila]]
#[[Mujibnagar Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Narail District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Kalia Upazila]]
#[[Lohagara Upazila, Narail|Lohagara Upazila]]
#[[Narail Sadar Upazila]]
#[[Naragati Thana]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Satkhira District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Assasuni Upazila]]
#[[Debhata Upazila]]
#[[Kalaroa Upazila]]
#[[Kaliganj Upazila, Satkhira|Kaliganj Upazila]]
#[[Satkhira Sadar Upazila]]
#[[Shyamnagar Upazila]]
#[[Tala Upazila]]
{{div col end}}
|}
{{hidden end}}
{{hidden begin|ta1=center|border=1px #aaa solid|title=List of Upazilas in Sylhet Division}}
{| class="wikitable" border="1"
|-
! District||colspan="7" width="100%"| Upazila
|- style="border-top: 3px solid black"
| rowspan="1" | [[Habiganj District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Ajmiriganj Upazila]]
#[[Bahubal Upazila]]
#[[Baniyachong Upazila]]
#[[Chunarughat Upazila]]
#[[Habiganj Sadar Upazila]]
#[[Lakhai Upazila]]
#[[Madhabpur Upazila]]
#[[Nabiganj Upazila]]
#[[Sayestaganj Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Moulvibazar District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Barlekha Upazila]]
#[[Juri Upazila]]
#[[Kamalganj Upazila]]
#[[Kulaura Upazila]]
#[[Moulvibazar Sadar Upazila]]
#[[Rajnagar Upazila]]
#[[Sreemangal Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Sunamganj District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bishwamvarpur Upazila]]
#[[Chhatak Upazila]]
#[[Dakshin Sunamganj Upazila]]
#[[Derai Upazila]]
#[[Dharamapasha Upazila]]
#[[Dowarabazar Upazila]]
#[[Jagannathpur Upazila]]
#[[Jamalganj Upazila]]
#[[Sullah Upazila]]
#[[Sunamganj Sadar Upazila]]
#[[Tahirpur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Sylhet District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Balaganj Upazila]]
#[[Beanibazar Upazila]]
#[[Bishwanath Upazila]]
#[[Companigonj Upazila, Sylhet|Companigonj Upazila]]
#[[Dakshin Surma Upazila]]
#[[Fenchuganj Upazila]]
#[[Golapganj Upazila]]
#[[Gowainghat Upazila]]
#[[Jaintiapur Upazila]]
#[[Kanaighat Upazila]]
#[[Osmani Nagar Upazila]]
#[[Sylhet Sadar Upazila]]
#[[Zakiganj Upazila]]
{{div col end}}
|}
{{hidden end}}
== ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ==
{{portal|Bangladesh}}
* [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱚᱸᱰᱠᱚ]]
* [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛᱠᱚ]]
* [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱛᱚᱠᱚ]]
* [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱᱠᱚ]]
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{Reflist}}
==ᱯᱷᱮᱵᱟᱛ==
* [http://www.statoids.com/ybd.html Statoids]
* [https://web.archive.org/web/20091028060423/http://www.pmo.gov.bd/pmolib/maps/index.html Maps of Divisions, Districts & Upazilas of Bangladesh]
{{Local government in Bangladesh}}
{{Articles on third-level administrative divisions of countries}}
[[Category:Upazilas of Bangladesh| ]]
[[Category:Subdivisions of Bangladesh]]
[[Category:Bangladesh geography-related lists]]
[[Category:Lists of subdivisions of Bangladesh|Bangladesh 3]]
[[Category:Country subdivisions in Asia|Bangladesh 3]]
9blglxopvd8p7b3wgxi1pzdw8xlwfho
198392
198391
2026-09-25T01:45:03Z
AlbetusTudu
1096
/* ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ */
198392
wikitext
text/x-wiki
{{EngvarB|date=March 2017}}
{{Use dmy dates|date=March 2017}}
[[File:Bangladesh subdistricts.png|thumb|right|300px|Upazilas of Bangladesh, divided by white lines]]
{{Politics of Bangladesh}}
'''ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ''' ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱚᱨᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱠ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱢᱮᱴᱟᱝ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱠᱚᱭᱟᱠ ᱜᱚᱴᱟᱝ [[ᱟᱛᱚ]]/[[ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ]] ᱠᱚᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱠᱚᱭᱟᱠ ᱜᱚᱴᱟᱝ [[ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]] ᱱᱤᱭᱟᱹᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ [[ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱦᱩᱭᱩᱜᱚᱜᱼᱟ᱾ ᱢᱤᱛᱚᱱᱟᱝ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]] ᱨᱮ ᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ [[ᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱟᱨ ᱖᱔ ᱜᱚᱴᱟᱝ [[ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱟᱨ ᱔᱙᱒ ᱜᱚᱴᱟᱝ [[ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]] ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾
==ᱦᱩᱭᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ==
==ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ ᱯᱚᱨᱥᱟᱥᱚᱱ==
==ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ==
{{hidden begin|ta1=center|border=1px #aaa solid|title=ᱨᱟᱡᱽᱥᱟᱦᱤ ᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛᱠᱚ}}
{| class="wikitable"
|-
! ᱦᱚᱱᱚᱛ||colspan="7" width="100%"| ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ
|- style="border-top: 3px solid black"
| rowspan="1" | [[ᱡᱚᱭᱯᱩᱨᱦᱟᱴ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[ᱟᱠᱠᱮᱞᱯᱩᱨ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
#[[ᱡᱚᱭᱯᱩᱨᱦᱟᱴ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
#[[ᱠᱟᱞᱟᱭ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
#[[ᱠᱷᱮᱛᱞᱟᱞ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
#[[ᱯᱟᱸᱪᱵᱤᱵᱤ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[ᱵᱚᱜᱩᱲᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[ᱟᱫᱚᱢᱫᱤᱜᱷᱤ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
#[[ᱵᱚᱜᱩᱲᱟ ᱥᱚᱫᱚᱨᱟ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
#[[ᱫᱷᱩᱱᱩᱴ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]
#[[ᱫᱷᱩᱯᱪᱟᱪᱤᱭᱟ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
#[[ᱜᱽᱟᱵᱽᱛᱚᱞᱤ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
#[[ᱠᱟᱦᱟᱞᱩ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
#[[ᱱᱚᱱᱫᱤᱜᱽᱨᱟᱢ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
#[[ᱥᱟᱨᱤᱭᱟᱠᱟᱱᱫᱤ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
#[[ᱥᱟᱦᱟᱱᱟᱡᱽᱯᱩᱨ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
#[[ᱥᱮᱨᱯᱩᱨ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
#[[Shibganj Upazila, Bogura|Shibganj Upazila]]
#[[ᱥᱚᱱᱟᱛᱚᱞᱟ ᱩᱯᱚᱡᱮᱞᱟ]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[ᱱᱚᱶᱜᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Atrai Upazila]]
#[[Badalgachhi Upazila]]
#[[Manda Upazila]]
#[[Dhamoirhat Upazila]]
#[[Mohadevpur Upazila]]
#[[Naogaon Sadar Upazila]]
#[[Niamatpur Upazila]]
#[[Patnitala Upazila]]
#[[Porsha Upazila]]
#[[Raninagar Upazila]]
#[[Sapahar Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[ᱱᱟᱴᱚᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bagatipara Upazila]]
#[[Baraigram Upazila]]
#[[Gurudaspur Upazila]]
#[[Lalpur Upazila]]
#[[Natore Sadar Upazila]]
#[[Singra Upazila]]
#[[Naldanga Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[ᱪᱟᱯᱟᱭ ᱱᱚᱵᱟᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bholahat Upazila]]
#[[Gomastapur Upazila]]
#[[Nachole Upazila]]
#[[Nawabganj Sadar Upazila]]
#[[Shibganj Upazila, Nawabganj|Shibganj Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[ᱯᱟᱵᱱᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Atgharia Upazila]]
#[[Bera Upazila]]
#[[Bhangura Upazila]]
#[[Chatmohar Upazila]]
#[[Faridpur Upazila]]
#[[Ishwardi Upazila]]
#[[Pabna Sadar Upazila]]
#[[Santhia Upazila]]
#[[Sujanagar Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1"| [[ᱥᱤᱨᱟᱡᱽᱜᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Belkuchi Upazila]]
#[[Chauhali Upazila]]
#[[Kamarkhanda Upazila]]
#[[Kazipur Upazila]]
#[[Raiganj Upazila]]
#[[Shahjadpur Upazila]]
#[[Sirajganj Sadar Upazila]]
#[[Tarash Upazila]]
#[[Ullahpara Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[ᱨᱟᱡᱽᱥᱟᱦᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bagha Upazila]]
#[[Bagmara Upazila]]
#[[Charghat Upazila]]
#[[Durgapur Upazila, Rajshahi|Durgapur Upazila]]
#[[Godagari Upazila]]
#[[Mohanpur Upazila]]
#[[Paba Upazila]]
#[[Puthia Upazila]]
#[[Tanore Upazila]]
{{div col end}}
|}
{{hidden end}}
{{hidden begin|ta1=center|border=1px #aaa solid|title=List of Upazilas in Rangpur Division}}
{| class="wikitable" border="1"
|-
! District||colspan="7" width="100%"| Upazila
|- style="border-top: 3px solid black"
| rowspan="1" | [[Dinajpur District, Bangladesh|Dinajpur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Birampur Upazila]]
#[[Birganj Upazila]]
#[[Biral Upazila]]
#[[Bochaganj Upazila]]
#[[Chirirbandar Upazila]]
#[[Phulbari Upazila, Dinajpur|Phulbari Upazila]]
#[[Ghoraghat Upazila]]
#[[Hakimpur Upazila]]
#[[Kaharole Upazila]]
#[[Khansama Upazila]]
#[[Dinajpur Sadar Upazila]]
#[[Nawabganj Upazila, Dinajpur|Nawabganj Upazila]]
#[[Parbatipur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Gaibandha District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Phulchhari Upazila]]
#[[Gaibandha Sadar Upazila]]
#[[Gobindaganj Upazila]]
#[[Palashbari Upazila]]
#[[Sadullapur Upazila]]
#[[Sughatta Upazila]]
#[[Sundarganj Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Kurigram District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bhurungamari Upazila]]
#[[Char Rajibpur Upazila]]
#[[Chilmari Upazila]]
#[[Phulbari Upazila, Kurigram|Phulbari Upazila]]
#[[Kurigram Sadar Upazila]]
#[[Nageshwari Upazila]]
#[[Rajarhat Upazila]]
#[[Raomari Upazila]]
#[[Ulipur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Lalmonirhat District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Aditmari Upazila]]
#[[Hatibandha Upazila]]
#[[Kaliganj Upazila, Lalmonirhat|Kaliganj Upazila]]
#[[Lalmonirhat Sadar Upazila]]
#[[Patgram Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Nilphamari District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Dimla Upazila]]
#[[Domar Upazila]]
#[[Jaldhaka Upazila]]
#[[Kishoreganj Upazila]]
#[[Nilphamari Sadar Upazila]]
#[[Saidpur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Panchagarh District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Atwari Upazila]]
#[[Boda Upazila]]
#[[Debiganj Upazila]]
#[[Panchagarh Sadar Upazila]]
#[[Tetulia Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Rangpur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Badarganj Upazila]]
#[[Gangachhara Upazila]]
#[[Kaunia Upazila]]
#[[Rangpur Sadar Upazila]]
#[[Mithapukur Upazila]]
#[[Pirgachha Upazila]]
#[[Pirganj Upazila, Rangpur|Pirganj Upazila]]
#[[Taraganj Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Thakurgaon District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Baliadangi Upazila]]
#[[Haripur Upazila]]
#[[Pirganj Upazila, Thakurgaon|Pirganj Upazila]]
#[[Ranisankail Upazila]]
#[[Thakurgaon Sadar Upazila]]
{{div col end}}
|}
{{hidden end}}
{{hidden begin|ta1=center|border=1px #aaa solid|title=List of Upazilas in Mymensingh Division}}
{| class="wikitable" border="1"
|-
! District||colspan="7" width="100%"| Upazila
|- style="border-top: 3px solid black"
| rowspan="1" | [[Netrokona District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Atpara Upazila]]
#[[Barhatta Upazila]]
#[[Durgapur Upazila, Netrokona|Durgapur Upazila]]
#[[Khaliajuri Upazila]]
#[[Kalmakanda Upazila]]
#[[Kendua Upazila]]
#[[Madan Upazila]]
#[[Mohanganj Upazila]]
#[[Netrokona Sadar Upazila]]
#[[Purbadhala Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Sherpur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Jhenaigati Upazila]]
#[[Nakla Upazila]]
#[[Nalitabari Upazila]]
#[[Sherpur Sadar Upazila]]
#[[Sreebardi Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Jamalpur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Baksiganj Upazila]]
#[[Dewanganj Upazila]]
#[[Islampur Upazila]]
#[[Jamalpur Sadar Upazila]]
#[[Madarganj Upazila]]
#[[Melandaha Upazila]]
#[[Sarishabari Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Mymensingh District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Trishal Upazila]]
#[[Dhobaura Upazila]]
#[[Fulbaria Upazila]]
#[[Gafargaon Upazila]]
#[[Gauripur Upazila]]
#[[Haluaghat Upazila]]
#[[Ishwarganj Upazila]]
#[[Mymensingh Sadar Upazila]]
#[[Muktagachha Upazila]]
#[[Nandail Upazila]]
#[[Phulpur Upazila]]
#[[Bhaluka Upazila]]
#[[Tara Khanda Upazila]]
{{div col end}}
|}
{{hidden end}}
{{hidden begin|ta1=center|border=1px #aaa solid|title=List of Upazilas in Barishal Division}}
{| class="wikitable" border="1"
|-
! District||colspan="7" width="100%"| Upazila
|- style="border-top: 3px solid black"
| rowspan="1" | [[Barguna District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Amtali Upazila]]
#[[Bamna Upazila]]
#[[Barguna Sadar Upazila]]
#[[Betagi Upazila]]
#[[Patharghata Upazila]]
#[[Taltali Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Barishal District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Agailjhara Upazila]]
#[[Babuganj Upazila]]
#[[Bakerganj Upazila]]
#[[Banaripara Upazila]]
#[[Gaurnadi Upazila]]
#[[Hizla Upazila]]
#[[Barishal Sadar Upazila]]
#[[Mehendiganj Upazila]]
#[[Muladi Upazila]]
#[[Wazirpur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Bhola District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bhola Sadar Upazila]]
#[[Burhanuddin Upazila]]
#[[Char Fasson Upazila]]
#[[Daulatkhan Upazila]]
#[[Lalmohan Upazila]]
#[[Manpura Upazila]]
#[[Tazumuddin Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Jhalokati District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Jhalokati Sadar Upazila]]
#[[Kathalia Upazila]]
#[[Nalchity Upazila]]
#[[Rajapur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Patuakhali District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bauphal Upazila]]
#[[Dashmina Upazila]]
#[[Galachipa Upazila]]
#[[Kalapara Upazila]]
#[[Mirzaganj Upazila]]
#[[Patuakhali Sadar Upazila]]
#[[Rangabali Upazila]]
#[[Dumki Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Pirojpur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bhandaria Upazila]]
#[[Kawkhali Upazila, Pirojpur|Kawkhali Upazila]]
#[[Mathbaria Upazila]]
#[[Nazirpur Upazila]]
#[[Pirojpur Sadar Upazila]]
#[[Nesarabad (Swarupkati) Upazila]]
#[[Indurkani Upazila]]
{{div col end}}
|}
{{hidden end}}
{{hidden begin|ta1=center|border=1px #aaa solid|title=List of Upazilas in Chattogram Division}}
{| class="wikitable" border="1"
|-
! District||colspan="7" width="100%"| Upazila
|- style="border-top: 3px solid black"
| rowspan="1" | [[Bandarban District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Ali Kadam Upazila]]
#[[Bandarban Sadar Upazila]]
#[[Lama Upazila]]
#[[Naikhongchhari Upazila]]
#[[Rowangchhari Upazila]]
#[[Ruma Upazila]]
#[[Thanchi Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Brahmanbaria District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Akhaura Upazila]]
#[[Bancharampur Upazila]]
#[[Brahmanbaria Sadar Upazila]]
#[[Kasba Upazila]]
#[[Nabinagar Upazila]]
#[[Nasirnagar Upazila]]
#[[Sarail Upazila]]
#[[Ashuganj Upazila]]
#[[Bijoynagar Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Chandpur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Chandpur Sadar Upazila]]
#[[Faridganj Upazila]]
#[[Haimchar Upazila]]
#[[Haziganj Upazila]]
#[[Kachua Upazila, Chandpur|Kachua Upazila]]
#[[Matlab Dakshin Upazila]]
#[[Matlab Uttar Upazila]]
#[[Shahrasti Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Chattogram District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Anwara Upazila]]
#[[Banshkhali Upazila]]
#[[Boalkhali Upazila]]
#[[Chandanaish Upazila]]
#[[Fatikchhari Upazila]]
#[[Hathazari Upazila]]
#[[Karnaphuli Upazila]]
#[[Lohagara Upazila, Chattogram|Lohagara Upazila]]
#[[Mirsharai Upazila]]
#[[Patiya Upazila]]
#[[Rangunia Upazila]]
#[[Raozan Upazila]]
#[[Sandwip Upazila]]
#[[Satkania Upazila]]
#[[Sitakunda Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Cumilla District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Barura Upazila]]
#[[Brahmanpara Upazila]]
#[[Burichang Upazila]]
#[[Chandina Upazila]]
#[[Chauddagram Upazila]]
#[[Daudkandi Upazila]]
# [[Debidwar Upazila]]
#[[Homna Upazila]]
#[[Laksam Upazila]]
#[[Lalmai Upazila]]
#[[Muradnagar Upazila]]
#[[Nangalkot Upazila]]
#[[Cumilla Adarsha Sadar Upazila]]
#[[Meghna Upazila]]
#[[Titas Upazila]]
#[[Monohargonj Upazila]]
#[[Cumilla Sadar Dakshin Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Cox's Bazar District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Chakaria Upazila]]
#[[Cox's Bazar Sadar Upazila]]
#[[Kutubdia Upazila]]
#[[Maheshkhali Upazila]]
#[[Ramu Upazila]]
#[[Teknaf Upazila]]
#[[Ukhia Upazila]]
#[[Pekua Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Feni District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Chhagalnaiya Upazila]]
#[[Daganbhuiyan Upazila]]
#[[Feni Sadar Upazila]]
#[[Parshuram Upazila]]
#[[Sonagazi Upazila]]
#[[Fulgazi Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Khagrachhari District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Dighinala Upazila]]
#[[Khagrachhari Upazila]]
#[[Lakshmichhari Upazila]]
#[[Mahalchhari Upazila]]
#[[Manikchhari Upazila]]
#[[Matiranga Upazila]]
#[[Panchhari Upazila]]
#[[Ramgarh Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Lakshmipur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Lakshmipur Sadar Upazila]]
#[[Raipur Upazila]]
#[[Ramganj Upazila]]
#[[Ramgati Upazila]]
#[[Kamalnagar Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Noakhali District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Begumganj Upazila]]
#[[Noakhali Sadar Upazila]]
#[[Chatkhil Upazila]]
#[[Companiganj Upazila, Noakhali|Companiganj Upazila]]
#[[Hatiya Upazila]]
#[[Senbagh Upazila]]
#[[Sonaimuri Upazila]]
#[[Subarnachar Upazila]]
#[[Kabirhat Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Rangamati District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bagaichhari Upazila]]
#[[Barkal Upazila]]
#[[Kawkhali (Betbunia) Upazila]]
#[[Belaichhari Upazila]]
#[[Kaptai Upazila]]
#[[Juraichhari Upazila]]
#[[Langadu Upazila]]
#[[Naniyachar Upazila]]
#[[Rajasthali Upazila]]
#[[Rangamati Sadar Upazila]]
{{div col end}}
|}
{{hidden end}}
{{hidden begin|ta1=center|border=1px #aaa solid|title=List of Upazilas in Dhaka Division}}
{| class="wikitable" border="1"
|-
! District||colspan="7" width="100%"| Upazila
|- style="border-top: 3px solid black"
| rowspan="1" | [[Dhaka District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Dhamrai Upazila]]
#[[Dohar Upazila]]
#[[Keraniganj Upazila]]
#[[Nawabganj Upazila, Dhaka|Nawabganj Upazila]]
#[[Savar Upazila]]
#[[Tejgaon Circle Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Gazipur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Gazipur Sadar Upazila]]
#[[Kaliakair Upazila]]
#[[Kaliganj Upazila, Gazipur|Kaliganj Upazila]]
#[[Kapasia Upazila]]
#[[Sreepur Upazila, Gazipur|Sreepur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Gopalganj District, Bangladesh|Gopalganj District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Gopalganj Sadar Upazila]]
#[[Kashiani Upazila]]
#[[Kotalipara Upazila]]
#[[Muksudpur Upazila]]
#[[Tungipara Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Kishoreganj District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Austagram Upazila]]
#[[Bajitpur Upazila]]
#[[Bhairab Upazila]]
#[[Hossainpur Upazila]]
#[[Itna Upazila]]
#[[Karimganj Upazila]]
#[[Katiadi Upazila]]
#[[Kishoreganj Sadar Upazila]]
#[[Kuliarchar Upazila]]
#[[Mithamain Upazila]]
#[[Nikli Upazila]]
#[[Pakundia Upazila]]
#[[Tarail Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Madaripur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Rajoir Upazila]]
#[[Madaripur Sadar Upazila]]
#[[Kalkini Upazila]]
#[[Shibchar Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Manikganj District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Daulatpur Upazila, Manikganj|Daulatpur Upazila]]
#[[Ghior Upazila]]
#[[Harirampur Upazila]]
#[[Manikgonj Sadar Upazila]]
#[[Saturia Upazila]]
#[[Shivalaya Upazila]]
#[[Singair Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Munshiganj District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Gazaria Upazila]]
#[[Lohajang Upazila]]
#[[Munshiganj Sadar Upazila]]
#[[Sirajdikhan Upazila]]
#[[Sreenagar Upazila]]
#[[Tongibari Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Narayanganj District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Araihazar Upazila]]
#[[Bandar Upazila]]
#[[Narayanganj Sadar Upazila]]
#[[Rupganj Upazila]]
#[[Sonargaon Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Rajbari District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Baliakandi Upazila]]
#[[Goalandaghat Upazila]]
#[[Pangsha Upazila]]
#[[Rajbari Sadar Upazila]]
#[[Kalukhali Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Shariatpur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bhedarganj Upazila]]
#[[Damudya Upazila]]
#[[Gosairhat Upazila]]
#[[Naria Upazila]]
#[[Shariatpur Sadar Upazila]]
#[[Zajira Upazila]]
#[[Shakhipur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Faridpur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Alfadanga Upazila]]
#[[Bhanga Upazila]]
#[[Boalmari Upazila]]
#[[Charbhadrasan Upazila]]
#[[Faridpur Sadar Upazila]]
#[[Madhukhali Upazila]]
#[[Nagarkanda Upazila]]
#[[Sadarpur Upazila]]
#[[Saltha Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Tangail District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Gopalpur Upazila]]
#[[Basail Upazila]]
#[[Bhuapur Upazila]]
#[[Delduar Upazila]]
#[[Ghatail Upazila]]
#[[Kalihati Upazila]]
#[[Madhupur Upazila]]
#[[Mirzapur Upazila]]
#[[Nagarpur Upazila]]
#[[Sakhipur Upazila]]
#[[Dhanbari Upazila]]
#[[Tangail Sadar Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Narsingdi District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Narsingdi Sadar Upazila]]
#[[Belabo Upazila]]
#[[Monohardi Upazila]]
#[[Palash Upazila]]
#[[Raipura Upazila, Narsingdi|Raipura Upazila]]
#[[Shibpur Upazila]]
{{div col end}}
|}
{{hidden end}}
{{hidden begin|ta1=center|border=1px #aaa solid|title=List of Upazilas in Khulna Division}}
{| class="wikitable" border="1"
|-
! District||colspan="7" width="100%"| Upazila
|- style="border-top: 3px solid black"
| rowspan="1" | [[Bagerhat District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bagerhat Sadar Upazila]]
#[[Chitalmari Upazila]]
#[[Fakirhat Upazila]]
#[[Kachua Upazila, Bagerhat|Kachua Upazila]]
#[[Mollahat Upazila]]
#[[Mongla Upazila]]
#[[Morrelganj Upazila]]
#[[Rampal Upazila]]
#[[Sarankhola Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Chuadanga District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Alamdanga Upazila]]
#[[Chuadanga Sadar Upazila]]
#[[Damurhuda Upazila]]
#[[Jibannagar Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Jashore District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Abhaynagar Upazila]]
#[[Bagherpara Upazila]]
#[[Chaugachha Upazila]]
#[[Jhikargachha Upazila]]
#[[Keshabpur Upazila]]
#[[Jashore Sadar Upazila]]
#[[Manirampur Upazila]]
#[[Sharsha Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Jhenaida District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Harinakunda Upazila]]
#[[Jhenaidah Sadar Upazila]]
#[[Kaliganj Upazila, Jhenaidah|Kaliganj Upazila]]
#[[Kotchandpur Upazila]]
#[[Maheshpur Upazila]]
#[[Shailkupa Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Khulna District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Batiaghata Upazila]]
#[[Dacope Upazila]]
#[[Dumuria Upazila]]
#[[Dighalia Upazila]]
#[[Koyra Upazila]]
#[[Paikgachha Upazila]]
#[[Phultala Upazila]]
#[[Rupsha Upazila]]
#[[Terokhada Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Kushtia District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bheramara Upazila]]
#[[Daulatpur Upazila, Kushtia|Daulatpur Upazila]]
#[[Khoksa Upazila]]
#[[Kumarkhali Upazila]]
#[[Kushtia Sadar Upazila]]
#[[Mirpur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Magura District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Magura Sadar Upazila]]
#[[Mohammadpur Upazila]]
#[[Shalikha Upazila]]
#[[Sreepur Upazila, Magura|Sreepur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Meherpur District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Gangni Upazila]]
#[[Meherpur Sadar Upazila]]
#[[Mujibnagar Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Narail District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Kalia Upazila]]
#[[Lohagara Upazila, Narail|Lohagara Upazila]]
#[[Narail Sadar Upazila]]
#[[Naragati Thana]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Satkhira District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Assasuni Upazila]]
#[[Debhata Upazila]]
#[[Kalaroa Upazila]]
#[[Kaliganj Upazila, Satkhira|Kaliganj Upazila]]
#[[Satkhira Sadar Upazila]]
#[[Shyamnagar Upazila]]
#[[Tala Upazila]]
{{div col end}}
|}
{{hidden end}}
{{hidden begin|ta1=center|border=1px #aaa solid|title=List of Upazilas in Sylhet Division}}
{| class="wikitable" border="1"
|-
! District||colspan="7" width="100%"| Upazila
|- style="border-top: 3px solid black"
| rowspan="1" | [[Habiganj District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Ajmiriganj Upazila]]
#[[Bahubal Upazila]]
#[[Baniyachong Upazila]]
#[[Chunarughat Upazila]]
#[[Habiganj Sadar Upazila]]
#[[Lakhai Upazila]]
#[[Madhabpur Upazila]]
#[[Nabiganj Upazila]]
#[[Sayestaganj Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Moulvibazar District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Barlekha Upazila]]
#[[Juri Upazila]]
#[[Kamalganj Upazila]]
#[[Kulaura Upazila]]
#[[Moulvibazar Sadar Upazila]]
#[[Rajnagar Upazila]]
#[[Sreemangal Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Sunamganj District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Bishwamvarpur Upazila]]
#[[Chhatak Upazila]]
#[[Dakshin Sunamganj Upazila]]
#[[Derai Upazila]]
#[[Dharamapasha Upazila]]
#[[Dowarabazar Upazila]]
#[[Jagannathpur Upazila]]
#[[Jamalganj Upazila]]
#[[Sullah Upazila]]
#[[Sunamganj Sadar Upazila]]
#[[Tahirpur Upazila]]
{{div col end}}
|-
| rowspan="1" | [[Sylhet District]]
| colspan="2" style="background: #eeffeb" |
{{div col|colwidth=15em}}
#[[Balaganj Upazila]]
#[[Beanibazar Upazila]]
#[[Bishwanath Upazila]]
#[[Companigonj Upazila, Sylhet|Companigonj Upazila]]
#[[Dakshin Surma Upazila]]
#[[Fenchuganj Upazila]]
#[[Golapganj Upazila]]
#[[Gowainghat Upazila]]
#[[Jaintiapur Upazila]]
#[[Kanaighat Upazila]]
#[[Osmani Nagar Upazila]]
#[[Sylhet Sadar Upazila]]
#[[Zakiganj Upazila]]
{{div col end}}
|}
{{hidden end}}
== ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ==
{{portal|Bangladesh}}
* [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱚᱸᱰᱠᱚ]]
* [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛᱠᱚ]]
* [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱛᱚᱠᱚ]]
* [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱᱠᱚ]]
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{Reflist}}
==ᱯᱷᱮᱵᱟᱛ==
* [http://www.statoids.com/ybd.html Statoids]
* [https://web.archive.org/web/20091028060423/http://www.pmo.gov.bd/pmolib/maps/index.html Maps of Divisions, Districts & Upazilas of Bangladesh]
{{Local government in Bangladesh}}
{{Articles on third-level administrative divisions of countries}}
[[Category:Upazilas of Bangladesh| ]]
[[Category:Subdivisions of Bangladesh]]
[[Category:Bangladesh geography-related lists]]
[[Category:Lists of subdivisions of Bangladesh|Bangladesh 3]]
[[Category:Country subdivisions in Asia|Bangladesh 3]]
gfzgimmqrvnl44tpnuxjx9ziw1hlkg5
ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)
0
6324
198383
34176
2026-09-24T15:47:56Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198383
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = Bharat
| image = Bharat film poster.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = [[Ali Abbas Zafar]]
| producer = {{Unbulleted list|[[Atul Agnihotri]]|[[Alvira Khan Agnihotri]]|[[Bhushan Kumar]]|[[Krishan Kumar (actor)|Krishan Kumar]]|Nikhil Namit|[[Salman Khan]]}}
| writer = '''Story:'''<br>[[Ali Abbas Zafar]]<br>'''Dialogues:'''<br>Ali Abbas Zafar<br>Varun V. Sharma
| screenplay = {{Unbulleted list|[[Ali Abbas Zafar]]|Varun V. Sharma}}
| based on = {{Based on|''[[Ode to My Father]]''|[[Yoon Je-kyoon]]}}
| starring = {{Unbulleted list|[[Salman Khan]]|[[Katrina Kaif]]|[[Disha Patani]]|[[Sunil Grover]]|[[Jackie Shroff]]}}
| music = {{ubl|'''Songs:'''|[[Vishal–Shekhar]]|'''Score:'''|[[Julius Packiam]]}}
| cinematography = [[George C. Williams (cinematographer)|George C. Williams]]
| editing = Rameshwar S. Bhagat
| studio = {{Unbulleted list|[[Atul Agnihotri|Reel Life Productions]]|[[Salman Khan Films]]|[[T-Series (company)|T-Series]]}}
| distributor = [[AA Films]]
| released = {{Film date|df=yes|2019|6|5}}
| runtime = 155 minutes<ref>{{Citation|url=https://bbfc.co.uk/releases/bharat-2019|title=Bharat|publisher=[[British Board of Film Classification]]|access-date=1 June 2019|archive-date=31 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190531193601/https://bbfc.co.uk/releases/bharat-2019|url-status=dead}}</ref>
| country = India
| language = Hindi
| budget = {{INR|link=yes|100 crore}}<ref>{{cite news |last1=Chakravorty |first1=Vinayak |title=Eid 2019: Salman Khan's biggest challenge yet- Entertainment News, Firstpost |url=https://www.firstpost.com/entertainment/eid-2019-salman-khans-biggest-challenge-yet-6650291.html |accessdate=21 May 2019 |work=[[Firstpost]] |date=17 May 2019 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Dogra |first1=Tavishi |title=Bollywood goes big on budget! Here are the top mega budget upcoming movies of 2019 |url=https://www.financialexpress.com/entertainment/bollywood-goes-big-on-budget-here-are-the-top-mega-budget-upcoming-movies-ek-ladki-ko-dekha-to-aisa-laga-bharat-gully-boy-of-2019/1471764/ |accessdate=21 May 2019 |work=[[The Financial Express (India)|The Financial Express]] |date=1 February 2019}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR|325.58}} crore<ref name="bo total">{{cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/bharat/box-office/|title=Bharat Box Office Collection till Now|website=[[Bollywood Hungama]]|accessdate=7 July 2019}}</ref>
<!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.-->}}
ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ (transl. India)[a] [[ᱚᱞᱤ ᱟᱵᱽᱵᱟᱥ ᱡᱚᱯᱷᱚᱨ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱨ ᱥᱚᱫᱚᱨᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱒᱐᱑᱙ ᱥᱤᱧᱚᱛ-ᱦᱤᱸᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱶᱟ [[ᱚᱛᱩᱞ ᱚᱜᱽᱱᱤᱦᱳᱛᱨᱤ]], [[ᱚᱞᱤᱨᱟ ᱠᱷᱟᱱ ᱟᱜᱽᱱᱤᱦᱚᱛᱨᱤ]],[[ᱵᱷᱩᱥᱚᱱ ᱠᱩᱢᱟᱨ]],[[ᱠᱨᱤᱥᱱᱟ ᱠᱩᱢᱟᱨ]],[[ᱞᱤᱠᱷᱤᱞ ᱱᱚᱢᱤᱛ]] ᱟᱨ [[ᱥᱚᱞᱢᱟᱱ ᱠᱷᱟᱱ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱟᱭᱮᱱᱟᱨ ᱨᱤᱞ ᱞᱟᱭᱤᱯᱷ ᱯᱨᱚᱰᱚᱠᱥᱚᱱᱥ, ᱥᱟᱞᱢᱟᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢᱥ ᱟᱨ ᱴᱤ-ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱥᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱶᱦᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ [[ᱥᱟᱞᱢᱟᱱ ᱠᱷᱟᱱ]],[[ᱠᱮᱴᱨᱤᱱᱟ ᱠᱮᱯᱷ]], [[ᱥᱩᱱᱤᱠᱤ ᱜᱨᱚᱣᱟᱨ]], [[ᱛᱟᱵᱽᱵᱩ]],[[ᱫᱤᱥᱟ ᱯᱚᱴᱟ ᱤ]] ᱟᱨ [[ᱡᱮᱠᱤ ᱥᱨᱟᱯᱷ]] ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱧᱮᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱥᱟᱱᱟᱫᱷᱤᱱ]] ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱘ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮ ᱗᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱢᱟᱨ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱭᱟᱜ ᱡᱤᱣᱱᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱟᱸᱡᱟ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾
᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱠᱚᱧᱮ ᱠᱚᱨᱤᱭᱟ]] ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ [[ᱚᱰ ᱴᱩ ᱢᱮᱭ ᱯᱷᱟᱫᱚᱨ]] ᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱱᱟᱣ ᱥᱚᱫᱚᱨ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱰᱟᱭᱟᱱ ᱯᱷᱚᱴᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤ ᱟᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ᱾ ᱥᱩᱴᱤᱝ [[ᱚᱵᱩ ᱫᱷᱵᱤ]], [[ᱥᱯᱮᱱ]],[[ᱢᱟᱞᱴᱟ]],[[ᱯᱚᱸᱡᱟᱵᱽ]] ᱟᱨ [[ᱫᱤᱞᱞᱤ]] ᱠᱮᱠᱟᱱ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ [[ᱯᱨᱤᱭᱟᱸᱠᱟ ᱪᱚᱯᱲᱟ]] ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱥᱩᱦᱤ ᱵᱚᱞᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱷᱩᱢᱤᱠᱟ ᱯᱟᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ,[[ᱱᱤᱠ ᱡᱚᱱᱟᱥ]] ᱥᱟᱶ ᱟᱥᱚᱱᱱ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱠᱮᱯᱷ ᱩᱥᱟᱨᱟ ᱜᱮ ᱯᱟᱯᱟᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ᱾ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱙᱑᱙ ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ ᱪᱟᱵᱟ ᱮᱱᱟ᱾ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱣᱩᱸᱰ ᱴᱨᱮᱠ ᱫᱚ [[ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱤᱠᱷᱟᱨ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱚᱪᱚ ᱞᱮᱫᱟ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱟᱜ ᱨᱚᱲ [[ᱤᱨᱥᱟᱫᱽ ᱠᱟᱢᱤᱞ]] ᱫᱚ ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱟᱨ ᱱᱟᱶᱟ ᱴᱤ-ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱛᱟᱞᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ᱾
ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱱᱚᱴᱚᱠ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱕ ᱢᱮ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ [[ᱤᱫᱽ-ᱩᱞ-ᱯᱷᱤᱛᱚᱨ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱣᱥᱟᱨ ᱨᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱨᱤᱴᱤᱠᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱥᱚᱢᱤᱪᱷᱟ ᱧᱟᱢ ᱮᱱᱟ, ᱯᱨᱚᱥᱟᱸᱥᱟ ᱥᱟᱶ ᱠᱮᱯᱷ ᱟᱜ ᱯᱨᱚᱫᱚᱨᱥᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱨᱫᱮᱥᱚᱱ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱜᱟᱛᱤ, ᱡᱚᱯᱷᱚᱨ ᱟᱜ ᱚᱱᱩᱠᱩᱞ ᱟᱨ ᱞᱚᱴᱠᱟᱛᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱞᱚᱪᱱᱟ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱫᱤᱱ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱴᱟᱠᱟ ᱔᱒.᱓᱐ ᱢᱟᱲᱟᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫ-ᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱠᱷᱟᱱ ᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱚᱯᱱᱤᱝ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱰᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ <ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/bharat-box-office-day-1-salman-khan-opens-big-earns-rs-42-30-crore-2174409.html|title=Bharat Box Office Collection Day 1: Salman Khan-Katrina Kaif Film Gets Bumper Opening, Earns Rs 42.30 Crore|website=News18|access-date=6 June 2019}}</ref><ref name="wwide"/><ref>{{Cite web|url=https://www.businesstoday.in/trending/box-office/bharat-box-office-collection-day-22-salman-khan-film-breaches-rs-325-crore-mark-worldwide/story/359320.html|title=Bharat Box Office Collection Day 22: Salman Khan's film breaches Rs 325-crore mark worldwide|website=www.businesstoday.in|access-date=2 July 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/box-office-collection/bharat-day-26-salman-khan-5807858/|title=Bharat box office collection Day 26: Salman Khan starrer is facing tough competition from Kabir Singh|date=1 July 2019|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=2 July 2019}}</ref>
ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱷᱚᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱛᱮ ᱓᱒᱕.᱕᱘ ᱢᱟᱲᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱟᱢᱟᱣ ᱨᱮ ᱥᱚᱯᱷᱚᱞᱛᱟ ᱥᱟᱶ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱮᱱᱟᱭᱮ᱾
==ᱣᱤᱯᱱᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ==
᱒᱕ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱥᱚᱞᱢᱟᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱤᱱᱥᱴᱜᱟᱨᱟᱢ ᱟᱠᱟᱣᱩᱸᱴ ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱮᱴᱨᱤᱱᱟ ᱠᱮᱯᱷ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱞᱠᱟᱣ ᱯᱚᱥᱴ ᱠᱮᱫ-ᱟᱭ᱾ ᱥᱚᱞᱢᱟᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱑᱕ ᱟᱯᱨᱤᱞ ᱑᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱯᱚᱥᱴᱟᱨ ᱴᱣᱤᱴ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱛᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱠᱮᱫ-ᱟᱭ᱾ ᱑᱗ ᱟᱯᱨᱤᱞ ᱨᱮ, ᱠᱮᱯᱷ ᱫᱚ ᱪᱚᱨᱤᱛᱨᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱚᱫᱨᱚᱥᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱳᱚᱥᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ᱾ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤᱠ ᱴᱨᱮᱞᱟᱨ ᱒᱒ ᱟᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱙ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱜᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾
==ᱚᱲᱟᱜ ᱣᱤᱰᱤᱭᱚ==
ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ [[ᱯᱨᱟᱭᱤᱢ ᱣᱤᱥᱤᱭᱚ]] ᱨᱮ ᱣᱤᱥᱤᱭᱚ ᱚᱱᱟ ᱰᱤᱢᱟᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{reflist}}
axumedj6fw57cc8j1fgijzdyhzkp1yw
ᱨᱤᱛ ᱚᱵᱽᱨᱟᱦᱚᱢ
0
7856
198335
188188
2026-09-24T12:45:20Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198335
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱨᱤᱛᱷ ᱟᱵᱽᱨᱟᱦᱚᱢ
| native_name =
| native_name_lang =
| image = File:Reeth Abraham.jpg
| caption = [[ᱵᱟᱝᱜᱟᱞᱳᱨ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱑᱐ ᱠᱤᱞᱳᱢᱳᱴᱚᱨ ᱫᱟ.ᱲ ᱨᱮ ᱨᱤᱛᱷ ᱟᱵᱽᱨᱟᱦᱚᱢ
| birth_name =
| birth_date = {{Birth based on age as of date|51|2013|10|16}}<ref name="WMA2013">{{cite web | url=http://www.world-masters-athletics.org/files/results/porto_alegre/WMA2013-Womens-Results.pdf | title=World Masters Athletics 2013, Porto Allegre | publisher=World Masters Athletics | accessdate=9 November 2014 | archive-date=2 June 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140602201259/http://www.world-masters-athletics.org/files/results/porto_alegre/WMA2013-Womens-Results.pdf | url-status=dead }}</ref>
| birth_place = [[ᱢᱟᱭᱥᱳᱨ]]{{citation needed|date=᱒᱐᱑᱔ ᱱᱟᱣᱮᱢᱵᱚᱨ}}
| death_date =
| death_place =
| death_cause =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| residence = [[ᱵᱟᱝᱜᱟᱞᱳᱨ]]
| nationality = [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ]]ᱤᱭᱚ
| other_names =
| known_for = [[ᱚᱨᱡᱩᱱ ᱟᱣᱟᱰ]] ᱟᱨ ᱠᱞᱤᱱ ᱥᱯᱳᱴᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱜᱚᱜᱽᱲᱚ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱᱤᱭᱟ. ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
| education =
| employer = [[ᱠᱚᱨᱯᱳᱨᱮᱥᱚᱱ ᱵᱮᱸᱠ]]<ref>{{cite web | url=http://bangalore.citizenmatters.in/articles/3871-reeth-abraham-continues-to-rake-in-medals-for-india | title=She rakes in medals for India even after 3 decades | publisher=Citizen Matters | date=29 February 2012 | accessdate=9 November 2014 | author=D, Dharmendra}}</ref>
| occupation = ᱴᱨᱟᱠ ᱮᱸᱰ ᱯᱷᱤᱞᱰ
| salary =
| height =
| weight =
| religion =
| spouse = ᱥᱩᱱᱤᱞ ᱟᱵᱽᱨᱟᱦᱚᱢ
| partner =
| children = ᱥᱤᱞᱠᱟ,ᱥᱚᱢᱤᱨ
| parents =
| relatives =
| signature =
| footnotes =
|alt = }}
'''ᱨᱤᱛᱷ ᱟᱵᱽᱨᱟᱦᱚᱢ''' ᱫᱚ [[ᱵᱟᱝᱜᱟᱞᱳᱨ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ [[ᱡᱷᱟ.ᱞ ᱫᱚᱱ]] ᱨᱮ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱢᱮᱰᱟᱞᱤᱥᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ <ref name="http://www.iaaf.org/athletes/india/reeth-abraham-67422">{{cite news| title=Reeth Abraham at IAAF page | publisher=IAAF}}</ref> ᱟᱨ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ [[᱑᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱦᱚᱰᱚᱞ]] ᱟᱨ [[ᱦᱮᱯᱴᱟᱛᱷᱞᱳᱱ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱱᱮᱥ ᱟᱞ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱑᱙᱗᱗ ᱨᱮ ᱨᱤᱛᱷ ᱫᱚ [[ᱚᱨᱡᱩᱱ ᱟᱣᱟᱰ]] ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱭᱟ ᱾ <ref name="awa">{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/1998/98aug30/sports.htm|work=Online Edition of The Tribune, dated 1998-08-30|title=President honours sportspersons|accessdate=2007-11-13}}</ref> ᱟᱨ ᱑᱙᱘᱓ ᱨᱮ [[Rajyotsava Prashasti|ᱨᱟᱡᱭᱳᱛᱥᱚᱵᱷᱟ ᱟᱣᱟᱰ]] ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱭᱟ ᱾ ᱨᱤᱛᱷ ᱫᱚ ᱑᱕ ᱥᱟᱞ(᱑᱙᱗᱖-᱑᱙᱙᱒) ᱦᱟᱵᱤᱡ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱷᱮᱞ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱪᱟ.ᱞᱩ ᱟ.ᱜᱩ ᱞᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱮᱟᱱᱟᱞ ᱞᱮᱵᱚᱞ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱑᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱚᱱᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱟᱨ ᱑᱑ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱩᱯᱟ. ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱫᱟᱲᱮ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
ᱨᱤᱛᱷ ᱫᱚ ᱟ.ᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ [[World Masters Athletics Championships|ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱢᱟᱥᱴᱚᱨ ᱤᱵᱷᱮᱸᱴ]] ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱛᱮ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱠᱚ ᱫᱟᱲᱮ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱱᱤᱛ ᱦᱟ.ᱵᱤᱡ ᱡᱷᱟ.ᱞ ᱫᱚᱱ ᱨᱮ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱟᱨ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱢᱟᱥᱴᱚᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱭ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱟᱛᱷᱚᱱ ᱫᱟ.ᱲ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱟ.ᱲ ᱤᱵᱷᱮᱸᱴ ᱠᱚᱭ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱔ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱜᱟᱞᱳᱨ ᱥᱨᱤᱨᱟᱢ ᱯᱨᱳᱯᱮᱨᱴᱤᱡᱽ ᱢᱟᱨᱟᱛᱷᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱵᱽᱨᱟᱸᱰ ᱟᱢᱵᱟᱥᱮᱰᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ <ref>{{cite web | url=http://www.nebsports.in/}}</ref> ᱱᱤᱛ ᱵᱷᱩᱨ ᱨᱤᱛᱷ, ᱱ.ᱤ.ᱵ. ᱥᱯᱳᱴᱥ ᱮᱱᱴᱚᱨᱴᱮᱱᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟ ᱠᱟᱢᱤ ᱛᱩᱞᱟ.ᱣ ᱟ.ᱜᱩ ᱭᱮᱫᱟ ᱾
==ᱱᱤᱡᱮᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱨᱤᱛᱷ ᱫᱚ ᱢᱟᱭᱥᱩᱨ ᱨᱩᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱨ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱑᱒ ᱥᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱯᱳᱴᱥ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱮᱛᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ <ref name="thehindu">>{{cite web | url=http://vashtimagazine.com/clean-sports-in-india/ | title=Clean Sports In India | publisher=Vashti Magazine | accessdate=9 November 2014 | author=Shenoy, Archana | archive-date=22 September 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140922231118/http://vashtimagazine.com/clean-sports-in-india/ | url-status=dead }}</ref> ᱨᱤᱛᱷ ᱫᱚ [[ᱢᱟᱭᱟᱳᱨ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱨᱤᱥᱴ ᱫᱟ ᱠᱤᱝ ᱠᱚᱱᱵᱷᱮᱸᱴ ᱥᱠᱩᱞ ᱨᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱚᱞᱮᱡ ᱟᱨ ᱵᱟᱝ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱞᱮᱵᱚᱞ ᱠᱚᱨᱮ [[ᱠᱷᱳ ᱠᱷᱳ]],[[ᱵᱟᱥᱠᱮᱴᱵᱚᱞ]],[[ᱛᱷᱨᱳ ᱵᱚᱞ]] ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟ. ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2003/03/06/stories/2003030601250400.htm | title=A reverie with Reeth | date=6 March 2003 | agency=The Hindu | accessdate=9 November 2014 | author=Ashok, Kalyan | archive-date=17 September 2003 | archive-url=https://web.archive.org/web/20030917013532/http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2003/03/06/stories/2003030601250400.htm | url-status=dead}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱝ ᱛᱮ ᱨᱤᱛᱷ ᱫᱚ [[athletics (sport)|ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱡᱤᱥ]] ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱫᱷᱮᱭᱟᱱ ᱮᱢ ᱥᱟᱱᱟ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱤᱫᱟ.ᱞ ᱛᱮ ᱱᱩᱭ ᱵᱟᱝᱜᱟᱞᱳᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱬᱤ ᱚᱞᱮᱡ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱚᱞ ᱠᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱯᱩᱱ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
ᱨᱤᱛᱷ ᱟᱵᱽᱨᱟᱦᱚᱢ ᱨᱮᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱜᱤᱫᱨᱟ. ᱾ ᱱᱩᱠᱤᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱚ ᱫᱚ,ᱥᱤᱞᱠᱟ ᱟᱨ ᱥᱚᱢᱤᱨ ᱾
==ᱠᱞᱤᱱ ᱥᱯᱳᱴᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ==
{{Quote box
|quote = ''"ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱤᱧ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱫᱷᱟᱣ ᱡᱟᱱᱟᱢᱚᱜ ᱠᱷᱟᱱ ᱤᱧ ᱫᱚ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴ ᱜᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ-ᱟ"''
|source = ᱒᱐᱐᱓ ᱨᱮ '''ᱨᱤᱛᱷ ᱟᱵᱽᱨᱟᱦᱚᱢ''' <ref name="thehindu" /> [[The Hindu]]
|width = 40%
|align = right
ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ ᱨᱤᱛᱷ ᱫᱚ [[ᱚᱥᱣᱤᱱᱤ ᱱᱟᱪᱷᱟᱯᱯᱟ]], [[ᱵᱚᱱᱫᱚᱱᱟ ᱥᱟᱱᱵᱟᱜᱷ]], [[ᱥᱩᱱᱤᱛᱟ ᱜᱳᱫᱚᱨᱟ]], [[ᱵᱚᱱᱫᱚᱱᱟ ᱨᱟᱣᱳ]] ᱠᱚ ᱥᱟᱝ ᱠᱞᱤᱱ ᱥᱯᱳᱴᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱠᱚ ᱮᱛᱦᱚᱵ ᱞᱮᱭ-ᱟ ᱾ <ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-sports/clean-sports-india-launched/article483175.ece | title=Clean Sports India launched | date=24 June 2010 | agency=The Hindu | accessdate=8 November 2014 | author=Special correspondent | location=New Delhi}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.cleansportsindia.org/ | title=Clean Sports India | accessdate=8 November 2014 | archive-date=16 December 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141216223956/http://cleansportsindia.org/ | url-status=dead }}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱ ᱨᱮᱝᱜᱮᱢ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱥ ᱠᱚ ᱜᱚᱲᱚ ᱥᱚᱯᱚᱦᱚᱫ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱠᱚ ᱠᱟᱱᱟ,ᱱᱩᱠᱩ ᱪᱤᱠᱟ.ᱛᱮ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ,ᱯᱚᱱᱚᱛ, ᱟᱨ ᱵᱟᱝ ᱞᱳᱠᱟᱞ ᱞᱮᱵᱚᱞ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱟ.ᱜᱤᱱ ᱜᱚᱲᱚ ᱠᱚ ᱡᱚᱴᱟᱣ ᱢᱟ ᱚᱱᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱠᱟᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱠᱞᱤᱱ ᱥᱯᱳᱴᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱚᱭᱮᱸᱴ ᱠᱚᱱᱵᱷᱮᱱᱚᱨ(joint convenor) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref>{{cite web | url=http://cleansportsindia.org/who-we-are/founding-members/ | title=Clean Sports India Founding members | publisher=Clean Sports India | accessdate=9 November 2014 | archive-date=19 September 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140919230600/http://cleansportsindia.org/who-we-are/founding-members/ | url-status=dead }}</ref>
==ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ==
{{reflist|30em}}
6jpk7ii3cv5tv30s18gspluhib6bkf2
ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ
0
7984
198372
174013
2026-09-24T15:08:48Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198372
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox website
|name = {{Wiki favicon}} ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ
|logo = Wikipedia-logo-v2-or.svg
|logo_size = 220px
|logocaption = ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱞᱚᱜᱚ
|screenshot = Wikipedia-logo-v2-or.svg
|screenshot_size = 140px
|collapsible = ᱦᱚᱭ
|caption = <!--Screenshot of Odia Wikipedia's Main Page as of November 2011-->
|url = {{URL|or.wikipedia.org}}
|commercial = ᱪᱮᱨᱤᱴᱮᱵᱞ
|type = [[Internet encyclopedia project]]
|registration = ᱚᱯᱥᱚᱱᱟᱞ
|language = ᱳᱰᱤᱭᱟ
|content_license = {{nobr|[[Creative Commons licenses|Creative Commons Attribution/<br />Share-Alike]] 3.0}} (most text also dual-licensed under [[GFDL]])<br />Media licensing varies
|owner = [[ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱟᱣᱱᱰᱮᱥᱚᱱ]]
|author = ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤ
|launch_date = ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱐᱒<ref>{{cite news|title=Help: This Is A Stub|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?272101|accessdate=20 June 2012|newspaper=Outlook|date=13 June 2011|archive-date=5 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120805065845/http://www.outlookindia.com/article.aspx?272101|url-status=dead}}</ref>
|alexa =
|current_status = ᱚᱱᱞᱟᱤᱱ
}}
ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ (Odia: ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ) (ᱳᱨᱤᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ orwiki) ᱾ ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱒ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
== ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱟᱝᱠᱰᱟ ==
ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱹᱞ ᱰᱟᱴᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
{| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" style="width:100%; background:#f9f9f9; border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse; white-space:nowrap; text-align:right;" class="sortable"
|-
! ᱱᱚ.
! ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ
! ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ (ᱞᱚᱠᱟᱞ)
! ᱣᱤᱠᱤ
! ᱚᱱᱚᱞ
! ᱜᱩᱴ
! ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ
! ᱮᱰᱢᱤᱱ
! ᱰᱮᱵᱦᱟ.ᱨᱤᱭᱟᱜ
! ᱮᱠᱴᱤᱵᱷ ᱰᱮᱵᱦᱟ.ᱨᱤᱭᱟᱜ
! ᱪᱤᱛᱟᱨ
! ᱜᱟ.ᱦᱤᱨ
|-
| ᱑᱗᱕
| [[w:Odia language|Odia]]
| class="plainlinksneverexpand" | [{{fullurl:or:ଓଡ଼ିଆ}} ଓଡ଼ିଆ]
| [[:or:|or]]
| class="plainlinksneverexpand" | [{{fullurl:or:Special:Statistics|action=raw}} '''2,449''']
| ᱑᱕,᱒᱕᱒
| [[:or:Special:Statistics|81,640]]
| [[:or:Special:Listadmins|4]]
| [[:or:Special:Listusers|3,346]]
| [[:or:Special:ActiveUsers|63]]
| [[:or:Special:Imagelist|27]]
| ᱑᱔᱖
|}
<ref>[[meta:List of Wikipedias#1 000+ articles|All Wikipedias ordered by number of articles, List of Wikipedias]].</ref>
ᱚᱱᱚᱞ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱠᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱮᱵᱩᱞ ᱾
{| class="wikitable sortable" style="width: 100%; text-align: right;"
|- style="text-align: center;"
! ᱱᱚ. !! ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ !! ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ (ᱞᱚᱠᱟᱞ) !! ᱣᱤᱠᱤ !! ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ / ᱚᱱᱚᱞ !! ᱜᱩᱴ / ᱚᱱᱚᱞ !! ᱰᱮᱵᱦᱟ.ᱨᱤᱭᱟᱜ / ᱚᱱᱚᱞ !! ᱚᱱᱚᱞ !! ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ !! ᱜᱩᱴ !! ᱰᱮᱵᱦᱟ.ᱨᱤᱭᱟᱜ
|-
| 48 || style="text-align:left;"| [[w:Odia language|Odia]] || style="text-align:left;" lang="or" | [{{fullurl:or:ଓଡ଼ିଆ}} ଓଡ଼ିଆ] || style="text-align:left;" hreflang="or"| [[:or:|or]]
|| 12.78 || 1.40 || 0.20 || hreflang="or" | [[:or:Special:Statistics|528]] || 6 749 || 739 || 108
|}
<ref>[[meta:List of Wikipedias by edits per article|List of Wikipedias by edits per article]]. Accessed 26 August 2007</ref>
[[File:PlotEditorsOR.png|thumb|Statistics of Odia Wikipedia's active users]]
[[File:PlotPageviewsOR.png|thumb|Page views of Odia Wikipedia<ref>[http://stats.wikimedia.org/ Stats Wikimedia]. 3 November 2011</ref>]]
'''Wikipedia Report Card''': ''summaries for [[Odia language|Odia]]''
{| class="wikitable"
|-
! Details !! Data !! Yearly change !! Monthly change
|-
| Page views per month || 484,698 || -- || --
|-
| Article count || 1,642 || +154% || +7%
|-
| New articles per day || 4 || -- || --
|-
| Edits per month || 1,780 || +64% || +9%
|-
| Active editors || 9 || -- || +50%
|-
| Very active editors || 2 || -- || +0%
|-
| New editors || 1 || -- || --
|-
| Speakers || 31,000,000 || -- || --
|-
| Editors per million speakers || 0.3 || -- || --
|}
<ref>[http://stats.wikimedia.org/EN_India/ReportCardIndia.htm#lang_or ''Oriya Wikipedia at a glance''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210515180545/http://stats.wikimedia.org/EN_India/ReportCardIndia.htm#lang_or |date=2021-05-15 }}. September 2011</ref>
[[File:Article count (official) or.png|thumb|center|1000px|Article count stats of Wikipedia, contains articles that contain at least one internal link<ref>{{cite web|url=http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaOR.htm |title=Article count (Official), Oriya Wikipedia |publisher=Stats.wikimedia.org |date= |accessdate=2012-06-14}}</ref>]]
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱰ ==
* [http://or.wikipedia.org Odia Wikipedia]
* [http://or.m.wikipedia.org Odia Wikipedia mobile]
* [http://www.wikipedia.org Wikipedia.org multilingual portal]
* [https://wikimediafoundation.org Wikimedia Foundation]
==ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ==
{{reflist}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ]]
{{ᱪᱷᱟᱸᱪ:Wikipedias}}
nr42jie16kkk2guze4jzis3xb0ikvoq
ᱯᱚᱫᱽᱢᱟᱯᱨᱤᱭᱟ ᱡᱟᱱᱚᱠᱤᱨᱟᱢᱚᱱ
0
9058
198350
163955
2026-09-24T13:55:55Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198350
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱯᱚᱫᱽᱢᱟᱯᱨᱤᱭᱟ
| image = Padmapriya_2008.jpg
| caption = ᱒᱐᱐᱘ ᱨᱮ ᱯᱚᱫᱽᱢᱟᱯᱨᱤᱭᱟ
| birth_name = ᱯᱚᱫᱽᱢᱟᱯᱨᱤᱭᱟ ᱡᱟᱱᱚᱠᱤᱨᱟᱢᱚᱱ
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1982|2|28}}
| birth_place = [[ᱫᱤᱞᱞᱤ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| occupation = {{hlist|[[ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ]]|[[ᱢᱳᱰᱟᱞ (ᱦᱚᱲ)|ᱢᱳᱰᱟᱞ]]}}
| spouse = {{marriage|ᱡᱟᱥᱢᱤᱱ ᱥᱟᱦ |2014}}
| imagesize =
| othername =
| years_active = ᱒᱐᱐᱔ – present
}}
'''ᱯᱚᱫᱽᱢᱟᱯᱨᱤᱭᱟ ᱡᱟᱱᱚᱠᱤᱨᱟᱢᱚᱱ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱢᱟᱦᱟ : ᱒᱘ ᱯᱷᱮᱵᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱘᱒), ᱚᱠᱚᱭ '''ᱯᱚᱫᱽᱢᱟᱯᱨᱤᱭᱟ''' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚ ᱟ, ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱟᱨ ᱢᱳᱰᱟᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱵᱷᱟᱨᱟᱛᱱᱟᱴᱭᱚᱢ ᱮᱱᱮᱡᱤᱜ ᱠᱟᱱᱟ,
<ref name="Multi-faceted artiste">{{cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2009/04/22/stories/2009042250540100.htm|title=Multi-faceted artiste|publisher=[[The Hindu]]|accessdate=14 November 2009|location=Chennai, India|date=22 April 2009}}</ref>ᱯᱚᱫᱽᱢᱟᱯᱨᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱓ ᱨᱮ ᱛᱮᱞᱜᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱥᱤᱱᱩ ᱵᱟᱥᱟᱱᱛᱤ ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ'' ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱟᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱚᱱᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱢᱚᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ ᱟᱨ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱮ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱢᱟᱬᱮ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱢᱚᱞᱟᱛᱟᱞᱚᱢ ᱛᱮ ᱓᱐ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱮ, ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱛᱮᱫᱚ ᱙ ᱯᱷᱤᱞᱢ, ᱒ ᱵᱟᱸᱜᱟᱞᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ, ᱓ ᱛᱮᱞᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ, ᱒ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱒ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱮ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Multi-faceted artiste"/> ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱥᱟᱹᱛ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱚᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱠᱟᱡᱽᱪᱟ'', ''ᱠᱚᱨᱩᱛᱷᱟ ᱯᱟᱠᱥᱤᱠᱚᱞ'', ''ᱯᱟᱡᱦᱚᱥᱥᱤ ᱨᱟᱡᱟ'' ᱟᱨ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱛᱷᱟᱣᱢᱟᱭ ᱛᱷᱟᱣᱢᱤᱨᱩᱱᱫᱷᱩ ᱟᱨ ᱢᱤᱨᱩᱜᱚᱢ ᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱟᱞᱚᱪᱤᱭᱟᱹ ᱤᱫᱤᱛᱮ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣᱟᱠᱟᱱ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚ ᱟ ᱾
== ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱯᱚᱫᱽᱢᱟᱯᱨᱤᱭᱟ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ [[ᱫᱤᱞᱞᱤ]] ᱨᱮ [[ᱛᱥᱢᱤᱞ ᱦᱚᱲ|ᱛᱟᱢᱤᱞ]] ᱟᱭᱳᱼᱵᱟᱵᱟ ᱡᱟᱱᱚᱠᱤᱨᱟᱢᱚᱱ, ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤᱯᱟᱹᱦᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱨᱤᱜᱮᱰᱤᱭᱚᱨ ᱟᱨ ᱵᱤᱡᱟᱭᱟ ᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ [[ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ]] ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Multi-faceted artiste"/><ref name="Padmapriya — I have a soft corner for Siddharth">{{cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/feb-08-04/padmapriya-28-02-08.html|title=Padmapriya – "I have a soft corner for Siddharth"|publisher=Behindwoods|accessdate=14 November 2009}}</ref>
ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱟᱲᱥᱟ, ᱛᱨᱤᱢᱩᱜᱽᱞᱮᱨᱤ, ᱥᱤᱠᱚᱱᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ, ᱟᱸᱫᱷᱨᱟ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ <ref name="Multi-faceted artiste"/> ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱞᱚᱭᱚᱞᱟ ᱮᱠᱮᱰᱮᱢᱤ, ᱚᱞᱣᱟᱞ, ᱥᱤᱠᱚᱱᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ, ᱚᱠᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱵᱤ.ᱠᱳᱢ. ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱥᱟᱹᱛ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ <ref>{{cite web|url=http://www.primetimeprism.com/interviews/padmapriya.html|title=Padma Priya|publisher=primetimeprism.com|accessdate=14 November 2009|archive-date=19 April 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090419180751/http://www.primetimeprism.com/interviews/padmapriya.html|url-status=dead}}</ref> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ KIAMS, [[ᱦᱚᱨᱤᱦᱟᱨ]] ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱨᱮ ᱮᱢᱵᱤᱮ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱥᱟᱹᱛ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱛᱟᱵᱮ [[ᱵᱟᱸᱜᱽᱞᱳᱨ]] ᱟᱨ [[ᱜᱩᱲᱜᱟᱶ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱤᱯᱚᱫᱽ ᱫᱤᱥᱟᱹᱩᱫᱤᱜᱤᱡ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱡᱤ.ᱤ. ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ (GE CAPITAL) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱫᱼᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ <ref name="Padmapriya — I have a soft corner for Siddharth"/> GE ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱚᱣᱟ [[ᱵᱟᱸᱜᱽᱞᱳᱨ]] ᱨᱮ ᱥᱤᱢᱯᱷᱚᱱᱤ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱷᱟᱞᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱢᱳᱰᱞᱤᱝ ᱨᱮ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱮᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱟᱨ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱮᱥᱮᱫᱮ ᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱒᱐᱐᱑ ᱨᱮ ᱢᱤᱥ ᱟᱸᱫᱷᱨᱟ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱦᱚᱸ ᱡᱤᱠᱟᱹᱠᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Multi-faceted artiste"/> ᱟᱸᱫᱷᱨᱟ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱑᱒ ᱟᱱᱟᱜ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ, ᱯᱚᱫᱽᱢᱟᱯᱨᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱨᱟᱦᱟ ᱟᱲᱟᱝ ᱮᱞᱵᱚᱢ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ <ref name="yentha1">[http://www.yentha.com/news/view/4/padmapriya-an-army-kid-turned-actor Padmapriya: An Army Kid Turned Actor – Trivandrum News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180801124657/http://www.yentha.com/news/view/4/padmapriya-an-army-kid-turned-actor |date=2018-08-01 }}. Yentha.com (6 January 2012). Retrieved on 31 March 2012.</ref>
ᱱᱚᱣᱟ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱟᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱞᱳ ᱟᱥᱲᱟ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱱᱣᱟᱭᱟᱨᱢᱮᱸᱴᱟᱞ ᱞᱳ ᱨᱮ ᱯᱤᱡᱤ ᱰᱤᱯᱞᱚᱢᱟ
<ref>{{Cite web|url=https://www.linkedin.com/in/padmapriya-janakiraman-59332390/?originalSubdomain=in|title=Linkedin Credentials|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|access-date=}}</ref> ᱟᱨ [[ᱱᱤᱭᱩ ᱭᱚᱨᱠ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱤᱥᱩᱣᱟᱹ ᱮᱰᱢᱤᱱᱤᱥᱴᱨᱮᱥᱚ ᱨᱮ ᱢᱟᱪᱮᱛᱟᱱᱤ ᱦᱚᱸ ᱛᱚᱦᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=http://www.nowrunning.com/padmapriya-gets-married/104012/story.htm |title=Archive copy |access-date=2020-03-30 |archive-date=2020-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814143602/https://www.nowrunning.com/padmapriya-gets-married/104012/story.htm |url-status=dead }}</ref>
==ᱵᱮᱯᱟᱨ==
ᱯᱚᱫᱽᱢᱟᱯᱨᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵᱽ ᱒᱐᱐᱓ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱮᱞᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱥᱤᱱᱩ ᱵᱟᱥᱚᱱᱛᱤ ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ'' ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱮᱠᱟᱫᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱟᱢᱩᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱠᱟᱥᱤ'', ᱨᱤᱠᱮᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱚᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱵᱷᱟᱥᱚᱸᱛᱷᱤᱭᱩᱢ ᱞᱚᱠᱷᱢᱤᱢ ᱯᱤᱱᱱᱮ ᱡᱟᱱᱚᱢ'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱢᱮᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱟᱱᱫᱷᱟ ᱦᱚᱲ ᱟᱜ ᱥᱮᱠᱥᱩᱟᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱤᱫᱤ ᱭᱤᱜ (sexual abuse) ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱟᱜ ᱨᱚᱞ (Role) ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱯᱟᱫᱽᱢᱟᱯᱨᱤᱭᱟ ᱢᱮᱱᱟ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱪᱮᱥᱴᱟ ᱫᱚ ",ᱜᱟᱛᱮ ᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ" ᱜᱚᱲᱚ ᱫᱚ ᱾<ref name="yentha1"/> ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱚᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱚ ᱮᱱᱟ, [[ᱢᱚᱢᱩᱴᱤ]] ᱥᱟᱶ ᱯᱷᱤᱞᱢ , ''ᱠᱟᱡᱽᱪᱟ'' ᱨᱮ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱠᱩᱲᱤ ᱤᱡ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱟᱨ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱴᱷᱟᱶ ᱮᱢᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱛᱟᱯᱟᱢ ᱟᱠᱚ, ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛ ᱚᱛᱦᱤᱞᱟᱹᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ, ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱧᱮᱞ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱟᱨ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱱᱟᱣᱟ ᱨᱩᱯ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱᱮᱴ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ <ref>[http://www.hindu.com/lf/2005/03/19/stories/2005031900620200.htm Life Kochi : Kazhcha bags Asianet award for best film] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050416150042/http://www.hindu.com/lf/2005/03/19/stories/2005031900620200.htm |date=2005-04-16 }}. The Hindu (19 March 2005). Retrieved on 31 March 2012.</ref>
᱒᱐᱐᱕ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ, ''ᱛᱷᱚᱣᱢᱟᱭ ᱛᱷᱟᱣᱢᱤᱨᱩᱱᱫᱷᱩ'', ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱤᱫ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱡᱟᱲᱟᱣ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱟᱯᱟᱼᱦᱚᱯᱚᱱ ᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱫᱟ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭᱟᱹᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱮᱠᱴᱟᱨᱼᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱦ [[ᱪᱮᱨᱚᱱ (ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱦ)|ᱪᱮᱨᱚᱱ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱠᱤᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱟᱞᱜᱟ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱩᱲᱤ ᱟᱜ ᱨᱚᱞ (Role) ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱚᱠᱚᱭ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱚᱠᱨᱟᱛᱢᱚᱠ ᱧᱮᱞ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱥᱟᱹᱛ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱩᱬ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱜᱟᱞᱚᱪᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ (ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱵᱷᱟᱹᱠᱟᱹᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱯᱷᱤᱞᱢ) ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱾ ᱯᱚᱫᱽᱢᱟᱯᱨᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱛᱮᱜᱮ ᱜᱟᱞᱚᱪᱤᱭᱟᱹ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣᱟᱠᱟᱱ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱱ ᱪᱟᱞ ᱟᱫᱮᱭᱟ ᱠᱚ ᱾<ref name="`Anniyan` sweeps Filmfare Awards!">{{cite web|url=http://sify.com/movies/tamil/fullstory.php?id=14287128|title='Anniyan' sweeps Filmfare Awards!|publisher=[[Sify]]|accessdate=14 November 2009}}</ref> ᱚᱱᱰᱮ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱫᱷᱟᱹᱣ ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''[[ᱨᱟᱡᱟᱢᱚᱬᱤᱠᱭᱟᱢ]]'' ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱢᱚᱢᱩᱴᱤ ᱥᱟᱶ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ [[ᱨᱚᱦᱢᱟᱱ (ᱮᱠᱴᱟᱨ)|ᱨᱚᱦᱢᱟᱱ]] ᱟᱨ [[ᱥᱤᱸᱫᱷᱩ ᱢᱮᱱᱚᱱ]] ᱟᱜ ᱠᱳᱢᱮᱰᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱦᱚᱸ ᱱᱟᱯᱟᱭᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://specials.rediff.com/movies/2006/apr/11slid2.htm|title=Malayalam cinema ready for Vishu|publisher=[[Rediff]]|accessdate=14 November 2009}}</ref>
᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱢᱮ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱱᱩᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱱᱰᱚᱢ (release) ''ᱣᱚᱰᱟᱠᱠᱟᱢ ᱱᱟᱛᱷᱚᱱ'', ᱚᱠᱚᱭ ᱯᱚᱫᱽᱢᱟᱯᱨᱤᱭᱟ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱠᱚ : "ᱤᱧ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱟᱶ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱫᱚ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱫᱤᱧ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱤᱫᱼᱤᱧ" ᱾
<ref name="yentha1"/> ᱤᱱᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''[[ᱯᱟᱴᱴᱤᱭᱟᱞ]]'' ᱨᱮ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱞᱩᱜᱽᱨᱤ ᱠᱚᱢᱯᱟᱱᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱞᱥᱜᱟᱨᱞ ᱟᱜ ᱨᱚᱞ (Role) ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ [[ᱣᱤᱥᱬᱩᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱱ]] ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱦ ᱜᱮᱸᱜᱽᱥᱴᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱫᱚ [[ᱟᱨᱭᱟ (ᱮᱠᱴᱟᱨ)|ᱟᱨᱭᱟ]], [[ᱵᱷᱚᱨᱟᱛ (ᱮᱠᱴᱟᱨ)|ᱵᱷᱚᱨᱚᱛ]] ᱟᱨ [[ᱯᱩᱡᱟ ᱩᱢᱟᱥᱚᱸᱠᱚᱨ]] ᱥᱟᱶ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱥᱯᱮᱥ ᱥᱟᱡᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱟᱨᱡᱟᱣᱚᱜ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱵᱟᱜ ᱛᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱢᱚᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱠᱚᱨᱩᱛᱷᱟ ᱯᱟᱥᱤᱠᱟᱞ'' ᱟᱨ ''ᱭᱟᱥ ᱭᱚᱨ ᱳᱱᱟᱨ'' ᱨᱮ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱚᱠᱚᱭ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱮ ᱜᱟᱞᱚᱪᱤᱭᱟᱹ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱯᱚᱫᱽᱢᱟᱯᱨᱤᱭᱟ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱨᱟᱛᱢᱚᱠ ᱧᱮᱞ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱥᱚᱲᱚᱠ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱠᱚ ᱤᱡ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱚᱱᱜᱚᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨᱡᱟᱜ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ <ref>[http://www.sify.com/movies/Pretty-Padmapriya-is-back-imagegallery-tollywood-jj4lcehbeif.html Pretty Padmapriya is back] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091101124336/http://sify.com/movies/Pretty-Padmapriya-is-back-imagegallery-tollywood-jj4lcehbeif.html |date=2009-11-01 }}. Sify.com. Retrieved on 31 March 2012.</ref><ref>[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-08-27/news-interviews/27967892_1_mammootty-roles-malayalam 'What's the harm in using your body' – Times Of India] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120710171223/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-08-27/news-interviews/27967892_1_mammootty-roles-malayalam |date=2012-07-10 }}. Articles.timesofindia.indiatimes.com (27 August 2007). Retrieved on 31 March 2012.</ref>
᱒᱐᱐᱗ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱗ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱚᱸᱰᱚᱠ (releases) ᱮᱱᱟ, ᱯᱩᱭᱞᱩ ''ᱮᱸᱠᱚᱞ ᱳᱨᱟᱞ ᱚᱨᱡᱩᱱᱚᱱ'' ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤᱫᱚ ''[[ᱵᱤᱨᱞᱤᱯᱟᱴᱴᱩ]]'' ᱟᱨ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''[[ᱥᱚᱛᱛᱷᱚᱢ ᱯᱚᱰᱟᱛᱷᱮᱭ]]'' ᱨᱮ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ [[ᱵᱟᱥᱚᱸᱛ]] ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱦ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱱᱚᱵᱟᱭᱡᱭᱟᱱᱤᱠ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱟᱨ (psychological thriller) ᱛᱲᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱦᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱵᱟᱦᱩ ᱟᱜ ᱨᱚᱞ (Role) ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱚᱠᱚᱭ ᱩᱱᱤᱭᱤᱡ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱫᱚ ᱠᱩᱢᱵᱽᱲᱩ ᱟᱹᱛᱠᱤᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱚᱠᱚᱭ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱯᱟᱹᱨᱣᱟᱹ ᱯᱟᱹᱲᱠᱟᱹᱣ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱮᱢᱟᱫ ᱫᱮᱭᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
''ᱥᱟᱛᱷᱚᱢ ᱯᱚᱫᱟᱛᱷᱮ'' ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱚᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ ᱛᱮ ''ᱱᱟᱞᱩ ᱯᱮᱱᱱᱩᱸᱜᱟᱞ'', ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱛᱮ ᱟᱫᱩᱨ ᱜᱚᱯᱟᱞᱠᱨᱤᱥᱱᱟᱱ ᱫᱤᱫ ᱛᱮ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱦ ᱟᱨ [[ᱥᱟᱢᱤ (ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱦ)|ᱥᱟᱢᱤ]] ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱦ ''ᱢᱤᱨᱩᱜᱚᱢ'' ᱨᱮ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ''ᱱᱟᱞᱩ ᱯᱮᱱᱚᱝᱜᱚᱞ'' ᱨᱮ, ᱚᱠᱚᱭ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱜ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱦ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱦ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱮᱢᱟᱫᱮᱭᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱚᱲᱚᱠ ᱣᱮᱨᱭᱟ ᱟᱜ ᱨᱚᱞ (Role) ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱟᱫᱚ ᱢᱤᱨᱩᱜᱚᱢ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱨᱟᱯᱷᱤᱭᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱨᱵᱽᱨᱟᱫᱚᱨ ᱵᱟᱦᱩ ᱟᱜ ᱨᱚᱞ (Role) ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ, ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱤᱫ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱠᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱾ <ref>[http://www.sify.com/movies/tamilnadu-state-awards-2007-2008-announced-news-tamil-kkfr09fffbg.html Tamilnadu state awards (2007, 2008) announced!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130619025630/http://www.sify.com/movies/tamilnadu-state-awards-2007-2008-announced-news-tamil-kkfr09fffbg.html |date=2013-06-19 }}. Sify.com (29 September 2009). Retrieved on 31 March 2012.</ref>
ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱱᱛᱟᱨᱟ ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ [[ᱥᱤᱫᱫᱷᱟᱨᱛᱷ ᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱬ]] ᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ''[[ᱥᱴᱨᱟᱭᱤᱠᱚᱨ (᱒᱐᱑᱐ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱥᱴᱨᱟᱭᱤᱠᱚᱨ]]'' ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ,<ref name="I'm stuck in period films: Padmapriya">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Entertainment/Regional-Stars/Im--stuck-in-peroid-films-Padmapriya/articleshow/4388860.cms|title=I'm stuck in period films: Padmapriya|publisher=[[Times of India]]|accessdate=14 November 2009|first1=Sindhu|last1=Vijayakumar|date=12 April 2009}}</ref> [[ᱥᱤᱵᱽᱨᱟᱡᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ]] ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱛᱷᱚᱢᱟᱥᱩ'',<ref name="Sify">{{cite web|url=http://sify.com/movies/kannada/fullstory.php?id=14917158|title=Shivrajkumar & Padmapriya in Thamassu|publisher=[[Sify]]|accessdate=14 November 2009|archive-date=4 November 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091104223030/http://sify.com/movies/kannada/fullstory.php?id=14917158|url-status=dead}}</ref> ᱢᱤᱫ ᱰᱟᱸᱜᱽᱨᱤ ᱜᱩᱯᱤ ᱠᱚᱲᱟ ᱼ ᱦᱤᱥᱟᱹᱵ ᱛᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''[[ᱤᱨᱩᱢᱵᱩᱠᱚᱴᱴᱟᱭ ᱢᱩᱨᱟᱛᱩ ᱥᱤᱸᱜᱚᱢ]]'' ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱛᱮ,<ref name="I'm stuck in period films: Padmapriya"/> ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱢᱚᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ ᱨᱮ [[ᱢᱚᱢᱩᱴᱤ]] ᱥᱟᱶ ''[[ᱠᱩᱴᱴᱤ ᱥᱨᱟᱸᱠᱩ]]'' ᱾ ᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ [[ᱥᱨᱟᱭᱤᱠᱚᱨ (ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱒᱐᱑᱐)|ᱥᱴᱨᱟᱭᱤᱠᱚᱨ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱤᱡ ᱢᱟᱞᱤᱠ ᱟᱜ ᱨᱚᱞ (Role) ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱚᱣᱟ ''ᱛᱷᱚᱢᱟᱥᱩ'' ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱟᱹᱢᱟᱹᱞᱮᱛ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱨ ''[[ᱤᱨᱩᱢᱵᱩ ᱠᱚᱴᱴᱟᱭ ᱢᱩᱨᱟᱴᱴᱩ ᱥᱤᱸᱜᱚᱢ]]'' ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱯᱟᱹᱦᱤ ᱟᱹᱢᱟᱹᱞᱮᱛ ᱤᱜ ᱵᱤᱴᱤ ᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ [[ᱱᱟᱭᱤᱠᱟ]] ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱞ (Role) ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ, ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱮᱯᱨᱤᱥᱤᱮᱥᱚᱱ ᱥᱟᱹᱛ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-03/news-interviews/30583780_1_padmapriya-roles-instinct I follow my instinct: Padmapriya – Times Of India] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120711022655/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-03/news-interviews/30583780_1_padmapriya-roles-instinct |date=2012-07-11 }}. Articles.timesofindia.indiatimes.com (3 January 2012). Retrieved on 31 March 2012.</ref>''NDTV'' ᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ "ᱢᱚᱡᱽ ᱟᱨ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱥᱠᱤᱞ ᱫᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫᱤᱭᱟ. ᱟᱜ ᱨᱚᱞ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱟᱨ 'ᱭᱩᱵᱟ ᱜᱨᱮᱥᱤ' ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ 'ᱜᱨᱮᱥ' ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱪᱟᱵᱟ ᱮᱱᱟ ᱾" ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱠᱮᱡ ᱠᱷᱚᱵᱟᱨ ᱨᱮ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?id=ENTEN20110188942&keyword=regional§ion=Movies&subcatg=MOVIESINDIA |title=Movie review: Malayalam film Nayika|archive-url=https://archive.is/20120711044802/http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?id=ENTEN20110188942&keyword=regional§ion=Movies&subcatg=MOVIESINDIA |archive-date=11 July 2012|work=Movies.ndtv.com|date=31 March 2012}}</ref>
ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱞᱟᱭᱤᱜᱽᱱᱚᱨ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱨᱮ ᱱᱟᱞᱮᱭᱤᱭᱟ ᱟᱭᱭᱚᱠᱩᱸᱨ ᱥᱤᱡᱟᱱ ᱕ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱤᱭᱟ. ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱥᱚᱣᱩᱴ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱟᱠᱟᱨᱟᱛᱢᱚᱠ ᱛᱮᱞᱟ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱱᱟᱞᱟᱭ ᱜᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱵᱤᱡᱮᱛᱟ ᱵᱟᱝ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
==ᱱᱤᱡᱟᱹᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱯᱚᱫᱽᱢᱟᱯᱨᱤᱭᱟ ᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱑᱒ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱟᱨ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] ᱨᱮ ᱡᱮᱭᱥᱢᱤᱱ ᱥᱟᱦ ᱥᱟᱶ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ ᱱᱟᱣᱟ [[ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱢᱮᱭᱥᱟᱪᱩᱥᱮᱴᱥ ᱤᱸᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱳᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱳᱡᱤ ᱨᱮ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ [[ᱟᱵᱫᱩᱞ ᱞᱚᱛᱤᱯᱷ ᱡᱟᱢᱤᱱ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱞᱮᱵ]] ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱢ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱨᱟᱡᱽ ᱟᱹᱨᱤ ᱢᱩᱬ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|title=Actress Padmapriya gets married|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-14/leading-actress-padmapriya-gets-married.html|publisher=behindwoods.com|accessdate=12 November 2014}}</ref> ᱛᱤᱥ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱞᱟᱢᱵᱤᱭᱟ ᱟᱨ [[ᱱᱤᱭᱩ ᱭᱚᱨᱠ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱪᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱮᱫᱼᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱛᱚᱵᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱮᱱᱟ ᱾
<ref>{{cite web|title=Southern actress Padmapriya gets hitched|url=http://zeenews.india.com/entertainment/regional/southern-actress-padmapriya-gets-hitched_1497731.html|publisher=Zee News|accessdate=12 November 2014}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{reflist|35em}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
{{commons category|Padmapriya Janakiraman}}
* {{IMDb name|1728792}}
{{National Film Award Special Mention feature film}}
{{FilmfareMalayalamBestActress}}
{{TamilNaduStateAwardForBestActress}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Janakiraman, Padmapriya}}
[[Category:20th-century Indian actresses]]
[[Category:Indian film actresses]]
[[Category:Actresses in Tamil cinema]]
[[Category:Actresses in Malayalam cinema]]
[[Category:Kerala State Film Award winners]]
[[Category:Living people]]
[[Category:Actresses from Delhi]]
[[Category:Actresses from Hyderabad, India]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱒ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[Category:Bharatanatyam exponents]]
[[Category:Filmfare Awards South winners]]
[[Category:Tamil Nadu State Film Awards winners]]
[[Category:Kendriya Vidyalaya alumni]]
[[Category:21st-century Indian actresses]]
[[Category:21st-century Indian dancers]]
[[Category:Actresses in Telugu cinema]]
[[Category:Actresses in Kannada cinema]]
[[Category:Actresses in Bengali cinema]]
[[Category:Actresses in Hindi cinema]]
[[Category:Dancers from Delhi]]
[[Category:Women artists from Delhi]]
[[Category:21st-century Indian women artists]]
[[Category:Special Mention (feature film) National Film Award winners]]
rqcfc67ri3ibd4cv2u8l44rjqryjmty
ᱦᱟᱭᱤᱠ ᱢᱮᱥᱮᱧᱡᱚᱨ
0
9403
198326
169213
2026-09-24T12:18:59Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198326
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox software
|logo = Hike-logo-web.png
|logo alt = Word "Hike" written in blue
|screenshot =|screenshot alt = A screenshot depicting Hike's user interface
|collapsible = no
|caption = Hike Messenger, running on Android
|name = Hike Messenger
|founder = Kavin Bharti Mittal
|released = {{start date and age|2012|12|12|3 years ago}}
|parent =2012
|latest preview version = {{plainlist|
*4.1.0 {{small|(Android, {{start date and age|2015|12|20}})}}<ref>{{cite web |url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.bsb.hike |title=hike messenger |work=[[Play Store]] |publisher=[[Google]] |accessdate=August 12, 2014}}</ref>
*3.5.0 {{small|(Windows Phone, {{release date and age|2015|12|25}})}}<ref>{{cite web |url=http://www.windowsphone.com/en-in/store/app/hike-messenger/b4703e38-092f-4144-826a-3e3d41f50714 |title=hike messenger |work=[[Windows Phone Marketplace]] |publisher=[[Microsoft]] |accessdate=August 12, 2014 |archive-date=August 11, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811065849/http://www.windowsphone.com/en-in/store/app/hike-messenger/b4703e38-092f-4144-826a-3e3d41f50714 |url-status=dead }}</ref>
*2.6.2 {{small|(BlackBerry, {{release date and age|2014|05|07}})}}<ref>{{cite web |url=http://appworld.blackberry.com/webstore/content/20393557/ |title=hike messenger |work=[[BlackBerry World]] |accessdate=August 12, 2014}}</ref>
*4.0.5 {{small|(iOS, {{release date and age|2015|12|28}})}}<ref>{{cite web |url=https://itunes.apple.com/us/app/hike-messenger/id568038211 |title=hike messenger |work=[[iTunes Store]] |publisher=[[Apple Inc]] |accessdate=August 12, 2014 |archive-date=December 12, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151212070726/https://itunes.apple.com/us/app/hike-messenger/id568038211 |url-status=dead}}</ref>
*2.6.0 {{small|(Symbian)}}<ref name="Symbian marketplace">{{cite web |url=http://nokia-808-pureview.sigma.apps.opera.com/en_tr/hike_messenger_hike_messenger_n2.html?pos=1 |title=hike messenger |work=[[Opera Store]] |publisher=[[Nokia]] |accessdate=June 4, 2015 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
}}
|operating system = [[iOS]]<br>[[Android (operating system)|Android]]<br>[[Windows Phone]]<br>[[BlackBerry OS]]<br>[[Symbian]]
|language = [[English, Hindi, Telugu, Gujrati, Marathi, Tamil, Bengali, Malayalam, Kanada]]
|genre = [[Instant messaging]]<br>[[Voice over IP]]
|license = [[Freeware]]
|CEO = [[Kavin Bharti Mittal]]
|website = {{URL|http://get.hike.in/}}
|status = Active|size = 16 MB|language count = 9|bodystyle = Featured|Employees = 175|Parrent country = India}}
ᱦᱟᱭᱤᱠ ᱢᱮᱥᱮᱧᱡᱚᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱨᱚᱥ ᱯᱞᱟᱴᱯᱷᱚᱨᱢ [[ᱢᱚᱵᱟᱭᱤᱞ]] ᱢᱮᱥᱮᱡᱤᱝ ᱵᱟᱝᱢᱟ ᱜᱟᱯᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱟᱯᱯ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱴ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚᱭ ᱤᱫᱤ ᱟᱹᱜᱩᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱛᱮ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱯᱷᱚᱴᱚ ᱟᱨ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱥᱴᱤᱠᱚᱨ (sticker) ᱮᱢᱱ ᱠᱚ ᱦᱚᱸ ᱠᱳᱞ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾
ᱦᱟᱭᱤᱠ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱑᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="hikeblog">{{cite web |url=http://hike.in/blog/launch/12-12-12-hike-goes-global-win-an-iphone-5/ |title=Hike Launches Globally |publisher=Bharti SoftBank |date=December 12, 2012 |accessdate=August 12, 2014 |archive-date=April 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402081817/http://hike.in/blog/launch/12-12-12-hike-goes-global-win-an-iphone-5/ |url-status=dead }}</ref> ᱟᱨ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱓ ᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱷᱚᱱᱰᱤᱝ ᱮ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱦᱟᱭᱤᱠ ᱢᱮᱥᱮᱧᱡᱚᱨ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱮᱱᱴᱚᱨᱯᱨᱟᱭᱤᱥ ᱟᱨ ᱥᱚᱯᱴᱵᱮᱸᱠ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱤᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref name="hikinvestblog">{{cite web |url=http://hike.in/blog/press/bsb-invests-7m-in-free-messaging-app-hike-after-it-crosses-5m-in-just-4-months/ |title=BSB invests $7 million in free messaging app ‘hike’ – after it crosses 5 million users in just 4 months |publisher=Bharti SoftBank |date=April 25, 2013 |accessdate=August 12, 2014 |archive-date=July 9, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140709232657/http://hike.in/blog/press/bsb-invests-7m-in-free-messaging-app-hike-after-it-crosses-5m-in-just-4-months/ |url-status=dead }}</ref>
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱯᱯ ᱫᱚ ᱑᱒ ᱰᱮᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱛᱮ ᱑᱕ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (million) ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱞᱮᱱ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱑᱔ ᱢᱤᱞᱞᱤᱭᱚᱱ ᱰᱚᱞᱟᱨ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱭ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱤᱱ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱛᱮ ᱢᱮᱥᱮᱡᱤᱝ, ᱜᱟᱯᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ, ᱥᱴᱤᱠᱚᱨ ᱥᱚᱨᱵᱷᱤᱥ, ᱫᱟᱱᱟᱝ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱮᱢᱟᱱᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱯ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱮᱫ ᱴᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
ᱵᱤᱱ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱛᱮ ᱨᱚᱯᱚᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱦᱟᱭᱤᱠ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱤᱯ ᱯᱷᱚᱱᱥ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤᱭ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Hike Messnger buys Zip Phone to offer Internet call">{{cite web |url=http://economictimes.indiatimes.com/tech/internet/hike-messenger-buys-zip-phone-to-offer-internet-calls/articleshow/45811933.cms/ |title=Hike Messenger buys Zip Phone to offer Internet calls |publisher=The Economic Times |date=January 9, 2015 |accessdate=January 9, 2015}}</ref>
᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱦᱟᱭᱤᱠ ᱫᱚ "ᱜᱽᱨᱮᱴ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱥᱴᱤᱠᱟᱨ ᱪᱟᱞᱞᱮᱸᱡᱽ" (Great Indian Sticker Challenge) ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱟᱛᱮ<ref>{{cite news|title=Hike Messenger launches the ‘Great Indian Sticker Challenge’|url=http://www.financialexpress.com/article/industry/companies/hike-messenger-launches-the-great-indian-sticker-challenge/50577/|accessdate=14 March 2015|work=The Financial Express|agency=Feonline|date=5 March 2015}}</ref>, ᱱᱟᱶᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱵᱟᱰᱚᱦᱤ ᱠᱚ ᱱᱟᱶᱟ ᱱᱟᱶᱟ ᱥᱴᱤᱠᱟᱨ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣ ᱮ ᱮᱢᱟᱫ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱛᱩᱱᱠᱷᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱭᱤᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱜᱩᱴ ᱴᱨᱟᱯᱷᱤᱠ ᱨᱮ ᱓᱐ % ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱥᱴᱤᱠᱟᱨ ᱦᱮᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱦᱟᱭᱤᱠ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱼᱤᱼᱳ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨᱟᱫ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱵᱟᱝᱢᱟ, ᱦᱟᱭᱤᱠ ᱨᱤᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱮᱞ ᱗᱐ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱛᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨᱮᱱᱟ<ref>{{cite news|title=No need to regulate OTT players, says Kavin Mittal as Hike touches 70 million users|url= http://indianexpress.com/article/technology/social/no-need-to-regulate-ott-players-hike-messenger-founder-kavin-mittal/|accessdate=10 Oct 2015|agency=IndianExpress|date=8 Oct 2015}}</ref> ᱟᱨ ᱒᱐ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱢᱮᱥᱮᱡᱽ ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱠᱚ ᱮᱯᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=http://hike.in/blog/1-billion-messages-a-day/ |title=Archive copy |access-date=2020-04-09 |archive-date=2016-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160105094834/http://hike.in/blog/1-billion-messages-a-day/ |url-status=dead }}</ref> ᱾
==ᱟᱥᱚᱠᱟᱭᱛᱮᱭᱟᱜ==
ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱟᱹᱨᱤ ᱢᱮᱥᱮᱡᱤᱝ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱦᱟᱭᱤᱠ ᱛᱮ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱮᱯᱮᱢ, ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱳ ᱠᱳᱯᱳᱞ, ᱱᱟᱱᱦᱩᱱᱟᱹᱨ ᱨᱮᱫ ( file) ᱠᱚ ᱠᱳᱯᱳᱞ ᱵᱟᱝᱢᱟ ᱮᱯᱮᱢ ᱨᱮᱱᱟ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱵᱷᱚᱭᱮᱥ ᱠᱚᱞᱤᱝ ᱥᱩᱵᱤᱫᱦᱟ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ <ref>{{Cite web|url = http://gadgets.ndtv.com/apps/news/hike-messenger-now-offers-free-voice-calling-with-hike-calls-654713?site=classic |title = Hike Messenger Now Offers Free Voice Calling With 'Hike Calls'|website = |publisher = |last = |first = }}</ref>
ICC Cricket World Cup ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱦᱟᱭᱤᱠ ᱫᱚ ᱠᱨᱤᱠᱵᱚᱡᱽ (CricBuzz) ᱥᱟᱶ ᱛᱮ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱯᱰᱮᱴ (update) ᱮ ᱮᱢᱟᱠᱚ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾{{Citation needed|date = October 2015}}
ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱦᱟᱭᱤᱠ ᱨᱮ ᱜᱽᱨᱩᱯ ᱠᱚᱞᱤᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱦᱚᱸ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite news|title=Hike Adds Feature That Lets Users Send Messages and Files Without Internet|url=http://gadgets.ndtv.com/apps/news/hike-adds-feature-that-lets-users-send-messages-and-files-without-internet-749808?site=classic|accessdate=10 Oct 2015|work=NDTV|date=8 Oct 2015}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱴ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱢᱯᱩᱴᱚᱨ ᱥᱟᱬᱮᱥ]]
oqeuju24cpgbq513c8foqk8ez9h4zt3
ᱯᱩᱡᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ
0
10332
198361
182455
2026-09-24T14:19:14Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198361
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Indian politician
| name = ᱯᱩᱡᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ
| image = Puja during Karimedu film promotion.jpg
| caption =
| birth_name = ᱥᱚᱸᱡᱚᱱᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1983|10|07}}<ref name="Gandhi">https://m.timesofindia.com/topic/Pooja-Gandhi</ref>
| birth_place = [[ᱢᱤᱨᱟᱴ]], [[ᱩᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ.
| occupation = {{Flatlist|
* ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ
* [[ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱨᱚᱰᱩᱥᱚᱨ|ᱯᱨᱚᱰᱩᱥᱚᱨ]]}}
| party = [[ᱡᱟᱱᱛᱟ ᱫᱚᱞ (ᱥᱮᱠᱭᱩᱞᱟᱨ)]] – Present
| otherparty = {{plainlist|[[ Badavara Shramikara Raitara Congress]] {{small|(᱒᱐᱑᱓)}}
* [[ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱡᱟᱱᱛᱟ ᱯᱟᱠᱥᱟ]]<br/>{{small|(᱒᱐᱑᱒–᱑᱓)}}
}}
}}
'''ᱯᱩᱡᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ''' (᱑᱙᱘᱓ ᱨᱮ ᱥᱚᱝᱡᱚᱱᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ)<ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/sanjana-rechristened-as-pooja-gandhi-tamil-news-30419.html|title=Sanjana rechristened as Pooja Gandhi|publisher=Indiaglitz|date=10 April 2007|access-date=17 June 2020|archive-date=31 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331062827/https://www.indiaglitz.com/sanjana-rechristened-as-pooja-gandhi-tamil-news-30419.html|url-status=dead}}</ref> ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]ᱤᱭᱟᱹ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱩᱬ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱟᱨ [[ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ|ᱛᱟᱢᱤᱞ]], [[ᱢᱚᱞᱭᱟᱞᱚᱢ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ|ᱢᱚᱞᱭᱟᱞᱚᱢ]], [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱸᱜᱽᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ|ᱵᱟᱸᱜᱽᱞᱟ]] ᱟᱨ [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱚᱢᱢᱟᱨᱥᱚᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''[[ᱢᱩᱸᱜᱮᱨᱮ ᱢᱟᱞᱮ]]'' ᱨᱮ ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱯᱚᱭᱥᱟᱹ ᱤᱡ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱜᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱭᱥᱟ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱤᱡ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/pooja-gandhi-plays-herself-in-8216minugu8217-news-kannada-kkfsDlfggbfsi.html|title=Gandhi is one of the highest paid actresses|work=www.sify.com|access-date=2 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402220400/http://www.sify.com/movies/pooja-gandhi-plays-herself-in-8216minugu8217-news-kannada-kkfsDlfggbfsi.html|archive-date=2 April 2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/150701/entertainment-sandalwood/article/raining-troubles-male-girl|title=Raining troubles for male girl|work=www.deccanchronicle.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.indiatoday.in/story/bs-yeddyurappa-ropes-in-kannada-filmstars-add-to-kjps-muscle-india-today/1/238586.html|title=Yeddyurappa ropes in Kannada filmstars to add to KJP's populist appeal|agency=indiatoday}}</ref>
ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ 'ᱠᱚᱲᱟ ᱦᱩᱫᱩᱜᱤ' (ᱫᱟᱜ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱩᱲᱤ) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱱ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/pooja-gadhi-joins-janata-dal-news-news-mbsrPrcggbhsi.html|title=Pooja Gandhi known to her fans as `Male Hudugi` (Rain Girl)|agency=www.sify.com|access-date=2020-06-18|archive-date=2017-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20171020194152/http://www.sify.com/movies/pooja-gadhi-joins-janata-dal-news-news-mbsrPrcggbhsi.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chitraloka.com/abhinetri/more.html|title=Pooja Gandhi who is always referred as the ‘Male Hudugi’ (Rain Girl) of the Kannada film industry|work=www.chitraloka.com|access-date=2020-06-18|archive-date=2021-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210413094734/https://www.chitraloka.com/abhinetri/more.html|url-status=dead}}</ref>
ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱓ ᱨᱮ [[ᱵᱟᱸᱜᱽᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱸᱜᱽᱞᱟ]] ᱯᱷᱤᱞᱢ ''[[ᱛᱚᱢᱟᱠᱮ ᱥᱟᱞᱟᱢ]]'' ᱟᱨ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱟ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''[[ᱠᱚᱠᱠᱤ]]'' ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱤᱛ ᱠᱷᱚᱱ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱵᱮᱯᱟᱨ (commercial) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ''[[ᱢᱩᱝᱜᱮᱨᱩ ᱢᱟᱞᱮ]]'' (᱒᱐᱐᱖), ''[[ᱢᱤᱞᱟᱱᱟ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱢᱤᱞᱟᱱᱟ]]'' (᱒᱐᱐᱗), ''[[ᱠᱨᱤᱥᱱᱟ (᱒᱐᱐᱗ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱠᱨᱤᱥᱱᱟ]]'' (᱒᱐᱐᱗) ᱨᱮ ᱾ ''[[ᱛᱟᱡᱽ ᱢᱚᱦᱚᱞ (᱒᱐᱐᱘ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱛᱟᱡᱽ ᱢᱚᱦᱚᱞ]]'' (᱒᱐᱐᱘), ''[[ᱵᱩᱫᱷᱤᱣᱟᱸᱛ]]'' (᱒᱐᱐᱘), ''[[ᱟᱱᱩ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱟᱱᱩ]]'' (᱒᱐᱐᱙), ''[[ᱜᱚᱠᱩᱞᱟ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱜᱚᱠᱩᱞᱟ]]'' (᱒᱐᱐᱙), ''[[ᱫᱟᱸᱰᱩᱯᱟᱞᱭᱟ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱫᱟᱸᱰᱩᱯᱟᱞᱭᱟ]]'' (᱒᱐᱑᱒) ᱟᱨ ''[[ᱫᱟᱸᱰᱩᱯᱟᱞᱭᱟ ᱒]]'' (᱒᱐᱑᱗) ᱾ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱫᱚ ᱜᱮᱞ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱕᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱮᱠᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://m.indiatoday.in/story/sriramulu-yeddyurappa-pooja-gandhi-bsr-congress/1/252420.html|title=Sriramulu steals star power from Yeddyurappa as Pooja Gandhi joins BSR Congress|agency=indiatoday}}</ref><ref name="to">{{cite web|url=http://m.timesofindia.com/tv/news/kannada/Bigg-Boss-Pooja-Gandhi-Master-Anand-enter-finale/articleshow/50634834.cms|title=Bigg Boss: Pooja Gandhi, Master Anand enter finale|agency=timesofindia}}</ref>
ᱱᱩᱭ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱮᱢᱵᱟᱨᱥᱤᱯ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱡᱟᱢᱛᱟ ᱫᱚᱞ (ᱥᱮᱠᱭᱩᱞᱚᱨ)]] ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news|url=http://www1.filmibeat.com/kannada/news/2012/pooja-gandhi-joins-politics-jds-190112.html|title=Pooja Gandhi takes a plunge into politics, formally joins JD(S)|publisher=Filmibeat|date=19 January 2012|access-date=18 June 2020|archive-date=21 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221152111/http://www1.filmibeat.com/kannada/news/2012/pooja-gandhi-joins-politics-jds-190112.html|url-status=dead}}</ref> ᱱᱩᱭ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱜᱮ KJP ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ BSR ᱠᱟᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱨᱟᱭᱪᱩᱨ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱫᱚᱨᱵᱟᱨ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ <ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/Pooja-Gandhi-to-fight-elections/articleshow/19187768.cms|title=Pooja Gandhi to fight elections|work=[[The Times of India]]}}</ref> ᱡᱟᱸᱦᱟ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ, ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱢᱟᱹᱪᱤ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱾<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/Pooja-Gandhi-loses-election/articleshow/19949567.cms|title=Pooja Gandhi loses election|work=The Times of India}}</ref>
==ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱡᱟᱹᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱢᱮᱨᱟᱴ <ref name="time"/> ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ, ᱯᱚᱣᱚᱱ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ, ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ, ᱡᱭᱚᱛᱤ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ, ᱢᱤᱫ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱢᱮᱨᱟᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱯᱷᱤᱭᱟ ᱠᱚᱱᱵᱮᱸᱴ ᱟᱨ ᱫᱤᱣᱟᱱ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱤᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱱᱟ ᱼ ᱨᱟᱫᱷᱤᱠᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ, ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱥᱩᱦᱟᱱᱤ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ, ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱤᱫ ᱴᱮᱱᱤᱥ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱟᱹᱱᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="time">{{cite news|title=Mischievous to spiritual with movies in between|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-10/bangalore/28355191_1_pooja-gandhi-meerut-sridevi|accessdate=10 January 2011|newspaper=Times of India|date=10 January 2011|archive-date=4 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104101420/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-10/bangalore/28355191_1_pooja-gandhi-meerut-sridevi|url-status=dead}}</ref><ref name="www.mypoojagandhi.com">{{cite web|url=http://www.mypoojagandhi.com/about.html |title=mypoojagandhi.com |publisher=mypoojagandhi.com |accessdate=7 August 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120107231605/http://www.mypoojagandhi.com/about.html |archivedate=7 January 2012}}</ref>
ᱱᱚᱵᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ (engaged) ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱫᱚ ᱪᱟᱵᱟ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/299672/actor-pooja-gandhi-breaks-up.html |title=Actor Pooja Gandhi breaks up with fiance|date=19 December 2012|accessdate=30 October 2015}}</ref>
==ᱠᱟᱹᱢᱤ==
===Debut (᱒᱐᱐᱓)===
ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱫᱚ [[ᱚᱨᱩᱬᱟ ᱤᱨᱟᱱᱤ]] ᱟᱜ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱦ [[ᱡᱟᱢᱤᱱ ᱥᱤ ᱟᱥᱢᱟᱱ ᱛᱟᱠ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱴᱤᱵᱷᱤ [[ᱥᱳᱯ ᱳᱯᱮᱨᱟ|ᱥᱳᱯ]] ᱨᱮ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ <ref name=time/>
ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱐᱐᱓ ᱨᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱮᱱᱟ [[ᱵᱟᱸᱜᱽᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱸᱜᱟᱞᱤ]] ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱛᱚᱢᱟᱠᱮ ᱥᱟᱞᱟᱢ'', ᱨᱮ ᱑᱙ ᱥᱟᱞ ᱩᱢᱚᱨ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ [[ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱛᱟᱢᱤᱞ]] ᱯᱷᱤᱞᱢ ''[[ᱠᱚᱠᱠᱤ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱠᱚᱠᱠᱤ]]'' (᱒᱐᱐᱖) ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name="www.mypoojagandhi.com"/>
===Initial success and fame in Kannada (2006–08)===
[[File:Sanjana Gandhi.jpeg|thumb|150px|right|ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''[[ᱠᱚᱠᱠᱤ]]'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱴᱤᱝ ᱚᱠᱛᱚ]]
ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ''[[ᱢᱩᱝᱜᱮᱨᱩ ᱢᱮᱞ]]'' ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ,<ref>{{cite web |author=Super Admin |url=http://entertainment.oneindia.in/kannada/top-stories/2009/pooja-gandhi-bollywood-290709.html |title=Pooja Gandhi debuting in Bollywood movie |publisher=Entertainment.oneindia.in |date=29 July 2009 |accessdate=7 August 2012 |archive-date=8 December 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101208222540/http://entertainment.oneindia.in/kannada/top-stories/2009/pooja-gandhi-bollywood-290709.html |url-status=dead }}</ref> ᱢᱟᱞᱴᱤᱯᱞᱮᱠᱥ ᱨᱮ ᱞᱮᱛᱟᱨ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱵᱤᱡ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱟᱦ ᱚᱠᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ,<ref name="record">{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/35125.html|title='Mungaru Male' National record|work=Correspondent|publisher=IndiaGlitz|accessdate=2007-12-08|archive-date=2007-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20071207093502/http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/35125.html|url-status=dead}}</ref> ᱟᱨ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱨᱮ ᱘᱖᱕ ᱫᱤᱱ <ref>{{cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/I-broke-down-in-front-of-Ganesh/2016/09/03/article3609524.ece|title='Mungaru Male' the first film to Celebrate 865-days in Karnataka|publisher=newindianexpress|access-date=2020-06-18|archive-date=2016-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160916150334/http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/I-broke-down-in-front-of-Ganesh/2016/09/03/article3609524.ece|url-status=dead}}</ref> ᱫᱷᱟᱵᱤᱡ ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.screenindia.com/news/Premer-Kahini/303194/|title=Premer Kahini - ScreenIndia.Com|publisher=www.screenindia.com|accessdate=2008-11-04|archive-date=2008-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20081112074201/http://www.screenindia.com/news/Premer-Kahini/303194/|url-status=dead}}</ref><ref name="movies.indiatimes.com">[http://movies.indiatimes.com/News-Gossip/Regional/Kannada/Imran-Ranbir-in-Mungaru-Male-Bolly-remake/articleshow/4785521.cms Imran, Ranbir in 'Mungaru Male' Bolly remake] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130126112340/http://movies.indiatimes.com/News-Gossip/Regional/Kannada/Imran-Ranbir-in-Mungaru-Male-Bolly-remake/articleshow/4785521.cms |date=26 January 2013 }}. Movies.indiatimes.com (1970-01-01). Retrieved on 2016-02-15.</ref> ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱢᱤᱞᱟᱹᱣ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱤᱛ ᱨᱟᱡᱽᱠᱩᱢᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱫᱮᱠᱷᱟᱮ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱑᱔ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱗ ᱨᱮ ᱫᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱦᱩᱭ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱠᱚᱢᱟᱨᱥᱚᱞ (commercial) ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱕᱐᱐ ᱫᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱱ (run) ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱢᱚᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ ᱨᱮ ''ᱤᱥᱴᱚᱢ ᱮᱱᱤᱠᱠᱤᱥᱴᱚᱢ'' ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱰᱟᱵᱤᱝ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
<ref>{{cite web|title=Prithvi 50 days Raam 25 weeks!|url=http://www.indiaglitz.com/prithvi-50-days-raam-25-weeks--kannada-news-57715.html|publisher=indiaglitz.com|accessdate=24 September 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160826144541/http://www.indiaglitz.com/prithvi-50-days-raam-25-weeks--kannada-news-57715.html|archivedate=26 August 2016|date=11 June 2010}}</ref>
==ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ==
ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱑᱘ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ [[ᱡᱟᱱᱛᱟ ᱫᱚᱞ (ᱥᱮᱠᱭᱩᱞᱚᱨ)]] (JDS) ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title= Actress Pooja Gandhi joins JDS |url= http://www.mangaloretoday.com/headlines/Actress-Pooja-Gandhi-joins-JDS.html |newspaper= Mangalore Today |date= 18 January 2012 |accessdate= 18 October 2013}}</ref>
ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱮᱡᱮᱯᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ, ᱟᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱦᱩᱭ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱹ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱮᱟᱭᱜᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱤᱮᱥ[ᱤ ᱠᱟᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱟᱜ ᱴᱤᱠᱟᱹᱴ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱫᱚᱨᱵᱟᱨ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱛᱤᱸᱜᱩ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱫᱤᱥᱩᱣᱟᱹ ᱳᱯᱷᱤᱥ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱪᱮᱥᱴᱟ ᱵᱮᱠᱟᱨ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://archives.deccanchronicle.com/130508/news-politics/article/karnataka-polls-actress-pooja-gandhi-badly-flops-raichur|title=Karnataka polls: Actress Pooja Gandhi badly flops in Raichur|date=8 May 2013|accessdate=30 October 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626181640/http://archives.deccanchronicle.com/130508/news-politics/article/karnataka-polls-actress-pooja-gandhi-badly-flops-raichur|archive-date=26 June 2015|url-status=dead}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{reflist|30em}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
* {{IMDb name|id=2591225}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Gandhi, Pooja}}
[[Category:21st-century Indian actresses]]
[[Category:Actresses in Malayalam cinema]]
[[Category:Actresses in Hindi cinema]]
[[Category:Indian film actresses]]
[[Category:Actresses in Kannada cinema]]
[[Category:Actresses in Bengali cinema]]
[[Category:Actresses in Tamil cinema]]
[[Category:Indian women film producers]]
[[Category:Living people]]
[[Category:Punjabi people]]
[[Category:Women in Karnataka politics]]
[[Category:People from Meerut]]
[[Category:Janata Dal (Secular) politicians]]
[[Category:Karnataka Janata Paksha politicians]]
[[Category:BSR Congress politicians]]
[[Category:21st-century Indian women politicians]]
[[Category:21st-century Indian politicians]]
[[Category:Film producers from Karnataka]]
[[Category:Kannada film producers]]
[[Category:Film producers from Uttar Pradesh]]
[[Category:Female models from Uttar Pradesh]]
[[Category:Female models from Karnataka]]
[[Category:1983 births]]
4jaaltnbzqodr6nqwrdkr6rcr1fb4p9
ᱯᱤ ᱵᱷᱤ ᱱᱚᱨᱥᱤᱢᱦᱟ ᱨᱟᱣ
0
10425
198357
149527
2026-09-24T14:08:33Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198357
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| office = ᱙ ᱟᱹᱱᱤᱡ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ]]
| image = File:Pumapaparti.N.rao.jpg
| alt = jayesh
| predecessor = [[ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱥᱮᱠᱷᱚᱨ]]
| president = [[ᱟᱨ. ᱵᱷᱮᱝᱠᱚᱴᱚᱨᱟᱢᱚᱱ]]<br />[[ᱥᱚᱝᱠᱚᱨ ᱫᱚᱭᱟᱞ ᱥᱚᱨᱢᱟ]]
| successor = [[ᱚᱴᱚᱞ ᱵᱤᱦᱟᱨᱤ ᱵᱟᱡᱽᱯᱮᱭᱤ]]
| office2 = [[Minister of Defence (India)|ᱰᱤᱯᱷᱮᱱᱥ ᱢᱤᱱᱤᱥᱴᱚᱨ]]
| primeminister2 = ''Himself''
| predecessor2 = [[ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱨᱟᱣ ᱪᱚᱣᱚᱱ]]
| successor2 = [[ᱯᱨᱚᱢᱳᱫᱽ ᱢᱚᱦᱟᱡᱚᱱ]]
| party = [[ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱱᱮᱥᱱᱞ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ]]
| birth_date = {{birth date|1921|6|28|df=y}}
| birth_place = [[ᱱᱚᱨᱥᱚᱢᱯᱮᱴ]],<ref name="thehindu.com">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/people-hail-decision-on-pvs-birth-anniversary/article6146786.ece|title=People hail decision on PV's birth anniversary|first=Staff|last=Reporter|date=25 June 2014|accessdate=31 December 2019|via=www.thehindu.com|newspaper=The Hindu}}</ref> [[ᱦᱟᱭᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱯᱚᱱᱚᱛ]], [[ᱵᱽᱨᱤᱴᱤᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ]]<br/>(ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ [[ᱛᱮᱞᱮᱝᱜᱟᱱᱟ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]])
| death_date = {{death date and age|2004|12|23|1921|6|28|df=y}}
| death_place = [[ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| death_cause = [[Heart attack]]
| resting_place =
| spouse = ᱥᱚᱛᱭᱚᱢᱢᱟ (d. 1970)<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/rao-and-his-sons-uneasy-ties/201598|title=Rao And His Sons: Uneasy Ties | Outlook India Magazine|website=Outlook (India)|accessdate=31 December 2019|archive-date=15 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191015034716/https://www.outlookindia.com/magazine/story/rao-and-his-sons-uneasy-ties/201598|url-status=dead}}</ref>
| alma_mater = [[ᱳᱥᱢᱟᱱᱤᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ([[ᱥᱚᱱᱮᱨ]])<br />[[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]<br />[[ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ([[ᱮᱞᱮᱞ. ᱮᱢ]])
| occupation = {{hlist|ᱩᱠᱤᱞ|ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ|ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ}}
| term_start = ᱒᱑ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱙᱑
| term_end = ᱑᱖ ᱢᱮ ᱑᱙᱙᱖
| term_start2 = ᱖ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱙᱓
| term_end2 = ᱑᱖ ᱢᱮ ᱑᱙᱙᱖
| primeminister3 = [[ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]]
| term_start3 = ᱓᱑ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱔
| term_end3 = ᱒᱕ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱕
| predecessor3 = [[ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]]
| successor3 = [[ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱨᱟᱣ ᱪᱚᱣᱚᱱ]]
| office4 = [[Minister of External Affairs (India)|Minister of External Affairs]]
| primeminister4 = ''Himself''
| term_start4 = ᱓᱒ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱙᱒
| term_end4 = ᱑᱘ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱙᱔
| predecessor4 = [[ᱢᱟᱫᱷᱚᱵᱽᱥᱤᱝ ᱥᱞᱚᱝᱠᱤ]]
| successor4 = [[Dinesh Singh (Uttar Pradesh politician)|ᱫᱤᱱᱮᱥ ᱥᱤᱝ]]
| primeminister5 = [[ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]]
| term_start5 = ᱒᱕ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱘᱘
| term_end5 = ᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱙
| predecessor5 = [[ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]]
| successor5 = [[ᱵᱷᱤ. ᱯᱤ. ᱥᱤᱝ]]
| primeminister6 = [[ᱤᱱᱫᱤᱨᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]]
| term_start6 = ᱑᱔ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱘᱐
| term_end6 = ᱑᱙ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱘᱔
| predecessor6 = [[ᱥᱭᱟᱢ ᱱᱚᱱᱫᱚᱱ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱢᱤᱥᱨᱚ]]
| successor6 = [[ᱤᱱᱫᱤᱨᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]]
| office7 = [[Minister of Home Affairs (India)|Minister of Home Affairs]]
| primeminister7 = [[ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]]
| term_start7 = ᱑᱒ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱘᱖
| term_end7 = ᱑᱒ ᱢᱮ ᱑᱙᱘᱖
| predecessor7 = [[ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱨᱟᱣ ᱪᱚᱣᱚᱱ]]
| successor7 = [[ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ ᱵᱩᱴᱟ ᱥᱤᱝ]]
| primeminister8 = [[ᱤᱱᱫᱤᱨᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]]<br />[[ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]]
| term_start8 = ᱑᱙ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱘᱔
| term_end8 = ᱓᱑ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱔
| predecessor8 = [[ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱥᱮᱴᱷᱤ]]
| successor8 = [[ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱨᱟᱣ ᱪᱚᱣᱚᱱ]]
| office9 =᱔ ᱟᱹᱱᱤᱡ [[ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱨᱤᱥᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ]]
| term_start9 = ᱓᱐ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱑
| term_end9 = ᱑᱐ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱗᱓
| predecessor9 = [[ᱠᱟᱥᱩ ᱵᱽᱨᱚᱦᱢᱟᱱᱚᱱᱫᱚ ᱨᱮᱰᱰᱤ]]
| successor9 = [[ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮᱭᱟᱜ ᱨᱟᱭ]]
| office10 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱯᱟᱨᱞᱤᱭᱟᱢᱮᱴ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ]]<br />{{small|[[ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ]]}}
| term_start10 = ᱑᱕ ᱢᱮ ᱑᱙᱙᱖
| term_end10 = ᱔ ᱰᱤᱥᱳᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱗
| predecessor10 = [[ᱜᱳᱯᱤᱱᱟᱛᱷ ᱜᱚᱡᱚᱯᱚᱛᱤ]]
| successor10 = [[ᱡᱚᱭᱚᱱᱛᱤ ᱯᱚᱴᱱᱟᱭᱮᱠ]]
| constituency10 = [[Berhampur (Lok Sabha constituency)|ᱵᱽᱨᱚᱦᱢᱚᱯᱤᱨ]]
| term_start11 = ᱒᱐ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱙᱑
| term_end11 = ᱑᱐ ᱢᱮ ᱑᱙᱙᱖
| predecessor11 = [[ᱜᱟᱝᱜᱩᱞᱟ ᱯᱨᱚᱛᱷᱚᱯᱟ ᱨᱮᱰᱰᱤ]]
| successor11 = [[ᱵᱷᱩᱢᱚ ᱱᱟᱜᱤ ᱨᱮᱰᱰᱤ]]
| constituency11 = [[Nandyal (Lok Sabha constituency)|ᱱᱚᱫᱽᱭᱟᱞ]]
| term_start12 = ᱓᱑ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱔
| term_end12 = ᱑᱓ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱙᱑
| predecessor12 = Barve Jatiram Chitaram
| successor12 = Tejsinghrao Bhosle
| constituency12 = [[Ramtek (Lok Sabha constituency)|ᱨᱟᱢᱴᱮᱠ]]
| term_start13 = ᱒᱓ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱗᱗
| term_end13 = ᱓᱑ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱔
| predecessor13 = ''Constituency established''
| successor13 = [[ᱪᱮᱱᱫᱩᱯᱟᱛᱞᱟ ᱡᱚᱝᱜᱚ ᱨᱮᱰᱰᱤ]]
| constituency13 = [[Hanamkonda (Lok Sabha constituency)|ᱦᱚᱱᱚᱢᱠᱚᱱᱰᱟ]]
}}
'''ᱯᱟᱢᱩᱞᱟᱯᱚᱛᱤ ᱵᱷᱮᱸᱠᱚᱴ ᱱᱚᱨᱚᱥᱤᱢᱦᱟ ᱨᱟᱣ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ - ᱒᱘ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱒᱑, ᱜᱩᱨ - ᱒᱓ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱔) ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱑᱐ ᱟᱹᱱᱤᱡ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ 'ᱞᱟᱭᱥᱮᱸᱥ ᱨᱟᱡᱽ' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱤᱡᱢᱮᱞᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱱᱟᱝ ᱨᱮᱜᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ <ref>{{cite web|url=https://scroll.in/article/810874/narasimha-rao-not-vajpayee-was-the-pm-who-set-india-on-a-nuclear-explosion-path|title=Narasimha Rao, not Vajpayee, was the PM who set India,s on a nuclear explosion path|access-date=27 मई 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190530044127/https://scroll.in/article/810874/narasimha-rao-not-vajpayee-was-the-pm-who-set-india-on-a-nuclear-explosion-path|archive-date=30 मई 2019|url-status=live}}</ref> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ [[ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
ᱱᱩᱭᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣᱜ ᱨᱮᱫᱚ ᱠᱚᱯᱟᱲ ᱞᱤᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱛᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱒᱑ ᱢᱮ ᱑᱙᱙᱑ ᱫᱚ [[ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱡᱚᱵᱚᱨ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱝᱠᱟᱨᱮ ᱫᱟᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱟᱹᱣ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱫᱚ ᱱᱤᱦᱟᱹᱛᱤ ᱜᱮ ᱞᱟᱵᱽ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱙᱑ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱱᱟᱢ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱫᱚ ᱵᱟ8&ᱨᱭᱟ ᱛᱷᱚᱱᱚᱠ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱱᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤᱭᱟᱜ ᱡᱚᱵᱚᱨᱜᱚᱡ ᱞᱟᱦᱟᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱨ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱛᱷᱚᱱᱚᱠ ᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱡᱚᱵᱚᱨᱜᱚᱡ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱱᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱩᱞᱟᱹᱡᱚᱠᱷᱟᱨᱮ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱛᱷᱚᱱᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱟᱜ ᱩᱫᱮᱞ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮᱛᱮᱫ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤᱭᱟᱜ ᱡᱚᱵᱚᱨᱜᱚᱡ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱤᱨᱡᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱟᱹᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱥᱟᱸᱜᱮᱢᱚᱱᱚᱛ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱤᱠᱷᱟᱹᱱ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱟᱬᱜᱚ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱫᱚ ᱒᱓᱒ ᱥᱤᱴᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱱᱚᱨᱚᱥᱤᱢᱦᱟ ᱨᱟᱣ ᱫᱚ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱥᱚᱝᱥᱚᱫᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱜᱩᱣᱟᱹᱱᱚᱜ ᱠᱚ ᱪᱟᱞ ᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱝᱠᱟᱨᱮ ᱟᱡ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱸᱥ ᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱤᱠᱷᱟᱹᱱ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱫᱚ ᱥᱟᱸᱜᱮᱢᱚᱱᱚᱛ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱟᱭᱚᱠ ᱥᱟᱝᱥᱚᱫᱽ ᱮ ᱡᱚᱜᱟᱲ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱟᱨ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱫᱚ ᱢᱚᱬᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱠᱛᱚ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱥᱟᱛᱞᱟᱜ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾
== ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ==
ᱨᱟᱣ ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱛᱤᱵᱷᱟ ᱢᱩᱨᱛᱤ ᱞᱟᱭᱤᱯᱷᱴᱟᱭᱤᱢ ᱮᱪᱤᱵᱷᱢᱮᱴ ᱮᱣᱟᱨᱰ ᱛᱮᱠᱚ ᱢᱟᱹᱱ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱠᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾ <ref>[https://www.indiatoday.in/magazine/signposts/story/20020121-former-prime-minister-awarded-796128-2002-01-21 Former PM P.V. Narasimha Rao awarded Pratibha Murthy Lifetime Achievement Award]</ref> ᱯᱟᱴᱤ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱚᱛᱱᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱤ. ᱵᱷᱤ. ᱱᱚᱨᱚᱥᱤᱢᱦᱟ ᱨᱟᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱚ ᱦᱮᱸᱥᱤᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱛᱮᱞᱮᱝᱜᱟᱱᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱮ. ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱥᱮᱠᱷᱚᱨ ᱨᱟᱣ ᱫᱚ ᱱᱚᱨᱚᱥᱤᱢᱦᱟ ᱨᱟᱣ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱚᱛᱱᱚ ᱮᱢᱟᱦᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱣᱲᱤᱭ ᱦᱮᱸᱥᱤᱠᱟᱹᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/telangana/kcr-bats-for-bharat-ratna-to-narasimha-rao/article6158106.ece|title=KCR bats for Bharat Ratna to Narasimha Rao|date=28 June 2014|accessdate=31 December 2019|via=www.thehindu.com|newspaper=The Hindu}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱪᱤ ᱵᱷᱟᱡᱽᱯᱟ ᱱᱮᱛᱟ ᱥᱩᱵᱽᱨᱚᱢᱚᱬᱭᱚᱢ ᱥᱣᱟᱢᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱣ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱚᱛᱱᱚ ᱮᱢᱟᱦᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱣᱲᱤᱭ ᱦᱮᱸᱥᱤᱠᱟᱹᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱥᱚᱧᱡᱚᱭ ᱵᱟᱨᱩ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱢᱚᱱᱢᱳᱦᱚᱱ ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱨᱟᱣ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱚᱛᱱᱚ ᱮᱢᱟᱦᱟᱭ ᱥᱟᱱᱟᱭᱮ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ <ref>Manmohan wanted to give [[Bharat Ratna]] to Atal, Narasimha Rao but failed: Baru</ref>
== ᱥᱟᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
{{commons category|Neelam Sanjiva Reddy}}
{{Wikiquote}}
* [http://presidentofindia.nic.in/writereaddata/Portal/audio-visual-section/2%20Broadcast%20to%20the%20Nation%20-%20Republic%20Day,Delhi.mp3 President Neelam Sanjiva Reddy's broadcast to India on Republic Day, 1979 (Audio)]
* [http://speakerloksabha.nic.in/former/Nsanjivareddy.asp Neelam Sanjiva Reddy - The Office of Speaker Lok Sabha]
mit9pbncb9b6mwt56sq829yr5l3m1is
ᱭᱚᱥ ᱡᱳᱦᱚᱨ
0
11316
198343
130160
2026-09-24T13:37:30Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198343
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Indian film producer}}
{{Use dmy dates|date=March 2018}}
{{Use Indian English|date=March 2018}}
{{Infobox person
| name = ᱭᱚᱥ ᱡᱳᱦᱚᱨ
| image =
| caption =
| birth_name = ᱭᱚᱥᱨᱟᱡᱽ ᱡᱳᱦᱚᱨ
| birth_date = {{birth date|1929|09|06|df=y}}
| birth_place = [[ᱞᱟᱦᱳᱨ]], [[ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱯᱨᱳᱵᱷᱤᱭᱮᱱᱥ (ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ)|ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ]], [[ᱵᱽᱨᱤᱴᱤᱥ ᱨᱟᱡᱽ|ᱵᱽᱨᱤᱴᱤᱥ ᱤᱱᱰᱤᱟᱭ]]<ref>https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/remembering-yash-johar-the-man-who-gave-us-kabhi-khushi-kabhie-gham-259790-2015-06-26</ref>
| death_date = {{death date and age|2004|06|26|1929|09|06|df=y}}
| death_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]], [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ
| occupation = [[ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ]]
| yearsactive = ᱑᱙᱕᱒–᱒᱐᱐᱔ (ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱩᱡᱩᱜ ᱦᱟ.ᱵᱤᱡ)
| spouse = ᱦᱤᱨᱳ ᱡᱳᱦᱚᱨ
| children = [[ᱠᱚᱨᱚᱱ ᱡᱳᱦᱚᱨ]]
| relatives =
}}
'''ᱭᱚᱥ ᱡᱳᱦᱚᱨ''' (᱖ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱟᱨ ᱑᱙᱒᱙ - ᱒᱖ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱐᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ. [[ᱵᱟᱞᱤᱣᱩᱰ]] ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱖ ᱥᱟ.ᱦᱤᱛ ᱨᱮ [[ᱫᱷᱚᱨᱢᱟ ᱯᱨᱚᱰᱚᱠᱥᱚᱱ]] ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱱᱟᱜ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱥᱳᱴᱤᱝ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱚᱵᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱟᱭᱟ ᱫᱩᱞᱟ.ᱲ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|title=Good-bye, Yashji! A Personal Tribute|author=Subhash K Jha|url=http://www.sify.com/movies/good-bye-yashji-a-personal-tribute-news-bollywood-kkfvKSjihab.html|date=28 June 2004|publisher=[[Sify]] Movies|access-date=11 July 2020|archive-date=1 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141101132705/http://www.sify.com/movies/good-bye-yashji-a-personal-tribute-news-bollywood-kkfvKSjihab.html|url-status=dead }}</ref>
== ᱱᱤᱡᱮᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱭᱟᱥ ᱡᱳᱦᱟᱨ ᱫᱚ ᱖ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱟᱨ ᱑᱙᱒᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ [[ᱞᱟᱦᱳᱨ]], [[ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱯᱨᱳᱵᱷᱤᱭᱮᱱᱥ|ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ]], ᱵᱽᱨᱤᱴᱤᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱢᱤᱫ [[ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱦᱤᱱᱫᱩ]] ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱾ ᱟ.ᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱡᱮ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ [[ᱤᱭ.ᱮᱥ. ᱡᱳᱦᱚᱨ]]ᱼᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱭᱚᱥ ᱫᱚ ᱦᱤᱨᱳ ᱡᱳᱦᱚᱨ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱭᱚᱥ ᱟᱨ ᱦᱤᱨᱳ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ [[ᱠᱚᱨᱚᱱ ᱡᱳᱦᱚᱨ]] ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ. ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱒᱖ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ ᱭᱚᱥ ᱫᱚ, [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] ᱨᱮ, ᱗᱔ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱠᱚᱲᱟᱢ ᱵᱮᱢᱟᱨ ᱠᱷᱟ.ᱛᱤᱨ [[ᱠᱮᱱᱥᱚᱨ]] ᱛᱮ ᱜᱩᱡ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱩᱡᱩᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ [[ᱠᱚᱨᱚᱱ ᱡᱳᱦᱚᱨ|ᱠᱚᱨᱚᱱ]] ᱜᱮ [[ᱫᱷᱚᱨᱢᱟ ᱯᱨᱚᱰᱚᱠᱥᱚᱱ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱛᱚᱨᱟᱣ ᱟ.ᱜᱩ ᱭᱮᱫᱟ ᱾
== ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱭᱟᱥ ᱡᱳᱦᱟᱨ ᱫᱚ ᱖ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱟᱨ ᱑᱙᱒᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ [[ᱞᱟᱦᱳᱨ]], [[ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱯᱨᱳᱵᱷᱤᱭᱮᱱᱥ|ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ]], ᱵᱽᱨᱤᱴᱤᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱢᱤᱫ [[ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱦᱤᱱᱫᱩ]] ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱾ ᱟ.ᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱡᱮ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ [[ᱤᱭ.ᱮᱥ. ᱡᱳᱦᱚᱨ]]ᱼᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱭᱚᱥ ᱫᱚ ᱦᱤᱨᱳ ᱡᱳᱦᱚᱨ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾
᱑᱙᱕᱒ ᱥᱟ.ᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱭᱟᱥ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱫᱚ [[ᱥᱩᱱᱤᱞ ᱫᱚᱛᱛ]]-ᱟᱜ ᱯᱨᱚᱰᱚᱠᱥᱚᱱ ᱦᱟᱣᱩᱥ ᱚᱡᱚᱱᱛᱟ ᱟᱨᱴᱥ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ''[[ᱢᱩᱡᱷᱮ ᱡᱤᱱᱮ ᱫᱳ]]'' ᱟᱨ ''ᱭᱮ ᱨᱤᱥᱛᱮ ᱦᱮ ᱯᱭᱟᱨ ᱠᱤ'' ᱮᱢᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱟᱩᱭ ᱫᱚ ᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱡ [[ᱫᱮᱵᱽ ᱟᱱᱚᱱᱫᱽ]]-ᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''[[ᱜᱟᱭᱤᱰ_(ᱯᱷᱤᱞᱢ)]]'' ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚᱣᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱚᱠᱥ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱨᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱨᱮᱠᱚᱰ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ [[ᱫᱮᱵᱽ ᱟᱱᱚᱱᱫᱽ]] ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱛᱮ [[ᱱᱚᱵᱽᱠᱮᱛᱚᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ]] ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱛᱮ ''[[ᱡᱣᱮᱞ ᱛᱷᱤᱯ]]'', ''[[ᱯᱨᱮᱢ ᱯᱩᱡᱟᱨᱤ]]'' ᱟᱨ ''[[ᱦᱚᱨᱮ ᱨᱟᱢ ᱦᱟᱨᱮ ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ (᱑᱙᱗᱑ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱦᱚᱨᱮ ᱨᱟᱢ ᱦᱟᱨᱮ ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ]]'' ᱮᱢᱟᱱ ᱯᱷᱤᱯᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/news/2004/jun/26mum.htm |title=Filmmaker Yash Johar dead |publisher=Rediff.com |date= |accessdate=2012-11-05}}</ref>
᱑᱙᱗᱖ ᱥᱟ.ᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱭᱚᱥ ᱫᱚ, ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱤᱡᱮᱨ ᱵᱮᱱᱚ [[ᱫᱷᱚᱨᱢᱟ ᱯᱨᱚᱰᱚᱠᱥᱚᱱ]] ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>[http://www3.dharma-production.com/ourprofile.html Our Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080606041145/http://www3.dharma-production.com/ourprofile.html |date=6 June 2008 }} - Dharma Productions</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱨᱚᱰᱚᱠᱥᱚᱱ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ''[[ᱫᱳᱥᱨᱟᱱᱟ (᱑᱙᱘᱐ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱫᱳᱥᱛᱟᱱᱟ]]'' ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱨᱟᱡᱽ ᱠᱷᱳᱥᱞᱟ]] ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱟᱨ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱨᱮᱠᱚᱰ ᱵᱚᱠᱥ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱑᱙᱘᱐-᱑᱙᱙᱐ ᱛᱟᱞᱟᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱡᱮᱢᱚᱱ, ''[[ᱚᱜᱽᱱᱤᱯᱚᱛᱷ (᱑᱙᱙᱐ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱯᱢ)|ᱚᱜᱽᱱᱤᱯᱚᱛᱷ]]'', ''[[ᱜᱩᱢᱨᱟᱦ (᱑᱙᱙᱓ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱯᱢ)|ᱜᱩᱢᱨᱟᱦ]]'' ᱟᱨ ''[[ᱰᱩᱯᱞᱤᱠᱮᱴ (᱑᱙᱙᱘ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱰᱩᱯᱞᱤᱠᱮᱴ]]'' ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱾
== ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ ==
<references />
== ᱵᱟ.ᱲᱛᱤ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
* [http://www.dharma-production.com/ Dharma Productions, Yash Johar's production company]
* {{IMDb name|id=0424105}}
{{Dharma Productions}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Johar, Yash}}
[[Category:1929 births]]
[[Category:2004 deaths]]
[[Category:Businesspeople from Amritsar]]
[[Category:20th-century Indian businesspeople]]
[[Category:Hindi film producers]]
[[Category:Film producers from Mumbai]]
[[Category:Producers who won the Best Popular Film Providing Wholesome Entertainment National Film Award]]
[[Category:People from Lahore]]
3zt6hpp9ngsoxxhr7mqb4f7m7zild32
ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨᱚᱢ ᱥᱚᱧᱡᱤᱵᱟᱭᱭᱟ
0
11353
198341
130086
2026-09-24T13:21:49Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198341
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Indian politician
| name = ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨᱚᱢ ᱥᱚᱧᱡᱤᱵᱟᱭᱭᱟ
| image = Damodaram Sanjivayya 2008 stamp of India.jpg
| imagesize =
| birth_date ={{Birth date|1921|2|14|df=y}}
| birth_place = Peddapdu Village, [[ᱢᱟᱫᱽᱨᱟᱥ ᱯᱨᱮᱥᱤᱰᱮᱱᱥᱤ]], [[British Raj|ᱵᱽᱨᱤᱴᱤᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ]]<br/>(ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ [[ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]])
| death_date ={{Death date and age|df=yes|1972|5|8|1921|2|14}}
| office =᱒ ᱟᱹᱱᱤᱡ [[ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ]]
| constituency = [[Kurnool (Assembly constituency)|ᱠᱩᱨᱱᱩᱞ]]
| term_start =᱑᱑ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱖᱐
|term_end =᱑᱒ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱖᱒
| predecessor =[[ᱱᱤᱞᱚᱢ ᱥᱚᱧᱡᱤᱵᱟ ᱨᱮᱰᱰᱤ]]
| successor =[[ᱱᱤᱞᱚᱢ ᱥᱚᱧᱡᱤᱵᱟ ᱨᱮᱰᱰᱤ]]
| office2 = [[ᱯᱟᱨᱞᱤᱭᱟᱢᱮᱴ ᱥᱚᱦᱮᱛ]], [[ᱨᱟᱡᱽᱡᱚ ᱥᱚᱵᱷᱟ]]
| constituency2 = [[ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]]
| term_start2 =᱑᱙᱖᱔
|term_end2 =᱑᱙᱗᱒ <ref>{{cite web | url=https://rajyasabha.nic.in/rsnew/pre_member/1952_2003/s.pdf| title=RAJYA SABHA MEMBERS BIOGRAPHICAL SKETCHES 1952 – 2003 | publisher=[[ᱨᱟᱡᱽᱡᱚ ᱥᱚᱵᱷᱟ]] | accessdate=᱓᱐ ᱢᱮ ᱒᱐᱑᱘ }}</ref>
| party =[[ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ]]
| spouse = ᱠᱨᱤᱥᱱᱟᱵᱮᱬᱤ
| children =
|cabinet = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ]]
|portfolio = Minister of Labour and Employment(9 June 1964 – 23 January 1966)
| footnotes =
| nationality = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]ᱤᱭᱟᱹ
|alma_mater = [[ᱢᱟᱫᱽᱨᱟᱥ ᱠᱟᱱᱩᱱ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]<ref>{{cite web | url=https://www.nytimes.com/1972/05/08/archives/damodaram-sanivayya-dead-head-of-indias-congress-party.html | title=Damodaram Sanjivayya Dead | work=[[The New York Times]] | date=8 May 1972 | accessdate=30 May 2018}}</ref>
}}
'''ᱫᱚᱢᱳᱫᱚᱨᱚᱢ ᱥᱚᱧᱡᱤᱵᱚᱭᱭᱟ''' (᱑᱔ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱖᱐ - ᱘ ᱢᱮ ᱑᱙᱗᱒) ᱫᱚ ᱑᱑ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱖᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱖᱒ ᱫᱷᱟ.ᱨᱤᱡ [[ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref name="hindu2005">[http://www.hindu.com/lf/2005/04/21/stories/2005042106200200.htm Life Hyderabad : Memorial for Sanjeevaiah] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060623075106/http://www.hindu.com/lf/2005/04/21/stories/2005042106200200.htm |date=2006-06-23 }}. ''The Hindu'' (21 April 2005). Retrieved on 23 September 2011.</ref><ref>[http://www.rulers.org/indstat3.html Rulers of India]. Rulers.org. Retrieved on 23 September 2011.</ref> ᱥᱚᱧᱡᱤᱵᱚᱭᱭᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱚᱞᱤᱛ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref>{{cite web | url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/whats-under-a-surname-well-a-whole-state/288760 | title=What’s Under A Surname? Well, A Whole State. | work=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] | date=16 December 2013 | accessdate=25 October 2019 | archive-date=2 April 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190402193011/https://www.outlookindia.com/magazine/story/whats-under-a-surname-well-a-whole-state/288760 | url-status=dead}}</ref>
== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨᱚᱢ ᱥᱚᱧᱡᱤᱵᱟᱭᱭᱟ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱠᱩᱨᱱᱩᱞ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱠᱚᱞᱞᱩᱨ ᱢᱚᱱᱰᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱮᱫᱽᱫᱟᱯᱚᱰᱩ ᱟᱹᱛᱩᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱞᱟ <ref>{{Cite web|url=https://www.hugedomains.com/domain_profile.cfm?d=madiga&e=com|title=HugeDomains.com - Madiga.com is for sale (Madiga)|website=www.hugedomains.com|access-date=2019-06-02}}</ref> ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ <ref name="hindu2005"/>ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚᱭ ᱵᱚᱸᱜᱟᱛᱟᱞᱟ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱫᱽᱨᱟᱥ ᱞᱳ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱳ ᱨᱮ ᱥᱚᱱᱮᱨ ᱮ ᱥᱟᱹᱛ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱟᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱪᱩᱦᱩᱞ ᱢᱚᱱᱮᱛᱮ ᱫᱟᱣᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾
== ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ==
ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨᱚᱢ ᱥᱚᱧᱡᱤᱵᱚᱭᱭᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱢᱟᱫᱽᱨᱟᱥ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱐-᱕᱑ ᱨᱮ ᱯᱨᱳᱵᱷᱤᱡᱚᱱᱟᱞ ᱨᱟᱨᱞᱤᱭᱟᱢᱮᱴ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱖᱒ ᱨᱮ, ᱥᱚᱧᱡᱤᱵᱚᱭᱭᱟ ᱦᱚᱸ ᱚᱞ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱚᱞᱤᱛ ᱱᱮᱛᱟᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ <ref>{{cite web|url=http://www.geocities.com/dakshina_kan_pa/art25/botrt.htm |title=Presidents of Indian National Congress |accessdate=6 June 2007 |url-status=unfit |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091026232349/http://www.geocities.com/dakshina_kan_pa/art25/botrt.htm |archivedate=26 October 2009 }}. Retrieved on 23 September 2011.</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱙ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱖᱔ ᱟᱨ ᱒᱓ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱖᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟᱨᱮ [[ᱞᱟᱞ ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨ ᱥᱟᱥᱛᱨᱤ]] ᱟᱜ ᱛᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱹᱴᱣᱟᱹᱱ ᱟᱨ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
== ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ==
ᱥᱚᱧᱡᱤᱵᱚᱭᱭᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱫᱚᱞᱤᱛ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref>{{cite web | url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/whats-under-a-surname-well-a-whole-state/288760 | title=What’s Under A Surname? Well, A Whole State. | work=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] | date=16 December 2013 | accessdate=25 October 2019 | archive-date=2 April 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190402193011/https://www.outlookindia.com/magazine/story/whats-under-a-surname-well-a-whole-state/288760 | url-status=dead}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱹᱴᱣᱟᱹᱱ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱑᱙᱗᱐ ᱨᱮ, ᱚᱠᱥᱯᱷᱚᱨᱰ ᱟᱨ ᱟᱭᱤᱵᱤᱮᱪ ᱯᱚᱵᱽ ᱠᱳ., ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
== ᱢᱟᱹᱱ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ==
* ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱫᱚ [[ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱢᱯᱚᱞᱞᱤ ᱨᱮ ᱫᱤᱥᱣᱟᱹ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
* [[ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ]] ᱨᱮ ᱦᱩᱥᱮᱱ ᱥᱟᱜᱚᱨ ᱱᱟᱹᱭ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱜᱟᱱ, ᱥᱚᱧᱡᱚᱦᱟᱭᱭᱟ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱜᱮ ᱧᱩᱢ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱬᱜᱷᱟᱹᱴᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮᱜᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ ᱾
* ᱫᱟᱢᱳᱫᱚᱨᱚᱢ ᱥᱚᱧᱡᱤᱵᱚᱭᱭᱟ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱱᱩᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱠᱟᱱᱩᱱ ᱟᱛᱷᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱤᱥᱟᱠᱷᱟᱯᱟᱴᱱᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱢᱟᱱᱚᱛ ᱧᱩᱪᱩᱢ ᱛᱮ ᱧᱩᱢ ᱪᱷᱟᱹᱴᱭᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
* ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱳᱥᱴ ᱫᱚ ᱑᱔ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱐᱘ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱢᱟᱱᱚᱛ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱢᱤᱫ ᱩᱱᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱰᱟᱠ ᱴᱤᱠᱮᱴ (INR ᱕.᱐᱐) ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
o4wefh5tfkie3m0cr745jvip9w876ik
ᱮᱱ. ᱴᱤ. ᱨᱟᱢᱟ ᱨᱟᱣ
0
11931
198348
180582
2026-09-24T13:51:27Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198348
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = ᱮᱱ. ᱴᱤ. ᱨᱟᱢᱟ ᱨᱟᱣ
| image = N. T. Rama Rao in Shavukaru (1950).jpg
| caption = ᱮᱱ. ᱴᱤ. ᱨᱟᱢᱟ ᱨᱟᱣ
| office = [[List of Chief Ministers of Andhra Pradesh|᱑᱐ ᱟᱹᱱᱤᱡ ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ]]
| term_start1 = ᱙ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱘᱓
| term_end1 = ᱑᱖ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱘᱔
| governor1 = [[ᱠᱮ. ᱥᱤ. ᱮᱵᱽᱨᱟᱦᱚᱢ]]<br />[[ᱴᱷᱟᱠᱩᱨ ᱨᱟᱢ ᱞᱟᱞ]]
| predecessor1 = [[ᱠᱳᱴᱞᱟ ᱵᱤᱡᱚᱭᱟ ᱵᱷᱟᱥᱠᱚᱨᱟ ᱨᱮᱰᱰᱤ]]
| successor1 = [[ᱱᱚᱫᱮᱸᱫᱽᱞᱟ ᱵᱷᱟᱥᱠᱚᱨᱟ ᱨᱟᱣ]]
| term_start2 = ᱑᱖ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱔
| term_end2 = ᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱙
| governor2 = [[ᱥᱚᱝᱠᱚᱨ ᱫᱚᱭᱟᱞ ᱥᱚᱨᱢᱟ]]
| predecessor2 = [[ᱱᱚᱫᱮᱸᱫᱽᱞᱟ ᱵᱷᱟᱥᱠᱚᱨᱟ ᱨᱟᱣ]]
| successor2 = [[ᱢᱟᱨᱨᱤ ᱪᱮᱱᱱᱟ ᱨᱮᱰᱰᱤ]]
| term_start3 = ᱑᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱔
| term_end3 = ᱑ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱕
| governor3 = [[ᱠᱨᱤᱥᱱᱟ ᱠᱟᱸᱛ]]
| predecessor3 = [[ᱠᱳᱴᱞᱟ ᱵᱤᱡᱚᱭᱟ ᱵᱷᱟᱥᱠᱚᱨᱟ ᱨᱟᱣ]]
| successor3 = [[ᱱᱚᱨᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱵᱟᱵᱩ ᱱᱟᱭᱰᱩ]]
| birth_date = {{Birth date|df=yes|1923|5|28}}<ref name="TheHindu DOB" />
| birth_place = [[ᱱᱤᱢᱢᱟᱠᱩᱨᱩ]], [[ᱢᱟᱫᱽᱨᱟᱥ ᱯᱨᱮᱥᱤᱰᱮᱱᱥᱤ]], [[British Raj|ᱵᱽᱨᱤᱴᱤᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ]]<br/>(ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ [[ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]])
| parents = ᱱᱚᱱᱫᱚᱢᱩᱨᱤ ᱞᱚᱠᱥᱢᱚᱭᱭᱟ ᱪᱚᱣᱫᱚᱨᱤ (ᱵᱟᱵᱟ), ᱱᱚᱱᱫᱚᱢᱩᱨᱤ ᱵᱮᱸᱠᱚᱴᱚ ᱨᱟᱢᱟᱢᱢᱟ (ᱟᱭᱳ)
| death_date = {{Death date and age|1996|1|18|1923|3|29|df=y}}<ref name="ntr death" />
| death_place = [[ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ]], [[ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ<br/>(ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ [[ᱛᱮᱞᱮᱝᱜᱟᱱᱟ]])
| death_cause = Cardiac arrest
| party = {{Colorsample|Yellow}} [[ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱫᱮᱥᱚᱢ ᱯᱟᱴᱤ]]<br /> <small>(᱑᱙᱘᱒-᱑᱙᱙᱖)</small>
| otherparty = [[National Front (India)|ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱯᱷᱨᱚᱱᱴ]] <small>(᱑᱙᱘᱙-᱑᱙᱙᱖)</small>
| spouse = {{marriage| ᱵᱟᱥᱚᱣᱟᱛᱚᱨᱚᱠᱚᱢ|1942|1985}} <small>(''ᱵᱷᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱴ'')</small><br />{{marriage|[[ᱞᱚᱠᱥᱢᱤ ᱯᱟᱨᱵᱚᱛᱤ]]|1993|}}
| children = ᱱᱚᱱᱫᱚᱢᱩᱨᱤ ᱨᱟᱢᱟᱠᱨᱥᱱᱟ ᱥᱨ. <small>(''ᱵᱷᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱴ'')</small><br />ᱱᱮᱱᱫᱚᱢᱩᱨᱤ ᱡᱚᱭᱚᱠᱨᱤᱥᱱᱟ<br />ᱱᱚᱱᱫᱚᱢᱩᱨᱤ ᱥᱟᱭᱠᱨᱤᱥᱱᱟ <small>(''ᱵᱷᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱴ'')</small><br />[[ᱱᱚᱱᱫᱚᱢᱩᱨᱤ ᱦᱚᱨᱤᱠᱨᱤᱥᱱᱟ]] <small>(''ᱵᱷᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱴ'')</small><br />ᱱᱚᱱᱫᱚᱢᱩᱨᱤ ᱢᱳᱦᱚᱱᱚᱠᱨᱤᱥᱱᱟ <br />[[ᱱᱱᱫᱚᱢᱩᱨᱤ ᱵᱚᱞᱚᱠᱨᱤᱥᱱᱟ]]<br />ᱱᱚᱱᱫᱚᱢᱩᱨᱤ ᱨᱟᱢᱟᱠᱨᱤᱥᱱᱟ ᱦᱩᱰᱤᱧ<br /> ᱱᱚᱱᱫᱚᱢᱩᱨᱤ ᱡᱚᱭᱚᱥᱚᱝᱠᱚᱨ ᱠᱨᱤᱥᱱᱟ<br />ᱱᱚᱨᱚ ᱵᱷᱩᱵᱚᱱᱮᱥᱣᱚᱨᱤ<br />ᱠᱟᱱᱛᱟᱢᱟᱱᱮᱱᱤ ᱩᱢᱟ ᱢᱚᱦᱮᱥᱣᱚᱨᱤ<br/> [[ᱫᱟᱜᱽᱜᱩᱵᱚᱛᱤ ᱯᱩᱨᱟᱸᱫᱮᱥᱣᱚᱨᱤ]] <br/>ᱜᱚᱨᱚᱯᱚᱛᱤ ᱞᱳᱠᱮᱥᱣᱚᱨᱤ<br/>
| alma_mater = [[ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱠᱮᱨᱮᱥᱛᱟᱱ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]], [[ᱜᱩᱱᱴᱩᱨ]]
| website =
| blank1 = Awards
| data1 = [[ᱯᱚᱫᱽᱢᱚᱥᱨᱤ]] (᱑᱙᱖᱙)<br />[[ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱮᱣᱟᱨᱰ]]
}}
'''ᱱᱚᱱᱫᱟᱢᱩᱨᱤ ᱛᱟᱨᱚᱠ ᱨᱟᱢᱟ ᱨᱟᱣ''' (᱒᱘ ᱢᱮ ᱑᱙᱒᱓ - ᱑᱘ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱙᱖), <ref name="TheHindu DOB" /> ᱫᱚ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱨᱮ ᱮᱱ. ᱴᱤ. ᱨᱟᱢᱟ ᱨᱟᱣ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟᱹ, ᱯᱨᱚᱰᱩᱥᱚᱨ, ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ, ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱯᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱮᱭᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ [[ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱮᱱᱤᱡ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱣ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲ ᱵᱟᱰᱚᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱚᱠᱠᱤᱱᱮᱱᱤ ᱱᱟᱜᱮᱥᱣᱚᱨᱤ ᱨᱟᱣ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱮᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱤᱨ ᱵᱷᱟᱱᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ <ref name="timesNews">{{cite web|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/telugu/movies/news/NTR-is-the-greatest-Indian-actor/articleshow/18860418.cms|title=NTR is the greatest Indian actor}}</ref><ref name="news18">{{cite web|url=https://www.news18.com/news/india/ntr-greatest-actor-in-india-cnn-ibn-poll-survey-595559.html|title=NTR greatest actor in India: CNN-IBN Poll survey}}</ref> ᱮᱱ. ᱴᱤ. ᱟᱨ. ᱫᱚ ᱛᱷᱳᱰᱩ ᱰᱳᱸᱜᱽᱞᱩ (᱑᱙᱕᱔), ᱟᱨ ᱥᱤᱛᱟᱨᱟᱢ ᱠᱚᱞᱭᱟᱬᱚᱢ (᱑᱙᱖᱐) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱟᱨᱴ ᱛᱷᱤᱣᱮᱴᱚᱨ, ᱢᱟᱫᱽᱨᱟᱥ, <ref>[[Eenadu]] Daily, Eenadu cinema – 17 July 2013, National art theater, Page 10</ref> ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱟᱨ ᱵᱚᱨᱠᱟᱴᱱᱚᱢ (᱑᱙᱗᱐) <ref name="2ndawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/2nd_nff_1955.pdf|title=2nd National Film Awards|publisher=[[Directorate of Film Festivals]]|accessdate=23 August 2011}}</ref>ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱤᱝ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱮᱭᱟ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ ᱾ ᱮᱱ.ᱴᱤ.ᱟᱨ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱩ ᱯᱮᱰᱟ (᱑᱙᱕᱔) ᱟᱨ ᱞᱚᱵᱚ ᱠᱩᱥᱚ (᱑᱙᱖᱓) ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱤᱝ ᱟᱨ ᱯᱟᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱯᱚᱛᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ ᱾ <ref name="Times of India Press">{{cite book|title=The Times of India directory and year book including who's who|year=1984|publisher=Times of India Press}}</ref><ref name="RAJU-PEDA 1954">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/rajupeda-1954/article6013503.ece|title=RAJU-PEDA (1954)|work=The Hindu}}</ref><ref name="Ramachandran 1973">{{cite book|last=Ramachandran|first=T.M.|title=Film world|year=1973|volume=9}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱐ ᱨᱮ ᱠᱳᱰᱟᱞᱩ ᱰᱤᱰᱤᱱᱟ ᱠᱚᱯᱩᱨᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱵᱟᱰᱚᱦᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱸᱫᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱑᱙᱗᱒ ᱨᱮ ᱵᱟᱰᱤ ᱯᱚᱸᱛᱷᱩᱞᱩ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱵᱟᱰᱚᱦᱤᱭᱟᱹ - ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱰᱷᱟᱹᱣ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ <ref name="Times of India Press"/><ref name="Ramachandran 1973"/><ref>{{cite web|url=http://awardsandwinners.com/category/nandi-awards/1970/|title=Nandi Awards – 1970 – Winners & Nominees|publisher=|access-date=2020-07-21|archive-date=2016-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416045048/http://awardsandwinners.com/category/nandi-awards/1970/|url-status=dead}}</ref>
==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱨᱟᱢᱟᱨᱟᱣ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱒᱘ ᱢᱮ ᱑᱙᱒᱓ <ref name="TheHindu DOB">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/nt-rama-rao-a-timeline/article18594639.ece|title=N.T. Rama Rao: A timeline|work=The Hindu|date=28 May 2017}}</ref> [[ᱠᱨᱤᱥᱱᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱰᱤᱣᱟᱰᱟ ᱛᱟᱞᱩᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱢᱟᱪᱷᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱱᱤᱢᱢᱟᱠᱩᱨᱩ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱽᱨᱤᱴᱤᱥ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱱᱟᱹ ᱚᱠᱛᱚ ᱢᱟᱫᱽᱨᱟᱥ ᱯᱨᱮᱥᱤᱰᱮᱱᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱹᱥᱤ ᱛᱤᱨᱤᱡᱩᱨᱤ ᱱᱮᱱᱫᱟᱢᱩᱨᱤ ᱞᱚᱠᱥᱢᱚᱭᱭᱟ ᱪᱚᱣᱫᱷᱩᱨᱤ ᱟᱨ ᱱᱚᱱᱫᱟᱢᱚᱭᱭᱤ ᱵᱮᱸᱠᱚᱴ ᱨᱟᱢᱢᱢᱟ ᱛᱤᱠᱤᱱᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱤᱠᱷᱟᱹᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱡᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱟᱹᱥᱩᱞ ᱮ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱦᱚ8ᱯᱚᱱ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱟᱭᱳ ᱨᱤᱱ ᱫᱚ ᱪᱤᱞᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref>https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/71255/6/06_chapter%201.pdf p. 12</ref>ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚᱭ ᱟᱢᱮᱴ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱤᱱᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱚ [[ᱵᱤᱡᱚᱭᱣᱟᱰᱟ]] ᱨᱮ ᱾ ᱑᱙᱔᱐ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱮᱴᱨᱤᱠ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱡᱚᱭᱣᱟᱰᱟ ᱨᱮ ᱮᱥ.ᱟᱨ.ᱟᱨ. ᱟᱨ ᱥᱤ.ᱵᱤ.ᱟᱨ. ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱟᱨ [[ᱜᱩᱱᱴᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ-ᱠᱮᱠᱮᱥᱛᱟᱱ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱑᱙᱔᱗ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱜᱩᱱᱴᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱚᱛᱷᱤᱯᱟᱫᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱵᱽ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱨᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱫᱽᱨᱟᱥ ᱥᱟᱨᱵᱷᱤᱥ ᱠᱳᱢᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱪᱟᱹᱠᱨᱤ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱜᱚ ᱩᱱᱤ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱨᱮ ᱟᱞᱟᱭ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱯᱮ ᱦᱟᱴ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮᱜᱮᱭ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱜᱤᱰᱤᱭᱟᱫ-ᱟ ᱾ <ref>{{cite web |url=http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2002/12/09/stories/2002120901160200.htm |title=N.T. Rama Rao (1923–1995): A messiah of the masses |work=The Hindu |date=9 December 2002 |accessdate=24 September 2015 |archive-date=11 June 2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030611160814/http://thehindu.com/thehindu/mp/2002/12/09/stories/2002120901160200.htm |url-status=dead}}</ref>ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱨᱤᱴᱚᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱲᱟᱝ ᱮ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ <ref name="I96">{{cite news|author=McGirk, Tim|url=https://www.independent.co.uk/news/people/obituary-n-t-rama-rao-1324748.html|title=Obituary: N. T. Rama Rao |work=[[The Independent]]|accessdate=31 May 2010|location=London|date=19 January 1996}}</ref>
==ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱟᱹᱱ ᱦᱟᱞᱟᱝ==
;ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ
᱑᱙᱖᱘ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱥᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ
;ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ
᱑᱙᱕᱔ ᱨᱮ - ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱯᱷᱤᱪᱚᱨ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱤᱫᱽ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱛᱷᱚᱰᱩ ᱫᱚᱸᱜᱟᱞᱩ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱟᱨᱴ ᱛᱷᱤᱣᱮᱴᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱾<ref name="2ndawardPDF"/><ref name="idlebrain.com">{{cite web|url=http://www.idlebrain.com/celeb/starow/sow-ntr.html |title=Telugu Cinema Celebrity – Nandamuri Taraka Rama Rao |publisher=Idlebrain.com |date=28 May 1923 |accessdate=4 August 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160414015815/http://www.idlebrain.com/celeb/starow/sow-ntr.html |archivedate=14 April 2016 }}</ref>
᱑᱙᱖᱐ - ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱯᱷᱤᱪᱚᱨ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱥᱤᱛᱷᱟᱨᱟᱢ ᱠᱚᱞᱭᱟᱬᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱤᱫᱽ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱾ <ref name="National Film Awards - 1969">{{cite web |url=http://www.hindilyrics.net/awards/national-film-awards-1969.html |title=National Film Awards – 1969 |publisher=Hindilyrics.net |date= |accessdate=3 August 2012 |archive-date=20 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120320050330/http://www.hindilyrics.net/awards/national-film-awards-1969.html |url-status=dead }}</ref>
᱑᱙᱖᱘ - ᱵᱟᱨᱟᱠᱟᱛᱱᱚᱢ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱷᱤᱪᱚᱨ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱾ <ref name="National Film Awards - 1969"/>
;ᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱯᱚᱛᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ
᱑᱙᱕᱔ - ᱨᱟᱡᱩ ᱯᱮᱰᱟ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱯᱟᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾ <ref name="RAJU-PEDA 1954"/><ref name="Ramachandran 1973"/>
᱑᱙᱖᱓ - ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱞᱚᱵᱚ ᱠᱩᱥᱚ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱯᱟᱴ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱾ <ref name="Times of India Press"/><ref name="Ramachandran 1973"/>
ᱱᱚᱱᱫᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ
᱑᱙᱗᱐ ᱨᱮ ᱠᱳᱰᱟᱞᱩ ᱫᱤᱫᱤᱱᱟ ᱠᱚᱯᱩᱨᱚᱢ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱱᱫᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱾ <ref name="Times of India Press"/><ref name="Ramachandran 1973"/>
᱑᱙᱗᱒ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱰᱤ ᱯᱟᱱᱛᱷᱩᱞᱩ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ
===ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ===
* ᱑᱙᱗᱘ ᱨᱮ — ᱦᱚᱱᱚᱨᱟᱨᱤ ᱰᱚᱠᱴᱚᱨᱮᱴ ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{commons category|N. T. Rama Rao}}
* {{IMDb name|0004417}}
* [http://www.telugudesam.org/ Telugu Desam Website]
* [https://www.bbc.com/telugu/india-44277727 Article on NTR in BBC telugu]
q8oa0ie54hfnmdcvyohl0j1u3rtguun
ᱴᱮᱸᱜᱚᱡ
0
12951
198373
64009
2026-09-24T15:14:42Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198373
wikitext
text/x-wiki
[[File:Felling axe.jpg|thumb|Double- and single-bit felling axes]]
[[File:ALB - Hortfund Groß Gaglow.jpg|thumb|A collection of [[bronze]] socketed axe blades from the [[Bronze Age]] found in Germany. This was the top tool of the period and also seems to have been used as a store of value.]]
'''ᱴᱮᱸᱜᱚᱡ''' ᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱟᱴ, ᱫᱟᱨᱮ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱢᱟᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱢᱟᱱ ᱨᱮ ᱞᱟᱜᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱴᱮᱸᱜᱚᱡ ᱫᱚ ᱢᱮᱬᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱱᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱫᱚ ᱞᱟᱥᱮᱨ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱛᱮ ᱮᱢᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱟᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱨᱤᱠᱟᱹ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱮᱬᱟ ᱤᱫᱤ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱮᱬᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱮᱸᱜᱚᱡ ᱠᱚ ᱵᱟᱱᱟᱣ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫ-ᱟ, ᱱᱤᱛ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱢᱟᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱥᱟᱶ ᱚᱠᱚᱭ ᱫᱚ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱱᱠᱟᱱ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ ᱾
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
== ᱴᱮᱸᱜᱚᱡ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ==
[[File:An axe labelled-2edit.svg|thumb|upright|A diagram showing the main points on an axe]]
ᱴᱮᱸᱜᱚᱡ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱚᱢᱯᱳᱱᱮᱱᱴ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ : ᱮᱠᱥ ᱦᱮᱰ (axe ''head''), ᱟᱨ ᱦᱟᱯᱷᱴ (the ''haft'').
== ᱴᱮᱸᱜᱚᱡ ᱵᱚᱦᱚᱜ ==
ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱴᱮᱸᱜᱚᱡ ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱛᱮ ᱜᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱚᱨ ᱟᱛᱮ ᱥᱟᱢᱟᱜ ᱠᱚ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱟᱲᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ '''ᱤᱰᱤ''' ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱧᱚᱜ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱮᱸᱫᱟ ᱥᱮ ᱥᱮᱯ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱛᱷᱚᱛᱷᱱᱟ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱜᱩᱱᱦᱟᱹᱲ ᱜᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱢᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟ, ᱫᱷᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱞᱴᱟᱹ ᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱵᱩᱞ ᱵᱟᱴᱴ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱣᱟᱜ-ᱟ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱡᱮ ᱡᱚᱨ ᱟᱸᱴ ᱛᱮ ᱤᱯᱤᱞ ᱟᱜ ᱠᱮᱠᱷᱟᱱ ᱚᱱᱟ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱟᱛᱮ ᱥᱟᱢᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ-ᱟ, ᱜᱩᱱᱦᱟᱹᱲ ᱜᱮ ᱠᱟᱴ ᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱚᱱᱟ ᱛᱮᱫᱚ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱴᱷᱮᱸᱜᱟ ᱟᱫᱮᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ, ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱲᱮ ᱫᱷᱟᱨ ᱟᱲᱮ ᱪᱩᱭᱞᱩ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱚᱱᱟ ᱦᱚᱸ ᱤᱰᱤ (heel) ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱥᱩᱨ ᱨᱮᱜᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱭᱟᱨᱰ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱩᱥᱩᱞ ᱜᱮ ᱫᱷᱟᱨ ᱞᱟᱥᱮᱨ ᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜ-ᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱟᱞᱟ ᱧᱚᱜ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱜᱮᱫ ᱛᱮᱭᱟᱜ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱡᱟᱦᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱜᱮ ᱢᱟᱫ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ-ᱟ ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
{{Wikiquote}}
{{wiktionary}}
{{Commons}}
{{Commons category|Axes}}
* Section about types of axes is originally based on a [[Quicksilver Wiki]] article at {{URL|1=http://www.metaweb.com/wiki/wiki.phtml?title=A_Glossary_of_Terms_For_Traditional_Timber_Framing_(Timberbee)|2=the timber framing glossary}} under the terms of the [[GNU Free Documentation License]].
* [https://web.archive.org/web/20120104220700/http://www.fhwa.dot.gov/environment/fspubs/99232823/index.htm U.S. Forest Service Ax Manual]
* {{Wikisource-inline|list=
** {{Cite Americana|wstitle=Axe|short=x |noicon=x}}
** {{Cite NIE |year=1905 |wstitle=Axe|short=x |noicon=x}}
** {{Cite AmCyc|wstitle=Axe|short=x |noicon=x}}
** {{Cite EB1911|wstitle=Axe|short=x |noicon=x}}
}}
{{Cutting and abrasive tools}}
{{Forestry tools}}
{{Garden tools}}
{{Woodworking}}
{{Prehistoric technology}}
{{Authority control}}
[[Category:Woodworking hand tools]]
[[Category:Timber preparation]]
[[Category:Forestry tools]]
[[Category:Axes| ]]
[[Category:Gardening tools]]
[[Category:Camping equipment]]
0li0twx980h1bylgwp6c0q1i74toa0s
ᱱᱟᱵᱷᱟᱡᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ
0
13628
198366
132434
2026-09-24T14:59:14Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198366
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
| name = ᱱᱟᱵᱷᱟᱡᱳ
| nativename = {{lang|nv|Diné bizaad}}
| states = [[ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| region = [[ᱮᱨᱤᱡᱳᱱᱟ]], [[ᱱᱤᱣ ᱢᱮᱠᱥᱤᱠᱳ]], [[ᱩᱴᱟᱦ]], [[ᱠᱚᱞᱚᱨᱟᱰᱳ]]
| ethnicity = [[ᱱᱟᱵᱷᱟᱡᱳ ᱦᱚᱲ|ᱱᱟᱵᱷᱟᱡᱳ]]
| speakers = ᱑᱖᱙,᱓᱕᱙ (᱒᱐᱑᱑)
| date =
| ref = <ref name="census"/>
| familycolor = Na-Dené
| fam1 = [[ᱰᱮᱱᱼᱭᱮᱱᱤᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱰᱮᱱᱼᱭᱮᱱᱤᱥᱤᱭᱟᱱ]]?
| fam2 = [[ᱱᱟᱼᱰᱮᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱱᱟᱼᱰᱮᱱ]]
| fam3 = [[ᱟᱛᱷᱟᱵᱟᱥᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱟᱛᱷᱟᱵᱟᱥᱠᱟᱱ]]
| fam4 = [[ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱛᱷᱟᱵᱟᱥᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱛᱷᱟᱵᱟᱥᱠᱟᱱ]]
| fam5 = ᱠᱚᱧᱮᱭᱟᱭ ᱟᱯᱟᱪᱮ
| fam6 = ᱯᱟᱪᱮᱭᱟᱭ
| script = [[ᱞᱟᱛᱤᱱ ᱦᱚᱨᱚᱯ|ᱞᱟᱛᱤᱱ]] ([[ᱱᱟᱵᱷᱟᱡᱳ ᱪᱤᱠᱤ]])<br />[[ᱱᱟᱵᱷᱟᱡᱳ ᱵᱽᱨᱮᱭᱤᱞ]]
| iso1 = nv
| iso2 = nav
| iso3 = nav
| glotto = nava1243
| glottorefname = Navajo
| map = <!--DineBikeyahBe%27elyaigii.svg-->DineBikeyahBe'elyaigii.svg
| mapcaption = [[ᱱᱟᱵᱷᱟᱡᱳ ᱫᱤᱥᱚᱢ]], ᱡᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱟ ᱾
| notice = IPA
}}
'''ᱱᱟᱵᱷᱟᱡᱳ''' ᱥᱮ '''ᱱᱟᱵᱷᱟᱦᱳ''' (ᱱᱟᱵᱷᱟᱡᱳ: Diné bizaad ᱥᱮ Naabeehó bizaad) ᱫᱚ [[ᱱᱟᱼᱰᱮᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱱᱟᱼᱰᱮᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ [[ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱛᱷᱟᱵᱟᱥᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ [[ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱡᱚᱯᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱟᱵᱷᱟᱡᱳ ᱫᱚ ᱠᱚᱧᱮᱼᱯᱟᱪᱮ [[ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[:en:Navajo Nation|ᱱᱟᱵᱷᱟᱡᱳ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱟ ᱾ ᱱᱟᱵᱷᱟᱡᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱ ᱟᱹᱫᱤᱢ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱨᱚᱲᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲᱥᱚᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱑᱗᱐,᱐᱐᱐ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱠᱚ ᱠᱚᱢ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱛᱚᱵᱮ ᱱᱟᱵᱷᱟᱡᱳ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮᱸ ᱟᱹᱰᱤᱜᱟᱱ ᱠᱚᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱧᱩᱛᱩᱢ==
==ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ==
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
==ᱨᱚᱱᱚᱲ==
==ᱚᱞ ᱛᱚᱦᱚᱨ==
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{Commons category|ᱱᱟᱵᱷᱟᱡᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ}}
{{Wikivoyage|Navajo phrasebook}}
* [[wikt:Appendix:Navajo alphabet|Wiktionary:Appendix:Navajo alphabet]]
* [http://www.gomyson.com/ Hózhǫ́ Náhásdlį́į́ʼ - Language of the Holy People (Navajo web site with flash and audio, helps with learning Navajo)], gomyson.com
* [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Swadesh_lists_for_Den%C3%A9-Yeniseian_languages Navajo Swadesh vocabulary list of basic words] (from Wiktionary's [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Swadesh_lists Swadesh-list appendix])
* [http://hctv.humnet.ucla.edu/departments/linguistics/VowelsandConsonants/course/chapter11/navajo/navajo.html Contrasts between Navajo consonants] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120304211724/http://hctv.humnet.ucla.edu/departments/linguistics/VowelsandConsonants/course/chapter11/navajo/navajo.html |date=2012-03-04 }} (sound files from [[Peter Ladefoged]]). humnet.ucla.edu
* [http://www.sanjuan.k12.ut.us/linknavj.html Navajo Language & Bilingual Links] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120314061507/http://www.sanjuan.k12.ut.us/linknavj.html |date=2012-03-14 }} (from San Juan school district). sanjuan.k12.ut.us
* [http://www.navajolanguageacademy.org Navajo Language Academy], navajolanguageacademy.org
* [http://jan.ucc.nau.edu/~jar/TIL_17.html Tuning in to Navajo: The Role of Radio in Native Language Maintenance], jan.ucc.nau.edu
* [http://jan.ucc.nau.edu/~jar/TIL_20.html An Initial Exploration of the Navajo Nation's Language and Culture Initiative], jan.ucc.nau.edu
* [http://www.dinecollege.edu/academics/teacher.php Báʼóltaʼí Adoodleełgi Bínaʼniltingo Bił Hazʼą́ (Center for Diné Teacher Education)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011132749/http://www.dinecollege.edu/academics/teacher.php |date=2017-10-11 }} (ᱱᱟᱵᱷᱟᱡᱳ ᱛᱮ), dinecollege.edu
* [http://www.languagegeek.com/dene/dine/dine_bizaad.html Languagegeek Unicode fonts and Navajo keyboard layouts], languagegeek.com
* [https://web.archive.org/web/20060520051410/http://www.dinecollege.edu/opr/VERDN___.TTF Navajo fonts], dinecollege.edu
* [https://web.archive.org/web/20050321120631/http://library.thinkquest.org/J002073F/thinkquest/Language.htm The Navajo Language], library.thinkquest.org
* [https://web.archive.org/web/20080709030512/http://www.ou.edu/worldlit/onlinemagazine/2007September/webster.htm Reflections on Navajo Poetry], ou.edu
* [http://www.languagesandnumbers.com/how-to-count-in-navajo/en/nav/ How to count in Navajo], languagesandnumbers.com
* [[Digital Public Library of America]]. [http://dp.la/search?language%5B%5D=Navajo&page_size=100&utf8=✓ Navajo-language items], various dates.
* [https://web.archive.org/web/20171011154059/https://itunes.apple.com/us/app/navajo-keyboard/id577841547?mt=8 iPad keyboard app]
* [https://play.google.com/store/apps/details?id=com.neosoft.navajo&hl=en Android keyboard app]
* [https://play.google.com/store/apps/details?id=com.navajoapp.speak&hl=en Android dictionary app]
===ᱯᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱥᱤ===
* [https://web.archive.org/web/20120312065350/http://www.museunacional.ufrj.br/linguistica/congresso/1/txnavar.pdf Navajo reflections of a general theory of lexical argument structure] ([[Kenneth L. Hale|Ken Hale]] & [[Paul Platero]]), museunacional.ufrj.br
* [https://web.archive.org/web/20150823194811/http://www.museunacional.ufrj.br/linguistica/congresso/1/txnavtsl.pdf Remarks on the syntax of the Navajo verb part I: Preliminary observations on the structure of the verb] (Ken Hale), museunacional.ufrj.br
* [https://web.archive.org/web/20120703222655/http://uts.cc.utexas.edu/~carlota/papers/Nphon.pdf The Navajo Prolongative and Lexical Structure] (Carlota Smith), cc.utexas.edu
* [https://web.archive.org/web/20110928005548/http://linguistics.byu.edu/faculty/eddingtond/navajo.pdf A Computational Analysis of Navajo Verb Stems] (David Eddington & Jordan Lachler), linguistics.byu.edu
* [https://web.archive.org/web/20121212023309/http://www.linguistics.ucsb.edu/research/Chee%20et%20al_vol15.pdf Grammaticization of Tense in Navajo: The Evolution of ''nt'éé''] (Chee, Ashworth, Buescher & Kubacki), linguistics.ucsb.edu
* [https://wayback.archive-it.org/all/20090306041231/https://urresearch.rochester.edu/retrieve/6548/BLS+McD&Suss.pdf A methodology for the investigation of speaker's knowledge of structure in Athabaskan] (Joyce McDonough & Rachel Sussman), urresearch.rochester.edu
* [https://web.archive.org/web/20120307084257/http://www.bcs.rochester.edu/cls/f2000n2/mcdonough.pdf How to use Young and Morgan's ''The Navajo Language''] (Joyce McDonough), bcs.rochester.edu
* [https://web.archive.org/web/20160304054057/http://uts.cc.utexas.edu/~carlota/papers/Time%20in%20Navajo.pdf Time in Navajo: Direct and Indirect Interpretation] (Carlota S. Smith, [[Ellavina Perkins|Ellavina T. Perkins]], [[Theodore B. Fernald]]), cc.utexas.edu
* [http://www.language-archives.org/language/nav OLAC Resources in and about the Navajo language]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱱᱟᱵᱷᱟᱡᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ| ]]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
f0hzgvfc4qiou5i1i3h0arrr5f20waj
ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ
0
13799
198384
175775
2026-09-24T15:55:36Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198384
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
| name = ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ
| nativename = {{Script|Kthi|𑂦𑂷𑂔𑂣𑂳𑂩𑂲}}
| image = {{Photomontage|position=center
| photo1a = Bhojpuri.png
| photo2a =
| size = 200
| spacing = 2
| color =
| border = 0
| foot_montage =}}
| states = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱟᱨ [[ᱱᱮᱯᱟᱞ]]
| ethnicity = [[ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱦᱚᱲ|ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ]]
| region = [[ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱴᱚᱴᱷ|ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ]]-[[ᱯᱩᱨᱵᱟᱧᱪᱚᱞ]]
| nation = [[File:Flag of Fiji.svg|22x20px]] [[ᱯᱷᱤᱡᱤ]] {{small|([[ᱯᱷᱤᱡᱤ ᱦᱤᱱᱫᱤ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ)}}<br/>{{IND}}
* [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] (ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ)<ref name="telegraph_jharkhandbihar_official">{{cite news|author=Sudhir Kumar Mishra|url=https://www.telegraphindia.com/states/jharkhand/bhojpuri-3-more-to-get-official-tag-217369|title=Bhojpuri, 3 more to get official tag|newspaper=The Telegraph|date=22 March 2018}}</ref>
| speakers = {{sigfig|50.579447|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ, partial count (᱒᱐᱑᱑ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ)
| date =
| speakers2 = (ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱫᱚ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱨᱮᱠᱚ ᱞᱮᱠᱷᱟᱜᱼᱟ)
| ref = <ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011Census/Language_MTs.html|title=Statement 1: Abstract of speakers' strength of languages and mother tongues – 2011|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=7 July 2018}}</ref>
| familycolor = Indo-European
| fam1 = [[ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ|ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ]]
| fam2 = [[ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ]]
| fam3 = [[ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ]]
| fam4 = [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱥᱟᱢᱟᱝᱥᱮᱱᱟᱜ]]
| fam5 = [[ᱵᱤᱦᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱵᱤᱦᱟᱨᱤ]]
| dia1 = ᱮᱛᱚᱢ (ᱜᱳᱨᱟᱠᱷᱯᱩᱨᱤ, ᱥᱟᱨᱟᱣᱟᱨᱤᱭᱟ, ᱵᱟᱥᱛᱤ)
| dia2 = ᱯᱟᱪᱮᱭᱟᱭ (ᱯᱩᱨᱵᱤ, ᱵᱮᱱᱟᱨᱥᱤ)
| dia3 = ᱠᱚᱧᱮ (ᱠᱷᱟᱨᱣᱟᱨᱤ)
| dia4 = [[ᱥᱟᱫᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨᱤ (ᱥᱟᱫᱨᱤ)]]
| dia5 = ᱛᱷᱟᱨᱩ ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ
| dia6 = ᱢᱟᱫᱷᱮᱥᱤ
| dia7 = ᱫᱳᱢᱨᱟ
| dia8 = ᱢᱩᱥᱟᱦᱟᱨᱤ
| dia9 = [[ᱠᱮᱨᱤᱵᱤᱭᱟᱱ ᱦᱤᱱᱫᱩᱥᱛᱟᱱᱤ]]<br/>{{no wrap|{{·}}ᱛᱨᱤᱱᱤᱫᱟᱫᱤᱭᱟᱱ ᱦᱤᱱᱫᱩᱥᱛᱟᱱᱤ}} {{small|{{small|(ᱛᱨᱤᱱᱤᱫᱟᱫᱤᱭᱟᱱ ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ, Plantation Hindustani, Gaon ke Bolee)}}}}<br/>{{no wrap|{{·}}ᱜᱟᱭᱟᱱᱤᱥ ᱦᱤᱱᱫᱩᱥᱛᱟᱱᱤ}} {{small|{{small|(Aili Gaili)}}}}<br/>{{no wrap|{{·}}ᱥᱟᱨᱱᱟᱢᱤ ᱦᱤᱱᱫᱳᱥᱛᱟᱱᱤ}}
| dia10 = [[ᱯᱷᱤᱡᱤ ᱦᱤᱱᱫᱤ]]
| dia11 = ᱢᱚᱨᱤᱥᱤᱭᱟᱹ ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ<ref>{{cite journal|last1=Oozeerally|first1=Shameem|title=The Evolution of Mauritian Bhojpuri: an Ecological Analysis - Mauritius Institute of Education|date=March 2013|url=https://www.researchgate.net/publication/323772628|access-date=1 September 2020}}</ref>
| dia12 = ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟᱱ ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ {{small|{{small|(Naitali)}}}}<ref>{{cite web|last1=Rambilass|first1=B.|title=NAITALI - SOUTH AFRICAN BHOJPURI|url=http://www.indiandiasporacouncil.org/pdf/NAITALI-SOUTH-AFRICAN-BHOJPURI-by-B-Rambilass.pdf|website=indiandiasporacouncil.org|access-date=1 September 2020}}</ref>
| script = {{unbulleted list
|[[ᱫᱮᱵᱽᱱᱟᱜᱽᱨᱤ]]
|[[ᱟᱨᱚᱵᱤᱠ ᱦᱚᱨᱚᱯ|ᱯᱷᱟᱨᱥᱤᱼᱟᱨᱚᱵᱤᱠ]]
|[[ᱠᱟᱭᱛᱷᱤ]] (Bhojpuri Style) (ᱱᱟᱜᱟᱢᱟᱱᱟᱜ)
}}
| iso2 = bho
| iso3 = bho
| lc1 = hns
| ld1 = [[ᱠᱮᱨᱤᱵᱤᱭᱟᱱ ᱦᱤᱱᱫᱩᱥᱛᱟᱱᱤ]]
| lc2 = hif
| ld2 = [[ᱯᱷᱤᱡᱤ ᱦᱤᱱᱫᱤ]]
| lingua = 59-AAF-sa
| notice = IPA
| glotto = bhoj1246
| glottorefname = Bhojpuric
| imagesize = 150px
| imagecaption = "ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ" ᱟᱹᱲᱟᱹ [[ᱠᱟᱭᱛᱷᱤ]] ᱟᱨ [[ᱫᱮᱵᱽᱱᱟᱜᱽᱨᱤ]] ᱦᱚᱨᱚᱯ ᱛᱮ
| map = Bhojpuri Speaking Region in India.png
| mapcaption = ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱨᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ
}}
[[File:WIKITONGUES- Krishna speaking Bhojpuri.webm|thumb|ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ ᱾]]
'''ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ''' ({{IPAc-en|ˌ|b|oʊ|dʒ|ˈ|p|ʊər|i}};<ref name="oxford">[http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/english/bhojpuri Bhojpuri entry, Oxford Dictionaries] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208140012/http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/english/bhojpuri |date=8 December 2015 }}, Oxford University Press</ref> {{Audio|hi-Bhojpuri.ogg|𑂦𑂷𑂔𑂣𑂳𑂩𑂲}}) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟ ᱫᱚ [[ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱮᱛᱚᱢ]]-[[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱟᱨ [[ᱱᱮᱯᱟᱞ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱛᱚᱨᱟᱭ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱯᱟᱪᱮ [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱟᱝ [[ᱩᱛᱛᱟᱹᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱟ ᱾ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱩᱯ ᱛᱮ ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱫᱚ [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱚᱱᱮᱭᱟ<ref name="autorefA">Diwakar Mishra and Kalika Bali, [http://www.icphs2011.hk/resources/OnlineProceedings/RegularSession/Mishra/Mishra.pdf A COMPARATIVE PHONOLOGICAL STUDY OF THE DIALECTS OF HINDI] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20140201170926/http://www.icphs2011.hk/resources/OnlineProceedings/RegularSession/Mishra/Mishra.pdf |date=1 February 2014 }}, ICPhS XVII, Hong Kong, 17–21 August 2011, pp 1390</ref> ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ [[ᱯᱷᱤᱡᱤ]], [[ᱜᱟᱭᱟᱱᱟ]], [[ᱢᱚᱨᱤᱥᱟᱥ]], [[ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]], [[ᱥᱩᱨᱤᱱᱟᱢ]] ᱟᱨ [[ᱛᱨᱤᱱᱟᱫᱟᱫ ᱟᱨ ᱴᱳᱵᱟᱜᱳ]] ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟᱥᱤᱫ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ<ref name="Rajend Mesthrie 1992, pages 30-32" /><ref name="ucla" /> ᱾
==ᱧᱩᱛᱩᱢ==
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
==ᱚᱛᱱᱚᱜ ᱪᱷᱮᱨ==
==ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ==
==ᱚᱞ ᱛᱚᱦᱚᱨ==
==ᱢᱟᱹᱱ==
ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱟᱹᱱ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱛᱷᱚᱠ]] ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱠᱚ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ<ref name="bh">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/article3429620.ece|title=Chidambaram speaks a surprise|date=17 May 2012|agency=[[The Hindu]]|access-date=5 June 2012|location=Chennai, India|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120520172134/http://www.thehindu.com/news/national/article3429620.ece|archive-date=20 May 2012|df=dmy-all}}</ref> ᱾ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱮᱢ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ<ref>{{cite news|title=Jharkhand gives second language status to Magahi, Angika, Bhojpuri and Maithili|url=https://www.avenuemail.in/ranchi/jharkhand-gives-second-language-status-to-magahi-angika-bhojpuri-and-maithili/118291/|access-date=17 December 2019|work=Avenue Mail|date=21 March 2018|archive-date=28 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428140711/https://www.avenuemail.in/ranchi/jharkhand-gives-second-language-status-to-magahi-angika-bhojpuri-and-maithili/118291/|url-status=dead}}</ref>᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱨᱦᱚᱸ [[ᱯᱷᱤᱡᱤ]] ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ [[ᱯᱷᱤᱡᱤ ᱦᱤᱱᱫᱤ]] ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱹᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ [[ᱱᱮᱯᱟᱞ]] ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ [[ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ|ᱢᱟᱹᱱ ᱮᱢᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱾
ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱢᱮᱴᱨᱤᱠ ᱟᱨ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱵᱳᱨᱰ ᱟᱨ [[:en:Board of High School and Intermediate Education Uttar Pradesh|ᱩᱛᱛᱟᱹᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱢᱟᱰᱮᱨ]] ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ{{Citation needed|date=November 2019}} ᱾
ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤᱜᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱠᱚ ᱪᱟᱨᱪᱟᱭᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[ᱵᱤᱨ ᱠᱩᱱᱣᱟᱨ ᱥᱤᱝ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]<ref>{{Cite web|url=https://vksu.ac.in/new/bhojpuri/|title=Bhojpuri|access-date=17 December 2019|archive-date=17 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191217170106/https://vksu.ac.in/new/bhojpuri/|url-status=dead}}</ref>, [[ᱵᱟᱱᱟᱨᱚᱥ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]<ref>{{Cite web|url=http://www.bhu.ac.in/arts/bhojpuri/pc.php|title=Banaras Hindu University, Faculty of Arts, bhojpuri addhyan kendra Varanasi|website=www.bhu.ac.in|access-date=17 December 2019|archive-date=18 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140718084839/http://bhu.ac.in/arts/bhojpuri/pc.php|url-status=dead}}</ref>, [[ᱱᱟᱞᱚᱱᱫᱟ ᱨᱟᱲᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]<ref>{{Cite web|url=http://www.nalandaopenuniversity.com/notices/Schools/school%20of%20language/content%20for%20website%20for%20Certificate%20course%20in%20Bhojpuri.pdf|title=Bhojpuri in NOU|access-date=17 December 2019|archive-date=28 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228073002/http://www.nalandaopenuniversity.com/notices/Schools/school%20of%20language/content%20for%20website%20for%20Certificate%20course%20in%20Bhojpuri.pdf|url-status=dead}}</ref> ᱟᱨ [[:en:Dr. Shakuntala Misra National Rehabilitation University|ᱰᱚ. ᱥᱟᱠᱩᱱᱛᱚᱞᱟ ᱨᱤᱦᱮᱵᱤᱞᱤᱴᱮᱥᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]<ref>{{Cite web |url=http://dsmru.up.nic.in/User/course.aspx |title=Archive copy |access-date=2021-01-16 |archive-date=2017-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170516181428/http://dsmru.up.nic.in/User/course.aspx |url-status=dead }}</ref> ᱮᱢᱟᱱ ᱾
==ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ==
==ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ==
ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱵᱤᱦᱟᱨ, ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱟᱨ ᱩᱛᱛᱟᱹᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤᱜᱟᱱ ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ᱦᱚᱸ ᱚᱰᱚᱜᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ; ᱛᱚᱵᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬᱟ ᱾ ''ᱥᱟᱱᱰᱮ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ'', ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱢᱮᱜᱟᱡᱤᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱠᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱸᱫᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱢᱮᱜᱟᱡᱤᱱ ᱠᱟᱱᱟ<ref>{{cite web|url=http://www.aakhar.com |title=Archived copy |access-date=13 March 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305153456/http://www.aakhar.com/ |archive-date=5 March 2016 }}</ref> ᱾ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱠᱚ ᱫᱚ ''ᱞᱳᱠ ᱞᱚᱠᱷᱱᱳᱣ''<ref>{{cite web|url=https://rni.nic.in/display_language.asp |title=Archived copy |access-date=10 December 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150225130153/http://rni.nic.in/display_language.asp |archive-date=25 February 2015 }}</ref>, ᱟᱨ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱢᱳᱦᱩᱣᱟ ᱴᱤᱵᱷᱤ]] ᱟᱨ [[ᱦᱟᱢᱟᱨ ᱴᱤᱵᱷᱤ]] ᱾ ᱒᱐᱐᱓ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ [[ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ]] ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱟᱠᱟᱱᱟ<ref>{{Cite book|title=A Study on the Usage of Internet by Working Women of Vadodara City for Performing Their Household Responsibilities|publisher=Anchor Academic Publishing|year=2016|isbn=978-3960675518}}</ref> ᱾
==ᱥᱟᱫᱷᱟᱬᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ==
===ᱮᱢᱦᱟᱸ===
{| class="wikitable" border = 1
|-
! ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ
! Bhojpuri (ᱞᱟᱛᱤᱱ ᱦᱚᱨᱚᱯ)
! {{Script|Kthi|𑂦𑂷𑂔𑂣𑂳𑂩𑂲}} ({{Script|Kthi|𑂍𑂰𑂨𑂟𑂲 𑂪𑂱𑂎𑂰𑂆}}; [[ᱠᱟᱭᱛᱷᱤ]])
! भोजपुरी (देवनागरी लिपि; [[ᱫᱮᱵᱽᱱᱟᱜᱽᱨᱤ]])
|-
|ᱥᱤᱸᱜᱮ ᱢᱟᱦᱟᱸ
|Eitwaar
|{{Script|Kthi|𑂉𑂞𑂫𑂰𑂩}}
|एतवार
|-
|ᱚᱛᱮ ᱢᱟᱦᱟᱸ
|Somaar
|{{Script|Kthi|𑂮𑂷𑂧𑂰𑂩}}
|सोमार
|-
|ᱵᱟᱞᱮ ᱢᱟᱦᱟᱸ
|Mangar
|{{Script|Kthi|𑂧𑂁𑂏𑂩}}
|मंगर
|-
|ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱢᱟᱦᱟᱸ
|Budhh
|{{Script|Kthi|𑂥𑂳𑂡}}
|बुध
|-
|ᱥᱟᱹᱨᱫᱤ ᱢᱟᱦᱟᱸ
|Bifey
|{{Script|Kthi|𑂥𑂱𑂨𑂤𑂵}}
|बियफे
|-
|ᱡᱟᱹᱨᱩᱢ ᱢᱟᱦᱟᱸ
|Sukkar
|{{Script|Kthi|𑂮𑂴𑂍𑂩}}
|सूकर
|-
|ᱧᱩᱦᱩᱢ ᱢᱟᱦᱟᱸ
|Sanichar
|{{Script|Kthi|𑂮𑂢𑂱𑂒𑂩}}
|सनिचर
|}
===ᱥᱟᱫᱷᱟᱬᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ===
{| class="wikitable" border = 1
|-
! ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ
! Bhojpuri
! {{Script|Kthi|𑂦𑂷𑂔𑂣𑂳𑂩𑂲}} ([[ᱠᱟᱭᱛᱷᱤ]])
! भोजपुरी
|-
|ᱡᱚᱦᱟᱨ
|Raam Raam / Parnaam
|{{Script|Kthi|𑂩𑂰𑂧 𑂩𑂰𑂧/ 𑂣𑂩𑂝𑂰𑂧}}
|राम राम / परणाम
|-
|ᱫᱟᱨᱟᱢ/ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱫᱟᱨᱟᱢ
|Aain na
|{{Script|Kthi|𑂄𑂆𑂁 𑂢𑂰}}
|आईं ना
|-
|ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱢᱮᱱᱟᱢᱟ?
|Ka haal ba? / kaisan hava?
|{{Script|Kthi|𑂍𑂰 𑂯𑂰𑂪 𑂥𑂰?/𑂍𑂆𑂮𑂢 𑂯𑂫ऽ?}}
|का हाल बा? / कइसन हवऽ?
|-
|ᱤᱧ ᱫᱚ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱜᱮ᱾ ᱟᱨ ᱟᱢ?
|Hum theek baani. Aur rauwa?
|{{Script|Kthi|𑂯𑂧 𑂘𑂱𑂍 𑂥𑂰𑂢𑂲𑂾𑂄𑂈𑂩 𑂩𑂈𑂫𑂰? /𑂯𑂧 𑂘𑂱𑂍 𑂯𑂖𑂱𑂾 𑂄𑂈𑂩 𑂄𑂣?}}
|हम ठीक बानी। अउर रउवा? / हम ठीक हञि। अउर आप?
|-
|ᱟᱢᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱪᱮᱫ?
|Tohaar naav ka ha? / Raur naav ka ha?
|{{Script|Kthi|𑂞𑂷𑂯𑂰𑂩 𑂢𑂰𑂀𑂫 𑂍𑂰 𑂯ऽ?/𑂩𑂰𑂈𑂩 𑂢𑂰𑂀𑂫 𑂍𑂰 𑂯ऽ?}}
|तोहार नाँव का ह? / राउर नाँव का ह?
|-
|ᱤᱧᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ...
|Hamar naav ... ha
|{{Script|Kthi|𑂯𑂧𑂰𑂩 𑂢𑂰𑂀𑂫 ... 𑂯ऽ}}
|हमार नाँव ... ह
|-
|ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟ?
|Kaa hot aa?
|{{Script|Kthi|𑂍𑂰 𑂯𑂷𑂞𑂰?}}
|का होताऽ?
|-
|ᱤᱧ ᱟᱢᱤᱧ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲᱟᱢᱟ᱾
|Hum tohse pyaar kare ni / Hum tohra se pyaar kare ni
|{{Script|Kthi|𑂯𑂧 𑂞𑂷𑂯 𑂮𑂵 𑂣𑂹𑂨𑂰𑂩 𑂍𑂩𑂵𑂢𑂲/ 𑂯𑂧 𑂞𑂷𑂯𑂩𑂰 𑂮𑂵 𑂣𑂹𑂨𑂰𑂩 𑂍𑂩𑂵𑂢𑂲𑂩 𑂍𑂩𑂵𑂢𑂲}}
|हम तोहसे प्यार करे नी / हम तोहरा से प्यार करे नी
|}
==ᱚᱞ ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ==
ᱯᱩᱱᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ [[ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱨᱴᱤᱠᱮᱞ ᱑ :
* ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ
ᱠᱟᱭᱛᱷᱤ :-
{{Lang|bh|{{script|kthi|𑂃𑂢𑂳𑂒𑂹𑂓𑂵𑂠 1: 𑂮𑂥𑂯𑂱 𑂪𑂷𑂍𑂰𑂢𑂱 𑂄𑂔𑂰𑂠𑂵 𑂔𑂢𑂹𑂧𑂵𑂪𑂰 𑂄𑂇𑂩 𑂋𑂎𑂱𑂢𑂱𑂨𑂷 𑂍𑂵 𑂥𑂩𑂰𑂥𑂩 𑂮𑂧𑂹𑂧𑂰𑂢 𑂄𑂋𑂩 𑂃𑂡𑂱𑂍𑂰𑂩 𑂣𑂹𑂩𑂰𑂣𑂹𑂞 𑂯𑂫𑂵𑂾 𑂋𑂎𑂱𑂢𑂱𑂨𑂷 𑂍𑂵 𑂣𑂰𑂮 𑂮𑂧𑂕-𑂥𑂴𑂕 𑂄𑂇𑂩 𑂃𑂁𑂞:𑂍𑂩𑂝 𑂍𑂵 𑂄𑂫𑂰𑂔 𑂯𑂷𑂎𑂞𑂰 𑂄𑂋𑂩 𑂯𑂳𑂢𑂍𑂷 𑂍𑂵 𑂠𑂷𑂮𑂩𑂰 𑂍𑂵 𑂮𑂰𑂟 𑂦𑂰𑂆𑂒𑂰𑂩𑂵 𑂍𑂵 𑂥𑂵𑂫𑂯𑂰𑂩 𑂍𑂩𑂵 𑂍𑂵 𑂯𑂷𑂎𑂪𑂰𑂿}}}}
ᱫᱮᱵᱽᱱᱟᱜᱽᱨᱤ:-
अनुच्छेद १: सबहि लोकानि आजादे जन्मेला आउर ओखिनियो के बराबर सम्मान आओर अधिकार प्राप्त हवे। ओखिनियो के पास समझ-बूझ आउर अंत:करण के आवाज होखता आओर हुनको के दोसरा के साथ भाईचारे के बेवहार करे के होखला।<ref name="UDHR-Bhojpuri">{{cite web |title=Universal Declaration of Human Rights{{Snd}} Bhojpuri |url=https://www.ohchr.org/EN/UDHR/Documents/UDHR_Translations/bhj.pdf |website=[[United Nations]] |access-date=3 January 2020 |page=1 |language=bho |date=23 April 2019}}</ref>
* ᱦᱤᱱᱫᱤ{{Snd}} अनुच्छेद १: सभी मनुष्यों को गौरव और अधिकारों के मामले में जन्मजात स्वतन्त्रता और समानता प्राप्त हैं। उन्हें बुद्धि और अन्तरात्मा की देन प्राप्त है और परस्पर उन्हें भाईचारे के भाव से बर्ताव करना चाहिये।<ref name="UDHR-Hindi">{{cite web |title=Universal Declaration of Human Rights{{Snd}} Hindi |url=https://www.ohchr.org/EN/UDHR/Documents/UDHR_Translations/hnd.pdf |website=[[United Nations]] |access-date=3 January 2020 |page=1 (orig p. 2) |language=hi |date=1 July 2015}}</ref>
* [[:en:Sarnámi Hindustani|ᱥᱩᱨᱤᱱᱟᱢᱤ ᱦᱤᱱᱫᱩᱥᱛᱟᱱᱤ]] (ᱠᱮᱨᱤᱵᱤᱭᱟᱱ ᱦᱤᱱᱫᱩᱥᱛᱟᱱᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ){{Snd}} Aadhiaai 1: Sab djanne aadjádi aur barabar paidaa bhailèn, iddjat aur hak mê. Ohi djanne ke lage sab ke samadj-boedj aur hierdaai hai aur doesare se sab soemmat sè, djaane-maane ke chaahin.<ref name="UDHR-SarnamiHindustani">{{cite web |title=Universal Declaration of Human Rights{{Snd}} Sarnámi Hindustani |url=https://www.ohchr.org/EN/UDHR/Documents/UDHR_Translations/hns.pdf |website=[[United Nations]] |access-date=3 January 2020 |page=2 |version=(in [[Sarnámi Hindustani]]) |date=9 December 2013}}</ref>
* ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ {{Snd}} ᱟᱨᱴᱤᱠᱮᱞ ᱑: ᱥᱟᱢᱟᱢ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱠᱚ ᱜᱚᱨᱚᱵ ᱟᱨ ᱚᱫᱷᱤᱠᱟᱨ ᱢᱟᱢᱞᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢᱡᱟᱛ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱟᱨ ᱥᱚᱢᱟᱱᱦᱳᱠ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱵᱟᱨᱦᱟᱣ ᱟᱨ ᱟᱸᱜᱚᱡ ᱨᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱟᱨ ᱟᱯᱳᱥ ᱨᱮ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱵᱦᱟᱨ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾ <ref>{{Lien web|langue=en|titre=Universal Declaration of Human Rights in austroasiatic languages|lien=https://omniglot.com/udhr/austroasiatic.htm#md}}</ref>
==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ==
*[[ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ]]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{InterWiki|code=bh|ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ}}
* [[:iarchive:rosettaproject bho undec-1|The Universal Declaration of Human Rights in Bhojpuri]], United Nations Information Centre, India (1998)
* [https://scholarspace.manoa.hawaii.edu/handle/10125/4250/simple-search?filterquery=Bhojpuri&filtername=language&filtertype=equals Archived open-access recordings of Bhojpuri] from [[Kaipuleohone]]
* [https://arxiv.org/abs/1905.02239 English-Bhojpuri Machine Translation System]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱟᱨᱤᱥᱟᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ| ]]
ns3yp61w3g8kobsn02p80aphxs9ntqo
ᱯᱨᱚᱛᱤᱢᱟ ᱵᱟᱱᱫᱷᱳᱯᱟᱫᱷᱭᱟᱭ
0
14041
198358
130320
2026-09-24T14:14:02Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198358
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist|name= ᱥᱨᱤᱢᱚᱛᱤ ᱯᱨᱚᱛᱤᱢᱟ ᱵᱟᱱᱫᱳᱯᱟᱫᱷᱭᱟᱭ|background=solo_singer|image=Pratima Bandyopadhyay.jpg|image_size=200px|caption=শ্রীমতী প্রতিমা বন্দ্যোপাধ্যায়|birth_date={{Birth date |df=yes|1934|12|21}}|birth_place=[[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]], [[ᱯᱩᱪᱷᱤᱢ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ]],ᱥᱤᱧᱚᱛ|death_date={{Death date and age|df=yes|2004|07|29|1934|12|21}}|genre=[[Playback singer]]|occupation=ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ}}
'''ᱯᱨᱚᱛᱤᱢᱟ ᱵᱚᱱᱫᱳᱯᱟᱫᱷᱭᱟᱭ'''
(Bengali: প্রতিমা বন্দ্যোপাধ্যায়) (᱒᱑ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱓᱔ - ᱒᱙ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱐᱔) (ᱯᱨᱚᱛᱤᱢᱟ ᱪᱟᱴᱟᱨᱡᱤ ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱛᱤᱢᱟ ᱪᱚᱴᱴᱚᱯᱟᱫᱷᱭᱟᱭ ᱨᱩᱯ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾) [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱝᱜᱟᱞᱤ ᱯᱞᱮᱵᱮᱠ ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱦᱚᱲ ᱜᱚᱨᱚᱡᱟᱱᱟᱜ ᱵᱟᱝᱜᱟᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱥᱮᱱᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱚᱭ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ, ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱑᱙᱕᱐, ᱖᱐, ᱟᱨ ᱗᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ ᱾ <ref name="out">{{cite news|title=Outlook 30 July 2004|url=http://www.outlookindia.com/newswire/story/legendary-bengali-singer-pratima-bandopadhyay-dead/238806|accessdate=2017-09-06|archive-date=2017-08-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20170816151442/https://www.outlookindia.com/newswire/story/legendary-bengali-singer-pratima-bandopadhyay-dead/238806|url-status=dead}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱛᱤᱢᱟ ᱵᱟᱱᱟᱨᱡᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱦᱚᱸ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱭᱟ ᱾
== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱯᱨᱚᱛᱤᱢᱟ ᱵᱟᱱᱫᱳᱯᱟᱫᱷᱭᱟᱭ ᱨᱤᱱ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱫᱚ ᱵᱚᱦᱨᱚᱠ (ᱵᱟᱝᱜᱟᱞᱤ: কাকেক), ᱵᱤᱠᱨᱚᱢᱯᱩᱨ, (ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱢᱤᱸᱥᱤᱜᱚᱸᱡᱽ) , ᱰᱷᱟᱨᱟ, ᱵᱟᱝᱜᱽᱫᱮᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱵᱚᱭᱚᱥ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱢᱚᱬᱤ ᱵᱷᱩᱥᱚᱬ ᱪᱚᱴᱚᱯᱟᱫᱷᱭᱟᱭ ᱫᱚᱭ ᱟᱫ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱮ ᱜᱚᱡ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱠᱚᱢᱞᱟ ᱪᱚᱴᱚᱯᱟᱫᱷᱭᱟᱭ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱵᱷᱱᱤᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟᱵᱩᱨᱤ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱢᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱱᱚᱛᱟᱱ ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱠᱟᱞᱤ ᱜᱷᱳᱥᱟᱞ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱟᱹᱡ ᱵᱚᱭᱚᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
<ref name="kajla">{{cite web|title=কাজলা দিদি|url=http://oldsite.dailyjanakantha.com/news_view.php?nc=20&dd=2009-12-24&ni=3703|accessdate=2017-09-06|archive-date=2017-09-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20170906230108/http://oldsite.dailyjanakantha.com/news_view.php?nc=20&dd=2009-12-24&ni=3703|url-status=dead}}</ref>
== ᱠᱟᱹᱢᱤ ==
ᱯᱨᱚᱛᱤᱢᱟ ᱵᱟᱱᱫᱳᱯᱟᱫᱷᱭᱟᱭ ᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱮᱠᱳᱰ ᱫᱚ ᱑᱙᱔᱕ ᱨᱮ ᱥᱮᱱᱳᱞᱟ ᱨᱮᱠᱚᱨᱰᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱮ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱑ ᱨᱮ ᱵᱟᱝᱜᱟᱞᱤ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱨᱮ ᱯᱞᱮᱵᱮᱠ ᱥᱤᱝᱜᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱛᱤᱱ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱩᱱᱤ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ "ᱥᱩᱱᱚᱱᱫᱚᱨ ᱵᱚᱭᱮ" ᱨᱮ ᱢᱟᱱᱚᱛᱟᱱ ᱥᱩᱜᱷᱤᱨᱞᱟᱞ ᱪᱚᱠᱨᱚᱵᱚᱨᱛᱤ ᱟᱜ ᱥᱮᱱᱮᱨᱮᱧ ᱩᱱᱩᱫᱩᱜ ᱨᱮ " ᱛᱳᱛᱤᱱᱤ ᱚᱢᱢᱤ, ᱛᱩᱢᱤ ᱥᱩᱱᱫᱚᱨ ᱪᱟᱸᱫᱽ" ᱮ ᱨᱮᱠᱚᱨᱰ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱯᱮ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱖᱕ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱟᱝᱜᱟᱞᱤ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤᱜᱟᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱟᱦᱟᱭ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ ᱾
== ᱜᱩᱨ ==
᱑᱙᱘᱖ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱛᱤᱢᱟ ᱟᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱢᱟᱱᱚᱛᱟᱱ ᱚᱢᱤᱭ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱵᱚᱱᱫᱳᱯᱟᱫᱷᱭᱟᱭ ᱮ ᱱᱟᱥ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱛᱮ ᱞᱤᱪᱟᱹᱲ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱒᱙ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱐᱔ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱥᱟᱦᱮᱫ ᱮ ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱨᱟᱡᱽᱠᱤᱥᱚᱨᱤ ᱵᱚᱱᱫᱳᱯᱟᱫᱷᱭᱟᱭ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱡᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮᱭ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
* {{IMDb name|nm1716134}}
go4xc58hhpwcvkb2dsi90zchvq99jjl
ᱨᱚᱝᱜᱚᱱᱟᱛᱷ ᱢᱤᱥᱨᱚ
0
16282
198328
159668
2026-09-24T12:26:22Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198328
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific-prefix =
| name = ᱨᱚᱝᱜᱚᱱᱟᱛᱷ ᱢᱤᱥᱨᱚ
| image = Ranganath Mishra.png
| imagesize =
| caption =
|office =[[ᱯᱟᱨᱞᱤᱭᱟᱢᱮᱴ ᱥᱚᱦᱮᱛ]], [[ᱨᱟᱡᱽᱡᱚ ᱥᱚᱵᱷᱟ]]<ref>{{cite web | url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/former-cji-ranganath-mishra-dead/775153 | title=Former CJI Ranganath Mishra Dead | publisher=Outlook | date=13 September 2012 | access-date=19 March 2020 | archive-date=13 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210513124842/https://www.outlookindia.com/newswire/story/former-cji-ranganath-mishra-dead/775153 | url-status=dead}}</ref>
| termstart = ᱑᱙᱙᱘
| termend = ᱒᱐᱐᱔
|constituency = [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]]
| order1 = ᱒᱑ ᱟᱹᱱᱤᱡ
| office1 = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱤᱯ ᱡᱚᱥᱴᱤᱥ
| termstart1 = ᱒᱕ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱐
| termend1 = ᱒᱔ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱑
| nominator1 =
| appointer1 = [[ᱨᱟᱢᱟᱥᱣᱟᱢᱤ ᱵᱷᱮᱝᱠᱚᱴᱟᱨᱟᱢᱟᱱ]]
| predecessor1 = [[ᱥᱚᱵᱽᱭᱚᱥᱟᱪᱤ ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ]]
| successor1 = [[ᱠᱚᱢᱚᱞ ᱱᱟᱨᱮᱱ ᱥᱤᱝ]]
|office2 = ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱪᱟᱭᱨᱮᱛ [[National Human Rights Commission of India|ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱢᱟᱱᱣᱟ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨ ᱢᱟᱰᱮᱨ]]
|term_start2 = ᱑᱒ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱓
|term_end2 = ᱒᱔ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱖
|predecessor2=
|successor2 =
| office4 = [[ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱨᱟᱡᱽᱡᱚᱯᱟᱲ]]
| term4 = ᱒᱕ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱘᱒ - ᱓᱑ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱘᱒
| predecessor4 = [[ᱪᱮᱯᱯᱩᱫᱤᱨᱟ ᱢᱩᱛᱷᱟᱱᱟ ᱯᱩᱱᱟᱪᱟ]]
| successor4 = [[ᱪᱮᱯᱯᱩᱫᱤᱨᱟ ᱢᱩᱛᱷᱟᱱᱟ ᱯᱩᱱᱟᱪᱟ]]
|party = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ]] <ref>{{cite web | url=https://rajyasabha.nic.in/rsnew/pre_member/1952_2003/m.pdf | title=RAJYA SABHA MEMBERS BIOGRAPHICAL SKETCHES 1952 - 2003 | publisher=[[ᱨᱟᱡᱽᱡᱚ ᱥᱚᱵᱷᱟ]] | access-date=19 March 2020}}</ref>
| birth_date = {{Birth date|df=y|1926|11|25}}
|birth_place = [[ᱵᱟᱱᱟᱯᱩᱨ]], [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]]
|death_date = {{Death date and age|df=y|2012|09|13|1926|11|25}}
|death_place = [[ᱵᱷᱩᱵᱽᱱᱮᱥᱚᱨ]], ᱳᱰᱤᱥᱟ
| spouse =
|alma_mater = [[ᱨᱮᱵᱷᱮᱱᱥᱟ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]<br/>[[ᱟᱞᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]
}}
'''ᱨᱚᱝᱜᱚᱱᱟᱛᱷ ᱢᱤᱥᱨᱚ''' (᱒᱕ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱒᱖ - ᱑᱓ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱒) ᱒᱕ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱔ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱑ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱒᱑ ᱟᱹᱱᱤᱡ ᱢᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱱᱮᱭᱟᱭᱫᱷᱤᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱢᱟᱱᱣᱟ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨ ᱢᱟᱰᱣᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱪᱟᱭᱨᱮᱛ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref name="NHRC release">{{cite web |title=Curtain Raiser for Foundation Day on October. 12, 2006 |url=http://nhrc.nic.in/disparchive.asp?fno=1301 |publisher=[[National Human Rights Commission (India)]] |access-date=27 March 2012}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱘ ᱟᱨ ᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟᱨᱮ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱯᱟᱴᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱟᱡᱽᱡᱚᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱮ ᱥᱚᱝᱥᱚᱫᱽ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱚᱦᱨᱩᱞ [[ᱤᱥᱞᱟᱢ]] ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱨᱟᱡᱽᱡᱚᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱤᱱᱤᱫ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱵᱮᱱᱟᱵᱤᱡ ᱫᱚ ᱞᱟᱯᱷᱟᱝ ᱫᱚᱨᱵᱟᱨ ᱜᱟᱲ ᱨᱮᱱᱤᱡ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱱᱮᱭᱟᱭᱫᱷᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ <ref>{{cite web | url=https://theprint.in/india/former-cji-ranjan-gogoi-nominated-to-rajya-sabha-less-than-6-months-after-retirement/382089/ | title=Former CJI Ranjan Gogoi nominated to Rajya Sabha, less than 6 months after retirement | publisher=ThePrint | work=Debayon Roy | date=16 March 2020 | access-date=16 March 2020}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
lphi7tw91iue5kl6w20e0l26w1tj4jq
ᱳᱨᱳᱢᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ
0
16356
198371
188020
2026-09-24T15:08:14Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198371
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ᱤᱛᱷᱤᱭᱳᱯᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱠᱮᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱠᱟᱱ ᱠᱩᱥᱤᱴᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ}}
{{Infobox language
| name = ᱳᱨᱳᱢᱳ
| altname =
| nativename = ''Afaan Oromoo''
| states = [[ᱤᱛᱷᱤᱭᱳᱯᱤᱭᱟ]], [[ᱠᱮᱱᱤᱭᱟ]]<ref name="e24">{{Cite book|url=http://www.ethnologue.com/24/language/orm/|title=Oromo|work=Ethnologue: Languages of the World|editor-last=Eberhard|editor-first=David M.|editor-last2= Simons|editor-first2=Gary F.|editor-last3=Fennig|editor-first3=Charles D.|date=2021|publisher=SIL International|location= Dallas, Texas|edition=Eighteenth|access-date=2 March 2021}}</ref>
| region = [[ᱳᱨᱳᱢᱤᱭᱟ]]
| ethnicity = [[ᱳᱨᱳᱢᱳ ᱦᱚᱲ|ᱳᱨᱳᱢᱳ]]
| speakers = ᱤᱛᱷᱤᱭᱳᱯᱤᱭᱟ ᱨᱮ {{sigfig|37,446,700|2}} ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ (᱒᱐᱑᱘)
| date =
| ref = <ref name="e24"></ref>
| speakers2 = ᱠᱮᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮ {{sigfig|627,000|2}} ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ,<ref>{{Cite book|url=http://www.ethnologue.com/24/language/gax/|title=Borana|work=Ethnologue: Languages of the World|editor-last=Eberhard|editor-first=David M.|editor-last2= Simons|editor-first2=Gary F.|editor-last3=Fennig|editor-first3=Charles D.|date=2021|publisher=SIL International|location= Dallas, Texas|edition=Eighteenth|access-date=2 March 2021}}</ref> ᱥᱳᱢᱟᱞᱤᱭᱟ ᱨᱮ {{sigfig|41,600|2}} ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ (᱒᱐᱑᱕ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ)<ref name=e24 />
| nation = {{flagcountry|ᱤᱛᱷᱤᱭᱳᱯᱤᱭᱟ}}<ref name="africanews.com">{{cite news |last1=Shaban |first1=Abdurahman |title=One to five: Ethiopia gets four new federal working languages |url=https://www.africanews.com/2020/03/04/one-to-five-ethiopia-gets-four-new-federal-working-languages// |agency=Africa News |access-date=2021-05-24 |archive-date=2020-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215231030/https://www.africanews.com/2020/03/04/one-to-five-ethiopia-gets-four-new-federal-working-languages// |url-status=dead }}</ref>
| minority = {{flagcountry|ᱠᱮᱱᱤᱭᱟ}}
| familycolor = Afro-Asiatic
| fam1 = [[ᱟᱯᱷᱨᱳᱼᱮᱥᱤᱭᱟᱴᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱟᱯᱷᱨᱳᱼᱮᱥᱤᱭᱟᱴᱤᱠ]]
| fam2 = [[ᱠᱩᱥᱤᱴᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱠᱩᱥᱤᱴᱤᱠ]]
| fam3 = [[:en:Lowland East Cushitic languages|ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱠᱩᱥᱤᱴᱤᱠ]]
| fam4 = [[ᱳᱨᱳᱢᱳᱭᱮᱰ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱳᱨᱳᱢᱳᱭᱮᱰ]]
| script = [[ᱞᱟᱛᱤᱱ ᱦᱚᱨᱚᱯ|ᱞᱟᱛᱤᱱ]] (ᱠᱤᱭᱩᱵᱤ, ᱳᱨᱳᱢᱳ ᱪᱤᱠᱤ)
| iso1 = om
| iso2 = orm
| iso3 = orm
| lc1 = gax
| ld1 = [[:en:Borana language|ᱵᱳᱨᱳᱱᱟᱼᱟᱨᱥᱤᱼᱜᱩᱡᱤᱼᱣᱲᱞᱟᱜᱜᱟᱼᱥᱟᱦᱟᱣᱟ ᱳᱨᱳᱢᱳ]]
| lc2 = hae
| ld2 = [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱳᱨᱳᱢᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱳᱨᱳᱢᱳ]]
| lc3 = orc
| ld3 = [[ᱳᱨᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱳᱨᱢᱟ]]
| lc4 = gaz
| ld4 = [[ᱳᱨᱳᱢᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱟᱪᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱳᱨᱳᱢᱳ]]
| lc5 = ssn
| ld5 = [[ᱣᱟᱛᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱣᱟᱛᱟ]]
| map = Map of the Oromo language.svg
| mapcaption = ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱳᱨᱳᱢᱳ ᱨᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ
| notice = IPA
| glotto = nucl1736
| glottorefname = Nuclear Oromo
}}
[[File:Stop the Spread of Germs updated (Oromo).pdf|thumb|A [[Centers for Disease Control and Prevention|CDC-sponsored]] poster on [[COVID-19]] standard precaution and transmission prevention in Oromo.]]
'''ᱳᱨᱳᱢᱳ''' ({{IPAc-en|ˈ|ɒr|əm|oʊ}}<ref>Laurie Bauer, 2007, ''The Linguistics Student’s Handbook'', Edinburgh</ref> ᱥᱮ {{IPAc-en|ɔː|ˈ|r|oʊ|m|oʊ}};<ref>[[Dictionary.com|Dictionary Reference]]: [http://dictionary.reference.com/browse/Oromo Oromo]</ref><ref>[[TheFreeDictionary.com|The Free Dictionary]]: [http://www.thefreedictionary.com/Oromo Oromo]</ref> ᱳᱨᱳᱢᱳ: ''Afaan Oromoo'') ᱫᱚ [[ᱠᱩᱥᱤᱴᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱠᱩᱥᱤᱴᱤᱠ]] ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ [[ᱟᱯᱷᱨᱳᱼᱮᱥᱤᱭᱟᱴᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱟᱯᱷᱨᱳᱼᱮᱥᱤᱭᱟᱴᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱤᱛᱷᱤᱭᱳᱯᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱳᱨᱳᱢᱤᱭᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ|ᱳᱨᱳᱢᱤᱭᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ [[ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱮᱹᱨᱮᱹᱧ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱ [[ᱳᱨᱳᱢᱳ ᱦᱚᱲ]] ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱲᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
᱓᱓.᱘% ᱳᱨᱳᱢᱳ ᱨᱚᱲᱼᱦᱚᱲ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱒᱙.᱓% [[ᱟᱢᱦᱟᱨᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱟᱢᱦᱟᱨᱤᱠ]] ᱨᱚᱲᱼᱦᱚᱲ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱳᱨᱳᱢᱳ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱤᱛᱷᱤᱭᱳᱯᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱾<ref name="The world factbook">{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ethiopia/|title=The world factbook|website=cia.gov|access-date=2021-05-24|archive-date=2021-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421154941/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ethiopia/|url-status=dead}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱠᱟᱱ [[ᱠᱩᱥᱤᱴᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱠᱩᱥᱤᱴᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱟᱨ [[ᱟᱨᱚᱵᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱟᱨᱚᱵᱤᱠ]], [[ᱦᱟᱣᱥᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱟᱣᱥᱟ]] ᱟᱨ [[ᱥᱳᱭᱟᱦᱤᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱳᱭᱟᱦᱤᱞᱤ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱩᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ [[ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news| url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p03jqf43 | title=Children's books breathe new life into Oromo language | website=bbc.co.uk}}</ref> ᱳᱨᱳᱢᱳ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱭᱟᱢ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱛᱷᱤᱭᱳᱯᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱓ ᱠᱳᱴᱤ ᱕᱐ ᱞᱟᱠᱷ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱦᱚᱲ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱟ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱮᱱᱤᱭᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱕ ᱞᱟᱠᱷ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱱᱚᱣᱟ ᱳᱨᱳᱢᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://www.ethnologue.com/subgroups/oromo-1 |title=Archived copy |access-date=2016-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160825174511/https://www.ethnologue.com/subgroups/oromo-1 |archive-date=2016-08-25 |url-status=dead }}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱮᱴᱟᱜ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ [[ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ|ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]], [[ᱞᱤᱵᱤᱭᱟ]], [[ᱢᱤᱥᱚᱨ]] ᱟᱨ [[ᱥᱩᱫᱟᱱ]] ᱮᱢᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱟ ᱾
==ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ==
==ᱨᱚᱲᱼᱦᱚᱲ==
==ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱹᱨᱤ==
==ᱟᱲᱟᱝ ᱥᱚᱜᱥᱮᱴᱮᱡ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱟᱨ ᱚᱨᱛᱷᱚᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤ==
==ᱨᱚᱱᱚᱲ==
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{interwiki|code=om}}
{{Wikibooks|Oromo}}
* [https://www.bbc.co.uk/learningenglish/oromo/ ᱵᱤᱵᱤᱥᱤ ᱞᱟᱨᱱᱤᱝ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱯᱷᱟᱱ ᱳᱨᱳᱢᱳ]
* [[wikibooks:Afaan_Oromo|ᱳᱨᱳᱢᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱪᱮᱫᱚᱜ]]
*[https://web.archive.org/web/20090617065043/http://jimmatimes.com/AfaanOromoo.cfm ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱳᱨᱳᱢᱳ – Qubee Dictionary]
*[https://web.archive.org/web/20020324134034/http://www.voanews.com/horn/ ᱳᱨᱳᱢᱳ ᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱵᱷᱚᱭᱮᱡᱽ ᱚᱯᱷ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ].
*[https://web.archive.org/web/20071014023507/http://www.wafido.org/page6.html Oromo Federalist Democratic Movement (OFDM) website] contains many articles written in Oromo and audio.
*[http://www.panafril10n.org/wikidoc/pmwiki.php/PanAfrLoc/Oromo PanAfriL10n page on Oromo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070706104650/http://www.panafril10n.org/wikidoc/pmwiki.php/PanAfrLoc/Oromo |date=2007-07-06 }}
*[http://www.cs.indiana.edu/~gasser/Research/software.html HornMorpho] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110810065206/https://www.cs.indiana.edu/~gasser/Research/software.html |date=2011-08-10 }}: software for morphological analysis and generation of Oromo (and Amharic and Tigrinya) words
*[https://web.archive.org/web/20101123162538/http://www.shenpres.org/FellowshipICare/Oromifa.htm ᱕᱐᱐ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱳᱨᱳᱢᱳ ᱰᱤᱠᱥᱤᱱᱟᱨᱤ]
*[http://www.siitube.com/ ᱳᱨᱳᱢᱳ – ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱟᱯᱷᱨᱳᱼᱮᱥᱤᱭᱟᱴᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱠᱩᱥᱤᱴᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱛᱷᱤᱭᱳᱯᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱠᱮᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱳᱢᱟᱞᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱞᱟᱛᱤᱱ ᱦᱚᱨᱚᱯ]]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
r6dlbro7j6w9b370qag5vbqxvig7m9c
ᱵᱟᱜᱷᱤ ᱓
0
17102
198376
146041
2026-09-24T15:26:46Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198376
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Indian action film directed by Ahmed Khan}}
{{Use dmy dates|date=August 2020}}
{{Use Indian English|date=September 2019}}
{{Infobox film
| name = ᱵᱟᱜᱷᱤ ᱓
| image = Baaghi 3 Film Poster.jpg
| alt =
| caption = Theatrical release poster
| director = [[Ahmed Khan (choreographer)|Ahmed Khan]]
| producer = [[Sajid Nadiadwala]]
| writer = [[Sajid-Farhad|Farhad Samji]]<br />Sparsh Khetarpal<br />Tasha Bhambra<br />Madhur Sharma
| starring = [[Tiger Shroff]]<br />[[Ritesh Deshmukh]]<br />[[Shraddha Kapoor]]<br />[[Ankita Lokhande]]
| music = '''Songs:'''<br />[[Vishal–Shekhar]]<br />[[Tanishk Bagchi]]<br />[[Sachet–Parampara]]<br />[[Rochak Kohli]]<br />Pranaay Rijia<br />'''Score:'''<br />[[Julius Packiam]]
| cinematography = Santhana Krishnan Ravichandran
| editing = Rameshwar S. Bhagat
| studio = [[Fox Star Studios]]<br />[[Nadiadwala Grandson Entertainment]]
| distributor = [[Fox Star Studios]]
| based_on = ''[[Vettai]]'' (2012)<br />by [[N. Linguswamy]]
| released = {{Film date|2020|03|06|df=y}}
| runtime = 143 minutes<ref>{{cite web |url=https://bbfc.co.uk/releases/baaghi-3-2020 |title=Baaghi 3 (2020) |website=[[British Board of Film Classification]] |access-date=2 March 2020 |archive-date=2 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200302174102/https://bbfc.co.uk/releases/baaghi-3-2020 |url-status=dead}}</ref>
| country = India<ref>{{cite web |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5754 |title=Baaghi 3 – Movie – Box Office India |website=Box Office India}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}137.05 crore<ref name="bo">{{cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/baaghi-3-2/box-office/ |title=Baaghi 3 Box Office |website=Bollywood Hungama |access-date=10 April 2020}}</ref>
| language = Hindi
}}
'''''ᱵᱟᱜᱷᱤ ᱓''''' ({{trans|ᱦᱩᱞᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱓}}) [[ᱟᱦᱢᱟᱫ ᱠᱷᱟᱱ]] ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱱᱤᱨᱫᱮᱥᱤᱛ ᱒᱐᱒᱐ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱠᱥᱚᱱ ᱛᱷᱨᱤᱞᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ । ᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱰᱣᱟᱞᱟ ᱜᱽᱨᱮᱸᱰᱥᱟᱱ ᱮᱱᱛᱟᱨᱴᱮᱱᱢᱮᱱᱴ ᱟᱨ ᱯᱷᱚᱠᱥ ᱥᱴᱟᱨ ᱥᱴᱩᱰᱤᱭᱳ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱜᱷᱤ (᱒᱐᱑᱖) ᱟᱨ ᱵᱟᱜᱷᱤ ᱒ (᱒᱐᱑᱘) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱫᱷᱭᱟᱛᱢᱤᱠ ᱥᱤᱠᱣᱟᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱟᱜᱷᱤ ᱮᱞᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱟᱱᱟ। ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ [[ᱴᱟᱭᱜᱟᱨ ᱥᱨᱳᱯᱷ]], [[ᱨᱤᱴᱮᱥ ᱰᱮᱥᱢᱩᱠᱷ]], [[ᱥᱨᱟᱫᱷᱟ ᱠᱟᱯᱩᱨ]] ᱟᱨ [[ᱟᱸᱠᱤᱛᱟ ᱞᱚᱠᱷᱟᱸᱰᱮ]] ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ।<ref>{{cite news |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/baaghi-3-shraddha-kapoor-essay-role-air-hostess-tiger-shroff-starrer/ |title=Baaghi 3: Shraddha Kapoor to essay the role of air hostess in Tiger Shroff starrer |publisher=[[Bollywood Hungama]] |date=5 August 2019 |access-date=6 September 2019}}</ref><ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/tiger-shroff-unleashes-beast-mode-for-baaghi-3/articleshow/70698816.cms |title=Tiger Shroff unleashes 'beast mode' for 'Baaghi 3' |newspaper=[[The Times of India]] |date=16 August 2019 |access-date=6 September 2019}}</ref>
ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱣᱮᱴᱴᱟᱭᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱟᱬᱣᱤᱨ"ᱨᱳᱱᱤ" ᱪᱟᱨᱟᱬ ᱪᱟᱛᱩᱨᱣᱮᱫᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱱᱩᱥᱟᱨᱟᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱦᱚᱲ ᱡᱮ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱯᱩᱞᱠᱟᱹ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱵᱤᱠᱨᱟᱢ ᱪᱟᱨᱟᱬ ᱪᱟᱛᱩᱨᱣᱮᱫᱤ ᱡᱚᱛᱚ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱫᱩᱜ ᱫᱚᱦᱚ ᱮ ᱠᱟᱱᱟᱭ <ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/sep/18/tiger-shroff-riteish-deshmukhs-baaghi-3-a-remake-of-tamil-hit-vettai-2035086.html |title=Tiger Shroff-Riteish Deshmukh's 'Baaghi 3', a remake of Tamil hit 'Vettai'? |website=[[The New Indian Express]] |access-date=18 September 2019}}</ref> ᱾ᱩᱱᱤ ᱵᱤᱠᱨᱟᱢ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱵᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱢᱟᱱᱟ ᱵᱟᱨᱚᱱ ᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱡᱮ ᱟᱡ ᱵᱟᱝ ᱯᱩᱥᱞᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱹᱭᱨᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱫᱟᱞ ᱛᱚᱞ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱫᱟᱭ᱾ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱵᱤᱠᱨᱟᱢ ᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱵᱭᱟᱯᱤ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱱᱟ, ᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱥᱤᱨᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱤᱥᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱡᱟ ᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱜᱮ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱮ ᱨᱚᱱᱤ ᱩᱱᱤ ᱵᱤᱰᱤᱭᱚ ᱠᱚᱞ ᱛᱮ ᱫᱟᱞᱮ ᱠᱟᱱ ᱥᱟᱥᱮᱛ ᱮ ᱠᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱤᱰᱤᱭᱚ ᱮ ᱧᱮᱞ ᱮᱫᱟ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱥᱤᱨᱤᱭᱟ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱵᱟᱠᱷᱨᱟ ᱟᱨ ᱵᱤᱠᱨᱟᱢ ᱫᱩᱜ ᱫᱚᱦᱚᱭ ᱮ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱮ ᱟᱹᱠᱩᱛᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾
ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱤᱱ ᱥᱟᱦ-ᱠᱟᱞᱟᱠᱟᱨ ᱡᱟᱭᱫᱤᱯ ᱟᱦᱞᱟᱣᱟᱛ, ᱵᱤᱡᱟᱭ ᱣᱟᱨᱢᱟ, ᱡᱟᱢᱤᱞ ᱠᱷᱩᱨᱮ ᱟᱨ ᱡᱮᱭᱠᱤ ᱥᱨᱳᱯᱷ ᱠᱚ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱠᱚ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱯᱟᱴᱟᱱᱤ, "ᱰᱩ ᱭᱩ ᱞᱚᱵ ᱢᱤ" ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱱᱤᱵᱷᱟᱣ ᱠᱟᱱᱟ<ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/sep/18/tiger-shroff-riteish-deshmukhs-baaghi-3-a-remake-of-tamil-hit-vettai-2035086.html |title=Tiger Shroff-Riteish Deshmukh's 'Baaghi 3', a remake of Tamil hit 'Vettai'? |website=[[The New Indian Express]] |access-date=18 September 2019}}</ref> ᱾ ᱮᱠᱥᱚᱱ ᱧᱮᱛᱮᱞᱤᱟᱭᱹ ᱨᱮ ᱨᱟᱢ ᱪᱮᱞᱟ, ᱞᱟᱪᱷᱢᱟᱬ ᱪᱮᱞᱟ ᱟᱨ ᱠᱮᱪᱟ ᱠᱷᱟᱢᱯᱰᱠᱤ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱠᱚᱮᱤᱭᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤ ᱥᱟᱹᱛ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱬᱛᱮ ᱯᱷᱚᱴᱚᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤ ᱑᱒ ᱥᱤᱛᱟᱢᱵᱟᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱵᱮᱱᱟᱭᱤᱡ ᱥᱤᱨᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱥᱩᱴᱤᱧ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱥᱟᱱᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱡ (ᱱᱤᱨᱢᱟᱛᱟ) ᱯᱷᱚᱠᱟᱥ ᱥᱴᱟᱨ ᱥᱴᱩᱰᱤᱭᱚᱡ ᱥᱩᱨᱟᱪᱷᱟ ᱢᱩᱫᱫᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱢᱟᱱᱟ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟᱭ, ᱚᱱᱟ ᱠᱟᱷᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱥᱤᱛᱤᱭᱟ ᱥᱛᱷᱟᱞᱟᱠᱨᱤᱛᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱥᱮᱴ [[ᱥᱟᱨᱵᱤᱭᱟ]] ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱭᱟᱠᱚ᱾
ᱵᱟᱜᱷᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱖ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱐ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱱᱟᱴᱟᱠ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ᱾ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱚ ᱵᱚᱱᱫᱚ ᱦᱩᱭᱮᱱᱟ ᱛᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱠᱚ COVID-19 ᱠᱚᱨᱚᱱᱟ ᱟᱡᱟᱨ ᱛᱮ ᱥᱤᱧ ᱥᱟᱹᱛ ᱮᱱᱟ᱾ ᱢᱤᱫᱫᱟᱯ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱨᱠᱚᱯ ᱪᱟᱱᱟᱭᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱛᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟ ᱟᱥᱟ ᱛᱟᱦᱮ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱤᱨᱢᱟᱛᱟ ᱠᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱤᱞᱤᱡ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱞᱴᱟ ᱰᱤᱡᱤᱴᱟᱞ ᱯᱞᱮᱴᱯᱷᱨᱚᱢ ᱨᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱴᱟᱠᱟ ᱟᱨᱡᱟᱣᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱩᱞᱤᱣᱩᱵ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱟᱨᱚ ᱥᱤᱠᱣᱞᱟᱞ, ᱵᱟᱜᱷᱤ ᱔, ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱱᱟᱝ ᱨᱮ ᱵᱤᱠᱟᱥ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱚᱜ-ᱟ᱾
== ᱯᱞᱚᱴ ==
== ᱠᱟᱥᱴ ==
== ᱯᱨᱚᱰᱟᱠᱥᱚᱱ ==
== ᱨᱤᱞᱤᱡ ==
== ᱨᱤᱥᱤᱯᱥᱚᱱ ==
=== ᱠᱨᱤᱴᱤᱠᱟᱞ ᱨᱤᱥᱯᱚᱸᱥ ===
=== ᱵᱚᱠᱥ ᱚᱯᱷᱤᱥ ===
== ᱥᱟᱣᱩᱱᱰᱴᱨᱟᱠ ==
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}<ref>[https://www.thehindu.com/entertainment/movies/baaghi-3-movie-review-beyond-the-tiger-shroff-voyeurism-there-is-little-else-to-this-film/article31000335.ece ‘Baaghi 3’ movie review: Beyond the Tiger Shroff voyeurism, there is little else to this film]</ref>
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
* {{IMDb title|tt8366590}}
* {{Bollywood Hungama title|baaghi-3-2}}
[[Category:2020 action thriller films]]
[[Category:2020s Hindi-language films]]
[[Category:Films about kidnapping]]
[[Category:Films featuring an item number]]
[[Category:Films shot in Egypt]]
[[Category:Films shot in Morocco]]
[[Category:Films shot in Mumbai]]
[[Category:Films shot in Serbia]]
[[Category:Films shot in Turkey]]
[[Category:Fox Star Studios films]]
[[Category:Hindi remakes of Tamil films]]
[[Category:Hindi-language films]]
[[Category:Indian action films]]
[[Category:Indian films]]
[[Category:Indian sequel films]]
[[Category:Masala films]]
79jmt3qr076cp0yzhb3xpkkm9ybiq6d
ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ
0
17216
198338
130072
2026-09-24T13:19:35Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198338
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ
| other_name =
| settlement_type = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| nickname =
| map_alt =
| map_caption =
| pushpin_map = India
| pushpin_label_position = right
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ
| coordinates = {{coord|20.41|N|72.89|E|display=inline,title}}
| seat_type = ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ
| seat = [[ᱫᱚᱢᱚᱱ, ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱫᱚᱢᱚᱱ]]
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1= [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ]]
| subdivision_name1= {{flagicon image|Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu emblem.png}} [[ᱫᱟᱫᱽᱨᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱦᱟᱵᱮᱞᱤ ᱟᱨ ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱟᱨ ᱫᱤᱣ]]
| subdivision_type2 =
| subdivision_name2 =
| established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type =
| governing_body =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 72
| elevation_footnotes =
| elevation_m = 0
| population_total = 191173
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ
| demographics1_title1 = ᱟᱹᱢᱟᱹᱞᱮᱛ
| demographics1_info1= [[ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛᱤ]], [[ᱢᱟᱨᱟᱴᱷᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱟᱨᱟᱴᱷᱤ]], [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱜᱽᱞᱤᱥ]]
| timezone1=[[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] -->
| postal_code =
| registration_plate =
| blank1_name_sec1= ᱡᱟᱱᱟᱝ ᱡᱟᱹᱱᱤ
| blank1_info_sec1= ᱑.᱖᱙ [[ᱠᱚᱲᱟ|♂]]/[[ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ|♀]]
| website = http://daman.nic.in/
| footnotes =
}}
'''ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ [[ᱫᱟᱫᱽᱨᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱦᱟᱵᱮᱞᱤ ᱟᱨ ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱟᱨ ᱫᱤᱣ]]<ref>{{Cite web |url=https://indusdictum.com/2019/12/04/dadra-nagar-haveli-and-daman-diu-uts-merge-for-better-admin-efficiency-service-mos-home/ |title=Archive copy |access-date=2021-08-14 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111061240/https://indusdictum.com/2019/12/04/dadra-nagar-haveli-and-daman-diu-uts-merge-for-better-admin-efficiency-service-mos-home/ |url-status=dead }}</ref> ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱮᱭᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱧᱮ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱨᱮ [[ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱚᱞᱥᱟᱰ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱟᱨᱚᱵᱽ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱛᱮ ᱜᱷᱮᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ ᱾ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱥᱟᱨ ᱵᱤᱥᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱖᱒ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱒᱘ ᱜᱟᱺᱴ ᱢᱤᱞ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ,<ref name='Reference Annual'>{{cite book | last1 = Srivastava, Dayawanti et al. (ed.) | title = India 2010: A Reference Annual | chapter = States and Union Territories: Daman and Diu: Government | edition = 54th | publisher = Additional Director General, Publications Division, [[Ministry of Information and Broadcasting (India)]], [[Government of India]] | year = 2010 | location = New Delhi, India | pages = 1216 | isbn = 978-81-230-1617-7}}<!--| access-date = 2011-10-11 --></ref> ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱑᱙᱑,᱑᱗᱓ ᱦᱚᱲ ᱠᱯ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱒᱐᱐᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱖᱙.᱒᱕᱖% ᱜᱨᱚᱛᱷ ᱟᱠᱟᱱᱟᱠᱚ ᱾ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ ᱫᱚ ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱫᱚ ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱜᱟᱝᱱᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱚᱰᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱩᱬ ᱠᱟᱹᱨᱜᱟᱲ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱣᱟᱯᱤ (᱗ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ, ᱯᱩᱨᱛᱜᱟᱞᱤ ᱠᱚᱞᱚᱱᱤᱭᱟᱞ ᱟᱨᱪᱤᱴᱮᱠᱪᱟᱨ, ᱪᱟᱨᱪᱚ ᱟᱨ ᱱᱟᱱᱤᱼᱫᱚᱢᱚᱱ ᱟᱨ ᱢᱚᱛᱤᱼᱫᱚᱢᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱣᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱚᱛᱮᱛ ᱢᱚᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱯᱷᱮᱢᱚᱥ ᱟᱠᱟᱱᱟ, [[ᱥᱩᱨᱚᱛ]] ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱫᱚ ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱟᱨᱚᱵᱽ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱖᱐ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱑᱐᱐ ᱜᱟᱺᱴ ᱢᱤᱞ) ᱮᱛᱚᱢ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
==ᱠᱷᱚᱸᱰ==
ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱛᱚᱦᱥᱤᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱼ ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱾ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱟᱨ ᱫᱤᱣ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱦᱚᱲ ᱮᱞ==
ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱡᱟᱱᱟᱝ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱽᱱᱟᱢ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱑᱙᱑,᱑᱗᱓ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ,<ref name=districtcensus>{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | access-date = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ᱥᱟᱢᱚᱣᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱵᱟᱨᱟᱵᱟᱹᱨᱤ ᱟᱠᱚ ᱾<ref name="cia">{{cite web | author = US Directorate of Intelligence | title = Country Comparison: Population | url = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html | access-date = 2011-10-01 | quote = Samoa 193,161 | archive-date = 2007-06-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070613004507/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html | url-status = dead }}</ref> ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ (᱖᱔᱐ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ) ᱕᱙᱒ ᱟᱱᱟᱜ ᱛᱷᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=districtcensus/> ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱲ ᱮᱞ ᱰᱮᱱᱥᱤᱴᱤ ᱫᱚ ᱒,᱓᱕᱕ ᱦᱚᱲ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟᱠᱚ ᱜᱚᱴᱟ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱖,᱘᱘᱐/ᱜᱟᱺᱴ ᱢᱤᱞ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=districtcensus/> ᱒᱐᱐᱑ᱼ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱑᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱜᱨᱚᱛᱷ ᱪᱤᱨ ᱫᱚ ᱖᱙.᱒᱕᱖% ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=districtcensus/> ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱨᱮ ᱜᱚᱴᱟ ᱑,᱐᱐᱐ ᱠᱚᱲᱟ ᱨᱮ ᱕᱓᱓ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱝ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ,<ref name=districtcensus/> ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚᱨ ᱫᱚ ᱘᱘.᱐᱖% ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=districtcensus/>
==ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ==
ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱫᱚ ᱥᱚᱲᱚᱠ ᱛᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱣᱟᱯᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ, ᱥᱩᱨᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧᱟ ᱾ ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮ ᱣᱟᱯᱤ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱩᱨ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱢᱩᱬ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱨᱮ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱟᱜ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
᱒᱘ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱐᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱢᱚᱛᱤ ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱟᱨ ᱱᱟᱱᱤ ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱜᱟᱝᱱᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱚᱞ ᱧᱩᱨ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱒᱗ ᱟᱥᱲᱟ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱟᱪᱮᱛ ᱜᱚᱡ ᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱰᱟ ᱨᱮ ᱧᱩᱨ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>[http://www.outlookindia.com/news/article/part-of-daman-bridge-collapses--no-casualities/239932 "Part of Daman bridge collapses, no casualities" (sic), ''Outlook'' (Aug 03, 2004)] {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news|title=24 Killed in Daman Bridge Collapse|url=http://www.tribuneindia.com/2003/20030829/main5.htm|access-date=18 December 2012|newspaper=The Tribune|date=28 August 2003|location=Chandigarh}}</ref> ᱟᱢᱫᱟᱡᱽ ᱙᱐ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱴᱟᱠᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱱᱟᱶᱟ ᱯᱚᱞ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱐᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚ ᱰᱷᱟᱥᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱫᱚᱢᱚᱱᱜᱟᱝᱱᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱵᱟᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱜᱩᱱ ᱮᱢ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=239932 |title=Archived copy |access-date=24 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202162924/http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=239932 |archive-date=2 February 2014 |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.tribuneindia.com/2005/20050731/spectrum/main2.htm Ervell E. Menezes, "Lotus of the marshlands", ''The Tribune'' (31 July 2005)]</ref> ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱯᱚᱞ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱱᱟᱶᱟ ᱯᱚᱞ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱚᱞ ᱫᱚ ᱥᱟᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱚᱸᱫᱽ ᱜᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
*[http://www.daman.nic.in/ Government of the Union Territory of Daman and Diu]
*[http://collectordaman.gov.in/ Daman District Administration] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191228064330/http://collectordaman.gov.in/ |date=2019-12-28 }}
{{Geographic location
|Centre = ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ
|North =
|Northeast =
|East = [[ᱣᱚᱞᱥᱟᱰ ᱦᱚᱱᱚᱛ]], [[ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ]]
|Southeast =
|South =
|Southwest =
|West = ''[[ᱟᱨᱚᱵᱽ ᱫᱚᱨᱭᱟ]]''
|Northwest =
}}
{{ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱟᱨ ᱫᱤᱣ}}
{{Authority control}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ| ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱟᱫᱽᱨᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱦᱟᱵᱮᱞᱤ ᱟᱨ ᱫᱚᱢᱚᱱ ᱟᱨ ᱫᱤᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ]]
25bxub70mfxv0rytlqi8mv4jq1hpxlw
ᱱᱤᱛᱤᱥ ᱠᱩᱢᱟᱨ
0
18002
198367
181527
2026-09-24T14:59:34Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198367
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = ᱱᱤᱛᱤᱥ ᱠᱩᱢᱟᱨ
| honorific-suffix =
| image = Nitish Kumar.jpg
| nickname =
| birth_date = {{Birth date and age|1951|03|01|df=y}}
| birth_place = [[ᱵᱚᱠᱷᱛᱤᱭᱟᱨᱯᱩᱨ]], [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| alma_mater = [[ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱴᱮᱪᱱᱚᱞᱚᱡᱤ, ᱯᱟᱴᱱᱟ]] ([[ᱵᱮᱪᱞᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱨᱤᱝ|ᱵᱤ.ᱤ. ᱢᱮᱠᱮᱱᱤᱠᱟᱞ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱨᱤᱝ]])
| death_date =
| death_place =
| constituency =
| profession =
| party = [[ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ (ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ)]](᱒᱐᱐᱓ - ᱱᱤᱛᱚᱜ)
| otherparty = [[ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ]] (᱑᱙᱘᱙ - ᱑᱙᱙᱔)
| spouse = ᱢᱚᱱᱡᱩ ᱥᱤᱱᱦᱟ
| children = ᱱᱤᱥᱟᱸᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ (ᱵᱮᱴᱟ)
| office1 = ᱒᱒ ᱟᱱᱤᱡ [[ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ]]
| governor1 = {{ubl|[[ᱠᱮᱥᱚᱨᱤ ᱱᱟᱛᱷ ᱛᱨᱤᱯᱟᱛᱷᱤ]]|[[ᱨᱟᱢ ᱱᱟᱛᱷ ᱠᱚᱵᱤᱱᱫᱽ]]|[[ᱥᱚᱛᱭᱚᱯᱟᱞ ᱢᱚᱞᱤᱠ]]|[[ᱞᱟᱞᱡᱤ ᱴᱚᱱᱰᱚᱱ]]|[[ᱯᱷᱟᱹᱜᱩ ᱪᱚᱣᱦᱟᱱ]]}}
| deputy1 = {{ubl|[[ᱛᱮᱡᱽᱥᱣᱤ ᱭᱟᱫᱚᱵᱽ]] (᱒᱐᱑᱕–᱒᱐᱑᱗)
|[[ᱥᱩᱥᱤᱞ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱢᱚᱫᱤ]] (᱒᱐᱑᱗–᱒᱐᱒᱐)|[[ᱨᱮᱱᱩ ᱫᱮᱵᱤ]] (᱒᱐᱒᱐–ᱱᱤᱛᱚᱜ)|[[ᱛᱟᱨᱠᱤᱥᱳᱨ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ]] (᱒᱐᱒᱐-ᱱᱤᱛᱚᱜ)}}
| term_start1 = ᱒᱒ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱕
| term_end1 =
| predecessor1 = [[ᱡᱤᱛᱚᱱ ᱨᱟᱢ ᱢᱟᱺᱡᱷᱤ]]
| term_start2 = ᱒᱔ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱕
| term_end2 = ᱑᱗ ᱢᱮᱭ ᱒᱐᱑᱔
| predecessor2 = [[ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱥᱟᱥᱚᱱ]]
| deputy2 = [[ᱥᱩᱥᱤᱞ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱢᱚᱫᱤ]] (᱒᱐᱐᱕-᱒᱐᱑᱓)
| successor2 = [[ᱡᱤᱛᱚᱱ ᱨᱟᱢ ᱢᱟᱺᱡᱷᱤ]]
| term_start3 = ᱓ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱐᱐
| term_end3 = ᱑᱐ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱐᱐
| predecessor3 = [[ᱨᱟᱵᱽᱲᱤ ᱫᱮᱵᱤ]]
| successor3 = [[ᱨᱟᱵᱽᱲᱤ ᱫᱮᱵᱤ]]
| constituency3 =
| office4 = [[ᱨᱮᱞ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ (ᱥᱤᱧᱚᱛ)|ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ]]
| term_start4 = ᱒᱐ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱐᱑
| term_end4 = ᱒᱑ ᱢᱮᱭ ᱒᱐᱐᱔
| primeminister4 = [[ᱚᱴᱚᱞ ᱵᱤᱦᱟᱨᱤ ᱵᱟᱡᱽᱯᱮᱭᱤ]]
| predecessor4 = [[ᱢᱚᱢᱚᱛᱟ ᱵᱟᱱᱟᱨᱡᱤ]]
| successor4 = [[ᱞᱟᱞᱩ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱭᱟᱫᱚᱵᱽ]]
| term_start5 = ᱑᱙ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱙᱘
| term_end5 = ᱕ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱙᱙
| primeminister5 = [[ᱚᱴᱚᱞ ᱵᱤᱦᱟᱨᱤ ᱵᱟᱡᱽᱯᱮᱭᱤ]]
| predecessor5 = [[ᱨᱟᱢ ᱵᱤᱞᱟᱥ ᱯᱟᱥᱣᱟᱱ]]
| successor5 = [[ᱢᱚᱢᱚᱛᱟ ᱵᱟᱱᱟᱨᱡᱤ]]
| office6 = [[ᱪᱟᱹᱥ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ (ᱥᱤᱧᱚᱛ)|ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱪᱟᱹᱥ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ]]
| term_start6 = ᱒᱗ ᱢᱮᱭ ᱒᱐᱐᱐
| term_end6 = ᱒᱑ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱐᱑
| primeminister6 = [[ᱚᱴᱚᱞ ᱵᱤᱦᱟᱨᱤ ᱵᱟᱡᱽᱯᱮᱭᱤ]]
| predecessor6 = [[ᱚᱴᱚᱞ ᱵᱤᱦᱟᱨᱤ ᱵᱟᱡᱽᱯᱮᱭᱤ]]
| successor6 = [[ᱥᱩᱱᱫᱚᱨ ᱞᱟᱞ ᱯᱚᱴᱣᱟ]]
| term_start7 = ᱒᱒ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱙
| term_end7 = ᱓ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱐᱐
| primeminister7 = [[ᱚᱴᱚᱞ ᱵᱤᱦᱟᱨᱤ ᱵᱟᱡᱽᱯᱮᱭᱤ]]
| predecessor7 = [[ᱥᱩᱱᱫᱚᱨ ᱞᱟᱞ ᱯᱚᱴᱣᱟ]]
| successor7 = [[ᱚᱡᱤᱛ ᱥᱤᱝ (ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ)|ᱚᱡᱤᱛ ᱥᱤᱝ]]
| office8 = [[ᱵᱷᱩᱛᱟᱞ ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ (ᱥᱤᱧᱚᱛ)|ᱵᱷᱩᱛᱟᱞ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ]]
| primeminister8 = [[ᱚᱴᱚᱞ ᱵᱤᱦᱟᱨᱤ ᱵᱟᱡᱽᱯᱮᱭᱤ]]
| term_start8 = ᱑᱓ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱙
| term_end8 = ᱒᱒ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱙
| predecessor8 = [[ᱮᱢ. ᱛᱷᱚᱢᱵᱤᱫᱩᱨᱚᱭ]]
| successor8 = [[ᱡᱚᱥᱶᱚᱛ ᱥᱤᱝ]]
| term_start9 = ᱑᱔ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱙᱘
| term_end9 = ᱕ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱙᱙
| primeminister9 = [[ᱚᱴᱚᱞ ᱵᱤᱦᱟᱨᱤ ᱵᱟᱡᱽᱯᱮᱭᱤ]]
| predecessor9 = [[ᱡᱚᱥᱶᱚᱛ ᱥᱤᱝ]]
| successor9 = [[ᱨᱟᱡᱽᱱᱟᱛᱷ ᱥᱤᱝ]]
| website =
}}
'''ᱱᱤᱛᱤᱥ ᱠᱩᱢᱟᱨ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱕᱑) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱱᱚᱣᱟ ᱒᱐᱑᱕ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱚᱱᱚᱛ, ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱒᱒ ᱟᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱢᱚᱬᱮ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{cite news|agency=PTI |url=https://www.firstpost.com/politics/nitish-kumar-sworn-in-as-cm-for-sixth-time-a-look-at-the-life-of-the-chanakya-of-bihar-politics-3861789.html |title=Nitish Kumar sworn-in as CM for sixth time: A look at the life of the 'Chanakya of Bihar politics' |work=Firstpost |date=27 July 2017 |access-date=2019-01-02}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ]] ᱨᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾
ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱫᱚ [[ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ (ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ)]] ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱑᱐᱐,᱐᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱟᱪᱮᱛ ᱠᱚ ᱵᱟᱦᱟᱞ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱮᱱᱥᱟᱨᱰ (ensured) ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱡᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱣᱟᱥᱛᱷᱭᱚ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮ ᱰᱟᱠᱛᱚᱨ ᱠᱚ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ,<ref name="sify1">{{cite news
|url=http://sify.com/news/fullstory.php?a=jfbn4Ebeibj&title=Nitish_Kumar_s_development_agenda_makes_waves_in_Bihar&?vsv=TopHP3
|archive-url=https://web.archive.org/web/20150524065254/http://www.sify.com/news/fullstory.php?a=jfbn4Ebeibj&title=Nitish_Kumar_s_development_agenda_makes_waves_in_Bihar&%3fvsv=TopHP3
|url-status=dead
|archive-date=24 May 2015
|title=Nitish Kumar's development agenda makes waves in Bihar
|date=1 May 2009|work=Lok Sabha Elections 2009
|publisher=Sify News
|access-date=26 May 2009}}</ref>
==ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱑ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱕᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱵᱚᱠᱷᱛᱤᱭᱟᱨ]] ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Nitish Kumar Reference1">{{cite news |title=Nitish Kumar, the 7-time Bihar CM: A look at his journey from Engineer to 'Sushasan Babu' |url=https://www.republicworld.com/india-news/politics/nitish-kumar-the-7-time-bihar-cm-a-look-at-his-journey-from-engineer-to-sushasan-babu.html |access-date=21 February 2021 |publisher=Republic World |date=15 November 2020 |language=en}}</ref> ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱤ ᱠᱚᱵᱤᱨᱟᱡᱽ ᱨᱟᱢ ᱞᱚᱠᱷᱚᱱ ᱥᱤᱝ, ᱢᱤᱫ ᱟᱭᱩᱨᱵᱮᱫᱤᱠ ᱯᱨᱮᱠᱴᱤᱥᱚᱱᱟᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ; ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱢᱮᱥᱚᱨᱤ ᱫᱮᱵᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Nitish Kumar Reference1" /> ᱱᱤᱛᱤᱥ ᱫᱚ ᱠᱩᱨᱢᱤ ᱪᱟᱹᱥᱤ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite book |last=Kumar|first=Sanjay |title=Post mandal politics in Bihar:Changing electoral patterns|publisher=SAGE publication|isbn=978-93-528-0585-3|url=https://books.google.com/books?id=2zhODwAAQBAJ&pg=PA71|date=2018-06-05}}</ref><ref name="bio">{{cite web |url=http://gov.bih.nic.in/Governance/NitishKumar.htm |title=Chief Minister of Bihar |publisher=Government of Bihar |access-date=2019-01-29}}</ref>
ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱑᱙᱗᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱨᱤᱝ (ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱮᱱᱟᱭᱤᱴᱤ ᱯᱟᱴᱱᱟ) ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱮᱠᱮᱱᱤᱠᱟᱞ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱨᱤᱝ<ref>{{Cite web|title=Nitish Kumar|url=https://www.indiatoday.in/nitish-kumar|access-date=2020-11-05|website=India Today|language=en|archive-date=2020-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030224220/https://www.indiatoday.in/nitish-kumar|url-status=dead}}</ref> ᱨᱮ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Nitish Kumar Reference1" /><ref name="ht20150818"/> ᱱᱩᱭ ᱟᱫᱷᱟ ᱨᱤᱫᱟᱹᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱵᱚᱨᱰ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ,<ref name="Nitish Kumar Reference1" /> ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/sunday-toi/special-report/I-dream-of-the-old-glory-days-of-Bihar/articleshow/11323112.cms | work=The Times Of India | title=I dream of the old glory days of Bihar |date=1 January 2012 |access-date=21 October 2018}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱒ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱗᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱡᱩ ᱠᱩᱢᱟᱨᱤ ᱥᱤᱱᱦᱟ (᱑᱙᱕᱕ᱼ᱒᱐᱐᱗) ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱠᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱮᱴᱟ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱾<ref name="bio"/> ᱢᱚᱱᱡᱩ ᱥᱤᱱᱦᱟ ᱟᱜ ᱱᱤᱭᱩᱢᱚᱱᱤᱭᱟ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱔ ᱢᱮᱭ ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱮ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱭᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india/nitish-kumar-s-wife-passes-away-in-delhi/story-W6jz9FvoNtuKkb772mo5zH.html|title=Nitish Kumar's wife passes away in Delhi|date=14 May 2007}}</ref>
==ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱟᱹᱨᱤ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ [[ᱡᱚᱭᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱬ]],<ref name="Nitish Kumar Reference1" /> ᱨᱟᱢ ᱢᱟᱱᱳᱦᱚᱨ ᱞᱚᱦᱤᱭᱟ, [[ᱥᱚᱛᱭᱮᱱᱫᱨᱚ ᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱬ ᱥᱤᱱᱦᱟ|ᱮᱥ.ᱮᱱ. ᱥᱤᱱᱦᱟ]], ᱠᱚᱨᱯᱩᱨᱤ ᱴᱷᱟᱠᱩᱨ ᱟᱨ [[ᱵᱷᱤ.ᱯᱤ. ᱥᱤᱝ]] ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱾ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱔ ᱟᱨ ᱑᱙᱗᱗ ᱥᱟᱞ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱡᱚᱭᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱬ ᱟᱜ ᱞᱟᱲᱟᱣᱱᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.thehinducentre.com/the-arena/current-issues/article25188707.ece|title= Jayaprakash Narayan- His Journey & Movements|website=www.thehinducentre.com|access-date=2019-11-12}}</ref> ᱟᱨ ᱥᱚᱛᱭᱮᱱᱫᱨᱚ ᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱬ ᱥᱤᱱᱦᱟ ᱟᱜ ᱟᱭᱩᱨᱟᱜ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite book|url=https://www.google.com/books/edition/Nitish_Kumar/MEzIDAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Nitish+Kumar+joined+Janata+party&pg=PP4&printsec=frontcover |title=Nitish Kumar |first=A.K |last=Gandhi|date=January 0101 |publisher=Prabhat Prakashan |isbn=9788184304718 }}</ref> ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱦᱚᱨᱱᱳᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱮ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Nitish Kumar Reference1" /> ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱞᱟᱞᱩ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱭᱟᱫᱚᱵᱽ ᱫᱚ ᱥᱟᱞ ᱑᱙᱘᱙ ᱨᱮ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱮ ᱵᱤᱨᱤᱫᱽ ᱟᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱟᱫᱮᱭᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱮᱱᱠᱟᱷᱟᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱫᱚ ᱵᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱢᱟᱹᱪᱤ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱚ, ᱑᱙᱙᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱤ.ᱡᱮ.ᱯᱤ. ᱟᱜᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱞᱚᱭᱤᱟᱞᱴᱤ
ᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Nitish Kumar Reference1" />
==ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ==
[[File:The Union Minister for Railways Shri Nitish Kumar entering Parliament to present Interim Railway Budget (2004-05) in New Delhi on January 30, 2004.jpg|thumb| [[ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ (ᱥᱤᱧᱚᱛ)|ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ]] ᱢᱟᱹᱱ ᱱᱤᱛᱤᱥ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱓᱐ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ, ᱒᱐᱐᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱮ ᱤᱱᱴᱟᱨᱤᱢ ᱨᱮᱞ ᱟᱭ (᱒᱐᱐᱔ᱼ᱐᱕) ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱥᱚᱸᱥᱚᱫᱽ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱚ ᱠᱟᱱᱟ᱾]]
ᱱᱤᱛᱤᱥ ᱫᱚ ᱠᱟᱹᱡ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱟᱨ ᱵᱷᱩᱛᱚᱞ ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ, [[ᱚᱴᱚᱞ ᱵᱤᱦᱟᱨᱤ ᱵᱟᱡᱽᱯᱮᱭᱤ]] ᱟᱜ ᱮᱱᱰᱤᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱮ ᱑᱙᱙᱘ᱼ᱙᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱪᱟᱹᱥ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Nitish Kumar Reference1" /> ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱙᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱜᱮᱭᱥᱚᱞ ᱴᱨᱮᱱ ᱟᱯᱫᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱮᱥᱛᱤᱯᱷᱟ ᱮ ᱮᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱚᱠᱚᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱡᱤᱢᱢᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟᱭ ᱾<ref name="Nitish Kumar Reference1" /> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱨᱮᱞ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱩᱰᱤᱧᱚᱜᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱚᱥᱟᱨᱮ ᱥᱩᱫᱷᱟᱹᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱒᱐᱐᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱴ ᱴᱤᱠᱟᱹᱴ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ,<ref>[http://www.thehindu.com/2002/08/04/stories/2002080401231000.htm Railway online booking through credit cards]{{dead link|date=April 2021|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref><ref>{{Cite web |title=Railway Reservation through internet |url=http://www.outlookindia.com/newswire/story/railway-reservation-through-internet/73655 |access-date=2021-10-13 |archive-date=2017-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170426151416/http://www.outlookindia.com/newswire/story/railway-reservation-through-internet/73655 |url-status=dead}}</ref> ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱤᱠᱟᱹᱴ ᱵᱩᱠᱤᱝ ᱠᱟᱣᱩᱱᱴᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱤᱠᱚᱨᱰ ᱮᱞ ᱡᱷᱤᱡ ᱟᱨ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱩᱠᱤᱝ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱚᱠᱛᱚ ᱭᱚᱡᱽᱱᱟ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Nitish Kumar Reference1" />
ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ, ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱪᱟᱹᱥ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱮᱵᱤᱱᱮᱴ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Nitish Kumar Reference1" /> ᱒᱐᱐᱑ ᱥᱟᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱮᱭ ᱒᱐᱐᱔ ᱥᱟᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱼ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱼ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Nitish Kumar Reference1" /> ᱒᱐᱐᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱮ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱮᱱᱟ, ᱛᱤᱥ ᱱᱩᱭ [[ᱱᱟᱞᱚᱱᱫᱟ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ, ᱵᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/election/2004/may/13nitish.htm |title=Nitish Kumar voted out of Barh, wins in Nalanda |work=rediff.com |date=13 May 2004 |access-date=23 December 2012}}</ref>
==ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ==
[[File:The Chief Minister of Bihar, Shri Nitish Kumar discussing with the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh about the relief operations on flood-affected areas, in Bihar, August 28, 2008.jpg|thumb|᱒᱘ ᱚᱜᱚᱥᱴ, ᱒᱐᱐᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮ ᱵᱟᱲ ᱟᱯᱷᱮᱠᱴᱤᱰ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱟᱨᱟᱢ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱰᱨ. [[ᱢᱚᱱᱢᱚᱦᱚᱱ ᱥᱤᱝ]] ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱱᱤᱛᱤᱥ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱟᱨ [[ᱞᱟᱞᱩ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱭᱟᱫᱚᱵᱽ]]|left]]
=== ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ (᱒᱐᱐᱐–᱒᱐᱐᱐) ===
ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱐᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱡᱽᱯᱮᱭᱤ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱟᱜ ᱤᱥᱟᱹᱨᱟ ᱴᱷᱮᱱ ᱱᱤᱛᱤᱥ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱓᱒᱔ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱮᱱᱰᱤᱮ ᱟᱨ ᱜᱚᱲᱚᱥᱚᱦᱚᱫ ᱫᱚᱞ ᱴᱷᱮᱱ ᱑᱕᱑ ᱵᱤᱫᱷᱟᱭᱚᱠ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱞᱟᱞᱩ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱭᱟᱫᱚᱵᱽ ᱟᱜ ᱑᱕᱙ ᱵᱤᱫᱷᱟᱭᱚᱠ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱜᱚᱴᱷᱵᱚᱱᱫᱷᱚᱱ ᱑᱖᱓ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱥᱟᱸᱜᱮ ᱱᱤᱥᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱤᱛᱤᱥ ᱫᱚ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱞ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱛᱮ ᱤᱥᱛᱤᱯᱷᱟ (resignation) ᱮ ᱮᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Nitish Kumar Reference1" /><ref>[https://www.deccanherald.com/national/national-politics/march-2000-when-nitish-quit-as-cm-before-floor-test-779422.html March 2000: When Nitish quit as CM, before floor test]</ref><ref>[https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20000320-nitish-kumars-government-in-bihar-not-outvoted-as-much-as-outmanoeuvred-by-laloo-yadav-777236-2000-03-20 Outvoted as much as outmanoeuvred by Laloo Yadav]</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ|30em}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{Commons category}}
* {{Official website|http://nitishspeaks.blogspot.in/|name=Official Blog}}
* {{Official website|http://gov.bih.nic.in/Governance/NitishKumar.htm|name=ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱮ ᱱᱤᱛᱤᱥ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱣᱮᱵᱽᱥᱟᱭᱤᱴ}}
{{s-start}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[ᱨᱟᱵᱽᱲᱤ ᱫᱮᱵᱤ]]}}
{{s-ttl|title=[[ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ]]|years=᱓ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱐᱐{{spaced ndash}}᱑᱐ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱐᱐}}
{{s-aft|after=[[ᱨᱟᱵᱽᱲᱤ ᱫᱮᱵᱤ]]}}
|-
{{s-bef|before=[[President's rule]]}}
{{s-ttl|title=[[ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ]]|years=᱒᱔ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱕{{spaced ndash}}᱑᱗ ᱢᱮᱭ ᱒᱐᱑᱔}}
{{s-aft|after=[[ᱡᱤᱛᱚᱱ ᱨᱟᱢ ᱢᱟᱺᱡᱷᱤ]]}}
|-
{{s-bef|before=[[ᱡᱤᱛᱚᱱ ᱨᱟᱢ ᱢᱟᱺᱡᱷᱤ]]}}
{{s-ttl|title=[[ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ]]|years=᱒᱒ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱕{{spaced ndash}}}}
{{s-aft|after=''incumbent''}}
{{S-end}}
{{ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱚ}}
{{Current Indian Chief Ministers}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:ᱠᱩᱢᱟᱨ, ᱱᱤᱛᱤᱥ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱤᱛᱤᱥ ᱠᱩᱢᱟᱨ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱕᱑ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱟᱞᱚᱱᱫᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱔ ᱟᱱᱟᱜ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱫᱚᱞ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱫᱚᱞ (ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ) ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱨᱮᱞ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱪᱟᱥ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱷᱤ. ᱯᱤ. ᱥᱤᱝ ᱯᱨᱚᱥᱟᱥᱚᱱ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱙ ᱟᱱᱟᱜ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱒ ᱟᱱᱟᱜ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱓ ᱟᱱᱟᱜ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱵᱟᱹᱭᱥᱤ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨᱤ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱞᱳᱠ ᱫᱚᱞ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
i6acxriphh8auvumpb1f3qz22cag3mz
ᱰᱤᱰᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ
0
19091
198364
136415
2026-09-24T14:45:20Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198364
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Indian television news channel}}
{{Use Indian English|date=May 2015}}
{{Use dmy dates|date=April 2021}}
{{Infobox television channel
| name = DD News
| logo = DD_News.png
| logo_size = 220px
| launch_date = 3 November 2003
| owner = [[Prasar Bharati]], [[Ministry of Information and Broadcasting (India)]]
| picture_format = [[16:9]] ([[576i]], [[SDTV]]) <br /> [[16:9]] ([[1080i]], [[HDTV]])
| country = [[India]]
| language = [[Hindi]]
| area = India<br />Worldwide
| headquarters = [[New Delhi]], [[Delhi]], [[India]]
| former_names = Doordarshan Kendra Delhi
| replaced = DD Metro
| sister_channels = [[DD India]] <br />[[DD National]] <br />[[DD Sports]]<br /> [[DD Bharati]]
| website = {{URL|http://www.ddnews.gov.in/|Official Website}}
| terr_serv_1 = [[Analog television|Analogue]]
| terr_chan_1 = VHF band
| cable_serv_1 = [[Asianet Digital]]
| cable_chan_1 = Channel 521
| cable_serv_2 = [[Kerala Vision Digital TV]]
| cable_chan_2 = Channel 904 (HD)<br />Channel 143 (SD)
| cable_serv_3 = Available on most cable systems in India
| cable_chan_3 = Check Local Listings for channels
| sat_serv_1 = [[Dish TV]]
| sat_chan_1 = Channel 699 (SD), 4029 (HD)
| sat_serv_2 = [[Tata Sky]]
| sat_chan_2 = Channel 501 (HD)<br />Channel 502(SD)
| sat_serv_3 = [[Reliance Digital TV|Big TV]]
| sat_chan_3 = Channel 405
| sat_serv_4 = [[Airtel Digital TV]]
| sat_chan_4 = Channel 401
| sat_serv_5 = [[Sun Direct DTH]]
| sat_chan_5 = Channel 550
| sat_serv_6 = [[DD Free Dish]]
| sat_chan_6 = Channel 1
| sat_serv_7 = [[Videocon d2h]]
| sat_chan_7 = Channel 328
| online_serv_1 =
| online_chan_1 =
| online_serv_2 = [[National Informatics Centre]]
| online_chan_2 = [http://www.webcast.gov.in/ Webcast NIC]
}}
'''ᱰᱤᱰᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ''' ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱪᱮᱭᱱᱚᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱤᱭᱟ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱪᱮᱭᱱᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱫᱩᱨᱫᱚᱨᱥᱚᱱ, ᱱᱤᱭᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ `ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱒᱔ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱛᱷᱟᱯᱱᱟᱣ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱪᱮᱭᱱᱚᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ, ᱟᱨ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱫᱚ ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ᱾ [[ᱯᱨᱟᱥᱟᱨ ᱵᱷᱟᱨᱛᱤ]] ᱵᱚᱨᱰ ᱯᱨᱚᱥᱛᱟᱣ ᱢᱤᱫ ᱒᱔ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱟᱸᱡᱩᱨᱤ ᱮᱢ ᱮᱱᱟᱭ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱪᱮᱭᱱᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱰᱤᱰᱤ ᱢᱮᱴᱨᱳ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱚᱸᱫᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱓ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱓ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱩᱯᱲᱩᱵ ᱨᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱢᱚᱱᱰᱚᱞ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱟᱱᱩᱢᱚᱫᱤᱛ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ᱾
ᱰᱤᱰᱤ ᱢᱮᱴᱨᱳ ᱫᱚ ᱒᱔ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱪᱮᱭᱱᱚᱞ ᱨᱮ ᱰᱤᱰᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱨᱩ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱓ ᱱᱚᱣᱮᱢᱵᱮᱨ ᱒᱐᱐᱓ ᱨᱮ ᱞᱚᱸᱪ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱛᱷᱟᱞᱤᱭᱚ ᱯᱟᱦᱩᱪ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱒᱑ᱹ᱖ ᱯᱷᱤᱥᱫ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱵᱟᱫ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱦᱤᱥᱟᱵ ᱛᱮ ᱔᱔ᱹ᱙% ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾
᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱨᱤ ᱵᱩᱦᱤᱱ ᱪᱮᱭᱱᱚᱞ ᱰᱤᱰᱤ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱫᱩᱨᱫᱚᱨᱥᱚᱱ ᱛᱮ ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱟᱨ ᱠᱟᱨᱟᱸᱴ ᱟᱯᱷᱮᱭᱟᱨᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱪᱮᱭᱱᱚᱞ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾ <ref>https://mobile.twitter.com/shashidigital/status/1088343363609214977 {{Bare URL inline|date=November 2021}}</ref>ᱤᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱤᱳ ᱫᱚ ᱫᱟᱵᱤ ᱠᱮᱫᱟ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱰᱤᱰᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ"ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱜᱤ ᱑᱐᱐% ᱦᱤᱱᱫᱤ" ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ,<ref>https://mobile.twitter.com/shashidigital/status/1088413025340542981 {{Bare URL inline|date=November 2021}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱟᱱᱟᱜ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱚᱡᱮ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱟᱜᱩ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱦᱟᱹᱯᱤᱛ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱪᱮᱭᱱᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱵᱤᱥᱤᱥ ᱵᱤᱥᱮᱛᱟ ᱨᱮ "ᱛᱷᱩᱛᱤ" ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱸᱥᱠᱨᱤᱛ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱥᱳ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾
[[ᱮᱱᱰᱽᱨᱚᱭᱰ]] ᱟᱨ [[ᱮᱯᱯᱚᱞ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱰᱤᱰᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱢᱚᱵᱟᱭᱤᱞ ᱮᱯ ᱗ ᱢᱮ ᱒᱐᱑᱕ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱨᱚᱠᱟ ᱟᱱᱟᱜ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱟᱨ ᱯᱨᱚᱥᱟᱨᱟᱱ ᱢᱚᱱᱛᱤᱨᱤ ᱥᱨᱤ ᱟᱨᱩᱬ ᱡᱮᱴᱞᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱞᱚᱸᱪ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ᱾ ᱮᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱮᱥ ᱒᱔×᱗ ᱟᱫᱷᱟᱨ ᱨᱮ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱚ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱥᱟᱢᱯᱨᱮᱥᱤᱛ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱜᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>https://play.google.com/store/apps/details?id=com.DDNews</ref> and [[Apple Inc.|Apple]]<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://itunes.apple.com/in/app/dd-news/id992334423?mt=8 |access-date=1 January 2022 |archive-date=8 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160508061819/https://itunes.apple.com/in/app/dd-news/id992334423?mt=8 |url-status=dead}}</ref><ref>http://timesofindia.indiatimes.com/tech/apps/DD-News-mobile-app-launched/articleshow/47190006.cms?from=mdr</ref><ref name="DDNapp">{{cite web|title=DD News launches revamped App|url=http://www.ddinews.gov.in/Current%20Affairs/Pages/DDNapp.aspx|website=DD News|publisher=DDNews|access-date=16 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170216130808/http://ddinews.gov.in/Current%20Affairs/Pages/DDNapp.aspx|archive-date=16 February 2017|url-status=dead}}</ref>
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
ᱰᱤᱰᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱫᱚ ᱧᱮᱧᱮᱞᱤᱭᱟ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱩᱥᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ, ᱱᱟᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱢᱟᱨᱥᱤᱭᱚᱞ ᱨᱚᱡᱚᱥᱣᱚ ᱡᱚᱥ ᱴᱟᱠᱟ ᱒᱐᱐᱓ᱼ᱐᱔ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱒ ᱠᱟᱨᱚᱲ ᱟᱨ ᱪᱮᱭᱱᱚᱞ ᱫᱚ ᱑᱐ ᱠᱟᱨᱚᱲ᱾ ᱵᱤᱜᱽᱭᱟᱯᱚᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱪᱮᱭᱱᱚᱞ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱛᱟᱠᱚ ᱵᱮᱨᱚᱴᱚᱠ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱪᱟᱞᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱐᱔ᱼ᱐᱕ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱚᱡᱚᱥᱣᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱸᱠᱲᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱜᱤ ᱴᱟᱠᱟ ᱫᱚᱭ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱩᱛᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱚᱡᱮ ᱱᱟᱶᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱰᱤᱰᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱱᱤᱡᱮ ᱟᱨ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱪᱮᱭᱱᱚᱞ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱨᱟᱲᱟ ᱪᱮᱭᱱᱚᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱮ ᱪᱮᱭᱱᱚᱞ ᱠᱟᱱᱟ᱾
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱥᱟᱨᱣᱟᱡᱟᱱᱤᱠ ᱥᱮᱣᱟ ᱯᱨᱟᱥᱟᱨᱟᱠ ᱫᱩᱨᱫᱚᱨᱥᱚᱱ]] ᱰᱤᱰᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱫᱚ ᱞᱚᱸᱪ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤᱜᱟᱱ ᱞᱟᱵ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱡᱮ ᱱᱤᱭᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱤᱱ ᱦᱟᱣᱩᱥ ᱯᱨᱚᱵᱚᱠᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱪᱮᱦᱨᱟ ᱫᱷᱟᱨᱟ ᱥᱟᱢᱟᱜᱽᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱸᱛᱷᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱮᱢᱟᱱᱟ ᱟᱫᱷᱟᱨ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾
ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ, ᱥᱤᱮᱱᱮᱱ ᱠᱚ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱥᱟᱡᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱫᱩᱨᱫᱚᱨᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱑᱙᱙᱕ ᱨᱮ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱟᱨ ᱠᱟᱨᱟᱸᱴ ᱟᱯᱷᱮᱭᱟᱨᱥ ᱪᱮᱭᱱᱚᱞ ᱰᱤᱰᱤ ᱥᱤᱮᱱᱮᱱᱟᱭᱤ ᱞᱚᱸᱪ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱰᱤᱰᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱤᱸᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱚᱞ ᱪᱮᱭᱱᱚᱞ ᱠᱚ ᱢᱟᱫᱷᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱨᱤ ᱧᱮᱧᱮᱞᱤᱭᱟ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱢ ᱧᱩ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ ᱠᱚ ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ, ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ, ᱠᱟᱨᱟᱸᱴ ᱟᱯᱷᱮᱭᱟᱨᱥ ᱟᱨ ᱤᱸᱯᱷᱚᱴᱮᱱᱢᱮᱸᱴ ᱯᱨᱚᱜᱽᱨᱟᱢᱤᱝ ᱦᱚᱸ ᱧᱟᱢᱮᱫ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ᱾ ᱱᱤᱡᱚᱨᱟᱜ ᱰᱤᱰᱤ᱓ ᱪᱮᱭᱱᱚᱞ ᱢᱚᱫᱷᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱧᱮᱧᱮᱞᱤᱭᱟ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱱᱤᱭᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱰᱤᱰᱤ ᱱᱮᱥᱱᱚᱞ ᱟᱨ ᱰᱤᱰᱤ ᱢᱮᱴᱨᱳ ᱪᱮᱭᱱᱚᱞ ᱦᱚ ᱥᱟᱢᱪᱟᱨ ᱥᱟᱢᱟᱜᱽᱨᱤ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤᱜᱟᱱ ᱱᱤᱡᱤ ᱯᱨᱚᱰᱚᱠᱴ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱰᱤᱰᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱱᱤᱡᱚᱨᱟᱜ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱛᱟᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱒᱐᱐᱒ ᱡᱟᱱᱣᱟᱨᱤ ᱪᱟᱸᱫᱳ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱰᱤᱰᱤ ᱵᱷᱚᱨᱛᱤ ᱨᱮ ᱟᱹᱨᱩ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟ᱾
==ᱢᱚᱵᱟᱭᱤᱞ ᱮᱯᱞᱤᱠᱮᱥᱚᱱ==
ᱥᱩᱪᱱᱟ ᱟᱨ ᱯᱨᱟᱥᱟᱨᱟᱱ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱟᱨᱩᱬ ᱡᱮᱴᱞᱤ ᱠᱚ ᱗ ᱢᱮ ᱒᱐᱑᱕ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱰᱤᱰᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱢᱚᱵᱟᱭᱤᱞ ᱮᱯᱞᱤᱠᱮᱥᱚᱱ ᱞᱚᱸᱪ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ ᱧᱮᱧᱮᱞᱤᱭᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱫᱟ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱨ ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱠᱚ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱧᱮᱞ ᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱩᱛᱤᱥᱩᱛᱤ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>http://gadgets.ndtv.com/apps/news/dd-news-app-launched-by-prasar-bharti-689781?</ref>
ᱩᱱᱤᱫᱚᱭ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱫᱟ, "ᱮᱯᱞᱤᱠᱮᱥᱚᱱ ᱰᱤᱰᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱫᱚ ᱒᱔×᱗ ᱟᱫᱷᱟᱨ ᱨᱮ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱤᱥᱟᱨᱟ ᱥᱟᱸᱣᱟᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱢᱚᱸᱪ ᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱨᱚᱯᱷᱟᱭᱤᱞ ᱨᱮ ᱱᱟᱶᱟᱱᱟᱜ ᱟᱭᱟᱢ ᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ,"ᱩᱱᱤᱫᱚᱭ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱮᱯᱞᱤᱠᱮᱥᱚᱱ ᱩᱱᱠᱟᱱ ᱧᱮᱧᱮᱞᱤᱭᱟ ᱞᱟᱜᱛᱤᱜ ᱠᱟᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱜᱛᱤᱭᱟ ᱱᱟᱜ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱚᱵᱟᱭᱤᱞ ᱢᱟᱫᱷᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱡ ᱛᱚᱞᱟᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸᱞᱮᱱᱟ᱾
==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞᱢᱮ==
* [[ᱰᱤᱰᱤ ᱱᱮᱥᱱᱚᱞ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱽᱨᱚᱰᱠᱟᱥᱴ ᱯᱨᱚᱜᱽᱨᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ]]
* [[ᱚᱞ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱰᱤᱭᱳ]]
* [[ᱰᱤᱰᱤ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴ ᱯᱞᱟᱥ]]
* [[ᱫᱩᱨᱫᱚᱨᱥᱚᱱ]]
* [[ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱟᱹᱱᱩᱡ ᱠᱚᱧᱮᱸ ᱮᱥᱤᱭᱟᱭᱤ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱪᱮᱭᱱᱚᱞ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ]]
* [[ᱥᱩᱪᱱᱟ ᱟᱨ ᱯᱨᱟᱥᱟᱨᱟᱱ ᱢᱚᱱᱛᱨᱚᱞᱟᱭ (ᱥᱤᱧᱚᱛ)]]
* [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ]]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{Reflist}}
q10uw1q6pn7bh4of4rvpq4bgnx8f8ls
ᱨᱤᱢᱟ ᱥᱮᱱ
0
19295
198336
136078
2026-09-24T12:46:08Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 7 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198336
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Indian actress and model (b. 1981)}}
{{Distinguish|Raima Sen|Rii Sen|Rimi Sen}}
{{Use dmy dates|date=February 2022}}
{{Infobox person
| name = ᱨᱤᱢᱟ ᱥᱮᱱ
| image = Reema sen.jpg
| image_size =
| caption = Sen in 2012
| birth_date = {{birth date and age|1981|10|29|df=y}}
| birth_place = [[Kolkata]], [[West Bengal]], [[India]]
| occupation = {{Plainlist|
*[[Actress]]
*[[Model (people)|Model]]
}}
| height =
| years active = 1996–2012
| children = 1
| spouse = {{married|Shiv Karan Singh|2012}}
| education = [[St Thomas School, Kolkata]]
}}
'''ᱨᱤᱢᱟ ᱥᱮᱱ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱙ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱑) <ref>{{cite web |publisher=bollyspice.com |title=Happy Birthday Reema Sen |url=http://bollyspice.com/view.php/3675-happy-birthday-reema-sen.html |access-date=16 May 2011 |date=29 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103235444/http://www.bollyspice.com/view.php/3675-happy-birthday-reema-sen.html |archive-date=3 January 2010}}{{bsn|date=July 2021}}</ref> ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱛᱮ ᱟᱹᱱᱤᱡ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ ᱢᱚᱰᱟᱞ ᱟᱨ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱮᱝᱜᱟᱞᱤ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱨᱮ, ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱟᱨ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾
==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱥᱮᱱ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱒᱙ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱑ ᱠᱟᱞᱠᱟᱛᱛᱟ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite web |title=Reema Sen to get hitched |url=http://www.sify.com/news/reema-sen-to-get-hitched-news-entertainment-mccalWifbijsi.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803143943/http://www.sify.com/news/reema-sen-to-get-hitched-news-entertainment-mccalWifbijsi.html |url-status=dead |archive-date=3 August 2016 |website=Sify |access-date=7 June 2016 |date=1 February 2012}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱠᱟᱞᱠᱟᱛᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱰᱚᱨᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱥᱮᱸᱴ ᱛᱷᱚᱢᱟᱥ ᱜᱟᱨᱞᱥ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱪᱟᱱᱟᱪ ᱫᱚᱭ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱤᱱᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱚ ᱩᱪᱟᱹᱲᱮᱱᱟ᱾
==ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱨᱤᱢᱟ ᱥᱮᱱ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱥᱤᱣ ᱠᱟᱨᱟᱬ ᱥᱤᱝ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱛᱟᱭ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱠᱮᱫᱟ᱾ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱒ ᱯᱷᱟᱨᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ ᱟᱹᱠᱤᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱨᱩᱫᱽᱨᱟᱣᱤᱨ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ᱾<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Reemma-Sen-Shiv-Karan-Singh-engaged/articleshow/7514650.cms |title=Reemma Sen, Shiv Karan Singh engaged! - Times of India |work=The Times of India |access-date=20 September 2018}}</ref>
==ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ==
===ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱢᱚᱰᱞᱤᱝ ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ===
ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱢᱚᱰᱞᱤᱝ ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱹᱰᱤᱜᱟᱱ ᱵᱤᱜᱽᱭᱟᱯᱚᱱ ᱟᱵᱷᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite news |url=https://www.firstpost.com/entertainment/gautham-vasudev-menon-the-souths-yash-chopra-557134.html |title=Gautham Vasudev Menon – the south's Yash Chopra- Entertainment News, Firstpost |work=Firstpost |access-date=20 September 2018 |language=en-US}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱸᱜᱟᱭ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱛᱮᱞᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱪᱤᱛᱨᱟᱢ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱩᱫᱟᱭ ᱠᱤᱨᱟᱬ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱨᱚᱞ ᱯᱞᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱤᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱢᱟᱱᱥᱟᱸᱛᱷᱟ ᱱᱩᱣᱮ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱢᱟᱫᱷᱣᱟᱱ ᱥᱟᱶ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱢᱤᱱᱱᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱭᱢᱟ ᱪᱮᱦᱨᱟ ᱜᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ [[ᱦᱟᱢ ᱦᱚ ᱜᱟᱭᱮ ᱯᱷᱞᱚᱯ]] ᱦᱩᱭ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱜᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱜᱚᱴᱟ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱸᱰᱩ ᱨᱮ ᱢᱟᱫᱷᱣᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱥᱟᱶ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱨᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱭ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ ᱟᱨᱟᱨᱛᱷᱤᱞ ᱚᱨᱩᱣᱚᱱ ᱟᱨ ᱣᱟᱞᱞᱣᱟᱱ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱱᱮᱜᱮᱴᱤᱵ ᱮᱱᱮᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱮᱞ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱟᱞᱚᱪᱱᱟ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ᱾ <ref>{{Cite news |url=http://movies.rediff.com/report/2010/jan/14/south-tamil-movie-review-aayirathil-oruvan.htm |title=Aayirathil Oruvan is not for the faint hearted |work=Rediff |access-date=20 September 2018}}</ref><ref>{{Citation|title=Aayirathil Oruvan Movie Review {3/5}: Critic Review of Aayirathil Oruvan by Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/aayirathil-oruvan/movie-review/5452515.cms|access-date=20 September 2018}}</ref>
᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱡᱩᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢᱤ ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ ᱮ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱵᱟᱞᱤᱣᱩᱰ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱟᱡᱽᱯᱮᱭᱤ, ᱱᱟᱣᱟᱡᱩᱫᱫᱤᱱ ᱥᱤᱫᱫᱤᱠᱤ ᱟᱨ ᱨᱤᱪᱟ ᱪᱟᱰᱰᱟ ᱥᱟᱶ ᱜᱮᱸᱜᱽᱥ ᱚᱯᱷ ᱣᱟᱥᱮᱯᱩᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾
===ᱢᱭᱩᱡᱤᱠ ᱵᱤᱰᱤᱭᱳ ᱩᱫᱩᱜᱟᱜ===
᱑᱙᱙᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱢᱥᱟ ᱠᱟᱸᱣᱟᱞ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱞᱮᱫ ᱥᱮᱨᱮᱧ "ᱪᱟᱸᱫᱽᱱᱤ ᱨᱟᱛᱮᱸ" ᱵᱤᱰᱭᱚ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ᱾ <ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/did-you-know/Reemma-Sen-appeared-in-the-video-of-Chandni-Raatein/articleshow/43142148.cms |title=Reemma Sen appeared in the video of Chandni Raatein - Times of India |work=The Times of India |access-date=20 September 2018}}</ref>
==ᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ ᱤᱢᱮᱡᱽ==
ᱟᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮ, ᱢᱟᱫᱩᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱟᱫᱟᱞᱚᱛ ᱨᱮ ᱥᱟᱱ ᱜᱽᱨᱩᱯ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱣᱟᱢᱤᱛᱣ ᱨᱮ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ᱫᱤᱱᱟᱠᱟᱨᱟᱱ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱱ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ "ᱟᱥᱞᱤᱞ ᱨᱩᱯᱛᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ" ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱮᱱ ᱟᱨ ᱥᱤᱞᱯᱟ ᱥᱤᱴᱴᱤ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱠᱷᱤᱞᱟᱯ ᱨᱮ ᱜᱮᱨ ᱡᱟᱢᱟᱱᱟᱛᱤ ᱣᱟᱨᱟᱸᱴ ᱡᱟᱨᱤ ᱮᱱᱟ᱾ <ref name="inrediff">{{cite web |work=in.rediff.com |title=Non-bailable warrants against Shilpa Shetty, Reema Sen |url=http://in.rediff.com/movies/2006/apr/21shilpa.htm |access-date=3 January 2007}}</ref> ᱨᱤᱯᱚᱨᱴ ᱨᱮ ᱢᱮᱱ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱡᱮ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱚᱡᱮ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱟᱜ ᱥᱚᱢᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱞᱚᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱵᱟᱱᱩᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱣᱟᱨᱟᱸᱴ ᱡᱟᱨᱤ ᱞᱮᱱᱟ᱾
ᱣᱟᱪᱤᱠᱟ ᱠᱟᱨᱛᱟ ᱫᱚᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱯᱮᱯᱟᱨ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱟᱨ ᱒᱐᱐᱕ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱡᱟᱱᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱢᱩᱫᱫᱟ ᱨᱮ"ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱮᱠᱥᱤ ᱵᱽᱞᱚ-ᱚᱯ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱟ ᱢᱟᱞᱟ ᱡᱷᱟᱴᱠᱟ" ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ᱾
== ᱯᱷᱤᱞᱢᱚᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤ ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! scope="col" | ᱥᱮᱨᱢᱟ
! scope="col" | Title
! scope="col" | Role(s)
! scope="col" | ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ
! scope="col" class="unsortable" | ᱱᱚᱴᱥ
! scope="col" class="unsortable" | {{Tooltip|Ref.|References}}
|-
| ᱒᱐᱐᱐
| ''[[Chitram]]''
| Janaki
| [[Telugu language|Telugu]]
| Telugu Debut
| <ref>{{Cite web |url=http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-chitram.html |title=Movie Review - Chitram |website=Idlebrain.com |access-date=26 January 2020}}</ref><br/><ref>{{Cite web |url=https://www.sify.com/movies/telugu/profile.php?id=18833556&cid=2411 |title=Reema Sen |website=Sify |access-date=26 January 2020}}{{dead link|date=April 2021|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref>
|-
| rowspan="4" | ᱒᱐᱐᱑
| scope="row" | ''[[Minnale (film)|Minnale]]''
| Reena Joseph
| [[Tamil language|Tamil]]
| Tamil Debut [[Filmfare Award for Best Female Debut - South]]
| <ref name=FF>{{cite web |title=Best Debutants down the years... |url=http://www.filmfare.com/features/best-debutants-down-the-years-6681.html |website=[[Filmfare]] |date=10 July 2014 |access-date=21 January 2017}}</ref><br/><ref name="Five best characters played by Reema Sen">{{Cite web |url=https://www.indiatoday.in/movies/photo/happy-birthday-reema-sen-five-best-characters-minnale-gangs-of-wasseypur-20562-2016-10-29 |title=Happy Birthday Reema Sen: Five best characters played by the birthday girl |website=India Today |access-date=26 January 2020}}</ref>
|-
| scope="row" | ''[[Bava Nachadu]]''
| Lahari
| Telugu
|
| <ref>{{Cite web |url=http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-bavanachadu.html |title=Movie review - Bava Nachadu |website=Idlebrain.com |access-date=26 January 2020}}</ref>
|-
| scope="row" | ''[[Hum Ho Gaye Aapke]]''
| Chandni Gupta
| [[Hindi]]
| Hindi Debut
| <ref>{{Cite web |url=https://m.rediff.com/movies/2001/aug/03hum.htm |title=Rich guys have all the luck! |website=Rediff.com |date=3 August 2001 |access-date=26 January 2020}}</ref><br/><ref>{{Cite web |url=https://www.indiatoday.in/magazine/eyecatchers/story/20010820-reema-sen-mistaken-for-one-of-moon-moon-sens-bollywood-struck-daughters-riya-and-raima-774041-2001-08-20 |title=Reema Sen mistaken for one of Moon Moon Sen's Bollywood-struck daughters Riya and Raima |website=India Today |date=20 August 2001 |access-date=28 January 2020}}</ref>
|-
| scope="row" | ''[[Manasantha Nuvve]]''
| Anu (Renu)
| rowspan="3" |Telugu
|
| <ref>{{Cite web |url=https://bbfc.co.uk/releases/manasantha-nuvve-2002 |title=MANASANTHA NUVVE |website=[[British Board of Film Classification]] |access-date=26 January 2020 |archive-date=26 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200126175614/https://bbfc.co.uk/releases/manasantha-nuvve-2002 |url-status=dead}}</ref><br/><ref>{{Cite web |url=http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-manasanta.html |title=Movie review - Manasanta Nuvve |website=Idlebrain.com |access-date=26 January 2020}}</ref>
|-
| rowspan="3" |᱒᱐᱐᱒
| scope="row" | ''[[Seema Simham]]''
| Charulatha
| | <ref>{{Cite web |url=http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-seemasimham.html |title=Movie review - Seema Simham |website=Idlebrain.com |access-date=26 January 2020}}</ref>
|-
| scope="row" | ''[[Adrustam]]''
| Asha
|
| <ref>{{Cite web |url=http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-adrustam.html |title=Movie review - Adrustam |website=Idlebrain.com |access-date=26 January 2020}}</ref><br/><ref>{{Cite web |url=https://www.sify.com/movies/adrustam-review-telugu-pclurDjbcifad.html |title=Adrustam Review |website=Sify |access-date=26 January 2020 |archive-date=28 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161128134759/http://www.sify.com/movies/adrustam-review-telugu-pclurDjbcifad.html |url-status=dead}}</ref>
|-
| scope="row" | ''[[Bagavathi]]''
| Anjali
| rowspan="2" |Tamil
|
|
|-
| rowspan="8" |2003
| scope="row" | ''[[Dhool]]''
| Swapna
| Nominated - [[Filmfare Award for Best Supporting Actress – Tamil]]
| <ref>{{Cite web |url=https://www.rediff.com/movies/2003/jan/23dhool.htm |title=Vikram turns up trumps with Dhool |website=Rediff.com |date=23 January 2003 |access-date=26 January 2020}}</ref>
|-
| scope="row" | ''[[Jaal: The Trap]]''
| Anita Choudhary
| Hindi
|
| <ref>{{Cite web |url=https://www.hindustantimes.com/india/jaal-the-trap/story-GellPHrjdVRgB3yQoItWFO.html |title=Jaal - The Trap Sunny Deol, Tabu, Reema Sen, Amrish Puri |website=Hindustan Times |date=19 July 2003 |access-date=26 January 2020}}</ref>
|-
| scope="row" | ''[[Veede]]''
| Swapna
| rowspan="2" |Telugu
|
| <ref>{{Cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/veede |title=Veede (2003) |website=Rotten Tomatoes |access-date=26 January 2020}}</ref><br/><ref>{{Cite web |url=http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-veede.html |title=Movie review - Veede |website=Idlebrain.com |access-date=26 January 2020}}</ref>
|-
| scope="row" | ''Neetho Vastha''
| Asha
|
| <ref>{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/hyderabad-times/Reema-aims-to-conquer/articleshow/201083.cms |title=Reema aims to conquer |website=The Times of India |date=25 September 2003 |access-date=26 January 2020}}</ref>
|-
| scope="row" | ''[[Jodi Kya Banayi Wah Wah Ramji]]''
| Priyanka
| Hindi
|
| <ref>{{Cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/jodi-kya-banayi-wah-wah-ramji/cast/ |title=Jodi Kya Banayi Wah Wah Ramji |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=26 January 2020}}</ref>
|-
| scope="row" | ''[[Jay Jay]]''
| Herself
| rowspan="2" |Tamil
| Special appearance in song "May Maasam"
| <ref>{{Cite web |url=https://movietimes.ca/movies/Jay-Jay/celebrities |title=Jay Jay Cast and Crew |website=MovieTimes.ca |access-date=26 January 2020 }}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
| scope="row" | ''[[Enakku 20 Unakku 18]]''
| rowspan="2" | Priyanka
| rowspan="2" | Guest appearance
| rowspan="2" | <ref>{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/hyderabad-times/Tollywood-was-too-busy-shooting-to-celebrate-Holi/articleshow/40812942.cms |title=Tollywood was too busy shooting to celebrate Holi! |website=The Times of India |date=20 March 2003 |access-date=26 January 2020}}</ref>
|-
| scope="row" | ''[[Enakku 20 Unakku 18|Nee Manasu Naaku Telusu]]''
| rowspan="2" | Telugu
|-
| rowspan="5" | 2004
| scope="row" | ''[[Anji (film)|Anji]]''
| rowspan="2" | Herself
| Special appearance in song "Mirapakaya Bajji"
|
|-
| scope="row" | ''[[Aan: Men at Work]]''
| Hindi
| Special appearance in song "Jugnu Ki Payal Bandhi Hai"
|
|-
| scope="row" | ''[[Iti Srikanta]]''
| Rajlakshmi
| [[Bengali language|Bengali]]
| Bengali Debut
| <ref>{{Cite web |url=https://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8b6ae87c |title=ITI SRIKANTA (2004) |website=[[British Film Institute]] |access-date=27 January 2020 |archive-date=27 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200127030329/https://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8b6ae87c |url-status=dead}}</ref><br/><ref>{{Cite web |url=https://www.sify.com/movies/reema-s-bengali-film-becomes-ilavarasi-in-tamil-imagegallery-kollywood-lhtlQaeegbjsi.html |title=Reema's Bengali film becomes Ilavarasi in Tamil! |website=Sify |access-date=27 January 2020 |archive-date=10 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170210043836/http://www.sify.com/movies/reema-s-bengali-film-becomes-ilavarasi-in-tamil-imagegallery-kollywood-lhtlQaeegbjsi.html |url-status=dead}}</ref>
|-
| scope="row" | ''[[Chellamae]]''
| Mythili
| rowspan="2" |Tamil
| Nominated - [[Filmfare Award for Best Actress – Tamil]]
| <ref name="Five best characters played by Reema Sen" />
|-
| scope="row" | ''[[Giri (film)|Giri]]''
| Priya
|
| <ref>{{Cite web |url=https://www.thenewsminute.com/article/nesamani-forever-12-films-are-still-remembered-only-vadivelus-comedy-102697 |title=Nesamani forever: 12 films that are still remembered only for Vadivelu's comedy |website=The News Minute |date=30 May 2019 |access-date=27 January 2020}}</ref>
|-
| 2005
| scope="row" | ''[[News (film)|News]]''
| Pooja
| [[Kannada]]
| Kannada debut
| <ref>{{Cite web |url=https://www.rediff.com/movies/review/news/20050809.htm |title=Upendra's top class in News |website=Rediff.com |date=9 August 2005 |access-date=27 January 2020}}</ref>
|-
| rowspan=5|2006
| scope="row" | ''[[Malamaal Weekly]]''
| Sukmani
| Hindi
|
| <ref>{{Cite web |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/reema-sen-weds-hotelier-in-delhi/story-Sonfms5RxtHItRY8V5cJ7M.html |title=Reema Senweds hotelier in Delhi |website=Hindustan Times |date=14 March 2012 |access-date=27 January 2020}}</ref>
|-
| scope="row" | ''[[Bangaram (film)|Bangaram]]''
| Reporter
| Telugu
|
| <ref>{{Cite web |url=https://www.sify.com/movies/reema-in-bangaram-news-telugu-kkfvzugejbbsi.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20200127024338/https://www.sify.com/movies/reema-in-bangaram-news-telugu-kkfvzugejbbsi.html |url-status=dead |archive-date=27 January 2020 |title=Reema in 'Bangaram'! |website=Sify |date=6 October 2005 |access-date=27 January 2020}}</ref><br/><ref>{{Cite web |url=http://www.behindwoods.com/features/News/News34/20-10-05e/telugu-movies-news-reema.html |title=Reema Sen in Telugu movie Bangaram |website=Behindwoods.com |date=20 October 2005 |access-date=27 January 2020}}</ref>
|-
| scope="row" | ''[[Thimiru]]''
| Srimathy
| rowspan="3" | Tamil
|
| <ref>{{Cite web |url=https://www.rediff.com/movies/2006/aug/04thimuru.htm |title=Thimiru is a time-pass flick |website=Rediff.com |date=4 August 2006 |access-date=27 January 2020}}</ref><br/><ref>{{Cite web |url=https://www.sify.com/movies/reema-lucky-lady-news-tamil-kkfviAdgjgisi.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20200127030615/https://www.sify.com/movies/reema-lucky-lady-news-tamil-kkfviAdgjgisi.html |url-status=dead |archive-date=27 January 2020 |title=Reema —Lucky lady! |website=Sify |date=8 August 2006 |access-date=27 January 2020}}</ref>
|-
| scope="row" | ''[[Vallavan]]''
| Geetha
|
| <ref name="Five best characters played by Reema Sen" /><br/><ref>{{Cite web |url=https://www.rediff.com/movies/2006/oct/23val.htm |title=Very little going for Vallavan |website=Rediff.com |date=23 October 2006 |access-date=27 January 2020}}</ref><br/><ref>{{Cite web |url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/kanna-3-laddu-thinna-aasaiya/vallavan---sandhya-reema-sen-nayanthara.html |title=VALLAVAN – SANDHYA, REEMA SEN, NAYANTHARA |website=Behindwoods.com |access-date=27 January 2020}}</ref>|-
| scope="row" | ''[[Rendu]]''
| Velli
|
|
|-
| 2007
| scope="row" | ''[[Yamagola Malli Modalayindi]]''
| Vaijayanti
| Telugu
|
| <ref>{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/previews/Yamagola-Malli-Modalaindhi/articleshow/2141660.cms |title=Yamagola Malli Modalaindhi |website=The Times of India |date=22 June 2007 |access-date=26 January 2020}}</ref>
|-
| 2009
| scope="row" | ''[[Chal Chala Chal]]''
| Payal
| Hindi
|
| <ref>{{Cite web |url=https://www.sify.com/movies/tamil/interview.php?id=14852181&cid=2408 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209105507/http://sify.com/movies/tamil/interview.php?id=14852181&cid=2408 |url-status=dead |archive-date=9 February 2009 |title=Reema Sen speaks about Chal Chala Chal |website=Sify |access-date=26 January 2020}}</ref>
|-
| rowspan="2" | 2010
| scope="row" | ''[[Aayirathil Oruvan (2010 film)|Aayirathil Oruvan]]''
| Anitha Pandian
| Tamil
|[[Ananda Vikatan Cinema Awards|Ananda Vikatan Cinema Awards for Best Villain — Female]] Nominated - [[Filmfare Award for Best Actress – Tamil]]<br/> Nominated - [[Vijay Award for Best Actress]] Nominated - [[Vijay Award for Best Villain]]
| <ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2010/jan/19/praises-pour-in-for-reemma-sen-161888.html |title=Praises pour in for Reemma Sen |website=The New Indian Express |date=19 January 2010 |access-date=26 January 2020}}</ref>
|-
| scope="row" | ''[[Aakrosh (2010 film)|Aakrosh]]''
| Jhamunia
| Hindi
|
| <ref>{{Cite web |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/reema-sen-wants-to-make-a-comeback-to-bollywood-960.html |title=Reema Sen Wants To Make A Comeback To Bollywood |website=The Times of India |date=24 June 2010 |access-date=26 January 2020}}</ref>
|-
| rowspan="2" | 2011
| scope="row" | ''[[Mugguru]]''
| Balatripura Sundari
| Telugu
|
| <ref>{{Cite web |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/reema-sen-roots-for-commerce/article2213875.ece |title=Reema Sen roots for commerce |website=The Hindu |date=9 July 2011 |access-date=26 January 2020}}</ref>
|-
| scope="row" | ''[[Rajapattai]]''
| Herself
| Tamil
| Special appearance in song "Rendu Laddu"
| <ref>{{Cite web |url=https://www.sify.com/movies/rajapattai-on-dec-23-imagegallery-kollywood-lmbrUKdihfasi.html |title=Rajapattai on Dec 23 |website=Sify |access-date=26 January 2020 |archive-date=23 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150623081714/http://www.sify.com/movies/rajapattai-on-dec-23-imagegallery-kollywood-lmbrUKdihfasi.html |url-status=dead}}</ref><br/><ref>{{Cite web |url=https://www.news18.com/news/india/rajapattai-will-hit-screens-in-december-412878.html |title='Rajapattai' will hit screens in December |website=CNN-News18 |date=25 October 2011 |access-date=26 January 2020}}</ref>
|-
| rowspan="3" | 2012
| scope="row" | ''[[Gangs of Wasseypur – Part 1]]''
| rowspan="2" | Durga
| rowspan="2" | Hindi
| rowspan="2" |
| rowspan="2" | <ref name="Five best characters played by Reema Sen" /><br/><ref>{{Cite web |url=https://www.sify.com/movies/anurag-took-me-to-a-different-level-reema-sen-news-bollywood-mhkjQafjhafsi.html |title=Anurag took me to a different level: Reema Sen |website=Sify |date=1 August 2012 |access-date=26 January 2020 |archive-date=14 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150814151319/http://www.sify.com/movies/anurag-took-me-to-a-different-level-reema-sen-news-bollywood-mhkjQafjhafsi.html |url-status=dead}}</ref><br/><ref>{{Cite web |url=https://zeenews.india.com/entertainment/wellness/reema-slams-size-zero-trend-thanks-vidya-for-making-curves-trendy_114932.html |title=Reema slams "size zero" trend, thanks Vidya for making curves trendy |website=Zee News |date=9 July 2012 |access-date=26 January 2020}}</ref>
|-
| scope="row" | ''[[Gangs of Wasseypur – Part 2]]''
|-
| scope="row" | ''[[Sattam Oru Iruttarai (2012 film)|Sattam Oru Iruttarai]]''
| Kausalya Raman
| Tamil
|
| <ref>{{Cite web |url=https://www.sify.com/movies/reema-resumes-shoot-for-sattam-oru-iruttarai-news-tamil-mhdm3pfhhgfsi.html |title=Reema resumes shoot for 'Sattam Oru Iruttarai' |website=Sify |date=3 July 2012 |access-date=26 January 2020 |archive-date=30 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150830160933/http://www.sify.com/movies/reema-resumes-shoot-for-sattam-oru-iruttarai-news-tamil-mhdm3pfhhgfsi.html |url-status=dead}}</ref><br/><ref>{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/Reema-Sen-turns-cop/articleshow/15892640.cms |title=Reema Sen turns cop! |website=The Times of India |date=15 January 2017 |access-date=26 January 2020}}</ref>
|}
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{Reflist}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{Commons category}}
* {{IMDb name}}
* {{Bollywood Hungama person}}
* {{Rotten Tomatoes}}
* {{Instagram}}
{{Portal bar|Bollywood}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Sen, Reema}}
[[Category:1981 births]]
[[Category:Living people]]
[[Category:Indian film actresses]]
[[Category:Actresses in Tamil cinema]]
[[Category:Actresses in Bengali cinema]]
[[Category:Actresses from Kolkata]]
[[Category:Actresses in Hindi cinema]]
[[Category:Actresses in Telugu cinema]]
[[Category:Actresses in Kannada cinema]]
[[Category:21st-century Indian actresses]]
[[Category:Filmfare Awards South winners]]
[[Category:Female models from Kolkata]]
ozwew95ft4ieb59yqcu0y3b2mmtk2ug
ᱯᱟᱛᱨᱟᱛᱩ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ
0
21785
198351
170781
2026-09-24T13:58:21Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198351
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox station
| name = ᱯᱟᱛᱨᱟᱛᱩ
| style = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ
| type = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ
| image =[[File:Indian_Railways_Suburban_Railway_Logo.svg|100px]]
| caption = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱞᱚᱜᱚ
| address = [[ᱯᱟᱛᱨᱟᱛᱩ]], [[ᱨᱟᱢᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]]
| country = ᱥᱤᱧᱚᱛ
| coordinates = {{coord|23.667|85.305|display=title,inline}}
| elevation = {{convert|373|m|ft}}
| owned = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ]]
| operator = [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ]]
| line =
| platform = ᱓
| tracks = ᱔
| other =
| ADA =
| bicycle = ᱵᱟᱝ
| depth =
| levels =
| parking = ᱦᱚᱭ
| structure = Standard (on-ground station)
| code = {{Indian railway code
| code = PTRU
| zone = [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ]]
| division = {{rwd|ᱫᱷᱟᱱᱵᱟᱫᱽ}}
}}
| status = Functioning
| closed =
| former =
| opened =
| rebuilt =
| electrified = ᱦᱚᱭ
| passengers =
| mpassengers =
| pass_system =
| pass_year =
| pass_percent =
| map_type = India Jharkhand#India
| map_dot_label = '''ᱯᱟᱛᱨᱟᱛᱩ'''ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ
| services = <!-- Only use S-rail/S-line Templates here, without start or end -->
| image_caption =
}}
{{ᱵᱟᱨᱠᱟᱠᱟᱱᱟ–ᱥᱚᱱ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱞᱟᱭᱤᱱ|collapse=y}}
'''ᱯᱟᱛᱨᱟᱛᱩ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ''' ᱫᱚ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱨᱟᱢᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱫᱷᱟᱨᱟ ᱦᱟᱜ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱳᱰ ᱫᱚ '''PTRU''' ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱯᱟᱛᱨᱟᱛᱩ ᱥᱚᱦᱚᱨᱮ ᱥᱮᱵᱟᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱟᱨ ᱯᱷᱩᱨᱪᱟᱹ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱫᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮᱫᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱵᱟᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web| url=https://indiarailinfo.com/departures/1830 | title=PTRU/Patratu | website=India Rail Info}}</ref><ref>[http://www.business-standard.com/article/government-press-release/shri-ashwani-lohani-appointed-as-new-chairman-ministry-of-railways-shri-117082401150_1.html Shri Ashwani Lohani appointed as New Chairman]</ref><ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/railway-minister-inaugurates-work-on-3-projects-in-bihar/articleshow/58229102.cms | title=Railway minister inaugurates work on 3 projects in Bihar | date=18 April 2017 | first=Kumod | last=Verma | newspaper=The Times of India | access-date=8 September 2018 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Works on new rail projects in Bihar begins |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/works-on-new-rail-projects-in-bihar-begins/1030613 |access-date=2023-01-09 |archive-date=2018-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180909073542/https://www.outlookindia.com/newsscroll/works-on-new-rail-projects-in-bihar-begins/1030613 |url-status=dead}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
{{ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱷᱟᱱᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱢᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ]]
hye6oeg1lnw1tcr4ei01mqawhemcvl2
ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱦᱚᱲ
0
23534
198379
191603
2026-09-24T15:41:02Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198379
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox ethnic group
| group = ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱦᱚᱲ
| flag = Flag of the United Kingdom (1-2).svg
| flag_upright = 1.02
| flag_caption = [[Union Flag]]
| population = {{plainlist|
* ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ {{Circa|'''᱗᱒ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ'''}}<!-- figure identified on talk page combining domestic Britons and official numbers of expats -->
* [[British diaspora]] {{Circa|'''᱒᱐᱐ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ'''}}<ref>
{{cite book
| last1 = Richards
| first1 = Eric
| title = Britannia's Children: Emigration from England, Scotland, Wales and Ireland Since 1600
| date = 14 May 2004
| url = https://books.google.com/books?id=JknDbX3ae1MC
| location = ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ
| publisher = A&C Black
| publication-date = 2004
| pages = 3–4
| isbn = 9781852854416
| access-date = 2 November 2020
| quote = [...] even the basic outline of the diaspora remains vague. It was never a controlled movement and it was mostly poorly documented. Migrants are always difficult to categorise and to count. [...] The scale of the modern British dispersion has been estimated at about 200 million, [...] or, counting those who can claim descent from British and Irish emigrants, more than three times the current population of the British Isles.
}}
</ref>
}}
[[File:Map of the British Diaspora in the World.svg|center|frameless|260x260px]]
| genealogy =
| regions =
| region1 = ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱠᱤᱝᱰᱚᱢ
| pop1 = {{val|57678000|fmt=commas}}{{efn-ua|British citizens of any race or [[ethnicity]].}}
| ref1 = <ref>[http://www.ons.gov.uk/ons/rel/migration1/migration-statistics-quarterly-report/august-2014/rft-table-2---population-by-cob.xls Population By Country of Birth and Nationality tables January 2013 to December 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150407023303/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/migration1/migration-statistics-quarterly-report/august-2014/rft-table-2---population-by-cob.xls |date=2015-04-07 }}. Retrieved 04_11_2014</ref>
<!--| region11 = [[British Overseas Territories]]
| pop11 = {{val|247899|fmt=commas}}
| ref11 = <ref name="ReferenceA">See the article entitled [[British overseas territories]].</ref>-->| region2 = ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ
| pop2 = {{Unbulleted list |class=nowrap
| {{val|72065000|fmt=commas}} (2015)<br />{{efn-ua|name=i_anc}}{{efn-ua|name=i_usa}}<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=VNCX6UsdZYkC&pg=PA36 |title=Encyclopedia of North American Immigration: British Immigration |date=2009|isbn=9781438110127 |last1=Powell |first1=John }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www2.census.gov/programs-surveys/decennial/tables/1980/1980-ancestry/tab02.pdf |title=Persons Who Reported At Least One Specific Ancestry Group for the United States: 1980 |publisher=United States Census Bureau}}</ref><ref name=BritUS>{{cite web|title=Selected social characteristics in the United States: 2013–2017 American Community Survey 5-Year Estimates|url=https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/17_5YR/DP02/0100000US|publisher=US Census Bureau|access-date=26 August 2019|archive-url=https://archive.today/20200213004920/https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/17_5YR/DP02/0100000US|archive-date=13 February 2020|url-status=dead}}</ref>
| {{val|678000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
}}
| ref2 = <ref name="Brits Abroad: Country-by-country">{{citation | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/6161705.stm | title = Brits Abroad: Country-by-country | work = [[BBC News]]| date = 11 December 2006 | access-date = 24 May 2009 }}</ref>
| region3 = ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ
| pop3 = {{Unbulleted list |class=nowrap
| {{val|11211850|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_anc}}<ref>{{cite web|title= Immigration and Ethnocultural Diversity in Canada, 2016|url= https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&Geo1=PR&Code1=01&Geo2=PR&Code2=01&SearchText=Canada&SearchType=Begins&SearchPR=01&B1=Ethnic%20origin&TABID=1&type=0|publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=16 September 2021}}</ref>
| {{val|603000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_cit}}
}}
| ref3 = <ref name="BritsAbroad" />
| region4 = ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ
| pop4 = {{Unbulleted list |class=nowrap
| {{val|10764870|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_anc}}<ref name=BritAus>Numerical estimate based on the total percentage of population identifying their principal ancestry as Scottish, English or Welsh. {{cite web|title= CULTURAL DIVERSITY IN AUSTRALIA, 2016|url= http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/Lookup/by%20Subject/2071.0~2016~Main%20Features~Cultural%20Diversity%20Article~20|archive-url= https://web.archive.org/web/20170812211925/http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/Lookup/by%20Subject/2071.0~2016~Main%20Features~Cultural%20Diversity%20Article~20|url-status= dead|archive-date= 12 August 2017|publisher=[[Australian Bureau of Statistics]] |access-date=2 December 2018}}</ref><ref name=BritAus2>Additionally, the Australian Bureau of Statistics has stated that most who nominate "Australian" as their ancestry have at least partial [[Anglo-Celtic Australian|Anglo-Celtic]] [[European Australian|European]] ancestry.{{cite web|title=Ethnic and Cultural Diversity in Australia|url=https://www.abs.gov.au/Ausstats/abs@.nsf/94713ad445ff1425ca25682000192af2/49f609c83cf34d69ca2569de0025c182!OpenDocument|publisher=Australian Bureau of Statistics|access-date=4 December 2022}}</ref>
| {{val|1300000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_cit}}
}}
| ref4 = <ref name="BritsAbroad" />
| region5 = ᱱᱤᱣ ᱡᱤᱞᱮᱱᱰ
| pop5 = {{Unbulleted list |class=nowrap
| {{val|2425278|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_anc}}
| {{val|215000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_cit}}
}}
| ref5 = <ref name="BritsAbroad" />
| region6 = [[ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]]
| pop6 = {{Unbulleted list |class=nowrap
| {{val|1603575|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_anc}}<ref name=Census2011>{{cite book |title=Census 2011: Census in brief |url=http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf |publisher=Statistics South Africa |location=Pretoria |year=2012 |isbn=9780621413885 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150513171240/http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf |archive-date=13 May 2015 |url-status=live |page=26}} The number of people who described themselves as white in terms of population group and specified their first language as English in South Africa's 2011 Census was 1,603,575. The total white population with a first language specified was 4,461,409 and the total population was 51,770,560.</ref>
| {{val|212000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_cit}}
}}
| ref6 = <ref name="BritsAbroad" />
| region7 = [[ᱪᱤᱞᱤ]]
| pop7 = {{val|700000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_anc}}
| ref7 = <ref name="british" />
| region8 = ᱯᱷᱨᱟᱱᱥ
| pop8 = {{val|400000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_cit}}
| ref8 = <ref name="Présentation du Royaume-Uni">{{cite web|author=Erwin Dopf |url=http://www.diplomatie.gouv.fr/fr/dossiers-pays/royaume-uni/presentation-du-royaume-uni |title=Présentation du Royaume-Uni |publisher=diplomatie.gouv.fr |access-date=8 April 2014}}</ref>
| region9 = ᱥᱯᱮᱱ
| pop9 = {{val|297229|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_cit}}
| ref9 = <ref>{{cite web|url=http://www.ine.es/jaxi/Datos.htm?path=/t20/e245/p04/provi/l0/&file=00000010.px|title=TablaPx|website=www.ine.es}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/spain/10781350/End-to-Mediterranean-dream-for-90000-Britons-who-left-Spain-last-year.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/spain/10781350/End-to-Mediterranean-dream-for-90000-Britons-who-left-Spain-last-year.html |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=End to Mediterranean dream for 90,000 Britons who left Spain last year|date=22 April 2014|work=Telegraph.co.uk|last1=Govan|first1=Fiona}}{{cbignore}}</ref>
| region10 = [[ᱟᱭᱤᱥᱞᱮᱱᱰ]]
| pop10 = {{val|291000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_cit}}
| ref10 = <ref name="BritsAbroad" />
| region11 = ᱟᱨᱡᱮᱱᱴᱤᱱᱟ
| pop11 = {{val|250000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_anc}}
| ref11 = <ref name="nytimes">{{citation | url = https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9A02E5D61039F930A15755C0A963948260 | title = Fare of the country: A bit of Britain in Argentina | first = Lydia | last = Chavez | date = 23 June 1985 | access-date = 21 May 2009 | work = The New York Times}}</ref>
| region12 = [[ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱨᱚᱵᱽ ᱟᱢᱤᱨᱟᱛ|ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱟᱨᱚᱵᱽ ᱟᱢᱤᱨᱟᱛ]]
| pop12 = {{val|240000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref12 = <ref>{{cite web |url=http://www.thenational.ae/thenationalconversation/news-comment/the-other-special-relationship-the-uae-and-the-uk |title=The other special relationship: the UAE and the UK |work=The National |location=Abu Dhabi |date=21 November 2010 |access-date=26 February 2014 |archive-date=28 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628214043/http://www.thenational.ae/thenationalconversation/news-comment/the-other-special-relationship-the-uae-and-the-uk |url-status=dead}}</ref>
| region13 = ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ
| pop13 = {{val|115000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref13 = <ref name="autogenerated7">{{citation | url = http://local.live.com/?v=2&cid=8383590E124DC654!157&encType=1 | title = The most popular British emigration destinations | publisher = local.live.com | date = 13 April 2007 | access-date = 24 May 2009}}</ref>
| region14 = [[ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ]]
| pop14 = {{val|79447|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_cit}}
| ref14 = <ref name="Gishkori">{{cite news|url=https://tribune.com.pk/story/929229/over-280000-immigrants-living-in-pakistan-says-nisar/|title=Karachi has witnessed 43% decrease in target killing: Nisar|work=[[The Express Tribune]]|date=30 July 2015|access-date=3 August 2017|first=Zahid|last=Gishkori|quote=As many as 116,308 Afghan nationals are living as immigrants in the country, higher than any other country," Nisar told the House. Besides Afghans, 52,486 Americans, 79,447 British citizens and 17,320 Canadians are residing in the country, the interior minister added.}}</ref>
| region15 = [[ᱡᱟᱨᱥᱤ]]
| pop15 = {{val|77373|fmt=commas}}{{efn-ua|Total for those who idenfied as 'White Jersey' or 'White British', no data available for non-white Jersey or British people.}}
| ref15 = <ref>{{citation | url = https://www.gov.je/SiteCollectionDocuments/Government%20and%20administration/R%20CensusBulletin1%2020220413%20SJ.pdf | access-date = 15 January 2023 | title = Jersey 2021 Census Results, Bulletin 1: Population characteristics | publisher = Statistics Jersey | date = 21 March 2021 | archive-date = 13 April 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220413165711/https://www.gov.je/SiteCollectionDocuments/Government%20and%20administration/R%20CensusBulletin1%2020220413%20SJ.pdf | url-status = dead }}</ref>
| region16 = [[ᱟᱭᱤᱞ ᱚᱯᱷ ᱢᱮᱱ]]
| pop16 = {{val|73811|fmt=commas}}{{efn-ua|Born in the Isle of Man or the United Kingdom}}
| ref16 = <ref>{{citation | url = https://www.gov.im/media/1375604/2021-01-27-census-report-part-i-final-2.pdf | access-date = 15 January 2023 | title = 2021 Isle of Man Census Report Part I | publisher = Statistics Isle of Man | date = January 2022}}</ref>
| region17 = [[ᱥᱟᱭᱯᱨᱟᱥ]]
| pop17 = {{val|59000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref17 = <ref name="autogenerated7"/>
| region18 = [[ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ]]
| pop18 = {{val|51000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref18 = <ref name="autogenerated3">{{citation | url = http://news.bbc.co.uk/1/shared/spl/hi/in_depth/brits_abroad/html/asia_pac.stm | title = Brits Abroad: Asia-Pacific | work = [[BBC News]]| date = 11 December 2006 | access-date = 24 May 2009 }}</ref>
| region19 = [[ᱥᱤᱝᱜᱟᱯᱩᱨ]]
| pop19 = {{val|45000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref19 = <ref name="autogenerated3"/>
| region20 = ᱥᱩᱭᱡᱟᱨᱞᱮᱱᱰ
| pop20 = {{val|45000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref20 = <ref name="autogenerated6">{{citation | url = http://news.bbc.co.uk/1/shared/spl/hi/in_depth/brits_abroad/html/europe.stm | title = Brits Abroad: Europe | work = [[BBC News]]| date = 11 December 2006 | access-date = 24 May 2009 }}</ref>
| region21 = ᱱᱮᱫᱟᱨᱞᱮᱱᱰᱥ
| pop21 = {{val|44000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref21 = <ref name="autogenerated6" />
| region22 = [[ᱤᱡᱽᱨᱟᱭᱮᱞ]]
| pop22 = {{val|44000|fmt=commas}}
| ref22 = <ref name="autogenerated1">{{citation | url = http://news.bbc.co.uk/1/shared/spl/hi/in_depth/brits_abroad/html/mid_east.stm | title = Brits Abroad: Middle East | work = [[BBC News]]| date = 11 December 2006 | access-date = 24 May 2009 }}</ref>
| region23 = ᱯᱳᱨᱛᱩᱜᱟᱞ
| pop23 = {{val|41000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref23 = <ref name="autogenerated6" />
| region24 = ᱥᱣᱤᱰᱮᱱ
| pop24 = {{val|39989|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref24 =
| region25 = ᱤᱴᱟᱞᱤ
| pop25 = {{Unbulleted list |class=nowrap
| {{val|26000|fmt=commas}}<ref name="Brits Abroad: Country-by-country" />
| {{val|39177|fmt=commas}}<ref>{{Cite web | url=https://www.tuttitalia.it/statistiche/cittadini-stranieri/regno-unito/ | title=Britannici in Italia - statistiche e distribuzione per regione}}</ref>
}}
| region26 = ᱱᱚᱨᱣᱮ
| pop26 = {{val|34279|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_anc}}
| ref26 = <ref>{{cite web|title=Persons with immigrant background by immigration category, country background and sex |date=1 January 2009 |publisher=ssb.no |work=Statistics Norway |url=http://www.ssb.no/english/subjects/02/01/10/innvbef_en/arkiv/tab-2009-04-30-05-en.html |access-date=16 December 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111115112242/http://www.ssb.no/english/subjects/02/01/10/innvbef_en/arkiv/tab-2009-04-30-05-en.html |archive-date=15 November 2011 }}</ref>
| region27 = [[ᱛᱩᱨᱠᱤ]]
| pop27 = {{val|34000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref27 = <ref name="autogenerated6" />
| region28 = ᱥᱤᱧᱚᱛ
| pop28 = {{val|32000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref28 = <ref name="autogenerated2">{{citation | url = http://news.bbc.co.uk/1/shared/spl/hi/in_depth/brits_abroad/html/asia.stm | title = Brits Abroad: Asia | work = [[BBC News]]| date = 11 December 2006 | access-date = 24 May 2009 }}</ref>
| region29 = [[ᱠᱮᱱᱤᱭᱟ]]
| pop29 = {{val|29000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref29 = <ref>{{citation | url = http://news.bbc.co.uk/1/shared/spl/hi/in_depth/brits_abroad/html/africa.stm | title = Brits Abroad: Africa | work = [[BBC News]]| date = 11 December 2006 | access-date = 24 May 2009 }}</ref>
| region30 = ᱵᱮᱞᱡᱤᱭᱟᱢ
| pop30 = {{val|28000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref30 = <ref name="autogenerated6"/>
| region31 = [[ᱵᱟᱨᱵᱟᱰᱚᱥ]]
| pop31 = {{val|27000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref31 = <ref name="Cari">{{citation | url = http://news.bbc.co.uk/1/shared/spl/hi/in_depth/brits_abroad/html/caribbean.stm | title = Brits Abroad: Caribbean | work = [[BBC News]]| date = 11 December 2006 | access-date = 24 May 2009 }}</ref>
| region32 = [[ᱥᱳᱣᱫᱤ ᱟᱨᱚᱵᱽ]]
| pop32 = {{val|26000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref32 =
| region33 = [[Jamaica]]
| pop33 = {{val|25000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref33 = <ref name="Cari" />
| region34 = [[Trinidad and Tobago]]
| pop34 = {{val|25000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref34 = <ref name="2013 estimates">{{cite web|url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/migration1/migration-statistics-quarterly-report/august-2014/rft-table-2---population-by-cob.xls|title=Estimated overseas-born population resident in the United Kingdom by sex, by country of birth (Table 1.4)|publisher=[[Office for National Statistics]]|date=28 August 2014|access-date=27 April 2015|archive-date=7 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150407023303/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/migration1/migration-statistics-quarterly-report/august-2014/rft-table-2---population-by-cob.xls|url-status=dead}} Figure given is the central estimate. See the source for 95 per cent [[confidence interval]]s.</ref>
| region35 = ᱡᱟᱯᱟᱱ
| pop35 = {{val|23000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref35 = <ref name="Brits Abroad: Country-by-country" />
| region36 = [[ᱦᱚᱝᱠᱚᱝ]]
| pop36 = {{Unbulleted list |class=nowrap
| {{val|19405|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_anc}}{{efn-ua|name=i_born}}<ref name=hkcensus>[http://itable.censtatd.gov.hk/UI/Report/Report.aspx?lang=en-US Interactive Data Dissemination Service] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171113142026/http://itable.censtatd.gov.hk/UI/Report/Report.aspx?lang=en-US |date=2017-11-13 }}, [[Hong Kong Census]], 2011</ref>
| {{val|3400000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_res}}<ref name="auto1">{{cite web|author=The Committee Office, House of Commons |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200304/cmselect/cmfaff/117/11712.htm#note212 |title=House of Commons – Foreign Affairs – Fifth Report |publisher=Parliament of the United Kingdom |access-date=26 February 2014}}</ref>
| {{val|33733|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_cit}}
}}
| region37 = ᱰᱮᱱᱢᱟᱨᱠ
| pop37 = {{val|18512|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref37 = <ref name="Stat Bank Denmark">{{cite web|url=https://m.statbank.dk/Data?lang=en/>|title=Population at the first day of the quarter by region, sex, age, citizenship and time|publisher=[[Statistics Denmark]]}}</ref>
| region38 = [[ᱜᱨᱤᱠ]]
| pop38 = {{val|18000|fmt=commas}}{{efn-ua|name=i_born}}
| ref38 =
| region39 = [[ᱯᱷᱤᱱᱞᱟᱸᱰ]]
| pop39 = {{val|16732|fmt=commas}}<ref>{{cite web|url=https://www.worldatlas.com/articles/ethnic-groups-and-nationalities-in-finland.html|title=Ethnic Groups And Nationalities In Finland|date=5 June 2018|publisher=Worldatlas.com}}</ref>
| languages = '''[[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]]'''
{{flatlist}}
* [[Angloromani language|Angloromani]]
* [[Antiguan and Barbudan Creole]]
* [[British Sign Language|British Sign]]
* [[Cornish language|Cornish]]
* [[Guernésiais]]
* [[Irish language|Irish]]
* [[Irish Sign Language|Irish Sign]]
* [[Jèrriais]]
* [[Llanito]]
* [[Manx language|Manx]]
* [[Pitkern language|Pitkern]]
* [[Sercquiais]]
* [[Shelta]]
* [[Turks and Caicos Creole]]
* [[Virgin Islands Creole]]
* [[Welsh language|Welsh]]
* {{nowrap|[[Scots language|Scots]] (including [[Ulster Scots dialects|Ulster-Scots]])}}
* {{nowrap|[[Scottish Gaelic]]}}
{{endflatlist}}
| religions = {{plainlist|
* Mainly [[Christianity]] ([[Anglicanism]], [[Presbyterianism]], [[Catholic Church in the United Kingdom|Catholicism]], [[Methodism]])
* See also: [[Religion in the United Kingdom]]
}}
| footnotes = {{notelist-ua|refs=
{{efn-ua|name=i_anc|People who identify of full or partial British ancestry born into that country.}}
{{efn-ua|name=i_born|UK-born people who identify of British ancestry only.}}
{{efn-ua|name=i_usa|In 2000, over 67 million Americans identified as being of British origin. In 1980, over 61 million identified as being of British origin.}}
{{efn-ua|name=i_res|British citizens by way of residency in the [[British overseas territories]]; however, not all have ancestry from the United Kingdom.}}
{{efn-ua|name=i_cit|British citizens or nationals.}}
}}
| native_name =
| native_name_lang =
| related_groups =
}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱦᱚᱲ''' ᱥᱮ '''ᱵᱨᱤᱴᱮᱱᱠᱚ''', ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ '''ᱵᱨᱤᱴᱥ''' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱠᱳ ᱩᱯᱨᱩᱢᱚᱜᱼᱟ,<ref>{{Cite encyclopedia |url=http://www.lexico.com/definition/Brit |archive-url=https://web.archive.org/web/20220106224650/https://www.lexico.com/definition/brit |url-status=dead |archive-date=2022-01-06 |title=Brit |dictionary=[[Lexico]] UK English Dictionary |publisher=[[Oxford University Press]]}}</ref> ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱤᱭᱩᱱᱤᱠᱮᱴ ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ, ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱳᱣᱟᱨᱥᱤᱡᱽ ᱴᱮᱨᱤᱴᱨᱤ ᱟᱨ ᱠᱨᱟᱣᱟᱱ ᱴᱮᱨᱮᱱᱰᱮᱱᱥᱤ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱳ ᱦᱳᱭᱳᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>Cfr. [[Interpretation Act 1978]], Sched. 1. By the [[British Nationality Act 1981]], s. 50 (1), the [[United Kingdom]] includes the [[Channel Islands]] and the [[Isle of Man]] for the purposes of nationality law.</ref><ref name="Dic62">{{Harvnb|Macdonald|1969|p=62}}:{{quote box|'''British''', ''brit'ish, adj.'' of Britain or the Commonwealth. <br /> '''Briton''', ''brit'ὁn, n.'' one of the early inhabitants of Britain: a native of Great Britain.}}</ref><ref>{{citation | title = British | author = The American Heritage Dictionary of the English Language|edition=Fourth | url = http://dictionary.reference.com/browse/british | publisher = dictionary.reference.com | year = 2004 | access-date = 19 February 2009| author-link = The American Heritage Dictionary of the English Language}}: "'''Brit·ish''' ''(brĭt'ĭsh) adj''.
* Of or relating to Great Britain or its people, language, or culture.
* Of or relating to the United Kingdom or the Commonwealth of Nations.
* Of or relating to the ancient Britons.
''n. (used with a pl. verb)''
* The people of Great Britain."</ref> ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱟᱹᱱ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚ ᱪᱟᱪᱟᱞᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱤᱨᱟᱹᱫᱟᱹᱞᱤ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱧᱟᱢ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨ ᱚᱠᱛᱚ "ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ" ᱥᱮ "ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ" ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱢᱟᱨᱮᱱ ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ ᱠᱚ, ᱟᱭᱩᱨᱚᱱ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮ ᱜᱨᱮᱴ ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ<ref name="Dic62" /> ᱟᱨ ᱵᱨᱤᱴᱟᱱᱤ ᱠᱮᱞᱴᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱜᱤᱨᱟᱹᱵᱟᱥᱤ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱤᱨᱟᱹᱫᱟᱹᱞᱤ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱳᱭᱮᱹᱞᱥ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ, ᱠᱚᱨᱱᱤᱥ ᱦᱚᱲ ᱵᱨᱮᱴᱮᱱ ᱟᱨ ᱵᱤᱝᱞᱟ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱾
<ref>{{Cite journal |last=Schiffels |first=Stephan |date=17 October 2022 |title=The Anglo-Saxon migration and the formation of the early English gene pool |journal=Nature |volume=610 |issue=7930 |pages=112–119 |doi=10.1038/s41586-022-05247-2 |pmid=36131019 |pmc=9534755 |bibcode=2022Natur.610..112G }}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮᱱ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱡᱚ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱦᱚᱸ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱑᱙᱗᱓ ᱥᱟᱞ ᱞᱟᱦᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱟᱥᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱨ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱠᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱡᱩᱠᱛᱚ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱥᱮ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="windrushreport2020" />
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
===ᱢᱟᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱠᱚ===
ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱰᱷᱤᱯᱠᱚ ᱨᱮᱱ ᱛᱷᱟᱭᱤ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱠᱮᱞᱴᱤᱠ ᱮᱝᱞᱳᱼᱥᱚᱠᱥᱚᱱ ᱱᱚᱨᱥ ᱟᱨ ᱱᱚᱨᱢᱟᱱ ᱵᱤᱨᱟᱹᱫᱟᱹᱞᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱮᱥᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name="SnowCelt" /><ref name="Parliament 1">{{cite web | title = Cornish Stannary Parliament Archives – Documents – UNITED NATIONS RECOGNISES CORNISH IDENTITY | url = http://cornishstannaryparliament.co.uk//resources//index.php?topic=General | access-date = 15 May 2009 | work = Cornish Stannary Parliament website | publisher = Cornish Stannary Parliament | date = 6 July 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090226202602/http://cornishstannaryparliament.co.uk/resources/index.php?topic=General | archive-date = 26 February 2009 | url-status = dead }}</ref><ref name="Mebyon Kernow 1">{{cite web | title = Mebyon Kernow – The Party for Cornwall – BETA | url = http://www.mebyonkernow.org/?q=policies_historic_celtic_nation | access-date = 15 May 2009 | work = Mebyon Kernow website | publisher = Mebyon Kernow | year = 2007 | archive-date = 28 September 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200928063542/https://www.mebyonkernow.org/?q=policies_historic_celtic_nation | url-status = dead }}</ref><ref name="RTÉ 1">{{cite web |title=About RTÉ- RTÉ Awards|url=http://www.rte.ie/about/awards/celtic09%20nominees.html|access-date=15 May 2009|publisher=Raidió Teilifís Éireann|date=13 January 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090220215252/http://www.rte.ie/about/awards/celtic09%20nominees.html|archive-date=20 February 2009 }}</ref><ref name="Welsh Government 1">{{cite web | title = Welsh Assembly Government – Celtic countries connect with contemporary Cymru | url = http://wales.gov.uk/news/topic/officefirstminister/2008/2372569/;jsessionid=2HxQKNPNwtyLzpl2VLlsysLyGVVhyMybcd94RlxXDyZHG6VpJbjP!1298896870?lang=en | archive-url = https://archive.today/20121223235236/http://wales.gov.uk/news/topic/officefirstminister/2008/2372569/;jsessionid=2HxQKNPNwtyLzpl2VLlsysLyGVVhyMybcd94RlxXDyZHG6VpJbjP!1298896870?lang=en | url-status = dead | archive-date = 23 December 2012 | access-date = 15 May 2009 | work = Welsh Assembly Government website | publisher = Welsh Assembly Government | date = 13 May 2008 }}</ref><ref name="United">{{citation | url = https://www.nytimes.com/2007/03/06/science/06brits.html | title = A United Kingdom? Maybe | work = The New York Times | last = Wade | first = Nicholas | date = 6 March 2007 | access-date = 16 May 2009}}</ref><ref name="Oppenheimer">{{citation | url = http://www.prospectmagazine.co.uk/2006/10/mythsofbritishancestry/ | publisher = prospect-magazine.co.uk | title = Myths of British Ancestry | first = Stephen | last = Oppenheimer | access-date = 16 May 2009 | date = October 2006 | archive-date = 15 October 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111015212548/http://www.prospectmagazine.co.uk/2006/10/mythsofbritishancestry/ | url-status = dead }}</ref>
᱘ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱑ ᱥᱚᱛᱟᱵᱫᱤ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱜᱨᱮᱴ ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ ᱨᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ, ᱥᱠᱳᱴᱥ ᱟᱨ ᱳᱣᱮᱞᱥ, ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ ᱟᱨ ᱥᱠᱳᱴᱞᱮᱱᱰ ᱨᱮ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱵᱨᱤᱴᱚᱱᱤᱠ ᱠᱮᱞᱴᱤᱠ ᱯᱚᱱᱚᱛ, ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱑᱑ ᱥᱚᱛᱟᱵᱰᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ ᱮᱝᱞᱳᱼᱥᱮᱠᱥᱚᱱ ᱤᱝᱜᱞᱮᱱᱰ ᱟᱨ ᱜᱮᱞᱤᱠ ᱥᱠᱳᱴᱞᱮᱱᱰ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Smyth24-25">{{Harvnb|Smyth|1998|pp=24–25}}</ref> ᱙᱓᱗ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱵᱨᱩᱱᱟᱱᱵᱩᱨᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱳᱭᱮᱥᱮᱠᱥ ᱨᱮᱱ ᱨᱟᱡᱟ ᱮᱛᱦᱮᱞᱥᱴᱟᱱ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{citation | url = http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/athelstan.shtml | title = Athelstan (c.895 – 939) | publisher = BBC | access-date = 18 May 2009}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱞᱟᱦᱟ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱠᱚ (ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱢᱟᱨᱮᱱ ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ ᱨᱮ ''ᱮᱝᱜᱮᱞᱮᱥᱤᱱᱚ'' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱞᱮᱱᱟ) ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱮᱝᱞᱳᱼᱥᱚᱠᱥᱚᱱ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱟᱲᱮ ᱟᱱ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱮᱯᱴᱟᱨᱠᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚᱠᱷᱚᱱ ᱫᱟᱲᱮ ᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱨᱮᱥᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱳᱭᱮᱥᱮᱠᱥ ᱾ ᱥᱠᱳᱴᱤᱥ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱮᱱᱼᱵᱩᱫᱚᱱᱤᱭᱟᱹ ᱱᱤᱞ ᱳᱞᱤᱵᱷᱟᱨ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ, ᱵᱨᱩᱱᱟᱱᱵᱩᱨᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ " ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱩᱯᱮ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱜ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱼ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱱᱳᱨᱥ ᱠᱮᱞᱴᱤᱠ ᱡᱳᱴ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱨᱮ ᱮᱝᱞᱳ ᱥᱮᱠᱥᱚᱱ ᱾ ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱜᱮ ᱨᱟᱡᱽᱯᱟᱴ ᱫᱟᱲᱮ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱥᱟᱢᱲᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱥᱮ ᱵᱮᱥ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱨ ᱚᱠᱛᱮ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱜᱚᱴᱟ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱦᱚᱸ ᱟᱢ ᱴᱷᱮᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite episode | title = The Last of the Free |series= A History of Scotland |series-link= A History of Scotland |credits= [[Neil Oliver]] (presenter) |network= [[BBC One]] |airdate= 9 November 2008 |number=1}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱭᱢᱚᱱ ᱥᱪᱟᱢᱟ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ, ᱑᱓ ᱥᱚᱛᱟᱵᱫᱤ ᱨᱮ ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱩᱱᱠᱩᱭᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱤᱭᱩᱱᱞᱮᱱᱰ ᱨᱤᱱ ᱮᱰᱳᱣᱟᱨᱰ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱜᱮ ᱡᱳᱨᱜᱟᱹᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="SchamaNations">{{cite episode | title = Nations|series= A History of Britain |series-link= A History of Britain (TV series) |credits= [[Simon Schama]] (presenter) |network= [[BBC One]] |airdate= 21 October 2000 |number=4 |minutes=3}}</ref> ᱥᱪᱟᱢᱟ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ, ᱑᱓ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱚᱛᱟᱵᱫᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱥᱮᱫ ᱟᱨ ᱑᱔ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱚᱛᱟᱵᱰᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ ᱤᱝᱜᱽᱞᱮᱱᱰ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱨᱮ ᱥᱠᱳᱴᱤᱥ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱜᱚᱭᱞᱤᱠ ᱵᱨᱤᱴᱩᱱᱤᱠ ᱯᱤᱴᱤᱥᱼᱱᱳᱨᱥᱟᱢᱮᱱ ᱟᱨ ᱮᱝᱞᱳᱼᱱᱳᱨᱢᱟᱱ ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱚᱢᱯᱞᱮᱠᱥ ᱢᱤᱫᱢᱚᱡ ᱫᱚ, ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱵᱟᱝ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Harvnb|Smyth|1998|p=xii}}</ref><ref>{{cite episode | title = Hammers of the Scots |series= A History of Scotland |series-link= A History of Scotland |credits= [[Neil Oliver]] (presenter) |network= [[BBC One]] |airdate= 16 November 2008 |number=2}}</ref>
[[File:Arth tapestry2.jpg|thumb|right|ᱛᱟᱞᱟ ᱢᱟᱦᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱮᱯᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱟ ᱟᱨᱛᱷᱩᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱟᱨᱮᱱ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱭ ' ᱢᱮᱴᱟᱨ ᱚᱯᱷ ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ ' ᱼᱨᱮ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱮᱱᱮᱢᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱟ, ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤᱭ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱨᱟᱡᱽ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱯᱚᱨᱡᱚᱥ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱮᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱾]]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
*{{commons category-inline|ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱠᱤᱝᱰᱚᱢ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ}}
*{{wikiquote-inline}}
{{ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱦᱚᱲ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱦᱚᱲ| ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱠᱤᱝᱰᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ]]
9jinxtig6k1k9f0310lqooju8z1cc07
ᱦᱟᱨᱰᱠᱚᱨ ᱦᱮᱱᱨᱤ
0
23860
198325
126645
2026-09-24T12:18:20Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198325
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film|name=ᱦᱟᱨᱰᱠᱚᱨ ᱦᱮᱱᱨᱤ|image=Hardcore (2015 film).jpg|alt=|caption=US theatrical release poster|director=[[Ilya Naishuller]]|producer={{Plainlist|
* [[Timur Bekmambetov]]
* Inga Vainshtein Smith
* Ilya Naishuller
* Ekaterina Kononenko
}}|writer=Ilya Naishuller|starring={{Plainlist|
* [[Sharlto Copley]]
* [[Danila Kozlovsky]]
* [[Haley Bennett]]
* [[Svetlana Ustinova]]
* [[Tim Roth]]
}}|music=Dasha Charusha|cinematography={{Plainlist|
* Sergey Valyaev
* Andrey Dementiev
* Ilya Naishuller
* Pasha Kapinos
* Vsevolod Kaptur
* Fedor Lyass
}}|editing=Steve Mirkovich|studio={{Plainlist|
* [[Huayi Brothers|Huayi Brothers Pictures]]
* [[Bazelevs Company|Bazelevs]]
* Versus Pictures
}}|distributor={{Plainlist|
* Mirsand (Russia)<ref name="BOM"/>
* [[STXfilms]] (International)
}}|released={{Film date|2015|09|12|[[2015 Toronto International Film Festival|TIFF]]|2016|04|08|United States}}|runtime=96 minutes<!--Theatrical runtime: 96:19--><ref>{{cite web | url=https://www.bbfc.co.uk/releases/hardcore-henry-film | title=''HARDCORE HENRY'' (18) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=March 29, 2016 | access-date=March 31, 2016 | archive-date=April 1, 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160401224940/http://www.bbfc.co.uk/releases/hardcore-henry-film | url-status=dead}}</ref>|country={{Plainlist|
* Russia
* United States
}}|language={{plainlist|
* English
* Russian
}}|budget=$2 million<ref>{{cite web|last1=Nechayev|first1=Andréi|title=Ilya Naishuller: Moscow setting of 'Hardcore Henry' will thrill viewers|url=http://rbth.com/arts/2016/04/07/ilya-naishuller-moscow-setting-of-hardcore-henry-will-thrill-foreign-vie_582755|website=Russia Beyond the Headlines|access-date=April 18, 2016}}</ref><ref>{{cite web|last1=Suvorova|first1=Nanalia|title=Only Hardcore: How Ilya Naishuller made his way to Hollywood|url=http://www.rbc.ru/magazine/2016/07/5784ffc29a7947ed3764d590|website=RBC|access-date=July 28, 2016}}</ref>|gross=$16.8 million<ref name="BOM">{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=hardcorehenry.htm |title=Hardcore Henry (2016) |website=Box Office Mojo |access-date=May 1, 2016}}</ref>}}
'''''ᱦᱚᱨᱰᱠᱳᱨ ᱦᱮᱱᱨᱤ''''' (ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ '''''ᱦᱟᱨᱰᱠᱳᱨ''''' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱩᱯᱨᱩᱢᱚᱜᱼᱟ) ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱟᱭᱱᱥ ᱯᱷᱤᱠᱥᱚᱱ ᱮᱠᱥᱚᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱚᱞ ᱟᱨ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱤᱞᱤᱭᱟ ᱱᱟᱭᱥᱩᱞᱟᱨ ᱾<ref name="hardofficial">{{Cite web |title=Hardcore: The Movie Official Site |url=http://hardcorethemovie.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160201090931/http://hardcorethemovie.com/ |archive-date=February 1, 2016 |access-date=February 3, 2016}}</ref> ᱵᱷᱤᱞ ᱥᱴᱤᱣᱟᱨᱴ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱚᱞ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾
ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱞᱴᱳ ᱠᱳᱯᱞᱮᱹ ᱰᱮᱱᱤᱞᱟ ᱠᱳᱡᱞᱳᱹᱥᱠᱤᱹ ᱦᱮᱞᱮ ᱵᱮᱱᱮᱴ ᱟᱨ ᱴᱤᱢ ᱨᱚᱛ ᱯᱟᱴᱷ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ 2016 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ 8 ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱨᱮ ᱮᱥ ᱴᱤ ᱮᱠᱥ ᱯᱷᱤᱞᱢᱥ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱡᱩᱠᱛᱚᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱨᱮ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱡᱩᱠᱛᱚᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱨᱮ ᱢᱮᱥᱟᱼᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱨᱚᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ 2 ᱠᱤᱞᱳᱢᱤᱴᱟᱨ ᱵᱟᱡᱮᱴ ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱡᱟᱠᱟᱛ 16ᱹ8 ᱠᱳᱴᱤ ᱰᱚᱞᱟᱨ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ , ᱮᱥ ᱴᱤ ᱮᱠᱥ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱥᱟᱨᱠᱟᱵ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ 10 ᱠᱳᱴᱤ ᱰᱚᱞᱟᱨ ᱠᱷᱚᱨᱪᱟ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱚᱡᱮᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱡᱩᱠᱛᱚᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱨᱮ ᱵᱚᱠᱥᱼᱯᱷᱤᱥᱨᱮ ᱵᱳᱢ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
== ᱯᱞᱚᱴ ==
ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱦᱚᱭᱫᱩᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱤᱰᱟᱹᱣ ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱩᱫᱨᱮ ᱮᱧᱩᱜ ᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱵᱤᱨᱟᱹᱫᱟᱹᱞᱤ ᱮᱥᱴᱮᱞᱮᱞ ᱩᱱᱤ ᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱮ, ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱦᱮᱱᱨᱤ, ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱮᱨᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱫᱟᱵᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱜᱷᱚᱴᱟᱣ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱩᱭᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱡᱟᱸᱦᱟ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱚᱱᱩᱢᱟᱹᱱᱛᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱝᱩᱨᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱟᱝ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱤᱸᱥ ᱠᱚ ᱥᱟᱭᱵᱟᱨᱱᱮᱴᱤᱠ ᱯᱨᱳᱥᱛᱷᱮᱥᱮᱥ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱠᱚ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱥᱟᱭᱠᱳᱠᱤᱱᱮᱴᱤᱠ ᱚᱠᱟᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮ ᱵᱷᱟᱲᱟ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱠᱚ ᱦᱮᱱᱨᱤᱭᱟᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱮ ᱞᱟᱹᱞᱤᱥ ᱠᱟᱛᱮ ᱞᱟᱹᱞᱤᱥ ᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱠᱟᱱᱟᱜ ᱫᱟᱵᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱮᱥᱴᱮᱞ ᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱛᱚᱞᱟᱥ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱚᱨᱯᱳᱨᱮᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱷᱚᱱ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱥᱴᱮᱞ ᱨᱮᱱ ᱵᱤᱨᱤᱫ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱟᱨ ᱮᱥᱴᱮᱞ ᱢᱚᱥᱠᱳ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱮᱠᱮᱥᱯᱮᱹᱵ ᱯᱟᱥᱱᱟᱶ ᱨᱮ ᱫᱟᱹᱲ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱵᱷᱟᱲᱟᱣᱟᱱ ᱠᱚ ᱮᱥᱴᱮᱞ ᱠᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱶᱼᱟ ᱾
ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱫᱚ ᱡᱤᱢᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱝ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱦᱚᱲ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱥᱟᱭᱵᱟᱨᱱᱮᱴᱤᱠ ᱦᱤᱸᱥ ᱠᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱡᱩᱫᱤ ᱩᱱᱤ ᱨᱤᱪᱟᱨᱡ ᱵᱟᱝ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱠᱟᱱᱚ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱡᱤᱢᱤ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱠᱚ ᱫᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱡᱤᱢᱤᱼᱳ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱱᱤᱛ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱥᱚᱢᱠᱲᱤ ᱵᱷᱩᱨᱤᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱡᱮ, ᱚᱠᱟᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱛᱮ ᱥᱞᱤᱠ ᱰᱤᱢᱤᱛᱨᱤᱼᱳ ᱴᱷᱮᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱪᱟᱨᱡᱤᱝ ᱯᱟᱢᱯ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱨᱤᱪᱟᱨᱡᱽ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱨ ᱦᱚᱲᱜᱮ ᱡᱟᱨᱯᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱡᱤᱢᱤ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱫᱟᱹᱲ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱶ ᱞᱟᱦᱟ ᱢᱚᱥᱠᱳ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱰᱤᱢᱤᱛᱨᱤ ᱠᱚ ᱛᱚᱞᱟᱥ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱰᱤᱢᱤᱛᱨᱤ ᱩᱱᱤ ᱰᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱱᱟᱭᱯᱟᱨ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱯᱟᱢᱯ ᱫᱚ ᱮᱲᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱡᱤᱢᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱠᱚᱞ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱮᱹᱥᱲᱤ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱥᱮᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱾
ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱡᱤᱢᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱨᱩᱯ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱫᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱥᱟᱹᱱᱛᱤ ᱟᱱ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱫᱚᱠᱲᱤᱼᱯᱷᱩᱭᱮᱞᱰ ᱥᱤᱠᱮᱥ ᱢᱮᱱᱤᱭᱟᱠ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱭᱟᱜ ᱯᱟᱢᱯ ᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱠᱟᱱ ᱨᱮᱱ ᱯᱷᱟᱹᱫ ᱠᱚ ᱵᱮᱼᱥᱚᱛᱚᱨ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱚ ᱡᱟᱨᱯᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱮᱠᱟᱱ ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱫᱚ ᱮᱥᱴᱮᱞᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱛᱮ ᱠᱷᱚᱥᱴᱟᱵᱽᱫᱚ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱫᱚ ᱵᱮᱼᱵᱨᱟᱥᱤ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱮᱢᱚᱜ ᱞᱟᱦᱟ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱟᱛᱟᱣᱟᱱ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱦᱮᱱᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ पथᱚᱨᱮᱱ ᱡᱤᱢᱤ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱫᱟᱯᱨᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱚᱠᱟᱱᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱡᱟᱨᱯᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱥᱴᱮᱞ ᱟᱨ ᱚᱠᱟᱱ ᱫᱚ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱵᱮᱥᱵᱚᱞ ᱵᱮᱴ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱜᱷᱟᱹᱞ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱟᱨ ᱵᱤᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾
ᱡᱤᱢᱤ ᱦᱮᱱᱨᱤᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱞᱮᱫᱟ, ᱛᱚᱵᱮ ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱴᱮᱱᱠ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚᱭ ᱜᱚᱡ ᱮᱱᱟ । ᱴᱮᱸᱠ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱦᱮᱞᱤᱠᱚᱯᱴᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱡᱤᱢᱤ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱳᱴᱮᱞ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮᱱ ᱞᱚᱵᱚᱨᱮᱴᱚᱨᱤ ᱨᱮᱭ ᱦᱮᱡ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ, ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱡᱤᱢᱤ (ᱡᱤᱢᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱣᱟᱰᱨᱤᱯᱞᱮᱡᱤᱠ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ) ᱫᱚ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱭ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱭᱵᱳᱨᱜᱽ ᱥᱩᱯᱟᱨᱼᱥᱚᱞᱤᱰᱟᱨ ᱠᱚ ᱟᱞᱚᱢ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱮᱴᱟᱜ ᱡᱤᱢᱤ ᱫᱚ ᱡᱤᱢᱤ ᱟᱜ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱦᱤᱥ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱞᱳᱱ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱦᱮᱰᱥᱮᱴ ᱛᱮ ᱠᱚᱱᱴᱨᱚᱞ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱠᱳᱞᱚᱱ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱥᱟᱶᱛᱮ " ᱟᱭ ᱦᱮᱵᱷ ᱜᱳᱴ ᱤᱭ ᱚᱱᱰᱟᱨ ᱢᱮᱭ ᱥᱠᱤᱱ " ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱨ ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾
ᱡᱤᱢᱤ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ, ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱰᱟᱭᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱮᱠᱟᱱ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱴᱨᱟᱭᱤᱠ ᱯᱷᱳᱨᱥ ᱫᱚ ᱚᱱᱛᱟᱨᱮ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱠᱳᱞᱚᱱ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱠᱚ ᱡᱟᱨᱯᱟ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱡᱤᱢᱤ ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱫᱚ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱟᱨ ᱠᱳᱞᱚᱱ ᱠᱚᱫᱚ ᱩᱱᱠᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱞᱮᱵᱨᱟᱴᱤ ᱫᱚ ᱜᱷᱟᱹᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱠᱟᱱᱟᱜ ᱯᱷᱟᱹᱫ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱠᱩᱭᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟ ᱾
== ᱩᱫᱩᱜ ==
᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱑᱒ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱴᱳᱨᱚᱱᱴᱳ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱨᱮ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="hollywoodreporter1">{{Cite web |title='Hardcore': TIFF Review |url=https://www.hollywoodreporter.com/movie/hardcore/review/822707 |access-date=September 16, 2015 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{Cite web |title=Watch The Trailer For TIFF's First-Person Sci-Fi Actioner |url=http://blogs.indiewire.com/theplaylist/watch-the-trailer-for-tiffs-first-person-sci-fi-actioner-hardcore-starring-sharlto-copley-20150914 |access-date=September 16, 2015 |publisher=Blogs.indiewire.com}}</ref> ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱯᱚᱨᱚᱵᱽ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱯᱚᱨᱯᱷᱟᱭᱤᱞ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱞᱚᱭᱮᱱᱥᱜᱮᱴ ᱤᱭᱩᱨᱮᱵᱷᱤᱥᱮᱞ ᱟᱨ ᱮᱥ ᱴᱤ ᱮᱠᱥ ᱮᱱᱴᱟᱨᱴᱮᱱᱢᱮᱱᱴ ᱢᱩᱫᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱤᱱᱤᱭ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱡᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱮᱥ ᱴᱤ ᱮᱠᱥ ''ᱦᱟᱨᱰᱠᱳᱨ'' ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱥᱟᱨᱠᱟᱲᱟ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟ ᱢᱩᱫᱨᱮ ᱑᱐ ᱠᱳᱴᱤ ᱰᱚᱞᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱴᱳᱰᱤᱣᱳ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱯᱚᱨᱚᱵᱽ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="DeadlineTIFF">{{Cite web |date=September 18, 2015 |title=STX Entertainment Closing Deal For 'Hardcore': $10 Million And Wide Release Commitment –Toronto |url=https://deadline.com/2015/09/hardcore-10-million-worldwide-deal-toronto-film-festival-1201532584/ |access-date=September 19, 2015 |publisher=Deadline}}</ref> ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ''ᱦᱟᱨᱰᱠᱳᱨ ᱦᱮᱱᱨᱤ'' ᱧᱩᱛᱩᱢᱛᱮ ᱫᱚᱲᱦᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="mgaluppo">{{Cite web |last=Galuppo |first=Mia |date=January 13, 2016 |title='Hardcore Henry' Gets U.S. Release Date |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/hardcore-henry-gets-us-release-855659 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱚᱨᱚᱵᱽ ᱨᱮ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱜᱨᱚᱞᱥᱪ ᱯᱤᱯᱚᱞᱥ ᱪᱚᱭᱤᱥ ᱢᱮᱰᱱᱟᱭᱤᱴ ᱢᱮᱰᱱᱮᱥ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱘ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱮᱥ ᱴᱤ ᱮᱠᱥ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="abusch20160113">{{Cite web |last=Busch |first=Anita |date=January 13, 2016 |title=STX's 'Hardcore' Set As 'Hardcore Henry' For Release On April 8 |url=https://deadline.com/2016/01/stxs-hardcore-henry-release-date-april-8-1201682413/ |access-date=January 14, 2016 |publisher=Deadline}}</ref> ᱒᱖ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ''ᱦᱚᱨᱰᱠᱳᱨ ᱦᱮᱱᱨᱤ'' ᱵᱞᱩᱼᱨᱮ ᱟᱨ ᱰᱤᱵᱷᱤᱰᱤ ᱨᱮ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.comingsoon.net/dvd/features/705913-july-26-blu-ray-dvd-digital-hd#/slide/1|title=July 26, 2016: This Week on Blu-ray, DVD and Digital HD|last=Lesnick, Silas|date=July 26, 2016|publisher=ComingSoon.net}}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
mq8zxgm7zge60zrmszrs5in50p7d91l
ᱫᱟ ᱦᱟᱣᱩᱥ ᱚᱯᱷ ᱢᱳᱨᱠᱳᱠ
0
24167
198340
124902
2026-09-24T13:21:30Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198340
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vevent"
! colspan="2" class="infobox-above summary" style="font-size: 125%; font-style: italic;" |The House of Morecock
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:The_house_of_morecock_dvd_cover.jpg|border|frameless]]<div class="infobox-caption">DVD Front Cover</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |Directed by
| class="infobox-data" |[[Joe Phillips]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |Written by
| class="infobox-data" |Joe Phillips, B. Colt, Darren Catheart, R.J. Zebley
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |Produced by
| class="infobox-data" |Joe Phillips<br /><br /><br /><br />Lex Wolfcraft<br /><br /><br /><br />Ron McFee
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |Starring
| class="infobox-data" |Joe Phillips<br /><br /><br /><br />Jason Rodriguez
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; white-space: normal;">Release date</div>
| class="infobox-data" |<templatestyles src="Plainlist/styles.css" /><div class="plainlist">
* 14 ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ 2001 (2001ᱼ09ᱼ14)
</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; white-space: normal;">ᱪᱟᱞᱟᱣᱟᱱ ᱚᱠᱛᱚ</div>
| class="infobox-data" |61 ᱴᱤᱲᱤᱡ ᱾
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱾
| class="infobox-data" |ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱡᱩᱠᱛᱚᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱾
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱾
| class="infobox-data" |[[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱛᱮ ᱾]]
|}
'''''ᱫᱟ ᱦᱟᱦᱩᱥ ᱚᱯᱷ ᱢᱳᱨᱠᱳᱠ''''' ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚᱢᱯᱭᱩᱴᱟᱨᱼᱜᱤᱱᱟᱹᱴᱰ ᱮᱱᱤᱢᱮᱥᱚᱱ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱜᱚᱭᱮ ᱯᱳᱨᱱᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤᱠ ᱮᱰᱮᱹᱞᱴ ᱠᱟᱨᱴᱩᱱ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱜᱚᱭᱮ ᱟᱰᱚᱞᱴ ᱮᱱᱤᱢᱮᱱ ᱟᱨ ᱡᱳ ᱯᱷᱤᱞᱯᱥ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱢᱤᱠ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱟᱨ ᱯᱷᱨᱤᱞᱟᱱᱥ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱡ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱰᱤᱥᱤ ᱠᱟᱢᱤᱠᱥ ᱰᱟᱨᱠ ᱦᱟᱨᱥ ᱠᱟᱢᱤᱠᱥ ᱟᱨ ᱵᱟᱫ ᱞᱟᱭᱤᱴ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱳᱢᱯᱟᱱᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱟᱹᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱸᱜᱮ ᱢᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱠᱟᱨᱴᱩᱱ ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱚᱲᱟ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱡᱽ ᱜᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ The House of Morecock ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱟ, ᱟᱨ ᱧᱮᱧᱮᱞᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱪᱮᱫ ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱧᱮᱞᱟ ᱾
== ᱚᱵᱷᱟᱨᱵᱷᱤᱭᱩ ==
᱑᱙᱙᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱜᱮᱭ ᱯᱳᱨᱱ ᱳᱭᱮᱵᱥᱟᱭᱤᱴ ᱮᱵᱟᱥᱞᱩᱴᱞᱤᱢᱮᱞ ᱨᱮ ''ᱫᱟ'' ᱦᱟᱣᱥ ᱚᱯᱷ ᱢᱳᱨᱠᱚᱠ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱯᱷᱞᱟᱥ ᱮᱱᱤᱢᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱡᱳᱱᱟᱥ ᱢᱳᱨᱠᱳᱠ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱩᱱᱞᱟᱼᱠᱷᱟᱹᱨᱼᱞᱤᱭᱩᱴᱼᱤᱰ ᱜᱚᱭᱮᱼᱵᱤᱪᱼᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱨᱩᱛᱟᱱ ᱥᱮ ᱚᱥᱚᱨᱡᱚᱱᱟᱜ ᱜᱷᱚᱴᱚᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱤᱰᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱡᱳᱱᱟᱥ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱢᱯᱟᱭᱨᱮᱥ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱚᱛᱚᱨᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱠᱷᱮᱹᱞᱳᱰ ᱟᱱᱟᱜ ᱜᱚᱭᱮ ᱥᱤᱠᱮᱥ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱚᱠᱛᱮ ᱜᱮ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾
ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱤᱜᱤᱞ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱯᱷᱤᱞᱯᱥ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱮᱯᱤᱥᱳᱰ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱚᱨᱴᱥ ᱥᱮᱴ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱜᱮ ᱡᱳᱱᱟᱥ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱚᱛᱚᱨᱟᱱ ᱦᱟᱞᱚᱛ ᱨᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱚᱠᱛᱮ ᱜᱮ ᱡᱳᱭᱥᱟᱱᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩᱭᱟᱜ ᱦᱚᱲᱠᱩᱥᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ 2001 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱰᱤᱵᱷᱤᱰᱤ ᱨᱮ ''ᱫᱟ ᱦᱟᱣᱩᱥ ᱚᱯᱷ ᱢᱳᱨᱠᱳᱠ ᱫᱟ ᱮᱱᱤᱢᱮᱴᱰ ᱢᱤᱥᱮᱰᱵᱷᱮᱱᱪᱟᱨᱥ ᱚᱯᱷ ᱡᱳᱱᱟᱥ ᱢᱳᱨᱠᱳᱠ'' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱥᱤᱜᱤᱞ ᱠᱚ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ 2002 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱰᱤᱵᱷᱤᱰᱤ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱜᱚᱭᱮᱵᱷᱤ ᱮᱱ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱴᱤ ᱮᱞ ᱮ ᱵᱷᱤᱰᱤᱣᱳ ᱾ ᱠᱳᱢ ᱱᱚᱶᱟ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱰᱤᱵᱷᱤᱰᱤ ᱛᱟᱹᱞᱤᱠᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Tales from the House of Morecock—TLA Video |url=http://www.tlavideo.com/details/product_details.cfm?v=2&sn=1&id=210823 |access-date=22 October 2012}}</ref>
2005 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱰᱤᱵᱷᱤᱰᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱜᱤᱞ ''ᱛᱟᱭᱚᱢ'' ' ᱴᱮᱞᱥ ᱯᱷᱨᱚᱢ ᱫᱟ ᱦᱳᱥ ᱚᱯᱷ ᱢᱳᱨᱠᱳᱠ ' ᱟᱨ ' ᱴᱮᱞᱥ ᱯᱷᱚᱨᱢ ''ᱫᱟ'' ᱦᱳᱥ ᱚᱯ ᱢᱳᱨᱠᱳᱠ 2 ' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱥᱮᱴ ᱠᱚᱢᱤᱠ ᱥᱴᱨᱤᱯ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱨᱤᱡ ᱫᱚ ᱯᱳᱨᱱᱳᱯᱷᱮᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱦᱳᱭᱳᱜᱼᱟ , ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱟᱨ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱥᱤᱠᱤᱴ ᱨᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ ᱜᱚᱭᱮ ᱥᱤᱠᱮᱥ ᱥᱤᱱ ᱚᱡᱮᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱜᱚᱭᱴᱳᱨ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤᱭ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱚᱠᱛᱚ ᱜᱮ ᱠᱷᱟᱹᱢᱤᱠ ᱟᱨ ᱚᱱᱟᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱚᱡᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱦᱳᱭᱳᱜᱼᱟ ᱾
== ᱯᱚᱞᱳᱴ ==
ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱸᱜᱮ ᱢᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱠᱟᱨᱴᱩᱱ ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱚᱲᱟ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱡᱽ ᱜᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ The House of Morecock ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱟ, ᱟᱨ ᱧᱮᱧᱮᱞᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱪᱮᱫ ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱧᱮᱞᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱤᱧᱟᱹᱜ ᱡᱳᱱᱟᱥ ᱢᱳᱨᱠᱳᱠ ᱥᱟᱶ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱦᱳᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱤᱧᱟᱢ ᱩᱱᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ , ᱡᱟᱸᱦᱟ ᱢᱩᱫᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱵᱤᱜᱯᱷᱩᱴ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱢᱮᱱ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜ ᱟᱨ ᱞᱚᱠᱼᱱᱮᱥ ᱢᱟᱱᱥᱴᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱧᱮᱞᱼᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱾ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱦᱟᱞᱚᱛ ᱜᱮ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫᱚᱜᱼᱟ ᱡᱳᱱᱟᱥ ᱠᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱲᱟ ᱥᱟᱶ ᱡᱳᱜᱳᱜ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱾
ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱨᱳᱰᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ The Little Mermaid, The Blair Witch Project, Godzilla, The X-Files, Titanic, Psycho ᱟᱨ Jaws ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱰᱤᱵᱷᱤᱰᱤ ᱨᱮ ᱑᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱮᱯᱤᱥᱚᱰ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱡᱳᱱᱟᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
== ᱧᱟᱢ ᱟᱨ ᱵᱤᱪᱷᱱᱟᱹᱣ ==
ᱢᱳᱨᱠᱚᱠ ᱚᱲᱟᱜ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="10percent">{{Cite web |title=The House Of Morecock Limited Edition |url=http://www.10percent.com/product.cfm?category=movies_and_television&subcategory=erotic&product=the_house_of_morecock_limited_edition |access-date=22 October 2012}}</ref> ᱤᱱ ᱴᱩᱪ ᱢᱮᱜᱟᱡᱤᱱ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ , ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ " ᱢᱟᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱱᱤᱨᱚᱵᱤᱛ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱤᱠᱥᱤ ᱟᱨ ᱠᱷᱩᱛᱟᱱ ᱥᱟᱼᱫᱩᱨᱤᱭ ᱾<ref name="10percent" /> ᱟᱣᱩᱴ ᱯᱷᱚᱨᱩᱱᱴ ᱠᱚᱞᱟᱨᱟᱰᱳ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ , " It ' ᱼ ᱫᱚ ᱵᱤᱞᱟᱹᱛ ᱟᱱ ᱮᱱᱤᱢᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱱᱟᱶᱟ ᱨᱮᱱᱰ ᱠᱚ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref name="10percent" /> ᱵᱷᱟᱨᱡᱤᱱᱤᱭᱟ ᱜᱚᱭᱡᱮᱴ ᱫᱚ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱟᱭ , " ᱵᱤᱵᱮ ᱟᱨ ᱨᱩᱛᱚᱱᱟᱥᱤ ᱛᱮ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱾ ᱱᱟᱶᱟ ᱚᱛᱚᱢ ᱵᱨᱟᱶᱼᱟ ᱾ ᱢᱳᱨᱠᱚᱠ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱡᱚᱠ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="10percent" /> ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱴᱤ ᱮᱞ ᱮ ᱵᱷᱤᱰᱤᱣ ᱫᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ " ᱵᱷᱚᱱᱰᱤᱞᱞᱤ ᱠᱤᱭᱤᱱᱮᱴᱮᱵᱷᱤᱠ ᱾ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱾<ref name="10percent" />
== ᱨᱮᱴᱤᱝ ==
ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱡᱩᱠᱛᱚᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱨᱮ ''ᱢᱳᱨᱠᱳᱠ'' ᱫᱚ ᱚᱱᱨᱮᱴᱤᱰ ᱠᱟᱱᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱫ ᱮᱢᱯᱤ ᱮ ᱮᱹ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱵᱟᱝ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ , ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱠᱤᱴᱤ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ 18 ᱮᱯ ᱨᱮᱴᱤᱝ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱠᱛᱚ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱟᱨ18 ᱨᱮᱴᱤᱝ ᱮᱢ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱫ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱧᱟᱢ ᱡᱳᱜᱟᱹᱣ ᱫᱳᱠᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱨ18 ᱨᱮᱴᱤᱝ ᱧᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱨᱮᱥᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱩᱴ 1ᱹm34 ᱥᱮᱹᱨᱮᱹᱥ ᱨᱮ ᱠᱤᱪᱷᱩᱠ ᱥᱚᱴ ᱠᱟᱴ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite web |title=House of Morecock—British Board of Film Classification |url=http://www.bbfc.co.uk/website/Classified.nsf/0/C8864D017AD670C2802570730069FC58?OpenDocument |access-date=22 October 2012 |archive-date=5 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205092110/http://www.bbfc.co.uk/website/Classified.nsf/0/C8864D017AD670C2802570730069FC58?OpenDocument |url-status=dead}}</ref> ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱴᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱩᱯ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱦᱚᱸ ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱡᱩᱠᱛᱚᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾
== ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ==
ᱠᱟᱨᱴᱩᱱᱟ ᱵᱮᱜᱚᱨ, ᱡᱳ ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱥ ᱒᱐᱐᱕ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ-ᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ:
* ᱴᱮᱞᱥ ᱯᱷᱨᱚᱢ ''ᱫᱟ ᱦᱟᱣᱩᱥ ᱚᱯᱷ ᱢᱳᱨᱠᱳᱠ'' (ᱡᱩᱱ 2005 ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ)
* ᱫᱟ ᱦᱟᱣᱥ ᱚᱯᱷ ᱢᱳᱨᱠᱚᱠ (ᱯᱮᱥᱴᱠᱟᱨᱰ ᱯᱚᱛᱚᱵ) (ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱚᱜ ᱟ ᱟᱜᱚᱥᱴ 2005)
* ᱟᱞᱮᱥ ᱯᱷᱨᱚᱢ ᱫᱟ ᱦᱟᱥ ᱚᱯᱷ ᱢᱳᱨᱠᱚᱠ, ᱵᱷᱚᱞᱚᱢ ᱒ (ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱕ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱦᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ)
ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱᱼᱱᱮᱞ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ''ᱜᱳᱞᱰᱤᱞᱟᱠᱥ'' ᱮᱱᱰ ᱫᱟ ᱴᱨᱤ ᱵᱤᱭᱟᱨᱥ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱨᱮ ᱡᱳᱱᱟᱥ ᱨᱮᱱ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱵᱚᱭᱦᱟ '''ᱡᱮᱥᱴᱤᱱ ᱢᱳᱨᱠᱳᱠ''' ᱥᱟᱶ ᱧᱮᱞᱟᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱦᱳᱭ ᱞᱮᱱᱟ , ᱡᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱡᱮᱥᱴᱤᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱵᱤᱭᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱯᱩᱱ ᱥᱮᱫᱛᱮ ᱨᱟᱹᱲᱼᱵᱟᱹᱨᱰᱩ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱡᱟᱥᱴᱤᱱ ᱢᱳᱨᱠᱚᱠ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱱᱚᱶᱟ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱯᱷᱞᱟᱥ ᱮᱱᱤᱢᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱝ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱧᱮᱞᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱧᱮᱞᱟᱱ ᱫᱚ ᱡᱳᱱᱟᱥᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ , ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱡᱟᱥᱴᱤᱱ ᱛᱟᱞᱟᱼᱯᱮᱨᱴᱤᱝ ᱦᱚᱭᱟᱨᱟ ᱠᱟᱴᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱐᱐ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ]]
2xfi4kk9yg3kr1txqpufrihplmwxp6o
ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱜᱚᱨᱰᱚᱱ
0
24171
198362
124906
2026-09-24T14:28:15Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198362
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film|name=ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱜᱚᱨᱰᱚᱱ|image=Flesh Gordon (1974).jpg|alt=|caption=Special collector's DVD artwork<br>by [[George Barr (artist)|George Barr]]|director=Michael Benveniste<br>Howard Ziehm|producer=Walter R. Cichy<br />Bill Osco<br />Howard Ziehm|writer=Michael Benveniste|narrator=Robert V. Greene|starring=Jason Williams<br />Suzanne Fields<br />Joseph Hudgins<br />[[William Dennis Hunt]]<br />Candy Samples<br />Mycle Brandy<br />[[John Hoyt]]|music=ᱨᱟᱞᱯᱷ ᱯᱷᱮᱨᱟᱨᱚ|cinematography=Howard Ziehm|editing=Abbas Amin|studio=Graffiti Productions|distributor=Mammoth Films|released={{Film date|1974|07|30}}|runtime=78 minutes<br />90 minutes {{small|(Collector's edition)}}<!--Theatrical runtime: 89:44--><ref>{{cite web|title=''FLESH GORDON'' (X)|url=http://www.bbfc.co.uk/releases/flesh-gordon-0|work=[[British Board of Film Classification]]|date=1980-12-18|access-date=2013-03-12|archive-date=2015-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222111442/http://www.bbfc.co.uk/releases/flesh-gordon-0|url-status=dead}}</ref>|country=United States|language=English|budget=$470,000|gross=$5.3 million (US and Canadian rentals)<ref>{{cite magazine|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=October 15, 1990|title=All-Time Film Rental Champs|last=Cohn|first=Lawrence|page=M158}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/americanfilmdist0000dona/page/293/mode/1up|title= American film distribution : the changing marketplace|last=Donahue|first= Suzanne Mary|year=1987 |publisher=UMI Research Press |page=293|isbn= 9780835717762}} Please note figures are for rentals in US and Canada</ref>}}
ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱜᱚᱨᱰᱚᱱ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱥᱤᱠᱮᱥ ᱠᱳᱢᱮᱰᱤ ᱯᱷᱤᱪᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱑᱙᱓᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱭᱱᱵᱷᱟᱨᱥᱮᱞ ᱯᱤᱪᱟᱨᱥ ᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ (ᱯᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ '''''ᱯᱷᱞᱟᱥ ᱜᱚᱨᱰᱳᱱ''''' ᱥᱤᱨᱤᱭᱮᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ) ᱥᱩᱯᱷ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱳᱣᱟᱞᱴᱟᱨ ᱟᱨ ᱥᱤᱪᱤ ᱵᱤᱞ ᱳᱥᱠᱳ ᱟᱨ ᱦᱟᱣᱟᱨᱰ ᱡᱤᱦᱚᱢ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱡᱤᱦᱚᱢ ᱟᱨ ᱢᱟᱭᱠᱮᱞ ᱵᱮᱱᱵᱷᱤᱱᱤᱥᱴᱮᱣᱟᱜ ᱢᱮᱥᱟᱼᱥᱟᱠᱷᱟᱫ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱦᱚᱸ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱡᱮᱥᱚᱱ ᱩᱭᱞᱤᱭᱟᱢᱥ ᱥᱩᱡᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱰᱥ ᱡᱩᱱ ᱦᱚᱭᱴ ᱟᱨ ᱩᱭᱞᱤᱭᱟᱢ ᱰᱮᱱᱤᱥ ᱦᱩᱱᱴ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱮᱢᱳᱛᱷ ᱯᱷᱤᱞᱢᱥ ᱦᱚᱛᱮ ᱛᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱤᱭᱱᱤᱭᱟᱨᱥᱮᱞ ᱯᱤᱪᱟᱨᱥ ᱯᱷᱞᱟᱥ ᱜᱚᱨᱰᱚᱱ ᱥᱤᱮᱨᱤᱭᱟᱞ ''ᱯᱷᱞᱟᱥ ᱜᱨᱚᱰᱚᱱ'' (1936) ᱼ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨᱟᱱ , ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱟᱱᱟᱜ ᱠᱮᱢᱯᱤ ᱟᱶᱛᱟ ᱥᱟᱶ ᱚᱞ ᱟᱨ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱯᱳᱨᱱᱳ ᱜᱟᱹᱞᱚᱛ (ᱥᱤᱨᱤᱭᱟᱞ ᱨᱮ , ᱢᱳᱝᱜᱳ ᱟᱨ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱱ ᱚᱱᱩᱢᱟᱹᱱ , ᱦᱤᱨᱳ ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱜᱳᱨᱰᱚᱱ (ᱯᱷᱞᱟᱥ ᱜᱳᱨᱰᱳᱱ) ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨᱮ ᱰᱮᱞ ᱟᱨᱰᱳᱨ (ᱰᱮᱞ ᱟᱨᱰᱮᱱ), ᱵᱤᱨᱚᱛᱛᱚ ᱥᱚᱢᱨᱟᱴ ᱳᱭᱟᱝ ᱫᱟ ᱯᱮᱵᱚᱨᱴᱰ (ᱢᱤᱝ ᱫᱟ ᱢᱟᱨᱥᱤᱞᱮᱥ), ᱵᱤᱨᱤᱫ ᱰᱚᱠᱟᱨ ᱯᱷᱞᱮᱥᱤ ᱡᱟᱨᱠᱳᱯᱷ (ᱰᱚᱠᱟᱨ ᱮᱞᱠᱮᱥᱤ ᱡᱟᱨᱠᱳᱵᱷ), ᱢᱮᱡᱤᱠ ᱨᱮᱱ ᱮᱢᱳᱨᱟ ᱨᱟᱡᱟ (ᱢᱤᱝ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ) ᱟᱨ ᱵᱤᱨᱤᱫ ᱯᱨᱤᱱᱥ ᱯᱚᱨᱤᱥᱮᱥ (ᱯᱨᱤᱱᱥ ᱵᱟᱨᱤᱱ) ᱾ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱤᱮᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱮᱥᱟ ᱟᱱᱟᱜ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱴᱚᱯᱼᱢᱳᱥᱚᱱ ᱮᱱᱤᱢᱮᱥᱚᱱ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱮᱼᱵᱩᱴᱟᱹ ᱱᱩᱰᱤᱛᱤ ᱟᱨ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱡᱳᱜᱟᱹᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱳᱭᱨᱚ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨ ᱾
== ᱯᱚᱞᱚᱴ ==
ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱥᱟᱯᱷᱤᱥᱟᱨ ᱜᱳᱨᱰᱚᱱ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱡᱮ , ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱫᱚ ᱚᱠᱛᱚ ᱚᱠᱛᱮ ᱨᱮ ' ᱡᱳᱜᱟᱹᱨᱟᱱ ᱨᱳᱡᱳᱜ ' ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱟᱱᱟᱴᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱡᱳᱜᱟᱹᱨ ᱟᱱ ᱜᱟᱹᱨᱥᱟᱨᱮᱭ ᱵᱷᱮᱡᱟ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱨᱟᱭ ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱜᱚᱨᱰᱚᱱ ᱟᱨ ᱰᱮᱞ ᱟᱨᱰᱳᱨ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱯᱟᱥᱮᱱᱡᱟᱨ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱨᱮ ᱜᱚᱡ ᱮᱱᱟ, ᱯᱟᱭᱞᱚᱴ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱠᱚᱱᱴᱨᱚᱞ ᱠᱚ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱢᱟᱱᱤᱠ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟ. ᱠᱚ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱫᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱨᱳᱡᱟᱜ ᱮᱥᱮᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱫᱚ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱨᱤᱠᱟᱹ ᱞᱮᱫᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱥᱤᱜᱤᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱮᱴᱟᱜ ᱡᱟᱦᱟᱱ ᱩᱯᱟᱹᱭ ᱵᱟᱝ ᱧᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱯᱮᱨᱟᱪᱩᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱰᱮᱞ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱰᱚᱨᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱫᱟᱹᱲ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱰᱚᱠᱟᱨ ᱯᱷᱞᱮᱠᱥᱤ ᱡᱟᱨᱠᱳᱯᱷ ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱚᱲᱟᱜ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱚ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱭ ᱫᱚ ᱩᱱᱠᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ ᱨᱮ ᱡᱳᱜᱟᱹᱨ ᱨᱮᱠᱷᱤᱨ ᱠᱚ ᱵᱚᱱᱫᱷᱩᱠ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾
ᱩᱱᱠᱩ ᱡᱟᱨᱠᱳᱯᱷ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱮᱞᱤᱠ ᱨᱚᱠᱮᱴ ᱥᱚᱯ ᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱳᱨᱱᱳ ᱜᱟᱹᱨᱡᱽ ᱨᱮ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱥᱤᱠᱮᱥ ᱨᱮᱭ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱜᱷᱟᱹᱞ ᱞᱮᱱᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱯᱮ ᱥᱮᱫᱛᱮ ᱨᱟᱹᱲ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱥᱚᱢᱨᱟᱴ ᱳᱭᱟᱝᱼᱩᱣᱟᱜ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱠᱚ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱜᱷᱟᱹᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱤᱨᱟᱹᱫᱟᱹᱞᱤ ᱠᱚ ᱚᱛᱨᱮ ᱠᱚ ᱜᱷᱟᱹᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱩᱱᱠᱩ ᱨᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱠᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱫᱟᱹᱲ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱥᱩᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱜᱩᱫᱷᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱵᱮᱥ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱢᱤᱫ ᱢᱮᱫ ᱨᱮᱱ ᱯᱮᱱᱤᱥᱳᱨᱟᱥ ᱩᱱᱠᱩ ᱠᱚ ᱡᱟᱨᱯᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱳᱭᱟᱝ ᱨᱮᱱ ᱯᱷᱟᱹᱫ ᱠᱚᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱠᱚ ᱜᱷᱟᱹᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱚᱛᱤᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱠᱚ ᱠᱚᱵᱩᱴᱟᱹ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱣᱟᱝ ᱟᱜ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮᱜᱮ ᱠᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱰᱚᱡᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱡᱳᱜᱳᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱡᱟᱨᱠᱳᱯᱷ ᱫᱚ ᱯᱨᱟᱥᱟᱫᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱤᱰᱟᱹᱣ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱡᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱳᱭᱟᱝ ᱫᱚ ᱰᱮᱞ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱫᱚ ᱜᱚᱡ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱚ ᱱᱚᱛᱷᱤ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱤ ᱟᱢᱳᱨᱟᱣᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱨᱩᱠᱷᱟᱹᱭ ᱞᱮᱱᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱡᱳᱜᱮᱥᱟ ᱨᱮᱱ ᱥᱟᱡᱚᱠ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱧᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱟᱢᱳᱨᱟ ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱚᱯᱨᱮᱹᱥ ᱨᱮ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱥᱚᱢᱯᱷᱟᱱᱤᱛ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱚᱠᱛᱚ ᱥᱴᱟᱨ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱛᱮ ᱠᱚ ᱤᱧᱟᱹᱜᱼᱟ ᱾
ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭᱟᱱ ᱢᱚᱱᱮ ᱨᱮ ᱨᱟᱹᱲ ᱠᱟᱛᱮ ᱳᱭᱟᱝ ᱫᱚ ᱟᱢᱳᱨᱟ ᱟᱜ ᱳᱣᱟᱨᱥᱤᱯ ᱫᱚ ᱜᱷᱟᱹᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱜᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱨᱩᱠᱷᱟᱹᱭᱟᱹ ᱾ ᱡᱟᱨᱠᱳᱯᱷ ᱯᱨᱟᱥᱟᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱫᱟᱹᱲ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱥᱚᱢᱨᱟᱴ ᱳᱭᱟᱝ ᱫᱚ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱩᱭᱟᱜ ᱛᱚᱞᱟᱥ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ , ᱟᱢᱳᱨᱟ ᱟᱜ ᱢᱚᱱ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱯᱮᱥᱴᱤᱥ ᱠᱚ ᱮᱢᱼᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱳᱨᱱᱳ ᱨᱮᱱ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱠᱚ ᱵᱤᱨᱩᱫ ᱨᱮ ᱫᱟᱲᱮ ᱟᱱ ᱚᱥᱛᱨᱚ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱤᱨᱟᱹᱫᱟᱹᱞᱤ ᱠᱚ ᱳᱭᱟᱝ ᱟᱨ ᱰᱮᱞ ᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱫᱟᱲᱮᱹᱭᱟᱜᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱞᱟᱦᱟ ᱜᱮ ᱚᱱᱟ ᱜᱚᱴᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱦᱳᱭᱳᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱚᱠᱛᱮ ᱨᱮ ᱰᱮᱞ ᱫᱚ ᱟᱢᱚᱡᱳᱱᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱥᱵᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱠᱷᱮᱹᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱨᱟᱱ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱱᱤᱞᱤᱭ ᱫᱚ ᱰᱮᱞ ᱫᱚ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱ ᱡᱳᱜᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱡᱳᱜᱳᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱨᱮᱭᱟᱜᱼᱮ ᱨᱤᱠᱟᱹ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱟᱨ ᱡᱟᱨᱠᱳᱯᱷ ᱵᱤᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱯᱨᱤᱱᱥ ᱯᱚᱨᱤᱥᱤᱭᱟᱥ ᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱛᱮ ᱚᱱᱩᱢᱟᱹᱱᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮ ᱨᱩᱠᱷᱟᱹᱭᱟᱹ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾
ᱩᱱᱠᱩ ᱨᱮᱱ ᱱᱟᱶᱟ ᱜᱟᱛᱮ ᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱛᱮ ᱡᱟᱨᱠᱳᱯᱷ ᱡᱳᱜᱨᱟᱹ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱚᱥᱛᱨᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱢᱤᱥᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱣᱟᱝ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ "ᱨᱚᱵᱚᱴ ᱨᱟᱯᱟᱤᱥᱴ" ᱠᱚᱭ ᱵᱚᱞᱚᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱳᱭᱟᱝ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱯᱳᱨᱱᱳ ᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱩᱨᱛᱤ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱚᱲᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱫᱟᱹᱲ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱯᱳᱨᱱᱳ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱠᱚ ᱫᱟᱹᱲ ᱚᱠᱛᱚ ᱰᱮᱞᱮ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱚᱠᱛᱚ ᱜᱮ ᱵᱟᱝᱼᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱡᱩᱭᱟᱹᱱ ᱟᱭᱰᱚᱞ ᱫᱚ ᱜᱷᱟᱹᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱟᱨᱠᱳᱯᱷ ᱰᱮᱞ ᱫᱚ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱮ ᱮᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱫᱚ ᱳᱭᱟᱝ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱰᱚᱨᱮᱱ ᱫᱚ ᱡᱳᱜᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱦᱚᱲᱜᱮ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱰᱮᱞᱮ ᱟᱨ ᱡᱟᱨᱠᱳᱯᱷ ᱫᱚ ᱯᱳᱨᱱᱳ ᱜᱨᱳᱦᱟᱨᱮ ᱵᱤᱨᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱦᱳᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱨᱮ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
== ᱠᱚᱥᱴ ᱢᱮ ==
* ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱜᱳᱨᱰᱚᱱ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱡᱮᱥᱚᱱ ᱩᱭᱞᱤᱭᱟᱢᱥ ᱾
* ᱰᱮᱞ ᱟᱨᱰᱳᱨ ᱟᱜ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱥᱩᱡᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱰᱥ ᱾
* ᱰᱚᱠᱴᱟᱨ ᱯᱷᱞᱮᱥᱤ ᱡᱟᱨᱠᱳᱯᱷ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱡᱳᱥᱮᱯᱷ ᱦᱩᱫᱡᱤᱱᱥ ᱾
* ᱳᱭᱤᱞᱤᱭᱟᱢ ᱰᱮᱱᱤᱥ ᱦᱩᱱᱴ ᱫᱚ ᱥᱚᱢᱨᱟᱴ ᱳᱭᱟᱝ ᱫᱟ ᱯᱮᱵᱚᱨᱴᱮᱹᱰ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾
* ᱯᱮᱥᱟᱯᱷᱮᱥᱟᱨ ᱜᱳᱨᱰᱚᱱ ᱟᱜ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱡᱚᱱ ᱦᱚᱭᱴ ᱾
* ᱪᱮᱯᱷ ᱱᱟᱞᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱮᱱᱰᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱯᱮᱞ ᱾
* ᱯᱨᱤᱱᱥ ᱯᱚᱨᱤᱥᱤᱭᱟᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱭᱠᱮᱞ ᱵᱨᱮᱱᱰᱤ ᱾
* ᱱᱳᱨᱟ ᱩᱭᱤᱴᱟᱨᱱᱤᱠ , ᱟᱢᱳᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ , ᱢᱮᱡᱟᱡᱚᱠ ᱨᱮᱱ ᱨᱟᱡᱤ ᱾
* ᱥᱚᱢᱨᱟᱴ ᱳᱭᱟᱝ ᱨᱮᱱ ᱜᱟᱨᱰ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱞᱮᱱᱥ ᱞᱟᱨᱥᱮᱱ ᱾
* ᱨᱚᱯᱟᱨᱴ ᱵᱷᱤ ᱜᱨᱤᱱ (ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱚᱞᱤᱡ)
* ᱠᱨᱮᱜ ᱴᱤ ᱱᱟᱞᱥᱚᱱ (' ᱫᱟ ᱜᱨᱮᱴ ᱜᱳᱰ ᱯᱳᱨᱱᱳ ' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱟᱝ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
== ᱵᱮᱱᱟᱣ ==
''ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱜᱳᱨᱰᱚᱱ'' ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱩᱴ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱵᱤᱞ ᱳᱥᱠᱳ ᱟᱜ ᱢᱚᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱔,᱗0,000 ᱰᱚᱞᱟᱨ ᱠᱷᱚᱨᱚᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱳᱥᱠᱳ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧᱤᱭᱟᱹ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱨᱠᱟᱵ ᱧᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱑0,00,000 ᱰᱚᱞᱟᱨ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱢᱚᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=861&dat=19711114&id=1iVIAAAAIBAJ&sjid=O4EMAAAAIBAJ&pg=1754,2224180|title=Joyce Haber's Hollywood: A Very Good Year for Andy|last=Haber|first=Joyce|date=14 November 1971|work=[[The Victoria Advocate]]|location=Victoria, Texas|page=7}}</ref>
ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ 'ᱮᱠᱥ' ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱢᱯᱤ ᱮ ᱮ ᱨᱮᱴᱤᱝ ᱮᱢ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ' ᱟᱨ ' ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱫᱚᱲᱦᱟ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱨᱮᱴᱤᱝ ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱚᱞᱼᱟᱱ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱚᱠᱛᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ 78 ᱴᱤᱲᱤᱡ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ' ᱚᱱᱨᱮᱴᱤᱰ ' ᱠᱮᱞᱚᱠᱴᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ' ᱵᱷᱤᱰᱤᱣ ᱪᱷᱟᱹᱲ 90 ᱴᱤᱲᱤᱡ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱜᱳᱨᱰᱚᱱ ᱫᱚ ᱥᱯᱮᱥᱤᱭᱟᱞ ᱮᱯᱷᱮᱠᱴᱥ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱦᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱢᱟᱭᱠ ᱢᱮᱱᱚᱨ, ᱜᱽᱨᱮᱜᱽ ᱡᱮᱱ ᱟᱨ ᱨᱤᱠ ᱵᱮᱠᱟᱨ ᱾ ᱛᱷᱟᱭᱤ ᱮᱥᱮᱨ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱡᱤᱢ ᱰᱮᱱᱯᱷᱷᱟᱨᱛᱷ (ᱥᱤᱜᱤᱞ ᱨᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱹᱞᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ) ᱢᱤᱡ ᱦᱴᱨᱳᱯᱷᱱᱟᱰᱟ ᱟᱨ ᱰᱮᱵᱷ ᱮᱞᱮᱱ ᱦᱚᱸ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱢᱟᱨᱮᱱ ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮ ᱠᱚᱢ ᱵᱟᱡᱮᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱷᱟᱥ ᱮᱥᱮᱨ ᱠᱚ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ , ᱳᱭᱟᱝ ᱟᱜ ᱯᱨᱟᱥᱟᱫᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱫᱚ ᱫᱤᱱ ᱫᱤᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ , ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱰᱩᱭᱤᱝ ᱪᱚᱞᱚᱠ ᱟᱨ ᱜᱨᱤᱯᱷᱤᱛ ᱚᱵᱷᱟᱵᱽᱵᱮᱴᱟᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱛᱮ ᱚᱵᱷᱟᱵᱽᱮᱴᱟᱨᱤ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱥᱩᱴ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱥᱚᱞ ᱯᱷᱩᱴᱮᱡ ᱫᱚ ᱟᱞᱜᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞᱟᱱ ᱠᱚ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱞᱟᱥ ᱮᱱᱡᱮᱞᱥ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱ ᱥᱴᱟᱨ ᱴᱨᱮᱠ ᱯᱷᱮᱱ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱵᱤᱡᱳ ᱴᱨᱤᱢᱵᱚᱞ ''ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱜᱳᱨᱰᱚᱱ'' ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱠᱚᱯ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱚᱛᱚᱵ ' ''ᱚᱱ ᱫᱟ ᱜᱩᱰ ᱥᱤᱯ'' ᱤᱱᱴᱟᱨᱯᱨᱤᱡᱽ: ᱢᱮᱭ ᱑᱕ ᱤᱭᱟᱨᱥ ᱩᱭᱤᱫᱽ ''ᱥᱴᱟᱨ ᱴᱨᱮᱠ'' ' ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱵᱩᱡᱩᱱ ᱠᱚ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ' ᱮᱴᱟᱜ ᱞᱟᱥ ᱮᱱᱡᱮᱞᱮᱥ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱭᱱᱥ ᱯᱷᱤᱠᱥᱚᱱ ᱯᱷᱮᱱᱥ 'ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ' ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ', ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱩᱫᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱥᱟᱭᱱᱥ ᱯᱷᱟᱭᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱯᱷᱮᱱᱴᱮᱥᱤ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱡᱳᱨᱡ ᱵᱟᱨ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱛᱚᱛᱛᱚᱨ ᱨᱮ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱮᱥᱴᱟᱨ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱩᱫᱩᱜ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱠᱚᱨᱱᱮᱞᱤᱭᱮᱥ ᱠᱳᱞ 3 ᱟᱱᱟᱜ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱥᱤᱜᱤᱞᱟᱱ ᱥᱤᱜᱤᱞᱟᱱ ᱮ ᱮᱱᱤᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱤᱱ ᱨᱮᱱ ᱯᱷᱮᱱ ᱟᱨ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱯᱷᱤᱠᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱯᱷᱮᱱᱴᱮᱥᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱴᱟᱢ ᱨᱤᱢᱤ ᱫᱚ ᱠᱟᱹᱨᱤ ᱛᱷᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱰᱟᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱚᱨᱯᱤᱴ ᱢᱮᱥᱴᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱚᱨᱫᱟ ᱨᱮ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱚᱨᱯᱚᱥ ᱠᱚ ᱴᱨᱮᱠ ᱞᱮᱫᱟᱭ , ᱡᱟᱦᱟ ᱢᱩᱫᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱜᱚᱴᱟᱼᱡᱚᱡ ᱯᱷᱳᱰ ᱴᱨᱤᱢᱳᱴᱳᱨ ᱩᱭᱤᱠᱟᱨ ᱯᱮᱥᱮᱱᱡᱟᱨ ᱥᱤᱴ (ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨᱚᱜ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱨᱤᱼᱢᱳᱴᱳᱨ ᱵᱤᱨᱚᱛᱛᱚ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱮᱪ ᱠᱟᱛᱮ) ᱾
ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ , ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱱᱟᱜ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱮ , ᱚᱱᱟᱭᱟᱜ ᱢᱳᱦᱟᱨᱮ ᱜᱟᱹᱛᱤᱞ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱢᱮᱥᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱰᱚᱵ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱯᱳᱨᱱᱳ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱥᱯᱮᱥᱤᱭᱟᱞ ᱮᱯᱷᱮᱠᱴᱥ ᱠᱩ ᱫᱚ ᱱᱮᱥᱩᱣᱟᱦᱤᱨᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱴᱚᱯ-ᱢᱳᱥᱚᱱ ᱮᱱᱮᱢᱮᱥᱴᱚᱨ ᱨᱟᱭ ᱦᱮᱨᱤᱦᱟᱣᱡᱮᱱ (Ray Harryhausen) ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>Pettigrew, Neil, ''The Stop Motion Filmography'', [[McFarland & Company]], 1999, p. 251.</ref>
ᱡᱤᱦᱚᱢ ᱟᱜ ᱰᱤᱵᱷᱤᱰᱤ ᱚᱰᱤᱣ ᱨᱮ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ , ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱟᱥᱚᱨᱤ ᱟᱨ ᱜᱚᱭᱮ ᱦᱚᱨᱰᱠᱳᱨ ᱯᱳᱨᱱᱳᱯᱷᱮᱨᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱩᱴ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱡᱤᱦᱚᱢ ᱟᱡ ᱫᱚ ᱟᱹᱱ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱱᱟᱴ ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱠᱟᱴᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱞᱟᱥ ᱮᱱᱡᱮᱞᱥ ᱨᱮ ᱯᱳᱨᱱᱳᱯᱷᱮᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱫᱚ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱟᱹᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱮᱱᱰᱟᱨᱤᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱮᱠᱥᱼᱨᱮᱴᱰ ᱯᱷᱩᱴᱮᱡ ᱫᱚ ᱮᱞ ᱮ ᱩᱯᱤᱥ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱚ ᱥᱟᱵ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱳᱭᱟᱝ ᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱹᱫᱤ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱚᱣᱟᱨᱜᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱠᱤᱪᱷᱩᱠ ᱩᱫᱩᱜᱥᱚᱫᱚᱨ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ , " ᱠᱮᱞᱚᱠᱴᱟᱨ ᱟᱜ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ' ᱵᱷᱤᱰᱤᱣ ' ᱨᱮ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ " ᱢᱩᱲᱩᱫ ' ᱵᱟᱝ ᱥᱮᱱᱥᱳᱨ ᱟᱠᱟᱱ ' ᱨᱮ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱤᱰᱤᱣ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱟᱝ ᱩᱫᱩᱜᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
ᱡᱤᱦᱚᱢ ᱟᱜ ᱰᱤᱵᱷᱤᱰᱤ ᱚᱰᱤᱣ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ , ᱤᱭᱱᱵᱷᱟᱨᱥᱮᱞ ᱥᱴᱩᱫᱤᱭᱳ ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱜᱳᱨᱰᱚᱱ ᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱦᱤᱸᱥ ᱨᱮ ᱑᱙᱓᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱤᱭᱩᱱᱵᱷᱟᱨᱥᱮᱞ ᱟᱜ ''ᱯᱷᱞᱟᱥ ᱜᱳᱨᱰᱳᱱ'' ᱥᱤᱮᱨᱤᱭᱟᱞ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱦᱤᱸᱥ ᱞᱮᱠᱟ ᱚᱡᱮᱛᱮ ᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱴᱤ ᱯᱨᱚᱰᱟᱠᱥᱚᱱ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱨᱮ ᱞᱟᱹᱞᱤᱥ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱞᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱡᱤᱦᱢ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱜᱚᱨᱰᱚᱱ ᱫᱚ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱯᱨᱮᱥᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱦᱤᱨᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱨᱞᱮᱥᱠ ᱥᱴᱟᱭᱤᱞ ᱯᱟᱨᱳᱰᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱚᱥᱛᱟᱱᱟᱞ ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱜᱚᱨᱰᱚᱱ ᱥᱟᱶ ᱵᱷᱮᱯᱮᱫ ᱵᱟᱝ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱢᱟ" ᱦᱚᱸ ᱡᱚᱛᱚ ᱯᱨᱚᱫᱚᱭᱚᱜᱤᱠᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾
== ᱜᱟᱞᱚᱪ ᱟᱱᱟᱜ ᱦᱟᱛᱟᱣ ==
ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱯᱷᱞᱮᱥ ᱜᱳᱨᱰᱚᱱᱥ ᱫᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱚᱱᱴᱮᱨᱳ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱴᱨᱤᱯ ᱠᱞᱵ ᱾ ᱦᱮᱞᱥ ᱮᱧᱡᱮᱞᱥ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱ ᱢᱟᱹᱞᱤᱠ ᱟᱜ ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱡᱚᱠ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱟᱭᱥᱮᱱᱥ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱛᱟᱭᱚᱢ 2015 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱠᱚᱞᱵ ᱫᱚ ᱵᱚᱱᱚᱫᱚᱞ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
== ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ==
* ᱑᱙᱗᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱤᱠᱟ
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱐ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱔ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:Pages with unreviewed translations]]
p2ekj9opttb285lxt7h6obhicn2xg9y
ᱵᱽᱞᱩ ᱢᱟᱹᱱᱤ (᱑᱙᱗᱒ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ)
0
24281
198385
175776
2026-09-24T15:56:08Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198385
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film|name=ᱵᱽᱞᱩ ᱢᱟᱹᱱᱤ|image=Blue Money (Movie Poster, 1972).jpg|alt=|caption=ᱚᱨᱤᱡᱤᱱᱟᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱚᱥᱴᱟᱨ|director=Alain Patrick|producer=[[Bob Chinn (film director)|Robert C. Chinn]]|writer=Alain Patrick|story=Nick Boretz|narrator=[[Bob Chinn (film director)|Bob Chinn]]|starring=Alain Patrick<br>Barbara Caron<br />Inga Maria<br />Jeff Gall|music=Jay Torrey|cinematography=Michael Stringer|editing=Eugene Roth|studio=Nessa Productions|distributor=[[Crown International Pictures]]|released={{Film date|1972|03|11|Japan|1975|01||United States}}|runtime=77 minutes<!--Runtime: 76:55--><ref>{{cite web|title=''BLUE MONEY'' (18)|url=http://www.bbfc.co.uk/releases/blue-money-1970-0|work=[[British Board of Film Classification]]|date=2004-12-20|accessdate=2013-05-10}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><br />93 minutes (extended cut)|country=United States|language=English|budget=|gross=$8,188 (First Weekend)<ref name=notes>{{cite web |url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/739621/Blue-Money/notes.html |title=Blue Money (1972) |website=www.TCM.com |publisher=Turner Classic Movies |access-date=14 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141005205139/http://www.tcm.com/tcmdb/title/739621/Blue-Money/notes.html|archive-date=October 5, 2014}}</ref>}}
ᱵᱽᱞᱩ ᱢᱟᱹᱱᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱥᱚᱯᱴᱠᱚᱨ ᱯᱳᱨᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱞ ᱟᱨ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱮᱞᱮᱱ ᱯᱮᱨᱤᱠ ᱮᱞᱮᱱᱼᱯᱮᱴᱤᱠ ᱪᱚᱯᱩᱭᱤᱥ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱱᱤᱠ ᱵᱳᱨᱴᱡ ᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱴᱮᱦᱟᱴ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱮᱞᱮᱱ ᱯᱮᱴᱨᱤᱠ ᱵᱟᱨᱵᱟᱨ ᱠᱟᱨᱳᱱ ᱤᱝᱜᱟ ᱢᱟᱨᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱡᱮᱯᱷ ᱜᱚᱞ ᱾ ᱠᱨᱟᱣᱚᱱ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱮᱞ ᱯᱤᱠᱪᱟᱨᱥ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
᱑᱙᱗᱐ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱦᱳᱞᱤᱣᱩᱰ, ᱠᱟᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱛᱮ, ᱒᱕ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱷᱨᱟᱱᱥ-ᱠᱮᱱᱮᱰᱤᱭᱟᱱ ᱡᱤᱢ ᱰᱮᱥᱟᱞ ᱫᱚ ᱮᱰᱩᱠᱴ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ, ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱩᱲᱤ ᱞᱤᱥᱟ (ᱵᱟᱨᱵᱟᱨᱟ ᱠᱟᱨᱚᱱ) ᱟᱜ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱡᱤᱣᱤ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱾ ᱱᱩᱠᱩᱣᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱫᱚ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱚᱱ ᱢᱮᱱᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱱᱟ ᱡᱚᱛᱚ ᱜᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱮᱱᱟ ᱾
ᱡᱤᱢ ᱟᱜ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱰᱟᱭᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱯᱳᱨᱱᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤᱠ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱷᱟᱭᱤ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱳᱣᱟᱤᱥ ᱥᱠᱳᱭᱟᱰ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱧᱮᱞᱥᱚᱫᱚᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱚᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ: ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱨᱟᱭᱰᱤᱝ ᱠᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱜᱼᱟ, ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ "ᱥᱚᱞᱤᱰᱟᱨᱥ" ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱴᱷᱮᱱ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱭ, ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱥᱟᱶ ᱡᱩᱲᱟᱹᱭ ᱮᱱᱟᱭ, ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹᱭ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚᱭ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱨᱮᱰᱤᱴᱚᱨ ᱠᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱤᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱢᱚᱱᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱡᱮ , ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱟᱭᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ , ᱱᱤᱛ ᱢᱚᱱᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ , ᱩᱱᱤ ᱴᱷᱮᱱ ᱪᱮᱫ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
ᱦᱩᱭᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮᱹᱢ ᱟᱨ ᱞᱤᱥᱟ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱜᱚᱴᱟᱜᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸᱢ ᱠᱷᱚᱡᱟ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱵᱮᱵᱤᱼ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩᱭᱟᱜ ᱞᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱦᱟᱸᱢ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱚᱱᱟ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱩᱯᱚᱨᱚ ᱥᱮᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱹᱢᱩᱫ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱱ ᱾ ᱡᱮᱹᱢ ᱫᱚ ᱩᱯᱤᱥ ᱠᱚᱯ ᱴᱷᱮᱱ ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾
(ᱳᱣᱟᱤᱥ ᱠᱚᱯ ᱟᱜ ᱵᱟᱝ ᱥᱤᱜᱤᱞ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱫᱚ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱮᱞᱮᱱ ᱯᱮᱨᱤᱠ ᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱜᱟᱛᱮ ᱜᱮᱨᱤ ᱠᱮᱱᱴᱟ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾
== ᱠᱚᱥᱴ ᱢᱮ ᱾ ==
* ᱡᱤᱢ ᱟᱜ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱟᱞᱮᱱ ᱯᱮᱨᱤᱠ ᱾
* ᱞᱤᱥᱟ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱵᱟᱨᱟᱨᱟ ᱢᱤᱞᱥ
* ᱤᱱᱜᱨᱤᱰ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱤᱝᱜᱟ ᱢᱟᱨᱤᱭᱟ
* ᱢᱮᱭᱤᱠ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱡᱮᱯᱷ ᱜᱳᱞ
* ᱫᱟ ᱯᱷᱮᱴᱢᱮᱱ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱳᱞᱤᱵᱷᱟᱨ ᱳᱣᱮᱭ ᱾
* ᱯᱷᱨᱮᱰᱰᱤ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱥᱴᱤᱵᱷ ᱨᱳᱨᱥᱚᱱ
* ᱢᱟᱨᱤᱭᱟ ᱟᱨᱱᱚᱞᱰ ᱥᱩᱥᱮᱱ ᱯᱷᱤᱞᱰᱥ ᱤᱵᱷ ᱟᱨᱞᱚᱱ ᱥᱮᱱᱰᱤ ᱰᱮᱢᱯᱮᱥᱤ ᱥᱩᱥᱚᱱ ᱳᱭᱮᱥᱠᱳᱴ ᱟᱨ ᱞᱮᱥᱞᱤ ᱳᱴᱤᱥ ᱫᱚ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱾
* ᱵᱷᱮᱱᱮᱥᱟ ᱪᱚᱯᱩᱭᱤᱥ ᱫᱚ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱾
* ᱵᱮᱱᱤ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱡᱚᱱ ᱯᱟᱨᱠᱟᱨ
* ᱞᱮᱨᱤ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱮᱞᱮᱠᱥ ᱮᱞᱤᱴ
* ᱵᱚᱨᱱᱚᱱᱤᱡ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱠ ᱪᱤᱱ ᱾
== ᱵᱮᱱᱟᱣ ==
ᱩᱭᱤᱥ ᱥᱠᱳᱭᱟᱰ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨ (ᱵᱳᱵ ᱪᱤᱱᱳ) ᱟᱜ ᱳᱣᱟᱤᱥᱼᱳᱵᱷᱟᱨ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ " ᱢᱳᱠᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ " ᱥᱳᱭᱞᱤ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱮᱞᱮᱼ ᱟᱨᱼᱵᱚᱭᱤᱴ ᱥᱴᱤᱞ ᱟᱨ ᱵᱷᱤᱰᱤᱣ ᱯᱷᱩᱴᱮᱡ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾
ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱟᱱᱛᱷᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱚᱲ ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ , ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ , ᱮᱞᱮᱱ ᱯᱮᱴᱨᱤᱠ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ 26 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱯᱚᱨᱡᱚᱠ ᱨᱮ ''ᱠᱟᱹᱢᱤ'' ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽᱨᱮ ᱴᱟᱭᱚᱢ ᱴᱟᱱᱮᱞ , ''ᱦᱮᱨᱤ'' ᱳᱣ ᱟᱨ <nowiki><i id="mwOA">ᱟᱭᱨᱚᱱᱥᱟᱭᱰ</i></nowiki> , ᱟᱨ ᱵᱟᱨᱵᱟᱨᱟ ᱠᱟᱨᱚᱱ (ᱵᱟᱨᱵᱟᱨᱟ ᱢᱤᱞᱥ), ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ 38 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱯᱚᱨᱡᱚᱠ ᱢᱩᱫᱽᱨᱮ ' ᱫᱟ ''ᱥᱴᱤᱣᱣᱟᱨᱰᱮᱥ'' ' ᱟᱨ ' ᱮᱠᱡᱤᱠᱤᱭᱩᱴᱤᱵᱷᱥ ' ᱩᱭᱤᱵᱷᱥ ' ᱨᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾
ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱠᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ , ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱚᱱᱢᱟᱱᱼᱫᱩᱠᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾
=== ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ===
ᱡᱩᱫᱤᱦᱚᱸ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ 1972 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮ ᱪᱟᱸᱫᱳ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ , ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ 1973 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱟᱨ ᱮᱢ ᱵᱟᱝ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ 1989 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱵᱷᱤ ᱮᱭᱤᱪ ᱮᱥ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱵᱟᱝ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱚᱯᱤᱨᱟᱭᱤᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱨ ᱵᱟᱝ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱟᱼᱫᱩᱛᱚᱱ ᱟᱨ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱚᱠᱛᱚ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱵᱷᱳᱰᱤ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱨᱟᱣᱚᱱ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱮᱞ ᱯᱤᱠᱪᱟᱨᱥ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱛᱚᱛᱷᱚ ᱟᱱᱟᱜ ᱠᱚᱢ ᱵᱟᱡᱮᱴ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱰᱤᱵᱷᱤ ᱥᱟᱧᱪᱟᱣ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱢᱤᱞ ᱠᱨᱤᱠ ᱮᱱᱴᱟᱨᱴᱮᱱᱢᱮᱱᱴ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱚ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ''ᱥᱮᱠᱥᱴᱮᱴ'' ᱫᱟ ᱥᱤᱥᱴᱟᱨᱼᱤᱱᱼᱞᱟ ᱟᱨ ᱫᱟ ᱵᱷᱟᱨᱡᱤᱱ ᱠᱩᱭᱤᱱ ᱚᱯᱷ ''ᱥᱮᱱᱴ ᱯᱷᱨᱮᱱᱥᱤᱥ'' ᱦᱟᱭᱼᱞᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
=== ᱥᱩᱱᱰᱴᱨᱟᱠ ===
ᱥᱮᱨᱮᱧ " ᱳᱣᱟᱠ ᱤᱱ ᱫᱟ ᱥᱟᱱ " ᱪᱚᱞᱟᱨᱮᱱᱥ ᱢᱳᱨᱞᱤᱭᱟᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱡᱚᱭ ᱴᱳᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |title=''Blue Money'' music |url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/739621/Blue-Money/music.html |access-date=2023-09-09 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304232649/http://www.tcm.com/tcmdb/title/739621/Blue-Money/music.html |url-status=dead}}</ref>
== ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱷᱟᱲᱟ ==
"᱑᱙᱗᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱠᱚᱢ ᱵᱚᱡᱮᱴ ᱮᱨᱳᱴᱤᱠ ᱪᱚᱞᱚᱱ ᱪᱤᱛᱟ.ᱨ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱮᱞ ᱡᱚᱝ ᱟᱨ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱧᱮᱞ ᱡᱚᱝ" [unreliable source?] ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ ᱵᱳᱵᱽ ᱪᱤᱱ, ᱥᱤᱱᱮᱢᱟᱴᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱚᱨ ᱟᱨ. ᱢᱟᱭᱠᱮᱞ ᱥᱴᱨᱤᱝᱜᱚᱨ, ᱟᱨ ᱮᱱᱮᱡᱤᱭᱟᱹ ᱵᱟᱨᱵᱟᱨᱟ ᱢᱤᱞᱥ, ᱢᱟᱨᱤᱭᱟ ᱟᱨᱱᱚᱞᱰ, ᱥᱮᱸᱰᱤ ᱰᱮᱢᱯᱥᱤ, ᱤᱵᱷ ᱳᱨᱞᱚᱱ, ᱟᱨ ᱥᱩᱡᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱰᱥ ᱾<ref>{{Cite web |title=After Dark Thrilers |url=http://www.dvddrive-in.com/reviews/a-d/afterdrkthrllrs7277.htm |access-date=2023-09-09 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122062640/http://www.dvddrive-in.com/reviews/a-d/afterdrkthrllrs7277.htm |url-status=dead }}</ref> ᱢᱤᱫ "ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱮᱱᱮᱡ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ" ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ "ᱡᱤᱣᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨᱟ", [unreliable source?] "ᱵᱩᱜᱤ ᱱᱟᱭᱤᱴᱥ" ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱴᱩ ᱮᱥᱠᱮᱞ ᱵᱟᱨᱥᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱚᱱᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱟᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |title=Dangerous Babes 12 Movie Collection |url=http://www.rockshockpop.com/forums/content.php?1782-Dangerous-Babes-12-Movie-Collection |access-date=2023-09-09 |archive-date=2012-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120619034847/http://www.rockshockpop.com/forums/content.php?1782-Dangerous-Babes-12-Movie-Collection |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Blue Money (1972) - IMDb |url=https://www.imdb.com/title/tt0211957/reviews |website=[[IMDb]]}}</ref>
== ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ==
* ᱑᱙᱗᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱤᱠᱟ
* ᱑᱙᱙᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱤᱠᱟ
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
<references group="" responsive="1"></references>
== ᱵᱤᱞᱟᱹᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱤᱝᱠ ᱾ ==
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱐ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱚᱴ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ]]
688e5ik07sw12wq8ofcip022pcbiqym
ᱯᱟᱞᱞᱮᱠᱮᱞᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ
0
24387
198352
125795
2026-09-24T13:58:52Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198352
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox cricket ground
| ground_name = ᱯᱟᱞᱞᱮᱠᱮᱞᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ
| nickname =
| logo_image =
| logo_caption =
| image = Pallekele International Cricket Stadium Main pavilion.jpg
| country = ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ
| location = [[ᱯᱟᱞᱞᱮᱠᱮᱞᱮ]], [[ᱠᱮᱱᱰᱤ]], [[ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ]]
| coordinates = {{coord|7|16|49|N|80|43|20|E|region:LK_type:landmark|display=it}}
| establishment = ᱒᱗ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱟᱨ ᱒᱐᱐᱙
| seating_capacity = ᱓᱕,᱐᱐᱐
| owner = [[ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱥᱨᱤᱠᱮᱴ]]
| Curator = [[ᱟᱥᱤᱛᱷ ᱣᱤᱡᱚᱭᱥᱤᱝᱦᱮ]]
| end1 = ᱦᱩᱱᱱᱟᱥᱜᱤᱨᱤᱭᱟ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ
| end2 = ᱨᱤᱠᱤᱞᱞᱟᱜᱟᱥᱤᱫᱟ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ
| international = ᱦᱮᱸ
| firsttestdate = ᱑-᱕ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ
| firsttestyear = ᱒᱐᱑᱐
| firsttesthome = ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ
| firsttestaway = ᱣᱮᱥᱴ ᱤᱱᱰᱤᱡ
| lasttestdate = ᱒᱙ ᱮᱯᱨᱤᱞ - ᱓ ᱢᱮ
| lasttestyear = ᱒᱐᱒᱑
| lasttesthome = ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ
| lasttestaway = ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ
| firstodidate = ᱘ ᱢᱟᱨᱪ
| firstodiyear = ᱒᱐᱑᱑
| firstodihome = ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ
| firstodiaway = ᱱᱤᱣᱡᱤᱞᱮᱱᱰ
| lastodidate = ᱔ ᱥᱮᱢᱴᱮᱢᱵᱚᱨ
| lastodiyear = ᱒᱐᱒᱓
| lastodihome = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ
| lastodiaway = ᱱᱮᱯᱟᱞ
| firstt20idate = ᱖ ᱟᱜᱚᱥᱴ
| firstt20iyear = ᱒᱐᱑᱑
| firstt20ihome = ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ
| firstt20iaway = ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ
| lastt20idate = ᱑᱑ ᱡᱩᱱ
| lastt20iyear = ᱒᱐᱒᱒
| lastt20ihome = ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ
| lastt20iaway = ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ
| firstwodidate = ᱑ ᱡᱩᱞᱟᱭ
| firstwodiyear = ᱒᱐᱒᱒
| firstwodihome = ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ
| firstwodiaway = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ
| lastwodidate = ᱗ ᱡᱩᱞᱟᱭ
| lastwodiyear = ᱒᱐᱒᱒
| lastwodihome = ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ
| lastwodiaway = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ
| year1 = ᱒᱐᱑᱐ – present
| club1 = [[ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ]]
| year2 = ᱒᱐᱒᱐ – present
| club2 = [[:en:B-Love Kandy|ᱵᱤ-ᱞᱟᱵᱷ ᱠᱮᱱᱰᱤ]]
| date = ᱓ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱓
| source = http://www.cricinfo.com/ci/content/ground/434211.html Cricinfo
}}
'''ᱯᱟᱞᱞᱮᱠᱮᱞᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ''' ([[ᱥᱤᱝᱦᱚᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱤᱝᱦᱚᱞᱤ]]: පල්ලෙකැලේ ජාත්යන්තර ක්රිකට් ක්රීඩාංගනය, [[ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱛᱟᱢᱤᱞ]]: பல்லேகல சர்வதேச கிரிக்கெட் மைதானம்) ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ [[ᱠᱮᱱᱰᱤ]] [[ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ|ᱥᱨᱤᱞᱟᱝᱠᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ᱾ ᱒᱐᱐᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱒᱗ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱫᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱑᱐᱔ ᱟᱱᱟᱜ ᱴᱮᱥᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |date=27 November 2009 |title=New Pallekele International Cricket stadium opens today |publisher=Lankapuvath – National News Agency of Sri Lanka}}</ref><ref>{{Cite web |last=Siddhartha Talya |date=30 November 2010 |title=Pallekele awaits its Test debut |url=http://www.espncricinfo.com/sri-lanka-v-west-indies-2010/content/story/489804.html |access-date=5 December 2010 |publisher=ESPN Cricinfo}}</ref>
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
ᱦᱟᱢᱵᱚᱱᱴᱳᱴᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱥᱟᱶᱛᱮ [[᱒᱐᱑᱑ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ|᱒᱐᱑᱑]] ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱫᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱠᱮᱱᱰᱤ ᱨᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱯᱚᱨᱫᱮᱥᱤ ᱠᱟᱣᱥᱤᱞ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱨᱮᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱢᱩᱛᱤᱭᱟ ᱢᱩᱨᱟᱞᱤᱛᱚᱨᱟᱱᱟᱭ ᱢᱟᱹᱱ ᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱤᱛ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |last=Cyril Wimalasurendre |date=27 July 2010 |title=Pallekele Stadium to be named after Muralitharan |url=http://www.islandcricket.lk/news/65160727/pallekele_stadium_be_named_after_muralitharan |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100830152059/http://www.islandcricket.lk/news/65160727/pallekele_stadium_be_named_after_muralitharan |archive-date=30 August 2010 |access-date=27 November 2010 |publisher=ISLAND CRICKET}}</ref> ᱒᱐᱑᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱑ ᱠᱷᱚᱱ ᱕ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱥᱮᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱟᱨ ᱳᱭᱮᱥᱴ ᱤᱱᱰᱤᱡ ᱢᱩᱫᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱨᱮ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱴᱮᱥᱴ ᱢᱮᱪ ᱦᱳᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱷᱟᱶᱨᱮ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱦᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱢᱮᱪ ᱫᱚ ᱘ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱱᱤᱭᱩᱡᱤᱞᱮᱱᱰ ᱟᱨ ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱢᱩᱫᱨᱮ ᱦᱳᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref name="NZPak">{{Cite web |last=Sheringham |first=Sam |title=Cricket World Cup: Ross Taylor blitz sets up NZ victory |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/9418621.stm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130113230358/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/9418621.stm |archive-date=13 January 2013 |access-date=9 March 2010 |website=BBC News}}</ref> ᱯᱟᱞᱞᱮᱠᱮᱞᱮ ᱠᱟᱱᱫᱩᱨᱚᱛᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ ᱨᱮᱱ ᱟᱠᱷᱟᱲᱟ ᱠᱚ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>[http://www.cricinfo.com/wc2011/content/story/434469.html?CMP=OTC-RSS How Sri Lanka's World Cup venues were chosen] Cricinfo. Retrieved on 6 June 2010</ref><ref>[http://www.cricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2011/content/story/448121.html ICC happy with the state of progress of Sri Lanka venues] Cricinfo. Retrieved on 6 June 2010</ref><ref>[http://www.cricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2011/content/story/439378.html Sri Lanka World Cup venues on track – ICC] Cricinfo. Retrieved on 6 June 2010</ref>
᱒᱑ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱮ, ᱯᱚᱞᱮᱞᱠᱮᱞᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱨᱮ 2012 ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱙ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱭ.ᱥᱤ.ᱥᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱴᱤ-᱒᱐ ᱢᱮᱪ ᱠᱚ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱼᱟ᱾<ref>{{Cite web |title=England to start ICC World Twenty20 title defence against qualifier |url=http://icc-cricket.yahoo.net/events_and_awards/twenty20/newsdetails.php?newsId=17175_1316627340 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111117163120/http://icc-cricket.yahoo.net/events_and_awards/twenty20/newsdetails.php?newsId=17175_1316627340 |archive-date=17 November 2011 |access-date=21 September 2011}}</ref>
== ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱜᱷᱚᱴᱱᱟᱠᱚ ==
* ᱒᱖ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ [[ᱡᱤᱢᱵᱟᱵᱩᱭᱮ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱤᱢᱵᱟᱵᱩᱭᱮ]] ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱩᱭᱠᱮᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱴᱤᱞᱟᱠᱟᱨᱚᱛᱱᱮ ᱰᱤᱞᱥᱟᱱ ᱟᱨ ᱳᱯᱩᱞ ᱛᱚᱨᱚᱝᱜᱟ ᱒᱘᱒ ᱨᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱤᱱ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱫᱟ᱾ '''ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱠᱟᱯ''' ᱢᱮᱪᱨᱮ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱩᱭᱠᱮᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱟᱴᱱᱟᱨᱥᱤᱯ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>[http://www.espncricinfo.com/icc_cricket_worldcup2011/content/story/505135.htm Dilshan, Tharanga take Sri Lanka into quarterfinals, collect: 26 August 2012] {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* [[ᱳᱭᱮᱥᱴᱤᱱᱰᱤᱡᱽ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱳᱭᱮᱥᱴ ᱤᱱᱰᱤᱡ]] ᱨᱮᱱ [[ᱠᱨᱤᱥ ᱜᱮᱹᱞ]] ᱮ ᱟᱭᱩᱴ ᱠᱟᱛᱮ, [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ]] ᱨᱮᱱ ᱠᱟᱯᱤᱞ ᱫᱮᱵ ᱟᱨ [[ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ]] ᱨᱮᱱ ᱤᱢᱨᱟᱱᱠᱷᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱶᱟ ᱴᱷᱟᱶᱨᱮ ᱴᱮᱥᱴ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱵᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱭᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱨᱮᱱ ᱥᱩᱨᱚᱝᱜᱟ ᱞᱚᱠᱢᱚᱞ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱵᱳᱞᱟᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref name="kulasekara left out">{{Cite web |date=1 December 2010 |title=Bravo's 50 lifts WI to 134–2 |url=http://www.bangaloremirror.com/article/71/201012022010120207381857e81afddf/Bravo%E2%80%99s-50-lifts-WI-to-1342-.html |access-date=5 December 2010 |publisher=BangaloreMirror.com}}{{Dead link|date=February 2023}}</ref>
* ᱥᱟᱣᱚᱱ ᱢᱟᱨᱥ ᱟᱨ ᱢᱟᱭᱤᱠ ᱦᱮᱥᱤ ᱔ ᱟᱱᱟᱜ ᱩᱭᱠᱮᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱕᱘ ᱨᱟᱱ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱫᱟ ᱠᱤᱱ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱚᱥᱴᱮᱨᱮᱞᱤᱭᱟ ᱴᱮᱥᱴ ᱢᱮᱪᱨᱮ ᱯᱩᱱ ᱟᱱᱟᱜ ᱩᱭᱠᱮᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |title=m.smh.com |url=http://m.smh.com.au/sport/cricket/marsh-posts-century-on-test-debut-20110910-1k2ul.html}}</ref>
* ᱴᱤᱞᱠᱟᱨᱚᱛᱱᱮ ᱰᱤᱞᱥᱟᱱ ᱫᱚ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱴᱩᱭᱴᱤ-᱒᱐ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱭ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱨᱮᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱴ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱭ ᱮ ᱨᱟᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ '''ᱴᱤᱼ20 ᱨᱮ''' ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱨᱮᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱤᱱᱤᱝᱥ ᱟᱨ ᱰᱤᱞᱥᱟᱱ ᱫᱚ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ '''ᱠᱮᱯᱮᱴᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱴ ᱨᱮ''' ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱭ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{Cite web |date=6 August 2011 |title=Dilshan's T20i century at Pallekele |url=http://www.espncricinfo.com/sri-lanka-v-australia-2011/engine/match/516204.html |access-date=6 June 2015 |publisher=[[ESPNcricinfo]]}}</ref>
* ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ [[ᱠᱩᱥᱚᱞ ᱢᱮᱱᱰᱤᱥ]] ᱑᱗᱖ ᱨᱟᱱ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱟᱯᱱᱟᱨᱟᱜ ᱴᱮᱥᱴ ᱥᱠᱳᱨ ᱠᱟᱱᱟ᱾{{citation needed|date=September 2018}}
*
*
*
*
*
*
== ᱜᱚᱰᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱞᱠᱷᱟ ᱠᱚ ==
=== ᱪᱟᱹᱵᱤ ===
* '''ᱯᱤ''' ᱢᱮᱪ ᱠᱚ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ
* '''ᱮᱭᱤᱪ''' ᱢᱮᱪ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱫᱚᱞ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ
* '''ᱴᱤ''' ᱫᱟᱬᱟ ᱫᱚᱞ ᱢᱮᱪ ᱠᱚ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ
* '''ᱮᱱ''' ᱱᱤᱣᱴᱨᱟᱞ ᱫᱚᱞ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱢᱮᱪ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ
* '''ᱰᱤ/ᱮᱱ/ᱴᱤ''' ᱢᱮᱪ ᱰᱨᱚ/ᱚᱨᱡᱚ ᱵᱟᱝ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ/ᱰᱨᱚ
{| class="wikitable" style="text-align: center; width: 500px;"
| colspan="7" style="text-align:center;" |'''ᱜᱚᱰᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱞᱠᱷᱟ '''
|-
!ᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱴ
!ᱯᱤ
!ᱮᱭᱤᱪ
!ᱴᱤ
!ᱮᱱ
!ᱰᱤ/ᱮᱱ/ᱴᱤ
!ᱮᱦᱚᱵ ᱢᱮᱪ
|-
| style="text-align:left;" |ᱴᱮᱥᱴ ᱢᱮᱪ<ref>{{Cite web |title=Ground Records and Statistics - Statistical Overview - Test cricket |url=http://howstat.com/cricket/Statistics/Grounds/GroundStats.asp?GroundCode=215 |access-date=31 August 2017 |publisher=How Stat}}</ref>
|| 9 || 2 || 3 || 0 || 4 ||᱑ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱐
|-
| style="text-align:left;" |ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱦᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ <ref>{{Cite web |title=Ground Records and Statistics - Statistical Overview - ODI |url=http://howstat.com/cricket/Statistics/Grounds/GroundStats_ODI.asp?GroundCode=215 |access-date=31 August 2017 |publisher=How Stat}}</ref>
|| 36 || 16 || 15 || 3 || 2 ||
᱘ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱑
|-
| style="text-align:left;" |ᱴᱩᱭᱴᱤ20 ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ<ref>{{Cite web |title=Ground Records and Statistics - Statistical Overview - T20I |url=http://howstat.com/cricket/Statistics/Grounds/GroundStats_T20.asp?GroundCode=215 |access-date=31 August 2017 |publisher=How Stat}}</ref>
|| 23 || 10 || 6 || 6 || 1 |||᱖ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱑
|}
᱔ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱟᱯᱰᱮᱴ ᱠᱟᱱᱟ᱾
== ᱒᱐᱑᱑ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ==
{{ᱢᱩᱬ|᱒᱐᱑᱑ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ}}
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱮᱪ ᱠᱚ ᱯᱟᱞᱮᱞᱠᱮᱞ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱢᱮᱪ ᱫᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱘ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ [[ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ]] ᱟᱨ [[ᱱᱤᱭᱩᱡᱤᱞᱮᱱᱰ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱱᱤᱭᱩᱡᱤᱞᱮᱱᱰ]] ᱢᱩᱫᱨᱮ᱾<ref name="NZPak"/> ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱚᱠᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱜᱩᱴ ᱯᱮᱭᱟ ᱢᱮᱪ ᱦᱳᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾
{{Limited overs international
| date = 8 March 2011 | daynight = yes
| team1 = {{cr-rt|PAK}}
| score1 = 192/10 (41.4 overs)
| score2 = 302/7 (50 overs)
| team2 = {{cr|NZL}}
| runs1 = [[Abdul Razzaq (cricketer)|Abdul Razzaq]] 62 (74)
| wickets1 = [[Tim Southee]] 3/25 (8 overs)
| runs2 = [[Ross Taylor]] 131* (124)
| wickets2 = [[Umar Gul]] 3/32 (10 overs)
| result = {{cr|NZL}} won by 110 runs
| report = [http://www.espncricinfo.com/icc_cricket_worldcup2011/engine/current/match/433581.html Scorecard]
| venue = Pallekele International Cricket Stadium, [[Kandy]], Sri Lanka
| Attendance:
| umpires = [[Daryl Harper]] and [[Nigel Llong]]
| motm = [[Ross Taylor]] (NZ)
| rain = New Zealand won the toss and elected to bat first.
}}
{{Limited overs international
| date = 10 March 2011 | daynight = yes
| team1 = {{cr-rt|SRI}}
| score1 = 327/6 (50 overs)
| score2 = 188/10 (39 overs)
| team2 = {{cr|ZIM}}
| runs1 = [[Tillakaratne Dilshan]] 144 (131)
| wickets1 = [[Chris Mpofu]] 4/62 (7 overs)
| runs2 = [[Brendan Taylor]] 80 (72)
| wickets2 = [[Tillakaratne Dilshan]] 4/4 (3 overs)
| result = {{cr|SRI}} won by 139 runs
| report = [http://www.espncricinfo.com/icc_cricket_worldcup2011/engine/current/match/433583.html Scorecard]
| venue = Pallekele International Cricket Stadium, [[Kandy]], Sri Lanka
| Attendance:
| umpires = [[Marais Erasmus]] and [[Nigel Llong]]
| motm = [[Tillakaratne Dilshan]] (Sri)
| rain = Zimbabwe won the toss and elected to ball first.
}}
{{Limited overs international
| date = 14 March 2011 | daynight = yes
| team1 = {{cr-rt|ZIM}}
| score1 = 151/10 (39.4 overs)
| score2 = 164/3 (34.1 /38 overs)
| team2 = {{cr|PAK}}
| runs1 = [[Craig Ervine]] 52 (82)
| wickets1 = [[Umar Gul]] 3/36 (7.4 overs)
| runs2 = [[Asad Shafiq]] [[Not out (cricket)|*]] 78 (97)
| wickets2 = [[Ray Price (cricketer)|Ray Price]] 2/21 (8 overs)
| result = {{cr|PAK}} won by 7 wickets ([[Duckworth–Lewis method|D/L]]).
| report = [http://www.espncricinfo.com/icc_cricket_worldcup2011/engine/current/match/433589.html Scorecard]
| venue = Pallekele International Cricket Stadium, [[Kandy]], Sri Lanka
| umpires = [[Tony Hill (umpire)|Tony Hill]] and [[Nigel Llong]]
| motm = [[Umar Gul]] (Pak)
| rain = Zimbabwe won the toss and elected to bat first.
}}
== ᱒᱐᱑᱒ ᱟᱭ.ᱥᱤ.ᱥᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱴᱤᱼ20 ==
{{ᱢᱩᱬ|᱒᱐᱑᱒ ᱟᱭ.ᱥᱤ.ᱥᱤ ᱴᱤ-᱒᱐ ᱠᱟᱯ}}
᱒᱐᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱭ.ᱥᱤ.ᱥᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱴᱤ-᱒᱐ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱯᱟᱞᱞᱮᱠᱮᱞᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱨᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱮᱪ ᱦᱳᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾
; ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱢᱮᱪ
{{Limited Overs Matches
| date = 21 September 2012
| time =
| daynight = yes
| team1 = {{cr-rt|NZ}}
| score1 = 191/3 (20 overs)
| team2 = {{cr|BAN}}
| score2 = 132/8 (20 overs)
| runs1 = [[Brendon McCullum]] 123 (58)
| wickets1 = [[Abdur Razzak (cricketer)|Abdur Razzaq]] 2/28 (4 overs)
| runs2 = [[Nasir Hossain]] 50 (39)
| wickets2 = [[Tim Southee]] 3/16 (4 overs)
| result = {{cr|NZ}} won by 59 runs
| report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533276.html Scorecard]
| venue = Pallekele International Cricket Stadium, [[Pallekele]], Sri Lanka
| umpires = [[Marais Erasmus]] (SA) and [[Nigel Llong]] (Eng)
| motm = [[Brendon McCullum]] (New Zealand)
| toss = Bangladesh won the toss and elected to field
}}
{{Limited Overs Matches
| date = 23 September 2012
| time =
| daynight = yes
| team1 = {{cr-rt|PAK}}
| score1 = 177/6 (20 overs)
| team2 = {{cr|NZ}}
| score2 = 164/9 (20 overs)
| runs1 = [[Nasir Jamshed]] 56 (35)
| wickets1 = [[Tim Southee]] 2/31 (4 overs)
| runs2 = [[Rob Nicol]] 33 (28)
| wickets2 = [[Saeed Ajmal]] 4/30 (4 overs)
| result = {{cr|PAK}} won by 13 runs
| report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533280.html Scorecard]
| venue = Pallekele International Cricket Stadium, [[Pallekele]], Sri Lanka
| umpires = [[Marais Erasmus]] (SA) and [[Bruce Oxenford]] (Aus)
| motm = [[Nasir Jamshed]] (Pakistan)
| toss = Pakistan won the toss and elected to bat
}}
{{Limited Overs Matches
| date = 25 September 2012
| time =
| daynight = yes
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| score1 = 175/6 (20 overs)
| score2 = 178/2 (18.4 overs)
| team2 = {{cr|PAK}}
| runs1 = [[Shakib Al Hasan]] 84 (54)
| wickets1 = [[Yasir Arafat (cricketer, born 1982)|Yasir Arafat]] 3/25 (3 overs)
| runs2 = [[Imran Nazir (cricketer)|Imran Nazir]] 72 (36)
| wickets2 = [[Abul Hasan (cricketer)|Abul Hasan]] 2/33 (3 overs)
| result = {{cr|PAK}} won by 8 wickets
| report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533283.html Scorecard]
| venue = Pallekele International Cricket Stadium, [[Pallekele]], Sri Lanka
| umpires = [[Steve Davis (umpire)|Steve Davis]] (Aus) and [[Ian Gould]] (Eng)
| motm = [[Imran Nazir (cricketer)|Imran Nazir]] (Pakistan)
| toss = Bangladesh won the toss and elected to bat
}}
;Super 8s
{{Limited Overs Matches
| date = 27 September 2012
| time =
| daynight = yes
| team1 = {{cr-rt|NZ}}
| score1 = 174/7 (20 overs)
| runs1 = [[Rob Nicol]] 58 (30)
| wickets1 = [[Akila Dananjaya]] 2/32 (4 overs)
| team2 = {{cr|SL}}
| score2 = 174/6 (20 overs)
| runs2 = [[Tillakaratne Dilshan]] 76 (53)
| wickets2 = [[James Franklin (cricketer)|James Franklin]] 2/34 (4 overs)
| result = Match tied; {{cr|SL}} won the Super Over
| report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html Scorecard]
| venue = Pallekele International Cricket Stadium, [[Pallekele]], Sri Lanka
| umpires = [[Aleem Dar]] (Pak) and [[Simon Taufel]] (Aus)
| motm = [[Tillakaratne Dilshan]] (SL)
| toss = New Zealand won the toss and elected to bat
}}
{{Limited Overs Matches
| date = 27 September 2012
| time =
| daynight = yes
| team1 = {{cr-rt|WIN}}
| score1 = 179/5 (20 overs)
| score2 = 164/4 (20 overs)
| team2 = {{cr|ENG}}
| runs1 = [[Johnson Charles]] 84 (56)
| wickets1 = [[Stuart Broad]] 2/26 (4 overs)
| runs2 = [[Eoin Morgan]] 71[[Not out|*]] (36)
| wickets2 = [[Ravi Rampaul]] 2/37 (4 overs)
| result = {{cr|WIN}}s won by 15 runs
| report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533285.html Scorecard]
| venue = Pallekele International Cricket Stadium, [[Pallekele]], Sri Lanka
| umpires = [[Asad Rauf]] (Pak) and [[Steve Davis (umpire)|Steve Davis]] (Aus)
| motm = [[Johnson Charles]] (WI)
| toss = West Indies won the toss and elected to bat
}}
{{Limited Overs Matches
| date = 29 September 2012
| time =
| daynight = yes
| team1 = {{cr-rt|NZL}}
| score1 = 148/6 (20 overs)
| score2 = 149/4 (18.5 overs)
| team2 = {{cr|ENG}}
| runs1 = [[James Franklin (cricketer)|James Franklin]] 50 (33)
| wickets1 = [[Steven Finn]] 3/16 (4 overs)
| runs2 = [[Luke Wright]] 76 (43)
| wickets2 = [[Daniel Vettori]] 1/20 (4 overs)
| result = {{Cr|ENG}} won by 6 wickets
| report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533288.html Scorecard]
| venue = Pallekele International Cricket Stadium, [[Pallekele]], Sri Lanka
| umpires = [[Asad Rauf]] (Pak) and [[Simon Taufel]] (Aus)
| motm = [[Luke Wright]] (Eng)
| toss = New Zealand won the toss and elected to bat
}}
{{Limited Overs Matches
| date = 29 September 2012
| time =
| daynight = yes
| team1 = {{cr-rt|WIN}}
| score1 = 129/5 (20 overs)
| score2 = 130/1 (15.2 overs)
| team2 = {{cr|SL}}
| runs1 = [[Marlon Samuels]] 50 (35)
| wickets1 = [[Nuwan Kulasekara]] 2/12 (4.0 overs)
| runs2 = [[Mahela Jayawardene]] 65[[Not out|*]] (49)
| wickets2 = [[Ravi Rampaul]] 1/39 (4 overs)
| result = {{cr|SL}} won by 9 wickets
| report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html Scorecard]
| venue = Pallekele International Cricket Stadium, [[Pallekele]], Sri Lanka
| umpires = [[Aleem Dar]] (Pak) and [[Steve Davis (umpire)|Steve Davis]] (Aus)
| motm = [[Mahela Jayawardene]] (SL)
| toss = West Indies won the toss and elected to bat
}}
{{Limited Overs Matches
| date = 1 October 2012
| time =
| daynight = yes
| team1 = {{cr-rt|WIN}}
| score1 = 139 (19.3 overs)
| score2 = 139/7 (20 overs)
| team2 = {{cr|NZ}}
| runs1 = [[Chris Gayle]] 30 (14)
| wickets1 = [[Tim Southee]] 3/21 (4 overs)
| runs2 = [[Ross Taylor]] 62[[Not out|*]] (40)
| wickets2 = [[Sunil Narine]] 3/20 (4 overs)
| result = Match Tied; {{cr|WIN}} won the super over
| report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533292.html Scorecard]
| venue = Pallekele International Cricket Stadium, [[Pallekele]], Sri Lanka
| umpires = [[Aleem Dar]] (Pak) and [[Asad Rauf]] (Pak)
| motm = [[Sunil Narine]] (WI)
| toss = New Zealand won the toss and elected to field
}}
{{Limited Overs Matches
| date = 1 October 2012
| time =
| daynight = yes
| team1 = {{cr-rt|SL}}
| score1 = 169/6 (20 overs)
| score2 = 150/9 (20 overs)
| team2 = {{cr|ENG}}
| runs1 = [[Mahela Jayawardene]] 42 (38)
| wickets1 = [[Stuart Broad]] 3/32 (4 overs)
| runs2 = [[Samit Patel]] 67 (48)
| wickets2 = [[Lasith Malinga]] 5/31 (4 overs)
| result = {{Cr|SL}} won by 19 runs
| report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html Scorecard]
| venue = Pallekele International Cricket Stadium, [[Pallekele]], Sri Lanka
| umpires = [[Steve Davis (umpire)|Steve Davis]] (Aus) and [[Simon Taufel]] (Aus)
| motm = [[Lasith Malinga]] (SL)
| toss = England won the toss and elected to field
}}
<gallery>
File:Sri Lanka Cricket Team Practicing.jpg|The [[Sri Lanka national cricket team|Sri Lankan cricket team]] practising
File:Pallekele International Cricket Stadium.JPG|The stadium under lights
File:Pallekele 1.JPG|During the 106th [[Dharmaraja–Kingswood Cricket Encounter]]
File:Pallekele 2.JPG|Main pavilion
File:Pallekele International Cricket Stadium (4).JPG|Practice sessions before the match between Sri Lanka and India
</gallery>
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{Commons category|ᱢᱩᱴᱠᱤᱭᱟᱦ ᱢᱩᱨᱟᱞᱤᱫᱷᱚᱨᱚᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ}}
* [http://www.cricinfo.com/ci/content/ground/434211.html Cricinfo profile on Pallekele]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
k8zsaiwhwj34v1m18jutzspcn5emgu5
ᱮᱞᱤᱥ ᱤᱱ ᱣᱟᱱᱰᱟᱨᱞᱮᱱᱰ (᱑᱙᱗᱖ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ)
0
24444
198347
131066
2026-09-24T13:41:41Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198347
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film|name=ᱮᱞᱤᱥ ᱤᱱ ᱣᱟᱱᱰᱟᱨᱞᱮᱱᱰ|image=Alice in Wonderland (1976 film).jpg|caption=Theatrical release poster|director=Bud Townsend|producer=[[Bill Osco|William Osco]]|starring=[[Kristine DeBell|Kristine De Bell]]<br/>[[Larry Gelman]]<br/>Alan Novak<br/>[[Terri Hall (actress)|Terri Hall]] (Terry Hall)<br/>Jason Williams|music=Jack Stern|cinematography=Joseph Bardo|editing=Shaun Walsh|distributor=General National Enterprises<ref name=RialtoReport/>|released={{Film date|1976|06|11}}<ref>"Box Office." Variety. June 16, 1976. Retrieved November 21, 2020. https://varietyultimate.com/archive/issue/WV-06-16-1976-12{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (subscription required)</ref>|runtime=72 minutes<ref>{{cite web |url=http://bbfc.co.uk/releases/alice-wonderland-13 |title=''Alice in Wonderland'' (X) (cut) |work=[[British Board of Film Classification]] |date=May 31, 1977 |access-date=January 11, 2016 |archive-date=April 19, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160419204639/http://bbfc.co.uk/releases/alice-wonderland-13 |url-status=dead}}</ref>|country=United States|language=English|budget=$500,000<ref name=Kemp/>|gross=$90 million<ref name="Alice Beyond Wonderland"/>}}
'''''ᱮᱞᱤᱥ ᱤᱱ ᱣᱟᱱᱰᱟᱨᱞᱮᱱᱰ''''' ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱮᱨᱳᱴᱤᱠ ᱢᱤᱣᱡᱤᱠ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱞᱩᱭᱤᱥ ᱠᱮᱨᱚᱞ ᱟᱜ ᱑᱘᱖᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱞᱤᱥ ᱟᱣᱟᱨᱰᱥ ᱤᱱ ᱣᱮᱸᱰᱚᱨᱞᱮᱱᱰ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱚᱢᱚᱨ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱚᱨᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱞ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱵᱚᱰ ᱴᱟᱣᱩᱱᱥᱮᱱᱰ (Bud Townsend) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱣᱤᱞᱤᱭᱚᱢ ᱚᱥᱠᱚ (William Osco) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱵᱟᱠᱤ ᱥᱤᱨᱞᱮᱥ (Bucky Searles) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱥᱚᱱ ᱣᱤᱞᱤᱭᱟᱢᱥ (Jason Williams) ᱦᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱱᱥᱮᱯᱴ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref name="RialtoReport">{{Cite web |date=March 22, 2015 |title=Alice in Wonderland (1976): What really happened? |url=https://www.therialtoreport.com/2015/03/22/alice-in-wonderland-1976-what-really-happened/ |publisher=Rialto Report}}</ref>
ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱱᱚᱞ ᱫᱚ ᱮᱞᱤᱥ (ᱠᱨᱤᱥᱴᱤᱱ ᱰᱤ ᱵᱮᱞ) ᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱮᱞᱤᱥ ᱟᱣᱟᱨᱰᱥ ᱤᱱ ᱣᱮᱸᱰᱚᱨᱞᱮᱱᱰ (Alice's Adventures in Wonderland) ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮᱭ ᱛᱤᱸᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱫᱚ ᱵᱷᱤᱴ ᱨᱟᱵᱤᱴ (White Rabbit) (ᱞᱟᱨᱤ ᱜᱮᱞᱢᱮᱱ) ᱭ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢ ᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱣᱮᱸᱰᱚᱨᱞᱮᱱᱰ (Wonderland) ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱲᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱮᱞᱤᱥ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱩᱲᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱭ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱩᱲᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱭ ᱮᱢᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱯᱷᱴᱠᱳᱨ ᱮᱨᱳᱴᱤᱠ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱢᱚᱨ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱤᱱᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱤᱱᱟᱹ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱮ ᱢᱤᱱᱤᱴ ᱮᱰᱤᱴ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱟᱨ MPAA ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ R ᱨᱮᱴᱤᱝ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ General National ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ ᱡᱮᱥᱚᱱ ᱣᱤᱞᱤᱭᱚᱢᱥ ᱟᱨ ᱣᱤᱞᱤᱭᱚᱢ ᱳᱥᱠᱳ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱢᱯᱟᱱᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱰᱤᱥᱴᱨᱤᱵᱭᱩᱴᱚᱨ ᱫᱚ ᱥᱠᱥ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱟᱠᱚ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱫᱼᱟ᱾<ref name="RialtoReport"/> ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱵᱚᱠᱥ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱨᱮ 90 ᱠᱳᱴᱤ ᱰᱚᱞᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱮ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱳᱥᱠᱳ ᱛᱟᱭᱚᱢᱛᱮ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ [[ᱦᱟᱨᱰᱠᱚᱨ ᱯᱳᱨᱱᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤ|ᱦᱚᱨᱰᱠᱳᱨ]] ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱚᱞᱼᱵᱩᱴᱟᱹ ᱞᱮᱫᱟᱭ , ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱱᱟᱜ ᱡᱳᱜᱳᱜ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱤᱸᱥ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="RialtoReport" /> 2004 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱳᱥᱠᱳ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱚᱯᱼᱵᱨᱳᱰᱳᱭᱮ ᱥᱴᱮᱡ ᱮᱯᱴᱟᱯᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=":0">{{Cite web |title=Through the Looking Glass: Adult Musical Comedy, Alice in Wonderland, Begins Jan. 12 {{!}} Playbill |url=http://www.playbill.com/article/through-the-looking-glass-adult-musical-comedy-alice-in-wonderland-begins-jan-12-com-117302 |access-date=2018-09-29 |website=Playbill |language=en}}</ref>
== ᱯᱚᱞᱳᱴ ==
ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱜᱟᱛᱮ ᱩᱭᱞᱤᱭᱟᱢ (ᱨᱳᱱ ᱱᱟᱞᱥᱚᱱ ᱢᱩᱥᱤ ᱞᱚᱭᱵᱨᱟᱨᱤᱟᱱ) ᱟᱜ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱮᱞᱤᱥ ''ᱮᱞᱤᱥ ᱮᱰᱵᱷᱮᱱᱪᱟᱨᱥ ᱤᱱ ᱳᱣᱟᱱᱰᱟᱨᱞᱮᱱᱰ'' ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱥᱩᱲᱤ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱳᱯᱳᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱟᱹᱭᱤᱴ ᱨᱮᱵᱤᱴ ᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱳᱣᱟᱱᱰᱟᱨᱞᱮᱱᱰ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱧᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱫᱟᱹᱨᱭᱟᱹ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱧᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱞᱤᱥ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱯᱮᱥᱤ ᱯᱮᱥᱤ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱢᱚᱜ ᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱜᱮᱭ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱦᱟᱹᱭᱤᱴ ᱨᱮᱵᱤᱴ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱚᱠᱛᱚ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱱᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱰᱩᱵᱟᱹ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱰᱩᱵᱟᱹᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱜᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ , ᱟᱨᱮ ᱦᱚᱞᱟᱭᱴ ᱨᱮᱵᱤᱴ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱟᱦᱟ ᱮᱞᱤᱥ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱱᱟᱶᱟ (ᱡᱩᱫᱤᱦᱚᱸ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱜᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨᱼᱟ) ᱜᱨᱩᱥ ᱮᱢ ᱦᱳᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱵᱤᱨ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱮᱝᱞᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱛᱮ ᱟᱡᱛᱮ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱡᱳᱜᱟᱹᱣ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱶ ᱵᱤᱰᱟᱹᱣ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱦᱞᱟᱭᱤᱴ ᱨᱮᱵᱤᱴ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱮᱰ ᱦᱮᱴᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱧᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾
ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱚᱥᱟᱣᱥᱟᱵ ᱧᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱮᱰ ᱦᱮᱴᱟᱨ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱴᱷᱮᱱ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱩᱱᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱟᱛᱮᱭ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱦᱟᱢᱯᱴᱤ ᱰᱩᱢᱯᱴᱤ ᱫᱚ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱱᱩᱛᱚᱱᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱞᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱩᱵᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭ ᱟᱫ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱮᱞᱤᱥᱫᱚ ᱰᱟᱢᱯᱴᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱯᱷᱮᱞᱮᱴᱤᱭᱳ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱭᱩᱜ ᱟ ᱩᱱᱫᱚ ᱦᱟᱞᱚᱛ ᱫᱚ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱴᱩᱭᱮᱰᱞᱮᱰᱤ ᱟᱨ ᱴᱩᱭᱮᱰᱮᱞᱰᱩᱢᱼᱟᱱ ᱵᱚᱭᱦᱟᱼᱵᱚᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱧᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱭᱠᱚ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱳᱨ ᱟᱱ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱮᱼᱵᱚᱭᱟᱨ ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ , ᱮᱞᱤᱥ ᱫᱟ ᱳᱣᱟᱴᱤ ᱨᱮᱵᱤᱴ ᱟᱨ ᱢᱮᱰ ᱦᱮᱴᱟᱨ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱟᱭᱟᱜ ᱵᱚᱞ ᱥᱮᱫ ᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱨ ᱦᱚᱲ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱚᱯᱮᱞ ᱯᱷᱚᱞᱮᱰ ᱨᱮ ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱮᱞᱤᱥ ᱩᱱᱠᱩ ᱠᱚ ᱫᱟᱹᱛᱤᱞ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱨᱟᱡᱽ ᱫᱚᱨᱵᱟᱨ ᱨᱮ , ᱠᱤᱱ ᱚᱯᱷ ᱦᱟᱨᱴᱥ ᱮᱞᱤᱥ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱟᱡ ᱫᱟᱲᱮ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱨᱤᱴᱤᱭ ᱵᱟᱝ ᱧᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱞᱩᱴᱤᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
ᱢᱚᱱᱮ ᱨᱮᱱ ᱨᱟᱡᱤ ᱫᱚ اچانک ᱮᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱮᱰ ᱨᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱦᱳᱭᱳᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱮᱞᱤᱥ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱤᱡᱤᱱ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱱᱤᱴᱤᱭ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱨᱦᱟᱶ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ , ᱨᱟᱡᱱᱤ ᱮᱞᱤᱥ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱦᱩᱠᱩᱢ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱮᱞᱤᱥ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱨᱦᱟᱶ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱚᱠᱛᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱢᱩᱫᱽᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱡᱳᱜᱟᱹᱣ ᱟᱱᱟᱜ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱩᱫᱨᱮ ᱮᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱤ ᱨᱮᱱ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱞᱮᱥᱵᱮᱱᱤᱭᱟ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱤ ᱞᱮᱥᱵᱮᱱᱤᱭᱟ ᱥᱮᱠᱥ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ , ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱮᱞᱤᱥ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱱᱤᱱᱤᱝᱜᱟᱥ ᱚᱡᱮᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱢᱚᱱ ᱫᱟᱲᱮᱹᱣᱟᱱᱟᱜ ᱳᱨᱟᱡᱟᱢ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱠᱚᱢ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱫᱟᱲᱮᱹᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱰ ᱦᱮᱴᱟᱨ ᱟᱨ ᱳᱣᱟᱭᱤᱴ ᱨᱮᱵᱤᱴ ᱮᱞᱤᱥ ᱫᱚ ᱨᱤᱱᱟᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱲᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱜᱚᱲᱚ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
ᱟᱞᱤᱥ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱱᱫᱽᱨᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱛᱟᱞᱟᱭᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱭ ᱨᱩᱣᱟ. ᱟᱞᱤᱥ ᱫᱚ ᱣᱮᱸᱰᱚᱨᱞᱮᱱᱰ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱣᱤᱞᱤᱭᱟᱢ ᱟᱜ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱞᱟᱭᱵᱽᱨᱮᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ, ᱟᱞᱤᱥ ᱫᱚ ᱱᱤᱡᱮ ᱟᱨ ᱣᱤᱞᱤᱭᱚᱢ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱟᱣᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱱᱤᱡᱮ ᱟᱨ ᱣᱤᱞᱤᱭᱚᱢ ᱫᱚ ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱨᱮ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱩᱱᱟᱹᱨ ᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ-ᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ "ᱡᱚᱛᱚ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾"
== ᱯᱟᱴ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ==
<references group="" responsive="0"></references>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ|30em}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱐ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱯ]]
roa1lg328x24fupoent4w3mj78ww8jy
ᱫᱟ ᱜᱳᱰᱮᱥ (᱑᱙᱓᱔ ᱪᱟᱭᱱᱤᱡᱽ ᱯᱷᱤᱞᱢ)
0
24522
198339
125710
2026-09-24T13:21:22Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198339
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film|name=ᱫᱟ ᱜᱳᱰᱮᱥ|image=Goddess 1934 film poster.jpg|caption=ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱚᱥᱴᱟᱨ|director=[[ᱣᱩ ᱭᱚᱜᱟᱝ]]|producer=Luo Mingyou|writer=Wu Yonggang|screenplay=|story=|based_on=|starring=[[Ruan Lingyu]]<br>[[Zhang Zhizhi]]|narrator=|music=|cinematography=Hong Weilie|editing=|studio=[[Lianhua Film Company]]|distributor=|released={{film date|1934}}|runtime=85 minutes|country=China|language=Silent<br>[[Written Chinese]] intertitles|budget=|gross=}}
[[ᱨᱮᱫ:The_Goddess_神女_(1934)_.webm|thumbtime=29|thumb|''ᱫᱟ ᱜᱚᱰᱮᱥ'']]
'''ᱫᱟ ᱜᱳᱰᱮᱥ''' ([[ᱪᱟᱭᱱᱤᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱪᱟᱭᱱᱤᱡ]]ᱽᱼᱫᱳᱢᱟᱭ) ᱑᱙᱓᱔ ᱥᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱭᱱᱤᱡᱽ ᱞᱤᱭᱟᱱᱦᱩᱣᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱢᱯᱟᱱᱤ (ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱯᱷᱳᱴᱳᱯᱞᱮᱭ) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱵᱽᱦᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱑᱙᱓᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱪᱤᱱᱤ ᱥᱤᱞᱯᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱟᱝ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱛᱮ ᱜᱟᱰᱟ ᱫᱩᱣᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱫᱤᱱ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ. ᱠᱚ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱝᱜᱷᱟᱭᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱟᱰᱟ ᱫᱩᱣᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱠ ᱵᱟᱹᱱᱤᱡᱽ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱡᱤᱣᱤ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱨᱩᱣᱟᱱ ᱞᱤᱝᱭᱩ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱳᱞ ᱨᱮᱭ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱟᱨ ᱣᱟᱭ ᱭᱳᱝᱜᱚᱝ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮᱭ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ।<ref>{{Cite web |title=The Goddess {{!}} Silent Film Festival |url=http://www.silentfilm.org/archive/the-goddess-shennu |access-date=2019-11-13 |website=www.silentfilm.org}}</ref> ᱞᱳ ᱢᱤᱝ ᱤᱭᱟᱣ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱦᱟᱝ ᱳᱭᱮᱞᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱡ ᱮ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=":0">Wood, Bret. "[http://www.tcm.com/this-month/article/196965%7C0/The-Goddess.html The Goddess (1934)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200809025936/http://www.tcm.com/this-month/article/196965%7C0/The-Goddess.html |date=2020-08-09 }}." Turner Classic Movies. N.p., n.d. Web. May 2017.</ref>
᱑᱙᱓᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱥᱚᱝᱜᱷᱟᱭ ᱨᱮ ᱨᱩᱣᱟᱱ ᱞᱤᱝᱜᱩᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱩᱨ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name="baskett">{{Cite journal|last=Baskett|first=Michael|year=2007|title=Ruan Ling-Yu: ''The Goddess of Shanghai'' (2005)|url=https://www.jstor.org/stable/41167384|journal=[[Association of Moving Image Archivists|The Moving Image]]|volume=7|issue=2|pages=109–12|jstor=41167384}}</ref><ref name=":2">Hildreth, Richard. "[http://silentfilm.org/archive/the-goddess-shennu The Goddess.]" The Goddess | Silent Film Festival. N.p., n.d. Web. May 2017.</ref> ᱜᱳᱰᱮᱥᱤ ᱤᱭᱚᱝᱜᱟᱝ ᱳᱣ ᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ''ᱤᱭᱟᱱᱡᱤ'' ᱞᱤᱭ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱨᱤᱢᱤᱠᱮ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱦᱱᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱤᱸᱥ ᱠᱚ ᱵᱚᱱᱚᱫᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱥᱴᱮᱱᱞᱤ ᱠᱟᱣᱟᱱ ᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ ᱥᱴᱮᱡ (᱑᱙᱙᱑) ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱨᱩᱭᱮᱱ ᱞᱤᱝᱜᱤᱭᱩ ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱩᱭᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ , ᱨᱩᱭᱮᱱ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱢᱮᱜᱤ ᱪᱤᱭᱩᱱ ᱯᱟᱴᱷ ᱠᱟᱛᱮ ᱪᱤᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱩᱡᱚᱠ ᱨᱩᱭᱮᱱ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":2" />
ᱴᱳᱰᱮᱹ 'ᱜᱳᱰᱮᱹᱥ' ᱪᱤᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱥᱳᱱᱟᱱᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱟᱨ 2005 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱦᱟᱝ ᱠᱚᱝ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱪᱤᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱑00 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱢᱩᱫᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=香港电影金像奖:最佳华语电影100部 - 百度文库 |url=https://wenku.baidu.com/view/d12a365abb68a98270fefa22.html |website=wenku.baidu.com}}</ref>
== ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ==
* ᱨᱩᱭᱟᱱ ᱞᱤᱝᱜᱤᱭᱩ " ᱜᱳᱰᱮᱥᱮ " ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱚᱵᱟᱭ ᱟᱭᱳ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱜ ᱥᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱳᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱳᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
* [[imdbname:0955466|ᱡᱟᱝ ᱡᱤᱡᱤ]] " ᱵᱳᱥ ᱡᱟᱝ " ᱧᱩᱛᱩᱢᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱜᱷᱩᱨᱰᱤ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱜᱳᱭᱤᱫᱤᱭᱟᱜ ᱠᱷᱮᱹᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱮᱢᱚᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱫᱩᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾
* ᱞᱟᱭ ᱦᱟᱝ ᱫᱚ ᱫᱮᱵᱤ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱭᱳᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱚᱡᱮᱛᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝᱚᱜ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱶ ᱵᱤᱥᱠᱷᱟᱨᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱫᱟᱯᱨᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
* ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱞᱤ ᱡᱩᱱᱯᱟᱱ , ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨᱟᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱚᱲ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱵᱳᱨᱰ ᱨᱮᱱ ᱨᱟᱹᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱹᱛᱤᱞ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱫᱮᱵᱤ ᱨᱮᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱫᱟᱯᱨᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱢᱟᱨᱮᱱ ᱯᱨᱤᱱᱥᱤᱯᱚᱞ ᱫᱚ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱳ ᱤᱭᱚᱝᱜᱟᱝ ᱟᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=Li |first=Shaolei |title=影片《神女》观后感 |url=https://wenku.baidu.com/view/2208075e3b3567ec102d8a40.html |access-date=15 November 2019 |website=百度文库}}</ref>
== ᱯᱞᱚᱴ ==
ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱟᱝ ᱫᱚᱦᱚ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱟᱭᱳ (ᱨᱩᱭᱮᱱ ᱞᱤᱝᱜᱤᱭᱩ) 1930 ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱝᱜᱚᱭᱟᱭ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱵᱷᱩᱠᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱟᱹᱲ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ " ᱫᱟ ᱵᱳᱥ " ([[imdbname:0955466|ᱡᱟᱝ ᱡᱤᱡᱤ]]) ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱛᱩᱜᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱭ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱞᱚᱯᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱡᱳᱨ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱵᱟᱨ ᱦᱚᱲ ᱜᱟᱛᱮ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱮᱼᱵᱟᱹᱛᱤᱞ ᱫᱷᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱟᱵᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱟᱣᱟ ᱠᱷᱮᱹᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱮ ᱪᱩᱠᱤ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱟᱭᱳ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱲᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱱᱟᱶᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱢᱟᱹᱱ ᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱧᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱫᱟᱹᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱨᱤᱠᱟᱹ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ , ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞᱳᱰ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱚᱭᱱᱟ ᱠᱚ ᱵᱟᱞᱤᱭ ᱫᱚᱦᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱚᱲᱟᱜ ᱮ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ , ᱵᱟᱥ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱟᱵᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱳ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱩᱱᱤ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱚ ᱥᱟᱵ ᱫᱚᱦᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱜᱚᱴᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱫᱩᱜ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹᱭᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱫᱚ ᱞᱚᱭᱟᱨᱚᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱜᱷᱳᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱨᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱾
ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱮᱼᱡᱟᱶᱛᱟ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢᱛᱮ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱟᱹᱞᱤᱥ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ " ᱵᱟᱥᱴᱟᱨᱰ " ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱳᱼᱵᱟᱵᱟᱠᱚ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱨᱮᱱ ᱟᱭᱳ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱚᱥᱟᱭ ᱠᱟᱱᱟ , ᱡᱟᱦᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱞᱤᱥ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱡᱟ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱫᱚ ᱠᱷᱚᱥᱟᱞᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱚ ᱫᱟᱵᱤ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱡ ᱟᱡ ᱟᱡ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱱ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱛᱮ , ᱯᱨᱤᱱᱥᱤᱯᱚᱞ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱟᱹᱞᱤᱥ ᱛᱚᱞᱟᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱮᱵᱤᱭᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ , ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱞᱟᱹᱞᱤᱥᱠᱚ ᱥᱟᱡᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱚᱱᱮᱭ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟ , ᱩᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱠᱚᱲᱟ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱫᱚ ᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱝ ᱧᱟᱢ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱟᱡ ᱟᱡ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡ ᱟᱡ ᱟᱡᱛᱮ ᱠᱚ ᱤᱧᱟᱹᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱞᱟᱹᱞᱤᱥ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱫᱚ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱨᱟᱹᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ , ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱟᱝ ᱥᱤᱜᱤᱞ ᱞᱮᱱᱛᱮ ᱯᱨᱤᱱᱥᱤᱯᱚᱞ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱮ ᱮᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱞ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾
ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱛᱮ ᱟᱭᱳ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱱᱟᱶᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱰᱩᱵᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱧᱪᱟᱣ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱨᱤᱠᱟᱹ ᱞᱮᱫᱟ ᱩᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ , ᱩᱱᱤ ᱡᱩᱭᱟ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱫᱚ ᱠᱷᱚᱨᱟ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱫᱟ , ᱩᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱮ ᱠᱷᱮᱭᱟᱞ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱚᱨᱪᱟ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱨᱟᱹᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱰᱟᱭᱛᱮ ᱛᱩᱜᱟᱹ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱮᱲᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱳᱛᱚᱞ ᱮ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾
ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱟᱭᱳ ᱫᱚ ᱞᱟᱹᱞᱤᱥᱤᱭᱟᱹ ᱵᱟᱥ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱫᱟᱹᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ 12 ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱡᱮᱦᱚᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱚ ᱥᱟᱨᱦᱟᱶ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱱ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱫᱚ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱚᱜᱚᱨ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ , ᱩᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱦᱚᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱴᱷᱮᱱᱮ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱮ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱫᱚ ᱚᱯᱟᱨᱟᱢ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱠᱚᱲᱟ ᱨᱮᱱ ᱵᱤᱨᱟᱹᱫᱟᱹᱞᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱠᱷᱮᱛᱤᱞ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱟᱭᱳᱭᱟᱜ ᱚᱱᱛᱨᱚ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱛᱮ ᱵᱷᱟᱞᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱷᱚᱡᱟ , ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱨᱤᱱᱥᱤᱯᱮᱞ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱠᱚᱲᱟ ᱫᱚ ᱜᱚᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱟᱡ ᱠᱚᱲᱟ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱫᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱯᱨᱤᱱᱥᱤᱯᱚᱞ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱭᱳ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱟᱜᱟᱢ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱹᱱ ᱞᱮᱫᱟ , ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱡᱮᱦᱚᱞ ᱨᱮ ᱟᱭᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱛᱮ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱶ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱟᱹᱱᱛᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱜᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱜᱟᱹᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
== ᱛᱟᱹᱞᱤᱠᱟ ==
ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱚᱨᱤᱢᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ' ᱜᱳᱰᱮᱥᱮ ' ᱥᱟᱵᱟᱫ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱮᱱᱮᱫ ᱟᱱᱟᱜ ᱡᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨᱼᱟ ᱾ ᱫᱤᱱ ᱚᱠᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱵᱟᱫ ᱫᱚ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱫᱚᱵᱩᱫᱟᱱ ' ᱜᱳᱰᱮᱥᱮ ' ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨᱼᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱢᱚᱵᱟᱭ ᱟᱨ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹᱭ ᱠᱟᱱᱟ , ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨᱚᱜᱼᱟ , ᱪᱤᱱᱤ ᱥᱟᱵᱟᱫ ' ᱥᱮᱱᱩ ' ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱹᱞᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱢᱟᱨᱮᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱚᱠᱛᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱩᱡᱚᱥ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱚᱡᱮ ᱫᱚ [[ᱥᱟᱝᱜᱷᱟᱭ|ᱥᱟᱝᱜᱟᱭ]] ᱨᱮ 1,00,000 ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱵᱷᱟᱹᱛᱤᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite web |title=女性题材在现实主义电影的架构解读——简析中国无声电影《神女》 |url=http://www.zzqklm.com/w/yl/11358.html |access-date=14 November 2019 |website=中州期刊}}</ref> ᱳᱣᱟᱜ ᱥᱩᱯᱷᱮᱢᱤᱡᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨ ᱫᱚ ᱜᱚᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱲᱤᱪᱟᱹᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱮᱞᱟᱱ ᱠᱚ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱨᱩᱭᱮᱱ ᱞᱤᱝᱤᱭᱩᱣᱟᱜ ᱟᱱᱟᱴ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱛᱷᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱟᱹᱨᱤ ᱵᱮᱼᱥᱟᱢᱚᱛᱟᱱ ᱥᱟᱛᱟᱢᱠᱚ ᱥᱮᱫ ᱢᱚᱱᱮᱭ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱡᱟᱣᱜᱮ ᱦᱟᱹᱱᱛᱤ ᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱜᱮ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱫᱟᱯᱨᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ , ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱵᱟ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱨᱮ ᱟᱨ ᱵᱚᱱᱫᱮᱡ ᱨᱮ ᱱᱚᱛᱤᱥ ᱧᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱨᱤᱠᱟᱹ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="baskett"/>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱪᱟᱭᱱᱤᱡᱽ ᱥᱟᱭᱞᱮᱱᱴ ᱯᱷᱤᱞᱢ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱓᱔ ᱰᱨᱟᱢᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ]]
nwgu7v9flk9cz6k1pws50heh5u5kosv
ᱵᱚᱢᱢᱚᱫᱮᱵᱚᱨᱟ ᱫᱷᱤᱨᱟᱡᱽ
0
24964
198374
197947
2026-09-24T15:18:02Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198374
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
| name = ᱫᱷᱤᱨᱚᱡᱽ ᱵᱳᱢᱢᱟᱫᱮᱵᱚᱨᱟ
| image = BDhiraj.png
| caption = ᱫᱷᱤᱨᱚᱡᱽ ᱵᱳᱢᱢᱟᱫᱮᱵᱚᱨᱟ ᱒᱐᱒᱖ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ ᱨᱮ
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|2001|09|04}}
| birth_place = [[ᱵᱤᱡᱚᱭᱣᱟᱰᱟ]], [[ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ
| sport = [[ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ]]
| event = [[ᱨᱤᱠᱚᱨᱵᱷ ᱟᱜ|ᱨᱤᱠᱚᱨᱵᱷ]]
| highest_ranking = ᱘
| medal_templates = {{MedalSport|ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ [[ᱨᱤᱠᱚᱨᱵᱷ ᱟᱜ|ᱨᱤᱠᱚᱨᱵᱷ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ]]}} [[File:Archery pictogram.svg|30px]]
{{MedalCountry|{{IND}}}}
{{MedalCompetition|[[ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ]]}}
{{MedalSilver|[[᱒᱐᱒᱒ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|᱒᱐᱒᱒ ᱦᱟᱝᱡᱳᱣ]]|[[᱒᱐᱒᱒ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ – ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱴᱤᱢ ᱨᱤᱠᱚᱨᱵᱷ|ᱴᱤᱢ]]}}
{{MedalCompetition|[[ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱚᱱᱥᱤᱯ|ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱚᱱᱥᱤᱯ]]}}
{{MedalGold|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱚᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱕ ᱫᱷᱟᱠᱟ]]|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱚᱱᱥᱤᱯ#ᱨᱤᱠᱚᱨᱵᱷ|ᱮᱠᱞᱟ]]}}
{{MedalCompetition|[[ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ|ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ]]}}
{{MedalGold|[[᱒᱐᱒᱖ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ|᱒᱐᱒᱖ ᱥᱟᱞᱴᱤᱞᱳ]]|ᱮᱠᱞᱟ}}
{{MedalCompetition|[[ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ|ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ]]}}
{{MedalGold|[[᱒᱐᱒᱔ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ|᱒᱐᱒᱔ ᱥᱟᱝᱦᱟᱭ]]|ᱴᱤᱢ}}
{{MedalGold|[[᱒᱐᱒᱖ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ|᱒᱐᱒᱖ ᱟᱱᱛᱟᱞᱭᱟ]]|ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱴᱤᱢ}}
{{MedalGold|[[᱒᱐᱒᱖ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ|᱒᱐᱒᱖ ᱟᱱᱛᱟᱞᱭᱟ]]|ᱮᱠᱞᱟ}}
{{MedalSilver|[[᱒᱐᱒᱓ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ|᱒᱐᱒᱓ ᱟᱱᱛᱟᱞᱭᱟ]]|ᱴᱤᱢ}}
{{MedalSilver|[[᱒᱐᱒᱕ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ|᱒᱐᱒᱕ ᱥᱮᱱᱴᱨᱟᱞ ᱯᱷᱞᱳᱨᱤᱰᱟ]]|ᱴᱤᱢ}}
{{MedalBronze|[[᱒᱐᱒᱓ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ|᱒᱐᱒᱓ ᱟᱱᱛᱟᱞᱭᱟ]]|ᱮᱠᱞᱟ}}
{{MedalBronze|[[᱒᱐᱒᱓ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ|᱒᱐᱒᱓ ᱢᱮᱰᱮᱞᱤᱱ]]|ᱴᱤᱢ}}
{{MedalBronze|[[᱒᱐᱒᱓ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ|᱒᱐᱒᱓ ᱯᱮᱨᱤᱥ]]|ᱴᱤᱢ}}
{{MedalBronze|[[᱒᱐᱒᱔ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ|᱒᱐᱒᱔ ᱥᱟᱝᱦᱟᱭ]]|ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱴᱤᱢ}}
{{MedalBronze|[[᱒᱐᱒᱔ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ|᱒᱐᱒᱔ ᱟᱱᱛᱟᱞᱭᱟ]]|ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱴᱤᱢ}}
{{MedalBronze|[[᱒᱐᱒᱔ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ|᱒᱐২৪ ᱟᱱᱛᱟᱞᱭᱟ]]|ᱮᱠᱞᱟ}}
{{MedalBronze|[[᱒᱐᱒᱕ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ|᱒᱐᱒᱕ ᱥᱮᱱᱴᱨᱟᱞ ᱯᱷᱞᱳᱨᱤᱰᱟ]]|ᱮᱠᱞᱟ}}
{{MedalCompetition|ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱠᱚᱯ}}
{{MedalGold|᱒᱐᱒᱔ ᱵᱟᱜᱽᱫᱟᱫᱽ|ᱮᱠᱞᱟ}}
{{MedalGold|᱒᱐᱒᱔ ᱵᱟᱜᱽᱫᱟᱫᱽ|ᱴᱤᱢ}}
{{MedalGold|᱒᱐᱒᱔ ᱵᱟᱜᱽᱫᱟᱫᱽ|ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱴᱤᱢ}}
{{MedalSilver|᱒᱐᱑᱘ ᱵᱮᱝᱠᱚᱠ|ᱴᱤᱢ}}
{{MedalCompetition|[[ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱭᱩᱛᱷ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱚᱱᱥᱤᱯ|ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱭᱩᱛᱷ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱚᱱᱥᱤᱯ]]}}
{{MedalGold|[[᱒᱐᱒᱑ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱭᱩᱛᱷ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱚᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱑ ᱨᱳᱠᱞᱟᱣ]]|ᱴᱤᱢ}}
{{MedalCompetition|[[ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱚᱱᱥᱤᱯ|ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱡᱩᱱᱤᱭᱚᱨ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱚᱱᱥᱤᱯ]]}}
{{MedalSilver|[[᱒᱐᱑᱗ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱚᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱑᱗ ᱵᱷᱩᱵᱽᱱᱮᱥᱚᱨ]]|ᱴᱤᱢ}}
| module = {{Infobox military person
| embed = yes
| allegiance =
| branch = {{Army|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| service_years =
| rank = [[ᱥᱩᱵᱮᱫᱟᱨ]]
| unit =
| awards =
}}
}}
'''ᱫᱷᱤᱨᱚᱡᱽ ᱵᱳᱢᱢᱟᱫᱮᱵᱚᱨᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱔ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱑) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱤᱠᱚᱨᱵᱷ ᱟᱨᱪᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |title=Dhiraj Bommadevara | World Archery |url=https://www.worldarchery.sport/profile/22125/dhiraj-bommadevara/biography |access-date=5 October 2023 |website=worldarchery.sport |language=en}}</ref> ᱫᱷᱤᱨᱚᱡᱽ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱔ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠᱥ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱳᱰᱤᱭᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱟᱹᱡ ᱛᱮᱭ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱨᱤᱠᱚᱨᱵᱷ ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱴᱤᱢ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=Roy |first=Anjishnu |date=2 August 2024 |title=Paris 2024 Olympics archery: Dhiraj Bommadevara-Ankita Bhakat miss mixed team bronze medal by a whisker |url=https://www.olympics.com/en/news/paris-2024-olympics-archery-india-mixed-team-finish-fourth |website=Olympics.com}}</ref>
== ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱫᱷᱤᱨᱚᱡᱽ ᱫᱚ ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱵᱤᱡᱚᱭᱣᱟᱰᱟ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱵᱳᱢᱢᱟᱫᱮᱵᱚᱨᱟ ᱥᱨᱚᱵᱚᱬ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱮᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱮᱠᱱᱤᱠᱟᱞ ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱡᱚᱭᱣᱟᱰᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱥ.ᱟᱨ.ᱟᱨ. ᱟᱨ ᱥᱤ.ᱵᱷᱤ.ᱟᱨ. ᱜᱚᱵᱷᱚᱨᱢᱮᱱᱴ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=":0">{{Cite web |last=Padmadeo |first=Vinayak |date=14 January 2023 |title=Armyman Dhiraj Bommadevara on target, breaks WR in archery trials |url=https://www.tribuneindia.com/news/sports/armyman-dhiraj-bommadevara-on-target-breaks-wr-in-archery-trials-470481 |access-date=5 October 2023 |website=tribuneindia.com}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱵᱤᱡᱚᱭᱣᱟᱰᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱳᱞᱜᱟ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱨᱮ, ᱪᱮᱨᱩᱠᱩᱨᱤ ᱥᱚᱛᱭᱚᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱬᱟ ᱟᱜ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜ ᱛᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱯᱩᱱᱮ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ.ᱮᱥ.ᱟᱭ.ᱨᱮ ᱯᱩᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱴᱨᱮᱱᱤᱝ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱒᱐᱒᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨᱢᱤ ᱨᱮ [[ᱦᱟᱵᱤᱞᱫᱟᱨ]] ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Cite news |date=29 April 2023 |title=Right backing behind archer Dhiraj's success |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/right-backing-behind-archer-dhirajs-success/articleshow/99859408.cms?from=mdr |access-date=5 October 2023 |issn=0971-8257 |archive-date=4 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504002640/https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/right-backing-behind-archer-dhirajs-success/articleshow/99859408.cms?from=mdr |url-status=live}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱜᱳᱞᱰ ᱠᱣᱮᱥᱴ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱚᱲᱚᱭ ᱧᱟᱢᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name=":2" />
== ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ==
'''<big>ᱮᱠᱳᱞᱮᱰᱥ</big>'''
ᱫᱷᱤᱨᱚᱡᱽ ᱫᱚ ᱯᱟᱨᱛᱷ ᱥᱟᱞᱩᱝᱠᱷᱮ ᱟᱨ ᱟᱫᱤᱛᱭᱚ ᱪᱚᱣᱫᱷᱚᱨᱤ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱒᱐᱒᱑ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱭᱩᱛᱷ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱚᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱥᱚᱱᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱯᱮᱱ ᱫᱚ ᱕-᱓ ᱛᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾
ᱫᱷᱤᱨᱚᱡᱽ ᱫᱚ [[ᱪᱤᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱦᱟᱝᱡᱳᱣ]] ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱒ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱯᱨᱮᱡᱮᱱᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱓᱘᱖ ᱥᱠᱳᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱨᱮᱰᱤ ᱮᱞᱤᱥᱚᱱ ᱟᱜ ᱑᱓᱗᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱠᱚᱨᱰ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱑᱔᱔᱐ WR ᱮ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=26 August 2023 |title=Full list of Indian athletes for Asian Games 2023 |url=https://www.firstpost.com/sports/asian-games-2023-full-list-of-634-indian-athletes-who-will-take-part-in-hangzhou-event-13042652.html |access-date=5 October 2023 |website=Firstpost |language=en |archive-date=27 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230827113112/https://www.firstpost.com/sports/asian-games-2023-full-list-of-634-indian-athletes-who-will-take-part-in-hangzhou-event-13042652.html |url-status=live}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱨᱤᱠᱚᱨᱵᱷ ᱴᱤᱢ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱨᱮ (ᱚᱛᱚᱱᱩ ᱫᱟᱥ ᱟᱨ ᱛᱩᱥᱟᱨ ᱥᱮᱞᱠᱮ ᱥᱟᱶᱛᱮ) ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ [[᱒᱐᱒᱒ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ]] ᱨᱮ ᱨᱩᱯᱟᱹ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=ANI |date=6 October 2023 |title=India men's archery recurve team finishes with silver medal |url=https://www.business-standard.com/sports/asian-games/asian-games-india-men-s-archery-recurve-team-finishes-with-silver-medal-123100600624_1.html |access-date=6 October 2023 |website=business-standard.com}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Malik |first1=Varun |date=6 October 2023 |title=Asian Games 2023: Atanu Das, Dhiraj Bommadevara, Tushar Shelke bag Silver medal in recurve archery final |url=https://www.indiatvnews.com/sports/other/asian-games-2023-atanu-das-dhiraj-bommadevara-tushar-shelke-bag-silver-medal-in-recurve-archery-final-india-asian-games-medals-2023-10-06-896492 |access-date=6 October 2023 |website=indiatvnews.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Asian Games 2023: India settle for silver in recurve men's team event in archery after losing to South Korea |url=https://www.indiatoday.in/sports/other-sports/story/asian-games-2023-india-settle-for-silver-in-recurve-mens-team-event-in-archery-after-losing-to-south-korea-2445433-2023-10-06 |access-date=6 October 2023 |website=India Today |language=en}}</ref>
᱒᱐᱒᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱡᱚᱨᱢᱟᱱᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱵᱚᱨᱞᱤᱱ]] ᱨᱮ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱚᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱯᱨᱮᱡᱮᱱᱴ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱮᱸᱠᱤᱝ ᱤᱥᱴᱮᱡᱽ ᱨᱮ ᱒ ᱭᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱨᱟᱣᱩᱱᱰ ᱚᱯᱷ ᱑᱖ ᱨᱮ ᱟᱪᱠᱟ ᱜᱮᱭ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":1">{{Cite web |title=Archery BOMMADEVARA Dhiraj - The 19th Asian Games |url=https://info.hangzhou2022.cn/en/results/archery/athlete-profile-n2003222-bommadevara-dhiraj.htm |access-date=5 October 2023 |website=info.hangzhou2022.cn}}{{Dead link|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=9 September 2023 |title=Failure a perfect target practice for archer Dhiraj |url=https://www.hindustantimes.com/sports/others/failure-a-perfect-target-practice-for-archer-dhiraj-101694269304916.html |access-date=5 October 2023 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> ᱤᱱᱟᱹ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱜᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱛᱩᱨᱠᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱱᱛᱟᱞᱭᱟ ᱨᱮ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ ᱨᱮ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱨᱩᱯᱟᱹ ᱟᱨ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱮᱠᱞᱟ ᱨᱮ ᱵᱨᱚᱸᱡᱽ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟ (ᱨᱟᱣᱩᱱᱰ ᱚᱯᱷ ᱑᱖ ᱨᱮ ᱵᱨᱮᱰᱤ ᱮᱞᱤᱥᱚᱱ ᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ) ᱾<ref name=":1" /> ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱮᱨᱢᱳᱥᱤᱞᱳ, ᱢᱮᱠᱥᱤᱠᱳ ᱨᱮ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ,<ref>{{Cite web |last=PTI |date=11 September 2023 |title=Dhiraj loses bronze play-off, India returns with a silver from Archery World Cup Final |url=https://sportstar.thehindu.com/archery/archery-world-cup-final-dhiraj-bommadevara-third-place-playoff-silver-medal-prathamesh-jawkar/article67294343.ece |access-date=5 October 2023 |website=Sportstar |language=en}}</ref> ᱕-ᱫᱷᱟᱣ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱚᱱ ᱠᱤᱢ ᱣᱩ-ᱡᱤᱱ ᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱢᱤᱞᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱔ ᱟᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱫᱷᱤᱨᱚᱡᱽ ᱫᱚ ᱚᱝᱠᱤᱛᱟ ᱵᱷᱚᱠᱚᱛ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱒᱐᱒᱔ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱟᱝᱦᱟᱭ ᱨᱮ ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱴᱤᱢ ᱵᱨᱚᱸᱡᱽ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱾
===᱒᱐᱒᱔ ᱥᱟᱢᱟᱨ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠᱥ===
ᱫᱷᱤᱨᱚᱡᱽ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱔ ᱥᱟᱢᱟᱨ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠᱥ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱮᱯᱤᱭᱟᱨᱮᱱᱥ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱨᱮᱸᱠᱤᱝ ᱨᱟᱣᱩᱱᱰ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱫᱷᱤᱨᱚᱡᱽ ᱫᱚ ᱔ ᱟᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ (᱖᱘᱑ ᱥᱠᱳᱨ ᱥᱟᱶᱛᱮ), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨᱪᱚᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱨᱮᱸᱠᱤᱝ ᱥᱠᱳᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱮᱠᱞᱟ ᱑/᱑᱖ ᱮᱞᱤᱢᱤᱱᱮᱥᱚᱱ ᱨᱟᱣᱩᱱᱰ ᱨᱮ [[ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱮᱨᱤᱠ ᱯᱤᱴᱚᱨᱥ ᱥᱟᱶ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱕-᱖ (᱑᱐-᱑᱐+) ᱛᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱫᱷᱤᱨᱚᱡᱽ ᱫᱚ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱵᱤᱱ ᱡᱟᱫᱚᱵᱽ ᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ [[ᱛᱚᱨᱩᱱᱫᱤᱯ ᱨᱟᱭ]] ᱥᱟᱶ ᱠᱣᱟᱴᱚᱨ-ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱴᱤᱢ ᱫᱚ ᱠᱣᱟᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱛᱩᱨᱠᱤ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾
ᱫᱷᱤᱨᱚᱡᱽ ᱫᱚ ᱚᱝᱠᱤᱛᱟ ᱵᱷᱚᱠᱚᱛ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱴᱤᱢ ᱵᱨᱚᱸᱡᱽ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱨᱮᱰᱤ ᱮᱞᱤᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱠᱮᱥᱤ ᱠᱟᱣᱯᱷᱳᱞᱰ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱱ ᱭᱩ.ᱮᱥ.ᱮ. ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱒-᱖ ᱛᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Ankita Bhakat and Dhiraj Bommadevara miss medal by a whisker but script history for Indian archery in Paris Olympics |url=https://www.hindustantimes.com/sports/ankita-bhakat-and-dhiraj-bommadevara-miss-medal-by-a-whisker-but-script-history-for-indian-archery-in-paris-olympics-101722605522066.html |website=hindustantimes.com |publisher=Hindustan Times |access-date=2 August 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=BHAKAT Ankita |url=https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/ankita-bhakat_1546200 |work=[[Paris 2024 Olympics]] |access-date=2 August 2024 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730150249/https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/ankita-bhakat_1546200 |archive-date=30 July 2024}}</ref><ref name="Paris 2024">{{cite web |title=BOMMADEVARA Dhiraj |url=https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/dhiraj-bommadevara_1546108 |work=[[Paris 2024 Olympics]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730143811/https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/dhiraj-bommadevara_1546108 |archive-date=30 July 2024}}</ref>
=== ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠᱥ ᱛᱟᱭᱚᱢ ===
ᱫᱷᱤᱨᱚᱡᱽ ᱫᱚ [[ᱯᱷᱞᱳᱨᱤᱰᱟ]] ᱨᱮ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱤᱥᱴᱮᱡᱽ ᱨᱮ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱨᱩᱯᱟᱹ (ᱚᱛᱚᱱᱩ ᱫᱟᱥ ᱟᱨ [[ᱛᱚᱨᱩᱱᱫᱤᱯ ᱨᱟᱭ]] ᱥᱟᱶᱛᱮ) ᱟᱨ ᱮᱠᱞᱟ ᱨᱮ ᱵᱨᱚᱸᱡᱽ (ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱚᱱ ᱟᱱᱫᱽᱨᱮᱥ ᱛᱮᱢᱤᱱᱳ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ) ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ ᱟᱨ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱚᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱤᱥᱴᱮᱡᱽ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱢᱮᱪ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱚᱱᱥᱤᱯ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱫᱷᱤᱨᱚᱡᱽ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱟᱛᱮ ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱯᱟᱣᱟᱨᱤᱭᱟ ᱖-᱒ ᱛᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱥᱚᱱᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱚᱲᱟ ᱨᱤᱠᱚᱨᱵᱷ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱚᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ (ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱴᱤᱢ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱠᱣᱟᱞᱤᱯᱷᱟᱭ ᱵᱟᱝ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱨᱮᱦᱚᱸ) ᱾
=== ᱒᱐᱒᱖ ===
ᱫᱷᱤᱨᱚᱡᱽ ᱫᱚ ᱥᱮᱞᱮᱠᱥᱚᱱ ᱴᱨᱟᱭᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱟᱢᱮᱴ ᱠᱟᱛᱮ ᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱯᱨᱮᱡᱮᱱᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱣᱟᱞᱤᱯᱷᱟᱭ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|date=18 May 2026|title=2nd Phase & Final Selection Trial for the 2026 Asian Games & 2026 World Cup Stage 3 & 4 held at SAI NCOE, Sonipat, Haryana from 15th to 18th May, 2026 trials|url=https://api.indianarchery.info/uploads/images/img1779093580871.pdf|access-date=19 May 2026|website=[[Archery Association of India]]|language=en|archive-date=5 July 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260705121539/https://api.indianarchery.info/uploads/images/img1779093580871.pdf|url-status=dead}}</ref> ᱡᱩᱱ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱱᱛᱟᱞᱭᱟ ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱖ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱓ ᱭᱟᱜ ᱤᱥᱴᱮᱡᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱴᱤᱢ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱚᱱᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web|date=14 June 2026|title=Dhiraj, Kumkum shine as India shock Korea to win World Cup archery gold|url=https://www.indiatoday.in/sports/other-sports/story/archery-world-cup-antalya-india-beat-south-korea-dhiraj-kumkum-recurve-mixed-team-gold-2926461-2026-06-14|access-date=14 June 2026|website=[[India Today]]|language=en}}</ref> ᱤᱱᱟᱹ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱜᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱚᱲᱟ ᱮᱠᱞᱟ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ ᱴᱟᱭᱴᱚᱞ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟ, ᱞᱤ ᱣᱩ ᱥᱚᱠ ᱗-᱓ ᱛᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱜᱮ ᱤᱥᱴᱮᱡᱽ ᱨᱮ ᱮᱠᱞᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱴᱤᱢ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱴᱟᱭᱴᱚᱞ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱚᱜ ᱟᱱᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨᱪᱚᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|date=14 June 2026|title=Dhiraj Bommadevara Completes Golden Double With Maiden Individual World Cup Gold|url=https://sports.ndtv.com/archery/dhiraj-bommadevara-completes-golden-double-with-maiden-individual-world-cup-gold-11635336|access-date=14 June 2026|website=[[NDTV Sports]]|language=en|archive-date=14 September 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260914154048/https://sports.ndtv.com/archery/dhiraj-bommadevara-completes-golden-double-with-maiden-individual-world-cup-gold-11635336|url-status=dead}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱕ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱤ.ᱟᱭ.ᱮᱥ.ᱮᱢ. ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱢᱤᱞᱤᱴᱟᱨᱤ ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱚᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱥᱚᱝᱜᱤᱛᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱨᱤᱠᱚᱨᱵᱷ ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱴᱤᱢ ᱥᱚᱱᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
<references />
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* {{sports links}}
* {{2022 Asian Games profile|archery/athlete-profile-n2003222-bommadevara-dhiraj}}
* {{Instagram}}<!-- per [[WP:ELMINOFFICIAL]], choose one official website only -->
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱐᱑ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨᱪᱚᱨ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱ ᱟᱨᱪᱚᱨ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱒᱒ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱟᱨᱪᱚᱨ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱨᱪᱮᱨᱤ ᱨᱮ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱩᱯᱟᱹ ᱢᱮᱰᱟᱞᱤᱥᱴ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱩᱯᱟᱹ ᱢᱮᱰᱟᱞᱤᱥᱴ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱒᱒ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱢᱮᱰᱟᱞᱤᱥᱴ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱒᱔ ᱥᱟᱢᱟᱨ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠᱥ ᱨᱮ ᱟᱨᱪᱚᱨ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱟᱨᱪᱚᱨ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ]]
3rktfy76vsootvh411tm8nex2la1739
ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱟᱲᱟᱝ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ,ᱛᱷᱟᱨᱚᱛ
0
25222
198320
188344
2026-09-24T12:04:11Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198320
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox government agency
| name = Department of Telecommunications (DoT)
| type = ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ
| seal =
| seal_size =
| seal_caption =
| logo = Department of Telecommunications logo.png
| logo_size =
| logo_caption =
| image =
| image_size =
| image_caption =
| formed =
| preceding1 =
| dissolved =
| superseding1 =
| jurisdiction = [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ]]
| headquarters = [[ᱱᱟᱣᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ
| coordinates = <!--{{coord|LATITUDE|LONGITUDE|type:landmark_region:US|display=inline,title}}-->
| motto =
| employees =
| budget =
| minister1_name = [[Ashwini Vaishnaw]]<ref name="indiatimes">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/lok-sabha-elections-2014/news/PM-Modi-announces-list-of-Cabinet-ministers-with-portfolios/articleshow/35621676.cms?imageid=35623175#slide12|title=PM Modi announces list of Cabinet ministers with portfolios - Times of India|publisher=timesofindia.indiatimes.com|access-date=25 June 2016}}</ref>
| minister1_pfo = [[ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ (ᱥᱤᱧᱚᱛ)]]
| deputyminister1_name = [[ᱫᱮᱵᱷᱩᱥᱤᱱ ᱪᱚᱣᱦᱟᱱ]]
| deputyminister1_pfo = Minister of state for Ministry of Communications
| chief1_name = K. Rajaraman, [[Indian Administrative Service|IAS]]<ref name="indianexpress">{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/india/india-news-india/telcom-secretary-rakesh-garg-shunted-out-to-minority-affairs/|title=Telcom Secy Rakesh Garg shunted out to Minority Affairs | The Indian Express|date=30 January 2016|publisher=The Indian Express|access-date=25 June 2016}}</ref>
| chief1_position = Chairman of Telecom Commission and Telecom Secretary<ref name="business-standard">{{cite news|url=http://www.business-standard.com/article/economy-policy/m-f-farooqui-takes-charge-as-dot-secretary-113040100276_1.html|title=M F Farooqui takes charge as DoT secretary | Business Standard News|newspaper=Business Standard India|date=April 2013|publisher=business-standard.com|access-date=25 June 2016|last1=Mitra|first1=Sounak}}</ref>
| chief2_name =
| chief2_position = <!-- (etc.) -->
| chief3_name =
| chief3_position =
| chief4_name =
| chief4_position =
| chief5_name =
| chief5_position =
| chief6_name =
| chief6_position =
| chief7_name =
| chief7_position =
| chief8_name =
| chief8_position =
| chief9_name =
| chief9_position =
| parent_department = [[Ministry of Communications (India)|Ministry of Communications]]
| parent_agency =
| keydocument1 = <!-- (etc.) -->
| website = {{URL|http://www.dot.gov.in/}}
| map =
| map_size =
| map_caption =
| footnotes =
| agency_type =
}}
'''ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱟᱲᱟᱝ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ''' ᱫᱚ ᱰᱳᱴ['''DoT''' ] ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ]] ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱹᱨᱤ ᱛᱷᱚᱱᱚᱛ[ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ] ᱨᱮ ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜᱽ ᱢᱚᱱᱛᱨᱚᱡ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱛᱷᱚᱱᱚᱛ[ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ] ᱾
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨᱡᱟᱹᱭᱟᱱ ᱟᱨᱡᱟᱣᱟᱱ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱩᱯᱟᱹᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱴᱮᱞᱤᱠᱟᱢ ᱯᱚᱨᱤᱥᱮᱵᱟ ᱠᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱨᱡᱟᱣᱟᱱ ᱟᱨᱡᱟᱣᱟᱱ ᱡᱚᱥ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱮᱞᱤᱠᱟᱢ ᱵᱤᱪᱷᱱᱟᱶ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱚᱡᱮ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱴᱮᱞᱤᱠᱟᱢᱩᱱᱤᱠᱮᱥᱚᱱ ᱯᱚᱨᱤᱥᱮᱵᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱮᱞᱤᱠᱟᱢ ᱛᱷᱚᱱᱚᱛ[ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ] ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱤᱭᱩᱱᱤᱯᱷᱟᱭᱰ ᱮᱠᱮᱥᱮᱥ ᱥᱟᱨᱵᱷᱤᱥ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱴ ᱟᱨ ᱵᱷᱤ ᱮᱥ ᱮ ᱴᱤ[VSAT] ᱥᱮᱵᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱤᱠᱟᱢ ᱥᱟᱨᱵᱷᱤᱥ[ᱥᱮᱵᱟ] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱟᱭᱥᱮᱱᱥ ᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱚᱸ ᱛᱷᱚᱱᱚᱛ[ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ] ᱫᱚ ᱫᱟᱭᱵᱷᱟᱨ ᱾ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱥᱩᱨ ᱥᱳᱯᱨᱳᱫᱽ ᱨᱮ ᱨᱮᱰᱤᱣᱳ ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱯᱷᱮᱠᱩᱭᱮᱱᱥᱤ ᱵᱚᱱᱫᱮᱡ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱚᱸ ᱛᱷᱚᱱᱚᱛ[ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ] ᱫᱚ ᱫᱟᱭᱵᱷᱟᱨ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱳᱣᱟᱨᱮᱞᱮᱥ ᱴᱨᱟᱥᱚᱱ ᱧᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱳᱣᱟᱨᱮᱞᱮᱹᱥ ᱥᱟᱢᱲᱟᱣ ᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱᱼᱟ ᱾
== ᱯᱚᱨᱤᱥᱮᱵᱟ ==
* ᱒᱐᱑᱓ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ <ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/telecom/telecom-news/now-track-block-lost-mobile-phones-via-sanchar-saathi-portal/articleshow/100278817.cms?from=mdr|title=Sanchar Saathi: Now subscribers can track, block lost cellphone via portal|date=2023-05-17|work=The Economic Times|access-date=2023-09-23|issn=0013-0389}}</ref> ᱥᱟᱱᱪᱟᱨ ᱥᱟᱛᱷᱤ ᱯᱳᱨᱴᱟᱞ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ ᱾
== ᱟᱹᱱ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫᱠᱚ ==
* [http://www.tdsat.gov.in/Delhi/Delhi.php ᱴᱮᱞᱤᱠᱟᱢ ᱫᱚᱵᱤᱴ ᱥᱮᱴᱮᱞᱢᱮᱱᱴ ᱮᱱᱰ ᱮᱯᱮᱞᱮᱴ ᱴᱨᱤᱵᱩᱱᱚᱞ (ᱴᱤ ᱰᱤ ᱮᱥ ᱮ ᱴᱤ) ᱾] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201101012016/https://tdsat.gov.in/Delhi/Delhi.php |date=2020-11-01 }}
* [https://www.trai.gov.in/ ᱴᱮᱞᱤᱠᱟᱢ ᱨᱮᱜᱩᱞᱤᱴᱟᱨᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ (ᱴᱤ ᱟᱨ ᱮ ᱟᱭ) ᱾]
== ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱚᱲᱟᱜ ==
* [https://www.tec.gov.in/ ᱴᱮᱞᱤᱠᱟᱢᱤᱭᱩᱱᱤᱠᱮᱥᱚᱱ ᱤᱝᱜᱤᱱᱡᱤᱨᱤᱝ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ (ᱴᱮᱠ)]
* [http://usof.gov.in/usof-cms/home.jsp ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱯᱚᱨᱤᱥᱮᱵᱟ ᱚᱵᱤᱞᱤᱜᱮᱥᱚᱱ ᱯᱷᱩᱱᱰ (ᱤᱭᱩ ᱮᱥ ᱳ ᱮᱯᱷ)]
== ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱚᱲᱟᱜ ==
* ᱳᱣᱟᱨᱞᱮᱹᱥ ᱢᱚᱱᱤᱴᱮᱨᱤᱝ ᱠᱩᱢᱩᱴ
== ᱯᱷᱤᱞᱰ ᱚᱲᱟᱜᱠᱚ ==
* [https://dot.gov.in/relatedlinks/director-general-telecom ᱰᱤᱨᱟᱭᱠᱮᱴᱟᱨ ᱡᱮᱱᱟᱨᱮᱞ ᱴᱮᱞᱤᱠᱟᱢ]
* [https://dot.gov.in/cca ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜᱽ ᱮᱠᱟᱣᱩᱱᱴ ᱥᱟᱢᱲᱟᱣᱤᱡ (ᱥᱤ ᱥᱤ ᱮ)] {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
== ᱟᱯᱚᱱ ᱟᱹᱛ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫᱠᱚ ==
* [https://www.cdot.in/cdotweb/web/home.php ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱠᱷᱚᱱ ᱴᱮᱞᱤᱢᱮᱴᱤᱠᱥ (ᱥᱤᱼᱰᱳᱴ)]
== ᱥᱮᱱᱮᱪᱮᱫ ᱟᱥᱲᱟ ==
* [http://www.ntiprit.gov.in/ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱴᱮᱞᱤᱠᱟᱢᱤᱭᱩᱱᱤᱠᱮᱥᱚᱱ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱯᱷᱚᱨ ᱯᱮᱞᱤᱥᱤ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱤᱱᱳᱵᱷᱮᱥᱚᱱ ᱥᱮᱱᱮᱪᱮᱫ (ᱮᱱ ᱴᱤ ᱟᱭ ᱯᱤ ᱟᱨ ᱟᱭ ᱴᱤ)]
* [http://www.nicf.gov.in/ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜᱽ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱜᱟᱶᱛᱟ (ᱮᱱ ᱟᱭ ᱥᱤ ᱮᱯᱷ)]
== ᱥᱚᱨᱮᱥᱟᱱ ᱤᱭᱩᱱᱤᱴ ==
ᱞᱟᱛᱟᱨ <ref>{{Cite web |title=Units Under DOT {{!}} Department of Telecommunications, Government of India. |url=http://www.dot.gov.in/content/units-under-dot |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130623115602/http://www.dot.gov.in/content/units-under-dot |archive-date=2013-06-23 |website=www.dot.gov.in}}</ref> ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱤᱭᱩᱱᱤᱴ ᱠᱚᱫᱚ DoT: 1 ′ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱜᱼᱟ ᱾
* ᱴᱮᱞᱤᱠᱟᱢ ᱮᱱᱯᱷᱚᱨᱥᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱥᱳᱨᱥ ᱮᱱᱰ ᱢᱚᱱᱤᱴᱳᱨᱤᱝ (ᱴᱟᱨᱢ ᱥᱮᱞ) ᱼ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱵᱤᱡᱮᱞᱮᱱᱥ ᱴᱮᱞᱤᱠᱟᱢ ᱢᱚᱱᱤᱴᱳᱨᱤᱱᱜ (ᱵᱷᱤ ᱴᱤ ᱮᱢ) ᱾
* ᱳᱣᱟᱨᱞᱮᱹᱥ ᱯᱚᱨᱤᱠᱚᱞᱤᱝ ᱮᱱᱰ ᱠᱳᱣᱟᱨᱰᱤᱱᱮᱥᱚᱱ ᱣᱤᱝ (ᱰᱵᱞᱤᱭᱩᱯᱤᱥᱤ)
* ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱱ ᱯᱚᱨᱟᱢᱚᱥᱚᱠ ᱠᱩᱢᱩᱴ ᱾<ref name="dot">{{Cite web |title=Telephone Advisory Committees (TACs) | PHP Section | Circulars/Notifications | Department of Telecommunications |url=http://www.dot.gov.in/circulars/telephone-advisory-committees-tacs |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140806015748/http://dot.gov.in/circulars/telephone-advisory-committees-tacs |archive-date=2014-08-06 |access-date=25 June 2016}}</ref><ref>{{Cite web |title=Telephone Advisory Committees (TACs) |url=http://www.dot.gov.in/circulars/telephone-advisory-committees-tacs |access-date=23 December 2015 |website=dot.gov.in}}</ref><ref>{{Cite web |title=Raghuram Rajan went ahead with TAC view on interest rate |url=http://www.moneycontrol.com/news/economy/raghuram-rajan-went-aheadtac-viewinterest-rate_1074695.html |access-date=25 April 2014 |website=moneycontrol.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=BSNL holds second TAC meeting |url=http://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/community/bsnl-holds-second-tac-meeting/138416.html |access-date=27 September 2015 |website=tribuneindia.com }}{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=BSNL to provide 3G connectivity to Lasalgaon, Satana |url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/nashik/BSNL-to-provide-3G-connectivity-to-Lasalgaon-Satana/articleshow/39640578.cms |access-date=5 August 2014 |website=[[Times of India]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Circular |url=http://www.dot.gov.in/sites/default/files/1_6.pdf |website=dot.gov.in}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/core-function-of-tac-remains-unchanged/article2024284.ece|title=Core function of TAC remains unchanged|last=Varma|first=M. Dinesh|date=17 May 2011|work=thehindu.com|access-date=17 May 2011}}</ref><ref>{{Cite web |title=Telephone Advisory Committee meeting of BSNL organised |url=http://www.dailypost.in/chandigarh/47105-telephone-advisory-committee-meeting-of-bsnl-organised |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160208004426/http://www.dailypost.in/chandigarh/47105-telephone-advisory-committee-meeting-of-bsnl-organised |archive-date=8 February 2016 |access-date=25 September 2015 |website=dailypost.in}}</ref><ref>{{Cite web |title=Telephone Advisory Committee meeting presided over by Dr Ashok Tanwar Member of Parliament |url=http://tech.firstpost.com/watch-videos/telephone-advisory-committee-tac-meeting-of-bsnl-presided-over-by-dr-ashok-tanwar-mp_cbqcH3OhIIU.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160126093232/http://tech.firstpost.com/watch-videos/telephone-advisory-committee-tac-meeting-of-bsnl-presided-over-by-dr-ashok-tanwar-mp_cbqcH3OhIIU.html |archive-date=26 January 2016 |access-date=25 September 2015 |website=firstpost.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=DoT mandates BSNL Employees to Download Aarogya Setu App for Safety |url=https://www.bsnltariff.com/2020/05/bsnl-employees-download-aarogya-setu.html |access-date=28 May 2020 |website=bsnltariff.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=DoT says, The Indian Contract Act of 1872, No SIM card to Minors |url=https://www.telecomtariff.in/2021/09/no-sim-card-number-to-minors-says-dot.html |website=www.telecomtariff.in}}</ref>
== ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱟᱜ ᱛᱷᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱱᱰᱴᱮᱠᱤᱱᱜᱥ ==
* ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱥᱟᱱᱪᱟᱨ ᱱᱟᱜᱚᱢ ᱞᱤᱢᱤᱴᱰ (ᱵᱤ ᱮᱥ ᱮᱱ ᱮᱞ)
* ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱱ ᱤᱱᱰᱟᱥᱥᱴᱨᱤᱥ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ (ᱟᱭ ᱴᱤ ᱟᱭ)
* ᱴᱮᱞᱤᱠᱟᱢᱤᱭᱩᱱᱤᱠᱮᱥᱚᱱᱥ ᱠᱚᱱᱥᱟᱞᱴᱮᱱᱴᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱞᱤᱢᱤᱴᱰ (ᱴᱴᱤᱥᱤ ᱟᱭ ᱮᱞ)
* ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱵᱨᱟᱰᱵᱮᱱᱰ ᱱᱮᱴᱳᱣᱟᱨᱠ ᱞᱤᱢᱤᱴᱰ (ᱵᱤ ᱵᱤ ᱮᱱ ᱮᱞ)
== ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ==
'''[[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ|ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱤᱵᱷᱤᱞ ᱥᱟᱨᱵᱷᱤᱥ]]'''
* ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜᱽ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱯᱚᱨᱤᱥᱮᱵᱟ
'''[[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ|ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱨᱤᱝ ᱯᱚᱨᱤᱥᱮᱵᱟ]]'''
* ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱴᱮᱞᱤᱠᱟᱢᱤᱭᱩᱱᱤᱠᱮᱥᱚᱱ ᱯᱚᱨᱤᱥᱮᱵᱟ
* ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱨᱮᱰᱤᱣᱳ ᱥᱟᱢᱲᱟᱣ ᱯᱚᱨᱤᱥᱮᱵᱟ ᱾
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
* [http://www.dot.gov.in/index.php ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱴ]
{{Authority control}}
p1qdfwzdtlu11w7xop6lmz1pj0xznpn
ᱮᱵᱤᱯᱤ ᱜᱽᱨᱩᱯ
0
25334
198349
136227
2026-09-24T13:52:07Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198349
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Indian media company}}
{{More citations needed|date=September 2022}}{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=July 2020}}
{{Infobox company
| name = ᱮᱵᱤᱯᱤ ᱜᱽᱨᱩᱯ
| logo = ABP logo.svg
| type = [[Privately held company|Private]]
| industry = [[Mass media]]
| fate =
| predecessor = <!-- or: | predecessors = -->
| successor = <!-- or: | successors = -->
| founded = {{Start date and age|df=yes|1922|03|13}}
| founders = Prafulla Kumar Sarkar
| defunct = <!-- {{End date|df=yes|YYYY|MM|DD}} -->
| hq_location_city = [[Kolkata]], [[West Bengal]]
| hq_location_country = India
| area_served = <!-- or: | areas_served = -->
| key_people = Dhruba Mukherjee<br />{{small|(CEO)}}
| owner = <!-- or: | owners = -->
| revenue = {{INRConvert|500|c}} (2022)<ref>{{cite web | url=https://www.tofler.in/abp-private-limited/company/U22219WB1922PTC004503/financials | title=ABP PRIVATE LIMITED - Revenue, Net Worth, Profits & More }}</ref>
| num_employees =
| num_employees_year = <!-- Year of num_employees data (if known) -->
| parent =
| website = {{official URL}}
}}
'''ᱮᱵᱤᱯᱤ ᱜᱽᱨᱩᱯ''' (ᱟᱱᱟᱸᱫᱽ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱯᱟᱛᱨᱤᱠᱟ) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱜᱨᱩᱯ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]], [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱸᱜᱽᱞᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱒᱒ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱛᱷᱟᱯᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
{{Expand section|date=September 2022}}
ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚᱢᱯᱟᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ [[layoff]] ᱟᱠᱟᱫᱟ <ref>{{cite web |title=ABP Group to sack 150 employees in third round of downsizing |url=https://www.newslaundry.com/2019/03/11/abp-group-to-sack-150-employees-in-third-round-of-downsizing}}</ref><ref>{{cite web |date=2 February 2022 |title=Kolkata's ABP Group That Runs Telegraph Fires 700, Staff Journalists Call It a Massacre |url=https://www.outlookindia.com/website/story/kolkatas-abp-group-that-runs-the-telegraph-fires-700-staff-journalists-call-it-a/297811}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |date=14 February 2017 |title=HT and ABP layoffs: Cult of profits leading to sackings, not demonetisation as organisations claim |url=https://www.firstpost.com/india/ht-and-abp-layoffs-cult-of-profits-leading-to-sackings-not-demonetisation-as-organisations-claim-3281744.html}}</ref><ref>{{cite web |date=9 December 2016 |title=Bengal's Iconic Anandabazar Patrika Group to Sack 40% of its Staff |url=https://www.thequint.com/news/india/bengals-iconic-anandabazar-patrika-group-to-sack-40-of-its-staff-abp-the-telegraph-channel-newspaper-media}}</ref>
==ᱠᱟᱨᱮᱱᱴ ᱟᱥᱮᱴ==
===ᱜᱷᱚᱵᱚᱨᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ᱠᱚ===
* ''[[ᱟᱱᱟᱸᱫᱽ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱯᱟᱛᱨᱤᱠᱟ]]'' – Bengali-language daily newspaper<ref>{{cite web|url=http://mruc.net/images/irs2012q2-topline-findings.pdf#page=11&zoom=auto,-175,590 |title=Indian Readership Survey (IRS) 2012 — Quarter 2 |work=HANSA Research |date=2012 |page=11 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131126051927/http://mruc.net/images/irs2012q2-topline-findings.pdf#page=11&zoom=auto,-175,590 |archivedate=26 November 2013 }}</ref>
* ''[[The Telegraph (India)|The Telegraph]]'' – English-language daily newspaper.
===ᱢᱮᱜᱟᱡᱤᱱ===
* ''[[ᱟᱱᱟᱸᱫᱽᱢᱮᱞᱟ]]''
* ''[[ᱥᱟᱱᱟᱸᱫᱟ (ᱢᱮᱜᱟᱡᱤᱱ)|ᱥᱟᱱᱟᱸᱫᱟ]]''
* ''[[ᱟᱱᱟᱸᱫᱽᱞᱚᱠ]]''
* ''[[ᱫᱮᱥ (ᱢᱮᱜᱟᱡᱤᱱ)|ᱫᱮᱥ]]''
* ''[[ᱵᱚᱭᱟᱨ ᱫᱮᱥ]]''
* ''[[The Telegraph in Schools]]'' (TTIS)
===TV ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱠᱚ===
====ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱟᱱ ᱱᱭᱩᱡᱽ ᱪᱮᱱᱮᱞ====
{|class="wikitable" style="text-align:middle;
!style="width:180pt; background:SpringGreen;"|ᱪᱮᱱᱮᱞ
!style="width:180pt; background:Coral;"|ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ
!style="width:300pt; background:SpringGreen;"|ᱛᱷᱚᱠ
!style="width:300pt; background:Coral;"|ᱱᱚᱴᱥ
|-
| [[ᱮᱵᱤᱯᱤ ᱜᱽᱨᱩᱯ]]
| [[ᱦᱤᱱᱫᱤ]]
| rowspan="4" | ᱱᱭᱩᱡᱽ
| Formerly ''ᱥᱴᱟᱨ ᱱᱭᱩᱡᱽ''
|-
| [[ᱮᱵᱤᱯᱤ ᱟᱱᱟᱸᱫᱟ]]
| [[ᱵᱮᱝᱜᱚᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱮᱝᱜᱚᱞᱤ]]
| Formerly ''ᱥᱴᱟᱨ ᱟᱱᱟᱸᱫᱟ''
|-
| [[ᱮᱵᱤᱯᱤ ᱢᱟᱡᱷᱟ]]
| [[ᱢᱟᱨᱟᱴᱷᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱟᱨᱟᱴᱷᱤ]]
| Formerly ''ᱥᱴᱟᱨ ᱢᱟᱡᱷᱟ''
|-
| [[ᱮᱵᱤᱯᱤ ᱟᱥᱢᱤᱛᱟ]]
| [[Gᱩᱡᱽᱨᱟᱛᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛᱤ]]
|
|}
====Entertainment channel====
{|class="wikitable" style="text-align:middle;
!style="width:180pt; background:Magenta;"|Channel
!style="width:180pt; background:Yellow;"|Language
!style="width:300pt; background:Magenta;"|Launch
!style="width:300pt; background:Yellow;"|Defunct
|-
| [[Sananda TV]]
| [[Bengali language|Bengali]]
| 25 July 2011
| 7 November 2012
|}
===Upcoming News Channels===
{|class="wikitable"
!style="with:180pt;"|Channel
!style="with:180pt;"|Language
!style="with:180pt;"|Launch
|-
| ABP Desam
| [[Telugu language|Telugu]]
|-
| ABP Kirani
| [[Kannada language|Kannada]]
|-
| [[ABP Nadu]]
| [[Tamil language|Tamil]]
| 3rd October 2023
|-
| ABP Malayalam
| [[Malayalam language|Malayalam]]
|}
=== ᱰᱤᱡᱤᱴᱟᱞ ᱱᱭᱩᱡᱽ ᱪᱮᱱᱮᱞ ===
{| class="wikitable" style="text-align:middle;"
! style="width:180pt; background:SpringGreen;" |ᱪᱮᱱᱮᱞ
! style="width:180pt; background:Coral;" |ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ
! style="width:300pt; background:SpringGreen;" |ᱛᱷᱚᱠ
|-
| [[ᱮᱵᱤᱯᱤ ᱥᱟᱱᱡᱷᱟ]]
| [[ᱯᱟᱱᱡᱟᱵᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱟᱱᱡᱟᱵᱤ]]
| rowspan="5" |ᱱᱭᱩᱡᱽ
|-
| [[ᱮᱵᱤᱯᱤ ᱜᱟᱝᱜᱟ]]
| [[ᱦᱤᱱᱫᱤ]]
|-
| [[ᱮᱵᱤᱯᱤ ᱸᱭᱩᱡᱽ|ᱮᱵᱤᱯᱤ ᱞᱟᱭᱤᱵᱽ]]
| [[ᱦᱤᱱᱫᱤ]]
|-
| [[ᱮᱵᱤᱯᱤ ᱱᱟᱰᱩ]]<ref name=":1">{{Cite web |date=2021-04-15 |title=ABP Network Expands Horizon: Launches ABP Nadu For Tamil Users |url=https://news.abplive.com/news/india/abp-nadu-launched-abp-news-network-expands-south-india-tamil-website-news-publishers-abp-nadu-1453157 |access-date=2021-05-14 |website=news.abplive.com |language=en}}</ref>
| [[ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱛᱟᱢᱤᱞ]]
|-
| ᱮᱵᱤᱯᱤ ᱫᱮᱥᱟᱢ<ref name=":2">{{Cite web |date=2021-07-30 |title=ABP Network Launches Telugu Digital Platform 'ABP Desam' |url=https://news.abplive.com/news/india/abp-network-launches-telugu-digital-platform-abp-desam-1472955 |access-date=2021-08-26 |website=news.abplive.com |language=en}}</ref>
| [[ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ]]
|}
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{reflist}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* {{official website|abp.in}}
{{ABP Group}}
{{DEFAULTSORT:ABP Group}}
[[Category:ABP Group| ]]
[[Category:Book publishing companies of India]]
[[Category:Newspaper companies of India]]
[[Category:Companies based in Kolkata]]
[[Category:Mass media companies established in 1922]]
[[Category:Indian companies established in 1922]]
[[Category:Television broadcasting companies of India]]
[[Category:Mass media companies of India]]
[[Category:Television networks in India]]
[[Category:Television companies of India|Broadcasting]]
{{publish-company-stub}}
8dn9sd0p9xkr675d3es7ll5vvjkqxhq
ᱯᱨᱤᱱᱥᱯᱟᱞ ᱥᱤᱝ
0
25335
198360
160700
2026-09-24T14:18:38Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198360
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Indian basketball player}}
{{Use dmy dates|date=July 2020}}
{{Use Indian English|date=July 2020}}
{{Infobox basketball biography
| name = ᱯᱨᱤᱱᱥᱯᱟᱞ ᱥᱤᱝ
| image =
| image_size =
| caption =
| position = [[Power forward (basketball)|Power forward]] / [[Center (basketball)|center]]
| height_ft = 6
| height_in = 10
| weight_lb = 221
| league =
| team = Free agent
| number =
| birth_date = {{birth date and age|2001|1|3|df=y}}
| birth_place = [[Firozpur]], [[Punjab, India|Punjab]], India
| draft_year = 2021
| nationality = Indian
| career_start = 2019
| career_end =
| years1 = 2019
| team1 = BA Centre of Excellence
| years2 = 2021
| team2 = [[NBA G League Ignite]]
| highlights = * [[SABA Championship|SABA]] Under-16 Championship MVP (2017)
* [[National Basketball Championship]] winner (2019)<ref>[https://www.sportskeeda.com/basketball/70th-national-championship-punjab-men-railways-women-champions 70th National Basketball Championship: Punjab men and Railways women repeat as champions] Gopalakrishnan R ([[Sportskeeda]]), 1 April 2020. Accessed 13 August 2021.</ref>
| medal_templates = {{Medal|Sport|Men's [[basketball]]}}
{{Medal|Country|{{IND}}}}
{{Medal|Competition|[[SABA Championship|SABA]] Under-16 Championship}}
{{Medal|Gold|2017 Nepal|[[India men's national under-16 basketball team|Team]]}}
| career_number = 12
| years3 = 2023
| team3 = [[Elite Pro Basketball League|Mumbai Stars]]
}}
'''ᱯᱨᱤᱱᱥᱯᱟᱞ ᱥᱤᱝ ᱵᱟᱡᱽᱣᱟ''' ([[ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱤ]]: ਪਿ੍ੰਸਪਾਲ ਸਿੰਘ; ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱓ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱐᱑) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱵᱟᱥᱠᱮᱴᱵᱚᱞ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟ. ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱖ ᱯᱷᱩᱴ ᱑᱐ ᱤᱸᱪ (᱒.᱐᱘ ᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱟᱨ ᱒᱒᱑ ᱯᱟᱣᱩᱱᱰ (᱑᱐᱐ ᱠᱤᱞᱳᱜᱨᱟᱢ) ᱩᱥᱩᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱣᱟᱨ ᱯᱷᱚᱨᱣᱟᱰ ᱟᱨ ᱥᱮᱸᱴᱟᱨ ᱯᱳᱡᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱭᱟ ᱾
== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ==
ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱰᱮᱨᱟ ᱵᱟᱵᱟ ᱱᱟᱱᱚᱠ, ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ, [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱵᱷᱚᱞᱤᱵᱚᱞ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱱᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱚᱞᱤᱵᱚᱞ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱱᱟ ᱵᱟᱥᱠᱮᱴᱵᱚᱞ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ (LBA) ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱪ ᱡᱚᱭᱯᱟᱞ ᱥᱤᱝ ᱟᱜ ᱧᱮᱞ ᱡᱚᱝ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱑.᱙᱘ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱩᱥᱩᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ LBA ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱡᱚᱭᱯᱟᱞ ᱥᱤᱝ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱥᱠᱮᱴᱵᱚᱞ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="sen">{{cite web |last1=Sen |first1=Debayan |title=Meet Princepal, Indian basketball's 'next big Singh' |url=https://www.espn.com/espn/story/_/id/25457550/princepal-singh-indian-basketball-next-big-singh-set-make-senior-team-debut-super-kung-sheung-cup-international-championship |publisher=[[ESPN]] |accessdate=19 June 2020 |date=5 December 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=Hope to make it to the NBA one day: India''s Princepal Singh |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/hope-to-make-it-to-the-nba-one-day-indias-princepal-singh/1693571 |website=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |publisher=[[Indo-Asian News Service]] |accessdate=19 June 2020 |date=24 December 2019}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱡᱮᱱᱮᱵᱟ, ᱚᱦᱤᱭᱳ ᱨᱮ ᱥᱯᱟᱭᱟᱨ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱟᱨ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱗᱕,᱐᱐᱐ ᱰᱚᱞᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱠᱚᱞᱟᱨᱥᱤᱯ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱤᱡᱟ ᱵᱟᱨ ᱫᱷᱟᱣ ᱵᱟᱫ ᱮᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="raj">{{cite web |last1=Raj |first1=Pratyush |title=Gurdaspur hoopster is the new 'Prince' of Indian basketball |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/others/gurdaspur-hoopster-is-the-new-prince-of-indian-basketball/articleshow/71814698.cms |website=[[The Times of India]] |accessdate=19 June 2020 |date=30 October 2019}}</ref><ref name="senthil">{{cite web |last1=Senthil |first1=Anjana |title=Princepal's tryst with destiny |url=https://sportstar.thehindu.com/basketball/princepal-singh-national-team-super-kung-sheung-cup-nba-academy-ludhiana/article25673369.ece |website=[[The Hindu]] |accessdate=19 June 2020 |date=5 December 2018}}</ref>
ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱑᱘ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ [[ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ NBA ᱟᱠᱮᱰᱮᱢᱤ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱮ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ ᱠᱟᱱᱵᱮᱨᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟᱱ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱳᱨᱴ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ NBA ᱜᱞᱳᱵᱟᱞ ᱟᱠᱮᱰᱮᱢᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾<ref name="matange2">{{cite web |last1=Matange |first1=Yash |title='The NBA Academy experience has been great for me' - Princepal Singh says while discussing the three-year journey and more |url=https://in.nba.com/news/the-nba-academy-experience-has-been-great-for-me-princepal-singh-says-while-discusses-the-three-year-journey/1e5xw4gdgr3zp18ps2sht88rtj |publisher=[[National Basketball Association]] |accessdate=20 June 2020 |date=8 May 2020}}</ref> ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱜᱞᱳᱵᱟᱞ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾<ref name="menon">{{cite web |last1=Menon |first1=Anirudh |title='I will play in the NBA' - Princepal Singh has eyes firmly set on the big prize |url=https://www.espn.com/nba/story/_/id/28500317/i-play-nba-princepal-singh-eyes-firmly-set-big-prize |publisher=[[ESPN]] |accessdate=19 June 2020 |date=17 January 2020}}</ref> ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ NBL1 ᱨᱮ BA Centre of Excellence ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Princepal Singh |url=https://basketball.usbasket.com/player/Princepal-Singh/NBA-G-League/Stockton-Kings/469038 |website=usbasket.com |access-date=10 November 2021}}</ref>
ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱡᱩᱱᱤᱭᱚᱨ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (MVP) ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞᱳ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱭᱩᱴᱷ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱒᱑ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱥᱚᱱᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web |last1=Matange |first1=Yash |title=Khelo India Youth Games 2020: Princepal Singh leads Punjab to gold in U-21 category as Kerala grabs most basketball medals |url=https://in.nba.com/news/khelo-india-youth-games-2020-princepal-singh-nba-academy-leads-punjab-to-gold-kerala-grabs-most-basketball-medals/1qpyyz422hcm15ewdxeh4xelj |publisher=[[National Basketball Association]] |accessdate=20 June 2020 |date=22 January 2020}}</ref><ref>{{Cite web|last=J|first=Raunak|date=2020-07-31|title="Didn't expect it to happen so quickly," says India's Princepal Singh after signing NBA G League contract [Exclusive]|url=https://www.sportskeeda.com/basketball/news-didn-t-expect-happen-quickly-says-india-s-princepal-singh-signing-nba-g-league-contract-exclusive|access-date=2020-12-23|website=www.sportskeeda.com|language=en}}</ref>
== ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
'''NBA G League Ignite (᱒᱐᱒᱑)'''
᱒᱘ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ, ᱥᱤᱝ ᱫᱚ NBA G League Ignite ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚᱱᱴᱨᱚᱠᱴ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ NBA ᱟᱠᱮᱰᱮᱢᱤ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣᱤᱡ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱱᱟᱞ ᱠᱚᱱᱴᱨᱚᱠᱴ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱑ G ᱞᱤᱜᱽ ᱦᱮᱵᱽ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱟᱥᱚᱞ ᱒.᱓ ᱯᱳᱭᱮᱱᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾<ref>{{cite web |last1=Isaga |first1=JR |title=Tried and tested: Assessing the NBA G League Ignite prospects |url=https://www.rappler.com/sports/nba/assessing-g-league-ignite-prospects |website=[[Rappler]] |access-date=24 April 2021 |date=8 March 2021}}</ref>
ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱑ NBA ᱥᱚᱢᱚᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱨᱮ ᱥᱮᱠᱨᱮᱢᱟᱱᱴᱚ ᱠᱤᱝᱜᱽᱥ ᱨᱮᱱ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟ. ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱴᱚᱠᱴᱚᱱ ᱠᱤᱝᱜᱽᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱐᱒᱑ ᱮᱱ.ᱵᱤ.ᱮ. ᱜᱤ. ᱞᱤᱜᱽ ᱰᱨᱟᱯᱷᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱮᱭᱟ ᱨᱟᱱᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱯᱤᱠ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news |title=Princepal Singh Selected by the Stockton Kings in 2021 NBA G League Draft |url=https://www.news18.com/news/sports/princepal-singh-selected-by-the-stockton-kings-in-2021-nba-g-league-draft-4378250.html |access-date=2 November 2021 |work=News18 |date=29 October 2021}}</ref>
'''ᱱᱤᱣᱡᱤᱞᱮᱱᱰ ᱵᱽᱨᱮᱠᱟᱨᱥ (᱒᱐᱒᱑ - ᱒᱒᱒)'''
᱑᱐ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ, ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟᱱ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱵᱟᱥᱠᱮᱴᱵᱚᱞ ᱞᱤᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱣᱡᱤᱞᱮᱱᱰ ᱵᱨᱮᱠᱟᱨᱥ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱰᱮᱵᱽᱞᱚᱯᱢᱮᱱᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟ. ᱒᱐᱒᱒ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱨᱮᱭᱠᱟᱨᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=MacDonald |first=Jackson |date=2022-01-11 |title=Singh just the latest departure for luckless Breakers |url=https://www.theinnersanctum.com.au/princepal-singh-and-new-zealand-breakers-part-ways/ |access-date=2022-06-20 |website=The Inner Sanctum |language=en-GB |archive-date=30 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231130115143/https://www.theinnersanctum.com.au/princepal-singh-and-new-zealand-breakers-part-ways/ |url-status=dead }}</ref>
'''ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱥᱴᱟᱨᱥ (᱒᱐᱒᱓)'''
ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱥᱴᱟᱨᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱑᱑ ᱢᱟᱨᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱒ ᱢᱟᱨᱪ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱮᱞᱟᱭᱤᱴ ᱯᱨᱳ ᱵᱟᱥᱠᱮᱴᱵᱚᱞ ᱞᱤᱜᱽ ᱨᱮᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚᱞ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ
ᱡᱩᱱᱤᱭᱚᱨ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚᱞ
ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ, ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱴᱷᱢᱟᱱᱰᱩ ᱨᱮ ᱥᱟᱵᱟ ᱟᱱᱰᱚᱨ ᱑᱖ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ]] ᱨᱮ ᱑᱓᱑ ᱠᱷᱚᱱ ᱕᱐ ᱫᱷᱟᱣ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱒᱐ ᱯᱳᱭᱮᱱᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱢᱤᱹᱵᱤᱹᱯᱤᱹ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱭ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱪᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱳᱥᱟᱱ ᱨᱮ FIBA U-16 ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱒᱒.᱗ ᱯᱚᱭᱮᱱᱴ ᱟᱨ ᱑᱓ ᱨᱤᱵᱟᱩᱱᱰ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱘ FIBA U-18 ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱱᱚᱱᱛᱷᱟᱵᱩᱨᱤ, ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱕.᱕ ᱯᱚᱭᱮᱱᱴ, ᱙.᱘ ᱨᱤᱵᱟᱣᱩᱱᱰ ᱟᱨ ᱓.᱓ ᱵᱞᱚᱠ ᱮᱢᱟᱱ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾<ref>{{Cite news |date=2023-03-07 |title=I'm at my lowest moment now, says Princepal Singh |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/nba/top-stories/im-at-my-lowest-moment-now-says-princepal-singh/articleshow/98477272.cms?from=mdr |access-date=2023-06-20 |issn=0971-8257}}</ref>
==ᱥᱤᱱᱤᱭᱚᱨ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚᱞ==
ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱦᱳᱝᱠᱚᱝ ᱨᱮ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱠᱩᱝ ᱥᱤᱝ ᱠᱚᱯ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱥᱤᱱᱤᱭᱚᱨ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚᱞ ᱨᱮᱭ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱑ FIBA ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱠᱚᱯ ᱠᱣᱟᱞᱤᱯᱷᱟᱭᱤᱝ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱱᱰᱚ ᱑ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ, ᱒᱑ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱨᱮ, ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱨᱟᱭᱤᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱖᱘ ᱠᱷᱚᱱ ᱖᱗ ᱫᱷᱟᱣ ᱨᱮ ᱑᱒ ᱢᱤᱱᱤᱴ ᱨᱮ ᱯᱮ ᱯᱳᱭᱮᱱᱴ, ᱯᱩᱱᱭᱟ ᱨᱤᱵᱟᱩᱱᱰ ᱟᱨ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱟᱥᱤᱥᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾
==ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱥᱴᱮᱴᱤᱥᱴᱤᱠᱥ==
==ᱡᱤᱭᱚᱱ==
'''ᱥᱤᱝ''' ᱟᱜ ᱵᱟᱵᱟ ᱜᱩᱨᱢᱮᱭ ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱞᱮᱠᱴᱨᱤᱠ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱑.᱘᱓ ᱢᱤᱴᱚᱨ (᱖ ᱯᱷᱩᱴ ᱐ ᱤᱱᱪ) ᱟᱨ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱦᱟᱨᱫᱤᱯ ᱠᱚᱣᱨ ᱫᱚ ᱑.᱗᱘ ᱢᱤᱴᱚᱨ (᱕ ᱯᱷᱩᱴ ᱑᱐ ᱤᱱᱪ) ᱾
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
*[https://gleague.nba.com/player/princepal-singh/ NBA G League profile]
*[https://basketball.australiabasket.com/player/Princepal_Singh/Australia/BA-Centre-of-Excellence/469038 Asia-basket.com profile]
*[https://www.fiba.basketball/asia/u16/2017/player/Princepal-Singh-- fiba.com player profile]
oa8t8yeuy6tos8c8atyxo4lunca7e94
ᱮᱞᱤᱡᱟᱵᱮᱛ ᱠᱚᱴᱮᱱ
0
26328
198346
140448
2026-09-24T13:41:39Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198346
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist|name=ᱮᱞᱤᱡᱟᱵᱮᱛ ᱠᱚᱴᱮᱱ|image=Elizabeth Cotten.jpg|caption=|birth_name=Elizabeth Nevills|alias=|birth_date={{birth date|1893|1|5}}|birth_place=[[Carrboro, North Carolina]], U.S.|death_date={{Death date and age|1987|6|29|1893|1|5}}|death_place=[[Syracuse, New York]], U.S.|origin=|instrument=|genre=|occupation={{hlist|ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱥᱤᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ|ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ}}|years_active=|label=ᱦᱚᱲ ᱥᱮᱨᱮᱧ|associated_acts=|website=}}
'''ᱮᱞᱤᱡᱟᱵᱮᱛ "ᱞᱤᱵᱵᱟ" ᱠᱚᱴᱮᱱ''' 5 ᱡᱟᱱᱩᱭᱟᱨᱤ 1893ᱼ29 ᱡᱩᱱ 1987 ᱢᱤᱫ ᱟᱢᱮᱨᱠᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱟᱨ ᱵᱚᱞᱩᱥ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱟᱡᱛᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱮᱯᱷᱴᱼᱦᱟᱭᱮᱱᱰ ᱜᱤᱭᱴᱟᱨᱟᱥᱴ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱫᱚᱠᱠᱷᱤᱱᱼᱦᱟᱹᱭᱮᱱᱰ ᱠᱷᱮᱞᱳᱰᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱜᱤᱭᱴᱟᱨ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱚᱵᱚᱞᱮᱴ ᱰᱟᱣᱩᱱ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱫ ᱫᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱟᱜᱞᱤ ᱛᱮ ᱵᱮᱥ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱱᱛᱷᱟᱹᱨ ᱛᱮ ᱨᱩᱫᱽ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧᱼᱟ ᱾ <ref>{{Cite journal|last=Zollo|first=Rick|year=2006|title=Cotten Picking: Elizabeth Cotten and the Folk Revival|journal=Shenandoah|volume=56|issue=2|pages=67–75}}</ref> ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱨᱩᱛᱮ ᱵᱟᱥ ᱥᱴᱤᱞᱤ "ᱠᱳᱴᱮᱱ ᱯᱤᱠᱤᱝ" ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱯᱤ ᱟᱨ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ "ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱮᱥᱮᱨ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱛᱮ ᱨᱟᱹᱲ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱟᱹᱨᱤ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾"<ref>{{Cite web |title=How Elizabeth Cotten's music fueled the folk revival |url=https://www.npr.org/2022/06/29/1107090873/how-elizabeth-cottens-music-fueled-the-folk-revival |website=NPR}}</ref>
ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱮᱞᱵᱟᱢ ᱯᱷᱳᱠᱚᱥᱟᱝᱥ ᱮᱱᱰ ᱤᱱᱥᱴᱨᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱞᱥ ᱩᱭᱤᱫᱽ ᱜᱤᱴᱟᱨ (1958) ᱞᱤᱵᱨᱤᱨᱤ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱝᱜᱨᱮᱥ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱠᱳᱲᱤᱝ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ "ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱥᱮ ᱥᱳᱭᱛᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱮᱞᱵᱟᱢ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱤᱜᱟᱨᱤ ᱨᱮᱠᱳᱲ "ᱯᱷᱨᱟᱭᱤᱴ ᱴᱨᱮᱱ" ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱸᱦᱟ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱟᱜ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱾<ref>{{Cite web |date=2023-05-14 |title=Elizabeth Cotten: musician who kickstarted the folk revival |url=https://faroutmagazine.co.uk/elizabeth-cotten-pioneering-musician-kickstarted-folk-revival/ |access-date=2023-07-07 |website=faroutmagazine.co.uk |language=en-US}}</ref> 1984 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱞᱟᱭᱤᱵᱷ ᱮᱞᱵᱟᱢ ''ᱮᱞᱤᱡᱵᱚᱛ ᱠᱟᱴᱮᱱ ᱞᱟᱭᱤᱵᱷ!''!, 90 ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱥᱮ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱟᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱨᱮᱠᱳᱲᱤᱝ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱜᱨᱟᱢᱤ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Elizabeth Cotten: Master of American folk music |url=https://folkways.si.edu/elizabeth-cotten-master-american-folk/music/article/smithsonian |access-date=2023-07-07 |website=Smithsonian Folkways Recordings |language=en-US}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ , ᱠᱮᱴᱮᱱ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱮᱱᱰᱳᱢᱮᱱᱴ ᱯᱷᱚᱨ ᱫᱟ ᱟᱨᱴᱥ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱦᱮᱨᱤᱴᱤᱡ ᱯᱷᱮᱞᱳ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱹᱱᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Elizabeth Cotten |url=https://www.arts.gov/honors/heritage/elizabeth-cotten |access-date=2023-07-07 |website=www.arts.gov |language=en}}</ref> 2022 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ , ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱮᱥᱮᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱜᱚᱡ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱨᱚᱠ ᱮᱱᱰ ᱨᱳᱞ ᱦᱚᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱷᱟᱢ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |title=Elizabeth Cotten {{!}} Rock & Roll Hall of Fame |url=https://www.rockhall.com/inductees/elizabeth-cotten |access-date=May 4, 2022 |website=www.rockhall.com}}</ref>
== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
13 ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱠᱳᱴᱮᱱ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ 1910 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ 17 ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱯᱷᱮᱨᱮᱱᱠ ᱠᱳᱴᱮᱱ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>Orange County Register of Deeds Office, Marriage License Book 10, p. 268.</ref> ᱩᱱᱠᱩ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱞᱤᱞᱤ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱮᱞᱤᱡᱵᱚᱛ ᱫᱚ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱟᱨ ᱜᱤᱨᱪᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱜᱤᱛᱟᱨ ᱠᱷᱮᱹᱞ ᱮ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱮᱞᱤᱡᱵᱚᱛ, ᱯᱷᱨᱟᱝ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱞᱤᱞᱤ ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱠᱮᱨᱟᱞᱤᱱᱟ, ᱱᱤᱭᱩᱨᱮᱠ ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱟᱨ ᱳᱣᱟᱥᱴᱤᱝᱴᱚᱱ ᱰᱤ ᱥᱤ ᱢᱩᱫᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱨᱵᱚ ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱡᱩᱠᱛᱚᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱰᱤ ᱥᱤ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱚ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱞᱤᱞᱤᱭ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱮᱞᱤᱡᱵᱚᱛ ᱫᱚ ᱯᱷᱨᱟᱠ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱰᱤᱨᱳᱠᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱠᱚ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱟ ᱾
== ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱟᱹᱱ ==
* , 1982 ᱟᱨ 1987 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ, ᱠᱳᱴᱮᱱ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱟᱱᱟᱜ ᱵᱞᱩᱡ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱛᱷᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱵᱞᱩᱡᱽ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="blues">{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date=2019 |title=Award Winners and Nominees [search] |url=https://blues.org/awards/ |access-date=May 3, 2019 |website=blues.org |publisher=The Blues Foundation}}</ref>
* ᱠᱳᱴᱮᱱ 1984 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱮᱱᱰᱳᱢᱮᱱᱴ ᱯᱷᱚᱨ ᱫᱟ ᱟᱨᱴᱥ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱢᱟᱹᱱ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱦᱮᱨᱤᱴᱤᱡ ᱯᱷᱮᱞᱳᱥᱤᱯ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱚᱲ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱡᱩᱠᱛᱚᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱟᱹᱱ ᱾<ref>{{Cite web |last=<!--Not stated--> |title=NEA National Heritage Fellowships 1984 |url=https://www.arts.gov/honors/heritage/year/1984 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200810221411/https://www.arts.gov/honors/heritage/year/1984 |archive-date=August 10, 2020 |access-date=November 25, 2020 |website=arts.gov |publisher=National Endowment for the Arts}}</ref>
* 1985 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ , ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ''ᱮᱞᱤᱡᱵᱚᱛ ᱠᱟᱴᱮᱱ ᱞᱟᱭᱤᱵᱷ!'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱥᱮ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱟᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱨᱮᱠᱳᱲᱤᱝ ᱛᱷᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱜᱨᱟᱢᱤ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="grammy">{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date=2019 |title=Artist: Elizabeth Cotten |url=https://www.grammy.com/grammys/artists/elizabeth-cotten |access-date=May 3, 2019 |website=grammy.com |publisher=Recording Academy |archive-date=May 3, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190503201247/https://www.grammy.com/grammys/artists/elizabeth-cotten |url-status=dead}}</ref>
* 1986 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ , ᱩᱱᱤ ᱟᱭᱟᱜ 20 ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱦᱟ ᱠᱚᱱᱥᱟᱨᱴ ᱮᱞᱵᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱟᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱨᱮᱠᱳᱲᱤᱝ ᱛᱷᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱜᱨᱟᱢᱤ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="grammy" />
* ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ , ᱠᱳᱴᱮᱱ ᱫᱚ ᱜᱚᱡ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱮᱥᱮᱨ ᱛᱷᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱨᱚᱠ ᱮᱱᱰ ᱨᱳᱞ ᱦᱚᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱷᱟᱢ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="induction 2022">{{Cite news|url=https://www.syracuse.com/entertainment/2022/05/syracuse-folk-legend-libba-cotten-to-be-inducted-into-rock-and-roll-hall-of-fame.html|title=Syracuse folk legend Libba Cotten to be inducted into Rock and Roll Hall of Fame|last=Herbert|first=Geoff|date=4 May 2022|work=[[The Post-Standard]]|access-date=5 May 2022|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date=2022 |title=Artist: Elizabeth Cotten:Early Influence Award |url=https://www.wkyc.com/article/entertainment/music/rock-hall/rock-and-roll-hall-of-fame-2022-inductees-induction-class-dolly-parton-pat-benatar-eminem-duran-duran-eurythmics-judas-priest-carly-simon/95-780d297f-76c2-4105-a73d-58bedbe693b4#longform_chapter_3 |access-date=May 4, 2022 |website=www.wkyc.com}}</ref>
* 2023 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ , ''ᱨᱳᱞᱤᱝ ᱥᱴᱳᱱ'' ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱠᱳᱴᱮᱱ 36 ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱜᱤᱭᱴᱟᱨᱟᱥᱴᱚ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟ ==
6d41jr032oktz8a7yfkm61js0znp9rb
ᱱᱤᱞᱩᱢ ᱥᱟᱨᱚᱱ ᱜᱳᱨ
0
26466
198368
196380
2026-09-24T15:00:02Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198368
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer|name=ᱱᱤᱞᱩᱢ ᱥᱟᱨᱚᱱ ᱜᱳᱨ|image=NeelumSaranGour.jpg|caption='ᱢᱮᱢᱚᱨᱤ ᱮᱥ ᱢᱭᱩᱥ' ᱚᱱᱚᱞ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮ ᱱᱤᱞᱚᱢ ᱥᱚᱨᱚᱱ ᱜᱩᱨ'',<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/of-moods-and-memories/article8570418.ece|title=Of moods and memories|access-date=2016-07-27|newspaper=The Hindu|date=8 May 2016|last1=Singh|first1=Aatika}}</ref>[[Oxford Bookstore]], New Delhi|birth_date={{Birth date and age|1955|10|12|df=y}}|birth_place=ᱟᱞᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ, ᱥᱤᱧᱚᱛ|occupation=ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ|language=ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ, ᱦᱤᱱᱫᱤ|nationality=ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ|alma_mater=ᱟᱞᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟ.ᱜᱟᱲ|genre=ᱯᱷᱤᱠᱥᱚᱱ|website={{URL|http://www.neelumsarangour.com}}|imagesize=}}
'''ᱱᱤᱞᱩᱢ ᱥᱟᱨᱚᱱ ᱜᱳᱨ''' <ref>{{Cite web |title=Chronicling Allahabad University |url=http://www.dailypioneer.com/sunday-edition/agenda/backbone/chronicling-allahabad-university.html |access-date=2016-07-16 |website=www.dailypioneer.com |archive-date=2016-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160826084904/http://www.dailypioneer.com/sunday-edition/agenda/backbone/chronicling-allahabad-university.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/history-and-culture/neelum-saran-cour-on-the-125-year-old-allahabad-university/article7403234.ece|title=Allahabad University: A lore collector's recollections|date=2015-07-09|work=The Hindu|access-date=2016-07-16|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> (ᱡᱟᱱᱟᱢ 12 ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ 1955) ᱢᱤᱫᱦᱚᱲ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟ ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱠᱚ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱟᱢᱟᱢ, 4 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱥᱟᱼᱫᱩᱛ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱟᱝᱼᱠᱷᱩᱞᱟᱱ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫ ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱟᱱᱟᱜ ᱦᱤᱸᱥ ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ, ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱥᱮᱫ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱜᱟᱢᱟᱢ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱨᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾
== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ==
[[ᱯᱨᱚᱭᱟᱜᱽᱨᱟᱡᱽ|ᱮᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫ]] ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱤᱞᱩᱢ ᱥᱚᱨᱚᱱ ᱜᱳᱨ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱟᱭᱳ ᱟᱨ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱥᱮᱨ ᱮ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱨᱩᱢᱟᱱ ᱠᱮᱛᱷᱞᱤᱠ ᱱᱟᱱᱥ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱪᱟᱪᱟᱞᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱥᱮᱱᱴ ᱢᱮᱨᱤ ᱠᱚᱱᱵᱷᱮᱱᱴ ᱤᱱᱴᱟᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱮᱞᱼᱚᱱᱮᱹ ᱥᱟᱭᱼ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ ᱮᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱱᱟᱜᱟᱢ, ᱩᱭᱦᱟᱹᱨᱟᱱ ᱟᱨ ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ 1977 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱮᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫ ᱡᱮᱜᱮᱫᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ ᱛᱷᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ ᱨᱮ ᱞᱮᱠᱪᱟᱨᱟᱨ ᱮ ᱵᱟᱦᱟᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱛ ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱤᱵᱮᱹᱥ ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾
== ᱠᱟᱹᱢᱤᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱱᱤᱞᱩᱢ ᱥᱟᱨᱚᱱ ᱜᱳᱨ ᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱚᱞ ᱠᱚᱫᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱾ ᱯᱮᱝᱜᱩᱭᱤᱱ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱪᱟᱞᱟᱣ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱰᱮᱵᱤᱰ ᱰᱮᱵᱤᱰᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱷᱚᱞᱤᱭᱩᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱱᱮᱦᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱥᱟᱼᱫᱳᱠᱟᱹᱨᱤ ᱜᱨᱮ ᱯᱮᱡᱤᱭᱚᱱ ᱮᱱᱰ ᱟᱫᱟᱨ ᱥᱴᱳᱨᱤᱥ 1993 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱯᱮᱝᱩᱭᱤᱱ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱪᱟᱨᱞᱥ ᱳᱭᱟᱞᱮᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱴᱨᱟᱥᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱷᱮᱞᱳᱥᱤᱯ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱯᱚᱛᱚᱵ 'ᱥᱯᱤᱠᱤᱝ ᱚᱯᱷ' 62 'ᱧᱩᱛᱩᱢᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱜᱟᱢᱟᱢ 1995 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱯᱮᱝᱜᱩᱭᱤᱱ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ 1997 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱩᱭᱤᱱᱴᱟᱨ ᱠᱚᱢᱯᱮᱱᱤᱭᱚᱱᱥ ᱮᱱᱰ ᱟᱫᱟᱨ ᱥᱴᱳᱨᱤᱥ ᱫᱚ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Book review: Winter Companions and Other Stories by Neelam S. Gour |url=http://indiatoday.intoday.in/story/book-review-winter-companions-and-other-stories-by-neelam-s.-gour/1/274987.html |access-date=2016-07-16}}</ref>
2002 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱨᱪᱩᱭᱮᱞ ᱨᱤᱭᱟᱞᱤᱴᱤᱡᱽ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ 2005 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱜᱟᱢᱟᱢ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ, ᱯᱮᱝᱜᱩᱭᱤᱱ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ''ᱥᱤᱠᱱᱫᱚᱨ ᱪᱚᱠ ᱯᱟᱨᱠ'' <ref>{{Cite web |title=Sikandar Chowk Park - Neelum Saran Gour |url=http://www.mylibrary.britishcouncil.org/fiction/sikandar-chowk-park |access-date=2016-07-16 |website=www.mylibrary.britishcouncil.org |archive-date=2016-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160828201525/http://www.mylibrary.britishcouncil.org/fiction/sikandar-chowk-park |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=...And The Holy Gosht |url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/and-the-holy-gosht/228824 |access-date=2016-07-16 |archive-date=2016-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160818211602/http://www.outlookindia.com/magazine/story/and-the-holy-gosht/228824 |url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Book review: Sikandar Chowk Park by Neelum Saran Gour |url=http://indiatoday.intoday.in/story/book-review-sikandar-chowk-park-by-neelum-saran-gour/1/192826.html |access-date=2016-07-16}}</ref> ᱟᱨ ᱢᱮᱥᱨᱮᱥ ᱰᱤᱠᱮᱱᱥ, ᱰᱳᱭᱮᱞ ᱟᱨ ᱳᱰᱮᱦᱳᱥ ᱯᱨᱮᱵᱷᱟᱭᱴ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ ᱾<ref>{{Cite web |title=A Brain-teaser |url=http://www.thebookreviewindia.org/articles/archives-3245/2006/january-february/1-2/a-brain-teaser.html |access-date=2016-07-16 |website=www.thebookreviewindia.org |archive-date=2016-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160809212255/http://www.thebookreviewindia.org/articles/archives-3245/2006/January-February/1-2/a-brain-teaser.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Neelum Saran Gour talks about her new novel Virtual Realities |url=http://indiatoday.intoday.in/story/neelum-saran-gour-talks-about-her-new-novel-virtual-realities/1/220834.html |access-date=2016-07-16}}</ref> ᱦᱮᱞᱥᱤᱭᱚᱱ ᱵᱚᱠᱥ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱤᱭᱩᱡᱤᱱ ᱵᱮᱱᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱮᱞᱹᱰᱞᱤᱭᱩ ᱠᱳᱱᱳᱞᱤ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱨᱩᱴᱞᱤᱡ ᱮᱱᱥᱟᱭᱠᱞᱳᱯᱮᱰᱤᱭᱟ ᱚᱯᱷ ᱯᱮᱥᱴᱼᱠᱳᱞᱚᱱᱤᱭᱟᱞ ᱞᱮᱴᱮᱨᱮᱪᱟᱨᱥ,<ref>{{Cite journal|last=Narayan|first=Shyamala A.|date=1994-09-01|title=India|url=https://archive.org/details/journal-of-commonwealth-literature_1994_29_3/page/53|journal=The Journal of Commonwealth Literature|language=en|volume=29|issue=3|pages=53–85|doi=10.1177/002198949402900303|issn=0021-9894}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Routledge Literature Online |url=http://www.routledgeonline.com:80/literature/Book.aspx?id=w396 |access-date=2016-07-16 |website=www.routledgeonline.com}}</ref> ᱞᱳᱨᱱᱟ ᱥᱮᱡᱽ, ᱡᱟᱨᱢᱟᱭᱤᱱ ᱜᱨᱤᱟᱨ ᱟᱨ ᱮᱞᱟᱭᱤᱱ ᱥᱳᱣᱟᱞᱴᱟᱨ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ସମ୍ପାଦିତ ᱠᱮᱢᱵᱨᱤᱡᱽ ᱮᱱᱥᱟᱭᱠᱞᱟᱯᱮᱰᱤᱭᱟ ᱚᱯᱷ ᱩᱭᱢᱮᱱ 'ᱥ ᱨᱮᱴᱤᱝ, ᱠᱚᱢᱯᱮᱱᱤᱭᱚᱱ ᱴᱩ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱤᱠᱥᱚᱱ ᱤᱱ ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ, ᱯᱮᱭᱟᱨ ᱯᱟᱵᱽᱞᱳ ᱯᱤᱪᱤᱭᱩᱠᱳ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ, ᱟᱨ 1980ᱼ2000 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ M.K.Naik ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱟᱞᱟ ᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱱ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱚᱠᱛᱟᱣᱟᱱ ᱚᱞ ᱠᱚ ᱯᱷᱮᱨᱳᱡᱟ ᱡᱩᱥᱟᱣᱟᱞᱞᱟ ᱟᱨ ᱰᱮᱵᱳᱨᱟ ᱯᱷᱤᱞᱟᱨᱩᱯ ᱳᱭᱜᱮᱞ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱚᱞ ᱟᱨ ᱩᱱᱫᱚ ᱯᱷᱮᱠᱥᱚᱱᱼ ᱮᱱ ᱮᱱᱛᱳᱞᱡᱤ ᱚᱯᱷ ᱯᱷᱤᱢᱮᱞ ᱨᱤᱴᱟᱨᱥ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱳᱱᱫᱟᱱᱟ ᱯᱟᱠᱷᱚᱠ, ᱳᱨᱢᱤᱞᱟ ᱫᱟᱵᱤᱨ ᱟᱨ ᱥᱩᱵᱷᱟ ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱚᱞ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
== ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ==
* 2018 'ᱨᱟᱜᱟ ᱡᱟᱱᱠᱤ' ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱨᱩᱠᱤᱭᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱡᱤᱠᱥᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ 2019 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱨᱮ [[ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ]] ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱞᱤᱴ ᱯᱷᱚᱨ ᱞᱟᱭᱤᱯᱷ ᱯᱚᱨᱚᱵᱽ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱤᱡ ᱟᱨ ᱫᱟ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱨᱮᱱ ᱢᱟᱨᱮᱱ ᱥᱤᱜᱤᱞ ᱮ ᱮᱱ ᱨᱚᱵᱤ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Writers Neelum Saran Gour and Manoranjan Byapari win The Hindu Prize 2018 |url=https://scroll.in/latest/909302/writers-neelum-saran-gour-and-manoranjan-byapari-win-the-hindu-prize-2018 |access-date=2019-01-13 |website=Scroll}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/books-authors/noted-writer-neelum-saran-gour-bags-the-hindu-fiction-prize/article25986619.ece|title=Noted writer Neelum Saran Gour bags The Hindu fiction prize for 2018|date=2019-01-13|work=The Hindu}}</ref>
* 'ᱨᱟᱜᱟ ᱡᱟᱱᱠᱤ' ᱤᱱ 'ᱨᱤᱠᱤᱭᱟᱢ' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ 2023 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱥᱟᱦᱤᱛᱤᱭᱚ ᱮᱠᱫᱟᱢᱤ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/sahitya-akademi-awards-for-2023-announced/article67658599.ece|title=Sahitya Akademi Awards for 2023 announced|last=Chakrabarty|first=Sreeparna|date=2023-12-20|work=The Hindu|access-date=2023-12-20|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>
== ᱠᱟᱹᱢᱤ ==
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
93zd4glwnw1wa4ry68kik624984xyoe
ᱵᱮᱵᱤ ᱦᱮᱞᱰᱟᱨ
0
26468
198381
160153
2026-09-24T15:45:34Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198381
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱵᱮᱵᱤ ᱦᱮᱞᱰᱟᱨ
| image = <!-- just the filename, without the File: or Image: prefix or enclosing [[brackets]] -->
| alt =
| caption =
| birth_name =
| birth_date = {{Birth year and age|1973}}
| birth_place = ᱠᱟᱥᱢᱤᱨ, ᱥᱤᱧᱚᱛ<ref name=hindu07>{{cite news |title=IN CONVERSATION: 'Writing has to be classless' |url=http://www.hindu.com/mag/2007/04/15/stories/2007041500130500.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070419142444/http://www.hindu.com/mag/2007/04/15/stories/2007041500130500.htm |url-status=dead |archive-date=19 April 2007 |newspaper=[[The Hindu]] |date=15 April 2007 |access-date=20 May 2012}}</ref>
| death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) -->
| death_place =
| nationality =
| other_names =
| occupation = ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ
| known_for = ᱟᱞᱳ ᱟᱱᱫᱷᱟᱨᱤ (A Life Less Ordinary) ᱒᱐᱐᱖
}}
'''ᱵᱮᱵ ᱦᱮᱞᱰᱟᱨ''' (ᱥᱮ ᱦᱚᱞᱫᱟᱨ) (ᱡᱟᱱᱟᱢ 1973) ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱡ ᱡᱤᱭᱚᱱᱤ ''ᱟᱞᱳ ᱟᱱᱫᱷᱚᱨᱤ (ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ) '' (2002), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ,<ref name="nyt06">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2006/08/02/books/02maid.html?_r=1&oref=slogin|title=In India, a Maid Becomes an Unlikely Literary Star|last=Amelia Gentleman|date=2 August 2006|work=The New York Times}}</ref><ref name="dna07">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/world/report_baby-s-day-out-in-hong-kong_1085823|title=Baby's day out in Hong Kong|date=19 March 2007|work=[[Daily News and Analysis]]}}</ref> ᱛᱟᱭᱚᱢᱛᱮ 13 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱤᱞᱟᱹᱛ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱶᱛᱮ 21 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱯᱞᱟ ==
ᱠᱟᱥᱢᱤᱨ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ, ᱦᱮᱞᱰᱟᱨ 4 ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱢᱩᱨᱤᱥᱤᱫᱟᱵᱟᱫ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱭᱳ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱭᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ , ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱜ ᱥᱟᱡᱟᱹᱭᱟᱱ ᱥᱩᱠᱩᱧ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱟᱭᱳ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name="tribune06">{{Cite news|url=http://www.tribuneindia.com/2006/20060811/delhi.htm#5|title=Maid to write sequel to autobiography|date=11 August 2006|work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]|access-date=20 May 2012}}</ref> <ref name="tri10">{{Cite news|url=http://www.tribuneindia.com/2010/20100327/dplus.htm#2|title=Housemaid makes it big in literature|date=27 March 2010|work=The Tribune|access-date=20 May 2012}}</ref> <ref name="BBC2004">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3644934.stm|title=From maid to bestselling author|date=21 September 2004|publisher=BBC News}}</ref> <ref name="out2003">{{Cite web |date=24 February 2003 |title=The Diary of Baby Haldar |url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?219105 |website=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |access-date=7 February 2024 |archive-date=6 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140106040339/http://www.outlookindia.com/article.aspx?219105 |url-status=dead}}</ref> ᱛᱟᱞᱟ ᱚᱠᱛᱮ ᱛᱮ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱟᱱᱟᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱮ ᱰᱨᱚᱯ ᱠᱮᱫᱟ, <ref name="dna07"/> 12 ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱠᱷᱚᱱ 14 ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱟᱡᱚᱠ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ 13 ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱟᱭᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱩᱫᱨᱮ, ᱟᱡ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱜᱟᱹᱛᱤᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱚᱡ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱳᱨᱥᱳᱯᱳᱨ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ 1999 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ, 25 ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ, ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱤᱝᱥᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱫᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱴᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱮ ᱫᱟᱹᱲ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱭᱳ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ]] ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ, ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱩᱵᱩᱫ ᱟᱨ ᱛᱯᱟᱥ ᱟᱨ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱯᱤᱭᱟᱭ ᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱠᱷᱚᱥᱛᱟᱣᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟᱞᱤᱭᱟᱹ ᱴᱷᱮᱱᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="out2003" /><ref name="nyt06"/>
== ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱵᱟᱦᱟᱞᱤᱡ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱡᱤᱨᱟᱹᱣ ᱟᱱ ᱮᱱᱛᱨᱚᱯᱳᱞᱤᱡᱤ ᱨᱮᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱯᱨᱚᱵᱳᱫᱷ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱜᱟᱲ ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱜᱩᱲᱜᱟᱶ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱩᱱᱥᱤ ᱯᱮᱨᱮᱢᱪᱚᱱᱫᱚ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ, ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱞᱯᱷ ᱨᱮ ᱜᱩᱛ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱷᱩᱪ ᱧᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱩᱫᱜᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, [[ᱛᱟᱥᱞᱤᱢᱟ ᱱᱟᱥᱨᱤᱱ|ᱛᱚᱥᱞᱤᱢᱟ ᱱᱟᱥᱨᱤᱱ]] ᱟᱜ ᱟᱡ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱱᱟᱜ ''ᱚᱢᱚᱨ ᱢᱮᱭᱵᱮᱞᱟ'' (ᱤᱧᱟᱹᱜ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ) ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱠᱷᱟᱹᱞᱟᱠᱟᱱ ᱡᱩᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱫᱚᱠᱨᱤᱪ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱷᱩᱨᱩᱢ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱦᱚᱞᱰᱟᱨ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱹᱛᱤᱞ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱩᱫᱜᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱴᱨᱤᱱᱯᱤᱣᱮᱱᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="out2003"/> <ref name="dna06" /> ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱡᱳᱨ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref name="BBC2004"/> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ, ᱫᱚᱠᱷᱤᱱ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ ᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱞᱟᱦᱟ, ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ [[ᱱᱚᱴᱵᱩᱠ|ᱱᱩᱴᱵᱩᱠ]] ᱯᱮᱱ ᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱩᱫᱜᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱚᱠᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱢᱩᱫᱨᱮ, ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱥᱟᱼᱵᱩᱛ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱛᱮ ᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ, ᱨᱟᱹᱲ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱟᱹᱲ ᱠᱟᱛᱮ ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱩᱱ ᱜᱮ ᱩᱱᱤ 100 ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name="BBC2004" /><ref name="dna06">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report_from-maid-to-star-author_1041956|title=From maid to star author|date=16 July 2006|publisher=DNA newspaper}}</ref><ref name="sunobserve06">{{Cite news|url=http://www.sundayobserver.lk/2006/07/30/pow08.asp|title=Books: A life less ordinary: Tell-all book on a domestic's hard life|date=30 August 2006|work=[[Sunday Observer]]|access-date=20 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140819131541/http://www.sundayobserver.lk/2006/07/30/pow08.asp|archive-date=19 August 2014}}</ref>
ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱪᱟᱸᱫᱳ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨᱟᱱ ᱚᱞ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱞᱮᱱᱟ, ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱚᱞ ᱛᱚᱞ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱞᱚᱠᱟᱞ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫᱤᱭᱟᱹᱠᱚ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]] ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱫᱚ 2002 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱳᱥᱟᱱᱤ ᱯᱨᱚᱡᱚᱥᱟᱨᱥ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ <ref name="BBC2004"/> <ref name="out2003"/> ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱚᱛᱷᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱚᱱᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱩᱫᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/80389/ordinary-women-extraordinary-tales.html|title=Ordinary women, extraordinary tales|work=[[Deccan Herald]]|access-date=20 May 2012}}</ref><ref name="sunobserve06"/> ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ 'ᱟᱞᱳ ᱟᱱᱫᱷᱚᱨᱤ' (ᱞᱟᱭᱤᱴ ᱮᱱᱰ ᱰᱟᱨᱠᱱᱮᱥ) ᱦᱚᱸ 2004 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ 2005 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱢᱟᱞᱚᱭᱟᱞᱚᱢ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ 2006 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛᱨᱮ ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱟᱱ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱫᱟ ᱱᱤᱭᱩᱨᱠ ᱴᱟᱭᱚᱢᱥ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱝᱜᱮᱞᱟᱥ ᱮᱥᱮᱥ ᱠᱚ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="nyt06"/> ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱱᱚᱶᱟ 21 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱩᱫᱨᱮ 13 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱤᱞᱟᱹᱛ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱩᱫᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱯᱷᱚᱨᱮᱱ, ᱡᱚᱯᱚᱱᱤᱥ ᱟᱨ ᱠᱳᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱾<ref name="dna07"/><ref name="tribune06"/>
== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
2012 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱮᱞᱰᱟᱨ ᱫᱚ ᱜᱳᱨᱟᱜᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱰᱤ ᱮᱞ ᱮᱯᱷ ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱵᱳᱫᱷ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱩᱱᱤ ᱟᱭᱟᱜ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱚᱲᱟᱜ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ, <ref name="tribune06"/> <ref>{{Cite web |date=26 May 2012 |title=PHOTO FEATURE: Her Bill Of Writes |url=http://www.tehelka.com/story_main52.asp?filename=hub260512BILL.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014192518/http://www.tehelka.com/story_main52.asp?filename=hub260512BILL.asp |archive-date=14 October 2012 |access-date=22 May 2012 |publisher=[[Tehelka]] Magazine, Vol 9, Issue 21}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟᱭ <ref name="outlook12">{{Cite web |date=23 April 2012 |title=Domestic helps: The Word is Respect: Baby Halder, the help-turned-author, at home |url=http://www.outlookindia.com/printarticle.aspx?280560 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120416194841/http://outlookindia.com/printarticle.aspx?280560 |archive-date=16 April 2012 |website=Outlook}}</ref>
== ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱚᱞ ==
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱤᱱᱚᱲ ==
* [https://www.nytimes.com/2006/08/02/books/02maid.html?ex=1312171200&en=1a7c9bd627f14187&ei=5088&partner=rssnyt&emc=rss ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ, ᱢᱤᱫᱦᱚᱲ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱦᱩᱭᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱛᱚᱛᱛᱚᱨ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾] ᱫᱟ ᱱᱤᱭᱩᱨᱠ ᱴᱟᱭᱚᱢᱥ, 2 ᱟᱜᱚᱥᱴ 2006 ᱾
* ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱯᱷᱨᱚᱱᱴᱞᱟᱭᱮᱱ, ᱡᱟᱱᱤ/ᱯᱷᱮᱵᱽᱵᱮᱨᱤ 2008 ᱾
6mj7o4fa9691yfb81dsnnxvqp11pzxu
ᱵᱚᱨᱠᱷᱟ ᱵᱤᱥᱴ ᱥᱮᱱᱜᱩᱯᱛᱚ
0
26587
198375
143062
2026-09-24T15:20:18Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198375
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱵᱚᱨᱠᱷᱟ ᱵᱤᱥᱴ
| image = Barkha Sengupta in 2018.jpg
| caption = ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱥᱮᱱᱜᱩᱚᱛᱟ
| birth_name = ᱵᱚᱨᱠᱷᱟ ᱵᱤᱥᱴ
| birth_date =
| birth_place =
| other_names = ᱵᱚᱨᱠᱷᱟ ᱵᱤᱥᱴ
| occupation = ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱚᱰᱮᱞ
| spouse = {{marriage|[[ᱤᱱᱫᱽᱨᱚᱱᱤᱞ ᱥᱮᱱᱜᱩᱯᱛᱟ]]|2008|2022|end=div}}
| children = ᱑
}}
'''ᱵᱚᱨᱠᱷᱟ ᱵᱤᱥᱴ''' ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ''ᱠᱤᱛᱱᱤ ᱢᱟᱥᱛ ᱦᱟᱭ ᱡᱤᱱᱫᱚᱜᱤ'' ᱚᱫᱤᱛᱟ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱟᱭᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |title=There is a flaw in the TV industry, it sticks to a certain format: Barkha Sengupta - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/there-is-a-flaw-in-the-tv-industry-it-sticks-to-a-certain-format-barkha-sengupta/articleshow/79285881.cms |access-date=4 June 2021 |website=The Times of India |language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ''ᱨᱟᱡᱱᱤᱛᱤ''(2010) ᱟᱨ ''ᱫᱩᱭ ᱯᱨᱤᱛᱤᱵᱤ'' (2010) ᱨᱮ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱵᱚᱨᱠᱷᱟ ᱵᱤᱥᱛ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠ ᱤᱱᱫᱨᱟᱱᱤᱞ ᱥᱮᱱ ᱜᱩᱯᱛᱚ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾
== ᱱᱤᱡᱮᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
[[ᱨᱮᱫ:Indraniel_barkha_sengupta.jpg|right|thumb|ᱢᱟᱨᱮᱱ ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱤᱱᱫᱨᱟᱱᱤᱞ ᱥᱮᱱ ᱜᱩᱯᱛᱚ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱚᱨᱠᱷᱟ ᱾]]
ᱵᱟᱨᱠᱷᱟ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱫᱤᱱ ᱫᱚ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮ, ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱨᱮ, ᱠᱚᱶᱟ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱨᱱᱮᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[ᱜᱟᱲᱳᱣᱟᱞᱤ ᱦᱚᱲ|ᱜᱟᱲᱳᱭᱟᱞᱤ]] ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱛᱛᱚᱨᱠᱷᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱟᱨᱟᱫᱩᱱ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱢᱩᱫᱽᱨᱮ ᱦᱩᱰᱤᱧ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱦᱳᱴᱮᱞ ᱪᱟᱪᱟᱞᱟᱣ ᱯᱮᱥᱟᱠᱟᱱ ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱯᱷᱮᱥᱮᱱ ᱰᱤᱡᱟᱭᱱᱟᱨ ᱾ <ref>{{Cite web |title=Indraneil Sengupta, Barkha Sengupta reunite in lockdown film |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/indraneil-sengupta-barkha-sengupta-reunite-in-lockdown-film/1874009 |access-date=27 April 2021 |website=outlookindia.com/ |archive-date=27 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427133040/https://www.outlookindia.com/newsscroll/indraneil-sengupta-barkha-sengupta-reunite-in-lockdown-film/1874009 |url-status=dead}}</ref> 2008 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ 2 ᱢᱟᱨᱪ ᱤᱱᱫᱨᱟᱱᱤᱞ ᱥᱮᱱ ᱜᱩᱯᱛᱚ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ , ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱜᱟᱛᱮ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ 'ᱯᱮᱭᱟᱟᱨ ᱠᱮ ᱰᱳ ᱱᱟᱢᱼ ᱮᱠ ᱨᱚᱫᱦᱟ', 'ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱭᱟᱢ' ᱟᱨ '''ᱰᱳᱞᱤ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱮ''<nowiki/>' ᱼᱨᱮ ᱚᱵᱷᱤᱱᱚᱭᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱞᱚᱠᱰᱟᱣᱩᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱴᱮᱦᱟᱴ ᱠᱟᱛᱮ 'ᱪᱚᱭᱤᱥᱥ' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |title=Barkha Bisht On Divorce To Indraneil Sengupta: "One Of The Toughest Decisions Of My Life" |url=https://www.ndtv.com/entertainment/barkha-bisht-on-divorce-to-indraneil-sengupta-one-of-the-toughest-decisions-of-my-life-3982049 |publisher=NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |title=Barkha Sengupta on 10 years of being together with Indraneil: I can still manage to blow him away - Times of India ► |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/barkha-sengupta-on-10-years-of-being-together-with-indraneil-i-can-still-manage-to-blow-him-away/articleshow/60020250.cms |website=The Times of India}}</ref>
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱭᱨᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢᱛᱮ 2022 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱯᱟᱜ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |title=Barkha Bisht finally confirms divorce from Indraneil Sengupta after 13 years of marriage |url=https://www.indiatoday.in/television/celebrity/story/barkha-bisht-finally-confirms-divorce-from-indraneil-sengupta-after-13-years-of-marriage-2364869-2023-04-26 |website=India Today |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Barkha Bisht Confirms Divorce With Indraneil Sengupta, Calls It One Of ‘Toughest Decisions’ Of Her Life |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/barkha-bisht-confirms-divorce-with-indraneil-sengupta-calls-it-one-of-toughest-decisions-of-her-life-news-281828 |publisher=Outlook India}}</ref> <ref>{{Cite web |title=From Indraneil Sengupta-Barkha Bisht to Subhangi Atre-Piyush Poorey; TV couples who divorced after several years of marriage |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/from-indraneil-sengupta-barkha-bisht-to-subhangi-atre-piyush-poorey-tv-couples-who-divorced-after-several-years-of-marriage/photostory/99883548.cms?from=mdr |website=The Times of India}}</ref> ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱠᱷᱚᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱚᱥᱤᱥ ᱥᱟᱨᱢᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱰᱮᱴᱤᱝ ᱟᱠᱟᱫᱮᱭᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |last=Mishra |first=Vinay |date=2023-02-23 |title=Barkha Sengupta falls in love? Something is brewing between her and Ashish Sharma? (Exclusive) |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/barkha-sengupta-falls-in-love-something-is-brewing-between-her-and-ashish-sharma-exclusive-101677131687394.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319022037/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/barkha-sengupta-falls-in-love-something-is-brewing-between-her-and-ashish-sharma-exclusive-101677131687394.html |archive-date=2023-03-19 |website=[[Hindustan Times]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 April 2023 |title=Barkha Bisht Confirms Divorce From Indraneil Amid Ashish Sharma Dating Rumours, Says 'I'm A Single...' |url=https://www.news18.com/movies/barkha-bisht-confirms-divorce-from-indraneil-amid-ashish-sharma-dating-rumours-says-im-single-7648363.html |website=News18 |language=en}}</ref>
== ᱠᱟᱹᱢᱤᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱢ ᱴᱤ ᱵᱷᱤ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱠᱤᱛᱱᱤ ᱢᱟᱥᱛ ᱦᱟᱭ ᱡᱤᱱᱫᱚᱜᱤ'' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱳ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱟᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱴᱟᱨᱯᱚᱞᱥ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱥᱳ ᱦᱳᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ''<nowiki/>'ᱯᱮᱭᱟᱟᱨ ᱠᱮ ᱰᱳ ᱱᱟᱢᱼ ᱮᱠ ᱨᱚᱫᱚ, ᱮᱠ ᱥᱭᱟᱢ''<nowiki/>', ᱡᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ 'ᱥᱭᱟᱢᱟ', 'ᱨᱚᱫᱦᱟ' ᱟᱨ 'ᱨᱟᱫᱷᱤᱠᱟ' ᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱡᱩᱢ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱯᱮᱯᱠᱚᱨᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱼᱱᱩᱭᱮᱥ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱴᱮᱦᱟᱴ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱨᱳᱜᱨᱟᱢ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>[http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k6/nov/nov205.htm Zoom launches 'Popkorn Newz'], ''indiantelevision.com'', 17 November 2006.</ref> ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱦᱟᱨᱟ ᱳᱣᱟᱱ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱨᱮ ''ᱰᱳᱞᱤ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱮ'' ᱨᱮ ᱚᱱᱩᱯᱟᱢᱟ ᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>[http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k7/may/may55.php Sahara One launches 'Doli Saja Ke' on father-daughter relationship], ''indiantelevision.com'', 5 May 2007.</ref>
== ᱯᱷᱤᱞᱢᱳᱜᱨᱟᱯᱷᱤ ==
=== ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ===
{| class="wikitable"
|+ᱵᱟᱨ ᱵᱟᱛᱷᱟ
| style="background:#FFFFCC;" |†
|ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱵᱟᱝ ᱧᱟᱢᱟᱱ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜᱟ ᱾
|}
{| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;"
! scope="col" |ᱥᱮᱨᱢᱟ
! scope="col" |ᱛᱟᱹᱞᱤᱠᱟ
! scope="col" |ᱮᱱᱮᱢ
! class="unsortable" scope="col" |ᱱᱳᱴᱠᱚ
|-
|2010
|''ᱨᱟᱡᱱᱤᱛᱤ''
|ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ
|"ᱤᱚᱥᱠ ᱵᱟᱨᱥᱮ" ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮ
|-
|2010
|''ᱫᱩᱭ ᱯᱨᱤᱛᱤᱵᱤ''
|ᱢᱟᱱᱫᱟᱠᱤᱱᱤ
|ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ
|-
|2011
|''ᱟᱢᱤ ᱥᱩᱵᱷᱟᱥ ᱵᱳᱞᱪᱤ''
|ᱪᱟᱨᱩᱞᱚᱛᱟ ᱵᱳᱥ, ᱵᱤ ᱪᱟᱨᱩ
|ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ
|-
|2013
|''ᱜᱳᱞᱤᱭᱩᱱ ᱠᱤ ᱨᱚᱥᱞᱤᱞᱟ ᱨᱟᱢᱼᱞᱤᱞᱟ''
|ᱠᱮᱥᱚᱨ
|
|-
|2013
|''ᱵᱷᱤᱞᱮᱱ''
|
|ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ
|-
|2014
|''ᱥᱚᱢᱨᱟᱴ ᱮᱱᱰ ᱠᱳ''
|ᱨᱮᱵᱚᱛᱤ ᱥᱤᱝ
|
|-
|2014
|''ᱮᱠᱥᱚᱱ''
|ᱨᱚᱠ (ᱨᱮᱠᱷᱟ)
|ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ
|-
|2015
|''ᱠᱟᱞᱟᱹᱜ''
|ᱟᱭᱴᱮᱢ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ
|ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ
|-
|2019
|''ᱢᱟᱨᱟᱝᱢᱚᱱᱛᱨᱚ ᱢᱳᱫᱤ''
|ᱡᱮᱥᱳᱫᱟᱵᱮᱱ
|
|-
| rowspan="2" |2023
|''1920: ᱦᱟᱨᱟᱨᱥ ᱚᱯᱷ ᱫᱟ ᱦᱟᱨᱴ''
|ᱨᱟᱫᱷᱤᱠᱟ
|ᱦᱤᱱᱫᱤ
|-
|''ᱥᱟᱯᱷᱮᱫ''
|ᱨᱟᱫᱷᱟ
|ᱦᱤᱱᱫᱤ
|}
== ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ==
== ᱣᱮᱵᱽ ᱥᱤᱨᱤᱡ ==
{| class="wikitable sortable"
!ᱥᱮᱨᱢᱟ
!ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ
!ᱮᱱᱮᱢ
!ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ
!ᱱᱳᱴᱠᱚ
|-
|2020
|''[[Ratri Ke Yatri|ᱨᱚᱛᱨᱤ ᱠᱮ ᱤᱭᱛᱨᱤ]]''
|ᱱᱤᱥᱚᱛᱟ
|ᱦᱤᱱᱫᱤ
|
|-
|-
|2020
|''ᱤᱧᱤᱡ ᱟᱨ ᱥᱟᱛᱟᱢᱠᱚ''
|ᱨᱳᱥᱱᱤ
|ᱵᱟᱝᱞᱟ
|
|-
|-
|2019
|''[[Kamini (series)|ᱠᱟᱢᱤᱱᱤ]]''
|ᱠᱟᱢᱤᱱᱤ
|ᱵᱟᱝᱞᱟ
|
|-
|2019
|''ᱠᱳᱞᱰ ᱞᱟᱥᱤ ᱟᱨ ᱪᱤᱠᱮᱱ ᱢᱚᱥᱞᱟ''
|ᱥᱤᱢᱟ
|ᱦᱤᱱᱫᱤ
|
|-
|2022-2023
|''ᱰᱩᱨᱚᱝᱜᱟ''
|ᱯᱨᱚᱪᱤ ᱵᱳᱱᱱᱮ
|ᱦᱤᱱᱫᱤ
|
|-
|2022
|''ᱢᱩᱠᱷᱵᱤᱨᱼ ᱫᱟ ᱥᱴᱳᱨᱤ ᱚᱯᱷ ᱮ ᱥᱚᱯᱟᱭ''
|ᱵᱮᱜᱚᱢ ᱟᱱᱟᱨ
|ᱦᱤᱱᱫᱤ
|
|-
|2023
|'' ᱦᱟᱹᱱᱴᱟᱨ ᱴᱩᱛᱮᱜᱟ ᱵᱟᱝ ᱴᱩᱫᱮᱜᱟ''
|ᱥᱳᱭᱟᱛᱤ
|ᱦᱤᱱᱫᱤ
|
|-
|2023
|''ᱚᱥᱚᱨ''
|ᱵᱚᱨᱤᱱᱫᱟ ᱥᱨᱤᱵᱽᱵᱟᱥ
|ᱦᱤᱱᱫᱤ
|
|}
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
6t4i3q1m0nv57nk66151re20cuffbax
ᱦᱮᱞᱮᱱ (ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ)
0
26671
198327
193170
2026-09-24T12:24:23Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198327
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱦᱮᱞᱮᱱ
| image = Helen in 2019.jpg
| caption = ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱦᱮᱞᱮᱱ
| birth_name = ᱦᱮᱞᱮᱱ ᱮᱱ ᱨᱤᱪᱟᱨᱰᱥᱚᱱ
| birth_date = {{birth date and age|df=y|1938|11|21}}
| birth_place = ᱨᱟᱱᱜᱩᱱ, ᱵᱽᱨᱤᱴᱤᱥ ᱵᱚᱨᱢᱟ (ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱭᱟᱝᱜᱳᱱ, ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ)
| death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} Death date then birth -->
| death_place =
| nationality = British Burmese (1938–1946) <br /> [[British Indian]] (1946–1947) <br /> [[Anglo-Indian]] (1947–1957)<br /> [[Indian people|Indian]] (1957–present)
| occupation = ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟ. ᱰᱮᱱᱥᱚᱨ
| years_active = 1951–ᱱᱤᱛ
| spouse = {{plainlist|
* {{marriage|ᱯᱨᱮᱢ ᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱬ ᱚᱨᱳᱲᱟ|1957|1974|reason=divorced}}
* {{marriage|[[ᱥᱟᱞᱤᱢ ᱠᱷᱟᱱ]]|1981}}
}}
| awards = [[ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ]]<br /> [[ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱞᱟᱭᱤᱯᱷᱴᱟᱭᱢ ᱮᱪᱤᱵᱷᱢᱮᱴ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ]]
| honours = ᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱥᱨᱤ ᱒᱐᱐᱙
}}
'''ᱦᱮᱞᱮᱱ ᱮᱱ ᱨᱤᱪᱟᱨᱰᱥᱚᱱ ᱠᱷᱟᱱ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ 21 ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ 1938) '''ᱦᱮᱞᱮᱱ''' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱩᱯᱨᱩᱢ, ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ 1000 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱡᱟᱸᱦᱟ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ 70 ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ, ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱟᱨ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱯᱨᱩᱢᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾
ᱦᱮᱞᱮᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ,<ref name="revamp">{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2003-02-03/news-interviews/27281535_1_cinema-special-appearance-shamita-shetty|title=Revamping Bollywood's sexy vamps|last=Mukherjee|first=Madhurita|date=3 February 2003|work=[[The Times of India]]|access-date=16 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121103220911/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2003-02-03/news-interviews/27281535_1_cinema-special-appearance-shamita-shetty|archive-date=3 November 2012}}</ref> ᱟᱨ ᱡᱟᱣᱜᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱦᱚᱲᱠᱩᱥᱤ ᱱᱟᱪ ᱟᱨ ᱠᱮᱵᱮᱨᱮᱴ ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ 2009 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ , ᱦᱮᱞᱮᱱ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱚᱫᱽᱫᱚ ᱥᱨᱤ ᱢᱟᱹᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ <ref>{{Cite web |date=26 January 2009 |title=Helen, Ash, Akshay named for Padma Shri |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/helen-ash-akshay-named-for-padma-shri/story-Sqi8cvlkTKRBriP85wt4QL.html |access-date=26 September 2019 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱯᱳᱱᱭᱟ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱫᱜᱟᱹᱣᱤᱡ ᱾<ref>{{Cite web |date=17 April 2006 |title=Helen |url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?230972 |access-date=16 October 2011 |publisher=OutlookIndia |archive-date=24 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111024050943/http://www.outlookindia.com/article.aspx?230972 |url-status=dead}}</ref>
== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ==
ᱦᱮᱞᱮᱱ ᱨᱤᱪᱟᱨᱰᱥᱚᱱ 1938 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ 21 ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ [[ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ|ᱵᱟᱨᱢᱟ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱭᱮᱝᱜᱳᱱ|ᱨᱮᱝᱜᱩᱱ]] ᱢᱤᱫ ᱮᱝᱞᱳᱼᱤᱱᱰᱚ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱ ᱟᱭᱳ ᱴᱷᱮᱱ ᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=24 January 2008 |title=I have no problems with the item no |url=http://www.santabanta.com/bollywood/18638/ive-no-problems-with-the-item-no-helen-richardson-khan |access-date=12 July 2015 |publisher=santabanta.com |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924094128/http://www.santabanta.com/bollywood/18638/ive-no-problems-with-the-item-no-helen-richardson-khan |url-status=dead }}</ref> ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱳᱨᱡ ᱰᱮᱥᱢᱤᱨ ᱟᱨ ᱟᱭᱳ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱢᱟᱨᱞᱤᱱ ᱾ ᱨᱳᱡᱟᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱟᱨ ᱡᱮᱱᱤᱯᱷᱟᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱳᱭᱫᱷᱟᱹᱱᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱚᱠᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱵᱟᱵᱟ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ 1943 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱡᱚᱯᱚᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱜᱚᱵᱚᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱲᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ ᱚᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱰᱤᱵᱽᱨᱩᱜᱚᱲ|ᱫᱨᱤᱵᱨᱚᱜᱩᱨᱚᱜ]] ᱾
ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱮ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱠᱮᱫᱟ ᱚᱡᱮ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡ ᱟᱭᱳᱭᱟᱜ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨ ᱫᱚ ᱯᱩᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱠᱷᱚᱨᱪᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="burma">{{Cite web |date=18 July 2011 |title=Helen Richardson |url=http://www.liveindia.com/salmankhan/helen.html |access-date=1 May 2012 |publisher=liveindia.com |archive-date=19 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220619081440/http://www.liveindia.com/salmankhan/helen.html |url-status=dead }}</ref> ᱠᱤᱭᱤᱱ ᱚᱯᱷ ᱫᱟ ᱱᱳᱪ ᱜᱟᱨᱞᱥ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱛᱚᱛᱩᱛᱚᱱᱤᱨᱮ ᱦᱮᱞᱮᱱ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ 1958 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ 19 ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ''ᱦᱟᱣᱨᱟ ᱵᱨᱤᱡ'' ᱨᱮ ᱟᱭᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱨᱟᱠ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾
== ᱠᱟᱹᱢᱤᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱦᱮᱞᱮᱱ ᱫᱚ ᱵᱚᱞᱤᱭᱩᱰ (ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ) ᱼᱨᱮ ᱩᱱ ᱮ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱠᱳᱠᱩ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱢᱤᱫ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱜᱟᱛᱮ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ 'ᱥᱟᱵᱤᱥᱛᱟᱱ' (1951) ᱟᱨ 'ᱟᱣᱟᱨᱟ' (1951ᱼ) ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱧᱟᱢ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱚᱜᱚᱱᱜᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ''ᱟᱞᱤᱯᱷ ᱞᱟᱭᱞᱟ'' (1954) ᱟᱨ ᱦᱩᱨᱼᱮᱼᱟᱨᱚᱵ (1955) ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ 'ᱢᱮᱣᱩᱨᱯᱟᱱᱠᱷ' (1954) ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾
1958 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ, 19 ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱨᱮᱠ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱟᱲᱮ ᱥᱟᱢᱚᱱᱛᱚ ᱟᱜ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ, ''ᱦᱟᱣᱨᱟ ᱵᱨᱤᱡ'' ᱨᱮ "ᱢᱮᱨᱟ ᱱᱟᱢ ᱪᱤᱱ ᱪᱤᱱ ᱪᱩ" ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱥᱮᱨᱮᱧᱟ ᱫᱟᱛ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, 1960 ᱟᱨ 1970 ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ ᱚᱯᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱟᱛᱛ ᱟᱭᱟᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱚᱞᱚᱠ ᱨᱮ ᱦᱮᱞᱮᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱥᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱸᱦᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱ "ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ" ᱫᱚ ᱱᱟᱭᱚᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱾<ref>{{Citation|title=Figurations in Indian Film}}</ref>
== ᱱᱤᱡᱮᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
[[ᱨᱮᱫ:Helen-SalimKhan.jpg|thumb|260x260px|ᱦᱮᱞᱮᱱ 2012 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛᱨᱮ ᱥᱮᱞᱤᱢ ᱠᱷᱟᱱ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾]]
ᱦᱮᱞᱮᱱ ᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱵᱟᱯᱞᱟ 1957 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ 'ᱫᱟᱞ ᱫᱳᱞᱚᱛ ᱫᱩᱱᱤᱭᱟ' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱯᱨᱮᱢ ᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱱ ᱟᱨᱳᱨᱟ ᱥᱟᱶ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱠᱷᱚᱱ 27 ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ 1974 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱰᱤᱨᱳᱠᱟᱨ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ 1981 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱦᱮᱞᱮᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱚᱞᱤᱭᱩᱰ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱚᱞᱤᱡ ᱥᱮᱞᱤᱢ ᱠᱷᱟᱱ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱠᱷᱟᱱ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱯᱳᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱨᱮᱱ ᱵᱟᱵᱟ ᱦᱮᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱟᱱ ᱟᱨ ᱟᱭᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱮᱨᱟ ᱥᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱱᱮᱢᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱦᱮᱞᱮᱱ ᱨᱮᱱ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱵᱟᱼᱵᱩᱴᱟᱹ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱟᱨ ᱦᱮᱞᱮᱱ ᱫᱚ ᱯᱨᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱜᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱥᱮᱞᱤᱢ ᱨᱮᱱ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱮᱨᱟ ᱥᱟᱞᱢᱟ ᱠᱷᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱫᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱨᱯᱤᱛᱟ ᱠᱷᱟᱱ ᱾ ᱦᱮᱞᱮᱱ <ref>{{Cite news|url=http://www.emirates247.com/entertainment/films-music/salman-khan-s-heart-warming-family-story-2015-07-25-1.597922|title=Salman Khan's heart-warming family story|date=25 July 2015|work=[[Emirates 24/7]]|access-date=2024-02-16|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225163555/https://www.emirates247.com/entertainment/films-music/salman-khan-s-heart-warming-family-story-2015-07-25-1.597922|url-status=dead}}</ref> ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱤᱥᱴᱟᱱ ᱾
== ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱟᱹᱱ ==
* ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣᱼ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱜᱚᱲᱚ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱼᱜᱩᱢᱱᱟᱢ (1966)
* ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣᱼ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱜᱟᱛᱮ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾''ᱥᱤᱠᱟᱨ ᱾'' (1969)
* ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣᱼ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱜᱚᱲᱚ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ''ᱟᱞᱟᱱ ᱾''(1972)
* ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱼ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱜᱚᱲᱚ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟᱼ''ᱞᱟᱦᱩ ᱠᱮ ᱰᱚ ᱨᱚᱝ'' (1980)
* ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣᱼ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱜᱚᱲᱚ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ''ᱠᱷᱟᱢᱳᱥᱤᱼ ᱫᱟ ᱢᱤᱭᱩᱡᱤᱠᱮᱞ'' (1997)
* ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱞᱟᱭᱤᱯᱷᱴᱟᱭᱤᱢ ᱮᱪᱤᱵᱷᱢᱮᱱᱴ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ (1999)
* ᱯᱚᱫᱽᱫᱚ ᱥᱨᱤ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱢᱟᱹᱱ (2009) <ref name="Padma Awards">{{Cite web |year=2015 |title=Padma Awards |url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |archive-date=15 October 2015 |access-date=21 July 2015 |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India}}</ref>
== ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢᱳᱜᱨᱟᱯᱷᱤ ==
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
hl3n1ffqrfvej2em14wzm87o0sr4tbc
ᱨᱚᱠᱩᱞ ᱯᱨᱤᱛ ᱥᱤᱝ
0
26787
198329
198102
2026-09-24T12:27:01Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198329
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱨᱚᱠᱩᱞ ᱯᱨᱤᱛ ᱥᱤᱝ
| image = Rakul-Preet-snapped-at-the-Jio-Studios-Infinite-Together-event (cropped).jpg
| caption = ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ ᱨᱚᱠᱩᱞ
| birth_place = [[ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ
| birth_date = {{Birth date and age|df=y|1990|10|10}}
| education = ᱡᱤᱥᱩᱥ ᱮᱱᱰ ᱢᱮᱨᱤ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ
| occupation = ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ
| works = ᱯᱷᱩᱞ ᱞᱤᱥᱴ
| years_active = ᱒᱐᱐᱙ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ
| spouse = {{marriage|[[ᱡᱟᱠᱠᱤ ᱵᱷᱟᱜᱽᱱᱟᱱᱤ]]|2024}}
| partner =
}}
'''ᱨᱚᱠᱩᱞ ᱯᱨᱤᱛ ᱥᱤᱝ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱐ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱐) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱦᱤᱱᱫᱤ, ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱟᱨ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱮᱛᱚᱢ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ, ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱮᱛᱚᱢ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱢᱩᱵᱷᱤ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref name="filmfare.com">{{cite web |title=Rakul Preet Singh- Best Telugu Actor in Leading Role Female Nominee {{!}} Filmfare Awards |url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-south-2017/telugu/nominations/best-actor-female/rakul-preet-singh |website=filmfare.com |access-date=31 May 2020 |language=en}}</ref><ref name="Nominations for the Best Actress T">{{cite web |title=Nominations for the Best Actress (Telugu) |url=https://www.filmfare.com/photos/nominations-for-the-best-actress-telugu-6662-5.html |website=filmfare.com |access-date=31 May 2020 |language=en}}</ref>
ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱜᱤᱞᱞᱤ'' (᱒᱐᱐᱙) ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱟᱴ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱟᱨ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱮ ''ᱠᱮᱨᱟᱛᱚᱢ'' (᱒᱐᱑᱑), ''ᱛᱷᱟᱫᱟᱭᱭᱟᱨ ᱛᱷᱟᱠᱠᱟ'' (᱒᱐᱑᱒) ᱟᱨ ''ᱵᱷᱮᱝᱠᱴᱟᱫᱽᱨᱤ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ'' (᱒᱐᱑᱓) ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱟᱨ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ''ᱞᱩᱠᱭᱚᱢ'' (᱒᱐᱑᱔), ''ᱯᱟᱱᱰᱟᱜᱟ ᱪᱮᱥᱠᱳ'' (᱒᱐᱑᱕), ''ᱥᱟᱨᱟᱭᱤᱱᱳᱰᱩ'' (᱒᱐᱑᱖), ''ᱫᱷᱨᱩᱣ'' (᱒᱐᱑᱖), ''ᱱᱟᱱᱟᱠᱩ ᱯᱨᱮᱢᱚᱛᱷᱳ'' (᱒᱐᱑᱖), ''ᱨᱟᱨᱟᱱᱰᱳᱭ ᱵᱷᱮᱫᱩᱠᱟ ᱪᱩᱫᱷᱚᱢ'' (᱒᱐᱑᱗), ''ᱥᱯᱟᱭᱰᱟᱨ'' (᱒᱐᱑᱗), ''ᱛᱷᱤᱨᱟᱱ ᱟᱫᱤᱜᱤᱨᱟᱢ ᱚᱸᱰᱨᱩ'' (᱒᱐᱑᱗), ᱟᱨ ᱟᱭᱞᱟᱱᱟ (᱒᱐᱒᱔) ᱾
ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤ ᱜᱟᱭᱟᱱ ''ᱭᱟᱨᱤᱭᱟᱱ'' (᱒᱐᱑᱔) ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱒᱐᱑᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱠᱷᱚᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱳᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤ ᱫᱚ ''ᱫᱮ ᱫᱮ ᱯᱭᱟᱨ ᱫᱮ'' (᱒᱐᱑᱙), ᱜᱟᱭᱟᱱ ''ᱨᱟᱱᱣᱮ ᱓᱔'' (᱒᱐᱒᱒) ᱟᱨ ᱥᱟᱛᱤᱨ ''ᱰᱚᱠᱴᱚᱨ ᱡᱤ'' (᱒᱐᱒᱒) ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾
==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱨᱚᱠᱩᱞ ᱯᱨᱤᱛ ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱑᱐ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱐ ᱨᱮ [[ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱤ ᱥᱤᱠᱷ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |title=Walking with Nanak |url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/india-news-walking-with-nanak/302337 |website=[[Outlook India]] |access-date=11 January 2022 |date=19 November 2021}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=Rakul Preet turns 25, T-Town celebs party in Hyderabad |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/hyderabad/Rakul-Preet-turns-25-T-Town-celebs-party-in-Hyderabad/articleshow/49311873.cms |website=[[The Times of India]] |publisher=TNN |access-date=7 May 2016 |date=12 October 2015}}</ref><ref>{{cite web |title=The kudis of Punjab flock South |last=Nijher |first=Jaspreet |work=The Times of India |date=7 February 2013 |access-date=20 July 2016 |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/movies/news/The-kudis-of-Punjab-flock-South/articleshow/18379514.cms}}</ref> ᱨᱚᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚ ᱟᱨᱢᱤ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱥᱠᱩᱞ, ᱫᱷᱳᱞᱟ ᱠᱩᱶᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱡᱤᱥᱩᱥ ᱮᱱᱰ ᱢᱮᱨᱤ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱞᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Rakul Preet Singh: Rakul Preet Singh: I chose JMC over LSR because I wanted to study in a good-looking college! {{!}} Delhi News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/rakul-preet-singh-i-chose-jmc-over-lsr-because-i-wanted-to-study-in-a-good-looking-college/articleshow/59516083.cms |date=July 10, 2017 |first=Riya |last=Sharma |website=The Times of India |language=en |access-date=11 May 2020 }}</ref><ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/movies/news/The-kudis-of-Punjab-flock-South/articleshow/18379514.cms The kudis of Punjab flock South]. ''The Times of India''. (7 February 2013). Retrieved 10 October 2015.</ref> ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱨᱢᱤ ᱚᱯᱷᱤᱥᱚᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |title=Rakul Preet Singh: Lesser known facts about the 'Aiyaary' actress |website=[[The Times of India]] |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/rakul-preet-singh-lesser-known-facts-about-the-aiyaary-actress/rakul-preet-is-a-fauji-kid/photostory/62743177.cms |date=22 June 2020}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱭᱳ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱮᱱᱫᱚᱨ ᱠᱚᱣᱨ ᱟᱨ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱠᱩᱞᱵᱤᱱᱫᱚᱨ ᱥᱤᱝ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |title=Rakul speaking about her parents in an interview |via=[[YouTube]] |url=https://www.youtube.com/watch?v=zJg3yWLw--o&feature=youtu.be&t=1157}}</ref><ref>{{cite news |title=Rakul Preet Singh: Believe in giving back to the society |url=https://telanganatoday.com/rakul-preet-singh-believe-in-giving-back-to-the-society |access-date=30 May 2020 |work=Telangana Today}}</ref> ᱟᱡᱤᱡ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱫᱚ ᱚᱢᱚᱱ ᱯᱨᱤᱛ ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ''ᱨᱟᱢ ᱨᱟᱡᱽᱭᱚ'' ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news |last1=Yadav |first1=Nitesh |title=Rakul Preet's brother Aman to make Bollywood debut with 'Ram Rajya' |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/news/rakul-preet-brother-aman-to-make-bollywood-debut-with-ram-rajya-592684 |access-date=30 May 2020 |work=indiatvnews.com |date=26 February 2020 |language=en}}</ref>
==ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
===ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱟᱹᱢᱤ (᱒᱐᱐᱙-᱒᱐᱑᱔)===
ᱥᱤᱝ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱵᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱩᱠᱢᱩ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱢᱚᱰᱮᱞᱤᱝ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name=swamped>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/swamped-with-work/article6438546.ece?secpage=true&secname=entertainment |title=Swamped with work |author=Sangeetha Devi Dundoo |date=23 September 2014 |work=The Hindu}}</ref> ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''[[ᱜᱤᱞᱞᱤ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱜᱤᱞᱞᱤ]]'' ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱟᱴ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱥᱮᱞᱣᱟᱨᱟᱜᱚᱵᱚᱱ]] ᱟᱜ ''᱗ᱡᱤ ᱨᱮᱱᱵᱳ ᱠᱚᱞᱚᱱᱤ'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱢᱮᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="deccanchronicle1">{{cite news |author=Logesh Balachandran |url=http://www.deccanchronicle.com/131105/entertainment-kollywood/article/rakul-preet-singhs-success-story |title=Rakul Preet Singh's success story |work=Deccan Chronicle |date=5 November 2013 |access-date=4 March 2014 |archive-date=27 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131227122742/http://www.deccanchronicle.com/131105/entertainment-kollywood/article/rakul-preet-singhs-success-story |url-status=dead }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ "ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱠᱟ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ" ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱡᱮ "ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱮᱭᱟ" ᱾<ref name="deccanchronicle1" /> ᱟᱡᱟᱜ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱑ ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱟ ᱢᱤᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱳᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news |url=http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/review/10887.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20091025164718/http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/review/10887.html |url-status=dead |archive-date=25 October 2009 |title=Gilli – Well done Gururaj! |website=IndiaGlitz.com |date=19 October 2009 |access-date=4 March 2014}}</ref> ᱯᱤᱯᱩᱞᱥ ᱪᱳᱭᱮᱥ ᱢᱤᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱴᱟᱭᱤᱢᱥ ᱵᱮᱜᱚᱨ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱥᱟᱵᱽ ᱴᱟᱭᱴᱚᱞ ᱠᱚᱭ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱯᱟᱱᱴᱟᱞᱩᱱ ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱟ ᱢᱤᱥ ᱯᱷᱨᱮᱥ ᱯᱷᱮᱥ, ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱟ ᱢᱤᱥ ᱴᱮᱞᱮᱱᱴᱮᱰ, ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱟ ᱢᱤᱥ ᱵᱮᱭᱴᱤᱯᱷᱩᱞ ᱥᱢᱟᱭᱤᱞ ᱟᱨ ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱟ ᱢᱤᱥ ᱵᱮᱭᱴᱤᱯᱷᱩᱞ ᱟᱭᱤᱡᱽ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="indiatimes1">{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-18/miss-india/29427577_1_pageant-crown-rakul-preet-singh |archive-url=https://web.archive.org/web/20140106032228/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-18/miss-india/29427577_1_pageant-crown-rakul-preet-singh |url-status=dead |archive-date=6 January 2014 |title=India voted for me: Rakul Preet Singh |date=18 April 2011 |work=[[The Times of India]] |access-date=4 March 2014}}</ref><ref>{{cite web |title=Miss India Winners 2011 – Beauty Pageants – Indiatimes |url=http://beautypageants.indiatimes.com/Miss-India-Winners-2011/articleshow/7959155.cms |website=The Times of India |access-date=2024-03-06 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225134205/https://beautypageants.indiatimes.com/Miss-India-Winners-2011/articleshow/7959155.cms |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=Rakul Preet Singh – Femina Miss India |url=http://beautypageants.indiatimes.com/miss-india-2011/Rakul-Preet-Singh/profile/7634098.cms |website=The Times of India |access-date=2024-03-06 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225134220/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-india-2011/Rakul-Preet-Singh/profile/7634098.cms |url-status=dead }}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱤᱫᱽᱫᱷᱚᱨᱛᱷ ᱨᱟᱡᱽᱠᱩᱢᱟᱨ ᱥᱟᱶ ''ᱠᱮᱨᱟᱛᱚᱢ'' ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱟᱨ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱠᱨᱤᱛᱤᱠ ᱠᱚ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱡᱮ "ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱴᱟᱭᱤᱢ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ " ᱾<ref>{{Cite news |url=https://www.indiaglitz.com/siddharth-rajkumars-movie-titled-keratam-malayalam-news-67861 |title=Siddharth Rajkumar's movie titled 'Keratam' – Malayalam Movie News |work=IndiaGlitz.com |access-date=27 May 2018 |archive-date=7 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221007131146/https://www.indiaglitz.com/siddharth-rajkumars-movie-titled-keratam-malayalam-news-67861 |url-status=dead }}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱦᱚᱸ "ᱭᱩᱵᱷᱟᱱ" ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱞᱟᱠᱟᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-08-03/news-interviews/29845584_1_aishwarya-rakul-preet-singh-yuvan |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202213248/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-08-03/news-interviews/29845584_1_aishwarya-rakul-preet-singh-yuvan |url-status=dead |archive-date=2 February 2014 |title=Yuvan producer sidelining Aishwarya |date=3 August 2011 |work=[[The Times of India]] |access-date=4 March 2014}}</ref> ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱛᱷᱟᱰᱮᱭᱟᱨᱟ ᱛᱷᱟᱠᱠᱟ'' ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱳᱞ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-06-24/news-interviews/29698782_1_rakul-prachi-desai-film |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202213707/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-06-24/news-interviews/29698782_1_rakul-prachi-desai-film |url-status=dead |archive-date=2 February 2014 |title=Rakul's tryst with K'wood |date=24 June 2011 |work=[[The Times of India]] |access-date=4 March 2014}}</ref>
ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ''ᱯᱩᱛᱷᱟᱜᱚᱢ'' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ [[ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱛᱟᱢᱤᱞ]] ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ]] ᱨᱮ ''ᱵᱷᱮᱱᱠᱟᱴᱟᱰᱨᱤ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ'' ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱠᱚᱢᱚᱨᱥᱤᱭᱟᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ<ref>[https://web.archive.org/web/20131218095702/http://ibnlive.in.com/news/venkatadri-express-hit-chota-k-naidu-calls-it-team-effort/437320-71.html 'Venkatadri Express' hit, Chota K. Naidu calls it team effort – IBNLive]. CNN-IBN.in.com (2 December 2013). Retrieved 10 October 2015.</ref> ᱟᱨ ᱖᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱟᱣᱟᱨᱰᱥ ᱥᱟᱣᱛᱷ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ ᱾{{Citation needed|date=April 2023}}
᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱵᱽᱭᱟ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱟᱜ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''[[ᱭᱟᱨᱤᱭᱟᱱ (᱒᱐᱑᱔ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱭᱟᱨᱤᱭᱟᱱ]]'' ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱯᱟᱴ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ,<ref>{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-18/news-interviews/40047684_1_bollywood-debut-telugu-debut-telugu-film |archive-url=https://web.archive.org/web/20130623035202/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-18/news-interviews/40047684_1_bollywood-debut-telugu-debut-telugu-film |url-status=dead |archive-date=23 June 2013 |title=South Indian cinema is the place to be: Rakul Preet |date=18 June 2013 |work=[[The Times of India]] |access-date=4 March 2014}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''[[ᱭᱮᱱᱟᱢᱳ ᱭᱮᱫᱷᱳ]]'' ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ,<ref name="indiatimes2">{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news-interviews/Rakul-Preet-replaces-Hansika-in-Rams-film/articleshow/34637965.cms |title=Rakul Preet replaces Hansika in Ram's film |work=The Times of India |date=4 May 2014 |author=Sashidhar AS |access-date=4 May 2014}}</ref> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱨᱤᱵᱟᱥ,<ref name="indiatimes3">{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news-interviews/Gopichand-Sriwaas-new-film-launched/articleshow/33610234.cms |title=Gopichand-Sriwaas' new film launched |work=The Times of India |date=11 April 2014 |access-date=4 May 2014}}</ref> ᱡᱤ. ᱱᱟᱜᱮᱥᱣᱚᱨ ᱨᱮᱰᱰᱤ,<ref name="indiatimes4">{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news-interviews/Rakul-Preet-joins-the-sets-of-Manchu-Manojs-next/articleshow/34541462.cms |title=Rakul Preet joins the sets of Manchu Manoj's next |work=The Times of India |date=2 May 2014 |access-date=4 May 2014}}</ref> ᱟᱨ ᱜᱳᱯᱤᱪᱚᱱᱫᱽ ᱢᱟᱞᱤᱱᱮᱱᱤ ᱛᱚᱠᱚ ᱠᱚ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱥᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱥᱨᱤᱣᱟᱥ ᱟᱜ ''ᱞᱚᱠᱭᱚᱢ'' ᱟᱨ ᱡᱤ. ᱱᱟᱜᱮᱥᱣᱚᱨ ᱨᱮᱰᱰᱤ ᱟᱜ ''ᱠᱟᱨᱟᱱᱛ ᱛᱷᱤᱜᱟ'' ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱩᱯᱚᱨᱴᱤᱵᱷ ᱨᱤᱵᱷᱤᱭᱩ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ,<ref>[http://www.deccanchronicle.com/140926/entertainment-movie-review/article/movie-review-%E2%80%98loukyam%E2%80%99-it%E2%80%99s-routine-comedy-one Movie review ‘Loukyam’: It’s a routine comedy one]. ''Deccan Chronicle''. (26 September 2014). Retrieved 10 October 2015.</ref><ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/Loukyam/movie-review/43547327.cms Loukyam Movie Review, Trailer, & Show timings at Times of India]. ''The Times of India''. (26 September 2014). Retrieved 10 October 2015.</ref> ''᱑᱒᱓ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ'' ᱮ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱴᱟᱨ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ" ᱾ <ref>[http://www.123telugu.com/reviews/current-theega-telugu-movie-review.html Current Theega Telugu Movie Review]. 123telugu.com (31 October 2014). Retrieved 10 October 2015.</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱖᱒ ᱟᱱᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱟᱣᱟᱨᱰᱥ ᱥᱟᱣᱛᱷ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ''ᱯᱟᱱᱰᱟᱜᱟ ᱪᱮᱥᱠᱳ'' ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱢ ᱯᱳᱛᱷᱤᱱᱮᱱᱤ ᱥᱟᱶᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱜᱳᱯᱤᱪᱚᱸᱫᱽ ᱢᱟᱞᱤᱱᱮᱱᱤ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
===ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱥᱮᱫ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ (᱒᱐᱑᱕-᱒᱐᱑᱘)===
ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱦᱟᱭ ᱯᱨᱚᱯᱷᱟᱭᱤᱞ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱟᱱᱟ: ᱨᱚᱵᱤ ᱛᱮᱡᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱩᱨᱮᱱᱫᱚᱨ ᱨᱮᱰᱰᱤ ᱟᱜ ''ᱠᱤᱠ ᱒'',<ref name="Rakul bags biggie!">[https://www.indiaglitz.com/Surender-Reddy-Confirms-The-Heroine-In-kick-2-telugu-news-113898 "Surender Reddy confirms the heroine in Kick 2"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405122106/https://www.indiaglitz.com/surender-reddy-confirms-the-heroine-in-kick-2-telugu-news-113898 |date=2023-04-05 }}. IndiaGlitz (11 September 2014). Retrieved 11 September 2014.</ref> ᱨᱟᱢ ᱪᱚᱨᱚᱱ ᱟᱜ ''ᱵᱨᱩᱥ ᱞᱤ'',<ref name="Rakul with Ram Charan">[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Ram-Charan-gears-up-for-his-next/articleshow/46271374.cms "Rakul with Ram Charan"]. ''The Times of India'' (18 February 205). Retrieved 18 February 2015.</ref> ᱥᱩᱠᱩᱢᱟᱨ ᱟᱜ ''ᱱᱚᱱᱱᱟᱠᱩ ᱯᱨᱮᱢᱛᱷᱳ'' ᱡᱩᱱᱤᱭᱚᱨ ᱮᱱᱴᱤᱟᱨ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ<ref name="NTR to romance Rakul Preet">[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/NTR-to-romance-Rakul-Preet/articleshow/45761759.cms "NTR to romance Rakul Preet"]. ''The Times of India'' (5 January 2015). Retrieved 5 January 2015.</ref> ᱟᱨ [[ᱚᱞᱞᱩ ᱚᱨᱡᱩᱱ]] ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱵᱳᱭᱟᱯᱚᱛᱤ ᱥᱨᱤᱱᱩ ᱟᱜ ''ᱥᱚᱨᱨᱮᱱᱳᱰᱩ'' ᱾<ref name="Rakul Preet Singh pairs up with Allu Arjun">[https://www.indiaglitz.com/rakul-preet-singh-in-allu-arjun-boyapati-srinu-film-telugu-news-136170.html "Rakul Preet Singh pairs up with Allu Arjun"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405043910/https://www.indiaglitz.com/rakul-preet-singh-in-allu-arjun-boyapati-srinu-film-telugu-news-136170.html |date=2023-04-05 }}. IndiaGlitz. Retrieved 25 June 2015.</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱖ ᱟᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱢᱩᱵᱷᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ (ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ) ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱟᱢᱮᱴ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱮᱞᱢᱚᱠᱳᱸᱰᱟ ᱥᱨᱤᱱᱤᱵᱟᱥ ᱥᱟᱶ ᱵᱳᱭᱟᱯᱚᱛᱤ ᱥᱨᱤᱱᱩ ᱟᱜ ᱰᱤᱨᱮᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮ ''ᱡᱚᱭᱟ ᱡᱟᱱᱠᱤ ᱱᱟᱭᱚᱠ'' ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱥᱩᱦᱤ ᱞᱮᱜᱼᱟᱭ ᱾<ref>[http://www.deccanchronicle.com/tollywood/160116/rakul-preet-hikes-fee-charges-rs-1-5-crore.html "Rakul Preet hikes fee, charges Rs 1.5 crore"]. ''Deccan Chronicle''. (17 January 2016). Retrieved 4 June 2016.</ref> ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱢ ᱪᱚᱨᱚᱱ ᱥᱟᱶ ᱥᱩᱨᱮᱱᱫᱨᱚ ᱨᱮᱰᱰᱤ ᱟᱜ ᱫᱷᱨᱩᱵᱽ ᱨᱮ ᱥᱩᱦᱤ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱾<ref name=":0">[http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/rakul-preet-singh-in-telugu-remake-of-thani-oruvan/ "Rakul Preet Singh in Telugu remake of ‘Thani Oruvan’"]. ''The Indian Express''. (7 February 2016). Retrieved 4 June 2016.</ref>
ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱥᱟᱭ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱴᱮᱡᱽ ᱥᱟᱶ ᱜᱳᱯᱤᱪᱟᱸᱫᱽ ᱢᱟᱞᱤᱱᱮᱱᱤ ᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱣᱤᱱᱚᱨ'' ᱨᱮ ᱥᱩᱦᱤ ᱞᱮᱜᱼᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |title=Rakul Preet to romance Sai Dharam Tej |last=Jonnalagedda |first=Pranita |work=The Times of India |date=12 March 2016 |access-date=19 June 2016 |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Rakul-Preet-to-romance-Sai-Dharam-Tej/articleshow/51372473.cms}}</ref><ref>[http://www.thehansindia.com/posts/index/Cinema/2016-02-29/Murugadoss-flags-off-Gopichand-Malinenis-film/210436 "Murugadoss flags off Gopichand Malineni’s film"]. Thehansindia.com (29 February 2016). Retrieved 4 June 2016.</ref> ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱢᱚᱦᱮᱥ ᱵᱟᱵᱩ]] ᱥᱟᱶ ᱮ.ᱟᱨ. ᱢᱩᱨᱩᱜᱟᱫᱚᱥ ᱟᱜ ᱵᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱩᱦᱤ ᱞᱮᱜᱼᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ''[[ᱥᱯᱟᱭᱰᱟᱨ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱥᱯᱟᱭᱰᱟᱨ]]'' ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Not-Parineeti-Chopra-but-Rakul-Preet-Singh-in-AR-Murugadoss-next/articleshow/53154882.cms |title=Not Parineeti Chopra, but Rakul Preet Singh in AR Murugadoss' next |website=The Times of India|last1=Lakshmi |first1=V. }}</ref><ref>[http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/rakul-preet-singh-replaces-parineeti-chopra-in-mahesh-babus-next-2900913/ "Rakul Preet Singh replaces Parineeti Chopra in Mahesh Babu’s next"]. ''The Indian Express''. (8 July 2016). Retrieved 20 February 2017.</ref><ref>[http://www.hindustantimes.com/regional-movies/rakul-preet-steps-in-as-parineeti-exits-mahesh-babu-s-next/story-ZQXazfhHRH2MFb2e7ZSxSP.html "Rakul Preet steps in as Parineeti exits Mahesh Babu’s next"]. ''Hindustan Times''. (updated 7 July 2016). Retrieved 20 February 2017.</ref> ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱥᱩᱦᱤ ᱞᱮᱜᱼᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱭᱟᱱ ᱠᱨᱤᱥᱱᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱨᱟᱨᱚᱱᱰᱳᱭ ᱵᱷᱮᱫᱩᱠᱟ ᱪᱩᱫᱷᱚᱢ'' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱟᱜᱟ ᱪᱮᱭᱛᱚᱱᱭᱟᱭ ᱫᱚ ᱯᱟᱴ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Rakul">[http://www.thehansindia.com/posts/index/Tollywood/2016-09-09/Rakul-Preet-to-romance-Chay/253059 "Rakul Preet to romance Chay"]. Thehansindia.com (9 September 2016). Retrieved 20 February 2017.</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱒᱖ ᱢᱮ ᱨᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱞᱚᱠᱵᱟᱥᱴᱚᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Rarandoi Veduka Chudham box office: Naga Chaitanya, Nagarjuna declare the film a success. |work=[[The Indian Express]] |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/rarandoi-veduka-chudham-box-office-naga-chaitanya-nagarjuna-film-success-4679059/}}</ref>
ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱟᱨᱛᱷᱤ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ''ᱛᱷᱤᱨᱚᱱ ᱚᱫᱷᱤᱜᱟᱨᱟᱢ ᱚᱸᱰᱨᱩ'' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱥᱩᱦᱤ ᱠᱮᱜᱼᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news |url=http://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/221216/karthis-next-titled-dheeran-adhigaram-ondru.html |title=Karthi's next titled Dheeran Adhigaram Ondru |date=22 December 2016 |newspaper=[[Deccan Chronicle]] |access-date=22 December 2016}}</ref> ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱫᱷᱟᱨᱟ ᱦᱟᱜ ᱥᱟᱨᱵᱷᱮᱴᱤᱠᱮᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱨᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱤᱨᱟᱡᱽ ᱯᱟᱱᱰᱮ ᱭᱟᱜ ''ᱟᱭᱭᱟᱨᱤ'' ᱨᱮ ᱥᱤᱫᱷᱟᱨᱛᱷ ᱢᱟᱞᱦᱳᱛᱨᱟ ᱥᱟᱶ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/neeraj-pandeys-aiyaary-to-release-on-february-9/articleshow/62487242.cms |title=Neeraj Pandey's 'Aiyaary' to release on February 9 |website=The Times of India}}</ref>
===ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮ ᱟᱬᱜᱚ ᱨᱟᱠᱟᱵ (᱒᱐᱑᱙ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ)===
[[File:Rakul Preet Singh snapped during De De Pyaar De promotions (cropped).jpg|thumb|upright|ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ''ᱫᱮ ᱫᱮ ᱯᱭᱟᱨ ᱫᱮ'' ᱯᱨᱳᱢᱳᱥᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ]]
᱒᱐᱑᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱚᱱᱫᱚᱢᱩᱨᱤ ᱵᱟᱞᱚᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱣᱟᱜ ''ᱮᱱᱴᱤᱟᱨ: ᱠᱟᱛᱷᱟᱱᱟᱭᱠᱩᱰᱩ'' ᱨᱮ ᱥᱨᱤᱫᱮᱵᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱟᱴ ᱞᱮᱫᱟᱭ । ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱫᱷᱟᱣ ᱠᱟᱨᱛᱷᱤ ᱨᱮ ᱚᱯᱚᱡᱤᱴ ''[[ᱫᱮᱵᱽ (᱒᱐᱑᱙ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱫᱮᱵᱽ]]'' ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱯᱟᱴ ᱮ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱥᱤᱝ ᱑᱗ ᱢᱮ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱞᱮᱱ ᱞᱟᱵᱷ ᱨᱚᱱᱡᱚᱱᱟᱜ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱨᱳᱢᱠᱚᱢ ''ᱫᱮ ᱫᱮ ᱯᱭᱟᱨ ᱫᱮ'' ᱨᱮ [[ᱚᱡᱚᱭ ᱫᱮᱵᱜᱚᱱ]] ᱟᱨ ᱛᱚᱵᱵᱩ ᱥᱟᱶᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/rakul-preet-star-alongside-ajay-devgn-tabu-rom-com/ |title=Rakul Preet to star alongside Ajay Devgn and Tabu in this rom-com |date=16 January 2018 |work=Bollywood Hungama |access-date=17 January 2018}}</ref> ᱤᱱᱟᱹ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱜᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱮᱞᱣᱟᱲᱟ ᱜᱷᱚᱵᱚᱱᱟᱜ ''ᱮᱱ.ᱡᱤ.ᱠᱮ.'' ᱨᱮ ᱥᱩᱨᱭᱟ ᱥᱟᱶᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱒᱐᱑᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱚᱬᱮ ᱟᱱᱟᱜ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱨᱳᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱢᱚᱱᱚᱫᱷᱩᱰᱩ ᱒'' ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱟᱜᱟᱨᱡᱩᱱ ᱚᱠᱠᱤᱱᱮᱱᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱨᱚᱵᱤᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://www.firstpost.com/entertainment/manmadhudu-2-movie-review-nagarjuna-rakul-preets-film-doesnt-tap-into-its-potentially-rich-emotional-aspect-7137361.html |title=Manmadhudu 2 movie review: Nagarjuna, Rakul Preet's film doesn't tap into its potentially rich emotional aspect |date=9 August 2019 |website=Firstpost |access-date=9 August 2019}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱜᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱞᱟᱯ ᱢᱤᱞᱚᱱ ᱡᱟᱵᱷᱮᱨᱤ ᱟᱜ ᱮᱠᱥᱚᱱ ᱜᱟᱭᱟᱱ ''ᱢᱟᱨᱡᱟᱵᱟᱱ'' ᱨᱮ [[ᱨᱤᱛᱮᱥ ᱫᱮᱥᱢᱩᱠᱷ]], ᱥᱤᱫᱽᱫᱷᱚᱨᱛᱷ ᱢᱟᱞᱦᱳᱛᱨᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱨᱟ ᱥᱩᱛᱟᱨᱤᱭᱟ ᱥᱟᱶᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news |url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/sidharth-malhotra-riteish-deshmukh-tara-sutaria-in-milap-zaveris-next/articleshow/66436363.cms |title=Riteish Deshmukh, Tara Sutaria, Siddharth Malhotra in Milap Zaveri's next |work=Mumbai Mirror |access-date=1 November 2018 |archive-date=31 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181031063031/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/sidharth-malhotra-riteish-deshmukh-tara-sutaria-in-milap-zaveris-next/articleshow/66436363.cms |url-status=dead }}</ref>
᱒᱐᱒᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱥᱮᱠᱷᱚᱨ ᱭᱮᱞᱮᱴᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱥᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''[[ᱪᱮᱠ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱪᱮᱠ]]'' ᱨᱮ [[ᱱᱤᱛᱤᱱ]] ᱥᱟᱶ ᱟᱨ ''[[ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ ᱠᱟ ᱜᱨᱟᱱᱰᱥᱚᱱ]]'' ᱨᱮ [[ᱚᱨᱡᱩᱱ ᱠᱚᱯᱩᱨ]] ᱥᱟᱶ ᱯᱟᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news |last=Dundoo |first=Sangeetha Devi |date=26 February 2021 |title='Check' review: The moves aren't smart enough |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/reviews/this-chandra-sekhar-yeleti-movie-starring-nithiin-and-rakul-preet-singh-isnt-smart-enough/article33941158.ece |access-date=27 February 2021 |issn=0971-751X}}</ref><ref name="m.timesofindia.com">{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/arjun-kapoor-and-rakul-preet-start-shooting-for-their-untitled-film/articleshow/72084480.cms |title=Arjun Kapoor and Rakul Preet start shooting for their untitled film |website=The Times of India |date=16 November 2019}}</ref><ref name="m.filmfare.com">{{Cite web |url=https://m.filmfare.com/news/bollywood/rakul-preet-singh-is-all-praise-for-her-sardar-grandson-co-star-arjun-kapoor-44637.amp |title=Rakul Preet Singh is all praise for her Sardar & Grandson co-star Arjun Kapoor |website=[[Filmfare]] |date=2 November 2020}}</ref> ᱯᱚᱧᱡᱟ ᱵᱚᱭᱥᱱᱚᱵᱽ ᱛᱮᱡᱽ ᱥᱟᱶ ᱠᱨᱤᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱠᱚᱸᱰᱟ ᱯᱳᱞᱚᱢ'' ᱫᱚ ᱘ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="indiatoday.com">{{Cite web |title=Rakul Preet unveils her character Obulamma from director Krish's Konda Polam. Watch promo |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/rakul-preet-unveils-her-character-obulamma-from-director-krish-s-konda-polam-watch-promo-1844127-2021-08-23 |author=Janani K |date=23 August 2021 |access-date=24 August 2021 |website=India Today |language=en}}</ref>
==ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
[[File:Rakul Preet Singh and Jackky Bhagnani at Ramesh S Taurani’s diwali bash.jpg|thumb|ᱥᱤᱝ ᱟᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭ [[ᱡᱮᱠᱤ ᱵᱷᱚᱜᱽᱱᱟᱱᱤ]] ᱥᱟᱶ, ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ]]
᱒᱐᱒᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱥᱤᱝ ᱫᱚ ᱮᱠᱴᱚᱨ-ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ ᱡᱟᱠᱤ ᱵᱷᱚᱜᱽᱱᱟᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Jackky Bhagnani, Rakul Preet Singh confirm relationship on her 31st birthday, Kriti Sanon whistles for them |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/jackky-bhagnani-rakul-preet-singh-confirm-relationship-on-her-birthday-101633854656020.html |access-date=10 October 2021 |website=Hindustan Times |date=10 October 2021 |language=en}}</ref><ref name="Rakul Preet Singh, Jackky Bhagnani make their relationship official on social media">{{cite news |title=Rakul Preet Singh, Jackky Bhagnani make their relationship official on social media |url=https://www.tribuneindia.com/news/lifestyle/rakul-preet-singh-jackky-bhagnani-make-their-relationship-official-on-social-media-323028 |access-date= 2 October 2022 |date=11 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609083056/https://www.tribuneindia.com/news/lifestyle/rakul-preet-singh-jackky-bhagnani-make-their-relationship-official-on-social-media-323028 |archive-date= 9 June 2022|language=en}}</ref> ᱒᱑ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱥᱤᱝ ᱫᱚ [[ᱜᱳᱣᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱜᱽᱱᱟᱱᱤ ᱥᱟᱶᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/rakul-preet-singh-jackky-bhagnani-share-stunning-first-official-wedding-pics-from-sunset-ceremony-see-here-101708527467434-amp.html |title=Rakul Preet Singh, Jackky Bhagnani share stunning first official wedding pics from sunset ceremony. See here |access-date=21 February 2024 |website=Hindustan Times}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakul-preet-singh-jackky-bhagnani-first-wedding-pictures-9172498/lite/ |title=Rakul Preet Singh and Jackky Bhagnani tie the knot in Goa. See first photos |access-date=22 February 2024 |website=The Indian Express}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/rakul-preet-singh-jackky-bhagnani-share-stunning-first-official-wedding-pics-from-sunset-ceremony-see-here-101708527467434-amp.html |title=Rakul Preet Singh, Jackky Bhagnani share stunning first official wedding pics from sunset ceremony. See here |access-date=21 February 2024 |website=Hindustan Times}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakul-preet-singh-jackky-bhagnani-first-wedding-pictures-9172498/lite/ |title=Rakul Preet Singh and Jackky Bhagnani tie the knot in Goa. See first photos |access-date=22 February 2024 |website=The Indian Express}}</ref> ᱒᱐᱒᱐ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ, ᱥᱤᱝ ᱫᱚ [[ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ]] ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟᱭ ᱟᱨ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫ ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/220720/rakul-back-in-hyderabad.html |title=Rakul Preet Singh is back in Hyderabad! |access-date=22 December 2020 |website=Deccan Chronicle}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* {{IMDb name|᱕᱑᱑᱔᱘᱔᱙}}
* {{Instagram|ᱨᱚᱠᱩᱞᱯᱨᱤᱛ}}
{{DEFAULTSORT:ᱥᱤᱝ, ᱨᱚᱠᱩᱞ ᱯᱨᱤᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱐ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱤ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]]
ehpqq2i4ltpuc56wfxoaztka7jenx0s
ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱥᱴᱮᱴᱥ ᱨᱮ ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱤᱡᱽᱢ
0
26825
198345
145187
2026-09-24T13:38:31Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198345
wikitext
text/x-wiki
[[ᱨᱮᱫ:Feminist_Suffrage_Parade_in_New_York_City,_1912.jpeg|thumb|300x300px|ᱱᱭᱩ ᱭ᱾ᱳᱨᱠ ᱥᱤᱴᱤ ᱨᱮ ᱜᱚᱜᱚ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱩᱯᱷᱨᱟᱜᱽ, ᱖ ᱢᱮ ᱑᱙᱑᱒ ᱨᱮ]]
'''ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ''' ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱨᱟᱡᱽᱼᱟᱹᱨᱤ, ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ, ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ, ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ, ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱤᱥᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱤᱥᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ <ref>{{Cite web |title=Feminism – Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/feminism |access-date=12 June 2011 |publisher=merriam-webster.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Definition of feminism noun from Cambridge Dictionary Online: Free English Dictionary and Thesaurus |url=http://dictionary.cambridge.org/dictionary/british/feminism |access-date=12 June 2011 |publisher=dictionary.cambridge.org}}</ref> <ref name="4thWave-Guardian20131210">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2013/dec/10/fourth-wave-feminism-rebel-women|title=The Fourth Wave of Feminism: Meet the Rebel Women|last=Cochrane|first=Kira|date=10 December 2013|work=The Guardian|author-link=Kira Cochrane}}</ref> ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱥᱴᱮᱴᱥ ᱨᱮ ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱤᱥᱢ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ, ᱫᱚᱥᱟᱨ, ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱟᱨ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=":0">{{Cite web |last=Engel |first=Kerilynn |title=What Are the Three Waves of Feminism? |url=http://womenshistory.answers.com/feminism/what-are-the-three-waves-of-feminism |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714235238/http://womenshistory.answers.com/feminism/what-are-the-three-waves-of-feminism |archive-date=July 14, 2014 |access-date=June 30, 2014 |website=Answers}}</ref>
᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱡᱟᱱᱟᱝ ᱨᱮᱱᱠ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱭᱩᱱᱭᱴᱮᱰ ᱥᱴᱮᱴ ᱫᱚ ᱑᱗ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref>{{Cite web |title=These Countries Have the Most Gender Equality |url=https://www.usnews.com/news/best-countries/rankings/gender-equality |access-date=23 February 2023}}</ref>
ᱚᱱᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱓᱐ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱞᱩᱠᱨᱮᱴᱤᱭᱟ ᱢᱚᱴ ᱟᱨ ᱯᱷᱨᱮᱰᱮᱨᱤᱠ ᱰᱩᱜᱽᱞᱟᱥ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="npg.si.edu">{{Cite web |title=seneca falls |url=http://www.npg.si.edu/col/seneca/senfalls1.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709072000/http://www.npg.si.edu/col/seneca/senfalls1.htm |archive-date=July 9, 2011 |access-date=June 29, 2011 |publisher=Npg.si.edu}}</ref> ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ, ᱖᱘ ᱠᱩᱲᱤ ᱟᱨ ᱓᱒ ᱠᱚᱲᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ Declaration of Sentiments ᱨᱮᱠᱚ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱤᱞᱟᱡᱤᱵᱮᱛᱷ ᱠᱮᱰᱤ ᱥᱴᱮᱱᱴᱚᱱ ᱟᱨ ᱢᱠᱞᱤᱱᱴᱚᱠ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱠᱚ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="npg.si.edu" />
== ᱴᱟᱭᱤᱢᱞᱟᱭᱤᱱ ==
ᱰᱤᱠᱞᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱚᱯᱷ ᱥᱮᱱᱴᱤᱢᱮᱱᱴ ᱫᱚ ᱰᱤᱠᱞᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱮᱯᱮᱱᱰᱮᱱᱥ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱞᱟᱹᱱᱟᱹᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱰᱤᱠᱞᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱚᱯᱷ ᱥᱮᱱᱴᱤᱢᱮᱱᱴᱥ ᱨᱮ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ, "ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱟᱵᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱜᱮᱭᱟ, ᱡᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱩᱠᱩᱣᱟᱜ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱟᱝ ᱦᱮᱡ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="rochester.edu">{{Cite web |title=The Susan B. Anthony Center for Women's Leadership :: Susan B. Anthony and Elizabeth Cady Stanton |url=http://www.rochester.edu/SBA/suffrage_sba_ecs.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628141406/http://rochester.edu/SBA/suffrage_sba_ecs.html |archive-date=June 28, 2011 |access-date=June 29, 2011 |publisher=Rochester.edu}}</ref> "ᱰᱤᱠᱞᱮᱨᱮᱥᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ,"ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱫᱚ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱟᱨ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱠᱟᱱᱟ ᱾"
ᱱᱚᱣᱟ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱮᱶᱦᱟᱨ, ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱹᱞᱤᱠ ᱠᱚ ᱵᱟᱛᱟᱣᱟᱱᱟᱜ ᱟᱹᱱ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱟᱹᱞᱤᱥ ᱠᱚ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱦᱚᱲ ᱴᱷᱮᱱ ᱮᱢ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱸᱦᱮ, ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱟᱨ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱜᱟᱱ ᱜᱤᱨᱡᱟ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚᱢ ᱢᱟᱹᱱ ᱮᱢ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ <ref name="rochester.edu"/> <ref name="rochester.edu" /> ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱦᱚᱸ, ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱷᱳᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱦᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
ᱥᱮᱱᱤᱠᱟ ᱯᱷᱚᱞᱥ ᱠᱚᱱᱵᱷᱮᱱᱥᱚᱱ <ref name="nps.gov">{{Cite web |date=August 17, 2010 |title=Women's Rights National Historical Park – Women's Rights Movement (U.S. National Park Service) |url=http://www.nps.gov/wori/historyculture/womens-rights-movement.htm |access-date=June 29, 2011 |publisher=Nps.gov |archive-date=December 29, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101229055718/http://www.nps.gov/wori/historyculture/womens-rights-movement.htm |url-status=dead}}</ref> ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱚᱲ ᱵᱟᱨ ᱦᱟᱯᱛᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ 2 ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱱᱤᱭᱳᱣᱚᱨᱠ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱳᱪᱮᱥᱴᱟᱨ ᱨᱮ ᱨᱳᱪᱮᱥᱴᱚᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱨᱩᱴᱤᱥ ᱠᱚᱱᱵᱷᱮᱱᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ <ref name="nps.gov" /> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱦᱟᱭᱳ, ᱯᱮᱱᱤᱥᱞᱟᱱᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱭᱩᱭᱚᱨᱠ ᱨᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱷᱟᱭᱤ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱠᱚ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱘᱕᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ <ref name="nps.gov" /> ᱢᱮᱥᱢᱟᱪᱮᱥᱮᱴᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱳᱣᱟᱨᱥᱮᱥᱴᱟᱨ ᱨᱮ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹᱭᱟᱜ ᱵᱤᱨᱤᱫ ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ 1850 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱲᱟᱜ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ <ref>{{Cite web |date=September 19, 2001 |title=Legacy '98: A Short History of the Movement |url=http://www.legacy98.org/move-hist.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713081500/http://www.legacy98.org/move-hist.html |archive-date=July 13, 2011 |access-date=June 29, 2011 |publisher=Legacy98.org}}</ref> ᱵᱤᱨᱤᱫ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱠᱚ ᱜᱚᱴᱟᱼᱵᱩᱴᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
᱑᱘᱔᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱱᱤᱠᱟ ᱯᱷᱟᱞᱥ ᱠᱚᱱᱵᱷᱮᱱᱥᱚᱱ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱷᱚᱥᱛᱟᱵᱛᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫᱟᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱚᱠᱛᱮ ᱨᱟᱡᱽ ᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱲᱟᱜ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱚᱶᱟ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱫᱚ ᱫᱚᱲᱦᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱚ ᱢᱩᱫᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱩᱭᱢᱮᱱᱥ ᱠᱨᱤᱥᱴᱤᱭᱟᱱ ᱴᱮᱢᱯᱮᱨᱮᱱᱥ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮ ᱵᱚᱱᱫᱷ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ <ref>Glenda Riley, ''Inventing the American Woman: An Inclusive History'' (2001)</ref> ᱥᱚᱛᱟᱵᱫᱤ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱵᱷᱳᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ, <ref>Rebecca J. Mead, ''How the Vote Was Won: Woman Suffrage in the Western United States, 1868–1914'' (2006)</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱟᱹᱱ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱫᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱟᱢᱲᱟᱣ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱫᱟᱲᱮᱭ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾
᱑᱘᱖᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱤᱞᱤᱡᱟ ᱵᱮᱛᱷ ᱠᱮᱰᱤ ᱥᱴᱟᱱᱴᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱩᱥᱟᱱ ᱵᱤᱹ ᱮᱱᱛᱷᱚᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱤᱠᱣᱟᱞ ᱨᱟᱭᱤᱴ ᱮᱥᱚᱥᱤᱭᱮᱥᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱚᱨᱮᱜᱮᱱᱟᱭᱤᱡᱮᱥᱟᱱ ᱵᱽᱞᱮᱠ ᱟᱨ ᱣᱟᱭᱤᱴ ᱡᱚᱛᱚ ᱨᱮ ᱥᱩᱯᱷᱟᱨᱜᱽ ᱜᱳᱣᱞ ᱰᱮᱰᱤᱠᱮᱥᱟᱱ ᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="memory.loc.gov">{{Cite web |date=August 26, 1920 |title=Votes for Women: Timeline |url=http://memory.loc.gov/ammem/naw/nawstime.html |access-date=June 29, 2011 |publisher=Memory.loc.gov}}</ref> <ref name="memory.loc.gov" /> ᱑᱘᱖᱘ ᱨᱮ ᱯᱩᱜᱮ ᱮᱢᱟᱱᱰᱢᱮᱱᱴ ᱯᱟᱥ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱷᱚᱴᱤᱝ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱮᱢᱟᱱᱰᱢᱮᱱᱴ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱟᱥᱚᱞ ᱫᱚ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱛᱧᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ᱾ <ref name="memory.loc.gov" /> ᱜᱮᱞ ᱜᱮᱞ ᱜᱮᱞ ᱜᱮᱞ ᱟᱨ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱯᱟᱥᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱜᱮᱞ ᱜᱮᱞ ᱜᱮᱞ ᱥᱟᱼᱱᱟᱢᱟ ᱵᱟᱛᱟᱣᱟᱜ ᱚᱡᱮᱛᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱤᱨᱟᱹᱫᱟᱹᱞᱤ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱱᱟ, ᱑᱘᱙᱐ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱝ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱮᱞᱤᱡᱵᱚᱛ ᱠᱮᱰᱤ ᱥᱴᱮᱱᱴᱚᱱ <ref name="memory.loc.gov" /> ᱥᱩᱡᱟᱱ ᱵᱤ ᱮᱱᱴᱚᱱᱤ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱹᱛᱤᱞᱟᱱ ᱱᱤᱭᱳᱨᱠ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱥᱟᱯᱷᱨᱟᱡᱽ ᱮᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ (NWSA) ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ <ref name="memory.loc.gov" />ᱞᱩᱥᱤ ᱥᱴᱳᱱ, ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱵᱞᱟᱠ ᱳᱣᱟᱞ ᱟᱨ ᱡᱩᱞᱤᱭᱟ ᱳᱣᱟᱨᱰ ᱦᱳᱭᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱨᱩᱠᱷᱭᱟᱹᱣᱟᱱ ᱢᱟᱨᱠᱤᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱥᱟᱯᱷᱨᱮᱡ ᱮᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ (ᱮ ᱳ ᱮᱥ ᱮ) ᱠᱚ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱳᱥᱴᱚᱱ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱘᱗᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ <ref name="memory.loc.gov" /> ᱜᱮᱞ ᱢᱚᱬᱮ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱼᱵᱩᱫᱫᱷ ᱨᱮ ᱠᱚᱞᱚᱠ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱷᱟᱹᱨᱪᱟ ᱟᱹᱨᱤ ᱮᱢ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱮᱱᱼᱰᱞᱤᱭᱩ <ref name="memory.loc.gov" /> ᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱹᱵᱩᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱥᱤᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟ, ᱚᱱᱟ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱛᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱨᱮᱛᱮ ᱫᱟᱵᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ, ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱷᱳᱴ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱮᱢᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱜᱮᱞ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱼᱵᱩᱫᱤᱥ ᱵᱟᱛᱟᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ "ᱵᱟᱹᱛᱤᱞ" ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ <ref name="memory.loc.gov" /> ᱰᱩᱵᱞᱤᱭᱩ ᱮᱥ ᱮ ᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱷᱨᱮᱰᱨᱤᱠ ᱰᱩᱜᱞᱟᱥ ᱥᱴᱮᱱᱴᱚᱱ ᱟᱨ ᱮᱱᱛᱚᱱᱱᱤ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱮ ᱵᱨᱟᱶ ᱞᱮᱫᱟ ᱾
᱑᱘᱖᱙ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱣᱟᱭᱳᱢᱤᱱᱜᱽ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱥᱮ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱮᱢᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>[http://www.history.com/this-day-in-history/wyoming-grants-women-the-vote Wyoming grants women the vote — History.com This Day in History — 12/10/1869]</ref> ᱑᱘᱗᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱞᱩᱭᱤᱥᱟ ᱮᱱ ᱥᱣᱮᱭᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱩᱲᱤ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱘᱗᱐ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱖ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱫᱚ ᱞᱟᱨᱟᱢᱤ, ᱣᱟᱭᱳᱢᱤᱱᱝ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱷᱳᱴ ᱮ ᱮᱢᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ᱾
==== ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱤᱡᱽᱢ ====
ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱴᱚᱴᱷᱟ <ref name=":7" /> ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱡᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱟᱲᱮᱭ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱑᱙᱔᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱔᱕ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱒᱘% ᱠᱷᱚᱱ ᱓᱗% ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":7">{{Cite web |title=How World War II Empowered Women - HISTORY |url=https://www.history.com/news/how-world-war-ii-empowered-women |access-date=2020-10-19 |website=www.history.com}}</ref> ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ: ᱑᱙᱔᱓ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱦᱟ.ᱵᱤᱡ ᱵᱳᱭᱤᱝ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱴᱮᱞ ᱯᱷᱮᱠᱴᱨᱤ ᱨᱮᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱮᱱ ᱫᱚ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ। ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱟᱭᱢᱟ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱵᱤᱨᱤᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱡᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱔᱓ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱩᱫᱽᱨᱮ, ᱵᱳᱭᱤᱝ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱭᱟᱴᱮᱞ ᱯᱷᱚᱠᱴᱤᱨᱤ ᱨᱮ ᱯᱮ ᱥᱟᱭᱦᱤᱸᱥ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref name=":1">{{Cite journal|last=Marcellus|first=Jane|date=2005|title=Bo's'n's Whistle': Representing "Rosie the Riveter" on the Job|url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/08821127.2005.10677641|journal=American Journalism|volume=22|issue=2|pages=83–108|doi=10.1080/08821127.2005.10677641}}</ref> ᱡᱮᱱ ᱢᱟᱨᱥᱮᱞᱟᱥ ᱟᱜ ᱢᱚᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱟᱹᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱚᱱᱚᱫᱚᱞ ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱫᱟ, ᱚᱡᱮ ᱫᱚ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱫᱟᱲᱮ ᱟᱨ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱨᱳᱡᱤ ᱨᱤᱵᱷᱮᱴᱟᱨ ᱟᱜ 'ᱳᱭ ᱠᱤᱱ ᱰᱩ ᱤᱤᱴ!' ᱞᱟᱹᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱑᱙᱔᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱳᱣᱟᱱᱰᱟᱨ ᱳᱢᱮᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱩᱫᱩᱜ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱫᱟ ᱾
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ|2}}
*
*
*
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱡᱽᱢ ᱮᱱᱰ ᱯᱷᱳᱞᱠᱞᱳᱨ]]
l3vu7rxcb4d1pgtknnz10l16z464b4x
ᱨᱩᱯᱟ ᱜᱟᱝᱜᱩᱞᱤ
0
26985
198337
175758
2026-09-24T12:47:19Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198337
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = ᱨᱩᱯᱟ ᱜᱟᱝᱜᱩᱞᱤ
| image = Roopa Ganguly at a Swearing-in Ceremony, at Parliament House, in New Delhi.jpg
| caption = ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ, [[ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ]] ᱨᱮ ᱥᱚᱸᱥᱚᱫᱽ ᱵᱷᱚᱵᱚᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱤᱨᱤᱭᱟᱹ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱨᱮ ᱜᱟᱝᱜᱩᱞᱤ ᱾
| birthname =
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1963|11|25}}{{efn-la|Ganguly bagan her acting career in 1986.<ref>{{Cite web |date=15 September 2012 |title=রূপার রৌপ্য জয়ন্তী |url=http://archives.anandabazar.com/archive/1120915/15mukhomukhi.html |access-date=29 December 2019 |website=anandabazar.com |archive-date=29 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191229193725/http://archives.anandabazar.com/archive/1120915/15mukhomukhi.html |url-status=dead }}</ref> She herself claimed that she had already completed her graduation before she began her acting career.<ref name=":0">{{Cite web |title=Actress Roopa Ganguly on Modern Bangla Film |url=https://www.youtube.com/watch?v=rzs36E-Eurw |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211215/rzs36E-Eurw |archive-date=15 December 2021 |url-status=live |via=YouTube |language=en |access-date=21 May 2021}}{{cbignore}}</ref>}}
| birth_place = [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]], [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ
| party = [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]]
| office = ᱥᱚᱸᱥᱚᱫᱽ, ᱨᱟᱡᱽᱭᱚ ᱥᱚᱵᱷᱟ
| constituency = Nominated <ref>{{Cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/roopa-ganguly-of-mahabharat-fame-nominated-to-rajya-sabha/articleshow/54677954.cms |title=BJP's Roopa Ganguly nominated for Sidhu's post in Rajya Sabha |date=4 October 2016 |access-date=13 December 2019 |newspaper=The Economic Times}}</ref> ([[Arts]])
| nominator = [[ᱯᱨᱚᱬᱚᱵᱽ ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ]]
| term_start = ᱔ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖
| term_end = ᱒᱔ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱒
| predecessor = [[ᱱᱟᱵᱽᱡᱳᱛ ᱥᱤᱝ ᱥᱤᱫᱷᱩ]]
| office1 = ᱵᱤᱡᱮᱯᱤ ᱢᱟᱦᱤᱞᱟ ᱢᱚᱨᱪᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ, <br />[[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ, ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ|ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]]
| term_start1 = ᱒᱐᱑᱕
| term_end1 = ᱒᱐᱑᱗
| predecessor1 = [[ᱳᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱱᱤᱯᱷᱟᱱ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱚᱞ ᱚᱯᱷ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱟᱨᱚᱵᱽ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ]]
| successor1 = [[ᱞᱚᱠᱮᱴ ᱪᱮᱴᱟᱨᱡᱤ]]
| module = {{Infobox actress
| embed = ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ
| name = ᱨᱩᱯᱟ ᱜᱟᱝᱜᱩᱞᱤ
| native_name_lang = bn
| image =
| caption =
| spouse = {{marriage|ᱫᱷᱨᱩᱵᱚ ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ|1992|2007|reason=div}}
| years active = ᱑᱙᱘᱖{{dash}}ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ<ref name=":1">{{Cite web |title=What troubles me most is how unsafe Bengal has become for women under Trinamul |url=https://www.telegraphindia.com/7-days/what-troubles-me-most-is-how-unsafe-bengal-has-become-for-women-under-trinamul/cid/1314220 |date=16 October 2016 |website=The Telegraph (India) |language=en |access-date=1 May 2020}}</ref>
| works = [[#Filmography|ᱯᱷᱤᱞᱢᱜᱨᱟᱯᱷᱤ]]
| awards = {{ubl|[[ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ|ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ]]|[[ᱳᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱱᱤᱯᱷᱟᱱ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱚᱞ ᱚᱯᱷ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱟᱨᱚᱵᱽ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ|ᱳᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱱᱤᱯᱷᱟᱱ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱚᱞ ᱥᱯᱮᱥᱤᱭᱟᱞ ᱡᱩᱨᱤ ᱢᱮᱱᱥᱚᱱ]]|[[ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱡᱚᱨᱱᱟᱞᱤᱥᱴ ᱟᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱟᱣᱟᱨᱰ|ᱵᱤᱮᱯᱷᱡᱮᱮ ᱟᱣᱟᱨᱰ]]}}
| occupation = {{hlist|ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ|ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ}}
| signature =
| children = ᱑
}}
}}
'''ᱨᱩᱯᱟ ᱜᱟᱝᱜᱩᱞᱤ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ, ᱯᱞᱮᱵᱮᱠ ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://www.cinestaan.com/people/roopa-ganguly-13090 |title=Roopa Ganguly movies, filmography, biography and songs |website=Cinestaan |access-date=18 August 2018 |archive-date=18 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180818182118/https://www.cinestaan.com/people/roopa-ganguly-13090 |url-status=dead }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤ. ᱟᱨ. ᱪᱳᱯᱲᱟ ᱟᱜ ᱦᱤᱴ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ''ᱢᱚᱦᱟᱵᱷᱟᱨᱚᱛ'' ᱨᱮ ᱫᱨᱚᱯᱫᱤ ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/netizens-applaud-mahabharats-roopa-ganguly-and-nitish-bharadwaj-after-watching-draupadis-cheer-haran/photostory/75268033.cms |title=Netizens applaud Mahabharat's Roopa Ganguly and Nitish Bharadwaj after watching Draupadi's 'cheer-haran' |date=21 April 2020 |website=[[The Times of India]] |language=en |access-date=29 April 2020}}</ref> ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱴᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱵᱚᱱᱟ ᱟᱡᱽᱢᱤ ᱟᱜ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱚᱜᱼᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱟᱨ ᱟᱲᱟᱝ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/2005/oct/26roopa.htm |title='I can't help acting like Abhishek's mother' |work=Rediff |access-date=10 March 2017}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.timesofindia.com/entertainment/bengali/movies/entertainment/bengali/movies/photo-features/5-tollywood-movies-that-prove-roopa-ganguly-is-a-treasure-to-bengali-cinema/na-hannyate-2012/photostory/65225350.cms |title=Tollywood movies that prove Roopa Ganguly is a treasure to Bengali cinema {{!}} The Times of India |website=The Times of India |access-date=18 August 2018}}</ref><ref name="filmsack.jimdo.com">{{Cite web |url=https://filmsack.jimdo.com/has-roopa-ganguly-been-exploited-to-the-full-brim-of-her-talent/ |title=Has Roopa Ganguly been exploited to the full brim of her talent! |website=filmsack.jimdo.com |language=en-US |access-date=27 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170731194447/https://filmsack.jimdo.com/has-roopa-ganguly-been-exploited-to-the-full-brim-of-her-talent/ |archive-date=31 July 2017 |url-status=dead}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱨᱩᱱᱟᱞ ᱥᱮᱱ, ᱚᱯᱚᱨᱱᱟ ᱥᱮᱱ, ᱜᱚᱣᱛᱟᱢ ᱠᱷᱳᱥ ᱟᱨ ᱨᱤᱛᱩᱯᱚᱨᱱᱳ ᱠᱷᱳᱥ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱠᱚ ᱥᱟᱶᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱚᱵᱤᱸᱫᱽᱨᱚ ᱢᱤᱣᱡᱤᱠ ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱠᱞᱟᱥᱤᱠᱟᱞ ᱮᱱᱮᱡᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Directorate of Film Festival">{{Cite web |url=http://iffi.nic.in/dff2011/59NFAAward.aspx |title=Directorate of Film Festival |website=iffi.nic.in |access-date=10 March 2017 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714160038/http://iffi.nic.in/dff2011/59NFAAward.aspx |archive-date=14 July 2014}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱵᱟᱨᱭᱟ BFJA ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=http://iffi.nic.in/dff2011/59NFAAward.aspx |title=Directorate of Film Festival |website=iffi.nic.in |access-date=27 May 2017 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714160038/http://iffi.nic.in/dff2011/59NFAAward.aspx |archive-date=14 July 2014}}</ref> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱨᱟᱡᱽ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱸᱥᱚᱫᱽ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱢ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite news |url=http://indianexpress.com/article/india/india-news-india/roopa-ganguly-nominated-to-rajya-sabha/ |title=Actor Roopa Ganguly nominated to Rajya Sabha |date=4 October 2016 |work=The Indian Express |access-date=27 May 2017 |language=en-US}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮ ᱵᱤᱡᱮᱯᱤ ᱢᱟᱦᱤᱞᱟ ᱢᱳᱨᱪᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=http://www.huffingtonpost.in/2015/12/31/rupa-ganguly-wb-bjp-women-wing-chief_n_8898022.html |title='Mahabharat' Actress Rupa Ganguly To Head BJP's West Bengal Women's Wing |website=Huffington Post India |access-date=27 May 2017 |date=31 December 2015}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱢᱳᱥᱚᱱ ᱯᱤᱠᱪᱚᱨ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴᱥ ᱯᱷᱳᱨᱩᱢ ᱨᱮ ᱡᱮᱱᱨᱟᱞ ᱥᱩᱛᱨᱮᱛ<ref>{{Cite web |url=http://www.wbmpaf.com/member.php?member=executive&year=2003 |title=West Bengal Motion Picture Artists' Forum |website=wbmpaf.com |access-date=7 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170722044508/http://www.wbmpaf.com/member.php?member=executive&year=2003 |archive-date=22 July 2017 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.wbmpaf.com/member.php?member=executive&year=2004 |title=West Bengal Motion Picture Artists' Forum |website=wbmpaf.com |access-date=7 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170722044513/http://www.wbmpaf.com/member.php?member=executive&year=2004 |archive-date=22 July 2017 |url-status=dead}}</ref> ᱟᱨ ᱡᱚᱜᱚ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ<ref>{{Cite web |url=http://www.wbmpaf.com/member.php?member=executive&year=2005 |title=West Bengal Motion Picture Artists' Forum |website=wbmpaf.com |access-date=7 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170722044518/http://www.wbmpaf.com/member.php?member=executive&year=2005 |archive-date=22 July 2017 |url-status=dead}}</ref> ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Directorate of Film Festival" /> ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱨᱮ ᱑᱐᱐ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱰᱚᱞᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Roopa Ganguly Filmography |url=https://boxofficeindia.com/actor.php?actorid=5781 |access-date=20 August 2022 |website=boxofficeindia.com}}</ref>
ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱟᱴ ᱫᱚ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱪᱟᱴᱟᱨᱡᱤ ᱟᱜ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱱᱤᱨᱩᱯᱢᱟ'' (᱑᱙᱘᱖) ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱨᱚᱵᱤᱸᱫᱽᱨᱚᱱᱟᱛᱷ ᱴᱮᱜᱳᱨ ᱟᱜ ᱵᱟᱸᱜᱟᱞᱤ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ''ᱫᱮᱱᱟ ᱯᱚᱣᱱᱟ'' ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱰᱤᱰᱤ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱨᱟᱢᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱵᱟᱱᱤᱠ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱥᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞᱤ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱢᱩᱠᱛᱚᱵᱚᱸᱫᱽ (᱑᱙᱘᱗) ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱯᱟᱴ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱵᱟᱛ ᱨᱚᱭᱤᱡ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱯᱨᱚᱛᱤᱠ'' (᱑᱙᱘᱘) ᱨᱮ ᱪᱤᱨᱚᱱᱡᱤᱛ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱑᱙᱘᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ''ᱜᱟᱱᱫᱮᱣᱛᱟ'' ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱵᱤ. ᱟᱨ. ᱪᱳᱯᱲᱟ ᱟᱜ ''ᱢᱚᱦᱟᱵᱷᱟᱨᱚᱛ'' (᱑᱙᱘᱘ - ᱙᱐) ᱨᱮ ''ᱫᱨᱚᱯᱚᱫᱤ'' ᱟᱜ ᱯᱟᱴ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="sin">{{Cite web |url=http://www.screenindia.com/news/I-feel-sad-for-the-new-Draupadi/350728/ |title=I feel sad for the new Draupadi |website=Screen India |access-date=26 March 2020 |archive-date=15 September 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080915210501/http://www.screenindia.com/news/I-feel-sad-for-the-new-Draupadi/350728/ |url-status=dead }}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱫᱚ ᱥᱢᱤᱛᱟ ᱯᱟᱴᱤᱞ ᱢᱮᱢᱚᱨᱤᱭᱟᱞ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱥᱟᱶ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱟᱢᱮᱴ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱪᱳᱯᱲᱟ ᱟᱜ ''ᱢᱚᱦᱟᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱠᱟᱛᱷᱟ'' ᱨᱮ ᱫᱨᱚᱯᱚᱫᱤ ᱟᱜ ᱯᱟᱴ ᱮ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ''ᱠᱟᱱᱩᱱ'' (᱑᱙᱙᱓), ''ᱪᱚᱱᱫᱨᱚᱠᱟᱱᱛᱟ'' (᱑᱙᱙᱔), ''ᱠᱚᱨᱚᱢ ᱟᱯᱱᱟ ᱟᱯᱱᱟ'' (᱒᱐᱐᱗), ''ᱠᱟᱥᱛᱩᱨᱤ'' (᱒᱐᱐᱙), ᱟᱨ ''ᱟᱜᱽᱞᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱢᱳᱦᱮ ᱵᱤᱴᱤᱭᱟ ᱦᱤ ᱠᱤ ᱡᱳ'' (᱒᱐᱐᱙) ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱯᱟᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱠᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞᱤ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱠᱚᱨᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱯᱟᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ''ᱡᱚᱱᱢᱚᱵᱷᱩᱢᱤ'' (᱑᱙᱙᱗), ''ᱫᱨᱚᱯᱚᱫᱤ'' (᱒᱐᱐᱐), ''ᱤᱝᱜᱤᱛ'' (᱒᱐᱐᱑), ''ᱛᱤᱛᱷᱤᱨ ᱟᱛᱤᱛᱷᱤ'' ᱮᱢᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title='তেরো পার্বণ'র হাত ধরে বিনোদনে ভিন্নতার ছোঁয়া, হঠাৎই হল এক স্বাদবদল |url=https://bangla.asianetnews.com/bengali-cinema/the-drastic-change-in-bengali-television-industry-adb-qep717 |access-date=21 May 2021 |website=Asianet News Network Pvt Ltd |language=bn}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱜᱚᱣᱛᱚᱢ ᱜᱳᱥ ᱟᱜ<ref>{{Cite web |url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm40thNFAAward.aspx |title=Directorate of Film Festival |website=iffi.nic.in |access-date=12 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160602174839/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm40thNFAAward.aspx |archive-date=2 June 2016 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.quinzaine-realisateurs.com/qz_film/padma-nadir-majhi/ |title=Padma Nadir Majhi {{!}} La Quinzaine des Réalisateurs |website=www.quinzaine-realisateurs.com |language=fr-FR |access-date=7 May 2017 |archive-date=31 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170731203807/http://www.quinzaine-realisateurs.com/qz_film/padma-nadir-majhi/ |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.boloji.com/index.cfm?md=Mobile&sd=Articles&ArticleID=1305 |title=Boloji |access-date=7 May 2017 |language=en}}</ref> ''ᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱱᱟᱫᱤᱨ ᱢᱟᱡᱷᱤ'' (᱑᱙᱙᱒), ᱥᱚᱱᱛᱟ ᱫᱟᱥᱜᱩᱯᱛᱟ ᱟᱜ ''ᱡᱚᱱᱱᱤ'' (᱑᱙᱙᱓)<ref>{{Cite web |url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm41thNFAAward.aspx?PdfName=41NFA.pdf |title=Directorate of Film Festival |website=iffi.nic.in |access-date=29 May 2017 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928072259/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm41thNFAAward.aspx?PdfName=41NFA.pdf |archive-date=28 September 2011}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://sanatdasgupta.weebly.com/awards--achievements.html |title=Awards & Achievements - |website=sanatdasgupta.weebly.com |access-date=29 May 2017}}</ref> ᱟᱨ ᱚᱯᱚᱨᱱᱟ ᱥᱮᱱ ᱟᱜ ''ᱭᱩᱜᱟᱱᱛ'' (᱑᱙᱙᱕) ᱾<ref>{{Cite web |url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm43thNFAAward.aspx |title=Directorate of Film Festival |website=iffi.nic.in |access-date=7 May 2017 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131215065528/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm43thNFAAward.aspx |archive-date=15 December 2013}}</ref> ᱚᱢᱚᱞ ᱨᱟᱭ ᱜᱷᱟᱴᱟᱠ ᱟᱜ ''ᱩᱡᱟᱱ'' (᱑᱙᱙᱕) ᱟᱨ ᱨᱤᱛᱩᱯᱚᱨᱱᱳ ᱜᱷᱳᱥ ᱟᱜ ''ᱤᱱᱴᱟᱨᱢᱚᱦᱚᱞ'' (᱒᱐᱐᱕) ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱫᱷᱟᱣ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱮᱱᱮᱡᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ BFJA ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite news |url=https://www.rediff.com/movies/2005/oct/28antar.htm |title=Antarmahal: Must watch! |work=Rediff |access-date=7 May 2017}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱜᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱱᱡᱚᱱ ᱫᱟᱛᱛ ᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱛᱟᱨᱯᱳᱨ ᱵᱷᱟᱞᱳᱵᱟᱥᱟ'' ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=http://www.mouthshut.com/review/Ek-Mutho-Chhabi-Movie-review-ustoulsmlm |title=EK MUTHO CHHABI MOVIE - Review, Trailer, Movie, Actress, Wallpapers, The Moral Choice |website=m.mouthshut.com |access-date=28 May 2017}}</ref> ᱒᱐᱐᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ''ᱟᱱᱛᱟᱨᱢᱚᱦᱚᱞ'' ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱳᱥᱤᱭᱟᱱ'ᱥ ᱥᱤᱱᱤᱯᱷᱟᱱ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱮᱞ ᱥᱯᱮᱥᱤᱭᱟᱞ ᱡᱩᱨᱤ ᱢᱮᱱᱥᱚᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Out">{{Cite web |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/bengali-filmmakers-dominate-cinefan-film-awards/312506 |title=Bengali filmmakers dominate Cinefan film awards |date=24 July 2005 |website=outlookindia.com |access-date=19 April 2020}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱥᱮᱠᱷᱚᱨ ᱫᱟᱥ ᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱠᱨᱟᱱᱛᱤᱠᱚᱞ'' (᱒᱐᱐᱕)<ref>{{Cite web |url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm52NFAAward.aspx |title=Directorate of Film Festival |website=iffi.nic.in |access-date=12 March 2017 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505173444/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm52NFAAward.aspx |archive-date=5 May 2014}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.mouthshut.com/product-reviews/Krantikaal-Movie-reviews-925053395 |title=KRANTIKAAL MOVIE - Review {{!}} Movie Reviews {{!}} Trailer {{!}} Songs {{!}} Ratings |website=m.mouthshut.com |access-date=7 May 2017}}</ref> ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱙ ᱟᱱᱟᱜ ᱰᱷᱟᱠᱟ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱯᱟᱴ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="DIFF">{{Cite web |url=https://www.hindustantimes.com/india/roopa-ganguly-bags-dhaka-award/story-8994PBgG4BvHdP1j3qFSFL.html |title=Roopa Ganguly bags Dhaka award |date=27 January 2006 |website=Hindustan Times |language=en |access-date=17 July 2019}}</ref> ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱐᱐᱕ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱬᱮ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=http://indianexpress.com/article/india/india-news-india/five-finest-actresses-of-2005/ |title=Five Finest Actresses of 2005}}{{dead link|date=June 2018|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱟᱞᱮᱨ ᱨᱟᱠᱷᱟᱞ (᱒᱐᱐᱙), ''ᱪᱳᱣᱨᱚᱥᱛᱟ - ᱫᱟ ᱠᱨᱚᱥᱨᱳᱰᱥ ᱚᱯᱷ ᱞᱟᱵᱽ'' (᱒᱐᱐᱙), ''ᱪᱳᱣᱨᱚᱦᱮᱱ'' (᱒᱐᱑᱒), ''ᱱᱟ ᱦᱟᱱᱱᱟᱭᱮᱴ'' (᱒᱐᱑᱒), ''ᱫᱟᱛᱛᱟ ᱵᱟᱨᱥᱮᱡᱽ ᱫᱟᱛᱛᱟ'' (᱒᱐᱑᱒) ᱟᱨ ''ᱯᱩᱱᱟᱪᱟ'' (᱒᱐᱑᱔) ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱟᱫᱤᱛᱤ ᱨᱚᱭ ᱟᱜ ᱵᱟᱸᱜᱽᱞᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱟᱵᱳᱥᱮᱥᱤ'' (᱒᱐᱑᱒) ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱲᱟᱝ ᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱯᱞᱮᱵᱮᱠ ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite web |url=http://iffi.nic.in/dff2011/59NFAAward.aspx |title=Directorate of Film Festival |website=iffi.nic.in |access-date=7 May 2017 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714160038/http://iffi.nic.in/dff2011/59NFAAward.aspx |archive-date=14 July 2014}}</ref><ref name="Rediff">{{Cite news |url=https://www.rediff.com/movies/2005/oct/26roopa.htm |title='I can't help acting like Abhishek's mother' |work=Rediff |access-date=28 May 2017}}</ref>
==ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ==
᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱜᱟᱝᱜᱩᱞᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ|ᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ]] ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴ ᱯᱷᱳᱨᱢ ᱟᱲᱟᱜ ᱜᱤᱰᱤ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱢᱚᱱᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴ ᱯᱷᱳᱨᱢ ᱨᱮ ᱚᱠᱟ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱯᱚᱫᱽ ᱵᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱫᱚᱨᱠᱟᱨ ᱾<ref>{{Cite news |title=টলিউডে বিজেপিকেও ঢুকতে দেওয়া যাবে না |url=https://eisamay.indiatimes.com/west-bengal-news/others/west-bengal-bjp-rajya-sabha-ministers-of-parliament-roopa-ganguly-and-kolkata-bengali-film-industry-tollywood/articleshow/69943312.cms |date=26 June 2019 |access-date=11 January 2021 |work=EI Samay |language=bn |archive-date=5 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190705175457/https://eisamay.indiatimes.com/west-bengal-news/others/west-bengal-bjp-rajya-sabha-ministers-of-parliament-roopa-ganguly-and-kolkata-bengali-film-industry-tollywood/articleshow/69943312.cms |url-status=dead }}</ref>
ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ, ᱜᱟᱝᱜᱩᱞᱤ ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱨᱤᱱᱢᱩᱞ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱳᱱᱴᱟᱨᱯᱳᱨᱴ ᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱨᱚᱛᱚᱱ ᱥᱩᱠᱞᱟ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/off-the-field/Cricket-to-politics-Laxmi-Ratan-Shuklas-new-innings/articleshow/52464565.cms |title=Cricket to politics: Laxmi Ratan Shukla's new innings - Times of India |website=The Times of India |date=27 May 2016 |access-date=9 March 2019}}</ref>
==ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱜᱟᱝᱜᱩᱞᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱒ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱐᱗ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ, ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱮᱠᱟᱱᱤᱠᱚᱞ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱚᱨ ᱫᱷᱨᱩᱵᱳ ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ ᱥᱟᱶᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://www.bhaskar.com/bollywood/tv/news/roopa-ganguly-attempt-suicide-3-times-because-of-her-husband-01333604.html |title=पति से परेशान होकर महाभारत की द्रौपदी ने 3 बार किया था आत्महत्या का प्रयास, एक्स्ट्रा मैरिटल रिलेशनशिप में भी रहीं |date=25 November 2018 |website=Dainik Bhaskar |language=hi |access-date=26 March 2020}}</ref>
ᱟᱡᱤᱡ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱠᱟᱥ ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="I fhfbf attempted suicide thrice:">{{cite news |title=I attempted suicide thrice |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-09-29/tv/28085294_1_marriage-kya-rupa-ganguly |archive-url=https://web.archive.org/web/20130627160510/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-09-29/tv/28085294_1_marriage-kya-rupa-ganguly |url-status=dead |archive-date=27 June 2013 |access-date=5 November 2012 |newspaper=[[The Times of India]] |date=29 September 2009}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.indiatoday.in/india/story/bjp-mp-roopa-ganguly-son-rams-car-into-kolkata-club-wall-detained-for-drunk-driving-1581252-2019-08-16 |title=BJP MP Roopa Ganguly's son rams car into Kolkata club wall, arrested |website=India Today |access-date=18 August 2019}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱸᱜᱟᱞᱤ ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ ᱫᱤᱵᱽᱭᱮᱱᱫᱩ ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ ᱥᱟᱶ ᱞᱤᱵᱽᱼᱤᱱ ᱨᱤᱞᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱜᱟᱝᱜᱩᱞᱤ ᱟᱜ ᱯᱷᱞᱮᱴ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>[https://archive.today/20120711233137/http://indiatoday.intoday.in/index.php?option=com_content&task=view&issueid=110&id=62665&Itemid=1§ionid=67 Nobody told the 'whole truth' to win Rs 1 cr] ''[[Hindustan Times]]'', Priyanka Srivastava, New Delhi, 20 September 2009.</ref><ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tv-/Roopa-faces-Sach-ka-Saamna/articleshow/5022370.cms Roopa Ganguly on Sach ka Saamna finale] ''[[The Times of India]]'', DIVYA PAL , TNN 18 September 2009.</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* {{IMDb name|᱐᱓᱐᱔᱓᱕᱗}}
{{DEFAULTSORT:ᱜᱟᱝᱜᱩᱞᱤ, ᱨᱩᱯᱟ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱖᱖ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱮᱝᱜᱚᱞᱤ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱚᱥᱚᱢᱤᱭᱟ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]]
ky59nfccm2dd1ms5jl5jiivgi5wztvh
ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ
0
28870
198334
196310
2026-09-24T12:40:47Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198334
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ
| image = Rahul Bajaj, Chairman, Bajaj Auto, India, co-chair of the Global India Business Meeting (14513204904) (cropped).jpg
| caption = ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ
| birth_date = {{Birth date|1938|06|10|df=y}}
| birth_place = [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]], [[ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱯᱨᱮᱥᱤᱰᱮᱱᱥᱤ]], [[ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱨᱟᱡᱽ|ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| death_date = {{death date and age|2022|2|12|1938|6|10|df=y}}
| death_place = [[ᱯᱩᱱᱮ]], [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ
| alma_mater = {{Unbulleted_list|[[ᱥᱮᱱᱴ ᱥᱴᱤᱯᱷᱟᱱᱥ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱫᱤᱞᱞᱤ]]<br/>{{small|(ᱵᱤ.ᱮ.)}}<br/>[[ᱜᱚᱵᱚᱨᱱᱢᱮᱱᱴ ᱞᱚ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]]<br/>{{small|(ᱮᱞ.ᱮᱞ.ᱵᱤ.)}}|[[ᱦᱟᱨᱵᱷᱟᱨᱰ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱥᱠᱩᱞ]]<br/>{{small|(ᱮᱢ.ᱵᱤ.ᱮ.)}}}}
| occupation = ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱮᱢᱮᱨᱤᱴᱟᱥ, [[ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱜᱩᱴ]]
| party = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ]]
| spouse = {{marriage|ᱨᱩᱯᱟ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ|1961|2013|end=died}}
| children = ᱓; ᱥᱟᱶᱛᱮ [[ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ|ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ]] ᱟᱨ [[ᱥᱚᱱᱡᱤᱵᱽ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ|ᱥᱚᱱᱡᱤᱵᱽ]]
| father = [[ᱠᱚᱢᱚᱞᱱᱚᱭᱚᱱ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ]]
| relatives = {{ubl|[[ᱡᱚᱢᱱᱟᱞᱟᱞ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ]] (ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱦᱟᱲᱟᱢ)|[[ᱛᱚᱨᱚᱝ ᱡᱮᱭᱱ]] <br/>(ᱵᱟᱹᱜᱽᱱᱟᱹ)}}
| awards = [[ᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱵᱷᱩᱥᱚᱱ]] (᱒᱐᱐᱑)
| website =
}}
'''ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ''' (᱑᱐ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱓᱘ - ᱑᱒ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨᱟᱵᱽ ᱯᱟᱛᱤ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news|title=Who Is Rahul Bajaj|work=Business Standard|url=https://www.business-standard.com/about/who-is-rahul-bajaj|access-date=6 July 2020}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱜᱩᱴ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱜᱩᱴ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱮᱢᱮᱨᱤᱴᱟᱥ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Forbes profile">{{cite web |title=Forbes profile: Rahul Bajaj |url=https://www.forbes.com/profile/rahul-bajaj/ |website=Forbes |access-date=1 July 2021}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱑ ᱨᱮ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ, [[ᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱵᱷᱩᱥᱚᱱ]] ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name=":0">{{cite web|date=22 March 2001|title=Rahul Bajaj conferred Padma Bhushan|url=http://www.hindu.com/businessline/2001/03/22/stories/14221861.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130706235349/http://www.hindu.com/businessline/2001/03/22/stories/14221861.htm|archive-date=6 July 2013|access-date=25 December 2012|publisher=[[The Hindu Business Line]]}}</ref>
==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱑᱐ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱓᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱠᱚᱢᱚᱞᱱᱟᱭᱚᱱ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱟᱨ ᱥᱟᱵᱤᱛᱨᱤ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite book|last=Upadhye|first=Swati|url=https://books.google.com/books?id=ldtnCgAAQBAJ&q=rahul+bajaj|title=Rahul Bajaj: Great Personalities Of India|publisher=Diamond Pocket Books Pvt Ltd|year=2017|isbn=978-81-288-2247-6|language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭᱤᱡ ᱡᱚᱢᱱᱟᱞᱟᱞ ᱵᱟᱡᱟᱡᱤᱡ ᱜᱚᱲᱚ ᱠᱚᱲᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://successstory.com/people/rahul-bajaj|title=Rahul Bajaj Story - Chairman Of Bajaj Group|website=successstory.com|access-date=5 July 2018}}</ref><ref name="MarwariHeritage">{{cite book |last1=Taknet |first1=D. K. |author-link=D. K. Taknet |title=The Marwari Heritage |date=2016 |publisher=IntegralDMS |isbn=978-1-942322-06-1 |page=254 |url=https://books.google.com/books?id=kXS2DAAAQBAJ&q=singhvi%2C+birla%2C+bajaj&pg=PA254 |access-date=12 November 2019 |language=en}}</ref> ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱵᱷᱚᱨᱰ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱥᱠᱩᱞ, ᱥᱮᱸᱴ ᱥᱴᱤᱯᱷᱟᱱᱥ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱫᱤᱞᱞᱤ, ᱜᱚᱵᱚᱨᱱᱢᱮᱱᱴ ᱞᱚ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱟᱨ ᱠᱟᱛᱷᱮᱰᱨᱟᱞ ᱟᱨ ᱡᱚᱱ ᱠᱚᱱᱟᱱ ᱥᱠᱩᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|title=Alumni Achievement Awards – Rahul Bajaj, MBA 1964|url=http://www.alumni.hbs.edu/awards/2005/bajaj.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121113113612/http://www.alumni.hbs.edu/awards/2005/bajaj.html|archive-date=13 November 2012|access-date=25 December 2012|website=Harvard Business School}}</ref><ref>{{cite news |last1=Khan |first1=Iram |title=Birthday Special : The motivational businessman, Rahul Bajaj |url=https://english.newstracklive.com/news/birthday-special--the-motivational-businessman-rahul-bajaj-sc18-nu-47495-1.html |access-date=7 February 2021 |work=News Track |date=10 June 2018 |language=English}}</ref>
==ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
[[File:Rahul Bajaj Horasis (cropped).jpg|thumb|left|upright|ᱵᱚᱡᱟᱡᱽ ᱒᱐᱑᱖ ᱦᱳᱨᱟᱥᱤᱥ ᱜᱞᱳᱵᱟᱞ ᱢᱤᱴᱤᱝ ᱨᱮ ᱨᱚᱲ ᱠᱟᱱᱟ ᱾]]
᱑᱙᱖᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱜᱩᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/rahul-bajaj-bajaj-group/298653|title=Rahul Bajaj, Bajaj Group|date=24 March 2017|work=Outlook India|last=Natay|first=Lola|access-date=6 July 2018|archive-date=5 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181005180925/https://www.outlookindia.com/magazine/story/rahul-bajaj-bajaj-group/298653|url-status=dead}}</ref> ᱕᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱩᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ, ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱚᱴᱳ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱟᱨᱱᱳᱵᱷᱟᱨ ₹᱗.᱕ ᱠᱳᱴᱤ ᱠᱷᱚᱱ ₹᱑᱒,᱐᱐᱐ ᱠᱳᱴᱤ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱫᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱭᱟᱜ ᱥᱠᱩᱴᱚᱨ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱪᱮᱛᱚᱠ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱰᱨᱟᱭᱵᱷᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
᱒᱐᱐᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱴ ᱫᱚᱭ ᱟᱲᱟᱜ ᱜᱤᱰᱤ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱤᱡ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ [[ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ|ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ]] ᱫᱚ ᱜᱩᱴ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱱᱮᱜᱤᱝ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|last=Narasimhan|first=Laxman|date=1 September 2010|title=Learning from emerging markets: An interview with Bajaj Auto's Rajiv Bajaj|url=https://www.mckinsey.com/industries/consumer-packaged-goods/our-insights/learning-from-emerging-markets-an-interview-with-bajaj-autos-rajiv-bajaj|access-date=6 July 2018|website=McKinsey & Company|language=en|archive-date=6 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180706163138/https://www.mckinsey.com/industries/consumer-packaged-goods/our-insights/learning-from-emerging-markets-an-interview-with-bajaj-autos-rajiv-bajaj|url-status=dead}}</ref> ᱒᱐᱐᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱚᱴᱳ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱱᱟ: ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱚᱴᱚ, ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱯᱷᱤᱱᱥᱚᱨᱵᱷ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱦᱳᱞᱰᱤᱝ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱾<ref>{{cite news|last1=Master|first1=Ammar|last2=Staney|first2=Nesil|date=26 May 2008|title=Restructuring over, two Bajaj companies to be listed today|language=en|work=Livemint|url=https://www.livemint.com/Companies/TAw6n7iFiHEGTRRtxLQ3II/Restructuring-over-two-Bajaj-companies-to-be-listed-today.html|access-date=2 April 2020}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱯᱷᱤᱱᱥᱚᱨᱵᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱟᱨ ᱵᱮ-ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱚᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |last1=PTI |title=Rahul Bajaj resigns as Bajaj Finserv Chairman |url=https://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/rahul-bajaj-resigns-as-bajaj-finserv-chairman/articleshow/68395530.cms |access-date=7 February 2021 |work=The Economic Times |date=13 March 2019}}</ref> ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ, ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱚᱴᱳ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱮ-ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱚᱫᱽ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱠᱟᱠᱟ ᱭᱤᱡ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱱᱤᱨᱚᱡᱽ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱴᱷᱮᱱ ᱮ ᱮᱢᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱹᱱ ᱮᱢᱮᱨᱤᱴᱟᱥ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Forbes profile" />
᱒᱐᱐᱖-᱒᱐᱑᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱨᱚᱢᱳᱫᱽ ᱢᱚᱦᱟᱡᱚᱱ ᱜᱩᱨ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱭᱮᱱ ᱢᱟᱹᱪᱤ ᱫᱚ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱝᱥᱚᱫᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱚᱲᱟᱜ, ᱨᱟᱡᱽᱭᱚ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news|date=15 June 2006|title=Rahul Bajaj elected to Rajya Sabha|language=en|work=The Times of India|agency=PTI|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/rahul-bajaj-elected-to-rajya-sabha/articleshow/1651638.cms|access-date=12 February 2022}}</ref>
ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱙-᱑᱙᱘᱐ ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱙-᱒᱐᱐᱐ ᱨᱮ ᱵᱟᱨ ᱫᱷᱟᱣ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ (CII) ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=https://www.cii.in/CII_Past_presidents.aspx |title=CII Past Presidents |access-date=23 October 2020}}</ref> ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ [[ᱯᱨᱚᱬᱚᱵᱽ ᱢᱩᱠᱷᱟᱨᱡᱤ]] ᱒᱐᱑᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ CII ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱛᱮᱭ ᱢᱟᱹᱱ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite news|date=27 April 2017|title=Rahul Bajaj bagged CII President's Award for Lifetime Achievement|work=United News of India|url=http://www.uniindia.com/news/india/rahul-bajaj-bagged-cii-president-s-award-for-lifetime-achievement/853808.html|access-date=23 October 2020}}</ref>
ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱚᱫᱽ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱮᱭᱟᱨᱞᱟᱭᱤᱱᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ, ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱴᱨᱮᱰ ᱠᱚᱨᱥᱤᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ, ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱨᱮ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱨᱮ ᱵᱳᱨᱰ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ, ᱵᱨᱩᱠᱤᱝᱥ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴᱚᱨ ᱠᱚᱨᱥᱤᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱥᱴᱟ ᱾ ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱥᱠᱩᱞ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱢ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱮᱰᱵᱤᱡᱟᱨ ᱵᱳᱨᱰ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱾<ref name=":1">{{Cite web|last=Bose|first=Mrityunjay|date=12 February 2022|title=Former Bajaj Auto chairman Rahul Bajaj passes away at 83|url=https://www.deccanherald.com/national/former-bajaj-auto-chairman-rahul-bajaj-passes-away-at-83-1080772.html|access-date=12 February 2022|website=Deccan Herald|language=en}}</ref>
ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱵᱷᱩᱥᱚᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name=":0" />
''ᱯᱷᱳᱨᱵᱽᱥ'', ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱤᱱ ᱵᱤᱞᱤᱭᱚᱱᱚᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱗᱒᱒ ᱟᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱒.᱔ ᱵᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱰᱚᱞᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱢᱯᱚᱛᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Forbes profile" />
==ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱜᱩᱨ==
ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱫᱚ [[ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ]] ᱟᱨ [[ᱥᱚᱱᱡᱤᱵᱽ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ]] ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱫᱚ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱡᱽᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱠᱤᱱ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱟᱡᱤᱡ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱫᱚ ᱥᱩᱱᱟᱭᱱᱟ ᱠᱮᱡᱽᱨᱤᱣᱟᱞ ᱫᱚ ᱠᱟᱢᱟᱞᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱦᱚᱞ ᱟᱨᱴ ᱜᱮᱞᱟᱨᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱨ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱕᱓ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱠᱮᱱᱥᱚᱨ ᱛᱮ ᱯᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱜᱩᱨ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Sunaina Kejriwal, 53, passes away after battle with cancer |url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/sunaina-kejriwal-53-dies-after-battle-with-cancer-9606297/ |work=The Indian Express |date=October 7, 2024 |access-date=October 8, 2024}}</ref> ᱟᱨ ᱟᱡ ᱫᱚ ᱴᱮᱢᱮᱥᱮᱠ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱢᱚᱱᱤᱥ ᱠᱮᱡᱽᱨᱤᱣᱟᱞ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news|last=Adhikari|first=Anand|date=26 March 2006|title=Billion Dollar Dealer|work=Business Today|url=http://www.india-today.com/btoday/20060326/cover2.html|access-date=7 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20081013132725/http://www.india-today.com/btoday/20060326/cover2.html|archive-date=13 October 2008}}</ref><ref>{{cite web|last=Subramanian|first=Shobhana|date=11 November 2008|title=Lunch with BS: Manish Kejriwal|url=http://www.business-standard.com/india/news/lunchbs-manish-kejriwal/02/26/339751/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121010192226/http://www.business-standard.com/india/news/lunchbs-manish-kejriwal/02/26/339751/|archive-date=10 October 2012|access-date=28 January 2011|publisher=Business Standard}}</ref>
ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱑᱒ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱘᱓ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱱᱤᱢᱳᱱᱤᱭᱟ ᱛᱮ ᱜᱩᱨ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱵᱤ ᱦᱚᱞ ᱠᱞᱤᱱᱤᱠ ᱨᱮᱭ ᱵᱷᱩᱨᱛᱤ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱨᱮᱜᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱩᱨ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱮᱱᱥᱟᱨ ᱟᱨ ᱨᱤᱫᱟᱹᱭ ᱥᱟᱶ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱨᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|date=12 February 2022|title=Rahul Bajaj, former chairman of Bajaj Auto, passes away at 83|url=https://indianexpress.com/article/business/rahul-bajaj-former-chairman-bajaj-auto-dies-7769211/|access-date=12 February 2022|work=The Indian Express|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|title=Industrialist Rahul Bajaj, Former Chairman Of Bajaj Group, Dies At 83|url=https://www.ndtv.com/india-news/rahul-bajaj-former-chairman-of-bajaj-group-dies-at-83-2764664|access-date=12 February 2022|work=NDTV}}</ref><ref>{{cite news |title=Bajaj Group Chairman Emeritus Rahul Bajaj Passes Away At 83 After Prolonged Illness |url=https://news.abplive.com/business/rahul-bajaj-passes-away-one-of-india-tallest-business-leaders-chairperson-bajaj-group-1512529 |access-date=22 February 2022 |work=ABP |date=12 February 2022 |language=en}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱢᱮ==
* {{Cite book|last=Piramal|first=Gita|url=https://books.google.com/books?id=pJv0AwAAQBAJ|title=Business Maharajas|date=14 October 2000|publisher=Penguin UK|isbn=978-93-5118-739-4|language=en}}
* {{Cite book|last=|first=|url=https://books.google.com/books?id=Uf2dCAAAQBAJ|title=The Portfolio Book of Great Indian Business Stories: Riveting Tales of Famous Business Leaders and Their Times|date=15 May 2015|publisher=Penguin UK|isbn=978-93-5214-021-3|language=en}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* {{commons category-inline}}
{{DEFAULTSORT:ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ, ᱨᱟᱦᱩᱞ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱓᱘ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱚᱴᱳ ᱨᱤᱱ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ|ᱨᱟᱦᱩᱞ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱟᱡᱟᱡᱽ ᱜᱩᱴ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱟᱛᱷᱮᱰᱨᱟᱞ ᱟᱨ ᱡᱚᱱ ᱠᱚᱱᱱᱚᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱥᱠᱩᱞ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱟᱨᱣᱟᱲᱤ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱟᱡᱽᱭᱚ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ]]
ggw1ts9cootehq1g8ih2uxlxwz0zq5u
ᱱᱮᱦᱟ ᱪᱚᱣᱦᱟᱱ
0
29722
198369
163910
2026-09-24T15:05:46Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198369
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱱᱮᱦᱟ ᱪᱚᱣᱦᱟᱱ
| image = Neha Chauhan.jpg
| image_size =
| caption = ᱞᱚᱵ ᱥᱮᱠᱥ ᱟᱨ ᱫᱷᱳᱠᱟ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱱᱮᱦᱟ ᱪᱟᱣᱦᱟᱱ
| birth_date =
| birth_place = [[ᱱᱟᱭᱡᱤᱨᱤᱭᱟ]]
| nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ
| occupation = [[ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ]]
| years_active = 2010–ᱱᱤᱛ
| known_for =
| website =
}}
'''ᱱᱮᱦᱟ ᱪᱚᱣᱦᱟᱱ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ. ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ । ᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ ᱞᱚᱵᱷ ᱥᱮᱠᱥ ᱚᱣᱟᱨ ᱫᱷᱳᱠᱷᱟ (Love Sex Aur Dhokha) ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱜᱽ ᱠᱩᱴᱟ ᱥᱮ (G Kutta Se) ᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ।<ref>{{Cite web |date=28 March 2010 |title=WHAT A FIND |url=https://indianexpress.com/article/news-archive/web/what-a-find/ |access-date=13 July 2023 |website=The Indian Express |language=en}}</ref>
==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱱᱮᱦᱟ ᱫᱚ ᱱᱟᱭᱡᱮᱨᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱯᱷᱚᱨᱤᱫᱟᱵᱟᱫᱽ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭ ᱵᱟᱥᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱵᱤᱡᱽᱱᱚᱨ ᱨᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱫᱚ ᱢᱳᱨᱚᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱤᱱᱫᱳᱨ, ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱛᱮᱭ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="hindustantimes.com">{{Cite web |date=10 September 2022 |title=Neha Chauhan: I am enjoying acting but itching to direct |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/web-series/neha-chauhan-i-am-enjoying-acting-but-itching-to-direct-101662750421267.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230527194642/https://www.hindustantimes.com/entertainment/web-series/neha-chauhan-i-am-enjoying-acting-but-itching-to-direct-101662750421267.html |archive-date=27 May 2023 |access-date=27 May 2023 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref>
==ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ==
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱞᱚᱵᱷ ᱥᱮᱠᱥ ᱚᱣᱟᱨ ᱫᱷᱳᱠᱷᱟ (᱒᱐᱑᱐) ᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱞᱮᱭᱟ । ᱰᱤᱵᱟᱠᱟᱨ ᱵᱟᱱᱮᱨᱡᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱨᱟᱦᱟ ᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱳ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱳᱥᱴ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱪᱚᱣᱦᱟᱱ ᱫᱚ ᱵᱮᱱᱮᱨᱡᱤ ᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱟᱫᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱨᱟᱥᱢᱤ ᱨᱳᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱜᱮᱭ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱥᱴᱤᱝ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱶ-ᱟᱠᱴᱚᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱰᱤᱥᱚᱱ ᱦᱚᱸᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=The Role Call |url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/the-role-call/264903 |access-date=2025-02-06 |archive-date=2018-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180513151936/https://www.outlookindia.com/magazine/story/the-role-call/264903 |url-status=dead}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱟᱣᱟᱨᱰ (Screen Award) ᱵᱮᱥᱴ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱱᱚᱢᱤᱱᱮᱥᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾
᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱭᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱟ. ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱱᱵᱤ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱵᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱽ ᱠᱩᱴᱟ ᱥᱮ (᱒᱐᱑᱕) ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱤᱸᱜᱽᱞᱤᱥ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱮ ᱵᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱠᱚᱞᱚᱨ ᱥᱴᱚᱨᱤ ᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ । ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱣᱮᱵᱽ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ It's Not That Simple (᱒᱐᱑᱖), Humorously Yours (᱒᱐᱑᱖), Shaitaan Haveli (᱒᱐᱑᱘) ᱟᱨ Inside Edge (᱒᱐᱑᱙) ᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ । ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱵᱷᱤᱣᱨᱤ (᱒᱐᱑᱙) ᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ।<ref>{{Cite news |date=25 September 2019 |title='Love Sex Aur Dhoka' star Neha Chauhan forays into Telugu cinema with Ravi Babu's Aviri |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/love-sex-aur-dhoka-star-neha-chauhan-forays-into-telugu-cinema-with-ravi-babus-aviri/articleshow/71278121.cms |access-date=14 June 2023 |issn=0971-8257 |archive-date=4 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604173521/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/love-sex-aur-dhoka-star-neha-chauhan-forays-into-telugu-cinema-with-ravi-babus-aviri/articleshow/71278121.cms |url-status=live}}</ref>
ᱣᱮᱵ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱱᱤ ᱨᱮ ᱠᱟᱞᱯᱚᱱᱟ ᱠᱚᱣᱞ ᱟᱜ ᱨᱳᱞ ᱨᱮ ᱠᱟ. ᱣᱮᱵᱽ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱨᱚᱠᱮᱴ ᱵᱚᱭᱤᱡ ᱨᱮ ᱠᱟᱢᱞᱟ ᱪᱚᱣᱫᱷᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite web |title=Explained: The story of the men celebrated by 'Rocket Boys' |url=https://www.daijiworld.com/news/newsDisplay?newsID=922715 |access-date=28 May 2023 |website=daijiworld.com |language=en |archive-date=27 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230527195451/https://www.daijiworld.com/news/newsDisplay?newsID=922715 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=5 March 2022 |title=How do people binge through show after show without taking a break to think about what they have watched? |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/opinion/et-commentary/how-do-people-binge-through-show-after-show-without-taking-a-break-to-think-about-what-they-have-watched/articleshow/90020044.cms |access-date=28 May 2023 |issn=0013-0389 |archive-date=28 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528142256/https://economictimes.indiatimes.com/opinion/et-commentary/how-do-people-binge-through-show-after-show-without-taking-a-break-to-think-about-what-they-have-watched/articleshow/90020044.cms |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 March 2023 |title=Rocket Boys Season 2 review: A montage of hope and courage, the personal and political |url=https://thefederal.com/entertainment/rocket-boys-season-2-review-a-montage-of-hope-and-courage-the-personal-and-political/ |access-date=27 May 2023 |website=The Federal |language=en-US |archive-date=27 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230527200947/https://thefederal.com/entertainment/rocket-boys-season-2-review-a-montage-of-hope-and-courage-the-personal-and-political/ |url-status=live}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* {{IMDb name|id=3819470}}
ow3rzslhgqlu09c0xaxy6ggo8001krc
ᱱᱮᱭᱱᱟ ᱫᱷᱟᱞᱤᱣᱟᱞ
0
29814
198370
164431
2026-09-24T15:05:53Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198370
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox model
| bgcolour =
| name = ᱱᱮᱭᱱᱟ ᱫᱷᱟᱞᱤᱣᱟᱞ
| image =
| imagesize =
| caption =
| birth_name =
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1984|09|16}}
| birth_place = [[ᱞᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱱᱟ]], [[ᱯᱚᱱᱡᱟᱵᱽ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]<ref name="tribune"/>
| death_date =
| death_place =
| height =
| haircolor = Black
| eyecolor = Brown
| weight =
| dress size =
| shoesize =
| agency =
| alias =
| spouse =
| website =
}}
'''ᱱᱮᱭᱱᱟ ᱫᱷᱟᱞᱤᱣᱟᱞ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱖ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱔) ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱟᱨ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ ᱾ ᱰᱷᱟᱞᱤᱣᱟᱞ ᱫᱚ ᱜᱞᱟᱰᱨᱟᱡᱽ ᱢᱤᱥᱤᱥᱚᱨ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱒᱐᱐᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱠᱟᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱞᱢ ᱥᱯᱨᱤᱱᱥ ᱨᱮ ᱢᱤᱥ ᱜᱞᱳᱵᱽ ᱒᱐᱐᱕ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟ. ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="tribune">{{cite web|title=Ludhiana belle is Gladrags Mrs India|url=http://www.tribuneindia.com/2003/20031125/ldh2.htm|work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]|location=Chandigarh|accessdate=2 April 2016|date=24 November 2003}}</ref><ref>{{cite web|title=Wait Till U C Me Sizzle|url=http://www.outlookindia.com/glitterati/507|website=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook India]]|accessdate=2 April 2016|date=8 August 2005|archive-date=19 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160419191729/http://www.outlookindia.com/glitterati/507|url-status=dead}}</ref>
ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱩᱫᱷᱤᱭᱟᱱᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱫᱷᱟᱞᱤᱣᱟᱞ ᱫᱚ ᱠᱨᱤᱥᱴᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚᱱᱵᱷᱮᱱᱴ ᱟᱥᱲᱟ, ᱠᱟᱯᱩᱨᱛᱚᱞᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚᱭ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱨᱟᱢᱜᱚᱲᱤᱭᱟ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱨᱮ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾
==ᱯᱷᱤᱞᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤ==
* ᱢᱚᱫᱷᱳᱥᱤ (᱒᱐᱐᱔)<ref name="BH">{{cite web|title=Naina Dhaliwal Films|url=http://www.bollywoodhungama.com/celebritymicro/films/id/26410|archive-url=https://web.archive.org/web/20151009172052/http://www.bollywoodhungama.com/celebritymicro/films/id/26410|url-status=dead|archive-date=9 October 2015|website=[[Bollywood Hungama]]|accessdate=2 April 2016}}</ref>
* ᱮᱱᱛᱷᱚᱱᱤ ᱠᱚᱣᱱ ᱦᱟᱭ? (2006)
* www.Love.com (᱒᱐᱑᱐)
* ᱠᱟᱵᱟᱨᱮ (᱒᱐᱑᱑)
* ᱟᱢᱵᱟᱥ (᱒᱐᱑᱑)
* ᱰᱟᱱᱰ - The Punishment (᱒᱐᱑᱑)
* ᱡᱮᱠᱯᱚᱴ - ᱢᱚᱱᱤ ᱠᱷᱮᱞ - ᱒᱐᱑᱒
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* {{IMDb name|4462250}}
r23609mvgldddnxnyl8noplh3ltbd8o
ᱯᱟᱫᱽᱢᱟ ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ
0
30102
198356
166092
2026-09-24T14:05:00Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198356
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox model
|name = ᱯᱟᱫᱽᱢᱟ ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ
|image = Padma Lakshmi in 2023.jpg
|caption = ᱯᱟᱫᱽᱢᱟ ᱯᱟᱨᱵᱚᱛᱤ ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ
|birth_name = Padma Parvati Lakshmi Vaidynathan
|birth_date = {{Birth date and age|1970|09|01|mf=y}}
|birth_place = [[ᱢᱟᱫᱽᱨᱟᱥ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ
|citizenship = US (naturalized)
|haircolor = Black<ref name="stuff">{{cite web |title=About Padma Lakshmi |url=https://www.indiaforums.com/person/padma-lakshmi_9550/about/ |website=indiaforums.com |publisher=India Forums |access-date=16 January 2025}}</ref>
|eyecolor = Brown<ref name="stuff" />
|height = {{height|ft=5|in=9}}<ref name="stuff" />
|occupation = {{hlist|TV personality|model|author|producer|businesswoman|activist}}
|years_active = 1992–ᱱᱤᱛ
|spouse = {{marriage|[[Salman Rushdie]]|2004|2007|end=div}}
|children = 1
|education = [[Clark University]] ([[Bachelor of Arts|BA]])
|website = {{URL|padmalakshmi.com}}
}}
'''ᱯᱟᱫᱽᱢᱟ ᱯᱟᱨᱵᱚᱛᱤ ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑, ᱑᱙᱗᱐)<ref name="bispp">{{cite web |last1=Olito |first1=Frank |title=10 things you didn't know about 'Top Chef's' Padma Lakshmi |url=https://www.businessinsider.com/top-chef-padma-lakshmi-facts-2021-10 |website=businessinsider.com |publisher=[[Business Insider]] |access-date=16 January 2025}}</ref><ref name="Young">{{cite news |last=Young |first=Julius |title=Padma Lakshmi celebrates 50th birthday with bikini snap, reflects on 'year of misery and elation' |url=https://www.foxnews.com/entertainment/padma-lakshmi-celebrates-50th-birthday-bikini-snap-misery-elation |access-date=January 17, 2025 |work=[[Fox News]] |date=September 2, 2020}}</ref><ref name="tvg">{{cite web |title=Padma Lakshmi |url=http://www.tvguide.com/celebrities/padma-lakshmi/279465 |work=[[TV Guide]] |access-date=April 21, 2014 |archive-date=June 18, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170618122841/http://www.tvguide.com/celebrities/padma-lakshmi/279465/ |url-status=dead}}</ref> ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱯᱟᱨᱥᱚᱱᱟᱞᱤᱴᱤ, ᱢᱚᱰᱮᱞ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱟᱨ, ᱵᱤᱡᱱᱮᱥ ᱣᱩᱢᱮᱱ, ᱟᱨ ᱮᱠᱴᱤᱵᱷᱤᱥᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾ ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱒᱓ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱵᱨᱟᱵᱷᱚ ᱨᱮ ᱠᱩᱠᱤᱝ ᱠᱚᱢᱯᱤᱴᱤᱥᱚᱱ ᱯᱨᱚᱜᱽᱨᱟᱢ ᱴᱚᱯ ᱪᱮᱯᱷ ᱮ ᱦᱚᱥᱴ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱫᱽᱢᱟ ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱥᱟᱶ ᱴᱮᱥᱴ ᱫᱟ ᱱᱮᱥᱚᱱ ᱰᱚᱠᱭᱩᱥᱮᱨᱤᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱨᱤᱭᱮᱴᱚᱨ, ᱦᱚᱥᱴ, ᱟᱨ ᱮᱜᱽᱡᱤᱠᱭᱩᱴᱤᱵᱷ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱦᱩᱞᱩ ᱨᱮ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱫᱚ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱢᱤᱜᱽᱨᱟᱱᱴ ᱟᱨ ᱤᱱᱰᱤᱡᱮᱱᱟᱥ ᱠᱚᱢᱭᱩᱱᱤᱴᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱟᱨ ᱠᱟᱞᱪᱟᱨ ᱮ ᱠᱚᱵᱷᱚᱨ ᱮᱫᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱥᱟᱶ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱮᱜᱽᱡᱤᱠᱭᱩᱴᱤᱵᱷ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱦᱚᱥᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱨᱟᱭᱤᱢᱴᱟᱭᱤᱢ ᱮᱢᱢᱤ ᱱᱚᱢᱤᱱᱮᱥᱚᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ: ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱩᱠᱵᱩᱠ, ᱤᱡᱤ ᱮᱜᱽᱡᱚᱴᱤᱠ ᱟᱨ ᱴᱮᱝᱜᱤ, ᱴᱟᱨᱴ, ᱦᱚᱴ ᱮᱱᱰ ᱥᱣᱤᱴ; ᱢᱤᱫ ᱮᱱᱥᱟᱭᱠᱞᱚᱯᱮᱰᱤᱭᱟ, ᱫᱟ ᱮᱱᱥᱟᱭᱠᱞᱚᱯᱮᱰᱤᱭᱟ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱟᱭᱤᱥᱮᱥ ᱮᱱᱰ ᱦᱚᱨᱵᱥ: ᱮᱱ ᱮᱥᱮᱱᱥᱤᱭᱟᱞ ᱜᱟᱭᱤᱰ ᱴᱩ ᱫᱟ ᱯᱷᱞᱮᱵᱚᱨᱥ ᱚᱯᱷ ᱫᱟ ᱣᱚᱨᱞᱰ; ᱢᱤᱫ ᱢᱮᱢᱚᱭᱟᱨ, ᱞᱚᱵᱷ, ᱞᱚᱥ, ᱮᱱᱰ ᱣᱟᱴ ᱣᱤ ᱮᱴ; ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱯᱚᱛᱚᱵ, ᱴᱚᱢᱮᱴᱳᱥ ᱯᱷᱚᱨ ᱱᱤᱞᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱩᱣᱟᱱᱟ ᱢᱟᱨᱴᱤᱱᱮᱡᱽ-ᱱᱤᱞ ᱮ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱫᱚ ᱫᱟ ᱱᱤᱭᱩ ᱭᱚᱨᱠ ᱴᱟᱭᱤᱢᱥ ᱵᱮᱥᱴ-ᱥᱮᱞᱟᱨ ᱞᱤᱥᱴ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ᱾<nowiki/>'s [[Time 100|100 most influential people in the world]],<ref>{{Cite web |title=Padma Lakshmi 'Honoured' To Be Among World's Most Influential People On TIME 100 |url=http://www.outlookindia.com/art-entertainment/padma-lakshmi-honoured-to-be-among-world-s-most-influential-people-on-time-100-news-290857 |access-date=February 13, 2024 |website=Outlook India |date=May 31, 2023 |language=en}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱤᱡᱱᱮᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱮᱞᱥ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾
᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱴᱟᱭᱤᱢ ᱨᱤᱱ ᱑᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱤᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱥᱮᱨᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱞᱤᱥᱴ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱱᱰᱚᱢᱮᱴᱨᱤᱭᱳᱥᱤᱥ ᱯᱷᱟᱣᱱᱰᱮᱥᱚᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱳ-ᱯᱷᱟᱣᱱᱰᱟᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱱᱮᱥᱚᱱᱥ ᱰᱮᱵᱷᱞᱚᱯᱢᱮᱱᱴ ᱯᱨᱚᱜᱽᱨᱟᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱜᱩᱰᱣᱤᱞ ᱮᱢᱵᱟᱥᱮᱰᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾
==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱯᱟᱫᱽᱢᱟ ᱯᱟᱨᱵᱚᱛᱤ ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱵᱟᱭᱫᱽᱭᱟᱱᱟᱛᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑, ᱑᱙᱗᱐ ᱨᱮ ᱢᱟᱫᱽᱨᱟᱥ (ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ), ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ᱾ ᱟᱡ ᱮᱸᱜᱟᱛ, ᱵᱤᱡᱟᱭᱟ ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ, ᱢᱤᱫ ᱨᱤᱴᱟᱭᱟᱨᱰ ᱚᱱᱠᱚᱞᱚᱡᱤ ᱱᱚᱨᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱨᱤᱱ ᱮᱸᱜᱟᱛ ᱟᱯᱟᱛ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱵᱟᱯᱟᱜᱽ ᱞᱮᱱᱟ ᱠᱤᱱ᱾
ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱤᱢᱤᱜᱽᱨᱮᱴ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱮᱸᱜᱟᱛ ᱟᱨ ᱥᱴᱮᱯᱯᱟᱫᱟ ᱥᱟᱶ ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟ ᱯᱩᱭᱮᱱᱴᱮ ᱨᱮ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱱᱤᱭᱩ ᱭᱚᱨᱠ ᱥᱤᱴᱤ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱞᱮᱱᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱮ, ᱢᱤᱫ ᱴᱤᱱᱮᱡᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱦᱮᱨᱤᱴᱮᱡᱽ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱵᱩᱞᱤ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ "ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ ᱥᱮᱞᱯᱷ-ᱞᱳᱛᱷᱤᱝ" ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ᱾
᱑᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ, ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱫᱚ ᱯᱮ ᱦᱟᱯᱛᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱷᱩᱨᱛᱤ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱥᱴᱤᱵᱷᱮᱱᱥ–ᱡᱚᱱᱥᱚᱱ ᱥᱤᱱᱰᱨᱚᱢ ᱨᱮ ᱰᱟᱭᱟᱜᱽᱱᱚᱥ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱤᱫ ᱵᱤᱨᱞᱟ ᱟᱡᱟᱨ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱤᱱᱯᱷᱮᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱦᱟᱭᱯᱟᱨᱥᱮᱱᱥᱤᱴᱤᱵᱷᱤᱴᱤ ᱥᱮ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱢᱮᱰᱤᱠᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱯᱚᱴᱮᱱᱥᱤᱭᱟᱞᱤ ᱯᱷᱮᱴᱟᱞ ᱨᱤᱭᱮᱠᱥᱚᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ᱾
ᱦᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱰᱩᱠ ᱵᱟᱨ ᱫᱤᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱞᱤᱵᱩ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱨ ᱮᱠᱥᱤᱰᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱜᱷᱟᱹᱞ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱟᱦᱤᱬ ᱦᱤᱯ ᱯᱷᱨᱮᱠᱪᱟᱨ ᱟᱨ ᱰᱟᱦᱤᱬ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱛᱤ ᱪᱟᱠᱱᱟᱪᱩᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱷᱟᱹᱞ ᱨᱮ ᱥᱟᱨᱡᱟᱨᱤ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱱᱴᱤ ᱟᱨ ᱠᱟᱸᱫᱷᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱮᱭᱟᱭ ᱤᱸᱪ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱠᱟᱹ ᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ᱾
ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱘ ᱨᱮ ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱣᱤᱞᱤᱭᱟᱢ ᱣᱚᱨᱠᱢᱮᱱ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱨᱮᱡᱩᱣᱮᱴ ᱞᱮᱱᱟᱭ᱾ ᱑᱙᱙᱒ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱞᱟᱨᱠ ᱡᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥᱤᱴᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱨᱮᱡᱩᱣᱮᱴ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱟᱨ ᱟᱨᱴᱥ ᱟᱨ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱞᱤᱴᱟᱨᱮᱪᱟᱨ ᱨᱮ ᱵᱮᱪᱞᱚᱨᱥ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ᱾
ᱫᱟ ᱱᱤᱭᱩ ᱭᱚᱨᱠ ᱴᱟᱭᱤᱢᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱮᱥᱮ ᱨᱮ, ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱫᱚ ᱩᱫᱷᱟᱹᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ, ᱑᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱤᱱ ᱵᱚᱭᱮᱯᱷᱨᱮᱱᱰ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱨᱮᱯ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱨᱤᱯᱳᱨᱴ ᱵᱟᱭ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱫᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱨᱮᱯ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ ᱪᱩᱯ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱚᱴᱟ ᱫᱚ ᱩᱱ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱤᱡ ᱥᱴᱮᱯᱯᱟᱫᱟ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱮᱭᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱮᱥᱚᱞᱴ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ᱾ ᱟᱡ ᱮᱸᱜᱟᱛ ᱟᱨ ᱥᱴᱮᱯᱯᱟᱫᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱥᱚᱞᱴ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱟᱨ ᱟᱯᱟᱛ ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱥᱟᱶ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱡᱟ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ᱾ ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱫᱚ ᱚᱞ ᱠᱮᱫᱟ, "ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱮᱫ ᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱠᱮᱫ ᱟ: ᱡᱩᱫᱤ ᱟᱢ ᱢᱚᱪᱟ ᱮᱢ ᱡᱷᱤᱡ ᱠᱮᱫ ᱠᱷᱟᱱ, ᱟᱢ ᱫᱚ ᱚᱰᱚᱠ ᱜᱤᱰᱤ ᱠᱟᱢᱟ᱾" ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱮᱫᱟ, "ᱤᱧ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱨᱚᱲ ᱮᱫᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱤᱧ ᱟᱵᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱦᱚᱲ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱥᱟᱹᱱᱟᱹᱧ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱛᱮ ᱟᱵᱚᱨᱤᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱟᱨ ᱞᱟᱡᱟᱣ ᱵᱟᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱢᱟ ᱟᱨ ᱟᱵᱚᱨᱤᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱫᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱢᱟ ᱡᱮ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱫᱚ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱠᱩᱥᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱚᱯᱚᱵᱷᱭᱟᱣᱦᱟᱨ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱚᱨᱤᱱᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾" ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ ᱭᱩᱮᱥ ᱥᱤᱴᱤᱡᱮᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞᱤ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱯᱟᱫᱽᱢᱟ ᱯᱟᱨᱵᱚᱛᱤ ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱡ ᱮᱸᱜᱟᱛ ᱮ ᱢᱟᱱᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ᱾
==ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
===ᱢᱚᱰᱮᱞᱤᱝ===
ᱚᱥᱚᱞ ᱨᱮ, ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱫᱚ ᱒᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱚᱰᱮᱞᱤᱝ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱫᱽᱨᱤᱫᱽ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱚᱰᱮᱞᱤᱝ ᱮᱡᱮᱱᱴ ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ, "ᱤᱧ ᱫᱚ ᱯᱮᱨᱤᱥ, ᱢᱤᱞᱟᱱ, ᱟᱨ ᱱᱤᱭᱩ ᱭᱚᱨᱠ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱫ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱤᱧ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱤᱧ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱦᱚᱲ ᱤᱧ ᱠᱟᱹᱱᱟᱹᱧ ᱡᱮ ᱤᱧ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱱᱚᱵᱮᱞᱴᱤ ᱤᱧ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾" ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱟᱨ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱞᱳᱱ ᱮ ᱯᱮᱭ ᱚᱯᱷ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱫᱟ᱾[ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ]
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱢᱟᱱᱩᱭᱮᱞ ᱩᱱᱜᱟᱨᱳ, ᱡᱤᱭᱳᱨᱜᱤᱭᱳ ᱟᱨᱢᱟᱱᱤ, ᱜᱤᱭᱟᱱᱤ ᱵᱷᱟᱨᱥᱟᱪᱮ, ᱨᱟᱞᱯᱷ ᱞᱳᱨᱮᱱ, ᱟᱨ ᱮᱞᱵᱟᱨᱴᱟ ᱯᱷᱮᱨᱮᱴᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱᱟᱨ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱨᱳᱵᱚᱨᱴᱳ ᱠᱟᱵᱷᱟᱞᱤ ᱟᱨ ᱵᱷᱟᱨᱥᱟᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱰ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱚᱴᱚᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱟᱨ ᱦᱮᱞᱢᱩᱴ ᱱᱤᱣᱴᱚᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱷᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱴ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱷᱚᱴᱚᱜᱽᱨᱟᱯᱷ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱰᱟᱦᱤᱬ ᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱪᱤᱠᱟᱹ ᱮ ᱦᱟᱭᱞᱟᱭᱤᱴ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{Commons category}}
* {{Official website}}
* {{IMDb name}}
bblfdoasc10dtq6jkhrcyo6yxr8gud3
ᱵᱮᱜᱚᱢ ᱯᱟᱨᱟ
0
30267
198380
189776
2026-09-24T15:44:14Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198380
wikitext
text/x-wiki
'''ᱵᱮᱜᱚᱢ ᱯᱟᱨᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱡᱩᱵᱮᱫᱟ ᱩᱞ ᱦᱟᱠ; ᱒᱕ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱒᱖ – ᱙ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱘) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱑᱙᱔᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱟᱨ ᱑᱙᱕᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ ᱮᱠᱴᱤᱵᱷ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱩᱨᱥᱩᱯᱩᱨ ᱕᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱠᱟᱛᱮᱫ ᱦᱚᱸ, ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱧᱡᱟᱭ ᱞᱤᱞᱟ ᱵᱷᱟᱱᱥᱟᱞᱤ ᱭᱟᱜ ᱥᱟᱣᱟᱨᱤᱭᱟ (᱒᱐᱐᱗) ᱨᱮ ᱥᱳᱱᱟᱢ ᱠᱟᱯᱩᱨ ᱨᱤᱱ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱮᱸᱜᱟᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱳᱞ ᱥᱟᱶ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite web |url=http://tribune.com.pk/story/896339/5-noted-personalities-that-left-pakistan-for-india/ |title=5 noted personalities who left Pakistan for India|date=2 June 2015 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ms Oomph: V Gangadhar meets Begum Para, the original pin-up girl. |url=http://www.rediff.com/movies/nov/29para.htm |date=29 November 1997 |work=[[Rediff.com]]}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱑᱙᱕᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱵᱳᱞᱤᱣᱩᱰ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱜᱽᱞᱟᱢᱟᱨ ᱜᱟᱨᱞ ᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱡᱮ ᱞᱟᱭᱤᱯᱷ ᱢᱮᱜᱟᱡᱤᱱ ᱥᱩᱱᱫᱟᱨ ᱥᱮᱱᱥᱩᱣᱟᱥ ᱯᱷᱳᱴᱳᱜᱨᱟᱯᱷᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱥᱯᱮᱥᱤᱭᱟᱞ ᱥᱮᱥᱚᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite web |url=http://www.oldindianphotos.in/2011/04/sensuous-photographs-of-hindi-movie.html |title=Sensuous Photographs of Hindi Movie Star Begum Para by ''Life'' Magazine Photographer James Burke - 1951 |first=Old Indian |last=Photos }}</ref><ref name="thefridaytimes.com">{{cite web |url=https://www.thefridaytimes.com/tft/begum-para-the-last-glamour-girl/ |title=Begum Para: the Last Glamour Girl |first=Khalid |last=Hasan |date=2 August 2015 |website=The Friday Times |access-date=15 February 2025 |archive-date=6 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170606010256/http://www.thefridaytimes.com/tft/begum-para-the-last-glamour-girl/ |url-status=dead }}</ref>
==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱵᱮᱜᱚᱢ ᱯᱟᱨᱟ ᱡᱩᱵᱮᱫᱟ ᱩᱞ ᱦᱟᱠ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱡᱷᱮᱞᱟᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱤᱥᱟᱬ ᱯᱟᱸᱡᱟᱵᱤ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ (ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱯᱟᱸᱡᱟᱵ, ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱨᱮ)᱾ ᱟᱡᱤᱡ ᱵᱟᱵᱟ, ᱢᱤᱭᱟᱱ ᱮᱦᱥᱟᱱ-ᱩᱞ-ᱦᱟᱠ, ᱡᱟᱞᱟᱸᱫᱷᱟᱨ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱡᱽ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱵᱤᱠᱟᱱᱮᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱥᱟᱦᱤ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱩᱰᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱥᱟᱨᱵᱷᱤᱥ ᱨᱮᱭ ᱵᱚᱞᱚ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱸᱰᱮ ᱩᱱᱤ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱚᱸᱰᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱠᱳᱨᱴ ᱨᱮᱱ ᱪᱤᱯᱷ ᱡᱟᱥᱴᱤᱥ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱟᱞᱤᱜᱚᱲ ᱨᱮ ᱵᱟᱥᱟ ᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱤᱥᱤᱯᱞᱤᱱ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱞᱤᱵᱨᱟᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱞᱤᱜᱚᱲ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱚᱨᱥᱤᱴᱤ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |last=Ahmed |first=Ishtiaq |title=Shyama's Arain roots in Lahore BY Ishtiaq Ahmed |url=https://apnaorg.com/prose-content/english-articles/page-83/article-10/index.html |website=apnaorg.com}}</ref><ref name="thefridaytimes.com"/><ref>{{Cite web |title=BEGUM PARA BY JAMES BURKE FOR LIFE MAGAZINE – 1951 |url=https://www.bollywoodirect.com/begum-para-by-james-burke-for-life-magazine-1951/ |website=www.bollywoodirect.com|date=10 December 2015 }}</ref><ref>{{Cite book |last=Ahmed |first=Ishtiaq |title=Pre-Partition Punjab's Contribution to Indian Cinema |publisher=Taylor & Francis}}</ref> ᱟᱡᱤᱡ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱢᱟᱥᱨᱩᱨᱩᱞ ᱦᱟᱠ, ᱑᱙᱓᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱥᱮᱫ ᱵᱳᱢᱵᱮ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱮᱠᱴᱚᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟ᱾ ᱚᱸᱰᱮ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱝᱜᱟᱞᱤ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱯᱨᱚᱛᱤᱢᱟ ᱫᱟᱥᱜᱩᱯᱛᱟ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱥᱮᱱᱮᱦ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟ᱾<ref name="para">{{cite web |url=http://cineplot.com/begum-para-memories-2/ |title=Begum Para – Memories – Cineplot.com }}</ref><ref name="thefridaytimes.com"/>
ᱩᱱᱤ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱵᱳᱢᱵᱮ ᱨᱮ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱤᱡ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱮᱨᱟ ᱣᱟᱜ ᱜᱽᱞᱤᱴᱡᱤ ᱫᱩᱱᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱮ ᱤᱫᱤᱭᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱚᱠᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱜᱮᱴ-ᱴᱩᱜᱮᱫᱟᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱦᱚᱲ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱮᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚ ᱤᱢᱯᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱨᱳᱞ ᱠᱚ ᱚᱯᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱢᱤᱫ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱚᱯᱷᱟᱨ ᱥᱟᱥᱦᱚᱫᱷᱟᱨ ᱢᱩᱠᱷᱟᱨᱡᱤ ᱟᱨ ᱫᱮᱣᱤᱠᱟ ᱨᱟᱱᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ᱾
==ᱱᱤᱡᱮᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱩᱱᱤ ᱮᱠᱴᱚᱨ ᱱᱟᱥᱤᱨ ᱠᱷᱟᱱ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱮᱠᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢᱢᱮᱠᱟᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱳᱞᱤᱣᱩᱰ ᱤᱥᱴᱟᱨ ᱫᱤᱞᱤᱯ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱨᱮᱱ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/mag/2006/09/17/stories/2006091700120500.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20071112124228/http://www.hindu.com/mag/2006/09/17/stories/2006091700120500.htm |url-status=dead |archive-date=12 November 2007 |title=The return of Begum Para |first=V. |last=Gangadhar |work=[[The Hindu]] |date=17 September 2006}}</ref> ᱩᱱᱠᱩ ᱨᱤᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱞᱩᱵᱽᱱᱟ, ᱱᱟᱫᱤᱨ ᱟᱨ ᱮᱠᱴᱚᱨ ᱟᱭᱩᱵᱽ ᱠᱷᱟᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱤᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱤᱪᱩ ᱫᱟᱱᱫᱤᱭᱟ ᱢᱤᱫ ᱡᱩᱣᱮᱞᱟᱨᱤ ᱰᱤᱡᱟᱭᱱᱟᱨ, ᱛᱟᱦᱩᱨᱟ ᱠᱷᱟᱱ ᱟᱨ ᱡᱳᱦᱨᱟ ᱠᱷᱟᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite web |url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?203606 |title=Begum Para | Begum Para |publisher=Outlookindia.com |date=28 May 1997 |access-date=22 February 2014 |archive-date=20 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020112640/http://www.outlookindia.com/article.aspx?203606 |url-status=dead}}</ref> ᱟᱡᱤᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱔ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱟᱡᱤᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱑᱙᱗᱕ ᱨᱮ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱥᱟᱶ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟ, ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚᱲᱟ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱮ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite web |url=https://tribune.com.pk/story/896339/5-noted-personalities-that-left-pakistan-for-india/ |title=5 noted personalities who left Pakistan for India |date=2 June 2015 |website=The Express Tribune}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{commons category-inline}}
* {{IMDb name|id=0660788|name=Begum Para}}
47c2hqr8jp5xh2q19zrrywfsabd9kym
ᱨᱩᱯᱟᱞ ᱪᱚᱣᱫᱷᱩᱨᱤ
0
31007
198387
169543
2026-09-24T21:02:26Z
ᱯᱷᱚᱠᱤᱨᱢᱚᱦᱚᱱ
11667
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */
198387
wikitext
text/x-wiki
'''ᱨᱩᱯᱟᱞ ᱪᱚᱣᱫᱷᱩᱨᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱓ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱥᱯᱨᱤᱱᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾
==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱤᱨᱟᱴ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱦᱯᱩᱨ ᱡᱮᱭᱱᱯᱩᱨ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟᱭ᱾
==ᱠᱟᱹᱢᱤ==
᱒᱐᱒᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱨᱟᱯᱩᱞ ᱫᱚ ᱟᱭᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱭᱩ-᱒᱐ ᱯᱷᱮᱰᱟᱨᱮᱥᱚᱱ ᱠᱟᱯ ᱮᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱯᱨᱤ-ᱨᱮᱥ ᱯᱷᱮᱵᱷᱚᱨᱮᱴ ᱯᱨᱤᱭᱟ ᱢᱳᱦᱟᱱ ᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱜᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱒ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱮᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱠᱟᱞᱤ, ᱠᱳᱞᱳᱢᱵᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱵᱨᱳᱸᱡᱽ ᱢᱮᱰᱟᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱕᱑.᱘᱕ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱣᱟ ᱯᱚᱨᱥᱚᱱᱟᱞ ᱵᱮᱥᱴ ᱴᱟᱭᱤᱢ ᱥᱮᱴ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱨᱮᱜᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱔x᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱭᱩ᱒᱐ ᱨᱮᱠᱚᱨᱰ ᱴᱟᱭᱤᱢ ᱨᱮ ᱥᱤᱞᱵᱷᱚᱨ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱭᱩ-᱒᱐ ᱮᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱮᱛᱷᱞᱮᱴ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱩᱰᱱᱤ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱜᱟᱣ ᱨᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱦᱩᱭ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱒᱐᱒᱓ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱜᱮ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ᱾
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱨᱤᱞᱮᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱔x᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱴᱤᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ [[ᱯᱮᱨᱤᱥ]] ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱣᱟᱞᱤᱯᱷᱟᱭ ᱮᱱᱟ, ᱱᱟᱥᱟᱣ, ᱵᱟᱦᱟᱢᱟᱥ ᱨᱮ ᱢᱮ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
n0ssr2l2uh0464kuyd4ekmayzcmx7nh
198397
198387
2026-09-25T07:45:32Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
198397
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
| name = ᱨᱩᱯᱚᱞ ᱪᱚᱣᱫᱷᱚᱨᱤ
| sport = [[ᱴᱨᱮᱠ ᱮᱱᱰ ᱯᱷᱤᱞᱰ]]
| event = [[᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ]]
| birth_date = {{birth date and age|2004|12|23|df=yes}}
| birth_place = [[ᱢᱤᱨᱟᱴ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱟᱦᱯᱩᱨ ᱡᱚᱭᱱᱯᱩᱨ]], [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ
| personal_best = ᱕᱑.᱘᱕ (᱒᱐᱒᱒)
| medal_templates = {{Medal|Sport|ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ [[ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ (ᱠᱷᱮᱞ)|ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ]]}}[[File:Athletics pictogram.svg|30px]]
{{Medal|Country|{{IND}}}}
{{MedalCompetition|[[ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ]]}}
{{MedalGold|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱕ ᱜᱩᱢᱤ]]|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱢᱮᱠᱥᱰ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ|᱔x᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱢᱮᱠᱥᱰ]]}}
{{MedalGold|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱕ ᱜᱩᱢᱤ]]|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ|᱔x᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ]]}}
{{MedalSilver|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱕ ᱜᱩᱢᱤ]]|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ|᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ]]}}
{{Medal|Competition|[[ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ]]}}
{{MedalSilver|[[᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱒ ᱠᱟᱞᱤ]] |[[᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱢᱮᱠᱥᱰ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ|᱔×᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱢᱮᱠᱥᱰ]]}}
{{MedalBronze|[[᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱒ ᱠᱟᱞᱤ]]|[[᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ|᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ]]}}
}}
'''ᱨᱩᱯᱚᱞ ᱪᱚᱣᱫᱷᱚᱨᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱓ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐୦᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱴᱨᱮᱠ ᱮᱱᱰ ᱯᱷᱤᱞᱰ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮᱭ ᱠᱷᱮᱞᱟ᱾<ref>{{cite web|url=https://worldathletics.org/athletes/india/.-rupal-14921188|website=World Athletics|accessdate=12 May 2024|title=Rupal}}</ref>
== ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱤᱨᱟᱴ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱦᱯᱩᱨ ᱡᱚᱭᱱᱯᱩᱨ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="ie">{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/up-farmers-daughter-rupal-becomes-first-indian-to-win-twin-medals-at-world-u-20-athletics-8072579/lite/|website=Indian Express|accessdate=12 May 2024|title= UP farmer's daughter Rupal Chaudhary becomes first Indian to win twin medals at World U-20 Athletics|date=5 August 2022}}</ref>
== ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ==
᱒᱐᱒᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱨᱩᱯᱚᱞ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱭᱩ-᱒᱐ ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚᱯ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱯᱨᱤᱭᱟ ᱢᱳᱦᱚᱱ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟᱭ᱾<ref name="ie"/> ᱤᱱᱟᱹ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱚᱢᱵᱤᱭᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱠᱟᱞᱤ]] ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱵᱨᱳᱸᱡᱽ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱕᱑.᱘᱕ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱶᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱚᱠᱛᱚᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite web|url=https://olympics.com/en/news/world-athletics-u20-championships-2022-india-400m-rupal-chaudhary-silver-medal |website=Olympics.com|accessdate=12 May 2024|title= World Athletics U20 Championships 2022: India's Rupal Chaudhary wins second medal with bronze in 400m |date=5 August 2022}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮᱜᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱨᱮ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱭᱩ᱒᱐ ᱨᱮᱠᱚᱨᱰ ᱚᱠᱛᱚ ᱥᱟᱶ ᱨᱩᱯᱟᱹ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite web|url= https://olympics.com/en/news/world-athletics-u20-championships-2022-india-mixed-4x400m-relay-silver-medal| website=Olympics.com|accessdate=12 May 2024|title= World Athletics U20 Championships 2022: Indian mixed 4x400m relay team wins silver with Asian record|date=3 August 2022}}</ref> ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱭᱩ-᱒᱐ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite web|website=Sportstar|accessdate=12 May 2024|url=https://sportstar.thehindu.com/athletics/rupal-chaudhary-makes-history-world-u-20-athletics-championships-womens-400m/article65731038.ece|title= World U-20 Athletics: Rupal Chaudhary wins bronze in women's 400m, makes history|date=5 August 2022}}</ref>
ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱴᱷᱤᱸᱜᱩ ᱨᱮ ᱜᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱴᱟ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite web|url= https://sportstar.thehindu.com/athletics/world-athletics-relays-after-knee-injury-rupal-chaudhary-makes-comeback-indian-squad-4x400m-news/article68099146.ece/| website=Sportstar|accessdate=12 May 2024|title= After knee injury, Rupal makes a comeback to Indian team for World Relays|date=23 April 2024}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱮ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱱᱟᱥᱟᱣ, ᱵᱟᱦᱟᱢᱟᱥ ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱔ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱤᱞᱮᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱴᱤᱢ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱫᱟᱹᱲ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱔ ᱯᱮᱨᱤᱥ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱩᱣᱟᱞᱤᱯᱷᱟᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite web|website=Watch Athletics|url= https://www.watchathletics.com/page/5398/women-4x400m-results-world-athletics-relays-championships-2024 |accessdate=12 May 2024|title= Women 4x400m Results - World Athletics Relays Championships 2024|date=5 May 2024}}</ref><ref>{{cite web|url= https://indianexpress.com/article/olympics/world-athletics-relays-indias-mens-and-womens-4x400m-teams-qualify-for-paris-2024-9310466/lite/|website=Indian Express|accessdate=12 May 2024|title= Paris Olympics: How Indian men's and women's relay squads stepped up in Bahamas In last-chance territory|date=6 May 2024}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱮ ᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮ ᱪᱤᱱ ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱕ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱨᱤᱞᱮᱥ ᱨᱮ ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite web|url= https://www.watchathletics.com/page/6607/mixed-4x400-metres-relay-world-athletics-relays-championships-2025 | website=Watch Athletics|accessdate=13 May 2025|date=11 May 2025|title=Mixed 4x400 Metres Relay - World Athletics Relays Championships 2025}}</ref> ᱤᱱᱟᱹ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱨᱩᱯᱟᱹ ᱢᱮᱰᱟᱞ, ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔ x ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱟᱨ ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱔ x ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱳᱱᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite web|url= https://worldathletics.org/competition/calendar-results/results/7216290?eventId=204596&gender=W|website=World Athletics|accessdate=30 May 2025|title= 26th Asian Athletics Championships}}</ref><ref>{{cite web|website=Olympics.com|url= https://www.olympics.com/en/news/asian-athletics-championships-2025-gumi-day-2-india-report|accessdate=30 May 2025|title= Asian Athletics Championships 2025: Double delight for Rupal Chaudhary as India defends mixed 4x400m title in Gumi|date=28 May 2025}}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
*{{World Athletics|india/.-rupal-14921188}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱥᱯᱨᱤᱱᱴᱚᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱢᱮᱰᱟᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ]]
4ob8lun6mkfmlsogtdwydvka1rk6tu9
198398
198397
2026-09-25T07:45:57Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
198398
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
| name = ᱨᱩᱯᱚᱞ ᱪᱚᱣᱫᱷᱚᱨᱤ
| sport = [[ᱴᱨᱮᱠ ᱮᱱᱰ ᱯᱷᱤᱞᱰ]]
| event = [[᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ]]
| birth_date = {{birth date and age|2004|12|23|df=yes}}
| birth_place = [[ᱢᱤᱨᱟᱴ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱟᱦᱯᱩᱨ ᱡᱚᱭᱱᱯᱩᱨ]], [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ
| personal_best = ᱕᱑.᱘᱕ (᱒᱐᱒᱒)
| medal_templates = {{Medal|Sport|ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ [[ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ (ᱠᱷᱮᱞ)|ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ]]}}[[File:Athletics pictogram.svg|30px]]
{{Medal|Country|{{IND}}}}
{{MedalCompetition|[[ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ]]}}
{{MedalGold|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱕ ᱜᱩᱢᱤ]]|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱢᱮᱠᱥᱰ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ|᱔x᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱢᱮᱠᱥᱰ]]}}
{{MedalGold|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱕ ᱜᱩᱢᱤ]]|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ|᱔x᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ]]}}
{{MedalSilver|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱕ ᱜᱩᱢᱤ]]|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ|᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ]]}}
{{Medal|Competition|[[ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ]]}}
{{MedalSilver|[[᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱒ ᱠᱟᱞᱤ]] |[[᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱢᱮᱠᱥᱰ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ|᱔×᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱢᱮᱠᱥᱰ]]}}
{{MedalBronze|[[᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱒ ᱠᱟᱞᱤ]]|[[᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ|᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ]]}}
}}
'''ᱨᱩᱯᱚᱞ ᱪᱚᱣᱫᱷᱚᱨᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱓ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱴᱨᱮᱠ ᱮᱱᱰ ᱯᱷᱤᱞᱰ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮᱭ ᱠᱷᱮᱞᱟ᱾<ref>{{cite web|url=https://worldathletics.org/athletes/india/.-rupal-14921188|website=World Athletics|accessdate=12 May 2024|title=Rupal}}</ref>
== ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱤᱨᱟᱴ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱦᱯᱩᱨ ᱡᱚᱭᱱᱯᱩᱨ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="ie">{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/up-farmers-daughter-rupal-becomes-first-indian-to-win-twin-medals-at-world-u-20-athletics-8072579/lite/|website=Indian Express|accessdate=12 May 2024|title= UP farmer's daughter Rupal Chaudhary becomes first Indian to win twin medals at World U-20 Athletics|date=5 August 2022}}</ref>
== ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ==
᱒᱐᱒᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱨᱩᱯᱚᱞ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱭᱩ-᱒᱐ ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚᱯ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱯᱨᱤᱭᱟ ᱢᱳᱦᱚᱱ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟᱭ᱾<ref name="ie"/> ᱤᱱᱟᱹ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱚᱢᱵᱤᱭᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱠᱟᱞᱤ]] ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱵᱨᱳᱸᱡᱽ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱕᱑.᱘᱕ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱶᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱚᱠᱛᱚᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite web|url=https://olympics.com/en/news/world-athletics-u20-championships-2022-india-400m-rupal-chaudhary-silver-medal |website=Olympics.com|accessdate=12 May 2024|title= World Athletics U20 Championships 2022: India's Rupal Chaudhary wins second medal with bronze in 400m |date=5 August 2022}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮᱜᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱨᱮ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱭᱩ᱒᱐ ᱨᱮᱠᱚᱨᱰ ᱚᱠᱛᱚ ᱥᱟᱶ ᱨᱩᱯᱟᱹ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite web|url= https://olympics.com/en/news/world-athletics-u20-championships-2022-india-mixed-4x400m-relay-silver-medal| website=Olympics.com|accessdate=12 May 2024|title= World Athletics U20 Championships 2022: Indian mixed 4x400m relay team wins silver with Asian record|date=3 August 2022}}</ref> ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱭᱩ-᱒᱐ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite web|website=Sportstar|accessdate=12 May 2024|url=https://sportstar.thehindu.com/athletics/rupal-chaudhary-makes-history-world-u-20-athletics-championships-womens-400m/article65731038.ece|title= World U-20 Athletics: Rupal Chaudhary wins bronze in women's 400m, makes history|date=5 August 2022}}</ref>
ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱴᱷᱤᱸᱜᱩ ᱨᱮ ᱜᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱴᱟ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite web|url= https://sportstar.thehindu.com/athletics/world-athletics-relays-after-knee-injury-rupal-chaudhary-makes-comeback-indian-squad-4x400m-news/article68099146.ece/| website=Sportstar|accessdate=12 May 2024|title= After knee injury, Rupal makes a comeback to Indian team for World Relays|date=23 April 2024}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱮ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱱᱟᱥᱟᱣ, ᱵᱟᱦᱟᱢᱟᱥ ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱔ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱤᱞᱮᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱴᱤᱢ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱫᱟᱹᱲ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱔ ᱯᱮᱨᱤᱥ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱩᱣᱟᱞᱤᱯᱷᱟᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite web|website=Watch Athletics|url= https://www.watchathletics.com/page/5398/women-4x400m-results-world-athletics-relays-championships-2024 |accessdate=12 May 2024|title= Women 4x400m Results - World Athletics Relays Championships 2024|date=5 May 2024}}</ref><ref>{{cite web|url= https://indianexpress.com/article/olympics/world-athletics-relays-indias-mens-and-womens-4x400m-teams-qualify-for-paris-2024-9310466/lite/|website=Indian Express|accessdate=12 May 2024|title= Paris Olympics: How Indian men's and women's relay squads stepped up in Bahamas In last-chance territory|date=6 May 2024}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱮ ᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮ ᱪᱤᱱ ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱕ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱨᱤᱞᱮᱥ ᱨᱮ ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite web|url= https://www.watchathletics.com/page/6607/mixed-4x400-metres-relay-world-athletics-relays-championships-2025 | website=Watch Athletics|accessdate=13 May 2025|date=11 May 2025|title=Mixed 4x400 Metres Relay - World Athletics Relays Championships 2025}}</ref> ᱤᱱᱟᱹ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱨᱩᱯᱟᱹ ᱢᱮᱰᱟᱞ, ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔ x ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱟᱨ ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱔ x ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱳᱱᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite web|url= https://worldathletics.org/competition/calendar-results/results/7216290?eventId=204596&gender=W|website=World Athletics|accessdate=30 May 2025|title= 26th Asian Athletics Championships}}</ref><ref>{{cite web|website=Olympics.com|url= https://www.olympics.com/en/news/asian-athletics-championships-2025-gumi-day-2-india-report|accessdate=30 May 2025|title= Asian Athletics Championships 2025: Double delight for Rupal Chaudhary as India defends mixed 4x400m title in Gumi|date=28 May 2025}}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
*{{World Athletics|india/.-rupal-14921188}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱥᱯᱨᱤᱱᱴᱚᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱢᱮᱰᱟᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ]]
avm6tinfewosrs87qgp8mc2hm572xbo
198399
198398
2026-09-25T07:46:13Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
added [[Category:᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
198399
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
| name = ᱨᱩᱯᱚᱞ ᱪᱚᱣᱫᱷᱚᱨᱤ
| sport = [[ᱴᱨᱮᱠ ᱮᱱᱰ ᱯᱷᱤᱞᱰ]]
| event = [[᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ]]
| birth_date = {{birth date and age|2004|12|23|df=yes}}
| birth_place = [[ᱢᱤᱨᱟᱴ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱟᱦᱯᱩᱨ ᱡᱚᱭᱱᱯᱩᱨ]], [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ
| personal_best = ᱕᱑.᱘᱕ (᱒᱐᱒᱒)
| medal_templates = {{Medal|Sport|ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ [[ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ (ᱠᱷᱮᱞ)|ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ]]}}[[File:Athletics pictogram.svg|30px]]
{{Medal|Country|{{IND}}}}
{{MedalCompetition|[[ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ]]}}
{{MedalGold|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱕ ᱜᱩᱢᱤ]]|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱢᱮᱠᱥᱰ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ|᱔x᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱢᱮᱠᱥᱰ]]}}
{{MedalGold|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱕ ᱜᱩᱢᱤ]]|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ|᱔x᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ]]}}
{{MedalSilver|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱕ ᱜᱩᱢᱤ]]|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ|᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ]]}}
{{Medal|Competition|[[ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ]]}}
{{MedalSilver|[[᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱒ ᱠᱟᱞᱤ]] |[[᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱢᱮᱠᱥᱰ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ|᱔×᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱢᱮᱠᱥᱰ]]}}
{{MedalBronze|[[᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱒ ᱠᱟᱞᱤ]]|[[᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ|᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ]]}}
}}
'''ᱨᱩᱯᱚᱞ ᱪᱚᱣᱫᱷᱚᱨᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱓ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱴᱨᱮᱠ ᱮᱱᱰ ᱯᱷᱤᱞᱰ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮᱭ ᱠᱷᱮᱞᱟ᱾<ref>{{cite web|url=https://worldathletics.org/athletes/india/.-rupal-14921188|website=World Athletics|accessdate=12 May 2024|title=Rupal}}</ref>
== ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱤᱨᱟᱴ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱦᱯᱩᱨ ᱡᱚᱭᱱᱯᱩᱨ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="ie">{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/up-farmers-daughter-rupal-becomes-first-indian-to-win-twin-medals-at-world-u-20-athletics-8072579/lite/|website=Indian Express|accessdate=12 May 2024|title= UP farmer's daughter Rupal Chaudhary becomes first Indian to win twin medals at World U-20 Athletics|date=5 August 2022}}</ref>
== ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ==
᱒᱐᱒᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱨᱩᱯᱚᱞ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱭᱩ-᱒᱐ ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚᱯ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱯᱨᱤᱭᱟ ᱢᱳᱦᱚᱱ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟᱭ᱾<ref name="ie"/> ᱤᱱᱟᱹ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱚᱢᱵᱤᱭᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱠᱟᱞᱤ]] ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱵᱨᱳᱸᱡᱽ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱕᱑.᱘᱕ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱶᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱚᱠᱛᱚᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite web|url=https://olympics.com/en/news/world-athletics-u20-championships-2022-india-400m-rupal-chaudhary-silver-medal |website=Olympics.com|accessdate=12 May 2024|title= World Athletics U20 Championships 2022: India's Rupal Chaudhary wins second medal with bronze in 400m |date=5 August 2022}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮᱜᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱨᱮ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱭᱩ᱒᱐ ᱨᱮᱠᱚᱨᱰ ᱚᱠᱛᱚ ᱥᱟᱶ ᱨᱩᱯᱟᱹ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite web|url= https://olympics.com/en/news/world-athletics-u20-championships-2022-india-mixed-4x400m-relay-silver-medal| website=Olympics.com|accessdate=12 May 2024|title= World Athletics U20 Championships 2022: Indian mixed 4x400m relay team wins silver with Asian record|date=3 August 2022}}</ref> ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱭᱩ-᱒᱐ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite web|website=Sportstar|accessdate=12 May 2024|url=https://sportstar.thehindu.com/athletics/rupal-chaudhary-makes-history-world-u-20-athletics-championships-womens-400m/article65731038.ece|title= World U-20 Athletics: Rupal Chaudhary wins bronze in women's 400m, makes history|date=5 August 2022}}</ref>
ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱴᱷᱤᱸᱜᱩ ᱨᱮ ᱜᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱴᱟ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite web|url= https://sportstar.thehindu.com/athletics/world-athletics-relays-after-knee-injury-rupal-chaudhary-makes-comeback-indian-squad-4x400m-news/article68099146.ece/| website=Sportstar|accessdate=12 May 2024|title= After knee injury, Rupal makes a comeback to Indian team for World Relays|date=23 April 2024}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱮ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱱᱟᱥᱟᱣ, ᱵᱟᱦᱟᱢᱟᱥ ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱔ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱤᱞᱮᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱴᱤᱢ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱫᱟᱹᱲ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱔ ᱯᱮᱨᱤᱥ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱩᱣᱟᱞᱤᱯᱷᱟᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite web|website=Watch Athletics|url= https://www.watchathletics.com/page/5398/women-4x400m-results-world-athletics-relays-championships-2024 |accessdate=12 May 2024|title= Women 4x400m Results - World Athletics Relays Championships 2024|date=5 May 2024}}</ref><ref>{{cite web|url= https://indianexpress.com/article/olympics/world-athletics-relays-indias-mens-and-womens-4x400m-teams-qualify-for-paris-2024-9310466/lite/|website=Indian Express|accessdate=12 May 2024|title= Paris Olympics: How Indian men's and women's relay squads stepped up in Bahamas In last-chance territory|date=6 May 2024}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱮ ᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮ ᱪᱤᱱ ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱕ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱨᱤᱞᱮᱥ ᱨᱮ ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite web|url= https://www.watchathletics.com/page/6607/mixed-4x400-metres-relay-world-athletics-relays-championships-2025 | website=Watch Athletics|accessdate=13 May 2025|date=11 May 2025|title=Mixed 4x400 Metres Relay - World Athletics Relays Championships 2025}}</ref> ᱤᱱᱟᱹ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱨᱩᱯᱟᱹ ᱢᱮᱰᱟᱞ, ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔ x ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱟᱨ ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱔ x ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱳᱱᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite web|url= https://worldathletics.org/competition/calendar-results/results/7216290?eventId=204596&gender=W|website=World Athletics|accessdate=30 May 2025|title= 26th Asian Athletics Championships}}</ref><ref>{{cite web|website=Olympics.com|url= https://www.olympics.com/en/news/asian-athletics-championships-2025-gumi-day-2-india-report|accessdate=30 May 2025|title= Asian Athletics Championships 2025: Double delight for Rupal Chaudhary as India defends mixed 4x400m title in Gumi|date=28 May 2025}}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
*{{World Athletics|india/.-rupal-14921188}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱥᱯᱨᱤᱱᱴᱚᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱢᱮᱰᱟᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
mx10k6inu8hj9ote5khw60iwismqpju
198400
198399
2026-09-25T07:47:21Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
198400
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
| name = ᱨᱩᱯᱚᱞ ᱪᱚᱣᱫᱷᱩᱨᱤ
| sport = [[ᱴᱨᱮᱠ ᱮᱱᱰ ᱯᱷᱤᱞᱰ]]
| event = [[᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ]]
| birth_date = {{birth date and age|2004|12|23|df=yes}}
| birth_place = [[ᱢᱤᱨᱟᱴ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱟᱦᱯᱩᱨ ᱡᱚᱭᱱᱯᱩᱨ]], [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ
| personal_best = ᱕᱑.᱘᱕ (᱒᱐᱒᱒)
| medal_templates = {{Medal|Sport|ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ [[ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ (ᱠᱷᱮᱞ)|ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ]]}}[[File:Athletics pictogram.svg|30px]]
{{Medal|Country|{{IND}}}}
{{MedalCompetition|[[ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ]]}}
{{MedalGold|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱕ ᱜᱩᱢᱤ]]|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱢᱮᱠᱥᱰ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ|᱔x᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱢᱮᱠᱥᱰ]]}}
{{MedalGold|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱕ ᱜᱩᱢᱤ]]|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ|᱔x᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ]]}}
{{MedalSilver|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱕ ᱜᱩᱢᱤ]]|[[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ|᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ]]}}
{{Medal|Competition|[[ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ]]}}
{{MedalSilver|[[᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱒ ᱠᱟᱞᱤ]] |[[᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱢᱮᱠᱥᱰ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ|᱔×᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱢᱮᱠᱥᱰ]]}}
{{MedalBronze|[[᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ|᱒᱐᱒᱒ ᱠᱟᱞᱤ]]|[[᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ - ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ|᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ]]}}
}}
'''ᱨᱩᱯᱚᱞ ᱪᱚᱣᱫᱷᱩᱨᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱓ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱴᱨᱮᱠ ᱮᱱᱰ ᱯᱷᱤᱞᱰ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮᱭ ᱠᱷᱮᱞᱟ᱾<ref>{{cite web|url=https://worldathletics.org/athletes/india/.-rupal-14921188|website=World Athletics|accessdate=12 May 2024|title=Rupal}}</ref>
== ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱤᱨᱟᱴ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱦᱯᱩᱨ ᱡᱚᱭᱱᱯᱩᱨ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="ie">{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/up-farmers-daughter-rupal-becomes-first-indian-to-win-twin-medals-at-world-u-20-athletics-8072579/lite/|website=Indian Express|accessdate=12 May 2024|title= UP farmer's daughter Rupal Chaudhary becomes first Indian to win twin medals at World U-20 Athletics|date=5 August 2022}}</ref>
== ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ==
᱒᱐᱒᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱨᱩᱯᱚᱞ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱭᱩ-᱒᱐ ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚᱯ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱯᱨᱤᱭᱟ ᱢᱳᱦᱚᱱ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟᱭ᱾<ref name="ie"/> ᱤᱱᱟᱹ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱚᱢᱵᱤᱭᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱠᱟᱞᱤ]] ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱒ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱭᱩ᱒᱐ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱵᱨᱳᱸᱡᱽ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱕᱑.᱘᱕ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱶᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱚᱠᱛᱚᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite web|url=https://olympics.com/en/news/world-athletics-u20-championships-2022-india-400m-rupal-chaudhary-silver-medal |website=Olympics.com|accessdate=12 May 2024|title= World Athletics U20 Championships 2022: India's Rupal Chaudhary wins second medal with bronze in 400m |date=5 August 2022}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮᱜᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱨᱮ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱭᱩ᱒᱐ ᱨᱮᱠᱚᱨᱰ ᱚᱠᱛᱚ ᱥᱟᱶ ᱨᱩᱯᱟᱹ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite web|url= https://olympics.com/en/news/world-athletics-u20-championships-2022-india-mixed-4x400m-relay-silver-medal| website=Olympics.com|accessdate=12 May 2024|title= World Athletics U20 Championships 2022: Indian mixed 4x400m relay team wins silver with Asian record|date=3 August 2022}}</ref> ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱭᱩ-᱒᱐ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite web|website=Sportstar|accessdate=12 May 2024|url=https://sportstar.thehindu.com/athletics/rupal-chaudhary-makes-history-world-u-20-athletics-championships-womens-400m/article65731038.ece|title= World U-20 Athletics: Rupal Chaudhary wins bronze in women's 400m, makes history|date=5 August 2022}}</ref>
ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱴᱷᱤᱸᱜᱩ ᱨᱮ ᱜᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱴᱟ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite web|url= https://sportstar.thehindu.com/athletics/world-athletics-relays-after-knee-injury-rupal-chaudhary-makes-comeback-indian-squad-4x400m-news/article68099146.ece/| website=Sportstar|accessdate=12 May 2024|title= After knee injury, Rupal makes a comeback to Indian team for World Relays|date=23 April 2024}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱮ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱱᱟᱥᱟᱣ, ᱵᱟᱦᱟᱢᱟᱥ ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱔ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱤᱞᱮᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱴᱤᱢ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱫᱟᱹᱲ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱔ ᱯᱮᱨᱤᱥ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱩᱣᱟᱞᱤᱯᱷᱟᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite web|website=Watch Athletics|url= https://www.watchathletics.com/page/5398/women-4x400m-results-world-athletics-relays-championships-2024 |accessdate=12 May 2024|title= Women 4x400m Results - World Athletics Relays Championships 2024|date=5 May 2024}}</ref><ref>{{cite web|url= https://indianexpress.com/article/olympics/world-athletics-relays-indias-mens-and-womens-4x400m-teams-qualify-for-paris-2024-9310466/lite/|website=Indian Express|accessdate=12 May 2024|title= Paris Olympics: How Indian men's and women's relay squads stepped up in Bahamas In last-chance territory|date=6 May 2024}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱮ ᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮ ᱪᱤᱱ ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱕ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱨᱤᱞᱮᱥ ᱨᱮ ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱔ × ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite web|url= https://www.watchathletics.com/page/6607/mixed-4x400-metres-relay-world-athletics-relays-championships-2025 | website=Watch Athletics|accessdate=13 May 2025|date=11 May 2025|title=Mixed 4x400 Metres Relay - World Athletics Relays Championships 2025}}</ref> ᱤᱱᱟᱹ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱨᱩᱯᱟᱹ ᱢᱮᱰᱟᱞ, ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱔ x ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱟᱨ ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱔ x ᱔᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱤᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱳᱱᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite web|url= https://worldathletics.org/competition/calendar-results/results/7216290?eventId=204596&gender=W|website=World Athletics|accessdate=30 May 2025|title= 26th Asian Athletics Championships}}</ref><ref>{{cite web|website=Olympics.com|url= https://www.olympics.com/en/news/asian-athletics-championships-2025-gumi-day-2-india-report|accessdate=30 May 2025|title= Asian Athletics Championships 2025: Double delight for Rupal Chaudhary as India defends mixed 4x400m title in Gumi|date=28 May 2025}}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
*{{World Athletics|india/.-rupal-14921188}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱥᱯᱨᱤᱱᱴᱚᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱢᱮᱰᱟᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
iod6w0loruq7ibgm0i4elrjpraa410e
ᱯᱟᱢᱮᱞᱟ ᱢᱟᱞᱦᱳᱛᱨᱟ
0
31279
198354
170591
2026-09-24T13:59:26Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198354
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱯᱟᱢᱮᱞᱟ ᱢᱟᱞᱦᱳᱛᱨᱟ
| image = Pamela Gale Malhotra, Karnataka (cropped).jpg
| caption = in 2017
| birth_name = ᱯᱟᱢᱮᱞᱟ ᱜᱮᱞ
| birth_date = c. 1952
| birth_place = USA
| death_date =
| death_place =
| death_cause =
| other_names =
| known_for = animal sanctuary owner awarded the Nari Shakti Puraskar.
| education =
| employer =
| occupation = Sanctuary owners
| spouse = Dr. Anil Kumar Malhotra
| parents =
| relatives =
| signature =
| website =
| footnotes =
| nationality = ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ
}}
'''ᱯᱟᱢᱮᱞᱟ ᱜᱮᱞ ᱢᱟᱞᱦᱳᱛᱨᱟ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱟᱱᱣᱟᱨ ᱟᱵᱷᱭᱟᱨᱚᱱᱭᱚ ᱢᱟᱹᱞᱤᱠ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱥ ᱮ ᱟᱭᱤ ᱟᱵᱷᱭᱟᱨᱚᱱᱭᱚ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱱᱟᱨᱤ ᱥᱟᱠᱛᱤ ᱯᱩᱨᱚᱥᱠᱟᱨ ᱮ ᱮᱢᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾
==ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱯᱟᱢᱮᱞᱟ ᱜᱮᱞ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱒ ᱥᱩᱨᱥᱩᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱨᱮᱰ ᱵᱮᱸᱠ, ᱱᱭᱩ ᱡᱟᱨᱥᱤ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱥᱴᱳᱨᱮᱱᱴ ᱢᱟᱹᱞᱤᱠ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱡᱚᱛᱚ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱠᱮᱯᱷᱮ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref name=u24>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/india-news-24-hours-in-life-of-anil-and-pamela-malhotra-life-in-lap-of-wilderness-surrounded-by-elephants/302394|title=24 Hours In Life Of Anil And Pamela Malhotra: Life In Lap Of Wilderness, Surrounded By Elephants {{!}} Outlook India Magazine|website=Outlook (India)|access-date=2020-04-23|archive-date=2020-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200120083642/https://www.outlookindia.com/magazine/story/india-news-24-hours-in-life-of-anil-and-pamela-malhotra-life-in-lap-of-wilderness-surrounded-by-elephants/302394|url-status=dead}}</ref> ᱦᱟᱣᱟᱭᱤ ᱨᱮ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱟᱱᱤᱢᱩᱱ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱚᱸᱰᱮ ᱚᱛ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱟᱨᱢᱟᱥᱩᱴᱤᱠᱟᱞ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮᱭ ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱩᱱᱠᱩ ᱢᱤᱫ ᱵᱤᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱹᱞᱤᱠ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱯᱱᱟ ᱠᱚ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱤᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱢᱳᱨᱜᱮᱡᱽ ᱵᱤᱡᱱᱮᱥ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱦᱟᱣᱟᱭᱤ ᱨᱮ ᱚᱛ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱠᱩ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱠᱷᱮᱢᱟᱣ ᱠᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭᱤᱡ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱚᱢᱤᱥᱟᱱ ᱫᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱦᱩᱭ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱾
ᱩᱱᱠᱩ ᱦᱟᱣᱟᱭᱤ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱷᱟᱱᱰ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱯᱟᱛᱤ-ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱦᱤᱢᱟᱞᱟᱭ ᱠᱤᱱ ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱠᱩ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱑᱒ ᱮᱠᱚᱲ ᱜᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱱᱩᱢᱟᱹᱛᱤ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱫ ᱠᱤᱱᱟ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱠᱚᱸᱭᱮ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱤᱱ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱮᱥ ᱮ ᱟᱭᱤ (ᱡᱟᱱᱣᱟᱨ ᱯᱟᱦᱟᱞ ᱫᱩᱜ) ᱴᱨᱚᱥᱴ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ ᱾
ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱟᱵᱷᱭᱟᱨᱚᱱᱭᱚ ᱨᱮ ᱡᱤᱵᱽ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱨᱮ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱴᱟᱭᱤᱜᱟᱨ, ᱮᱥᱤᱭᱟᱭᱤ ᱦᱟᱹᱛᱤ, ᱦᱟᱭᱤᱱᱟ, ᱵᱤᱨ ᱥᱩᱠᱟᱨ, ᱞᱟᱹᱠᱷᱟᱛ ᱟᱨ ᱢᱟᱞᱟᱵᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱤᱞᱟᱹᱨᱤ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾
᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱱᱟᱣᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱚᱸᱰᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱯᱨᱚᱬᱚᱵ ᱢᱩᱠᱷᱟᱨᱡᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱯᱟᱛᱤ ᱵᱷᱚᱵᱚᱱ ᱨᱮ ᱱᱟᱨᱤ ᱥᱟᱠᱛᱤ ᱯᱩᱨᱚᱥᱠᱟᱨ ᱠᱚ ᱪᱟᱞ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱦᱟᱛᱟᱣᱤᱡ ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱑᱐᱐,᱐᱐᱐ ᱴᱟᱠᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
f4lz4u4exua7rnb9trpw66qbwqnuwcw
ᱵᱟᱯᱥᱤ ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ
0
31353
198377
170952
2026-09-24T15:31:12Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198377
wikitext
text/x-wiki
'''ᱵᱟᱯᱥᱤ ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ''' (ᱩᱨᱫᱩ: بیپسی سدھوا; ᱑᱑ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱓᱘ – ᱒᱕ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱᱤ ᱩᱯᱱᱭᱟᱥ ᱚᱞᱤᱡ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱮ ᱚᱞ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱟᱨ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱦᱚᱲ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾
ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ ᱫᱚ ᱤᱱᱰᱳ-ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱡ ᱫᱤᱯᱟ ᱢᱮᱦᱛᱟ ᱥᱟᱶ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ: ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱯᱱᱭᱟᱥ ᱟᱭᱤᱥ ᱠᱮᱱᱰᱤ ᱢᱮᱱ ᱦᱚᱸᱭ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱮᱦᱛᱟ ᱟᱜ ᱑᱙᱙᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨᱛᱷ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱯᱱᱭᱟᱥ ᱣᱟᱴᱚᱨ: ᱮ ᱱᱳᱵᱮᱞ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱮᱦᱛᱟ ᱟᱜ ᱒᱐᱐᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱣᱟᱴᱚᱨ ᱵᱮᱥ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ ᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱰᱳᱠᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ "ᱵᱟᱯᱥᱤ: ᱥᱟᱭᱤᱞᱮᱱᱥ ᱚᱯᱷ ᱢᱟᱭ ᱞᱟᱭᱤᱯᱷ" ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ "ᱫᱟ ᱥᱤᱴᱤᱡᱚᱱᱥ ᱟᱨᱠᱟᱭᱤᱵᱷ ᱚᱯᱷ ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ" ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱭᱩᱴᱭᱩᱵ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱨᱮ ᱒᱘ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱒ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ "ᱯᱷᱟᱥᱴ ᱡᱮᱱᱮᱨᱮᱥᱚᱱ - ᱥᱴᱳᱨᱤᱡᱽ ᱚᱯᱷ ᱯᱟᱨᱴᱤᱥᱚᱱ: ᱵᱟᱯᱥᱤ ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ" ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref name=Explore>{{Cite web|url=https://www.exploretheirstories.org/project/bapsi-sidhwa/|title=Bapsi Sidhwa (profile)|website=ExploreTheirStories.org website|access-date=3 November 2021}}</ref><ref name=NYT>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1991/10/06/books/life-with-electricaunt-and-slavesister.html |title=Life With Electric-aunt and Slavesister (A review of Bapsi Sidhwa's book)|newspaper=The New York Times|author=Shashi Tharoor|date=6 October 1991|access-date=3 November 2021}}</ref>
==ᱵᱮᱠᱜᱨᱟᱣᱩᱱᱰ==
ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ ᱫᱚ ᱯᱟᱨᱥᱤ ᱡᱳᱨᱳᱣᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚᱱ ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱯᱮᱥᱳᱴᱟᱱ ᱟᱨ ᱛᱮᱦᱢᱤᱱᱟ ᱵᱷᱚᱱᱰᱟᱨᱟ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱟᱨᱟᱪᱤ, ᱵᱳᱢᱵᱮ ᱯᱨᱮᱥᱤᱰᱮᱱᱥᱤ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛᱤ ᱯᱟᱨᱥᱤ ᱡᱳᱨᱳᱣᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱹᱜᱤᱞ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾<ref>{{cite web|title=Those Nights In Nairobi|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/those-nights-in-nairobi/290794|publisher=Outlook (India magazine)|date=2 June 2014|first=Pranay|last=Sharma|access-date=3 November 2021|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308152230/https://magazine.outlookindia.com/story/those-nights-in-nairobi/290794|url-status=dead}}</ref>
ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱮ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱥᱟᱶ ᱞᱟᱦᱚᱨ, ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ ᱯᱨᱚᱵᱷᱤᱱᱥ ᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱳᱞᱤᱭᱳ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱱᱟᱶᱟ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱥᱚᱨᱡᱚᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱵᱷᱩᱨ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ᱾
ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱵᱚᱛᱚᱨᱟᱱ ᱜᱷᱚᱴᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱦᱩᱭ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱮᱱᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣ ᱠᱚᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱠᱟᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱞ ᱨᱩᱯ ᱮ ᱮᱢᱟᱫᱮᱭᱟ᱾ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱢᱤᱫ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ ᱫᱚ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱞᱟᱦᱟ ᱟᱡᱤᱡ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱩᱱᱤ ᱵᱳᱨᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱦᱚᱲ ᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱩᱠᱩ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣ ᱟᱡᱟᱜ ᱩᱯᱱᱭᱟᱥ ᱠᱨᱮᱠᱤᱝ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱮᱦᱛᱟ ᱟᱜ ᱟᱨᱛᱷ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣ ᱫᱚ ᱩᱯᱱᱭᱟᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱠᱜᱨᱟᱣᱩᱱᱰ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱪᱟᱨᱤᱛᱨᱚ ᱞᱮᱱᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾
ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱗ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ ᱞᱟᱦᱚᱨ, ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱤᱱᱮᱭᱨᱰ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱯᱷᱳᱨ ᱣᱩᱢᱮᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱤᱮ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱜᱨᱮᱡᱩᱣᱮᱴ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱜᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱳᱢᱵᱮ ᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱟᱪᱚᱢᱠᱟ ᱜᱮ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱡᱳᱨᱳᱣᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚᱱ ᱠᱚ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱟᱥᱮ ᱠᱚᱢ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ ᱨᱤᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱲᱤ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱤᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚ ᱢᱚᱬᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱩᱦᱲᱟᱹ ᱞᱟᱦᱚᱨ ᱮ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱮᱱᱟ᱾ ᱟᱡᱤᱡ ᱠᱚᱲᱟ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱦᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱥᱟᱶ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱥᱚᱠᱛᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱧᱮᱞ ᱵᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ᱾
ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱞᱟᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱟᱡᱤᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱱᱳᱥᱦᱤᱨ ᱥᱟᱶ ᱫᱩᱦᱲᱟᱹ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱳᱨᱳᱣᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱦᱩᱭ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱢᱳᱦᱩᱨ ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ ᱫᱚ ᱮᱨᱤᱡᱳᱱᱟ ᱨᱮ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱯᱨᱮᱡᱮᱱᱴᱮᱴᱤᱵᱷ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱭᱩᱮᱥ ᱨᱮ ᱦᱭᱩᱥᱴᱳᱱ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ "ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱤ-ᱯᱟᱨᱥᱤ" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱩᱨᱫᱩ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱮ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱚᱞ ᱟᱨ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛᱤ ᱥᱮ ᱩᱨᱫᱩ ᱛᱮ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱨᱮ ᱱᱟᱥᱮ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛᱤ ᱥᱮ ᱩᱨᱫᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱮ ᱞᱤᱴᱨᱟᱞᱤ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟᱭᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾
ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ ᱫᱚ ᱒᱕ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ ᱦᱭᱩᱥᱴᱳᱱ, ᱴᱮᱠᱥᱟᱥ ᱨᱮ ᱘᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱮᱱᱟ᱾<ref>[https://www.dawn.com/news/1881122 Renowned author Bapsi Sidhwa is no more]</ref>
==ᱪᱮᱪᱮᱫ==
ᱦᱟᱨᱵᱟᱨᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱮᱞᱳᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ ᱫᱚ ᱠᱳᱞᱚᱢᱵᱤᱭᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱪᱮᱪᱮᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱜᱨᱮᱡᱩᱣᱮᱴ ᱪᱟᱹᱨᱪᱟᱹ ᱠᱚ ᱚᱞ ᱪᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱪᱮᱪᱮᱫ ᱮᱫ ᱟᱭ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱞᱮᱠᱪᱟᱨ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱦᱚᱸᱭ ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾
ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱮᱠᱮᱰᱮᱢᱤᱠ ᱴᱟᱨᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱳᱞᱚᱢᱵᱤᱭᱟ ᱮ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱦᱭᱩᱥᱴᱳᱱ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ, ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱨᱟᱭᱤᱥ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱠᱩᱞ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱱᱴᱤᱱᱭᱩᱤᱝ ᱥᱴᱟᱰᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱪᱮᱪᱮᱫ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱥᱮᱱᱴ ᱛᱳᱢᱟᱥ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱭ ᱪᱮᱪᱮᱫ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱥᱤᱫᱷᱣᱟ ᱫᱚ ᱦᱭᱩᱥᱴᱳᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱢᱟᱣᱩᱱᱴ ᱦᱳᱞᱤᱳᱠ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱟᱨ ᱵᱨᱟᱱᱰᱟᱭᱤᱥ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱪᱮᱪᱮᱫ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* [http://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&UID=5149 Literary Encyclopedia]
* {{IMDb name|id=0796591|name=Bapsi Sidhwa}}
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3106541.stm Sense of the City: Lahore (BBC Online article by Bapsi Sidhwa]
d36sg8tz7xpepsfjgihv9b0t4vhjfyv
ᱯᱟᱨᱳᱢᱤᱛᱟ ᱵᱳᱦᱨᱟ
0
31466
198355
172977
2026-09-24T14:03:34Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198355
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱯᱟᱨᱳᱢᱤᱛᱟ ᱵᱳᱦᱨᱟ
| image = Paromita.jpg
| alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software -->
| caption =
| birth_name = <!-- only use if different from name -->
| birth_date = <!-- {{birth date and age|df=yes|YYYY|MM|DD}} for living people supply only the year with {{Birth year and age|YYYY}} unless the exact date is already widely published, as per [[WP:DOB]]. For people who have died, use {{Birth date|df=yes|YYYY|MM|DD}}. -->
| birth_place =
| death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (DEATH date then BIRTH date) -->
| death_place =
| nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ
| other_names =
| occupation = Filmmaker and writer
| years_active =
| known_for = Making documentaries
| notable_works = ''[[Khamosh Pani]]'', Unlimited Girls, Q2P
| relatives = [[Anil Biswas (composer)|Anil Biswas]] (grandfather)<br/>[[Parul Ghosh]] (great-aunt)
}}
'''ᱯᱟᱨᱳᱢᱤᱛᱟ ᱵᱳᱦᱨᱟ''' ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱡ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ, ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ, ᱯᱳᱯ ᱠᱟᱞᱪᱟᱨ ᱟᱨ ᱡᱮᱱᱰᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱰᱳᱠᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱟᱱ ᱯᱷᱤᱪᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱷᱟᱢᱳᱥ ᱯᱟᱱᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱠᱨᱤᱱᱯᱞᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱨᱳᱰᱟᱠᱥᱚᱱ ᱠᱚᱢᱯᱟᱱᱤ ᱯᱟᱨᱳᱫᱮᱵᱤ ᱯᱤᱠᱪᱚᱨᱥ ᱫᱚ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱰᱮ ᱢᱤᱰ-ᱰᱮ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱟᱨᱳ-ᱱᱳᱨᱢᱟᱞ ᱮᱠᱴᱤᱵᱷᱤᱴᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱠᱚᱞᱚᱢ ᱮ ᱚᱞᱟ ᱟᱨ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱢᱤᱨᱚᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱯᱛᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱞᱚᱢ ᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾
==ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ==
ᱵᱳᱦᱨᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱠᱷᱟ ᱵᱳᱦᱨᱟ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟᱭ ᱠᱟᱱᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱛᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱡ ᱚᱱᱤᱞ ᱵᱤᱥᱣᱟᱥ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱮᱨᱟ ᱟᱥᱟᱞᱟᱛᱟ ᱵᱤᱥᱣᱟᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱓᱐ ᱟᱨ ᱑᱙᱔᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫ ᱢᱤᱫ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱳᱦᱨᱟ ᱫᱚ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱨᱟᱱᱰᱟ ᱦᱟᱣᱩᱥ (᱑᱙᱘᱖ - ᱑᱙᱘᱙) ᱨᱮ ᱢᱟᱥ ᱠᱚᱢᱭᱩᱱᱤᱠᱮᱥᱚᱱ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾
ᱵᱳᱦᱨᱟ ᱫᱚ ᱮᱡᱮᱱᱴᱥ ᱚᱯᱷ ᱤᱥᱠ ᱨᱮᱱ ᱠᱳ-ᱯᱷᱟᱣᱩᱱᱰᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱚᱨᱢ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱯᱳᱡᱤᱴᱤᱵᱷ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱠᱥ ᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱮᱛᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱ ᱠᱨᱤᱭᱮᱴᱤᱵᱷ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱮᱡᱮᱱᱴᱥ ᱚᱯᱷ ᱤᱥᱠ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱨᱮ ᱢᱟᱞᱴᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱠᱚᱱᱴᱮᱱᱴ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱮᱴᱟᱱᱟᱜ ᱥᱮᱠᱥᱩᱣᱟᱞᱤᱴᱤ ᱮᱡᱩᱠᱮᱥᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱮᱠᱥ ᱮᱡᱩᱠᱮᱥᱚᱱ, ᱥᱮᱠᱥᱩᱣᱟᱞ ᱮᱠᱥᱯᱮᱨᱤᱭᱮᱱᱥ ᱟᱨ ᱥᱮᱠᱥᱩᱣᱟᱞ ᱮᱴᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱮᱭᱟ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱯᱷᱳᱠᱟᱥ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱾ ᱵᱳᱦᱨᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱞᱮᱴᱯᱷᱚᱨᱢ ᱫᱚ "ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ, ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ, ᱡᱮᱱᱰᱟᱨ, ᱥᱚᱢᱟᱱᱛᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ" ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱢᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱥᱮᱠᱥ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ ᱥᱟᱹᱦᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱵᱟᱹᱧᱪᱟᱣ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱮᱡᱮᱱᱴᱥ ᱚᱯᱷ ᱤᱥᱠ ᱫᱚ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱒᱔ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱚᱲ ᱴᱷᱮᱱ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱭᱩᱱᱮᱥᱠᱳ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱑᱐ ᱜᱞᱳᱵᱟᱞ ᱥᱮᱠᱥᱩᱣᱟᱞᱤᱴᱤ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱚᱯᱷ ᱮᱠᱥᱤᱞᱮᱱᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱠᱟᱹᱢᱤ==
ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱮ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱮᱠᱴᱚᱨ, ᱤᱱᱥᱴᱟᱞᱮᱥᱚᱱ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴ, ᱠᱭᱩᱨᱮᱴᱚᱨ, ᱮᱠᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ, ᱫᱷᱟᱨᱟ ᱵᱷᱟᱝᱜᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱫᱷᱟᱨᱟ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾
==ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚ==
ᱵᱳᱦᱨᱟ ᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱩᱱᱠᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱡ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱰᱳᱠᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱡᱷᱤᱡ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱯᱷᱤᱠᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱱᱚᱱ-ᱯᱷᱤᱠᱥᱚᱱ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮ ᱯᱟᱨᱥᱚᱱᱟᱞ ᱟᱨ ᱯᱞᱮᱯᱷᱩᱞ ᱯᱷᱚᱨᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱞᱢᱟᱨᱠ ᱫᱚ ᱟᱥᱟᱱ ᱜᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱮᱠᱞᱮᱠᱴᱤᱠ, ᱦᱟᱥᱛᱟᱨᱟᱱ ᱦᱮᱸᱥᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱴᱳᱭᱞᱮᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱤᱡᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱦᱨᱩᱠᱷ ᱠᱷᱟᱱ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ - ᱡᱚᱛᱚ ᱚᱠᱛᱚ ᱵᱩᱫᱷᱤᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴᱤᱠ ᱨᱩᱯ ᱛᱮ ᱱᱟᱣᱟ ᱦᱚᱨ ᱮ ᱩᱫᱩᱜᱟ ᱾
᱒᱐᱑᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱴᱟᱭᱤᱢ ᱟᱣᱩᱴ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱮᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱚᱲ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱞᱤᱥᱴ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱧᱮᱞ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱟᱨ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱴᱮᱴ ᱢᱳᱰᱟᱨᱱ, ᱫᱟ ᱣᱮᱞᱠᱳᱢ ᱴᱨᱚᱥᱴ ᱜᱮᱞᱮᱨᱤ, ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱜᱮᱞᱮᱨᱤ ᱚᱯᱷ ᱢᱳᱰᱟᱨᱱ ᱟᱨᱴ ᱟᱨ ᱥᱤᱮᱥᱮᱢᱵᱷᱤᱮᱥ ᱢᱤᱣᱡᱤᱭᱚᱢ (ᱞᱟᱦᱟᱛᱮ ᱯᱨᱤᱱᱥ ᱚᱯᱷ ᱣᱮᱞᱥ), ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱵᱷᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱳᱢᱳ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ‘ᱟᱱᱴᱤ ᱓᱐᱓’ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱜᱮ ᱟᱨ ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱢᱤᱭᱳ ᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* [https://www.phalanx.in/pages/article_i003_the_schisms_and_schemas_of_media_advocacy.html Separation Anxiety: The Schisms and Schemas of Media Advocacy; An Indian Filmmaker Working in the World] (Paper by Paromita Vohra published by The University of Chicago Press, 2008)
* [https://www.brandeis.edu/south-asian/sorabjee/vohra.html An evening with Indian filmmaker/writer Paromita Vohra] (Lecture - Brandeis University, 2010)
* [https://www.wsj.com/articles/SB10001424052970204026804577099942438374720 Dancing to His Own Bollywood Tune] By Paromita Vohra for WSJ opinion, 2011)
* [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/097492761100300102 On the Aesthetics and Ideology of the Indian Documentary Film: A Conversation](By Arvind Rajagopalan & Paromita Vohra,for BioScope: South Asian Screen Studies, 2012)
* [https://www.dnaindia.com/mumbai/report-queue-to-pee-raises-a-stink-about-toilets-1056392 'Queue to Pee' raises a stink about toilets] (Article for DNA India on Q2P, 2013)
* [https://www.vogue.in/content/new-wine-old-bottles-filmmaker-paromita-vohra-sex] (Vogue India, August 2014)
*[https://www.thehindu.com/features/friday-review/and-i-make-documentaries-paromita-vohra/article7061461.ece And I make Documentaries] (April 2, 2015 Interview)
*[https://read.dukeupress.edu/camera-obscura/article-abstract/32/1%20(94)/167/58575/Interview-with-Paromita-Vohra-Remaking-the Remaking the “Political” in Social Documentary] (Interview Paromita Vohra - Camera Obscura 1 May 2017)
*[http://tns.thenews.com.pk/films-work-form-interview-paromita-vohra Films work by form]{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (March 19, 2017 Interview)
*[https://web.archive.org/web/20220629120706/https://www.outlookindia.com/magazine/story/each-journey-is-different-and-valid-as-long-as-there-is-consent-paromita-vohra/300379 Each Journey Is Different And Valid, As Long As There Is Consent: Paromita Vohra] (July 12, 2018 Interview)
*[http://www.tarshi.net/inplainspeak/interview-paromita-vohra Interview: Paromita Vohra - TARSHI] (August 1, 2018 Interview)
* [https://feminisminindia.com/2020/09/25/paromita-vohra-unlimited-girls-review/] (Review-Unlimited Girls, 2020)
* [https://www.sunoindia.in/the-seen-and-the-unseen-hosted-by-amit-varma/films-feminism-paromita Films, Feminism, Paromita] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240720095043/https://sunoindia.in/the-seen-and-the-unseen-hosted-by-amit-varma/films-feminism-paromita |date=2024-07-20 }} (Podcast Interview - Paromita Vohra, Jan 2020)
* [https://www.audacy.com/podcast/women-in-labour-bb761/episodes/episode-13-the-stories-we-tell-f0cf6 The Stories We Tell] (Podcast by Women in Labour, Apr 2020)
* [https://soundcloud.com/user-899747925/public-displays-of-affection-with-paromita-vohra Public Displays of Affection with Paromita Vohra] (Podcast Interview - Marine Lines with Raghu Karnad, 2021)
*[https://indianexpress.com/article/lifestyle/art-and-culture/without-pleasure-politics-there-can-be-no-meaningful-consent-paromita-vohra-7570386/ Without-pleasure-politics-there-can-be-no-meaningful] (Interview for Indian Express, October 2021)
*[https://www.goethe.de/ins/in/en/kul/soc/ldl/22450455.html Is distance learning an equaliser in an unequal education system?] (Article for Goethe-Institut, October 2021)
* [https://socialtextjournal.org/periscope_article/how-dare-you/ How Dare You?] (Article by Paromita Vohra for socialtextjournal.org, April 2023)
*[https://thethirdeyeportal.in/pedagogy/can-you-teach-sex-ed-through-beauty-rather-than-information/ Interview Paromita Vohra - The Third Eye] (May 4, 2023)
*[https://doingsociology.org/2023/07/30/vasantasenas-lychpin-memory-games-and-re-membering-in-pathaan-a-reading-in-three-scenes-paromita-vohra/ Vasantasena’s Lychpin, Memory Games and Re-Membering in Pathaan: A Reading in Three Scenes – Paromita Vohra] (July 3, 2023)
akh8aa790dk1j8og7pcvqd2ebhbp9bi
ᱤᱫᱽ ᱟᱞ-ᱜᱟᱫᱤᱨ
0
31798
198388
186682
2026-09-24T21:04:48Z
ᱯᱷᱚᱠᱤᱨᱢᱚᱦᱚᱱ
11667
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */
198388
wikitext
text/x-wiki
'''ᱤᱫᱽ ᱟᱞ-ᱜᱟᱫᱤᱨ''' (ᱟᱨᱚᱵᱤᱠ: عید الغدیر, romanized: ʿīd al-ghadīr, ᱞᱤᱴ. 'ᱯᱩᱠᱷᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱨᱚᱵᱽ') ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱫᱤᱱ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱭᱟ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱟᱨ ᱟᱞᱟᱣᱤᱛ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱹᱱᱟᱱ ᱪᱷᱩᱴᱤ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱤᱫᱽ ᱫᱚ ᱑᱘ ᱫᱷᱩᱞ-ᱦᱤᱡᱽᱡᱟᱦ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱯᱟᱭᱜᱚᱢᱵᱚᱨ ᱢᱩᱦᱟᱢᱢᱚᱫᱽ — ᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ — ᱟᱞᱤ ᱤᱵᱱ ᱟᱵᱤ ᱛᱟᱞᱤᱵᱽ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱦᱟᱞ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱥᱤᱭᱟ ᱦᱟᱫᱤᱛ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱱᱚᱶᱟ ᱤᱫᱽ ᱫᱚ "ᱤᱫᱽ-ᱮ ᱵᱳᱡᱳᱨᱜᱽ-ᱮ ᱮᱞᱟᱦᱤ" (ᱯᱟᱨᱥᱤᱭᱟᱱ: عید بزرگ الهی; ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱤᱵᱽᱭᱚ ᱤᱫᱽ), "ᱤᱫᱽ ᱟᱦᱞ ᱟᱞ-ᱵᱟᱭᱛ ᱢᱩᱦᱟᱢᱢᱚᱫᱽ", "ᱭᱳᱢ ᱟᱞ-ᱣᱤᱞᱟᱭᱟᱦ (يوم الولاية) ᱜᱟᱨᱰᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱤᱱ" ᱟᱨ ᱟᱥᱨᱟᱯᱷ ᱟᱞ-ᱟ'ᱭᱟᱫᱽ (ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱥᱩᱯᱨᱤᱢ ᱤᱫᱽ) ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/6645206 Eid Ghadir (Ghadeer)] yjc.ir</ref><ref>Muhammad ibn Ya'qub Muhammad ibn Ya'qub al-Kulayn, Kitab al-Kafi, V.4, P.148</ref>
==ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭᱟᱱ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ==
ᱦᱤᱡᱽᱨᱟᱦ (ᱢᱟᱭᱜᱨᱮᱥᱚᱱ) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱮᱞ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱯᱟᱭᱜᱚᱢᱵᱚᱨ ᱢᱩᱦᱟᱢᱢᱚᱫᱽ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱪᱮᱞᱟ ᱠᱚᱭ ᱢᱮᱛᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱡᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱜᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱩᱱᱠᱩ ᱠᱚ ᱢᱤᱞᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱛᱤᱨᱛᱷᱚ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱚ ᱾ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣᱟ ᱡᱮ ᱢᱩᱦᱟᱢᱢᱚᱫᱽ ᱫᱚ ᱢᱮᱠᱟ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱮᱥᱟᱥᱟᱭ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱯᱟᱸᱡᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱫᱷᱩ'ᱞ-ᱦᱤᱡᱽᱡᱟᱦ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱱᱟᱜ ᱫᱤᱱ ᱨᱮ, ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱥᱟᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱵᱚᱞᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱛᱤᱨᱛᱷᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱠᱟᱛᱮ, ᱑᱘ ᱫᱷᱩ'ᱞ-ᱦᱤᱡᱽᱡᱟᱦ ᱑᱐ ᱮᱮᱪ (᱖᱓᱒ ᱥᱤᱤ ᱢᱟᱨᱪ) ᱨᱮ ᱜᱟᱫᱤᱨ ᱠᱷᱩᱢ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, ᱢᱩᱦᱟᱢᱢᱚᱫᱽ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱵᱚᱦᱟᱠᱟᱠᱟ, ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱟᱨ ᱠᱩᱲᱢᱟᱹᱣ ᱟᱞᱤ ᱤᱵᱱ ᱟᱵᱤ ᱛᱟᱞᱤᱵᱽ ᱮ ᱦᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱮᱫᱟ, "ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱧ ᱢᱟᱣᱞᱟ ᱠᱟᱹᱱᱟᱹᱧ, ᱟᱞᱤ ᱦᱚᱸ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱢᱟᱣᱞᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ" ᱾ ᱢᱟᱣᱞᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ "ᱢᱟᱹᱞᱤᱠ" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱠᱟᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱦᱚᱲ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱫᱚ ᱟᱞᱤ ᱫᱚ ᱢᱩᱦᱟᱢᱢᱚᱫᱽ ᱨᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱦᱚᱲ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱹᱨᱤᱠᱷ ᱫᱚ ᱥᱤᱭᱟ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱨᱥᱤᱠᱤ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱹᱱᱟᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ "ᱤᱫᱽ ᱟᱞ-ᱜᱟᱫᱤᱨ" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱴᱷᱤᱠ ᱠᱟᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ, ᱢᱩᱦᱟᱢᱢᱚᱫᱽ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱮᱫᱟ "ᱤᱧ ᱪᱮᱫ ᱟᱯᱮ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱤᱧᱟ ᱟᱯᱮ ᱟᱯᱮ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱛᱮ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱛᱟᱯᱮ ᱠᱷᱚᱱ?" ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱡᱩᱵᱟᱹᱵ ᱠᱮᱫᱟ "ᱦᱮᱸ ᱟᱞᱞᱟᱦ ᱨᱮᱱ ᱯᱟᱭᱜᱚᱢᱵᱚᱨ" ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱠᱮᱫᱟ " ᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱧ ᱢᱟᱣᱞᱟ ᱠᱟᱹᱱᱟᱹᱧ, ᱟᱞᱤ ᱦᱚᱸ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱢᱟᱣᱞᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ" ᱾ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱣᱞᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ "ᱜᱟᱛᱮ" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ (ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ), ᱠᱩᱠᱞᱤ ᱠᱩᱞᱤ ᱞᱮᱫ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ "ᱢᱟᱹᱞᱤᱠ" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱞᱟᱛ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ "ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱮ ᱮᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱾
==ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ==
ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱨᱮᱱ ᱥᱤᱭᱟ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱜᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱨᱤᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ ᱾<ref>[http://www.irna.ir/sb/fa/News/83014691 The celebration of the event of Ghadir Khum] irna.ir</ref><ref>[https://www.afkarnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%DB%8C-14/779629-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B9%DB%8C%D8%AF%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D9%86%D9%81%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%DA%A9 Eid (feast) Ghadir-Khum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221218093650/https://www.afkarnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%DB%8C-14/779629-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B9%DB%8C%D8%AF%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D9%86%D9%81%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%DA%A9 |date=2022-12-18 }} afkarnews.com</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱ, ᱥᱤᱧᱚᱛ, ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ, ᱟᱡᱟᱨᱵᱟᱭᱡᱟᱱ, ᱤᱨᱟᱠ, ᱭᱩᱮᱤ, ᱭᱮᱢᱮᱱ, ᱟᱯᱷᱜᱟᱱᱤᱥᱛᱟᱱ, ᱞᱮᱵᱟᱱᱚᱱ, ᱛᱩᱨᱠᱤ, ᱵᱟᱦᱨᱟᱭᱤᱱ ᱟᱨ ᱥᱤᱨᱤᱭᱟ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱤᱭᱟ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱠᱚ ᱤᱣᱨᱳᱯ ᱟᱨ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱤᱫᱽ ᱜᱟᱫᱤᱨ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱥᱴᱮᱴᱥ, ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ, ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱠᱤᱝᱰᱚᱢ, ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ, ᱯᱷᱨᱟᱱᱥ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://fa.alkawthartv.com/news/91759 Ghadir Khum, celebration] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200626142143/https://fa.alkawthartv.com/news/91759 |date=26 June 2020 }} alkawthartv.com</ref><ref>[http://www.iribnews.ir/fa/news/1799246 Eid Ghadir-Khum, in Georgia] iribnews.ir</ref><ref>[http://www.shia-news.com/fa/news/126852 The celebration of Ghadir, in Saudi Arabia]{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} shia-news.com</ref><ref>[http://iqna.ir/fa/news/2223403 Ghadir celebration in various countries of the world]{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} iqna.ir</ref>
᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ, ᱢᱤᱫ ᱑᱐-ᱠᱤᱞᱳᱢᱤᱴᱟᱨ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱯᱚᱨᱚᱵᱽ [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ]] ᱨᱮ ᱜᱟᱫᱤᱨ ᱥᱮᱨᱮᱢᱚᱱᱤ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚᱦᱚ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱥᱟᱥᱟᱭ ᱥᱟᱥᱟᱭ ᱦᱚᱲ ᱵᱟᱞᱤᱭᱟᱥᱟᱨ ᱥᱴᱨᱤᱴ ᱟᱨ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱨᱤᱴ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱚ ᱩᱰᱩᱠ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=2022-07-18 |title=3 million Tehraners attend 10-km long Ghadir festival |url=https://en.mehrnews.com/news/189209/3-million-Tehraners-attend-10-km-long-Ghadir-festival |access-date=2022-07-19 |website=Mehr News Agency |language=en |archive-date=2023-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230530165936/https://en.mehrnews.com/news/189209/3-million-Tehraners-attend-10-km-long-Ghadir-festival |url-status=dead }}</ref>
᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ, ᱟᱭᱢᱟ ᱭᱮᱢᱮᱱᱤ ᱯᱨᱳᱣᱤᱱᱥ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱟᱛᱟᱥᱵᱟᱡᱤ, ᱵᱟᱸᱰ ᱟᱨ ᱵᱷᱟᱥᱟᱬ ᱠᱚ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱤᱫᱽ ᱟᱞ-ᱜᱟᱫᱤᱨ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱭᱮᱢᱮᱱ ᱨᱮ ᱭᱳᱢ ᱟᱞ-ᱣᱤᱞᱟᱭᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ) ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱡᱟᱭᱫᱤ ᱥᱤᱭᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱭᱮᱢᱮᱱ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱜᱮ ᱤᱨᱟᱠᱤ ᱯᱟᱨᱞᱟᱢᱮᱱᱴ ᱤᱫᱽ ᱟᱞ-ᱜᱟᱫᱤᱨ ᱫᱚ ᱢᱩᱠᱛᱟᱫᱟ ᱟᱞ-ᱥᱟᱫᱽᱨ ᱟᱜ ᱩᱛᱥᱟᱦ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱪᱷᱩᱴᱤ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Iraqi parliament approves controversial official holidays law, forwards to president |url=https://shafaq.com/en/Iraq/Iraqi-parliament-approves-controversial-official-holidays-law-forwards-to-president |access-date=2024-06-30 |website=Shafaq News |language=en}}</ref>
ᱵᱟᱹᱠᱷᱟᱱ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱤᱵᱱ ᱟᱞᱤ ᱜᱟᱫᱤᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱤᱱ ᱠᱩᱯᱷᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱨᱮᱢᱚᱱᱤ ᱠᱚ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱞᱤ ᱤᱵᱱ ᱟᱵᱤ ᱛᱟᱞᱤᱵᱽ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱯᱟᱸᱡᱟ ᱠᱚ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱮᱨᱮᱢᱚᱱᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱮᱨᱮᱢᱚᱱᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱤᱵᱱ ᱟᱞᱤ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱜᱤᱯᱴ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱡᱚᱦᱟᱨ, ᱛᱤ ᱢᱤᱞᱟᱹᱣ, ᱱᱟᱣᱟ ᱠᱟᱯᱲᱟ ᱦᱚᱨᱚᱜ, ᱤᱛᱨᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ, ᱫᱟᱱ ᱮᱢ, ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱚ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ, ᱯᱨᱟᱛᱷᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱ, ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱚ ᱡᱚᱢ ᱦᱚᱪᱚ ᱠᱚ, ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱚ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱚᱪᱚ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱚ ᱜᱤᱯᱴ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱵᱟᱹᱠᱷᱟᱱ ᱨᱮ ᱨᱤᱯᱳᱨᱴ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱩᱡᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱤᱛᱤ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=The customs and traditions of Eid al-Ghadir |url=http://noo.rs/93Vpp |website=Hawzah information center |access-date=23 July 2021}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{commons category}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱞᱤᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱫᱽ (ᱤᱥᱞᱟᱢ)]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱭᱟ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱭᱟ ᱤᱥᱞᱟᱢ]]
aezpatwzxr9nt8qeqzdhdktrfv5wntf
198401
198388
2026-09-25T07:57:27Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
198401
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
| image = [[File:16-Ghadir Eid 10 km party-مهمونی ۱۰ کیلومتری عید غدیر.jpg|250px]]
| image_size =
| caption = [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ]] ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱑᱐-ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ-ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱤᱫᱽ ᱟᱞ-ᱜᱷᱟᱫᱤᱨ ᱢᱟᱱᱟᱣ
| nickname = ᱤᱫᱽ ᱟᱞ-ᱜᱷᱟᱫᱤᱨ; ᱭᱟᱣᱢ ᱟᱞ-ᱢᱤᱛᱷᱟᱠ (ᱠᱤᱨᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱦᱟᱸ)
| type = [[ᱥᱤᱭᱟ ᱤᱥᱞᱟᱢ]]
| significance = [[ᱜᱷᱟᱫᱤᱨ ᱠᱷᱩᱢ]] ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱛᱮ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱥᱤᱭᱟ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ]] ᱫᱚ [[ᱟᱞᱤ]] ᱟᱡᱤᱡ ᱩᱛᱛᱚᱨᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ
| observances = ᱱᱮᱦᱚᱸᱨ (ᱱᱟᱢᱟᱡᱽ), ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱮᱢᱟᱯᱟᱢ, ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱡᱚᱢᱟᱜ, ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱮ ''[[ᱫᱩ'ᱟ ᱱᱩᱫᱽᱵᱟ]]'' ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ,
| observedby = [[ᱴᱩᱭᱮᱞᱵᱷᱟᱨ ᱥᱤᱭᱟ]], [[ᱡᱟᱭᱫᱤ]], [[ᱤᱥᱢᱟᱭᱤᱞᱤ]], [[ᱟᱞᱟᱣᱤᱴᱥ]]
| date 2021 =
| date2022 =
| date2024 = ᱒᱕ ᱡᱩᱱ (ᱤᱨᱟᱱ)<ref>{{cite web |title=Is Eid-e-Ghadir a Public Holiday? |url=https://www.timeanddate.com/holidays/iran/eid-al-ghadir |website=timeanddate}}</ref>
| holiday_name = ᱤᱫᱽ ᱟᱞ-ᱜᱷᱟᱫᱤᱨ
| date =
}}
'''ᱤᱫᱽ ᱟᱞ-ᱜᱷᱟᱫᱤᱨ''' ({{langx|ar|عید الغدیر|ʿīd al-ghadīr|ᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ}}) ᱫᱚ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤ ᱠᱮᱞᱮᱱᱰᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱮᱞ ᱵᱟᱨ ᱟᱱᱟᱜ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱑᱘ ᱡᱩ ᱟᱞ-ᱦᱤᱡᱽᱡᱟᱦ ᱨᱮ ᱥᱤᱭᱟ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱜᱷᱟᱫᱤᱨ ᱠᱷᱩᱢ ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱱᱚᱵᱤ ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱟᱞᱤ ᱟᱡᱤᱡ ''ᱢᱟᱣᱞᱟ'' ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱜᱷᱚᱥᱚᱱᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ᱾<ref>{{Cite web|date=13 June 2025 |url=https://bianet.org/haber/happy-eid-al-ghadir-308379 |title=Happy Eid al-Ghadir |access-date=27 March 2026 |website= [[Bianet]]}}</ref> ᱥᱤᱭᱟ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱨᱮ, ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱷᱚᱥᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱟᱞᱤ ᱟᱡᱤᱡ ᱩᱛᱛᱚᱨᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱤᱢᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣᱜᱼᱟ᱾<ref>{{Cite web |date=2024-06-22 |title=Gadir-i Hum Bayramı'na geri sayım başladı - Antakya Gazetesi |url=https://antakyagazetesi.com/gadir-i-hum-bayramina-geri-sayim-basladi/ |access-date=2024-06-22 |language=tr}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱫᱚ ᱥᱤᱭᱟ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱢᱚᱦᱚᱛ ᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣᱜᱼᱟ᱾
ᱥᱤᱭᱟ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱠᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱮᱦᱚᱸᱨ (ᱱᱟᱢᱟᱡᱽ), ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ, ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱡᱟᱣᱨᱟ, ᱫᱟᱱ-ᱯᱩᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ, ᱟᱨ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱮᱢᱟᱯᱟᱢ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ᱾ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱵᱚᱡᱚᱱᱤᱱ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱠᱚ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱟ ᱟᱨ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱟᱨ ᱢᱤᱥᱴᱤ ᱠᱚ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧᱟ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱟᱭᱢᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱤᱫᱽ ᱟᱞ-ᱣᱤᱞᱟᱭᱟᱦ ("ᱜᱟᱨᱰᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ"), ᱤᱫᱽ-ᱮ ᱵᱚᱡᱚᱨᱜᱽ-ᱮ ᱮᱞᱟᱦᱤ ("ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱤᱥᱚᱨᱤᱭᱟᱹ ᱤᱫᱽ"), ᱤᱫᱽ ᱟᱦᱞ ᱟᱞ-ᱵᱟᱭᱤᱛ ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ("ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱫᱽ"), ᱭᱟᱣᱢ ᱟᱞ-ᱣᱤᱞᱟᱭᱟᱦ ("ᱜᱟᱨᱰᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱦᱟᱸ"), ᱟᱨ ᱟᱥᱨᱟᱯᱷ ᱟᱞ-ᱟᱭᱟᱫᱽ ("ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥᱟᱜ")᱾<ref>[[Al-Hurr al-Aamili]], [[Wasā'il al-Shīʿa]], V.8, P.89</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-29 |title=مأرب.. فعالية لحرائر مديرية صرواح بذكرى يوم الولاية |url=https://www.saba.ye/ar/news3344055.htm |access-date=2024-06-30 |website=www.saba.ye |language=ar}}</ref><ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/353587 The celebration of Ghaidr] mashreghnews.ir Retrieved 15 September 2018</ref><ref>Sayyed Ibn Tawus, Iqbal al-A'mal, V.2, P.261</ref><ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/6645206 Eid Ghadir (Ghadeer)] yjc.ir</ref><ref>Muhammad ibn Ya'qub [[Muhammad ibn Ya'qub al-Kulayni|al-Kulayni]], [[Kitab al-Kafi]], V.4, P.148</ref>
== ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱯᱟᱹᱪᱷᱞᱟᱹ ᱠᱟᱛᱷᱟ ==
ᱜᱷᱟᱫᱤᱨ ᱠᱷᱩᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱫᱚ ᱩᱪᱟᱹᱲ (''[[ᱦᱤᱡᱽᱨᱟᱦ]]'') ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱮᱞ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤ ᱱᱚᱵᱤ ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱟᱡᱨᱤᱱ ᱯᱟᱸᱡᱟᱭᱤᱡ ᱠᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱛᱤᱨᱛᱷᱚ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱦᱚᱦᱚ ᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤ ᱯᱚᱸᱰᱮᱛ ᱠᱚᱠᱚ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣᱟ ᱡᱮ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱮᱞ ᱦᱟᱡᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱚᱲ [[ᱢᱚᱠᱠᱟ]] ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱠᱚ ᱯᱟᱸᱡᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ, ᱡᱩ ᱟᱞ-ᱦᱤᱡᱽᱡᱟᱦ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ, ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱚᱞᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱠᱚ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>[https://www.al-islam.org/ghadir/incident.htm Ghadir Khum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200915091526/https://www.al-islam.org/ghadir/incident.htm |date=15 September 2020 }} al-islam.org</ref><ref>[http://www.erfan.ir/english/89004.html Event of Ghadir Khumm] Irfan.ir</ref>
ᱱᱚᱶᱟ ᱛᱤᱨᱛᱷᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱡᱚᱠᱷᱮᱡ, ᱑᱘ ᱡᱩ ᱟᱞ-ᱦᱤᱡᱽᱡᱟᱦ ᱑0 ᱮ.ᱮᱭᱤᱪ (ᱢᱟᱨᱪ ᱖᱓᱒ ᱥᱤ.ᱤ) ᱨᱮ ''ᱜᱷᱟᱫᱤᱨ ᱠᱷᱩᱢ'' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱠᱟᱠᱟ ᱦᱚᱯᱚᱱ, ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱟᱨ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱟᱞᱤ ᱤᱵᱚᱱ ᱟᱵᱤ ᱛᱟᱞᱤᱵᱽ ᱮ ᱦᱚᱦᱚ ᱟᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱮ ᱜᱷᱚᱥᱚᱱᱟ ᱠᱮᱫᱟ, "ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱧ ''ᱢᱟᱣᱞᱟ'' ᱠᱟᱹᱱᱟᱹᱧ, ᱟᱞᱤ ᱦᱚᱸ ᱩᱱᱠᱩᱭᱤᱡ ''ᱢᱟᱣᱞᱟ'' ᱠᱟᱱᱟᱭ"᱾ ''ᱢᱟᱣᱞᱟ'' ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ "ᱢᱟᱹᱞᱤᱠ" ᱥᱮ "ᱜᱚᱢᱠᱮ" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱦᱚᱲ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱫᱚ ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱟᱜ ᱩᱛᱛᱚᱨᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱞᱤ ᱭᱟᱜ ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ᱾<ref name="EncyclopediaIslam">{{cite encyclopedia|last1=Vaglieri |first1=Laura Veccia |author-link=Laura Veccia Vaglieri |title=G̲h̲adīr K̲h̲umm|encyclopedia=Encyclopædia of Islam, Second Edition |year=2012 |access-date=11 October 2019 |publisher=Brill Online |url=http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/ghadir-khumm-SIM_2439}}</ref>
ᱚᱨᱡᱚ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱹᱦᱤᱛ ᱫᱚ ᱥᱤᱭᱟ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ "ᱤᱫᱽ ᱟᱞ-ᱜᱷᱟᱫᱤᱨ" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{Cite book |last=Lindsay |first=James E. |title=Daily Life in the Medieval Islamic World |year=1957 |page=163 |publisher=Greenwood Press |isbn=9780313322709 |url=https://books.google.com/books?id=6J0WnWABM34C&pg=PA163 }}</ref><ref name="CampoP257-58">{{Cite book |last=Campo |first=Juan Eduardo |title=Encyclopedia of Islam |year=2009 |pages=257–58 |publisher=Infobase Publishing |isbn=9781438126968 |url=https://books.google.com/books?id=OZbyz_Hr-eIC&pg=PA257}}</ref> ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱥᱚᱴᱷᱤᱠ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱮ ᱜᱷᱚᱥᱚᱱᱟ ᱞᱮᱫᱟ "ᱪᱮᱫ ᱤᱧᱟᱜ ᱫᱚ ᱟᱯᱮ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱯᱮᱭᱟᱜ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ?" ᱩᱱᱠᱩ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱟ "ᱦᱚᱭ ᱟᱞᱞᱟᱦ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱱᱚᱵᱤ" ᱩᱱᱤ ᱞᱟᱦᱟ ᱥᱮᱫ ᱮ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱫᱟ "ᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱧ ᱢᱟᱣᱞᱟ ᱠᱟᱹᱱᱟᱹᱧ, ᱟᱞᱤ ᱦᱚᱸ ᱩᱱᱠᱩᱭᱤᱡ ''ᱢᱟᱣᱞᱟ'' ᱠᱟᱱᱟᱭ"᱾ ᱡᱩᱫᱤᱦᱚᱸ ''ᱢᱟᱣᱞᱟ'' ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ "ᱜᱟᱛᱮ" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ (ᱡᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ), ᱠᱩᱞᱤ ᱞᱮᱱ ᱠᱩᱠᱞᱤ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ "ᱢᱟᱹᱞᱤᱠ" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ "ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱞᱮᱫᱟ᱾
== ᱢᱟᱱᱟᱣ ==
ᱤᱵᱚᱱ ᱵᱟᱵᱟᱣᱟᱭᱦ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱞ-ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱫᱤᱥ ᱨᱮ, ᱢᱚᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱫᱚ ᱜᱷᱟᱫᱤᱨ ᱠᱷᱩᱢ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱩᱢᱢᱟᱦ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱟᱨ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱢᱟᱱᱟᱣᱮᱫᱟ᱾<ref>{{Cite encyclopedia |encyclopedia=[[Center for the Great Islamic Encyclopedia]]|url=https://www.cgie.org.ir/fa/article/258479/%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%AE%D9%85 |trans-title=Ghadir Khum |year=2022|author-first=N. |author-last=Azimipour|title=غدیر خم|language=fa}}</ref>
ᱜᱚᱴᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱭᱟ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱠᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱨᱤᱛᱤ-ᱱᱤᱛᱤ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ᱾<ref>[http://www.irna.ir/sb/fa/News/83014691 The celebration of the event of Ghadir Khum] irna.ir</ref><ref>[https://www.afkarnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%DB%8C-14/779629-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B9%DB%8C%D8%AF%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D9%86%D9%81%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%DA%A9 Eid (feast) Ghadir-Khum] afkarnews.com</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[ᱤᱨᱟᱱ]],<ref>[https://www.farsnews.com/news/13970607000284 Ghadir Khum (Eid)]{{Dead link|date=February 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} farsnews.com</ref><ref>[https://www.aparat.com/v/yAKjB/%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D9%82%D8%B7%D8%B1%DB%8C..._%D8%AC%D8%B4%D9%86_%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1...._%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2..1436%D9%87%26zwj%3B%D9%B0%D9%80 Ghadir celebration, Ahwaz, Iran] aparat.com</ref><ref>[http://www.irinn.ir/fa/news/622528/%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1 Ghadir celebration] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200629231035/https://www.irinn.ir/fa/news/622528/%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1 |date=29 June 2020 }} irinn.ir Retrieved 22 September 2018</ref> [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]], [[ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ]], [[ᱟᱡᱟᱨᱵᱟᱭᱡᱟᱱ]],<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4892/8227/109283 Islamic countries, Eid Ghadir Khum] hawzah.net</ref> [[ᱤᱨᱟᱠ]],<ref>[https://fa.alalam.ir/news/1744789 Iraq, Eid Ghadir-Khum] alalam.ir Retrieved 22 September 2018</ref><ref>[http://www.shia-news.com/fa/news/169066 Eid Ghadir Khum, Iraq] shia-news.com Retrieved 22 September 2018</ref> ᱭᱩ.ᱮ.ᱤ., [[ᱭᱮᱢᱮᱱ]], [[ᱟᱯᱷᱜᱟᱱᱤᱥᱛᱟᱱ]], [[ᱞᱮᱵᱟᱱᱚᱱ]], [[ᱛᱩᱨᱠᱤ]],<ref>{{Cite web|url=https://www.ntv.com.tr/yasam/gadiri-hum-bayrami-nedir-gadiri-hum-bayramini-kimler-ne-zaman-kutlar,IJWnjWP3kkqwv5QYIOPHRw|title=Gadir Hum Bayramı kutlanıyor (Gadir Hum Bayramı nedir? Gadiri Hum Bayramı'nı kimler, ne zaman kutlar?)}}</ref> ᱵᱟᱦᱨᱮᱱ, ᱟᱨ [[ᱥᱤᱨᱤᱭᱟ]]᱾ ᱥᱤᱭᱟ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱤᱣᱨᱳᱯ ᱟᱨ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱤᱫᱽ ᱜᱷᱟᱫᱤᱨ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ, ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ, ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱫᱤᱥᱟᱹᱢ (ᱭᱩ.ᱠᱮ.), ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ, ᱯᱷᱨᱟᱱᱥ᱾<ref>[http://fa.alkawthartv.com/news/91759 Ghadir Khum, celebration] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200626142143/https://fa.alkawthartv.com/news/91759 |date=26 June 2020 }} alkawthartv.com</ref><ref>[http://www.iribnews.ir/fa/news/1799246 Eid Ghadir-Khum, in Georgia] iribnews.ir</ref><ref>[http://www.shia-news.com/fa/news/126852 The celebration of Ghadir, in Saudi Arabia] shia-news.com</ref><ref>[http://iqna.ir/fa/news/2223403 Ghadir celebration in various countries of the world] iqna.ir</ref>
ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱜᱷᱟᱫᱤᱨ ᱠᱷᱩᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱟᱹᱜᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱩᱭᱤᱫᱽ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ, ᱥᱟᱯᱷᱟᱵᱷᱤᱫᱽ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮ, ᱤᱫᱽ ᱟᱞ-ᱜᱷᱟᱫᱤᱨ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱠᱟᱡᱟᱨ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱢᱚᱦᱚᱛ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ, ᱨᱟᱡᱽ ᱫᱚᱨᱵᱟᱨ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱟ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱤᱛᱤ-ᱱᱤᱛᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱦᱞᱟᱵᱷᱤ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite encyclopedia |encyclopedia=[[Center for the Great Islamic Encyclopedia]]|url=https://www.cgie.org.ir/fa/article/258479/%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%AE%D9%85 |trans-title=Ghadir Khum |year=2022|author-first=N. |author-last=Azimipour|title=غدیر خم|language=fa}}</ref>
᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ, ᱤᱫᱽ ᱟᱞ-ᱜᱷᱟᱫᱤᱨ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ [[ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱑᱐-ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱞᱟᱠᱷ-ᱞᱟᱠᱷ ᱦᱚᱲ ᱵᱷᱟᱞᱤᱭᱟᱥᱚᱨ ᱥᱚᱲᱚᱠ ᱟᱨ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱥᱚᱲᱚᱠ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱚ ᱩᱰᱩᱠ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |date=2022-07-18 |title=3 million Tehraners attend 10-km long Ghadir festival |url=https://en.mehrnews.com/news/189209/3-million-Tehraners-attend-10-km-long-Ghadir-festival |access-date=2022-07-19 |website=Mehr News Agency |language=en}}</ref>
᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ, ᱭᱮᱢᱮᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱮᱱᱮᱡ, ᱵᱮᱱᱰ ᱟᱨ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱠᱚ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱤᱫᱽ ᱟᱞ-ᱜᱷᱟᱫᱤᱨ ([[ᱭᱮᱢᱮᱱ]] ᱨᱮ ᱭᱳᱢ ᱟᱞ-ᱣᱤᱞᱟᱭᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ) ᱫᱚ ᱡᱟᱭᱫᱤ ᱥᱤᱭᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱭᱮᱢᱮᱱ ᱮ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱠᱮᱫ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱢᱟᱱᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |date=2024-06-24 |title=Revolution Leader extends his congratulations to Yemeni people & all Muslims on "Wilayah " Guardianship Day anniversary |url=https://www.saba.ye/en/news3342638.htm |access-date=2024-06-30 |website=www.saba.ye |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-24 |title=Event for Al-Sabeen, Al-Wahda & Al-Safia districts' people in capital secretariat on Guardianship Day anniversary |url=https://www.saba.ye/en/news3342619.htm |access-date=2024-06-30 |website=www.saba.ye |language=en}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱜᱮ, ᱤᱨᱟᱠᱤ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱚᱯᱷ ᱨᱤᱯᱨᱮᱡᱮᱱᱴᱮᱴᱤᱵᱷᱥ ᱤᱫᱽ ᱟᱞ-ᱜᱷᱟᱫᱤᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱪᱷᱩᱴᱤ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱜᱷᱚᱥᱚᱱᱟ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱥᱤᱭᱟᱭᱤᱴ ᱢᱩᱵᱷᱢᱮᱱᱴ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱢᱩᱠᱛᱟᱫᱟ ᱟᱞ-ᱥᱟᱫᱚᱨ ᱟᱜ ᱫᱟᱵᱤ ᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |title=Iraqi parliament approves controversial official holidays law, forwards to president |url=https://shafaq.com/en/Iraq/Iraqi-parliament-approves-controversial-official-holidays-law-forwards-to-president |access-date=2024-06-30 |website=Shafaq News |language=en}}</ref>
ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱤᱵᱚᱱ ᱟᱞᱤ ᱫᱚ ᱜᱷᱟᱫᱤᱨ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱠᱩᱯᱷᱟ ᱨᱮ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱠᱚᱭ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱟᱞᱤ ᱤᱵᱚᱱ ᱟᱵᱤ ᱛᱟᱞᱤᱵᱽ ᱫᱚ ᱟᱡᱨᱤᱱ ᱢᱤᱫ ᱜᱩᱴ ᱯᱟᱸᱡᱟᱭᱤᱡ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱦᱟᱥᱟᱱ ᱤᱵᱚᱱ ᱟᱞᱤ ᱫᱚ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱠᱚᱭ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧᱟᱠᱚ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱤᱛᱤ-ᱱᱤᱛᱤ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱫᱟᱨᱟᱢ, ᱛᱤ ᱢᱤᱞᱟᱹᱣ, ᱱᱟᱶᱟ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱦᱚᱨᱚᱜ, ᱥᱮᱱᱴ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ, ᱫᱟᱱ ᱮᱢᱚᱜ, ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱚ ᱜᱚᱲᱚ, ᱱᱮᱦᱚᱸᱨ (ᱱᱟᱢᱟᱡᱽ), ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱚ ᱡᱚᱢ ᱪᱚ ᱠᱚ, ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱚ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱚᱪᱚ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱮᱢᱟᱯᱟᱢ ᱮᱢᱟᱱ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref>{{cite web |title=The customs and traditions of Eid al-Ghadir |url=http://noo.rs/93Vpp |website=Hawzah information center |access-date=23 July 2021}}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
{{commons category}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱞᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱫᱽ (ᱤᱥᱞᱟᱢ)|*]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱥᱞᱟᱢᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱭᱟ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱭᱟ ᱤᱥᱞᱟᱢ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱞᱟᱣᱤᱴᱥ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱠᱚ]]
tmt2kg89wen8q36wykdi53w0leo8ljr
ᱵᱽᱨᱚᱡᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱱᱮᱦᱨᱩ
0
32704
198386
179779
2026-09-24T15:56:15Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198386
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific-prefix =
| honorific-suffix = [[Member of the Most Excellent Order of the British Empire|ᱮᱢᱵᱤᱤ]]
| name = ᱵᱽᱨᱚᱡᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱱᱮᱦᱨᱩ
| native_name =
| native_name_lang = ᱦᱤ
| image = Braj_Kumar_Nehru.gif
| caption = ᱭᱩᱮᱥ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ [[ᱡᱚᱦᱚᱱ ᱮᱯᱷ. ᱠᱮᱱᱱᱮᱰᱤ]] ᱥᱟᱶ ᱱᱮᱦᱨᱩ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱒ ᱨᱮ ᱦᱣᱟᱭᱤᱴ ᱦᱟᱣᱩᱥ ᱨᱮ
| office = [[List of governors of Gujarat|ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱜᱚᱢᱠᱮ]]
| term_start = ᱒᱖ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱘᱔
| term_end = ᱒᱖ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱘᱖ 26
| predecessor = [[K.M. Chandy (politician)|ᱠᱮ. ᱮᱢ. ᱪᱚᱱᱰᱤ]]
| successor = [[ᱟᱨ.ᱠᱮ. ᱛᱨᱤᱵᱮᱫᱤ]]
| office2 = [[List of governors of Jammu and Kashmir|ᱡᱚᱢᱢᱩ ᱟᱨ ᱠᱟᱥᱢᱤᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱜᱚᱢᱠᱮ]]
| term_start2 = ᱒᱒ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱘᱑
| term_end2 = ᱒᱖ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱘᱔
| predecessor2 = [[ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱠᱟᱸᱛ ᱡᱷᱟ]]
| successor2 = [[ᱡᱚᱜᱽᱢᱚᱦᱚᱱ]]
| birth_date = {{birth date|df=yes|1909|9|04}}
| birth_place = [[Allahabad]], [[ᱟᱜᱽᱨᱟ ᱟᱨ ᱳᱫᱷ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱭᱩᱱᱤᱭᱴᱮᱰ ᱯᱨᱚᱵᱟᱭᱤᱱᱥᱮᱥ]], [[British Raj|ᱵᱽᱨᱤᱴᱤᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ]]
| death_date = {{death date and
age|df=yes|2001|10|31|1909|9|04}}
| death_place = [[ᱠᱟᱥᱟᱣᱞᱤ]], [[ᱦᱤᱢᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ
| party =
| spouse = {{marriage|[[Fori Nehru|ᱥᱳᱵᱷᱟ ("ᱯᱷᱳᱨᱤ") ᱱᱮᱦᱨᱩ (née Magdolna Friedman)]]|1935}}
| children = ᱚᱥᱚᱠ ᱱᱮᱦᱨᱩ, ᱟᱫᱤᱛᱭᱚ ᱱᱮᱦᱨᱩ, ᱟᱨ ᱚᱱᱤᱞ ᱱᱮᱦᱨᱩ
| alma_mater = [[ᱟᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]<br>[[ᱳᱠᱥᱯᱷᱚᱨᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]<br>[[ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱤᱥᱠᱩᱞ ᱳᱯᱷ ᱮᱠᱳᱱᱚᱢᱤᱠᱥ]]
| signature =
| office3 = [[India House, London|ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱠᱤᱝᱰᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱦᱟᱭ ᱠᱳᱢᱤᱥᱚᱱᱚᱨ]]
| predecessor3 = [[ᱟᱯᱟ ᱯᱚᱸᱛ]]
| successor3 = [[ᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱱ ᱜᱚᱱᱮᱥ ᱜᱳᱨ]]
| term3 = ᱑᱙᱗᱓ - ᱑᱙᱗᱗
| term7 = ᱑᱗ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱖᱘ - ᱑᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱓
| predecessor6 = [[ᱵᱤᱥᱱᱤ ᱥᱚᱦᱟᱭ]]
| successor6 = ᱞᱟᱞᱚᱱ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱥᱤᱝ
| 1blankname6 = ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ
| 1namedata6 = [[ᱛᱷᱮᱯᱯᱷᱩᱞᱳ-ᱭᱩ ᱱᱟᱠᱷᱨᱳ]] <br> [[ᱦᱳᱠᱤᱥᱤ ᱥᱮᱢᱟ]]
| office7 = ᱑᱐-ᱟᱹᱱᱤᱡ [[List of governors of Assam|ᱟᱥᱟᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱜᱚᱢᱠᱮ]]
| successor7 = ᱞᱟᱞᱟᱱ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱥᱤᱝ
| 1blankname7 = ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ
| 1namedata7 = [[ᱵᱤᱢᱚᱞᱟ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱪᱟᱞᱤᱦᱟ]] <br> [[ᱢᱚᱦᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱢᱳᱦᱚᱱ ᱪᱚᱣᱫᱷᱩᱨᱤ]] <br> [[ᱥᱚᱨᱚᱛ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱥᱤᱱᱦᱟ]]
| predecessor7 = ᱵᱤᱥᱱᱩ ᱥᱚᱦᱟᱭ
| office8 = [[List of ambassadors of India to the United States|ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱥᱴᱮᱴᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱟᱢᱵᱟᱥᱟᱰᱳᱨ]]
| office6 = [[List of governors of Nagaland|ᱱᱟᱜᱟᱞᱮᱸᱰ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱜᱚᱢᱠᱮ]]
| term8 = ᱑᱙᱖᱑ - ᱑᱙᱖᱘
| predecessor8 = [[ᱮᱢ. ᱥᱤ. ᱪᱚᱜᱽᱞᱟ]]
| term6 = ᱑᱗ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱖᱘ - ᱑᱘ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱓
| 1blankname2 = ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ
| successor5 = ᱞᱟᱞᱚᱱ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱥᱤᱝ
| predecessor5 = ''ᱟᱹᱢᱟᱹᱞᱤ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ''
| 1namedata5 = [[ᱣᱤᱞᱤᱭᱚᱢᱥᱚᱱ ᱮ. ᱥᱚᱸᱜᱽᱢᱟ]]
| term5 = ᱑ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱗᱐ - ᱑᱘ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱓
| office5 = [[List of governors of Meghalaya|ᱢᱮᱜᱷᱟᱞᱚᱭᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱜᱚᱢᱠᱮ]]
| successor4 = [[ᱞᱟᱞᱟᱱ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱥᱤᱝ]]
| predecessor4 = ''ᱟᱹᱢᱟᱹᱞᱤ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ''
| 1namedata4 = [[ᱢᱚᱦᱚᱢᱚᱫᱽ ᱚᱞᱤᱢᱩᱫᱽᱫᱤᱱ]]
| 1blankname4 = ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ
| 1blankname5 = ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ
| term4 = ᱒᱑ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱗᱒ - ᱒᱐ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱓
| office4 = [[List of governors of Manipur|ᱢᱚᱱᱤᱯᱩᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱜᱚᱢᱠᱮ]]
| 1namedata2 = [[ᱥᱮᱭᱠᱷ ᱚᱵᱽᱫᱩᱞᱟᱦ]] <br> [[ᱯᱷᱟᱨᱩᱠ ᱚᱵᱽᱫᱩᱞᱟᱦ]]
| 1namedata = [[ᱢᱟᱫᱷᱚᱵᱽ ᱥᱤᱝ ᱥᱚᱞᱟᱝᱠᱤ]]
| 1blankname = ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ
| successor8 = [[ᱚᱞᱤ ᱭᱟᱵᱚᱨ ᱡᱚᱝ]]
}}
'''ᱵᱽᱨᱚᱡᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱱᱮᱦᱨᱩ''' ᱮᱢᱵᱤᱤ, ᱟᱭᱤᱥᱤᱮᱥ (᱔ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱐᱙ - ᱓᱑ ᱳᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱑) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱥᱴᱮᱴᱥ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱨᱟᱡᱽᱫᱩᱛ (᱑᱙᱖᱑ - ᱑᱙᱖᱘) ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref>{{cite news |title=Braj Kumar Nehru |url=https://www.washingtonpost.com/archive/local/2001/11/13/braj-kumar-nehru/0e005ce0-72ee-41eb-b016-867c73389f8e/ |access-date=27 January 2024 |newspaper=Washington Post}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱽᱨᱤᱡᱽᱞᱟᱞ ᱱᱮᱦᱨᱩ ᱟᱨ ᱨᱟᱢᱮᱥᱣᱚᱨᱤ ᱱᱮᱦᱨᱩ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱟᱨ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ [[ᱡᱚᱵᱟᱦᱚᱨᱞᱟᱞ ᱱᱮᱦᱨᱩ]] ᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱵᱟ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱵᱚᱭᱦᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
== ᱟᱯᱚᱱ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱵᱽᱨᱚᱡᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱱᱮᱦᱨᱩ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ [[ᱤᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ]], [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱽᱨᱤᱡᱽᱞᱟᱞ ᱱᱮᱦᱨᱩ ᱟᱨ ᱨᱟᱢᱮᱥᱣᱚᱨᱤ ᱱᱮᱦᱨᱩ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref name=rajbhavan>{{cite web |url=http://www.rajbhavan.gujarat.gov.in/uniquepage.asp?id_pk=66 |title=Governors of Gujarat: details of the life sketch of B.K. Nehru |publisher=Rajbhavan (Govt of India) |access-date=16 July 2012 |archive-date=10 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181210202559/http://www.rajbhavan.gujarat.gov.in/uniquepage.asp?id_pk=66 |url-status=dead }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ (ᱥᱤᱧᱚᱛ), ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱥᱠᱩᱞ ᱳᱯᱷ ᱤᱠᱳᱱᱚᱢᱤᱠᱥ ᱟᱨ ᱟᱠᱥᱯᱷᱚᱨᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚᱭ ᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ ᱾ <ref name=scots>{{cite news|url=http://www.scotsman.com/news/obituaries/braj-kumar-nehru-1-591934 |title=Braj Kumar Nehru |publisher=Scotsman.com |date=2 January 2002 |access-date=17 July 2012}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱰᱚᱠᱴᱚᱨ ᱳᱯᱷ ᱞᱤᱴᱮᱨᱮᱪᱚᱨ ᱢᱟᱹᱱ ᱦᱤᱥᱤᱨ ᱛᱮᱠᱚ ᱢᱟᱹᱱ ᱢᱟᱱᱚᱛ ᱟᱠᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾ <ref name=tribune1>{{cite web |url=http://www.tribuneindia.com/2001/20011101/main2.htm |title=B.K. Nehru Dead |publisher=tribune.com |last=chandigarh |date=31 October 2001 |access-date=17 July 2012 |archive-date=27 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927075335/http://www.tribuneindia.com/2001/20011101/main2.htm |url-status=dead }}</ref> ᱟᱡ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱵᱟᱵᱟ, ᱯᱚᱸᱰᱤᱛ ᱱᱚᱱᱫᱚᱞᱟᱞ ᱱᱮᱦᱨᱩ, ᱯᱚᱸᱰᱤᱛ ᱢᱚᱛᱤᱞᱟᱞ ᱱᱮᱦᱨᱩᱭᱤᱡ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱟᱫᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref>{{cite web |url=http://www.kecss.org/prominent+kashmiris+people+mldhar.html |title=Community: Prominent Kashmiri's |publisher=KECSS (Regd) |access-date=17 July 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120613190919/http://www.kecss.org/prominent+kashmiris+people+mldhar.html |archive-date=13 June 2012}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱭᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱚᱢᱠᱮ [[ᱤᱸᱫᱤᱨᱟ ᱜᱟᱹᱱᱫᱷᱤ]] (ᱱᱤ ᱱᱮᱦᱨᱩ) ᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱵᱟ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱵᱚᱭᱦᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=nyt /> ᱑᱙᱓᱕ ᱨᱮ, ᱱᱮᱦᱨᱩ ᱫᱚ ᱢᱟᱜᱽᱰᱳᱞᱱᱟ ᱯᱷᱨᱟᱭᱤᱰᱢᱮᱱ (᱕ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱐᱘, ᱵᱩᱰᱟᱯᱮᱥᱴ, ᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟ-ᱦᱚᱸᱜᱽᱨᱤ - ᱒᱕ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱗, ᱠᱚᱥᱚᱣᱞᱤ, [[ᱦᱤᱢᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ) ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱮ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱛᱮ ᱠᱤᱱ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱦᱚᱝᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱹᱱ ᱭᱚᱦᱩᱫᱤ ᱯᱟᱹᱪᱷᱞᱟᱹᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=oldest_resident>{{cite news|url= http://indianexpress.com/article/india/kasauli-loses-its-oldest-resident-jawaharlal-nehru-cousins-wife-4629747/|title=Kasauli loses its oldest resident, Jawaharlal Nehru cousin's wife|work=The Indian Express|first=Ashwani |last=Sharma |date=27 April 2017 |access-date=27 April 2017}}</ref> ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮ ᱭᱚᱦᱩᱫᱤ ᱜᱟᱸᱛᱟᱠ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱮᱜᱽᱰᱚᱞᱱᱟ ᱯᱷᱳᱨᱵᱟᱛᱷ ᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱳᱵᱷᱟ ᱱᱮᱦᱨᱩᱭ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ <ref name=fori>{{cite news|url=http://themoderatevoice.com/96735/indias-fori-nehru-worlds-oldest-jewish-woman-alive/ |title=India's Fori Nehru, the oldest jewish woman alive |publisher=themoderatevoice.com |first=swaraaj |last=chauhan |date=1 January 2011 |access-date=17 July 2012}}</ref>
== ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ==
=== ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ===
[[File:Braj Kumar Nehru with US president John F Kennedy.jpg|thumb|right|Ambassador Braj Nehru stands behind US president [[John F. Kennedy]] during Kennedy's speech welcoming Prime Minister Jawaharlal Nehru to the United States (1961)]]
=== ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ===
=== ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ===
ᱱᱮᱦᱨᱩ ᱫᱚ ᱱᱟᱭᱤᱥ ᱜᱟᱭᱡᱽ ᱯᱷᱤᱱᱤᱥ ᱥᱮᱠᱮᱸᱰ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱡᱤᱭᱚᱱᱤ ᱯᱩᱛᱷᱤᱭ ᱚᱞ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ <ref>{{cite news|title=Living A Full Life|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?203247|access-date=6 March 2013|newspaper=Outlook|date=26 March 1997|archive-date=28 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130928004342/http://www.outlookindia.com/article.aspx?203247|url-status=dead}}</ref> ᱢᱟᱱᱚᱛᱟᱱ ᱨᱚᱢᱮᱥ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱥᱟᱠᱥᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱓᱕ ᱵᱚᱨᱥᱚ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱥ ᱩᱱᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫ-ᱟ, ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱᱤ ᱚᱞ ᱨᱮᱭ ᱜᱚᱲᱚ ᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾
== ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ==
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱔᱕ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱣᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱱᱚᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱮᱢᱵᱤᱤ (MBE) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱵᱟᱦᱟᱞ ᱮᱱᱟ ᱾ <ref>[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/36866/supplement/31 London Gazette, 1 January 1945]</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱙ ᱨᱮ ᱯᱚᱫᱽᱢᱚ ᱵᱤᱵᱷᱩᱥᱚᱬ ᱛᱮᱭ ᱢᱟᱹᱱ ᱢᱟᱱᱚᱛ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news|title=14 get Padma Vibhushan; B.K. Nehru, Chidambaram, Lata in list|url=http://www.tribuneindia.com/1999/99jan26/head1.htm|access-date=6 March 2013|newspaper=The Tribune|date=26 January 1999}}</ref>
᱑᱕ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱙ ᱦᱤᱞᱚᱜ [[ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮ ᱮᱢ ᱮᱱ "ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱥᱟᱨᱵᱷᱤᱥ ᱤᱱ ᱴᱨᱟᱱᱡᱤᱥᱚᱱ" ᱜᱟᱞᱚᱪ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱫᱚᱲᱦᱚ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱥᱟᱨᱵᱷᱤᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱱᱟᱹᱠᱛᱤ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱟᱱᱤᱛ ᱵᱤᱥᱲᱤ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱮᱛ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱥᱟᱨᱵᱤᱥ ᱨᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱵᱷᱨᱚᱥᱴᱟᱪᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱮᱫ ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱥᱟᱺᱦᱤᱡ ᱵᱤᱥᱲᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
== ᱜᱩᱨ ==
ᱱᱮᱦᱨᱩ ᱟᱜ ᱫᱚ ᱙᱒ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱵᱚᱭᱚᱥ ᱨᱮ ᱓᱑ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱑ ᱦᱤᱞᱚᱜ [[ᱦᱤᱢᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱥᱚᱣᱞᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱣᱤ ᱵᱟᱹᱛᱤ ᱫᱚ ᱤᱬᱤᱡ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱫᱚ [[ᱫᱤᱞᱞᱤ]] ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱚᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱥᱚᱱᱚᱛ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱛᱟᱨ ᱚᱦᱬᱮ ᱮᱫ ᱛᱩᱞᱩᱡ ᱢᱤᱫ ᱩᱱᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ <ref name=tribune2>{{cite news |url=http://www.tribuneindia.com/2001/20011105/nation.htm#2 |title=Memorial service for B.K. Nehru held |newspaper=The Tribune |date=4 November 2001 |access-date=17 July 2012 |archive-date=27 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927075427/http://www.tribuneindia.com/2001/20011105/nation.htm#2 |url-status=dead }}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
== ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ==
*{{Cite book |last=Nehru |first=B. K |title=Nice guys finish second: memoirs |date=2012 |publisher=Penguin Books |isbn=978-0-14-341782-8 |location=New Delhi |language=English |oclc=1117765699}}
{{commons category|Braj Kumar Nehru}}
{{s-start}}
{{s-off}}
{{succession box|title=[[Indian Ambassador to the United States]]|before=[[M.C. Chagla]]|after=[[Ali Yavar Jung]]|years=1961–1968}}
{{s-end}}
ekn9dj4hdy7xpi75h6ty23kdd4ozchp
ᱥᱤᱵᱚ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ
0
34036
198403
185134
2026-09-25T11:20:40Z
~2026-51452-10
11678
198403
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Wikimedian language activist (born 2006)}}
{{Infobox person
| name = Shiba Hansdah
| native_name = ᱥᱤᱵᱚ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ
| image = File:ᱥᱤᱵᱚ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ.jpg
| caption =
| birth_name =
| birth_date = ᱡᱩᱱ ᱒᱖, ᱒᱐᱐᱖
| birth_place = ᱯᱟᱞᱟᱥᱵᱟᱱᱤ, [[ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ]], [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]]
| education = [[Intermediate of Arts|I.A]]
| alma_mater = Maharaja Purna Chandra Secondary School Baripada, Mayurbhanj
| occupation = Social media influencer
| known_for = Santal Wikimedian in [[ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|Santali]]
| spouse =
| parents =
}}
'''ᱥᱤᱵᱚ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱖ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱐᱖, ᱯᱚᱲᱟᱥᱵᱚᱬᱤ ᱟ.ᱛᱩ, ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡ ᱡᱤᱞᱟ, ᱳᱰᱤᱥᱟ) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ᱾
[[Category:Living people]]
[[Category:Santali people]]
[[Category:2006 births]]
k1ijxp6pfb6kffyatmb2si0ux2qbqqp
ᱭᱟᱱ ᱱᱤᱝ
0
34904
198344
188391
2026-09-24T13:38:09Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198344
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox scientist
| name = ᱭᱟᱱ ᱱᱤᱝ (Yan Ning)
| image = 颜宁 20240613.jpg
| caption = ᱭᱟᱱ ᱱᱤᱝ, ᱒᱐᱑᱙
| birth_date = ᱒᱑ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱗
| birth_place = ᱡᱟᱝᱠᱤᱭᱟᱣ, ᱥᱟᱱᱫᱳᱝ, ᱪᱤᱱ
| nationality = ᱪᱤᱱᱤ
| fields = [[Structural biology]], [[Biochemistry]]
| workplaces = [[Tsinghua University]], [[Princeton University]], [[Shenzhen Medical Academy of Research and Translation]]
| alma_mater = [[Tsinghua University]], [[Princeton University]]
| doctoral_advisor = [[Yigong Shi]]
| awards = [[L'Oréal-UNESCO For Women in Science Awards]] (2019)
}}
'''ᱭᱟᱱ ᱱᱤᱝ''' (ᱪᱤᱱᱤ: 颜宁; ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱑ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱗), ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ '''ᱱᱤᱭᱮᱝ ᱭᱟᱱ''' ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭᱮᱭᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱪᱤᱱᱤ ᱥᱴᱨᱟᱠᱪᱟᱨᱟᱞ ᱵᱟᱭᱳᱞᱳᱡᱤᱥᱴ (structural biologist) ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Bio1">{{cite web |title=Yan Ning Biography |url=https://www.google.com/search?q=https://www.princeton.edu/news/2017/05/08/biologist-nieng-yan-join-princeton-faculty |website=Princeton University |access-date=2024-05-23}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱥᱮᱱᱡᱮᱱ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱚᱯᱷ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱮᱱᱰ ᱴᱨᱟᱱᱥᱞᱮᱥᱟᱱ (SMART) ᱨᱮᱱ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="SMART">{{cite news |title=Top scientist Yan Ning to leave Princeton for Shenzhen |url=https://www.google.com/search?q=https://www.scmp.com/news/china/science/article/3198031/top-scientist-yan-ning-leave-princeton-return-china |work=South China Morning Post |date=2022-11-01}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱨᱤᱱᱥᱴᱚᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱢᱳᱞᱤᱠᱭᱩᱞᱟᱨ ᱵᱟᱭᱳᱞᱚᱡᱤ ᱨᱮᱱ ᱥᱤᱨᱞᱤ ᱮᱢ. ᱴᱤᱞᱜᱷᱢᱟᱱ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref name="Bio1" />
== ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ==
ᱭᱟᱱ ᱱᱤᱝ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱪᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱱᱫᱳᱝ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱝᱠᱤᱭᱟᱣ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="EarlyLife">{{cite journal |last=Yan |first=N. |title=My Journey in Science |journal=Cell |year=2018 |volume=174 |issue=5 |pages=1033-1036}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱛᱥᱤᱝᱦᱩᱣᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱵᱟᱭᱳᱞᱚᱡᱤ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱚᱞᱚ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱒᱐᱐᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱵᱮᱪᱞᱚᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱛᱮ ᱥᱮᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱨᱤᱱᱥᱴᱚᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱰᱚᱠᱴᱚᱨᱮᱴ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Education">{{cite web |title=Alumni Profiles: Nieng Yan |url=https://molbio.princeton.edu/people/nieng-yan |website=Princeton Molecular Biology |access-date=2024-05-23}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱥᱤ ᱭᱤᱜᱳᱝ]] (Yigong Shi) ᱟᱜ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮ ᱒᱐᱐᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱤ.ᱮᱪ.ᱰᱤ (PhD) ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Education" />
== ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
᱒᱐᱐᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱢᱟᱛᱨᱚ ᱓᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ, ᱭᱟᱱ ᱱᱤᱝ ᱫᱚ ᱛᱥᱤᱝᱦᱩᱣᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨᱟᱱ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱦᱟᱞ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Tsinghua">{{cite web |title=Yan Ning: Tsinghua's youngest professor |url=https://www.google.com/search?q=https://www.tsinghua.edu.cn/en/info/1245/1012.htm |website=Tsinghua University News |access-date=2024-05-23}}</ref> ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱞᱮᱵᱽ ᱫᱚ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱦᱚᱲᱢᱳ ᱨᱮ ᱜᱞᱩᱠᱳᱡᱽ ᱴᱨᱟᱱᱥᱯᱳᱨᱴᱟᱨ (glucose transporter) GLUT1 ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱨᱟᱠᱪᱟᱨ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱠᱚ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱮᱱᱥᱟᱨ ᱟᱨ ᱰᱟᱭᱵᱮᱴᱤᱥ ᱨᱟᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱲᱚᱭ ᱮᱢᱟᱫᱟ ᱾<ref name="GLUT1">{{cite journal |last=Deng |first=D. |last2=Xu |first2=C. |last3=Sun |first3=P. |last4=Yan |first4=N. |title=Crystal structure of the human glucose transporter GLUT1 |journal=Nature |year=2014 |volume=510 |pages=121–125}}</ref>
᱒᱐᱑᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱯᱨᱤᱱᱥᱴᱚᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱛᱮ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱥᱤᱨᱞᱤ ᱮᱢ. ᱴᱤᱞᱜᱷᱢᱟᱱ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name="Bio1" /> ᱒᱐᱒᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱚᱴᱟ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱪᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱱᱡᱮᱱ ᱨᱮ SMART ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚᱭ ᱮᱢᱟ ᱾<ref name="SMART" /> ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱪᱟᱨᱪᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="NatureNews">{{cite news |title=Why a top structural biologist is moving back to China |url=https://www.google.com/search?q=https://www.nature.com/articles/d41586-022-03612-8 |work=Nature |date=2022-11-08}}</ref>
== ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱢ ==
ᱭᱟᱱ ᱱᱤᱝ ᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ "ᱢᱮᱢᱵᱨᱮᱱ ᱴᱨᱟᱱᱥᱯᱳᱨᱴ ᱯᱨᱳᱴᱤᱱ" (membrane transport proteins) ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱨᱟᱭᱳ-ᱤᱞᱮᱠᱴᱨᱳᱱ ᱢᱟᱭᱠᱨᱳᱥᱠᱳᱯᱤ (Cryo-EM) ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱟᱸᱴ ᱯᱨᱳᱴᱤᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ ᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref name="Research">{{cite web |title=Yan Lab Research Summary |url=https://www.google.com/search?q=https://yanlab.princeton.edu/research |website=Yan Lab |access-date=2024-05-23}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱳᱰᱤᱭᱟᱢ ᱪᱮᱱᱮᱞ (sodium channels) ᱟᱨ ᱠᱮᱞᱥᱤᱭᱟᱢ ᱪᱮᱱᱮᱞ (calcium channels) ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱴᱨᱟᱠᱪᱟᱨ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱲᱢᱳ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱥᱤᱜᱽᱱᱟᱞ ᱠᱚ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱚᱱᱟᱭ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱚᱪᱚ ᱟᱠᱟᱫ ᱵᱚᱱᱟ ᱾<ref name="Sodium">{{cite journal |last=Pan |first=X. |last2=Li |first2=Z. |last3=Yan |first3=N. |title=Structure of the human voltage-gated sodium channel Nav1.4 in complex with β1 |journal=Science |year=2018 |volume=362 |issue=6412}}</ref>
== ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱟᱹᱱ ==
ᱭᱟᱱ ᱱᱤᱝ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱠᱚᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[L'Oréal-UNESCO For Women in Science Awards]] ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Loreal">{{cite web |title=21st L'Oréal-UNESCO For Women in Science Awards |url=https://www.google.com/search?q=https://en.unesco.org/news/21st-loreal-unesco-women-science-awards-honours-five-exceptional-women-scientists |website=UNESCO |access-date=2024-05-23}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱦᱚᱸ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱚᱯᱷ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ (National Academy of Sciences) ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱳᱨᱮᱱ ᱮᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱴ (Foreign Associate) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name="NAS">{{cite web |title=National Academy of Sciences Elects New Members |url=http://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/2019-nas-election.html |website=NAS Online |date=2019-04-30 |access-date=2026-03-08 |archive-date=2024-05-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240519060450/https://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/2019-nas-election.html |url-status=dead}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱚᱯᱷ ᱟᱨᱴᱥ ᱮᱱᱰ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱨᱮᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Acadamy">{{cite web |title=Nieng Yan elected to American Academy of Arts and Sciences |url=https://www.amacad.org/person/nieng-yan |website=AAAS |access-date=2024-05-23}}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
[https://www.google.com/search?q=https://yanlab.princeton.edu/ ᱭᱟᱱ ᱞᱮᱵᱽ, ᱯᱨᱤᱱᱥᱴᱚᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]
[https://www.google.com/search?q=https://scholar.google.com/citations%3Fuser%3DY0n-jEAAAAAJ ᱜᱩᱜᱚᱞ ᱥᱠᱚᱞᱟᱨ ᱨᱮ ᱭᱟᱱ ᱱᱤᱝ][[Category:ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱤᱡᱟᱢ ᱮᱱᱰ ᱯᱷᱳᱠᱞᱳᱨ ᱒᱐᱒᱖]]
9q7mnk9apc6y5f6g3dw8xtcabgaccwp
ᱱᱟᱡᱟᱱᱤᱱ ᱡᱟᱯᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱱ
0
35909
198365
192388
2026-09-24T14:56:44Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198365
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱢᱟᱱᱣᱟᱫᱚᱨᱚᱫᱤ ᱟᱨ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ}}{{Infobox person
| name = ᱱᱟᱡᱟᱱᱤᱱ ᱡᱟᱯᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱱ
| birth_name = ᱱᱟᱡᱟᱱᱤᱱ ᱡᱟᱯᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱱ
| birth_date = {{Birth year and age|1989|2}}
| alma_mater = {{Plainlist|
* [[ᱢᱟᱱᱪᱮᱥᱴᱚᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]
* [[ᱠᱩᱭᱤᱱ ᱢᱮᱨᱤ ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥᱤᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ]]
}}
| occupation = ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ, ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱡ
| website = {{official website|nazaalakija.com}}
}}
'''ᱱᱟᱡᱟ ᱟᱞᱟᱠᱤᱡᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱱᱟᱡᱟᱱᱤᱱ ᱡᱟᱯᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱱ ᱑᱙᱘᱙ ᱨᱮ) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱮ ᱢᱚᱰᱮᱞ, ᱯᱷᱤᱞᱟᱱᱛᱷᱨᱳᱯᱤᱥᱴ, ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
== ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ ==
ᱟᱞᱟᱠᱤᱡᱟ ᱫᱚ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱘᱙ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Naza ALAKIJA personal appointments - Find and update company information - GOV.UK |url=https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/officers/FBZ2XIgs0P3WvKW8W00YRsIbgQA/appointments |access-date=2025-03-27 |website=find-and-update.company-information.service.gov.uk |language=en}}</ref> ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱤᱨᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ, ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ ᱛᱮᱠᱚ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱨᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ,<ref>{{cite web |title=Meet Folarin Alakija's Wife, Naza (Pictures & Biography) |url=https://paperng.com/2024/07/meet-folarin-alakijas-wife-naza.html |website=Paper Nigeria |access-date=22 July 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=Meet Nazanin Alakija |url=https://womenmovingmillions.org/stories/meet-nazanin-alakija/ |website=Women Moving Millions |accessdate=28 December 2022 |language=en}}</ref> ᱪᱮᱥᱟᱭᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱜᱤᱨᱟᱹᱵᱟᱥᱤ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://motherhoodinstyle.net/2017/06/15/meet-folarin-alakijas-beautiful-new-wife-naza-jafarian/|title=Meet Folarin Alakija'a Beautiful New Wife: Naza Jafarian|work=Motherhood In-Style Magazine|first=Amaka|last=Adigwe|date=15 June 2017|accessdate=24 December 2024|archive-date=25 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241225154524/https://motherhoodinstyle.net/2017/06/15/meet-folarin-alakijas-beautiful-new-wife-naza-jafarian/|url-status=dead}}</ref> ᱟᱞᱟᱠᱤᱡᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱢᱟᱱᱪᱮᱥᱴᱚᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱪᱞᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱨᱮ ᱥᱚᱱᱮᱨ ᱮ ᱥᱟᱹᱛ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱟᱥᱴᱟᱨ ᱚᱯᱷ ᱟᱨᱴᱥ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://naza-alakija-2021.webflow.io/about|title=About|website=Naza Alakija|accessdate=24 December 2024|archive-date=25 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241225154524/https://naza-alakija-2021.webflow.io/about|url-status=dead}}</ref>
᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ, ᱱᱟᱡᱟ ᱫᱚ ᱱᱟᱭᱡᱮᱨᱤᱭᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱵᱤᱞᱤᱭᱳᱱᱤᱭᱟᱨ ᱯᱷᱳᱞᱳᱨᱩᱱᱥᱳ ᱟᱞᱟᱠᱤᱡᱟ ᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱯᱷᱳᱞᱟᱨᱤᱱ ᱟᱞᱟᱠᱤᱡᱟ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Step inside a Nigerian oil billionaire's son's incredibly lavish £5 million wedding at a British palace |url=https://www.businessinsider.com/nigerian-billionaire-sons-5-million-wedding-blenheim-palace-2017-6 |website=Business Insider |access-date=24 March 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=The OTT wedding that cost over 8 million |url=[https://au.lifestyle.yahoo.com/news/expensive-wedding-costs-over-8-million-35935846.html](https://au.lifestyle.yahoo.com/news/expensive-wedding-costs-over-8-million-35935846.html) |website=Yahoo Life |access-date=24 March 2023 |language=en-AU }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=Step inside a Nigerian oil billionaire's son's incredibly lavish £5 million wedding |url=[https://www.independent.co.uk/life-style/step-inside-a-nigerian-oil-billionaire-s-son-s-incredibly-lavish-ps5-million-wedding-at-a-british-palace-a7789906.html](https://www.independent.co.uk/life-style/step-inside-a-nigerian-oil-billionaire-s-son-s-incredibly-lavish-ps5-million-wedding-at-a-british-palace-a7789906.html) |website=The Independent |access-date=24 March 2023 |language=en |date=14 June 2017}}</ref> ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱟᱠᱡᱚᱢᱚᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱫᱷᱮᱭᱟᱱ ᱮ ᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱞᱮᱱᱦᱟᱭᱤᱢ ᱯᱮᱞᱮᱥ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱷᱚᱨᱚᱪ ᱫᱚ ᱟᱢᱫᱟᱡᱽ ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱥᱴᱮᱴᱥ ᱰᱚᱞᱟᱨ ᱘ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=Fitzmaurice |first=Rosie |date=2017-06-11 |title=Step inside a Nigerian oil billionaire's son's incredibly lavish £5 million wedding at a British palace |url=https://www.businessinsider.com/nigerian-billionaire-sons-5-million-wedding-blenheim-palace-2017-6 |access-date=2025-03-27 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Flynn |first=Caitlin |date=2017-06-10 |title=This Wedding Actually Cost $6.3 Million & The Pictures Are Stunning |url=https://www.refinery29.com/en-gb/2017/06/159735/billionaire-wedding-photos |access-date=2025-03-27 |website=www.refinery29.com |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Connor |first=Liz |date=2017-06-13 |title=Billionaire weds model girlfriend in £5m ceremony at Blenheim Palace |url=https://www.standard.co.uk/lifestyle/london-life/move-over-pippa-middleton-billionaire-weds-model-girlfriend-in-ps5m-ceremony-at-blenheim-palace-a3564276.html |access-date=2025-03-27 |website=The Standard |language=en}}</ref>
᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱟᱞᱟᱠᱤᱡᱟ ᱫᱚ ᱦᱚᱭᱦᱤᱥᱤᱫ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱣᱚᱠᱤᱞᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱥ.ᱮ.ᱡᱤ.ᱤ. ᱤᱱᱳᱵᱷᱮᱥᱚᱱ ᱥᱮᱱᱴᱚᱨ ᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Naza Alakija: I want to make sure that women and girls are given priority in the midst of these crises |url=https://marieclairearabia.com/%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%A3%D8%A9/naza-alakija-%D8%A3%D8%B1%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D8%B5-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%A5%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D9%84%D9%88%D9%8A%D9%91%D8%A9-%D9%84%D9%84%D9%86%D8%B3 |website=marieclairearabia.com |accessdate=28 December 2022}}</ref> ᱟᱞᱟᱠᱤᱡᱟ ᱫᱚ ᱟᱯᱷᱜᱟᱱᱤᱥᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱳᱵᱟᱭᱤᱞ ᱞᱟᱭᱵᱨᱮᱨᱤ ᱵᱟᱥ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣᱮᱫ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱜᱚᱲᱚᱭ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Mobile Libraries in Afghanistan |url=https://www.nazaalakija.com/all-projects/mobile-libraries-in-afghanistan |access-date=2023-11-21 |website=Naza Alakija |language=en-GB |archive-date=2023-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231121202639/https://www.nazaalakija.com/all-projects/mobile-libraries-in-afghanistan |url-status=dead}}</ref>
=== ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ===
ᱟᱞᱟᱠᱤᱡᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱥᱮᱫ ᱮ ᱢᱚᱦᱰᱟ ᱮᱱᱟ, ᱯᱚᱨᱤᱵᱮᱥ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱣᱚᱠᱤᱞᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱭᱦᱤᱥᱤᱫ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱰᱚᱠᱭᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ''ᱳᱵᱷᱚᱨᱦᱤᱴᱮᱰ'' ᱫᱚ ᱢᱮᱜᱤ ᱵᱮᱭᱨᱰ ᱟᱨ ᱱᱟᱡᱟ ᱟᱞᱟᱠᱤᱡᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱡ ᱭᱟᱥᱟ ᱠᱷᱟᱱ ᱟᱜ ᱛᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱾<ref>{{cite web |last1=Villamil |first1=Valentina |title='Overheated': el nuevo documental sobre cambio climático protagonizado por Billie Eilish |url=https://es.rollingstone.com/overheated-el-nuevo-documental-sobre-cambio-climatico-protagonizado-por-billie-eilish/ |website=Rolling Stone en Español |accessdate=28 December 2022 |language=es |date=10 June 2022}}</ref> ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ, ᱟᱞᱟᱠᱤᱡᱟ ᱫᱚ ''ᱨᱟᱭᱤᱡᱽ'' ᱮ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱟᱦᱥᱟ ᱟᱢᱤᱱᱤ ᱭᱟᱜ ᱜᱩᱨ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱟᱴᱳ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱭᱟᱥᱟᱢᱟᱱ ᱢᱳᱦᱥᱟᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱢᱤᱱᱤ ᱭᱟᱜ ᱨᱳᱞ ᱮ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=Vivarelli |first=Nick |date=2023-03-20 |title=Iranian Activist Naza Alakija Pays Tribute to Mahsa Amini With Short Film ‘Rise’ Where a Young Woman is Abducted by Tehran’s Morality Police: Watch Clip (EXCLUSIVE) |url=https://variety.com/2023/film/global/iranian-activist-naza-alakija-mahsa-amini-short-film-rise-tehran-morality-police-1235558784/ |access-date=2025-03-27 |website=Variety |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Admin |date=2023-04-22 |title=“Rise” by Naza Alakija - New York Kurdish Cultural Center |url=https://nykcc.org/rise-by-naza-alakija/ |access-date=2025-03-27 |language=en-US}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{reflist}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱩᱭᱤᱱ ᱢᱮᱨᱤ ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥᱤᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱟᱱᱪᱮᱥᱴᱚᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱰᱚᱠᱭᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱡ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱨᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱪᱮᱥᱟᱭᱟᱨ ᱨᱤᱱ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱙ ᱡᱟᱱᱟᱢ]]
pnpbtyckcrqnnmg33ltdugcy34ors7b
ᱯᱟᱞᱳᱢᱟ ᱢᱤᱡᱩᱦᱳ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ (᱒᱐᱒᱖)
0
38123
198353
198152
2026-09-24T13:59:10Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
198353
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox venue|name=ᱯᱟᱞᱳᱢᱟ ᱢᱤᱡᱩᱦᱳ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ|nick_name=|former_names=|image=|image_caption=|location=[[ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ]], [[ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ]], ᱡᱟᱯᱟᱱ|public_transit='''[[ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱢᱤᱭᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞ ᱥᱟᱵᱽᱣᱮ]]''':<br />[[File:Subway NagoyaMeijo.png|20px]] {{ja-stalink|Mizuho Undōjō Higashi}} ᱨᱮ [[ᱢᱮᱭᱡᱳ ᱞᱟᱭᱤᱱ]]|coordinates={{Coord|35.122721|136.944301|format=dms|type:landmark_scale:3000}}|groundbreaking=ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑|built=᱒᱐᱒᱑–᱒᱐᱒᱖|opened=᱑᱘ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱖|renovated=|expanded=|closed=|demolished=|image_map=|owner=ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ|operator=|surface=ᱜᱷᱟᱸᱥ|Constructor=|cost=|architect=|nicknames=|tenants=[[᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ]]<br> [[ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱜᱽᱨᱟᱢᱯᱟᱥ]]|capacity=᱓᱐,᱐᱐᱐|dimensions=᱑᱐᱖ x ᱖᱘ ᱢᱤᱴᱚᱨ}}
'''ᱯᱟᱞᱳᱢᱟ ᱢᱤᱡᱩᱦᱳ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ''', パロマ瑞穂スタジアム, ᱯᱟᱨᱳᱢᱟ ᱢᱤᱡᱩᱦᱳ ᱥᱩᱴᱟᱡᱤᱭᱟᱢᱩ ᱫᱚ ᱡᱟᱯᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ|ᱟᱭᱤᱪᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ-ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱱ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱴᱟᱺᱰᱤ ᱨᱮᱜᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ]]<ref name="award">{{cite news|url=https://www.insidethegames.biz/index.php/articles/1042008/aichi-and-nagoya-officially-awarded-2026-asian-games|title=Aichi and Nagoya officially awarded 2026 Asian Games|last1=Butler|first1=Nick|date=25 September 2016|work=Inside the Games|accessdate=15 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161019001620/http://www.insidethegames.biz/index.php/articles/1042008/aichi-and-nagoya-officially-awarded-2026-asian-games|archive-date=19 October 2016|publisher=insidethegames.biz|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://english.kyodonews.net/news/2024/12/76b4c56b61aa-japans-2026-asian-games-hosts-told-to-improve-preparations.html|title=Japan's 2026 Asian Games hosts told to improve preparations|date=9 December 2024|work=Kyodo News|accessdate=10 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241209235427/https://english.kyodonews.net/news/2024/12/76b4c56b61aa-japans-2026-asian-games-hosts-told-to-improve-preparations.html|archive-date=9 December 2024|url-status=live}}</ref> ᱟᱨ ᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱮᱨᱟ ᱜᱮᱢᱥ<ref name="sportsandvenues">{{cite web|access-date=5 March 2025|title=Sports Program/Competition Venues|url=https://www.asianparagames-2026.org/en/tournament/competition/|work=AINAGOC|archive-date=5 October 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251005133759/https://www.asianparagames-2026.org/en/tournament/competition/|url-status=dead}}</ref> ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱟᱨ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ ᱢᱮᱪ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱴᱳᱭᱳᱴᱟ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱜᱽᱨᱟᱢᱯᱟᱥ ᱟᱜ ᱯᱟᱨᱴ-ᱴᱟᱭᱤᱢ ᱦᱳᱢ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱨᱮ ᱒᱗,᱐᱐᱐ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱚᱵ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱔᱑ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱡᱩᱦᱳ ᱨᱟᱜᱽᱵᱤ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑᱑,᱙᱐᱐ ᱦᱚᱲ ᱥᱟᱦᱚᱵ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱯᱟᱥᱤᱴᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱴᱚᱯ ᱞᱤᱜᱽ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱮ ᱨᱟᱜᱽᱵᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾
ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱫᱚ ᱑᱙ᱰ᱒ ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱔ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱡᱩᱛ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱓᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱦᱟᱞᱚᱛ ᱨᱮ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱫᱚ [[᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱮᱨᱟ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱦᱚᱸᱭ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱟ ᱾<ref name="award" /><ref>{{cite news|url=https://english.kyodonews.net/news/2024/12/76b4c56b61aa-japans-2026-asian-games-hosts-told-to-improve-preparations.html|title=Japan's 2026 Asian Games hosts told to improve preparations|date=9 December 2024|work=Kyodo News|accessdate=10 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241209235427/https://english.kyodonews.net/news/2024/12/76b4c56b61aa-japans-2026-asian-games-hosts-told-to-improve-preparations.html|archive-date=9 December 2024|url-status=live}}</ref><ref name="sportsandvenues" /> ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱓᱕,᱐᱐᱐ ᱠᱮᱯᱟᱥᱤᱴᱤ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱨ-ᱛᱷᱚᱠᱟᱱ, ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱯᱚᱴᱚᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱴᱮᱱᱰ ᱨᱮ ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱴᱷᱟᱶ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱜᱮᱢᱥ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱮᱯᱟᱥᱤᱴᱤ ᱫᱚ ᱓᱐,᱐᱐᱐ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾
᱒᱕ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱜᱷᱳᱥᱱᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, [[ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ]] ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ ᱡᱩᱛ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱨ ᱒᱐᱒᱖ ᱜᱮᱢᱥ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱯᱷᱚᱱᱰᱤᱝ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱨᱟᱣᱩᱰᱯᱷᱚᱱᱰᱤᱝ ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱮᱞᱟ ᱨᱮ, ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱥᱤᱴᱤ ᱟᱨ ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱜᱽᱨᱟᱢᱯᱟᱥ ᱮᱭᱤᱴ ᱫᱚ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱜᱷᱳᱥᱱᱟ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱢᱤᱡᱩᱦᱳ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱑ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱡᱩᱛ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱚᱸᱫᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱜᱽᱨᱟᱢᱯᱟᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱮᱪ ᱠᱚᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱩᱛ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱵᱟᱝ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣᱚᱜ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱢᱤᱡᱩᱦᱳ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱡᱷᱤᱡᱚᱜ ᱢᱟᱹᱦᱤᱛ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱜᱷᱳᱥᱱᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite press release|date=2019-11-19|url=http://www.nespa.or.jp/system/news_data/03/201911151522125431.pdf|title=瑞穂公園陸上競技場(パロマ瑞穂スタジアム) 建て替えに伴う休場予定のお知らせ|publisher=名古屋市教育委員会生涯学習部スポーツ振興課|accessdate=2019-11-23}}</ref><ref>{{Cite press release|date=2019-11-22|url=https://nagoya-grampus.jp/news/game/2019/1122post-1326.php|title=瑞穂公園陸上競技場(パロマ瑞穂スタジアム)建て替えに伴う休場について|publisher=名古屋グランパスエイト|accessdate=2019-11-23}}</ref>
ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱫᱚ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱫᱚ ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱟᱡᱟᱨ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱥ ᱵᱷᱮᱠᱥᱤᱱᱮᱥᱚᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱞᱮᱫᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱫᱚ ᱵᱚᱸᱫᱚ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱵᱷᱮᱠᱥᱤᱱᱮᱥᱚᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱴᱷᱟᱶ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱸᱫᱚ ᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱒᱐᱒᱒ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ ᱾
ᱱᱟᱶᱟ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱫᱚ ᱑᱘ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱖ ᱨᱮ ᱡᱷᱤᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ ᱢᱮᱪ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ J1 ᱑᱐᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱞᱤᱜᱽ ᱨᱮ ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱜᱽᱨᱟᱢᱯᱟᱥ ᱟᱨ ᱟᱵᱷᱤᱥᱯᱟ ᱯᱷᱩᱠᱩᱳᱠᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱫᱚ ᱒-᱒ ᱰᱨᱚ (draw) ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱮᱱᱟᱞᱴᱤ ᱨᱮ ᱕-᱔ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
== ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ==
* ᱡᱟᱯᱟᱱ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ – ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱶᱟ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱟᱨ ᱯᱮᱨᱟᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱜᱮᱢᱥ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{Reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
{{commons category-inline|Mizuho Athletic Stadium}}
* [https://web.archive.org/web/20100406231743/http://www.j-league.or.jp/stadium/mizuho_riku/ ᱡᱮ. ᱞᱤᱜᱽ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱜᱟᱭᱤᱰ]
* [[:ja:ファイル:Mizuho Stadium 1.JPG|ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ]]
{{s-start}}
{{succession box||||before=[[ᱦᱟᱝᱡᱳᱣ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱮᱠᱥᱯᱳ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ|ᱦᱟᱝᱡᱳᱣ ᱥᱯᱳᱴᱥ ᱯᱟᱨᱠ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ]]<br>[[ᱦᱟᱝᱡᱳᱣ]]|title=[[ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ]]<br> ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱠᱚ|years=[[᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|᱒᱐᱒᱖]]|after=[[ᱠᱷᱟᱞᱤᱯᱷᱟ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ]]<br /> [[ᱫᱳᱦᱟ]]}}
{{succession box|||before=ᱦᱟᱝᱡᱳᱣ ᱥᱯᱳᱴᱥ ᱯᱟᱨᱠ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ<br>ᱦᱟᱝᱡᱳᱣ|title=ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ<br>[[ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱮᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ|ᱮᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱠᱚ]]<br>ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱴᱷᱟᱶ|years=[[᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱮᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ|᱒᱐᱒᱖]]|after=ᱠᱷᱟᱞᱤᱯᱷᱟ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ<br /> ᱫᱳᱦᱟ}}
{{succession box||||before=ᱦᱟᱝᱡᱳᱣ ᱥᱯᱳᱴᱥ ᱯᱟᱨᱠ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ<br>ᱦᱟᱝᱡᱳᱣ|title=[[ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱮᱨᱟ ᱜᱮᱢᱥ]]<br> ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱠᱚ|years=[[᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱮᱨᱟ ᱜᱮᱢᱥ|᱒᱐᱒᱖]]|after=ᱠᱷᱟᱞᱤᱯᱷᱟ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ<br /> ᱫᱳᱦᱟ}}
{{end}}
5vqk6qfbey78gmvqoaqeuv4cqjsq6ju
ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:ᱯᱷᱚᱠᱤᱨᱢᱚᱦᱚᱱ
2
38146
198389
2026-09-24T21:43:51Z
ᱯᱷᱚᱠᱤᱨᱢᱚᱦᱚᱱ
11667
/* */ ᱤᱧ ᱵᱚᱵᱛ ᱤᱧ ᱚᱞ ᱠᱮᱫᱟ ᱾
198389
wikitext
text/x-wiki
ᱤᱧᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱥᱟᱱᱛᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱧ ᱫᱚ ᱯᱷᱚᱠᱤᱨᱢᱚᱦᱚᱢ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱤᱧ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱧ ᱩᱞ ᱡᱚᱢ ᱤᱧ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾
ibjpg9jzqoyuwmr7muepanehfho26p1
198390
198389
2026-09-24T22:04:06Z
ᱯᱷᱚᱠᱤᱨᱢᱚᱦᱚᱱ
11667
ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱦᱩᱭᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱞᱤᱝᱠ ᱠᱮᱫᱟᱹᱧ ᱾
198390
wikitext
text/x-wiki
[[ᱨᱮᱫ:Mangos - single and halved.jpg|thumb|ᱩᱞ]]
ᱤᱧᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱥᱟᱱᱛᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱧ ᱫᱚ ᱯᱷᱚᱠᱤᱨᱢᱚᱦᱚᱢ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱤᱧ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱧ [[ᱩᱞ]] ᱡᱚᱢ ᱤᱧ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾
ga701m5aq1gdwjrwu255vku02ovtye6
198393
198390
2026-09-25T03:33:09Z
ᱯᱷᱚᱠᱤᱨᱢᱚᱦᱚᱱ
11667
ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱦᱩᱭ
198393
wikitext
text/x-wiki
[[ᱨᱮᱫ:Mangos - single and halved.jpg|thumb|ᱩᱞ]]
ᱤᱧᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱥᱟᱱᱛᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱧ ᱫᱚ ᱯᱷᱚᱠᱤᱨᱢᱚᱦᱚᱢ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱤᱧ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱧ [[ᱩᱞ]] ᱡᱚᱢ ᱤᱧ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>https://indianexpress.com/article/lifestyle/food-wine/mangoes-history-recipes-summer-memories-10756479/</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱤᱭᱟᱹᱛ ==
siwd803zb2zhiwl7s5xabo2n87w3sq6
ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ
0
38147
198394
2026-09-25T06:53:12Z
--ᱥᱩᱱᱤᱞ.ᱢᱩᱨᱢᱩ--
11590
"ᱜᱷᱚᱱᱴᱟ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱚᱠᱛᱚ ᱧᱮᱞ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱟ" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
198394
wikitext
text/x-wiki
ᱜᱷᱚᱱᱴᱟ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱚᱠᱛᱚ ᱧᱮᱞ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱟ
4yb4m7izh0fcw9on0wp0jpyrbqrbsab
198395
198394
2026-09-25T06:57:40Z
ᱥᱤᱵᱚ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ ᱙
8942
/* */
198395
wikitext
text/x-wiki
ᱜᱷᱚᱱᱴᱟ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱚᱠᱛᱚ ᱧᱮᱞ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ
nx85foemxp2h9jv99r9yhqszv7s1zqs
ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ-ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱞᱟᱭᱤᱱ
0
38148
198402
2026-09-25T09:39:59Z
MT731
2184
"{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱞᱟᱭᱤᱱ}} {{Infobox rail line | box_width = | name = ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ-ᱟᱭᱳᱫᱷᱤᱭᱟ-ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱞᱟᱭᱤᱱ<br/>वाराणसी-अयोध्या-लखनऊ रेल लाइन<br/> | color = 0066CC | logo = | logo_width = 100 px | im..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
198402
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱞᱟᱭᱤᱱ}}
{{Infobox rail line
| box_width =
| name = ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ-ᱟᱭᱳᱫᱷᱤᱭᱟ-ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱞᱟᱭᱤᱱ<br/>वाराणसी-अयोध्या-लखनऊ रेल लाइन<br/>
| color = 0066CC
| logo =
| logo_width = 100 px
| image = Lucknow Charbagh Station Board.jpg
| image_width =
| caption = ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱪᱟᱨᱵᱟᱜᱽ, ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ-ᱟᱭᱳᱫᱷᱤᱭᱟ-ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱞᱟᱭᱤᱱ
| type =
| system =
| status = ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ
| locale = [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱨᱮ ᱜᱚᱝᱜᱟ ᱥᱤᱢᱟᱹ
| start = [[ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]]
| end = [[ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱪᱟᱨᱵᱟᱜᱽ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱪᱟᱨᱵᱟᱜᱽ]]
| stations =
[[ᱡᱚᱣᱱᱯᱩᱨ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱡᱚᱣᱱᱯᱩᱨ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]], [[ᱡᱟᱯᱷᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱡᱚᱯᱷᱚᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]], [[ᱟᱭᱳᱫᱷᱤᱭᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱟᱭᱳᱫᱷᱤᱭᱟ ᱫᱷᱟᱢ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]], [[ᱟᱠᱵᱟᱨᱯᱩᱨ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]], [[ᱵᱟᱨᱟᱵᱟᱸᱠᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱵᱟᱨᱟᱵᱟᱸᱠᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]]
| routes =
| daily_ridership =
| open = ᱑᱘᱗᱒
| close =
| owner = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ]]
| operator = ᱢᱩᱬ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] <br/> [[ᱠᱚᱧᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱠᱚᱧᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ
| character =
| depot = ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ, ᱟᱭᱳᱫᱷᱤᱭᱟ ᱫᱷᱟᱢ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ
| stock =
| linelength =
| tracklength = ᱡᱚᱣᱱᱯᱩᱨ ᱟᱨ ᱟᱭᱳᱫᱷᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ {{convert|324|km|mi|0|abbr=on}}
| tracks =
| gauge = {{Track gauge|5ft6in|lk=on}} ᱵᱨᱚᱰ ᱜᱮᱡᱽ ᱰᱟᱵᱞ ᱵᱨᱚᱰ ᱜᱮᱡᱽ ᱥᱮᱞᱮᱫ
| old_gauge =
| minradius =
| racksystem =
| electrification = ᱭᱩᱫᱤ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ
| speed = up to 100 km/h
| elevation = ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ {{convert|82|m|ft|0|abbr=on}}<br/>ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ {{convert|123|m|ft|0|abbr=on}}
| website =
| map = {{ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ-ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱞᱟᱭᱤᱱ}}
| map_state = collapsed
}}
'''ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ-ᱟᱡᱳᱫᱷᱤᱭᱟ-ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱞᱟᱭᱤᱱ''' (ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ-ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱟᱭᱳᱫᱷᱤᱭᱟ ᱢᱩᱬ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ) ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱨᱮ [[ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]] ᱟᱨ [[ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱪᱟᱨᱵᱟᱜᱽ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱪᱟᱨᱵᱟᱜᱽ]] ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱱᱟᱜ ᱨᱮᱞ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱩᱬ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱨᱮᱞᱤ, ᱢᱳᱨᱚᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱟᱨ ᱥᱟᱦᱟᱨᱚᱱᱯᱩᱨ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱫᱚ ᱚᱣᱫᱷ ᱟᱨ ᱨᱳᱦᱤᱞᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ "ᱢᱩᱬ ᱞᱟᱭᱤᱱ" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱞᱟᱭᱤᱱ, ᱯᱨᱚᱭᱟᱜᱽᱨᱟᱡᱽ-ᱟᱭᱳᱫᱷᱤᱭᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱩᱬ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱫᱚ [[ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱫᱚ [[ᱠᱚᱧᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱠᱚᱧᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
ᱚᱣᱟᱫᱷ ᱟᱨ ᱨᱳᱦᱤᱞᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱫᱚ ᱑᱘᱗᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱕ ᱯᱷᱩᱴ ᱖ ᱤᱱᱪ (᱑,᱖᱗᱖ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱵᱨᱚᱰ ᱜᱮᱡᱽ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚ ᱡᱷᱤᱡ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref name=irfcaii>{{cite web| url = http://www.irfca.org/faq/faq-history2.html|title = IR History: Early Days II (1870-1899) | publisher= IRFCA| access-date = 11 January 2014}}</ref><ref name=fibis>{{cite web| url = http://wiki.fibis.org/index.php/Oudh_and_Rohilkhand_Railway |title = Oudh and Rohilkhand Railway| publisher=fibis | access-date = 11 January 2014}}</ref> ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱫᱚ ᱟᱭᱳᱫᱷᱭᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ‘ᱟᱭᱳᱫᱷᱭᱟ ᱞᱩᱯ’ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
[[ᱜᱟᱝᱱᱟᱹᱭ]] ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱨᱡᱚᱱ ᱵᱨᱤᱡᱽ ᱫᱚ ᱑᱐᱙᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱤᱥᱴ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱡᱷᱤᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱑,᱖᱗᱖ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ (᱕ ᱯᱷᱩᱴ ᱖ ᱤᱱᱪ)- ᱚᱥᱟᱨ ᱕ ᱯᱷᱩᱴ ᱖ ᱤᱱᱪ (᱑,᱖᱗᱖ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱵᱨᱳᱰ ᱜᱮᱡᱽ ᱯᱨᱟᱭᱟᱜᱽᱨᱟᱡᱽ-ᱟᱭᱳᱫᱷᱭᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱡᱷᱤᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱚᱣᱟᱫᱷ ᱟᱨ ᱨᱳᱦᱤᱞᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal| url = http://www.icevirtuallibrary.com/content/article/10.1680/imotp.1908.17544|title = The Curzon Bridge at Prayagraj |journal = Minutes of the Proceedings of the Institution of Civil Engineers |date = January 1908 |volume = 174 |issue = 1908 |pages = 1–40 | publisher=ice virtual library |doi = 10.1680/imotp.1908.17544 | access-date = 11 January 2014|last1 = Gales |first1 = R. R. |url-access = subscription }}</ref>
ᱚᱣᱟᱫᱷ ᱟᱨ ᱨᱳᱦᱤᱞᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱩᱯ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱵᱟᱱᱟᱨᱟᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱟᱭᱳᱫᱷᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱡᱚᱣᱱᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱮᱫ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱠᱚᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱐᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱡᱟᱯᱷᱚᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱟᱝᱱᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱯᱷᱟᱯᱷᱟᱢᱟᱣ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱚᱱᱟ ᱛᱮ [[ᱯᱨᱚᱭᱟᱜᱽᱨᱟᱡᱽ]] ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱦᱜᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ [[ᱟᱡᱟᱢᱜᱚᱲ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ [[ᱡᱚᱣᱱᱯᱩᱨ, ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ|ᱡᱚᱣᱱᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨ]] ᱫᱚ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱠᱚ ᱛᱮ [[ᱜᱟᱡᱤᱯᱩᱨ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱥᱟᱝᱜᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱮᱡ ᱥᱮᱱ==
ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ [[ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ]] ᱟᱨ [[ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ]] ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ [[ᱯᱨᱚᱭᱟᱜᱽᱨᱟᱡᱽ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱯᱨᱚᱭᱟᱜᱽᱨᱟᱡᱽ]] ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱑᱐᱐ ᱵᱩᱠᱤᱝ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.indianrail.gov.in/7days_Avl.html |title=Indian Railways Passenger Reservation Enquiry |work=Availability in trains for Top 100 Booking Stations of Indian Railways |publisher=IRFCA |access-date=11 January 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140510115649/http://www.indianrail.gov.in/7days_Avl.html |archive-date=10 May 2014 }}</ref>
==ᱥᱮᱰ, ᱣᱟᱨᱠᱥᱳᱯ ᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ==
ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱰᱤᱡᱮᱞ ᱞᱳᱠᱳ ᱥᱮᱰ ᱟᱨ ᱟᱞᱚᱢᱵᱚᱜᱽ ᱰᱤᱡᱮᱞ ᱥᱮᱰ ᱨᱮ WDM-2, WDM-3A, WDM-3D, WDG-3A ᱟᱨ WDG-4 ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱑᱖᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱳᱠᱳᱢᱳᱴᱤᱵᱷ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱪᱟᱨᱵᱟᱜᱽ ᱞᱳᱠᱳᱢᱳᱴᱤᱵᱷ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚᱠᱟᱱ ᱫᱚ ᱚᱠᱛᱚ-ᱥᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱚᱵᱷᱟᱨᱦᱚᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱸᱵᱽᱲᱟᱣᱟ ᱾ ᱟᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱚᱨᱤᱝ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚᱠᱟᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=sheds>{{cite web |url= http://www.irfca.org/faq/faq-shed.html |title= Sheds and workshops|publisher= IRFCA| access-date = 11 January 2014}}</ref>
ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱨᱮ ᱵᱟᱱᱟᱨᱟᱥ ᱞᱚᱠᱚᱢᱳᱴᱤᱵᱷ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱟᱞᱠᱳ ᱠᱤᱴ ᱠᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱡᱤ.ᱮᱢ ᱤ.ᱮᱢ.ᱰᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱫᱟᱲᱮ ᱟᱨ ᱠᱚᱢ ᱧᱮᱞ ᱠᱷᱚᱨᱚᱪ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤ ᱰᱤᱡᱮᱞ ᱞᱳᱠᱳᱢᱳᱴᱤᱵᱷ ᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱤᱪᱷᱤ ᱒᱔᱐ ᱜᱟᱱ ᱞᱳᱠᱳᱢᱳᱴᱤᱵᱷ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.irfca.org/faq/faq-shop.html | title= Production Units & Workshops |work=Diesel Loco Works, Varanasi|publisher= IRFCA| access-date=11 January 2014}}</ref>
==ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱜᱚᱲᱚ==
᱑᱘᱗᱒ ᱥᱟᱞ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ, ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱫᱚ ᱩᱫᱷ ᱟᱨ ᱨᱚᱦᱤᱞᱠᱷᱟᱱᱰ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=irfcai>{{cite web| url = http://www.irfca.org/faq/faq-hist.html |title = IR History: Early History (1832-1869) | publisher= IRFCA| access-date = 11 January 2014}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.oldmartiniansassociation.co.uk/documents/OudhandRohilkandRly.pdf | title = The . Railway | publisher = Old Martinian Association | access-date = 11 January 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130621225555/http://www.oldmartiniansassociation.co.uk/documents/OudhandRohilkandRly.pdf | archive-date = 21 June 2013 | url-status = dead | df = dmy-all }}</ref><ref>{{cite web| url =http://wiki.fibis.org/index.php?title=Indian_Branch_Railway |title = Indian Branch Railway | publisher= fibis| access-date = 11 January 2014}}</ref> [[ᱚᱣᱟᱫᱷ ᱟᱨ ᱨᱳᱦᱤᱞᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱫᱚ ᱑᱙᱒᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱤᱥᱴ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱞᱟᱹᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://www.irfca.org/faq/faq-history3.html |title = IR History III : (1900-1947) | publisher= IRFCA| access-date = 11 January 2014}}</ref> ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱚ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱨᱳᱦᱤᱞᱠᱷᱚᱸᱰ ᱟᱨ ᱠᱩᱢᱟᱶ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱞᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱑᱙᱔᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱚᱣᱟᱫᱷ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱦᱩᱛ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://wiki.fibis.org/index.php?title=Bengal_and_North-Western_Railway |title =Bengal and North Western Railway | publisher= fibis| access-date = 11 January 2014}}</ref>
᱑᱙᱕᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ]], [[ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱟᱨ [[ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱩᱜᱚᱞᱥᱚᱨᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱟᱨ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱥᱴ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱥ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱫᱚ ᱢᱩᱜᱚᱞᱥᱚᱨᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ ᱤᱥᱴ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱥ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱚᱫᱷᱯᱩᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ, ᱵᱤᱠᱟᱱᱮᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱫᱚ ᱚᱣᱟᱫᱷ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱦᱩᱛ ᱨᱮᱞᱣᱮ, ᱟᱥᱟᱢ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱟᱨ [[ᱵᱚᱢᱵᱮ, ᱵᱟᱲᱳᱫᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱥ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://www.irfca.org/faq/faq-geog.html#newzone |title = Geography – Railway Zones| publisher= IRFCA| access-date = 11 January 2014}}</ref> ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱖-᱙᱗ ᱨᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://www.ecr.indianrailways.gov.in/ |title = East Central Railway| publisher= ECR| access-date = 11 January 2014}}</ref> ᱠᱚᱧᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url=http://www.ncr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&id=0,1,261|title = North Central Railway| publisher= NCR| access-date = 11 January 2014 }}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* [http://indiarailinfo.com/departures/varanasi-junction-bsb/334 ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱨᱮ ᱴᱨᱮᱱ ᱠᱚ]
*
* [https://indiarailinfo.com/arrivals/jaunpur-junction-jnu/1742]
* [http://indiarailinfo.com/arrivals/lucknow-charbagh-lko/336 ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱪᱟᱨᱵᱟᱜᱽ ᱨᱮ ᱴᱨᱮᱱ ᱠᱚ]
{{DEFAULTSORT:ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ-ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱞᱟᱭᱤᱱ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱕ ᱯᱷᱤᱴ ᱖ ᱤᱸᱪ ᱜᱮᱡᱽ ᱨᱮᱞ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱘᱗᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱨᱮᱞ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱮᱱ.ᱟᱨ. ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ|*]]
cl2ldowzp7oficfvf8l5frqa5yi3yij
198404
198402
2026-09-25T11:22:47Z
MT731
2184
198404
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱞᱟᱭᱤᱱ}}
{{Infobox rail line
| box_width =
| name = ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ-ᱟᱭᱳᱫᱷᱤᱭᱟ-ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱞᱟᱭᱤᱱ<br/>वाराणसी-अयोध्या-लखनऊ रेल लाइन<br/>
| color = 0066CC
| logo =
| logo_width = 100 px
| image = Lucknow Charbagh Station Board.jpg
| image_width =
| caption = ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱪᱟᱨᱵᱟᱜᱽ, ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ-ᱟᱭᱳᱫᱷᱤᱭᱟ-ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱞᱟᱭᱤᱱ
| type =
| system =
| status = ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ
| locale = [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱨᱮ ᱜᱚᱝᱜᱟ ᱥᱤᱢᱟᱹ
| start = [[ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]]
| end = [[ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱪᱟᱨᱵᱟᱜᱽ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱪᱟᱨᱵᱟᱜᱽ]]
| stations =
[[ᱡᱚᱣᱱᱯᱩᱨ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱡᱚᱣᱱᱯᱩᱨ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]], [[ᱡᱟᱯᱷᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱡᱚᱯᱷᱚᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]], [[ᱟᱭᱳᱫᱷᱤᱭᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱟᱭᱳᱫᱷᱤᱭᱟ ᱫᱷᱟᱢ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]], [[ᱟᱠᱵᱚᱨᱯᱩᱨ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]], [[ᱵᱟᱨᱟᱵᱚᱸᱠᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱵᱟᱨᱟᱵᱚᱸᱠᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]]
| routes =
| daily_ridership =
| open = ᱑᱘᱗᱒
| close =
| owner = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ]]
| operator = ᱢᱩᱬ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] <br/> [[ᱠᱚᱧᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱠᱚᱧᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ
| character =
| depot = ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ, ᱟᱭᱳᱫᱷᱤᱭᱟ ᱫᱷᱟᱢ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ
| stock =
| linelength =
| tracklength = ᱡᱚᱣᱱᱯᱩᱨ ᱟᱨ ᱟᱭᱳᱫᱷᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ {{convert|324|km|mi|0|abbr=on}}
| tracks =
| gauge = {{Track gauge|5ft6in|lk=on}} ᱵᱨᱚᱰ ᱜᱮᱡᱽ ᱰᱟᱵᱞ ᱵᱨᱚᱰ ᱜᱮᱡᱽ ᱥᱮᱞᱮᱫ
| old_gauge =
| minradius =
| racksystem =
| electrification = ᱭᱩᱫᱤ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ
| speed = up to 100 km/h
| elevation = ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ {{convert|82|m|ft|0|abbr=on}}<br/>ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ {{convert|123|m|ft|0|abbr=on}}
| website =
| map = {{ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ-ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱞᱟᱭᱤᱱ}}
| map_state = collapsed
}}
'''ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ-ᱟᱡᱳᱫᱷᱤᱭᱟ-ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱞᱟᱭᱤᱱ''' (ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ-ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱟᱭᱳᱫᱷᱤᱭᱟ ᱢᱩᱬ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ) ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱨᱮ [[ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]] ᱟᱨ [[ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱪᱟᱨᱵᱟᱜᱽ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱪᱟᱨᱵᱟᱜᱽ]] ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱱᱟᱜ ᱨᱮᱞ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱩᱬ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱨᱮᱞᱤ, ᱢᱳᱨᱚᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱟᱨ ᱥᱟᱦᱟᱨᱚᱱᱯᱩᱨ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱫᱚ ᱚᱣᱫᱷ ᱟᱨ ᱨᱳᱦᱤᱞᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ "ᱢᱩᱬ ᱞᱟᱭᱤᱱ" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱞᱟᱭᱤᱱ, ᱯᱨᱚᱭᱟᱜᱽᱨᱟᱡᱽ-ᱟᱭᱳᱫᱷᱤᱭᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱩᱬ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱫᱚ [[ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱫᱚ [[ᱠᱚᱧᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱠᱚᱧᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
ᱚᱣᱟᱫᱷ ᱟᱨ ᱨᱳᱦᱤᱞᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱫᱚ ᱑᱘᱗᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱕ ᱯᱷᱩᱴ ᱖ ᱤᱱᱪ (᱑,᱖᱗᱖ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱵᱨᱚᱰ ᱜᱮᱡᱽ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚ ᱡᱷᱤᱡ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref name=irfcaii>{{cite web| url = http://www.irfca.org/faq/faq-history2.html|title = IR History: Early Days II (1870-1899) | publisher= IRFCA| access-date = 11 January 2014}}</ref><ref name=fibis>{{cite web| url = http://wiki.fibis.org/index.php/Oudh_and_Rohilkhand_Railway |title = Oudh and Rohilkhand Railway| publisher=fibis | access-date = 11 January 2014}}</ref> ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱫᱚ ᱟᱭᱳᱫᱷᱭᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ‘ᱟᱭᱳᱫᱷᱭᱟ ᱞᱩᱯ’ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
[[ᱜᱟᱝᱱᱟᱹᱭ]] ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱨᱡᱚᱱ ᱵᱨᱤᱡᱽ ᱫᱚ ᱑᱐᱙᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱤᱥᱴ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱡᱷᱤᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱑,᱖᱗᱖ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ (᱕ ᱯᱷᱩᱴ ᱖ ᱤᱱᱪ)- ᱚᱥᱟᱨ ᱕ ᱯᱷᱩᱴ ᱖ ᱤᱱᱪ (᱑,᱖᱗᱖ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱵᱨᱳᱰ ᱜᱮᱡᱽ ᱯᱨᱟᱭᱟᱜᱽᱨᱟᱡᱽ-ᱟᱭᱳᱫᱷᱭᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱡᱷᱤᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱚᱣᱟᱫᱷ ᱟᱨ ᱨᱳᱦᱤᱞᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal| url = http://www.icevirtuallibrary.com/content/article/10.1680/imotp.1908.17544|title = The Curzon Bridge at Prayagraj |journal = Minutes of the Proceedings of the Institution of Civil Engineers |date = January 1908 |volume = 174 |issue = 1908 |pages = 1–40 | publisher=ice virtual library |doi = 10.1680/imotp.1908.17544 | access-date = 11 January 2014|last1 = Gales |first1 = R. R. |url-access = subscription }}</ref>
ᱚᱣᱟᱫᱷ ᱟᱨ ᱨᱳᱦᱤᱞᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱩᱯ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱵᱟᱱᱟᱨᱟᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱟᱭᱳᱫᱷᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱡᱚᱣᱱᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱮᱫ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱠᱚᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱐᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱡᱟᱯᱷᱚᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱟᱝᱱᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱯᱷᱟᱯᱷᱟᱢᱟᱣ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱚᱱᱟ ᱛᱮ [[ᱯᱨᱚᱭᱟᱜᱽᱨᱟᱡᱽ]] ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱦᱜᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ [[ᱟᱡᱟᱢᱜᱚᱲ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ [[ᱡᱚᱣᱱᱯᱩᱨ, ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ|ᱡᱚᱣᱱᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨ]] ᱫᱚ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱠᱚ ᱛᱮ [[ᱜᱟᱡᱤᱯᱩᱨ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱥᱟᱝᱜᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱮᱡ ᱥᱮᱱ==
ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ [[ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ]] ᱟᱨ [[ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ]] ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ [[ᱯᱨᱚᱭᱟᱜᱽᱨᱟᱡᱽ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱯᱨᱚᱭᱟᱜᱽᱨᱟᱡᱽ]] ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱑᱐᱐ ᱵᱩᱠᱤᱝ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.indianrail.gov.in/7days_Avl.html |title=Indian Railways Passenger Reservation Enquiry |work=Availability in trains for Top 100 Booking Stations of Indian Railways |publisher=IRFCA |access-date=11 January 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140510115649/http://www.indianrail.gov.in/7days_Avl.html |archive-date=10 May 2014 }}</ref>
==ᱥᱮᱰ, ᱣᱟᱨᱠᱥᱳᱯ ᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ==
ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱰᱤᱡᱮᱞ ᱞᱳᱠᱳ ᱥᱮᱰ ᱟᱨ ᱟᱞᱚᱢᱵᱚᱜᱽ ᱰᱤᱡᱮᱞ ᱥᱮᱰ ᱨᱮ WDM-2, WDM-3A, WDM-3D, WDG-3A ᱟᱨ WDG-4 ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱑᱖᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱳᱠᱳᱢᱳᱴᱤᱵᱷ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱪᱟᱨᱵᱟᱜᱽ ᱞᱳᱠᱳᱢᱳᱴᱤᱵᱷ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚᱠᱟᱱ ᱫᱚ ᱚᱠᱛᱚ-ᱥᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱚᱵᱷᱟᱨᱦᱚᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱸᱵᱽᱲᱟᱣᱟ ᱾ ᱟᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱚᱨᱤᱝ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚᱠᱟᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=sheds>{{cite web |url= http://www.irfca.org/faq/faq-shed.html |title= Sheds and workshops|publisher= IRFCA| access-date = 11 January 2014}}</ref>
ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱨᱮ ᱵᱟᱱᱟᱨᱟᱥ ᱞᱚᱠᱚᱢᱳᱴᱤᱵᱷ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱟᱞᱠᱳ ᱠᱤᱴ ᱠᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱡᱤ.ᱮᱢ ᱤ.ᱮᱢ.ᱰᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱫᱟᱲᱮ ᱟᱨ ᱠᱚᱢ ᱧᱮᱞ ᱠᱷᱚᱨᱚᱪ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤ ᱰᱤᱡᱮᱞ ᱞᱳᱠᱳᱢᱳᱴᱤᱵᱷ ᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱤᱪᱷᱤ ᱒᱔᱐ ᱜᱟᱱ ᱞᱳᱠᱳᱢᱳᱴᱤᱵᱷ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.irfca.org/faq/faq-shop.html | title= Production Units & Workshops |work=Diesel Loco Works, Varanasi|publisher= IRFCA| access-date=11 January 2014}}</ref>
==ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱜᱚᱲᱚ==
᱑᱘᱗᱒ ᱥᱟᱞ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ, ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱫᱚ ᱩᱫᱷ ᱟᱨ ᱨᱚᱦᱤᱞᱠᱷᱟᱱᱰ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=irfcai>{{cite web| url = http://www.irfca.org/faq/faq-hist.html |title = IR History: Early History (1832-1869) | publisher= IRFCA| access-date = 11 January 2014}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.oldmartiniansassociation.co.uk/documents/OudhandRohilkandRly.pdf | title = The . Railway | publisher = Old Martinian Association | access-date = 11 January 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130621225555/http://www.oldmartiniansassociation.co.uk/documents/OudhandRohilkandRly.pdf | archive-date = 21 June 2013 | url-status = dead | df = dmy-all }}</ref><ref>{{cite web| url =http://wiki.fibis.org/index.php?title=Indian_Branch_Railway |title = Indian Branch Railway | publisher= fibis| access-date = 11 January 2014}}</ref> [[ᱚᱣᱟᱫᱷ ᱟᱨ ᱨᱳᱦᱤᱞᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱫᱚ ᱑᱙᱒᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱤᱥᱴ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱞᱟᱹᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://www.irfca.org/faq/faq-history3.html |title = IR History III : (1900-1947) | publisher= IRFCA| access-date = 11 January 2014}}</ref> ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱚ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱨᱳᱦᱤᱞᱠᱷᱚᱸᱰ ᱟᱨ ᱠᱩᱢᱟᱶ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱞᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱑᱙᱔᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱚᱣᱟᱫᱷ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱦᱩᱛ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://wiki.fibis.org/index.php?title=Bengal_and_North-Western_Railway |title =Bengal and North Western Railway | publisher= fibis| access-date = 11 January 2014}}</ref>
᱑᱙᱕᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ]], [[ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱟᱨ [[ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱩᱜᱚᱞᱥᱚᱨᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱟᱨ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱥᱴ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱥ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱫᱚ ᱢᱩᱜᱚᱞᱥᱚᱨᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ ᱤᱥᱴ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱥ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱚᱫᱷᱯᱩᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ, ᱵᱤᱠᱟᱱᱮᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱫᱚ ᱚᱣᱟᱫᱷ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱦᱩᱛ ᱨᱮᱞᱣᱮ, ᱟᱥᱟᱢ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱟᱨ [[ᱵᱚᱢᱵᱮ, ᱵᱟᱲᱳᱫᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱥ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://www.irfca.org/faq/faq-geog.html#newzone |title = Geography – Railway Zones| publisher= IRFCA| access-date = 11 January 2014}}</ref> ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱖-᱙᱗ ᱨᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://www.ecr.indianrailways.gov.in/ |title = East Central Railway| publisher= ECR| access-date = 11 January 2014}}</ref> ᱠᱚᱧᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url=http://www.ncr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&id=0,1,261|title = North Central Railway| publisher= NCR| access-date = 11 January 2014 }}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* [http://indiarailinfo.com/departures/varanasi-junction-bsb/334 ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱨᱮ ᱴᱨᱮᱱ ᱠᱚ]
*
* [https://indiarailinfo.com/arrivals/jaunpur-junction-jnu/1742]
* [http://indiarailinfo.com/arrivals/lucknow-charbagh-lko/336 ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱪᱟᱨᱵᱟᱜᱽ ᱨᱮ ᱴᱨᱮᱱ ᱠᱚ]
{{DEFAULTSORT:ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ-ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱞᱟᱭᱤᱱ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱕ ᱯᱷᱤᱴ ᱖ ᱤᱸᱪ ᱜᱮᱡᱽ ᱨᱮᱞ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱘᱗᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱨᱮᱞ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱮᱱ.ᱟᱨ. ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ|*]]
4ulvbpe3l57qyjtnnlh267t6a2ol7fp