ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ satwiki https://sat.wikipedia.org/wiki/%E1%B1%A2%E1%B1%A9%E1%B1%AC%E1%B1%A9%E1%B1%9B_%E1%B1%A5%E1%B1%9F%E1%B1%A6%E1%B1%B4%E1%B1%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱚᱲ ᱨᱮᱫ ᱨᱮᱫ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱛᱷᱚᱠ ᱛᱷᱚᱠ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ TimedText TimedText talk ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ Event Event talk ᱱᱳᱨᱟ ᱯᱷᱟᱛᱮᱦᱤ 0 11304 199064 174370 2026-10-12T20:00:59Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 199064 wikitext text/x-wiki {{short description|Canadian dancer, model, actress and singer}} {{Use dmy dates|date=September 2019}} {{Use Indian English|date=February 2016}} {{Infobox model | name = ᱱᱳᱨᱟ ᱯᱷᱟᱛᱮᱦᱤ | image = | image_size = 220px | caption = ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮᱭᱟᱜ '' [[ᱵᱟᱴᱞᱟ ᱦᱟᱣᱩᱥ]] '' ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱴᱨᱮᱞᱟᱨ ᱞᱚᱸᱪ ᱚᱠᱛᱟ ᱨᱮ ᱱᱳᱨᱟ ᱯᱷᱟᱛᱮᱦᱤ | birth_date = {{birth date and age|1992|2|6|df=yes}} | birth_place = [[ᱢᱳᱱᱴᱨᱤᱭᱟᱞ]], [[ᱠᱭᱩᱵᱤᱠ]], ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ | occupation = {{hlist|ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ|ᱢᱚᱰᱮᱞ|ᱱᱟᱪᱚᱱᱤᱭᱟ.}} | known_for = ''[[ᱵᱤᱜᱽ ᱵᱟᱥ (ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱙)|ᱵᱤᱜᱽ ᱵᱟᱥ ᱙]]'' | website = }} '''ᱱᱳᱨᱟ ᱯᱷᱟᱛᱮᱦᱤ'''(ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱖ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱭᱟᱨᱤ ᱑᱙᱙᱒<ref>{{cite news |title=Rumoured couple Nora Fatehi, Angad Bedi share the same birthday; wish each other in the sweetest way possible - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/rumoured-couple-nora-fatehi-angad-bedi-share-the-same-birthday-wish-each-other-in-the-sweetest-way-possible/articleshow/57016419.cms |accessdate=3 January 2019 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/bigg-boss-9-contestant-nora-fatehi-dances-like-crazy-at-her-birthday-bash/|title=Bigg Boss 9 contestant Nora Fatehi dances like crazy at her birthday party|date=21 April 2016}}</ref>) ᱫᱚ [[ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ|ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱱ]] ᱱᱟᱪᱚᱱᱤᱭᱟ., ᱢᱚᱰᱮᱞ, ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ, ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟ. ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ [[ᱦᱤᱱᱫᱤ]] ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱜᱮ [[ᱢᱟᱞᱟᱭᱚᱞᱚᱢ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ|ᱢᱟᱞᱟᱭᱚᱞᱚᱢ]], [[ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ|ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ]] ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱚᱨᱚᱠᱳ ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱱ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱳᱨᱟ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱨᱚᱯᱚᱲ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱞᱟ.ᱭ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ, "ᱥᱤᱧᱟᱛ ᱫᱤᱥᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱨ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱫᱩᱞᱟ.ᱲ ᱤᱧᱟᱜ ᱠᱚᱲᱟᱢ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ ᱾"<ref name="NoraNationality">{{cite news |title=I'm an Indian at heart: Bigg Boss 9 contestant Nora Fatehi |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/im-an-indian-at-heart-bigg-boss-9-contestant-nora-fatehi/ |accessdate=3 January 2019 |work=The Indian Express |date=9 February 2016 }}</ref> ᱱᱳᱨᱟ ᱫᱚ ᱵᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟ [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ| ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ]] ᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱠᱷᱟ.ᱛᱤᱨ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ [[ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ]] ᱯᱷᱤᱞᱢ ''[[ᱨᱳᱣᱨ: ᱴᱟᱭᱜᱟᱨ ᱚᱯᱷ ᱫᱤ ᱥᱩᱱᱫᱟᱨᱵᱚᱱ]]'' ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://roarthefilm.com/cast.html|title=ROAR : TIGERS OF THE SUNDARBANS OFFICIAL WEBSITE|publisher=roarthefilm.com|access-date=10 July 2020|archive-date=11 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180911032516/http://roarthefilm.com/cast.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/moroccan-model-nora-fatehi-debut-with-roar-tigers-of-the-sunderbans/1/395744.html|title=Make way for Moroccan model Nora Fatehi as she makes her debut with Roar|publisher=indiatoday.intoday.in|access-date=10 July 2020|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304091915/http://indiatoday.intoday.in/story/moroccan-model-nora-fatehi-debut-with-roar-tigers-of-the-sunderbans/1/395744.html|url-status=dead}}</ref> ᱛᱚᱵᱮ ᱱᱩᱭ ᱫᱟ [[ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱟᱭᱴᱚᱢ ᱱᱟᱢᱵᱟᱨ]] ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱟᱨᱮ ᱠᱟ..ᱤ ᱠᱷᱟ.ᱛᱤᱨ ᱦᱟᱲ ᱠᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱴᱷᱤᱠᱟ ᱦᱚᱪᱚ ᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ''[[ᱴᱮᱢᱯᱚᱨ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱴᱮᱢᱯᱚᱨ]]'', ''[[ᱵᱟᱦᱩᱵᱚᱲᱤ: ᱫᱤ ᱵᱤᱜᱽᱱᱤᱝ]]'' ᱟᱨ [[ᱠᱤᱠ ᱒]]'' ᱟᱨ ᱢᱟᱞᱟᱭᱚᱞᱚᱢ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱛᱟᱭ ''[[ᱰᱚᱵᱚᱞ ᱵᱮᱨᱮᱞ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱰᱚᱵᱚᱞ ᱵᱮᱨᱮᱞ]]'' ᱟᱨ ''[[ᱠᱟᱭᱟᱢᱠᱩᱞᱚᱢ ᱠᱳᱪᱩᱱᱤ (᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱠᱟᱭᱟᱢᱠᱩᱞᱚᱢ ᱠᱳᱪᱩᱱᱤ]]'' ᱮᱢᱟᱱ ᱾ ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟ.ᱦᱤᱛ ᱨᱮ, ᱱᱩᱭ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱨᱤᱭᱟᱞᱤᱴᱤ ᱥᱳ, ''[[ᱵᱤᱜᱽ ᱵᱟᱥ (ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ)|ᱵᱤᱜᱽ ᱵᱟᱥ ᱙]]'' ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱟᱨ ᱘᱔ ᱫᱤᱱ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱠᱚ ᱩᱰᱩᱜ ᱜᱤᱰᱤ ᱠᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟ.ᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱱᱩᱭ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱨᱤᱭᱟᱞᱤᱴᱤ ᱰᱟᱱᱥ ᱥᱳ ''[[ᱡᱷᱚᱞᱟᱠ ᱫᱤᱠᱷᱞᱟ ᱡᱟ]]'' ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱩᱭ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''[[ᱥᱚᱛᱭᱚᱢᱮᱵᱚ ᱡᱚᱭᱚᱛᱮ (᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱥᱚᱛᱭᱚᱢᱮᱵᱚ ᱡᱚᱭᱚᱛᱮ]]'' ᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱱᱩᱭ ᱫᱩᱦᱲᱟ. ᱫᱷᱟᱣ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧ "[[ᱫᱤᱞᱵᱟᱨ (ᱥᱮᱨᱮᱧ)|ᱫᱤᱞᱵᱟᱨ]]"<ref>{{cite web |title=Dilbar - YouTube |url=https://www.youtube.com/watch?v=TRa9IMvccjg |website=www.youtube.com |accessdate=15 January 2019}}</ref> ᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱒᱔ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱒᱐ ᱢᱤᱞᱤᱭᱟᱱ ᱦᱟᱲ ᱠᱟ ᱧᱮᱞ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱠᱟ ᱨᱮᱠᱚᱰ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.music-asia.com/2018/07/satyameva-jayates-dilbar-breaks-records-in-india/|title=Satyameva Jayate's "Dilbar" breaks records in India|date=10 July 2018|work=Music Asia|access-date=21 July 2018|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20180721221623/https://www.music-asia.com/2018/07/satyameva-jayates-dilbar-breaks-records-in-india/|archive-date=21 July 2018|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |title=Nora Fatehi's Arabic version of Dilbar has set the internet on fire and how! Watch video {{!}} Bollywood News |url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/nora-fatehis-arabic-version-of-dilbar-has-set-the-internet-on-fire-and-how-watch-video/324543 |work=www.timesnownews.com}}</ref><ref name="auto">{{cite web |title=Dilbar Arabic Version - YouTube |url=https://www.youtube.com/watch?v=_108FB3SLuk |accessdate=15 January 2019}}</ref> ==ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱱᱳᱨᱟ ᱯᱷᱟᱛᱮᱦᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ]] ᱯᱷᱤᱞᱢ ''[[ᱨᱳᱣᱨ: ᱴᱟᱭᱜᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱫᱤ ᱥᱩᱱᱫᱟᱨᱵᱚᱱ]]'' ᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ [[ᱯᱩᱨᱤ ᱡᱚᱜᱚᱱᱱᱟᱛᱷᱚ]]-ᱟᱜ [[ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ|ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ]] ᱯᱷᱤᱞᱢ ''[[ᱴᱮᱢᱯᱟᱨ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱴᱮᱢᱯᱚᱨ]]'' ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱭᱴᱚᱢ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱞᱟ.ᱜᱤᱱ ᱥᱩᱦᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱳᱨᱟ ᱟᱡᱟᱜ [[ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ|ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ]] ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/NTR-dances-like-a-dream-Nora-Fatehi/articleshow/45435183.cms"NTR|title=dances like a dream: Nora Fatehi"|accessdate=12 January 2020}}</ref> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱟᱨ ᱦᱚᱸ ''[[ᱢᱤᱥᱴᱟᱨ ᱮᱠᱥ (᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱢᱤᱥᱴᱟᱨ ᱮᱠᱥ]]'' ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ [[ᱤᱢᱨᱟᱱ ᱦᱟᱥᱢᱤ]] ᱟᱨ ᱜᱩᱨᱢᱤᱛ ᱪᱚᱣᱫᱷᱩᱨᱤ ᱥᱟᱶ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱫᱤᱥᱟ. ᱩᱜᱫᱤᱜᱤᱡ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱵᱤᱠᱨᱚᱢ ᱵᱷᱚᱴᱴ]] ᱟᱨ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ ᱫᱚ [[ᱢᱚᱦᱮᱥ ᱵᱷᱚᱴᱴ]] ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱱᱳᱨᱟ ᱯᱷᱟᱛᱮᱦᱤ ᱫᱚ ''[[ᱵᱟᱦᱩᱵᱚᱲᱤ: ᱫᱟ ᱵᱤᱜᱽᱱᱤᱝ]]'' ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱭᱴᱚᱢ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=http://ibnlive.in.com/news/nora-fatehi-signed-for-a-special-song-in-baahubali/536504-8-66.html|title=Nora Fatehi signed for a special song in 'Baahubali'|work=IBNLive|access-date=10 July 2020|archive-date=30 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150330020643/http://ibnlive.in.com/news/nora-fatehi-signed-for-a-special-song-in-baahubali/536504-8-66.html|url-status=dead}}</ref> ᱟᱨ ''[[ᱠᱤᱠ ᱒]]'' ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱾<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Nora-Fatehi-to-groove-with-Ravi-Teja-in-Kick-2/articleshow/46849131.cms|title=Nora Fatehi to groove with Ravi Teja in Kick 2|work=The Times of India}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodlife.com/south-gossip/after-grooving-with-jr-ntr-noorah-fatehi-to-shake-a-leg-with-ravi-teja-in-kick-2/|title=After grooving with Jr NTR, Noorah Fatehi to shake a leg with Ravi Teja in Kick 2?|publisher=bollywoodlife.com|date=7 April 2015|access-date=10 July 2020|archive-date=2 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190502065632/https://www.bollywoodlife.com/south-gossip/after-grooving-with-jr-ntr-noorah-fatehi-to-shake-a-leg-with-ravi-teja-in-kick-2/|url-status=dead}}</ref> ==ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ== {{reflist}} ==ᱵᱟ.ᱲᱛᱤ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{Commons category|ᱱᱳᱨᱟ ᱯᱷᱟᱛᱮᱦᱤ}} *{{IMDb name|6598222}} *{{Bollywood Hungama|6038943|Nora Fatehi}} {{Bigg Boss 9}} {{Jhalak Dikhhla Jaa}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Fatehi, Nora}} [[Category:1992 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Actresses from Toronto]] [[Category:Canadian female models]] [[Category:Canadian film actresses]] [[Category:Canadian people of Moroccan descent]] [[Category:Actresses in Tamil cinema]] [[Category:Indian people of African descent]] [[Category:21st-century Canadian actresses]] [[Category:Actresses in Hindi cinema]] [[Category:Actresses in Malayalam cinema]] [[Category:Actresses in Telugu cinema]] [[Category:Indian people of Canadian descent]] [[Category:Canadian expatriates in India]] [[Category:Bigg Boss contestants]] jjx19nupr4cwat3tm5u6v7g5m2rls24 ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ 0 13002 199065 137785 2026-10-12T21:51:28Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 199065 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name = ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ |nativename = {{lang|bg|български}}<br>{{transl|bg|bǎlgarski}}<br> |states = [[ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟ]], [[ᱥᱟᱨᱵᱤᱭᱟ]], [[ᱜᱨᱤᱠ]], [[ᱛᱩᱨᱠᱤ]], [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ]], [[ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ]], [[ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ]] |region = [[ᱠᱚᱧᱮᱼᱥᱟᱢᱟᱝ ᱤᱣᱨᱳᱯ]] |ethnicity = [[ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱹᱱ ᱦᱚᱲ|ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱹᱱ]] |speakers = ᱘<ref>{{cite web|url=https://www.ethnologue.com/language/bul|title=Bulgarian|publisher=}}</ref>–᱙<ref>{{cite web|title=Bulgarian language|url=https://www.questia.com/read/1E1-BulgarLan/bulgarian-language|website=The Columbia Encyclopedia, 6th ed.|publisher=[[Columbia University]] Press|access-date=2020-09-19|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225041552/https://www.questia.com/read/1E1-BulgarLan/bulgarian-language|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book|title=The Bulgarian Language in the Digital Age|last1=Rehm|first1=Georg|last2=Uszkoreit|first2=Hans|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|year=2012|isbn=978-3-642-30167-4|series=White Paper Series|volume=4|pages=50–57|chapter=The Bulgarian Language in the European Information Society |doi=10.1007/978-3-642-30168-1_8}}</ref><ref>{{cite book|last1=Strazny|first1=Philipp|title=Encyclopedia of Linguistics: M-Z|date=2005|publisher=Fitzroy Dearborn|isbn=978-1579583910|page=958|edition=1|url=https://www.academia.edu/7871376|access-date=2020-09-19|archive-date=2021-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201103319/https://www.academia.edu/7871376|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book|title=Britannica Concise Encyclopedia|date=2008|publisher=Encyclopædia Britannica|url=https://books.google.com/books?id=ea-bAAAAQBAJ&pg=PA292|isbn=9781593394929}}</ref> ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ |date= |familycolor = ᱤᱱᱫᱳ-ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ |fam2 = [[ᱵᱟᱞᱛᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱞᱛᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ]] |fam3 = [[ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ]] |fam4 = [[ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ]] |fam5 = [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱟᱢᱟᱝ]] |dia1 = Bulgarian dialects |script = {{plainlist| *[[ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ ᱪᱤᱠᱤ|ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ]] (᱘᱙᱓ ᱠᱷᱚᱱ) ([[ᱵᱩᱞᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱱ ᱪᱤᱠᱤ]]) *[[ᱵᱩᱞᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱱ ᱵᱨᱮᱭᱤᱞ]] *[[ᱞᱟᱛᱤᱱ ᱦᱚᱨᱯᱷ|ᱞᱟᱛᱤᱱ]] ([[:en:Banat Bulgarian dialect#Alphabet|Banat Bulgarian Alphabet]]) <small>([[ᱵᱟᱱᱟᱛ ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ]])</small>}} |nation = {{plainlist| *[[File:Flag of Bulgaria.svg|22x20px]] [[ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟ]] *''[[File:Flag of European Union.svg|22x20px]] [[ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱚ ᱤᱣᱱᱤᱭᱚᱱ]]''}} |minority = {{plainlist| *[[File:Flag of Czech Republic.svg|22x20px]] [[ᱪᱮᱠ ᱯᱨᱚᱡᱟᱛᱚᱱᱛᱨᱚ]]<ref>{{cite web|url=http://www.vlada.cz/assets/ppov/rnm/dokumenty/mezinarodni-dokumenty/duvodova_zprava_vlada_2005.pdf |title=Národnostní menšiny v České republice a jejich jazyky|trans-title=National Minorities in Czech Republic and Their Language|publisher=Government of Czech Republic|page=2|quote=Podle čl. 3 odst. 2 Statutu Rady je jejich počet 12 a jsou uživateli těchto menšinových jazyků: ..., srbština a ukrajinština|language=Czech}}</ref> *[[File:Flag of Hungary.svg|22x20px]] [[ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ]]<ref>{{cite web|url=http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm |title=Implementation of the Charter in Hungary|work=Database for the European Charter for Regional or Minority Languages|publisher=Public Foundation for European Comparative Minority Research|accessdate=16 June 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140227004902/http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm|archivedate=27 February 2014}}</ref> *[[File:Flag of Moldova.svg|22x20px]] [[ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ]] *[[File:Flag of Ukraine.svg|22x20px]] [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ]] *[[File:Flag of Serbia.svg|22x20px]] [[ᱥᱟᱨᱵᱤᱭᱟ]] *[[File:Flag of Albania.svg|22x20px]] [[ᱟᱠᱵᱮᱱᱤᱭᱟ]] *[[File:Flag of Romania.svg|22x20px]] [[ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ]]}} |agency = [[:en:Institute for Bulgarian Language|ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ]] ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱨᱮ |iso1=bg |iso2=bul |iso3=bul |lingua=53-AAA-hb < [[South Slavic languages|53-AAA-h]] | image = Bulgarska Azbuka.png |mapcaption=ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲ ᱡᱮᱜᱮᱛ: {{Legend|#0080FF|ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱢᱮᱡᱚᱨᱤᱴᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ}} {{Legend|#88C4FF|ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱠᱷᱟᱥᱤᱫ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ}} |notice=IPA |glotto=bulg1262 |glottorefname=Bulgarian |map=Distribution of Bulgarian Speakers.png }} '''ᱵᱩᱞᱟᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ''' ᱥᱮ '''ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ''' ({{IPAc-en|audio=En-us-Bulgarian.ogg|b|ʌ|l|ˈ|ɡ|ɛər|i|ə|n}}, български, ''ᱵᱮᱞᱜᱟᱨᱥᱠᱤ'') ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱚᱧᱮᱼᱥᱟᱢᱟᱝ ᱤᱣᱨᱳᱯ, ᱢᱩᱞ ᱫᱚ [[ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟ]] ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟᱜ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱹᱱ ᱦᱚᱲ|ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱹᱱ]] ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟ ᱫᱤᱥᱟᱢ ᱨᱮ ᱘᱐ ᱞᱟᱠᱷ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ [[ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ]], [[ᱜᱨᱤᱠ]], [[ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ]], [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ]], [[ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ]] ᱮᱢᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱟ ᱨᱚᱲᱟ ᱾ [[ᱨᱩᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱨᱩᱥ]] ᱟᱨ [[ᱥᱟᱨᱵᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱟᱨᱵᱤᱭᱟᱱ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱜᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱦᱚᱸ ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ ᱪᱤᱠᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱚᱞᱟ ᱾ ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== ==ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ== ==ᱚᱞ== ==ᱨᱚᱱᱚᱲ== ==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ== ==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{Sister project links |wikt=Bulgarian |commons=Category:Bulgarian language |b=Bulgarian |n=no |q=no |s=no |v=no |species=no |display=ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|voy=Bulgarian phrasebook}} {{InterWiki|code=bg}} '''ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱭᱟᱹ ᱨᱤᱯᱳᱨᱴ''' *[http://www.omniglot.com/writing/bulgarian.htm ᱳᱢᱱᱤᱜᱞᱳᱴ ᱨᱮ ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ] *[http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Bulgarian_Swadesh_list Bulgarian Swadesh list of basic vocabulary words] (from Wiktionary's [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Swadesh_lists Swadesh list appendix]) *[http://glottolog.org/resource/languoid/id/bulg1262 Information about the linguistic classification of the Bulgarian language (from Glottolog)] *[http://wals.info/languoid/lect/wals_code_bul The linguistic features of the Bulgarian language (from WALS, The World Atlas of Language Structures Online)] *[http://phoible.org/languages/bul Information about the Bulgarian language] from the [[PHOIBLE]] project. *[https://www.unicode.org/cldr/charts/25/summary/bg.html Locale Data Summary for the Bulgarian language] from [[Unicode]]'s [[CLDR]] *{{cite web|url=https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/32364984/JTL_No._1.pdf?1385020099=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DJournal_of_Turkish_Linguistics_FULL_Vol.pdf&Expires=1597193880&Signature=UDGg2zac-R59BAx4DgphU~1tKoHwv4l75pmTqEo1A4bqOyCZIyOHD6rIRpd0ROfVWW21yqv2FcSHm2jx9UHeGXyW~qurwksFDztc4a~a9xpuZAvH4t09gsUw9zjYnesX-3Hdt4OI~yV-AAR8SbW7hlfb~BFSU8EviUnUvUlhSRb08nDiy~u~4XBTAwSF4EUk5UKlAP1HyrUC1mbwpUWMOm1cnX13r3k5X0Up6q~~3sUFNP6NjldXYrCIuo4MkMPRns2BcRyurtSz1dLGpzix6E8tq4J-ZI7ne~Gww12BJTzIF2ffQcDWcrbasGiT4hgLUtde9SqgKpFBT1nmHlbY0w__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA#page=95|title=Iranic-Turkish-Bulgarian language Contact from a contact-semantic point of view|work=Corinna Leschber, Institute for Linguistic and Cross-Cultural Studies}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} '''ᱰᱤᱠᱥᱤᱱᱟᱨᱤ ᱠᱚ''' *[https://web.archive.org/web/20130707060850/http://www.bulgariandictionary.com/index.php?lang=EN&main=0 Eurodict — multilingual Bulgarian dictionaries] *[http://rechnik.info Rechnik.info — online dictionary of the Bulgarian language] *[http://rechnik.chitanka.info Rechko — online dictionary of the Bulgarian language] *[http://sa.dir.bg/ Bulgarian–English–Bulgarian Online dictionary] from [http://sa.dir.bg/sa.htm SA Dictionary] *[http://1nk.us/dict/index.html?word=dictionary Online Dual English–Bulgarian dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081229230949/http://1nk.us/dict/index.html?word=dictionary |date=2008-12-29 }} *[http://www.dicts.info/dictlist1.php?l=Bulgarian Bulgarian bilingual dictionaries] *[http://www.newobjects.com/dict.asp English, Bulgarian bidirectional dictionary] '''ᱠᱳᱨᱥ''' *[https://web.archive.org/web/20190114153310/https://unilang.org/course.php?res=60 ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ], [[:en:UniLang|ᱤᱣᱱᱤᱞᱟᱝ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱣᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== gupp6w4ksoz7ouuck82mgjrjjnyafmr ᱥᱩᱨᱡᱟᱯᱩᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ 0 17236 199040 172839 2026-10-12T12:27:24Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 199040 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name = ᱥᱩᱨᱡᱟᱯᱩᱨᱤ |altname = ᱥᱩᱨᱟ, ᱫᱮᱥᱤ ᱵᱷᱟᱥᱟ |nativename = सुरजापुरी, সুরজাপুরী |image=[[File:Surjapuri language.svg|200px]] |imagecaption=[[ᱫᱮᱵᱽᱱᱟᱜᱽᱨᱤ]] ᱟᱨ [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱪᱤᱠᱤ]] ᱛᱮ 'ᱥᱩᱨᱡᱟᱯᱩᱨᱤ' |states = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]], [[ᱱᱮᱯᱟᱞ]], [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]] |region = [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]], [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] |speakers =᱒,᱒᱕᱖,᱒᱒᱘ (᱒᱐᱑᱑ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ) |date = |ref =<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011Census/Language_MTs.html|title=Statement 1: Abstract of speakers' strength of languages and mother tongues - 2011|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2018-07-07}}</ref> |speakers2 = ᱥᱮᱱᱥᱟᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱨᱮ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱨᱮᱯᱮᱪ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Statement 1: Abstract of speakers' strength of languages and mother tongues – 2001 |url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/Statement1.aspx |website=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |access-date=30 May 2017}}</ref> |script=[[ᱫᱮᱵᱽᱱᱟᱜᱽᱨᱤ]], [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱪᱤᱠᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]] |familycolor = Indo-European |fam1 = [[ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ|ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ]] |fam2 = [[ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ]] |fam3 = [[ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ]] |fam4 = [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱥᱟᱢᱟᱝ]] |fam5 = [[ᱵᱟᱝᱞᱟ-ᱟᱥᱟᱢᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱵᱟᱝᱞᱟ-ᱟᱥᱟᱢᱤᱥ]] |iso3 = sjp |glotto = surj1235 |glottorefname = ᱥᱩᱨᱡᱟᱯᱩᱨᱤ }} '''ᱥᱩᱨᱡᱟᱯᱩᱨᱤ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ#ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱠᱚᱸᱭᱮ ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱟᱨ [[ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ ᱰᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱵᱤᱦᱟᱨ]] ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ [[ᱱᱮᱯᱟᱞ]] ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱚᱲᱼᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ''ᱫᱮᱥᱤ ᱵᱷᱟᱥᱟ'' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱲᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱩᱨᱡᱟᱯᱩᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ [[ᱨᱚᱝᱯᱩᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱠᱟᱢᱛᱟᱯᱩᱨᱤ]], [[ᱚᱥᱚᱢᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱚᱥᱚᱢᱤᱭᱟ]], [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱟᱨ [[ᱢᱟᱭᱛᱷᱤᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱳᱹᱭᱛᱷᱤᱞᱤ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱩᱨᱼᱥᱩᱯᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱚᱛᱱᱚᱜ ᱪᱷᱮᱨ== ᱥᱩᱨᱡᱟᱯᱩᱨᱤ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ ᱰᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ]] ([[ᱠᱤᱥᱟᱱᱜᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱠᱤᱥᱟᱱᱜᱚᱸᱡᱽ]], [[ᱠᱟᱴᱤᱦᱟᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱠᱟᱴᱤᱦᱟᱨ]], [[ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱯᱩᱨᱱᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱟᱨᱟᱨᱤᱭᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱟᱨᱟᱨᱤᱭᱟ]] ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚᱨᱮ) ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ ᱾<ref>{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=nKqF_AgDd4gC&q=Mithila+India+state&pg=PA148 | title=Small States Syndrome in India | access-date=16 February 2017 | pages=146| isbn=9788170226918 | last1=Kumāra | first1=Braja Bihārī | year=1998 }}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ([[ᱩᱛᱛᱟ.ᱨ ᱫᱤᱱᱟᱡᱽ ᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱠᱚᱸᱭᱮ ᱫᱤᱱᱟᱡᱽᱯᱩᱨ]] ᱟᱨ [[ᱫᱟᱠᱷᱤᱱ ᱫᱤᱱᱟᱡᱽ ᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱮᱛᱚᱢ ᱫᱤᱱᱟᱡᱽᱯᱩᱨ]] ᱦᱚᱱᱚᱛ, ᱟᱨ [[ᱢᱟᱞᱫᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱚᱸᱭᱮ ᱢᱟᱞᱫᱟ, ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱦᱚᱨᱤᱥᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱯᱩᱨ ᱟᱨ ᱪᱚᱧᱪᱚᱞ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱟᱨ ᱠᱚᱸᱭᱮ ᱵᱟᱝᱞᱟ [[ᱡᱚᱞᱯᱟᱭᱜᱩᱲᱤ ᱰᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱫᱟᱨᱡᱤᱞᱤᱝ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱥᱤᱞᱤᱜᱩᱲᱤ]] ᱥᱚᱦᱟᱨ ᱨᱮ), ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ [[ᱱᱮᱯᱟᱞ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱫᱚᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ== ᱥᱩᱨᱡᱟᱯᱩᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ [[ᱠᱚᱸᱭᱮ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱟᱨ [[ᱜᱳᱣᱟᱞᱯᱟᱲᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱥᱟᱢ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱠᱟᱱ [[ᱨᱚᱝᱯᱩᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱠᱟᱢᱛᱟᱯᱩᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ<ref>{{cite book |editor-last1=Hernández-Campoy |editor-first1=Juan Manuel |editor-last2=Conde-Silvestre |editor-first2=Juan Camilo |title=The Handbook of Historical Sociolinguistics |url=https://books.google.com/books?id=zc77I8CMgTYC&pg=PA508 |date=15 February 2012 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=9781118257265 |access-date=5 March 2018}}</ref>, ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱶᱛᱮ [[ᱚᱥᱚᱢᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱚᱥᱚᱢᱤᱭᱟ]], [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱟᱨ [[ᱢᱟᱭᱛᱷᱤᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱳᱹᱭᱛᱷᱤᱞᱤ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱶ ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ===ᱨᱟᱹᱲ<ref>{{harv|Toulmin|2006|p=184}}</ref><ref>{{harvcol|Bez|2012}}</ref><ref>{{harvnb|Kakati|1941}}</ref>=== {| class="wikitable" |- ! rowspan="2" colspan="2" | ! colspan="2" | ᱢᱤᱫ ᱜᱚᱴᱟᱱ ! colspan="2" | ᱥᱟᱸᱜᱮ ᱜᱚᱴᱟᱱ |- ! nominative || oblique ! nominative || oblique |- ! colspan="2" | ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱜᱚᱨᱚᱱ | ᱢᱩᱭ | ᱢᱳ- | ᱦᱟᱢᱟᱨᱟ | ᱦᱟᱢᱥᱟ-, ᱦᱟᱢᱠᱟ- |- ! colspan="2" | ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱜᱚᱨᱚᱱ | ᱛᱩᱭ | ᱛᱳ- | ᱛᱩᱢᱨᱟ, ᱛᱳᱢᱨᱟ | ᱛᱩᱢᱥᱟ-, ᱛᱳᱢᱥᱟ- |- ! rowspan="2" | ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱜᱚᱨᱚᱱ ! proximal | ᱭᱟᱦᱟᱭ | ᱭᱟᱦᱟ- | ᱮᱢᱨᱟ, ᱮᱨᱟ | ᱤᱥᱢᱟ-, ᱤᱥᱟ- |- ! distal | ᱣᱟᱦᱟᱭ | ᱣᱟᱦᱟ- | ᱟᱢᱨᱟ, ᱣᱳᱨᱟ | ᱩᱥᱢᱟ-, ᱩᱥᱟ- |} ᱥᱩᱨᱡᱟᱯᱩᱨᱤ ᱨᱮ ᱛᱮᱨᱪᱷᱟ ᱥᱟᱸᱜᱮ ᱜᱚᱴᱟᱱ ᱯᱚᱛᱛᱚᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ : ᱥᱟ (ᱦᱟᱢᱥᱟ-, ᱛᱳᱢᱥᱟ-) ᱟᱨ ᱥᱢᱟ (ᱤᱥᱢᱟ-, ᱩᱥᱢᱟ-) ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱚᱥᱚᱢᱤᱭᱟ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱸᱦᱮᱱᱟ; ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ : ᱥᱟ (ᱟᱢᱟᱥᱟ-, ᱛᱳᱢᱟᱥᱟ-) ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱵᱟ (ᱮᱥᱟᱢᱵᱟ-, ᱛᱮᱥᱟᱢᱵᱟ-) ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{harvcol|Bez|2012}}</ref> ==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱢᱮ== * Srivastava, S.P. and Perumalsamy, P (2021). [http://lsi.gov.in/MTSI_app/DraftReport/Bihar/12.%20SURJAPURI.pdf ''Linguistic Description of Surjapuri Mother Tongue Spoken in Bihar''], New Delhi: Office of the Registrar General. ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * [https://storyweaver.org.in/search?utf8=✓&search%5Bquery%5D=surjapri&button= Free repository of illustrated children's stories in Surjapuri] translated by [http://www.azadindia.org/ Azad India Foundation] and sponsored by [[Pratham|Pratham Books]] * {{cite journal|url=http://www.languageinindia.com/march2011/surjapuriwordformationfinal.pdf|title=Word Formation in Surjapuri|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414003255/http://www.languageinindia.com/march2011/surjapuriwordformationfinal.pdf|archive-date=2018-04-14|access-date=2021-08-17|url-status=dead}} * {{cite journal|url=http://www.languageinindia.com/jan2011/surajpurifinal.pdf|title=Case and Case-like Postposition in Surjapuri|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414002925/http://www.languageinindia.com/jan2011/surajpurifinal.pdf|archive-date=2018-04-14|access-date=2021-08-17|url-status=dead}} * {{Cite thesis |last=Toulmin |first=Mathew W. S. |title=Reconstructing linguistic history in a dialect continuum: The Kamta, Rajbanshi, and Northern Deshi Bangla subgroup of Indo-Aryan |date=2006 |degree=Ph.D. |publisher=The Australian National University |url=https://digitalcollections.anu.edu.au/handle/1885/45743 |hdl=1885/45743 |hdl-access=free}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱤᱱᱫᱳᱼᱟᱨᱡᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱟᱝᱞᱟ-ᱟᱥᱟᱢᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱥᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱮᱵᱽᱱᱟᱜᱽᱨᱤ]] odbokfe133bsbfxf3yl6hfmbmc1xyt1 ᱯᱚᱴᱠᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ 0 21367 199060 176681 2026-10-12T17:10:16Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 199060 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | type = SLA | reservation = ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ | name = ᱯᱚᱴᱠᱟ | map_image = Potka constituency map.svg | state = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | established = ᱒᱐᱐᱐ | loksabha_cons = [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] | district = [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ]] | latest_election_year = [[᱒᱐᱒᱔ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱒᱐᱒᱔]] | mla = [[ᱥᱚᱱᱡᱤᱵᱽ ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ]] | party = {{Party index link|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱢᱩᱠᱛᱤ ᱢᱚᱨᱪᱟ}} | electors = {{formatnum:288142}} | constituency_no = ᱔᱖ }} '''ᱯᱚᱴᱠᱟ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=jhceo>{{cite web |url=http://164.100.150.3/ceoweb_bk/ACPCList.htm |title=AC & PC List- Jharkhand |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191218152343/http://164.100.150.3/ceoweb_bk/ACPCList.htm |archive-date=18 December 2019}}</ref> ==ᱢᱤᱫ ᱧᱮᱱᱮᱞ== == ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱚ == '''ᱯᱚᱴᱠᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱢᱟᱹᱪᱤ '''(ᱵᱤᱦᱟᱨ)''' ᱨᱤᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱵᱤᱫᱷᱟᱭᱚᱠᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ<ref>{{Cite web |title=Potka Assembly constituency Election Result - Legislative Assembly constituency |url=https://resultuniversity.com/election/potka-bihar-assembly-constituency |access-date=2022-03-22 |website=resultuniversity.com |archive-date=2022-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220322152755/https://resultuniversity.com/election/potka-bihar-assembly-constituency |url-status=dead}}</ref> *᱑᱙᱗᱗: [[ᱥᱚᱱᱟᱛᱚᱱ ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ]], [[ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ]] *᱑᱙᱘᱐: [[ᱥᱚᱱᱟᱛᱚᱱ ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ]], [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] *᱑᱙᱘᱕: [[ᱥᱚᱱᱟᱛᱚᱱ ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ]] *᱑᱙᱙᱐: [[ᱦᱚᱨᱤ ᱨᱟᱢ ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱢᱩᱠᱛᱤ ᱢᱚᱨᱪᱟ]] *᱑᱙᱙᱕: [[ᱦᱚᱨᱤ ᱨᱟᱢ ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱢᱩᱠᱛᱤ ᱢᱚᱨᱪᱟ]] *᱒᱐᱐᱐: [[ᱢᱮᱱᱠᱟ ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ]], [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] '''ᱯᱚᱴᱠᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱢᱟᱹᱪᱤ''' '''(ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ)''' ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱵᱤᱫᱷᱟᱭᱚᱠᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ *᱒᱐᱐᱕: [[ᱚᱢᱩᱞᱭᱚ ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱢᱩᱠᱛᱤ ᱢᱚᱨᱪᱟ]] *᱒᱐᱐᱙: [[ᱢᱮᱱᱠᱟ ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ]],<ref name=election2009>{{cite web |url=https://eci.gov.in/files/file/3786-jharkhand-2009/ |title=Jharkhand General Legislative Election 2009 |publisher=[[Election Commission of India]] |access-date=13 October 2021}}</ref> [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] *᱒᱐᱑᱔: [[ᱢᱮᱱᱠᱟ ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ]],<ref name=election2014>{{cite web |url=https://eci.gov.in/files/file/3787-jharkhand-2014/ |title=Jharkhand General Legislative Election 2014 |publisher=[[Election Commission of India]] |access-date=13 October 2021}}</ref> [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] *᱒᱐᱑᱙: [[ᱥᱚᱱᱡᱤᱵᱽ ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱢᱩᱠᱛᱤ ᱢᱚᱨᱪᱟ]] ==ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱚᱨᱡᱚ ᱠᱚ== ===᱒᱐᱑᱙=== {{Election box begin | title=ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ, ᱒᱐᱑᱙: ᱯᱚᱴᱠᱟ<ref name=election2019>{{cite web |url=https://eci.gov.in/files/file/11813-jharkhand-legislative-assembly-election-2019/ |title=Jharkhand General Legislative Election 2019 |publisher=[[Election Commission of India]] |access-date=13 October 2021}}</ref>}} {{Election box candidate with party link |party = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱢᱩᱠᱛᱤ ᱢᱚᱨᱪᱟ |candidate = [[ᱥᱚᱱᱡᱤᱵᱽ ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ]] |votes = ᱑᱑᱐,᱗᱕᱓ |percentage = ᱕᱖.᱕᱐ |change = {{increase}}᱒᱓.᱔᱐ }} {{Election box candidate with party link |party = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ |candidate = [[ᱢᱮᱱᱠᱟ ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ]] |votes = ᱖᱗,᱖᱔᱓ |percentage = ᱓᱔.᱕᱐ |change = {{decrease}}᱒.᱒᱐ }} {{Election box candidate with party link |party = ᱚᱞ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱤᱥᱴᱩᱰᱮᱱᱴ ᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ |candidate = ᱵᱩᱞᱩ ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱫᱤᱝ |votes = ᱕,᱗᱓᱕ |percentage = ᱒.᱙᱐ |change = }} {{Election box candidate with party link |party = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱵᱤᱠᱟᱥ ᱢᱚᱨᱪᱟ (ᱯᱨᱟᱡᱟᱛᱟᱱᱛᱨᱤᱠ) |candidate = ᱱᱟᱨᱮᱥ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱢᱩᱨᱢᱩ |votes = ᱓,᱘᱙᱑ |percentage = ᱒.᱐ |change = {{decrease}}᱓.᱙᱐ }} {{Election box candidate with party link |party = ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ (ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ) |candidate = ᱤᱥᱚᱨ ᱥᱚᱨᱮᱱ |votes = ᱒,᱑᱒᱗ |percentage = ᱑.᱑ }} {{Election box turnout |votes = |percentage = |change = }} {{Election box gain with party link |winner = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱢᱩᱠᱛᱤ ᱢᱚᱨᱪᱟ |loser = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ |swing = }} {{Election box end}} ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} {{coord|22.62|86.22|display=title}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚ]] 74mxpttdq7vfmds00294h6l9xf9uyb2 ᱥᱩᱢᱤᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ 0 22306 199039 190511 2026-10-12T12:19:30Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 199039 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱥᱩᱢᱤᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ | image = Sumit_kumar3.jpg | fullname = | birth_date = {{birth date and age|1995|12|30|df=yes}} | birth_place = [[ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤ ᱚᱯᱷᱵᱨᱮᱠ | role = ᱣᱤᱠᱮᱴ-ᱠᱤᱯᱟᱨ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ | club1 = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ | year1 = ᱒᱐᱑᱕– | club2 = ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ | year2 = ᱒᱐᱑᱕–᱒᱐᱑᱘ | type1 = FC | onetype1 = | debutdate1 = ᱑᱓ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ | debutyear1 = ᱒᱐᱑᱕ | debutfor1 = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ | debutagainst1 = [[ᱦᱤᱢᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ|ᱦᱤᱢᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] | lastdate1 = | lastyear1 = | lastfor1 = | lastagainst1 = | type2 = T20 | debutdate2 = ᱕ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ | debutyear2 = ᱒᱐᱑᱘ | debutfor2 = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ | debutagainst2 = [[ᱵᱤᱫᱟᱨᱵᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ|ᱵᱤᱫᱟᱨᱵᱷᱟ]] | lastdate2 = | lastyear2 = | lastfor2 = | lastagainst2 = | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/820393.html Cricinfo | date = ᱒᱗ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ | year = ᱒᱐᱑᱓ }} '''ᱥᱩᱢᱤᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱓᱐ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱕) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱣᱤᱠᱮᱴ-ᱠᱤᱯᱟᱨ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱟᱨ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/820393.html |title=Sumit Kumar |accessdate=2 November 2015 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ==ᱠᱟᱹᱢᱤ== ᱥᱩᱢᱤᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱫᱚ ᱯᱟᱨᱚᱢᱮᱱ ᱓ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱨᱚᱞᱚᱡᱤᱠ ᱣᱮᱵᱽ ᱥᱚᱞᱭᱩᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱑ ᱮᱢᱯᱚᱞᱚᱭᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱖ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱓ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱕-᱑᱖ ᱥᱮᱭᱚᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱟᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ-᱒᱐ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱱᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱯᱨᱮᱥᱮᱸᱴ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/902121.html|title=Syed Mushtaq Ali Trophy, Group B: Jharkhand v Tripura at Kochi, Jan 3, 2016|work=ESPN Cricinfo|accessdate=10 January 2016}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱕ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱗-᱒᱘ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="LA">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1118714.html|title=Group D, Vijay Hazare Trophy at Secunderabad, Feb 5 2018|work=ESPN Cricinfo|accessdate=5 February 2018}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱯᱮ ᱫᱷᱟᱣ ᱨᱤᱯᱨᱮᱥᱮᱸᱴ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱥᱟᱢ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱱᱟᱵᱟᱫᱽ ᱒᱐᱓ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.bcci.tv/col-c-k-nayudu-trophy-2015-16/news/2015/news/11230/col-c-k-nayudu-trophy-2015-16-round-up-oct-13|title=Col. C. K. Nayudu Trophy 2015-16: Round-up, Oct 13 - News - BCCI.tv|website=www.bcci.tv|language=en|access-date=12 September 2019|archive-date=18 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160418073006/http://www.bcci.tv/col-c-k-nayudu-trophy-2015-16/news/2015/news/11230/col-c-k-nayudu-trophy-2015-16-round-up-oct-13|url-status=dead}}</ref><ref name="Bio" /> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱩᱪ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱜᱚ ᱢᱩᱬᱛᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.avenuemail.in/sports/kaushal-lead-jharkhand-cooch-behar-trophy/63563/|title=Kaushal to lead Jharkhand in Cooch Behar Trophy|date=31 October 2014|website=Avenue Mail|language=en-US|access-date=12 September 2019}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱟᱨ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱒᱓ ᱫᱚ JSCA ᱠᱮᱸᱯ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮᱦᱚᱸᱭ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.avenuemail.in/sports/jsca-u-23-camp-starts-aug-24/80371/|title=JSCA U-23 camp starts Aug 24|date=22 August 2015|website=Avenue Mail|language=en-US|access-date=12 September 2019|archive-date=31 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170531190957/http://www.avenuemail.in/sports/jsca-u-23-camp-starts-aug-24/80371/|url-status=dead}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱒᱐᱑᱖-᱑᱗ ᱥᱤᱠᱮᱱᱟᱭᱩᱰᱩ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱟᱜᱽᱨᱚᱱᱤ ᱨᱟᱱ-ᱥᱠᱚᱨᱚᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱯᱩᱱᱭᱟ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱕᱓᱕ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱔᱐ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱑᱗᱘ ᱩᱥᱩᱞ ᱥᱠᱚᱨ ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.bcci.tv/col-c-k-nayudu-trophy-2016-17/stats/most-runs|title=The Board Of Control For Cricket In India|website=www.bcci.tv|access-date=12 September 2019|archive-date=8 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190908144311/http://www.bcci.tv/col-c-k-nayudu-trophy-2016-17/stats/most-runs|url-status=dead}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱐᱑᱕-᱑᱖, ᱒᱐᱑᱖-᱑᱗ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱨᱮ ᱵᱷᱤᱱᱟᱹ ᱵᱷᱤᱱᱟᱹ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱒-᱑᱓ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱓-᱑᱔ ᱨᱮ ᱵᱷᱤᱱᱩ ᱢᱟᱠᱚᱲ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱯᱨᱮᱥᱮᱸᱴ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/2749/vijay-hazare-trophy-2018-19/teams/243/jharkhand/squads|title=Vijay Hazare Trophy 2018-19 - Jharkhand squad|website=Cricbuzz|language=en|access-date=12 September 2019|archive-date=4 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404080640/https://www.cricbuzz.com/cricket-series/2749/vijay-hazare-trophy-2018-19/teams/243/jharkhand/squads|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/sports/cricket/jharkhand-announce-15-member-team-for-vinoo-mankad-trophy_771169.html|title=Jharkhand announce 15-member team for Vinoo Mankad Trophy|date=18 October 2013|website=Zee News|language=en|access-date=12 September 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12591&team=6558&type=tournament|title=Vijay Hazare Trophy, 2018/19 - Jharkhand Cricket Team Records & Stats {{!}} ESPNcricinfo.com|website=Cricinfo|access-date=12 September 2019}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.crichq.com/players/1105768/matches/results|title=Ranji Trophy Matches|last=|first=|date=|website=|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404082143/https://www.crichq.com/players/1105768/matches/results|archive-date=2023-04-04|access-date=}}</ref> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱟᱨᱵᱤᱟᱭᱤ ᱨᱮ ᱪᱟᱹᱠᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱟᱨᱵᱤᱟᱭᱤ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱴᱤᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱯᱨᱮᱥᱮᱸᱴᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.cricketcountry.com/news/dy-patil-t20-cup-aman-khan-slams-first-century-of-the-season-794148|title=DY Patil T20 Cup: Aman Khan slams first century of the season|last=Staff|first=CricketCountry|date=22 January 2019|website=Cricket Country|language=en-US|access-date=12 September 2019}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=820393}} {{DEFAULTSORT:ᱠᱩᱢᱟᱨ, ᱥᱩᱢᱤᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱣᱤᱠᱮᱴ-ᱠᱤᱯᱟᱨ ᱠᱚ]] n41yoadr17kffr7ktw0fk8unvq4dlxd ᱰᱚᱢ (ᱡᱟᱹᱛᱤ) 0 24361 199062 198973 2026-10-12T19:05:06Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 199062 wikitext text/x-wiki {{Short description|Ethnic group of India}} {{Redirect|Doms||Dom (disambiguation)}} {{Use dmy dates|date=March 2017}} '''ᱰᱚᱢ''' (([[Sanskrit]]: [[wikt:ᱰᱳᱢᱟ|ᱰᱚᱢ]] ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: ᱦᱩᱰᱤᱝ ᱡᱟᱹᱛᱤ, ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱩᱨᱟᱝ ᱨᱮᱜᱮ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱚ ᱠᱷᱟᱱᱰᱟᱣ ᱮᱫᱟ), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱰᱚᱢᱨᱟ, ᱰᱚᱢᱵᱟ ᱰᱚᱢᱠᱟ ᱟᱨ ᱰᱚᱢᱵᱟᱨᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ,ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱨᱮ ᱟᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱥᱮ ᱜᱩᱴ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱰᱚᱢ ᱫᱚ ᱵᱟᱡᱷᱱᱟ ᱠᱚ ᱨᱩ ᱨᱩ ᱟᱹᱱᱤᱡ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱛᱟᱱᱛᱨᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱰᱳᱢ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱩᱨᱟᱝ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ <ref name="Panchali Ray">{{Cite book|author= Panchali Ray|url=https://books.google.com/books?id=v7SmDwAAQBAJ&pg=PT207|title=Politics of Precarity:Gendered Subjects and the Health Care Industry in Contemporary Kolkata|publisher=OUP India|page=207|year=2019| isbn=978-0-19-909553-7 }}</ref><ref name="Robert E. Van Voorst">{{Cite book|author= Robert E. Van Voorst |url=https://books.google.com/books?id=DpVUEAAAQBAJ&pg=PA85|title=RELG: WORLD |publisher=Cengage Learning|page=85|year=2018| isbn=9781337671866 }}</ref>ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱫᱟᱞᱤᱛ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱮᱫ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱱᱩᱠᱩᱣᱟᱜ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱵᱤᱫᱟᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱜᱚᱡ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱷᱟᱨᱪᱟ ᱫᱟᱜ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱮᱢᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ।ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ, ᱵᱤᱦᱟᱨ, ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ, ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱟᱨ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱸᱜᱽᱞᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱨᱤᱡᱟᱨᱵᱮᱥᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name="Registrar General"/><ref name="Biharonlineportal"/><ref name="West Bengal"/><ref name="scstrti"/><ref>{{cite web|url=https://advocatetanmoy.com/2018/08/11/list-of-scheduled-caste-and-schedule-tribe-and-obcs-in-west-bengal/|title=Legal Database}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱜᱟᱵᱟᱱ == ᱛᱟᱱᱛᱨᱤᱠ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚᱨᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱩᱨᱟᱝ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱛᱮ ᱡᱤᱣᱤ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟᱣ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱫᱚ ᱰᱳᱢ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱮᱢ.ᱯᱤ. ᱡᱳᱥᱤ (MP Joshi) ᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱫᱩᱢᱟ (Duma) ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱰᱽᱨᱩᱢ (drum) ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱲᱟᱝ ᱥᱟᱶ ᱡᱩᱲᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="University of Illinois Press"/>ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱟᱹᱲᱟᱹ, ᱫᱷᱳᱢ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱰᱨᱟᱢ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ, ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱫᱟᱢᱟᱨᱟ ᱟᱨ ᱫᱟᱢᱟᱨᱩ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ, ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ "ᱰᱨᱟᱢ" ᱟᱨ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱰᱚᱢ ᱫᱟᱢ- 'ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ (ᱰᱨᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ) ', ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱫᱨᱟᱵᱤᱰᱤᱭᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ: ᱠᱚᱱᱱᱚᱰᱟ ᱫᱟᱢᱟᱨᱟ 'ᱠᱮᱴᱞ-ᱰᱨᱚᱢᱥ' ᱟᱨ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱫᱟᱢᱟᱴᱟᱢᱟ 'ᱰᱨᱚᱢ, ᱴᱚᱢᱴᱚᱢ'<ref>T. Burrow and M.B. Emeneau, ''A Dravidian Etymological Dictionary'' 2nd ed. (Oxford: Clarendon Press, 1984), p. 257, entry #2949.</ref> == ᱱᱟᱜᱟᱢ == ᱰᱚᱢ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ ᱛᱟᱱᱛᱨᱟ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚᱨᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱮ ᱡᱤᱣᱤ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟᱣ ᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱪᱟᱸᱫᱽ ᱨᱟᱡᱟ ᱟᱨ ᱜᱳᱨᱠᱷᱚ ᱨᱟᱡᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱥᱚᱨᱵᱷᱤᱥ ᱠᱟᱥᱴ ᱠᱚᱫᱚ ᱰᱳᱢ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱥᱚᱱᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱞᱵᱷᱚᱨ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱵᱟᱠᱚ ᱚᱰᱚᱠ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱨᱮ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱵᱟᱠᱚ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱜᱩᱦᱩᱢ ᱠᱚᱭ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱱᱩᱠᱩᱣᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱭ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱨᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱰᱚᱢᱥ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱞᱟ ᱞᱚᱡᱽᱯᱚᱛ ᱨᱟᱭ ᱟᱨ ᱫᱟᱞᱤᱴ ᱞᱤᱰᱟᱨ ᱠᱷᱩᱥᱤ ᱨᱟᱢ ᱫᱚ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱫᱳᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱥᱤᱞᱯᱠᱟᱨ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱨᱭᱟ ᱥᱟᱢᱟᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱨᱤᱯᱷᱤᱠᱮᱥᱚᱱ ᱨᱤᱴᱩᱞ ᱠᱚ ᱪᱟᱞ ᱟᱫᱮᱭᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱥᱤᱞᱠᱟᱨ ᱠᱚ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ (ᱡᱚᱭᱱᱮᱭᱩ) ᱠᱚ ᱵᱚᱸᱜᱟᱭᱟ ᱟᱨ ᱱᱩᱠᱩᱣᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱞᱮᱱᱠᱤᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱟᱣ ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱛᱚᱨᱟᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱥᱤᱞᱯᱠᱟᱨ ᱫᱚ ᱫᱳᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱦᱤᱢᱟᱞᱚᱭ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱥᱴᱤᱜᱢᱮᱴ ᱠᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ<ref name="University of Illinois Press">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=SYM4DwAAQBAJ&pg=PT52|title=Recasting Folk in the Himalayas: Indian Music, Media, and Social Mobility|publisher=University of Illinois Press|author=Stefan Fiol|page=51-53|year=2017|isbn=978-0252099786}}</ref> [[File:Dom man2 kurta eastbengal1860.jpg|230px|thumb|A Dom man in Eastern [[Bengal]], {{circa|1860}}.]] ==Occupations== ===ᱦᱩᱸᱡᱟ ᱣᱮᱞᱤ=== ᱦᱚᱲᱠᱚ ᱵᱮᱨᱤᱪᱚ , ᱰᱚᱢ ᱟᱨ ᱵᱟᱝ ᱜᱷᱟᱱ ᱰᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟ ᱠᱚ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱥᱤᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱮ ᱰᱳᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱵᱮᱡᱚᱲ ᱜᱩᱴ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱵᱟᱵᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱰᱳᱢ [[ᱦᱩᱸᱡᱟ ᱣᱮᱞᱤ|ᱦᱩᱸᱡᱟ]] ᱨᱮᱱ ᱱᱤᱡᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱤᱥᱢᱟᱭᱤᱞᱤ ᱥᱟᱝᱜᱷᱟᱨ ᱨᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ᱾<ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/647914842|title=Disappearing peoples? : indigenous groups and ethnic minorities in South and Central Asia|date=2007|publisher=Left Coast Press|others=Brower, Barbara Anne., Johnston, Barbara Rose.|isbn=978-1-59874-726-3|location=Walnut Creek, CA|oclc=647914842}}</ref> ===ᱩᱛᱨᱟᱠᱷᱟᱱᱰ=== ᱰᱳᱢ ᱫᱚ ᱩᱛᱚᱨᱟᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱥᱤᱠᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱜᱩᱡᱩᱜ ᱡᱟᱱᱣᱟᱨ ᱠᱚ ᱱᱤᱯᱴᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="University of Illinois Press"/> ===ᱫᱤᱞᱞᱤ=== ᱰᱚᱢ ᱫᱚ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱮ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱡᱷᱱᱟ ᱨᱩ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱽᱨᱟᱦᱢᱟᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱨᱮ ᱯᱩᱡᱟᱨᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱟᱡᱷᱱᱟ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱨᱩ ᱮᱫᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱮ ᱰᱚᱢ ᱟᱭᱳ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧ, ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱰᱷᱟᱸᱠ ᱨᱩ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱟᱸᱜᱤ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱨᱮ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ ᱮᱢᱟ ᱠᱚ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱵᱨᱟᱦᱢᱟᱱ ᱵᱷᱟᱸᱜᱤ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱮᱢᱟ ᱠᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱪᱷᱩᱛ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟ ᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name="M.D. Publications Pvt. Ltd."/> ===ᱪᱷᱟᱛᱤᱥᱜᱟᱲ=== ===ᱣᱟᱨᱟᱬᱥᱤ=== == ᱱᱤᱛᱚᱜ == == ᱦᱚᱲ ᱮᱞᱠᱷᱟ == == ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱠᱞᱟᱥᱤᱠᱟᱞ== == ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮ ᱰᱚᱢᱥ == == ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ == * [[Dom people]] * [[Heera Dom]] == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == *[https://web.archive.org/web/20060317194852/http://www.yakshagana.com/re-jan03.htm Dombari acrobats] *[https://web.archive.org/web/20060503050112/http://www.afarm.org/Tribal.htm Government program geared towards Dombaris] *[https://web.archive.org/web/20150207025838/http://languageinindia.com/aug2002/indianmothertongues1961aug2002.html Dombari language speakers as listed in India] {{Dom people}} {{Bengali Hindu people}} {{Scheduled Castes in West Bengal}} [[Category:Dom in Bangladesh]] [[Category:Dom in Pakistan]] [[Category:Dom in India]] [[Category:Ethnic groups in India]] [[Category:Ethnic groups in Bangladesh]] [[Category:Dalit communities]] [[Category:Shudra castes]] [[Category:Scheduled Castes of Uttar Pradesh]] [[Category:Scheduled Castes of Tamil Nadu]] [[Category:Scheduled Castes of Bihar]] [[Category:Scheduled Castes of West Bengal]] [[Category:Scheduled Castes of Jharkhand]] [[Category:Scheduled Castes of Odisha]] [[Category:Scheduled Castes of Assam]] [[Category:Scheduled Castes of Madhya Pradesh]] [[Category:Scheduled Castes of Chhattisgarh]] a11ghgsvx73mwqpvpj67vharjncivr8 ᱪᱟᱦᱟᱛ ᱠᱷᱟᱱᱱᱟ 0 30061 199053 174958 2026-10-12T15:30:50Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 199053 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = ᱪᱟᱦᱟᱛ ᱠᱷᱟᱱᱱᱟ | image = | caption = Khanna in 2020 | birth_name = | birth_date = | birth_place = | other_names = ᱪᱟᱦᱟᱛ ᱠᱷᱟᱱᱱᱟ ᱢᱤᱨᱡᱟ | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | occupation = ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ | years_active = 2005–ᱱᱤᱛ | spouse = {{plainlist| * {{marriage|ᱵᱷᱟᱨᱟᱛ ᱱᱟᱨᱥᱤᱝᱜᱟᱱᱤ|2006|2007|reason=div.}} * {{marriage|ᱯᱷᱟᱨᱦᱟᱱ ᱢᱤᱨᱡᱟ|2013|2018|reason=div.}} }} | children = 2 daughters (Zohar and Amaira) }} '''ᱪᱟᱦᱟᱛ ᱠᱷᱟᱱᱱᱟ''', ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ '''ᱪᱟᱦᱟᱛ ᱠᱷᱟᱱᱱᱟ ᱢᱤᱨᱡᱟ''' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱭ᱾<ref>{{cite news |url=https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/qubool-hai-chahat-khanna-mirza-aka-nida-to-be-the-villain-in-aahil-and-sanams-love-story-watch-video-364728/ |title=Qubool Hai: Chahat Khanna Mirza aka Nida to be the villain in Aahil and Sanam's love story! Watch video |date=26 June 2014 |website=Boolywood Life |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218064447/https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/qubool-hai-chahat-khanna-mirza-aka-nida-to-be-the-villain-in-aahil-and-sanams-love-story-watch-video-364728/ |archive-date=18 February 2025 |access-date=12 February 2025 |url-status=dead }}</ref> ᱪᱟᱦᱟᱛ ᱠᱷᱟᱱᱱᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱰᱮ ᱟᱪᱷᱮ ᱞᱟᱜᱛᱮ ᱦᱮᱸ ᱨᱮ ᱟᱭᱮᱥᱟ ᱥᱟᱨᱢᱟ ᱟᱨ ᱠᱩᱵᱩᱞ ᱦᱮᱭ ᱨᱮ ᱱᱤᱫᱟ ᱵᱮᱜ ᱟᱜ ᱨᱚᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ==ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ== ᱪᱟᱦᱟᱛ ᱫᱚ ᱑᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱩᱴ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱒ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱫᱤᱯ ᱥᱟᱨᱠᱟᱨ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱠᱮᱰᱵᱟᱨᱤ ᱟᱜ ᱮᱰᱵᱷᱟᱨᱴᱟᱭᱤᱡᱽᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱥᱳ ᱦᱚᱸ ᱒᱐᱐᱒ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱪᱤ ᱵᱟᱛ ᱥᱟᱵᱷᱤ ᱡᱟᱜ ᱡᱟᱱᱮ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱢᱩᱵᱷᱤ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱨᱮᱠ ᱫᱚ ᱗½ ᱯᱷᱮᱨᱮ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱜᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱷᱨᱤᱞᱟᱨ ᱫᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ (᱒᱐᱐᱕) ᱨᱮᱱ ᱠᱟᱥᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱩᱵᱷᱤ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱢᱮᱞᱟᱭ ᱯᱟᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱷᱩᱨᱱᱟᱹᱣ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱪᱟᱦᱟᱛ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱕ ᱨᱮ ᱦᱤᱨᱳ - ᱵᱷᱟᱠᱛᱤ ᱦᱤ ᱥᱟᱠᱛᱤ ᱦᱟᱭ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱢᱤᱭᱳ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱩᱭᱤᱱ ᱢᱟᱭᱨᱟ ᱟᱜ ᱨᱳᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱳᱱᱤ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱳ ᱠᱟᱡᱟᱞ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱠ ᱢᱮᱭᱱ ᱮᱠ ᱛᱩᱢ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱮᱢᱴᱤᱵᱷᱤ ᱥᱴᱟᱸᱴᱢᱟᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱥᱠᱣᱟᱰ ᱞᱤᱰᱟᱨ ᱨᱮ᱾ ==ᱟᱯᱱᱟᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱠᱷᱟᱱᱱᱟ ᱫᱚ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱱᱟᱨᱥᱤᱝᱜᱟᱱᱤ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱡᱩᱨᱤ ᱫᱚ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱤᱱ ᱰᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱮᱠᱴᱚᱨ ᱮ ᱟᱞᱮᱜ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱱᱟᱨᱥᱤᱝᱜᱟᱱᱤ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱟᱨ ᱢᱚᱪᱟ ᱛᱮ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ ᱘ ᱯᱷᱮᱵᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱦᱨᱩᱠ ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱯᱷᱟᱨᱦᱟᱱ ᱢᱤᱨᱡᱟ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟ᱾ ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱡᱩᱨᱤ ᱨᱮᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱱᱟ᱾ ᱠᱷᱟᱱᱱᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱥᱮᱠᱥᱩᱣᱟᱞ ᱟᱨ ᱢᱮᱱᱴᱟᱞ ᱦᱟᱨᱟᱥᱢᱮᱱᱴ ᱮ ᱩᱫᱷᱟᱹᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱰᱤᱵᱷᱳᱨᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱯᱷᱟᱭᱤᱞ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱪᱟᱦᱟᱛ ᱫᱚ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱰᱤᱵᱷᱳᱨᱥ ᱦᱩᱭ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱮᱱᱟ᱾ == ᱯᱷᱤᱞᱢᱳᱜᱨᱟᱯᱷᱤ == === ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ === {| class="wikitable sortable" |+ !ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱚ !ᱛᱟᱹᱞᱤᱠᱟ !ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ! class="unsortable" |ᱱᱳᱴᱠᱚ |- |2005 |''ᱰᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ'' |ᱚᱱᱠᱤᱛᱟ ᱪᱚᱠᱚᱨᱱᱤ | |- |2005 |''7 1⁄2 ᱯᱷᱮᱨ..ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ'' |ᱯᱤᱭᱟᱞᱤ "ᱯᱤᱭᱟ" ᱡᱳᱥᱤ | |- |2010 |''ᱮᱠ ᱤᱧ ᱮᱠ ᱛᱩᱢ'' |ᱪᱟᱦᱚᱛ | |- |2011 |ᱛᱷᱮᱱᱠ ᱭᱩ |ᱠᱚᱱᱤᱥᱠᱚ | |- |2019 |''ᱯᱨᱟᱥᱛᱷᱟᱱᱚᱢ'' |ᱯᱟᱞᱚᱠ | |- |2023 |''ᱤᱭᱟᱛᱨᱤᱠᱚ'' |ᱥᱚᱱᱚᱢ | |} === ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ === {| class="wikitable sortable" |+ !ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱚ !ᱛᱟᱹᱞᱤᱠᱟ !ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ !ᱱᱳᱴᱠᱚ !ᱥᱟᱹᱠᱷᱤ |- |2005 |''ᱦᱤᱨᱳᱼᱵᱷᱚᱠᱛᱤ ᱦᱤ ᱥᱚᱠᱛᱤ ᱦᱟᱭ'' |ᱨᱟᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ |8 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱮᱯᱤᱥᱳᱰ | |- |2006 |''ᱠᱩᱢᱠᱩᱢᱼ ᱮᱠ ᱯᱤᱭᱟᱨ ᱥᱟ ᱵᱚᱱᱫᱷᱚᱱ'' |ᱚᱥᱠᱷᱟ ᱳᱭᱟᱫᱷᱳᱭᱟ | | |- |2007 |''ᱠᱟᱡᱡᱚᱞ'' |ᱠᱮᱴᱤ/ᱠᱟᱡᱡᱚᱞ | | |- |2011–2013 |''ᱵᱮᱫᱟ ᱟᱪᱮ ᱞᱚᱜᱴᱮ ᱦᱮ'' |ᱟᱭᱤᱥᱟ ᱥᱟᱨᱢᱟ ᱠᱟᱯᱩᱨ |ᱨᱤᱠᱤᱨᱤᱝ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱾ |<ref> [http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tv/Chahat-Khanna-quits-Bade-Achhe-Lagte-Hain/articleshow/13566327.cms Chahat Khanna is to quit the show Bade Achhe Lagte Hain], date:June 2012,timesofindia.indiatimes.com</ref> |- |2014 |''ᱠᱩᱵᱩᱞ ᱦᱟᱭ ᱾'' |ᱱᱤᱫᱟ | | |- |2015 |''ᱫᱟᱨ ᱥᱟᱵᱠᱳ ᱞᱚᱜᱛᱟ ᱦᱟᱭ'' |ᱨᱤᱪᱟ |ᱪᱚᱯᱤᱥᱳᱰ 4ᱼ | |} ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{Commons}} * {{IMDb name|1883083}} * {{Twitter|name=Chahatt Khanna Mirza}} t99dvqigcsyxu6jbnerseylue5awf22 ᱥᱩᱡᱟᱱᱱᱟ ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ 0 30192 199038 197997 2026-10-12T12:17:53Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 199038 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱥᱩᱡᱟᱱᱱᱟ ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ | image = Suzanna Mukherjee at a promotional event.jpg | caption = ᱥᱩᱡᱟᱱᱱᱟ ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ | birth_place = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | occupation = [[ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ]] | years active = 2001–2023 }} '''ᱥᱩᱡᱟᱱᱱᱟ ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ==ᱯᱟᱨᱥᱟᱱᱟᱞ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱫᱷᱟ ᱵᱮᱸᱜᱟᱞᱤ ᱟᱨ ᱟᱫᱷᱟ ᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱚᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ, ᱥᱩᱵᱽᱨᱚᱛᱟ ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ, ᱫᱚ ᱵᱷᱤᱞᱟᱭ, ᱪᱷᱚᱛᱤᱥᱜᱚᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱸᱜᱟᱞᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱵᱮᱲᱟ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ, ᱞᱩᱭᱰᱢᱤᱞᱟ ᱢᱩᱠᱷᱚᱨᱡᱤ, ᱫᱚ ᱟᱫᱷᱟ ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱟᱫᱷᱟ ᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾<ref>{{cite web | url=http://www.oyetimes.com/cinema/masala/78910-meet-suzanna-mukherjee-who-features-in-badmashiyaan | title=Meet Suzanna Mukherjee who features in Badmashiyaan &#124; Oye! Times | date=5 March 2015 | access-date=15 February 2025 | archive-date=27 February 2025 | archive-url=https://web.archive.org/web/20250227210321/https://www.oyetimes.com/cinema/masala/78910-meet-suzanna-mukherjee-who-features-in-badmashiyaan | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.asianage.com/bollywood/bollywood-has-new-face-775|title=Bollywood has a new face|work=[[The Asian Age]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402090741/http://www.asianage.com/bollywood/bollywood-has-new-face-775|archivedate=2 April 2015|first1=Jha|last1=Subash K}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱷᱤᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱴᱤᱠ ᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱢᱤᱛᱟᱵᱷ ᱵᱟᱪᱪᱷᱚᱱ, ᱯᱨᱤᱭᱚᱝᱠᱟ ᱪᱳᱯᱲᱟ, ᱛᱟᱵᱩ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱯᱷᱮᱵᱷᱨᱤᱴ ᱮᱠᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ, ᱩᱱᱤ ᱯᱩᱱᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱷᱟᱭᱤᱱᱟᱱᱥ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱢᱵᱤᱮ ᱮ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱢᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱟᱞᱪᱚᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱚᱱ, ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ, ᱵᱮᱸᱜᱟᱞᱤ, ᱦᱤᱱᱫᱤ, ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱢᱟᱨᱟᱴᱷᱤ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱟ᱾<ref name="lang">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/Initially-I-thought-Barun-was-rude-Suzanna-Mukherjee/articleshow/22120895.cms|title=Initially, I thought Barun was rude: Suzanna Mukherjee|work=[[The Times of India]]}}</ref> ==ᱠᱟᱹᱢᱤ== ===ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ=== ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱢᱴᱤᱵᱷᱤ ᱨᱳᱰᱤᱥ ᱦᱮᱞ ᱰᱟᱩᱱ ᱟᱱᱰᱟᱨ ᱨᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱨᱤᱭᱟᱞᱤᱴᱤ ᱥᱳ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱩᱨᱩᱭᱟᱜ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱖ ᱟᱜ ᱮᱯᱤᱥᱳᱰ ᱨᱮ ᱮᱞᱤᱢᱤᱱᱮᱴ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱨᱳᱰᱤᱥ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱦᱚᱸ ᱩᱱᱤ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱨᱤᱭᱟᱞᱤᱴᱤ ᱥᱳ ᱤᱢᱳᱥᱟᱱᱟᱞ ᱟᱛᱭᱟᱪᱟᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.cinetalkers.com/suzanna-mukherjee-2/|title=Suzanna Mukherjee : Biography, age, wiki, height, profile, movies|date=4 February 2015}}</ref> ===ᱯᱷᱤᱞᱢ=== ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱨᱟᱡᱽ ᱨᱤᱵᱩᱴ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱮᱠᱴᱚᱨ ᱮᱢᱨᱟᱱ ᱦᱟᱥᱢᱤ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱥᱴᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱮᱴ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱽ ᱔ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱣᱟ, ᱦᱳᱨᱚᱨ ᱯᱷᱨᱮᱱᱪᱟᱭᱤᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱔ ᱟᱜ ᱤᱱᱥᱴᱳᱞᱢᱮᱸᱴ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/raaz-reboot-gets-a-new-face-suzanna-mukherjee/|title=Raaz Reboot gets a new face - Suzanna Mukherjee!|date=14 January 2016|access-date=15 February 2025|archive-date=19 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719063650/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/raaz-reboot-gets-a-new-face-suzanna-mukherjee/|url-status=dead}}</ref> ===ᱣᱮᱵᱽ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ=== ᱒᱑ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱳᱱᱤ ᱮᱞᱟᱭᱤᱵᱷ ᱟᱨ ᱭᱩᱴᱩᱵᱽ ᱨᱮ ᱱᱟᱣᱟ ᱣᱮᱵᱽ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱢᱮᱨᱤᱰ ᱣᱩᱢᱮᱱ ᱰᱟᱭᱨᱤᱡᱽ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref name="mwd">{{Cite web|url=http://www.sonyliv.com/details/episodes/5304316954001/|title=Sony LIV|last=Ltd|first=Sony Pictures Networks India Pvt.|website=www.sonyliv.com|access-date=2017-02-10|archive-date=11 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211081100/http://www.sonyliv.com/details/episodes/5304316954001/|url-status=dead}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== drv3hugim9ycvbhhiiabor40xu90obf ᱨᱩᱵᱤ ᱢᱟᱭᱚᱨᱥ 0 30201 199049 192696 2026-10-12T14:41:17Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 199049 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱥᱩᱞᱚᱪᱟᱞᱟ | image = Sulochana in the 1920s.jpg | imagesize = 220px | caption = Sulochana in the 1920s | birth_name = ᱨᱩᱵᱤ ᱢᱟᱭᱚᱨᱥ | birth_date = 1907 <!-- Do not add flag icons to place of birth/death, per [[WP:FLAG]] -->| birth_place = [[ᱯᱩᱱᱟ]], [[ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱯᱨᱮᱥᱤᱰᱮᱱᱥᱤ]], [[ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | death_date = {{death date and age|1983|10|10|1907|df=y}} <ref>[https://web.archive.org/web/20100428060330/http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/individual/91437 Ruby Myers, Sulochana - Biography] ''[[British Film Institute]]''.</ref> | death_place = [[ᱵᱚᱢᱵᱮ]], [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | occupation = [[ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ]] | yearsactive = 1925–1983 | spouse = | othername = }} '''ᱨᱩᱵᱤ ᱢᱟᱭᱚᱨᱥ''' (᱑᱙᱐᱗ – ᱑᱐ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱓), ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱴᱮᱡᱽ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱥᱩᱞᱚᱪᱚᱱᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱥᱟᱭᱞᱮᱱᱴ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱵᱟᱜᱽᱫᱟᱫᱤ ᱡᱤᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱤᱣᱤᱥ ᱮᱱᱥᱮᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |last=Tatna |first=Meher |date=2022-03-14 |title=Female Pioneers in International Cinema – Ruby Myers aka Sulochana |url=https://goldenglobes.com/articles/female-pioneers-international-cinema-ruby-myers-aka-sulochana/ |access-date=2025-01-30 |website=Golden Globes |language=en-US |archive-date=2025-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250107191330/https://goldenglobes.com/articles/female-pioneers-international-cinema-ruby-myers-aka-sulochana/ |url-status=dead}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱮᱰᱮ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱯᱮᱭᱰ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱤᱢᱯᱮᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱴᱩᱰᱤᱭᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱫᱤᱱᱥᱟᱣ ᱵᱤᱞᱤᱢᱳᱨᱤᱭᱟ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱑᱙᱓᱐ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱨᱩᱵᱤ ᱯᱤᱠᱥ ᱮ ᱡᱷᱤᱡ ᱠᱮᱫᱟ, ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱨᱚᱰᱟᱠᱥᱚᱱ ᱦᱟᱣᱩᱥ᱾<ref>[http://www.indiaheritage.org/perform/cinema/person/silentstar.htm Silent Screen Stars'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071019162347/http://www.indiaheritage.org/perform/cinema/person/silentstar.htm |date=2007-10-19 }} India Heritage:Performing Arts:Cinema In India:Personalities:Silent Screen Stars.</ref> ᱢᱟᱭᱚᱨᱥ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱓ ᱫᱟᱫᱟ ᱥᱟᱦᱮᱵ ᱯᱷᱟᱞᱠᱮ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱤᱣᱚᱱ ᱵᱷᱩᱨ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱟᱣᱟᱨᱰ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹᱭ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱨᱟ ᱢᱟᱭᱚᱨᱥ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱤᱡᱚᱭᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱥᱨᱮᱥᱴᱷᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ᱾ ᱢᱟᱭᱚᱨᱥ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱓ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱜᱩᱡ ᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |last=Chowdhury |first=Anindita |date=2020-02-13 |title=Ruby Myers: The Jewish-Indian Mega Film Star We Don't Remember {{!}} #IndianWomenInHistory |url=https://feminisminindia.com/2020/02/14/ruby-myers-jewish-indian-mega-film-star/ |access-date=2022-10-31 |website=Feminism in India |language=en-GB}}</ref> ==ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ== [[File:Sulochana Indira M.A. (cropped).jpg|Sulochana Indira M.A. (cropped).jpg|150px|right]] ᱨᱩᱵᱤ ᱢᱟᱭᱚᱨᱥ ᱫᱚ ᱑᱙᱐᱗ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱮ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱜᱽᱫᱟᱫᱤ ᱡᱤᱣᱤᱥ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>[http://www.tribuneindia.com/2007/20071209/spectrum/main6.htm Queens of hearts] ''[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]'', 9 December 2007.</ref> ᱥᱮᱞᱯ-ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱩᱞᱚᱪᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱮᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱤᱭᱩᱨᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱥᱴᱟᱨ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱚᱯᱨᱮᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱠᱚᱦᱤᱱᱩᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱢᱯᱟᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱢᱳᱦᱟᱱ ᱵᱷᱟᱵᱽᱱᱟᱱᱤ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱭ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱚᱱᱟ ᱫᱤᱱ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱥᱚᱱᱫᱮᱦᱟᱥᱯᱚᱫᱽ ᱯᱮᱥᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱷᱟᱵᱽᱱᱟᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱤ ᱮᱱᱟ, ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱨᱮᱦᱚᱸ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱦᱤᱱᱩᱨ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱵᱽᱱᱟᱱᱤ ᱟᱜ ᱰᱤᱨᱮᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱴᱟᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱤᱢᱯᱮᱨᱤᱭᱟᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱢᱯᱟᱱᱤ ᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱱ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱯᱮᱭᱰ ᱢᱩᱵᱷᱤ ᱥᱴᱟᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱴᱟᱭᱤᱯᱤᱥᱴ ᱜᱚᱨᱞ (᱑᱙᱒᱖), ᱵᱟᱞᱤᱫᱟᱱ (᱑᱙᱒᱗) ᱟᱨ ᱣᱟᱭᱤᱞᱰᱠᱮᱴ ᱚᱯᱷ ᱵᱚᱢᱵᱮ (᱑᱙᱒᱗) ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{commons category}} * {{IMDb name|id=1998268|name=Ruby Myers 'Sulochana'}} * [https://web.archive.org/web/20121008215011/http://www.hindustantimes.com/news/specials/slideshows/20s/20-2.htm The Sirens of the Silent Era - Sulochana (Ruby Myers)(1907-1983)] ''[[Hindustan Times]]''. <!-- * http://www.upperstall.com/people/sulochana.html NOT WORKING--> * Rare Picture: https://www.flickr.com/photos/rashid_ashraf/31671546322/in/dateposted/ bxdj6lu0afvba1jvt8ra1dsnfwp5tc5 ᱨᱮᱠᱷᱟ ᱯᱟᱱᱰᱮ 0 31454 199050 172088 2026-10-12T14:42:23Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 199050 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ᱨᱮᱠᱷᱟ ᱯᱟᱱᱰᱮ | image = Prof. Rekha Pande.jpg | birth_place = ᱥᱤᱧᱚᱛ | occupation = ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ activist | subject = History and Women's Studies | notable_works = Member of Mahila Samkhya Programme | website = {{URL|http://rekhapande.indiaseed.in/}} | spouse = Dr. Suresh Pande }} '''ᱨᱮᱠᱷᱟ ᱯᱟᱱᱰᱮ''' ᱫᱚ ᱦᱤᱥᱴᱨᱤ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱮᱢᱮᱨᱤᱴᱟᱹᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱦᱮᱱᱨᱤ ᱢᱟᱨᱴᱤᱱ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱨᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱛᱚᱞᱟᱥ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱟᱱᱟ, ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱟᱨ ᱢᱤᱞᱟᱹᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱟᱭᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱥᱚᱥᱟᱭᱴᱤ ᱯᱷᱚᱨ ᱮᱢᱯᱟᱣᱟᱨᱢᱮᱱᱴ ᱛᱷᱨᱩ ᱮᱱᱵᱷᱟᱭᱨᱚᱱᱢᱮᱱᱴ ᱰᱮᱵᱷᱞᱚᱯᱢᱮᱱᱴ (SEED) ᱨᱮᱱ ᱫᱤᱥᱟᱹᱩᱫᱩᱜᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱟᱨ ᱦᱟᱭᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱦᱤᱥᱴᱨᱤ ᱰᱤᱯᱟᱨᱴᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱣᱞᱟᱱᱟ ᱟᱡᱟᱫᱽ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱩᱨᱫᱩ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ (MANUU), ᱦᱟᱭᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱱ ᱫᱤᱥᱟᱹᱩᱫᱩᱜᱤᱡ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱤᱥᱴ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱯᱟᱱᱰᱮ ᱫᱚ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱷᱤᱭᱚᱨᱤᱴᱤᱠᱟᱞ ᱟᱨ ᱢᱮᱛᱷᱚᱰᱚᱞᱚᱡᱤᱠᱟᱞ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱛ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱮᱫᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ/ᱛᱷᱟᱹᱱᱤᱛ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚ ᱵᱤᱰᱤᱭᱳ ᱟᱨ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱯᱟᱱᱛᱷᱟ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱨᱤᱯᱨᱚᱰᱚᱠᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩᱭᱟ - ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱩᱭ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ, ᱡᱩᱲᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱮᱛᱟᱨ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱦᱤᱞᱟᱹᱣ ᱥᱟᱶ ᱡᱩᱲᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠ ᱮᱠᱴᱤᱵᱷᱤᱥᱴ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾<ref>{{cite journal |title=The Public Face of a Private Domestic Violence |year=2002 |doi=10.1080/1461674022000031535 |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/1461674022000031535 |last1=Pande |first1=Rekha |journal=International Feminist Journal of Politics |volume=4 |issue=3 |pages=342–367 |s2cid=145153537 }}</ref><ref>{{cite journal |title=The Public Face of a Private Domestic Violence |year=2000 |pmid=12179945 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12179945/ |last1=Pande |first1=R. |journal=Gender, Technology and Development |volume=4 |issue=1 |pages=131–144 |doi=10.1177/097185240000400109 }}</ref> ==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ== ᱯᱟᱱᱰᱮ ᱫᱚ ᱩᱛᱛᱚᱨᱟᱠᱷᱚᱱᱰ ᱨᱮ ᱦᱤᱢᱟᱞᱚᱭ ᱵᱩᱨᱩ ᱜᱷᱟᱴᱤ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱚᱞᱤ ᱯᱷᱮᱢᱤᱞᱤ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱟᱨ ᱠᱮᱱᱫᱽᱨᱤᱭᱟ ᱵᱤᱫᱭᱟᱞᱚᱭ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ, ᱦᱤᱥᱴᱨᱤ, ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱜᱨᱮᱡᱩᱭᱮᱥᱚᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱤᱥᱴᱨᱤ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱫᱚᱭ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱑᱙᱘᱑ ᱨᱮ ᱟᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱤ.ᱮᱪ.ᱰᱤ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱑᱙᱘᱔ ᱨᱮ ᱦᱟᱭᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |date=6 January 2016 |title=Rekha Pande appointed Peace Ambassador {{!}} |url=https://herald.uohyd.ac.in/rekha-pande-appointed-peace-ambassador/ |access-date=2023-08-06 |language=en-GB |archive-date=2023-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230706012522/https://herald.uohyd.ac.in/rekha-pande-appointed-peace-ambassador/ |url-status=dead}}</ref> ==ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ== ᱨᱮᱠᱷᱟ ᱯᱟᱱᱰᱮ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱭ ᱪᱮᱫ ᱟᱠᱟᱫᱟ: ᱟᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱢᱚᱣᱞᱟᱱᱟ ᱟᱡᱟᱫᱽ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱩᱨᱫᱩ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱦᱟᱭᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱥᱚᱱ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱨᱮ ᱯᱩᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱳᱨᱥ ᱦᱚᱸᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱤᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮᱱ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱦᱤᱥᱴᱨᱤ ᱰᱤᱯᱟᱨᱴᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱭ ᱪᱮᱫ ᱮᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱟᱭᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱰᱤᱯᱟᱨᱴᱢᱮᱱᱴ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱤᱥᱴᱨᱤ ᱰᱤᱯᱟᱨᱴᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱱ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤᱭᱟᱹ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱤᱫ ᱫᱚ ᱢᱚᱣᱞᱟᱱᱟ ᱟᱡᱟᱫᱽ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱩᱨᱫᱩ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱫᱚ ᱦᱟᱭᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱨᱮᱱ ᱪᱮᱭᱟᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |title=Women's World Congress in 2014 |url=https://herald.uohyd.ac.in/uoh-to-host-the-womens-world-congress/}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱤᱥᱴ ᱡᱚᱨᱱᱟᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱚᱞᱤᱴᱤᱠᱥ (IFJP) ᱨᱮᱱ ᱮᱰᱤᱴᱚᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱚᱨᱮᱱ ᱯᱚᱞᱤᱥᱤ ᱮᱱᱟᱞᱤᱥᱤᱥ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠ ᱡᱚᱨᱱᱟᱞ ᱯᱟᱞᱜᱽᱨᱮᱵᱽ ᱠᱚᱢᱭᱩᱱᱤᱠᱮᱥᱚᱱ, ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ, ᱯᱟᱞᱜᱽᱨᱮᱵᱽ ᱢᱮᱠᱢᱤᱞᱟᱱ, ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱤᱥᱴ ᱡᱚᱨᱱᱟᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱚᱞᱤᱴᱤᱠᱥ, ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱡᱚᱨᱱᱟᱞ ᱚᱯᱷ ᱥᱮᱢᱤᱭᱚᱴᱤᱠᱥ ᱮᱱᱰ ᱵᱷᱤᱡᱩᱣᱟᱞ ᱨᱮᱦᱮᱴᱚᱨᱤᱠ (IJSVR) ᱟᱨ ᱠᱟᱨᱮᱱᱴ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱡᱚᱨᱱᱟᱞ ᱚᱯᱷ ᱥᱚᱥᱤᱭᱟᱞ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥᱮᱥ ᱮᱱᱰ ᱦᱭᱩᱢᱮᱱᱤᱴᱤᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱰᱤᱴᱚᱨᱤᱭᱟᱞ ᱵᱚᱨᱰ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱣᱤᱢᱮᱱᱥ ᱯᱤᱥ ᱜᱨᱩᱯ, ᱠᱳᱨᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱚᱧᱮ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱹᱜᱤᱱ ᱫᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱵᱟᱲᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱵᱤᱨᱠᱵᱮᱠ, ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱵᱷᱤᱡᱤᱴᱤᱝ ᱯᱷᱮᱞᱳᱥᱤᱯ, ᱭᱩ.ᱠᱮ ᱨᱮ ᱵᱨᱤᱥᱴᱳᱞ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱥᱠᱩᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱚᱞᱤᱥᱤ ᱥᱴᱚᱰᱤᱥ ᱨᱮ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱵᱷᱤᱡᱤᱴᱤᱝ ᱯᱷᱮᱞᱳᱥᱤᱯ, ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱯᱷᱟᱞᱳ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤᱠ ᱯᱷᱮᱞᱳ, ᱟᱨ ᱯᱮᱨᱤᱥ ᱨᱮ ᱢᱮᱥᱚᱱ ᱫᱮ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱟᱨ ᱯᱷᱨᱟᱱᱥ ᱨᱮ ᱟᱨᱟᱥ ᱨᱮ ᱟᱨᱴᱳᱭᱤᱥ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱵᱷᱤᱡᱤᱴᱤᱝ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨᱥᱤᱯ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱱᱴᱟᱨᱰᱤᱥᱤᱯᱞᱤᱱᱟᱨᱤ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾<ref>{{Cite web |title=IIIrd Gender forum meeting |url=http://www.icrisat.org/Gender-Feminization.htm |access-date=2023-08-06 |website=www.icrisat.org |archive-date=2023-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001213224/https://icrisat.org/Gender-Feminization.htm |url-status=dead }}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== p2m4dwwo25c340j5twxctuu8g5kfn97 ᱨᱟᱭᱨᱚᱝᱯᱩᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ 0 32252 199048 190101 2026-10-12T14:24:45Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 199048 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = ᱨᱟᱭᱨᱚᱝᱯᱩᱨ | state = [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] | constituency_no = ᱒᱘ | type = SLA | map_image = | map_caption = | map_alt = | division = ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ | district = [[ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ]] | loksabha_cons = [[ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ]] | established = ᱑᱙᱗᱗ | reservation = ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ | incumbent_image = | mla = [[ᱡᱟᱞᱮᱱ ᱱᱟᱭᱚᱠ]] | party = [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] | latest_election_year = [[᱒᱐᱒᱔ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|᱒᱐᱒᱔]] | electors = ᱒,᱓᱐,᱘᱒᱔{{efn|as on 2024}}{{efn|as data published by election commission}} }} '''ᱨᱟᱭᱨᱚᱝᱯᱩᱨ''' ᱫᱚ [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ [[ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=delimitation2008>{{cite web |url=https://upload.indiacode.nic.in/showfile?actid=AC_CEN_3_20_00030_200233_1517807324510&type=order&filename=Delimitation%20Order,2008.pdf |title=Delimitation of Parliamentary and Assembly Constituencies Order, 2008 |publisher = [[Election Commission of India]] |date=26 November 2008 |access-date= 24 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230718103411/https://upload.indiacode.nic.in/showfile?actid=AC_CEN_3_20_00030_200233_1517807324510&type=order&filename=Delimitation%20Order,2008.pdf |archive-date=18 July 2023 |url-status=live}}</ref> ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ [[ᱨᱟᱭᱨᱚᱝᱯᱩᱨ]] ᱥᱚᱦᱚᱨ, ᱨᱟᱭᱨᱚᱝᱯᱩᱨ ᱵᱚᱱᱚᱛ, ᱵᱚᱦᱚᱲᱫᱟ ᱵᱚᱱᱚᱛ, ᱡᱟᱢᱫᱟ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱤᱝ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://eci.nic.in/delim/Final_Publications/Orissa/orissa.pdf|title=Assembly Constituencies and their Extent}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://eci.nic.in/delim/paper1to7/Orissa.xls|title=Seats of Odisha}}</ref> ==ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱚ== {{bar box |float=right |title= ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱮᱱᱮᱢ<ref>{{cite web |url=http://eci.nic.in/eci_main/electionanalysis/AE/S18/partycomp16.htm|title= 4 - Rairangpur Assembly Constituency|work=eci.nic.in |year=2006 |quote=List Of Winning Candidates |accessdate= 28 March 2014}}</ref> |titlebar=#ddd |width=300px |barwidth=275px |bars= {{bar percent|2024|{{party color|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ}}|36.94}} {{bar percent|2019|{{party color|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ}}|37.31}} {{bar percent|᱒᱐᱑᱔|{{party color|ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ}}|32.72}} {{bar percent|2009|{{party color|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ}}|21.53}} {{bar percent|2004|{{party color|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ}}|32.66}} {{bar percent|2000|{{party color|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ}}|34.15}} {{bar percent|1995|{{party color|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ}}|23.63}} {{bar percent|1990|{{party color|ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ}}|47.23}} {{bar percent|1985|{{party color|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ}}|50.84}} {{bar percent|1980|{{party color|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ (I)}}|45.53}} {{bar percent|1977|{{party color|ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ}}|50.28}} }} ᱑᱙᱕᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱑᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱑᱙᱘᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱚᱜᱚ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ {| class="wikitable sortable" !ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ !ᱧᱩᱛᱩᱢ<ref name=prevMLAs>{{cite web|url=http://orissa.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/ORA-2011/pdf/123-126.pdf |title=Odisha Reference Annual - 2011 - List of Members of Odisha Legislative Assembly |access-date=6 October 2021 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305091949/http://orissa.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/ORA-2011/pdf/123-126.pdf |archive-date=5 March 2014 }}</ref> ! colspan="2" |ᱫᱚᱞ |- |[[᱒᱐᱒᱔ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|᱒᱐᱒᱔]]<ref name=":0">{{Cite web |title=Rairangpur Assembly Election Results 2024: Rairangpur Election Candidates List, Election Date, Vote Share - IndiaToday |url=https://www.indiatoday.in/elections/assembly/odisha/rairangpur-constituency-result-18028 |access-date=2025-06-19 |website=India Today |language=en }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |[[ᱡᱟᱞᱮᱱ ᱱᱟᱭᱚᱠ]] |{{full party name with color|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ|rowspan=2}} |- |[[᱒᱐᱑᱙ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|᱒᱐᱑᱙]]<ref name=":1">{{Cite web |title=Rairangpur Assembly Constituency Election Result - Legislative Assembly Constituency |url=https://resultuniversity.com/election/rairangpur-odisha-assembly-constituency |access-date=2025-06-19 |website=resultuniversity.com |archive-date=2025-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250619114435/https://resultuniversity.com/election/rairangpur-odisha-assembly-constituency |url-status=dead}}</ref> |[[ᱱᱚᱵᱚ ᱪᱚᱨᱚᱱ ᱢᱟᱡᱷᱤ]] |- |[[᱒᱐᱑᱔ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|᱒᱐᱑᱔]]<ref name=":1" /> |ᱥᱟᱭᱵᱟ ᱥᱩᱥᱤᱞ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ |{{full party name with color|ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱫᱚᱞ}} |- |[[᱒᱐᱐᱙ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|᱒᱐᱐᱙]]<ref name=":1" /> |ᱥᱭᱟᱢ ᱪᱚᱨᱚᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ |{{full party name with color|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ}} |- |[[᱒᱐᱐᱔ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|᱒᱐᱐᱔]]<ref name=":1" /> | rowspan="2" |[[ᱫᱨᱚᱣᱯᱚᱫᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ]] |{{full party name with color|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ|rowspan=2}} |- |[[᱒᱐᱐᱐ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ|᱒᱐᱐᱐]]<ref name=":1" /> |- |[[᱑᱙᱙᱕ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|᱑᱙᱙᱕]] |ᱞᱚᱠᱷᱢᱚᱱ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ |{{full party name with color|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ}} |- |[[᱑᱙᱙᱐ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|᱑᱙᱙᱐]] | rowspan="2" |ᱪᱚᱭᱛᱚᱱᱭᱚ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ |{{full party name with color|ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ}} |- |᱑᱙᱘᱖ (ᱵᱟᱭᱯᱚᱞ){{efn|ᱵᱷᱟᱵᱮᱱᱫᱨᱚ ᱱᱟᱛᱷ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱟᱜ ᱜᱩᱨ}} |{{full party name with color|ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ}} |- |[[᱑᱙᱘᱕ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|᱑᱙᱘᱕]] |ᱵᱷᱟᱵᱮᱱᱫᱨᱚ ᱱᱟᱛᱷ ᱢᱩᱨᱢᱩ |{{full party name with color|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ}} |- |[[᱑᱙᱘᱐ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|᱑᱙᱘᱐]] |ᱥᱤᱫᱟᱞᱟᱞ ᱢᱩᱨᱢᱩ |{{full party name with color|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ (᱑)|dab=yes}} |- |[[᱑᱙᱗᱗ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|᱑᱙᱗᱗]] | rowspan="2" |ᱚᱨᱡᱩᱱ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ |{{full party name with color|ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ}} |- |[[᱑᱙᱗᱔ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|᱑᱙᱗᱔]] |{{full party name with color|ᱩᱛᱠᱚᱞ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ}} |- |[[᱑᱙᱗᱑ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|᱑᱙᱗᱑]] |ᱥᱤᱫᱟᱞᱟᱞ ᱢᱩᱨᱢᱩ |{{full party name with color|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱯᱟᱨᱴᱤ}} |- |[[᱑᱙᱖᱗ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|᱑᱙᱖᱗]] |ᱠᱟᱨᱛᱤᱠ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ |{{full party name with color|ᱥᱣᱟᱛᱟᱱᱛᱨᱚ ᱯᱟᱨᱴᱤ}} |- |[[᱑᱙᱖᱑ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|᱑᱙᱖᱑]] |ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱢᱚᱦᱚᱱ ᱥᱤᱝ |{{full party name with color|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ}} |- |[[᱑᱙᱕᱗ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|᱑᱙᱕᱗]] | rowspan="2" |ᱦᱟᱨᱟᱫᱮᱵᱽ ᱛᱨᱤᱭᱟ |{{full party name with color|ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ}} |- |[[᱑᱙᱕᱒ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|᱑᱙᱕᱒]] |{{full party name with color|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ}} |} ==ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱚᱨᱡᱚ ᱠᱚ== ===᱒᱐᱒᱔=== ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱛᱷᱚᱠ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱗ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱑ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱔ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱔ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=General Election to Legislative Assembly of Odisha 2024 |url=https://elections24.eci.gov.in/election-details-odisa.html |website=[[Election Commission of India|ECI]] |access-date=2025-07-01 |archive-date=2024-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507223908/https://elections24.eci.gov.in/election-details-odisa.html |url-status=dead }}</ref> ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ, [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱰᱤᱰᱮᱴ [[ᱡᱟᱞᱮᱱ ᱱᱟᱭᱮᱠ]] ᱫᱚ [[ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱨᱟᱭᱥᱤᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱫᱚ ᱗,᱖᱙᱓ ᱵᱷᱚᱴ ᱛᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":0" /> {{Election box begin |title= [[᱒᱐᱒᱔ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ]]: ᱨᱟᱭᱨᱚᱝᱯᱩᱨ}} {{Election box winning candidate with party link| |party = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ |candidate = [[ᱡᱟᱞᱮᱱ ᱱᱟᱭᱮᱠ]] |votes = ᱖᱓,᱗᱒᱔ |percentage = ᱓᱖.᱙᱔ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ |candidate = ᱨᱟᱭᱥᱤᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ |votes = ᱕᱕,᱐᱓᱑ |percentage = ᱓᱒.᱔᱑ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ |candidate = ᱡᱳᱜᱮᱱᱫᱨᱚ ᱵᱟᱱᱨᱟ |votes = ᱒᱔,᱒᱒᱔ |percentage = ᱑᱔.᱒᱗ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱢᱩᱠᱛᱤ ᱢᱚᱨᱪᱟ |candidate = ᱥᱩᱱᱟᱹᱨᱟᱢ ᱴᱩᱰᱩ |votes = ᱑᱗,᱘᱖᱘ |percentage = ᱑᱐.᱕᱒ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱚᱠᱟ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ |candidate = ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱚᱠᱟ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ |votes = ᱑,᱘᱒᱔ |percentage = ᱑.᱐᱗ |change = }} {{Election box majority| |votes = ᱗,᱖᱙᱓ |percentage = ᱔.᱕᱓ |change = }} {{Election box turnout| |votes = ᱑,᱖᱙,᱘᱐᱖ |percentage = ᱗᱓.᱕᱗ |change = }} {{Election box hold with party link no swing| |winner = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ }} {{Election box end}} ===᱒᱐᱑᱙=== ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱤᱭᱟᱹ [[ᱱᱟᱵᱟ ᱪᱚᱨᱚᱱ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ]] ᱫᱚ [[ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱤᱭᱟᱹ ᱵᱟᱥᱟᱱᱛᱤ ᱢᱟᱨᱟᱱᱰᱤ ᱫᱚ ᱒,᱘᱔᱗ ᱵᱷᱚᱴ ᱛᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name=":1" /> {{Election box begin |title=[[᱒᱐᱑᱙ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ]]: ᱨᱟᱭᱨᱚᱝᱯᱩᱨ<ref name=election2019>{{cite web |url=https://old.eci.gov.in/files/file/11679-odisha-legislative-assembly-election-2019/ |title=State Election, 2019 to the Legislative Assembly of Odisha |publisher=[[Election Commission of India]] |accessdate=7 October 2021}}</ref>}} {{Election box winning candidate with party link| |party = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ |candidate = [[ᱱᱟᱵᱟ ᱪᱚᱨᱚᱱ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ]] |votes = ᱖᱐,᱙᱐᱑ |percentage = ᱓᱗.᱓᱑ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ |candidate = ᱵᱟᱥᱟᱱᱛᱤ ᱢᱟᱨᱟᱱᱰᱤ |votes = ᱕᱘,᱐᱕᱔ |percentage = ᱓᱕.᱕᱖ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱢᱩᱠᱛᱤ ᱢᱚᱨᱪᱟ |candidate = ᱨᱟᱢᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱢᱩᱨᱢᱩ |votes = ᱓᱐,᱔᱕᱖ |percentage = ᱑᱘.᱖᱙ |change = |Symbol = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱚᱠᱟ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ |candidate = ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱚᱠᱟ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ |votes = ᱒,᱑᱑᱔ |percentage = ᱑.᱓ |change = }} {{Election box majority| |votes = ᱒,᱘᱔᱗ |percentage = ᱑.᱗᱕ |change = }} {{Election box turnout| |votes = ᱑᱖᱓,᱒᱓᱘ |percentage = ᱖᱙.᱔᱗ |change = }} {{Election box gain with party link no swing| |winner = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ |loser = Biju Janata Dal }} {{Election box end}} ===᱒᱐᱑᱔=== ᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ [[ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱭᱵᱟ ᱥᱩᱥᱤᱞ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ ᱫᱚ [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣᱤᱭᱟᱹ [[ᱫᱨᱚᱣᱯᱚᱫᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ]] ᱫᱚ ᱑᱕,᱕᱕᱖ ᱵᱷᱚᱴ ᱛᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name=":1" /> <section begin="Assembly Election 2014"/> {{Election box begin |title=[[᱒᱐᱑᱔ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ]]: ᱨᱟᱭᱨᱚᱝᱯᱩᱨ<ref name=election2014>{{cite web |url=https://old.eci.gov.in/files/file/3631-orissa-2014/ |title=Statistical Report on General Election, 2014 to the Legislative Assembly of Orissa |publisher=[[Election Commission of India]] |access-date= 6 October 2021}}</ref>}} {{Election box winning candidate with party link| |party = ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ |candidate = ᱥᱟᱭᱵᱟ ᱥᱩᱥᱤᱞ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ |votes = ᱕᱑,᱐᱖᱒ |percentage = ᱓᱒.᱗᱒ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ |candidate = [[ᱫᱨᱚᱣᱯᱚᱫᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ]] |votes = ᱔᱔,᱖᱗᱙ |percentage = ᱒᱒.᱗᱖ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱢᱩᱠᱛᱤ ᱢᱚᱨᱪᱟ |candidate = ᱯᱩᱨᱱᱟ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱢᱟᱨᱟᱱᱰᱤ |votes = ᱒᱘,᱘᱓᱘ |percentage = ᱑᱘.᱔᱘ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ |candidate = ᱥᱭᱟᱢ ᱪᱚᱨᱚᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ |votes = ᱑᱙,᱐᱗᱕ |percentage = ᱑᱒.᱒᱒ |change = }} {{Election box candidate with party link| |candidate = ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱚᱠᱟ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ |party = ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱚᱠᱟ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ |votes = ᱑,᱐᱙᱖ |percentage = ᱐.᱗ |change = }} {{Election box majority| |votes = ᱑᱕,᱕᱕᱖ |percentage = ᱙.᱙᱖ |change = }} {{Election box turnout| |votes = ᱑᱕᱖,᱐᱓᱕ |percentage = ᱗᱔.᱒᱒ |change = }} {{Election box gain with party link no swing| |winner = Biju Janata Dal |loser = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ }} {{Election box end}} <section end="Assembly Election 2014"/> ===᱒᱐᱐᱙=== ᱒᱐᱐᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱤᱭᱟᱹ ᱥᱭᱟᱢ ᱪᱚᱨᱚᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ ᱫᱚ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱢᱩᱠᱛᱤ ᱢᱚᱨᱪᱟ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱤᱭᱟᱹ ᱯᱩᱨᱱᱟ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱢᱟᱨᱟᱱᱰᱤ ᱫᱚ ᱔,᱖᱐᱒ ᱵᱷᱚᱴ ᱛᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":1" /> {{Election box begin|title= [[᱒᱐᱐᱙ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ]]: ᱨᱟᱭᱨᱚᱝᱯᱩᱨ<ref name=election2009>{{cite web |url=https://old.eci.gov.in/files/file/3630-orissa-2009/ |title=Statistical Report on General Election, 2009 to the Legislative Assembly of Orissa |publisher=[[Election Commission of India]] |access-date= 6 October 2021}}</ref>}} {{Election box winning candidate with party link| |party = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ |candidate = ᱥᱭᱟᱢ ᱪᱚᱨᱚᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ |votes = ᱒᱔,᱗᱙᱒ |percentage = ᱒᱑.᱕᱓ |change = - }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱢᱩᱠᱛᱤ ᱢᱚᱨᱪᱟ |candidate = ᱯᱩᱨᱱᱟ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱢᱟᱨᱟᱱᱰᱤ |votes = ᱒᱐,᱑᱙᱐ |percentage = ᱑᱗.᱕᱓ |change = ''-'' }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ |candidate = ᱡᱟᱫᱩᱨᱟᱢ ᱢᱩᱨᱢᱩ |votes = ᱑᱗,᱘᱙᱘ |percentage = ᱑᱕.᱕᱔ |change = ''-'' }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱯᱟᱨᱴᱤ |candidate = ᱠᱟᱥᱤᱱᱟᱛᱷ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ |votes = ᱑᱔,᱘᱒᱘ |percentage = ᱑᱒.᱘᱘ |change = ''-'' }} {{Election box majority| |votes = ᱔,᱖᱐᱒ |percentage = ''᱔.᱐''{{efn|% of total valid votes}} |change = ''-'' }} {{Election box turnout| |votes = ᱑,᱑᱕,᱒᱘᱘ |percentage = ᱖᱒.᱘᱒ |change = ''-'' }} {{Election box gain with party link no swing| |winner = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ |loser = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ }} {{Election box end}} ===᱒᱐᱐᱔=== ᱒᱐᱐᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ [[ᱫᱨᱚᱣᱯᱚᱫᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ]] ᱫᱚ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱢᱩᱠᱛᱤ ᱢᱚᱨᱪᱟ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱰᱤᱰᱮᱴ [[ᱨᱟᱢᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱢᱩᱨᱢᱩ]] ᱫᱚ ᱔᱒ ᱵᱷᱳᱴ ᱛᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":1" /> <section begin="Assembly Election 2004"/> {{Election box begin|title=[[᱒᱐᱐᱔ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ]]: ᱨᱟᱭᱨᱚᱝᱯᱩᱨ<ref name=election2004>{{cite web |url=https://old.eci.gov.in/files/file/3629-orissa-2004/ |title=Statistical Report on General Election, 2004 to the Legislative Assembly of Orissa |publisher=[[Election Commission of India]] |access-date= 6 October 2021}}</ref>}} {{Election box winning candidate with party link| |party = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ |candidate = [[ᱫᱨᱚᱣᱯᱚᱫᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ]] |votes = ᱒᱙,᱒᱙᱕ |percentage = ᱓᱒.᱖᱖ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱢᱩᱠᱛᱤ ᱢᱚᱨᱪᱟ |candidate = ᱨᱟᱢ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱢᱩᱨᱢᱩ |votes = ᱒᱙,᱒᱕᱓ |percentage = ᱓᱒.᱖᱒ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ |candidate = ᱞᱚᱠᱷᱢᱚᱱ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ |votes = ᱒᱒,᱕᱕᱑ |percentage = ᱒᱕.᱑᱔ |change = }} {{Election box majority| |votes = ᱔᱒ |percentage = ᱐.᱐᱕ |change = }} {{Election box turnout| |votes = ᱘᱙,᱖᱘᱙ |percentage = ᱖᱘.᱓ |change = }} {{Election box registered electors |reg. electors = {{formatnum:131315}} }} {{Election box hold with party link no swing| |winner = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ }} {{Election box end}} <section end="Assembly Election 2004"/> ===᱒᱐᱐᱐=== ᱒᱐᱐᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱤᱭᱟᱹ [[ᱫᱨᱚᱣᱯᱚᱫᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ]] ᱫᱚ ᱔᱕᱖᱘ ᱵᱷᱚᱴ ᱛᱮ [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱤᱭᱟᱹ ᱞᱚᱠᱷᱢᱚᱱ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱫᱚ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name=":1" /> <section begin="Assembly Election 2000"/> {{Election box begin|title=[[᱒᱐᱐᱐ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ]]: ᱨᱟᱭᱨᱚᱝᱯᱩᱨ<ref name=election2000>{{cite web |url=https://old.eci.gov.in/files/file/3628-orissa-2000/ |title=Statistical Report on General Election, 2000 to the Legislative Assembly of Orissa |publisher=[[Election Commission of India]] |access-date=22 July 2022}}</ref>}} {{Election box winning candidate with party link| |candidate = [[ᱫᱨᱚᱣᱯᱚᱫᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ]] |party = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ |votes = ᱒᱕,᱑᱑᱐ |percentage = ᱓᱔.᱑᱕ |change = }} {{Election box candidate with party link| |candidate = ᱞᱚᱠᱷᱢᱚᱱ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ |party = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ |votes = ᱒᱐,᱕᱔᱒ |percentage = ᱒᱗.᱙᱓ |change = }} {{Election box candidate with party link| |candidate = ᱵᱨᱟᱡᱟ ᱢᱳᱦᱚᱱ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ |party = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱢᱩᱠᱛᱤ ᱢᱚᱨᱪᱟ |votes = ᱑᱐,᱔᱘᱕ |percentage = ᱑᱔.᱒᱖ |change = }} {{Election box majority| |votes = ᱔,᱕᱖᱘ |percentage = ᱖.᱒᱑ |change = }} {{Election box turnout| |votes = ᱗᱔,᱙᱙᱗ |percentage = ᱕᱙.᱘᱑ |change = }} {{Election box registered electors |reg. electors = {{formatnum:125385}} |ref= }} {{Election box gain with party link no swing| |winner = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ |loser = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ }} {{Election box end}} <section end="Assembly Election 2000"/> ==ᱱᱳᱴᱥ== {{notelist}} ==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ== *[[ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} {{ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ}} {{coords|22.27|86.17|display=title}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ]] 11553zcxb4piuo9ndqffypfa8dj1c48 ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ 0 32338 199063 190146 2026-10-12T19:47:36Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 199063 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ | state = [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] | constituency_no = ᱔᱐ | type = SLA | map_image = | map_caption = | map_alt = | division = ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ | district = [[ᱵᱟᱞᱮᱥᱚᱨ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ|ᱵᱟᱞᱮᱥᱚᱨ]] | loksabha_cons = [[ᱵᱟᱞᱮᱥᱚᱨ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱵᱟᱞᱮᱥᱚᱨ]] | established = ᱑᱙᱕᱑ | reservation = ᱵᱟᱝ | incumbent_image = | mla = [[ᱥᱚᱱᱛᱳᱥ ᱠᱷᱟᱛᱩᱣᱟ]] | party = [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] | latest_election_year = [[᱒᱐᱒᱔ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱒᱐᱒᱔]] | electors = ᱒,᱑᱖,᱔᱒᱘{{efn|as on 2024}}{{efn|as data published by election commission}} }} '''ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ''' ᱫᱚ [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱵᱟᱞᱮᱥᱚᱨ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ|ᱵᱟᱞᱮᱥᱚᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=http://www.empoweringindia.org/new/constituency.aspx?eid=283&cid=40|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924000650/http://www.empoweringindia.org/new/constituency.aspx?eid=283&cid=40|url-status=usurped|archive-date=24 September 2015|title= Orissa Assembly Election 2009 |work=empoweringindia.org |quote= Constituency: Nilgiri (40) District : Balasore|accessdate= 22 February 2014}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ '''[[ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ]], ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ ᱵᱞᱚᱠ, ᱚᱯᱟᱲᱟ ᱵᱞᱚᱠ ᱟᱨ ᱵᱚᱦᱱᱟᱜᱟ ᱵᱞᱚᱠ''' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱜᱨᱟᱢ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛ (ᱠᱟᱥᱟᱵᱚᱡᱚᱭᱯᱩᱨ, ᱠᱷᱟᱱᱴᱟᱯᱟᱲᱟ, ᱯᱟᱱᱟᱯᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱯᱟᱛᱷᱚᱨᱯᱮᱱᱛᱷᱟ) ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://eci.nic.in/delim/Final_Publications/Orissa/orissa.pdf Assembly Constituencies and their Extent]</ref><ref>[http://eci.nic.in/delim/paper1to7/Orissa.xls Seats of Odisha]</ref> ==ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱚ== {{bar box |float=right |title= ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱮᱱᱮᱢ<ref>{{cite web |url=http://eci.nic.in/eci_main/electionanalysis/AE/S18/partycomp17.htm |title= 17 - Nilgiri Assembly Constituency |work=eci.nic.in |year=2006 |quote=List Of Winning Candidates |accessdate=23 February 2014}}</ref> |titlebar=#ddd |width=300px |barwidth=275px |bars= {{bar percent|2024|{{party color|Bharatiya Janata Party}}|52.19}} {{bar percent|2019|{{party color|Bharatiya Janata Party}}|44.34}} {{bar percent|2014|{{party color|Biju Janata Dal}}|35.96}} {{bar percent|2009|{{party color|Independent}}|40.95}} {{bar percent|2004|{{party color|Bharatiya Janata Party}}|48.49}} {{bar percent|2000|{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}|41.61}} {{bar percent|1995|{{party color|Indian National Congress}}|30.33}} {{bar percent|1990|{{party color|Independent}}|34.38}} {{bar percent|1985|{{party color|Indian National Congress}}|49.07}} {{bar percent|1980|{{party color|Indian National Congress (I)}}|43.44}} {{bar percent|1977|{{party color|Janata Party}}|41.91}} }} ᱑᱙᱕᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱑᱗ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱕᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱥᱚᱦᱮᱫᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ:<ref name=prevMLAs>{{cite web|url=http://orissa.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/ORA-2011/pdf/453-501.pdf |title=Odisha Reference Annual - 2011 - List of Members of Odisha Legislative Assembly - (1951–2004) |access-date=6 October 2021 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131217121136/http://orissa.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/ORA-2011/pdf/453-501.pdf |archive-date=17 December 2013 }}</ref><ref>{{cite web|title=Nilgiri Assembly Constituency, Orissa|url=http://www.elections.in/orissa/assembly-constituencies/nilgiri.html|publisher=Compare Infobase Limited|accessdate=23 February 2014}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- !ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ !ᱧᱩᱛᱩᱢ !colspan=2|ᱯᱟᱨᱴᱤ |- |[[᱒᱐᱒᱔ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱒᱐᱒᱔]]<ref name=":0">{{Cite web |title=Nilgiri Assembly Election Results 2024: Nilgiri Election Candidates List, Election Date, Vote Share - IndiaToday |url=https://www.indiatoday.in/elections/assembly/odisha/nilgiri-constituency-result-18040 |access-date=2025-06-20 |website=India Today |language=en}}</ref> |[[ᱥᱚᱱᱛᱳᱥ ᱠᱷᱟᱛᱩᱣᱟ]] |{{full party name with color|rowspan=2|Bharatiya Janata Party}} |- |[[᱒᱐᱑᱙ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱒᱐᱑᱙]]<ref name=":1">{{Cite web |title=Nilgiri Assembly Constituency Election Result - Legislative Assembly Constituency |url=https://resultuniversity.com/election/nilgiri-odisha-assembly-constituency |access-date=2025-06-20 |website=resultuniversity.com}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | rowspan="2" |ᱥᱩᱠᱟᱸᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱱᱟᱭᱟᱠ |- |[[᱒᱐᱑᱔ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱒᱐᱑᱔]]<ref name=":2" /> |{{full party name with color|Biju Janata Dal}} |- |[[᱒᱐᱐᱙ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱒᱐᱐᱙]]<ref name=":3" /> | rowspan="2" |[[ᱯᱨᱚᱛᱟᱯ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱥᱟᱨᱟᱝᱜᱤ]] |{{full party name with color|Independent politician}} |- |[[᱒᱐᱐᱔ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱒᱐᱐᱔]] |{{full party name with color|Bharatiya Janata Party}} |- |[[᱒᱐᱐᱐ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱒᱐᱐᱐]] |ᱯᱨᱟᱫᱤᱯᱛᱟ ᱯᱟᱱᱰᱟ |{{full party name with color|Communist Party of India (Marxist)|dab=yes}} |- |[[᱑᱙᱙᱕ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱑᱙᱙᱕]] |ᱚᱠᱥᱚᱭᱚ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱟᱪᱟᱨᱭᱚ |{{full party name with color|Indian National Congress}} |- |[[᱑᱙᱙᱐ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱑᱙᱙᱐]] |ᱪᱤᱛᱛᱟᱨᱚᱸᱡᱚᱱ ᱥᱟᱨᱟᱝᱜᱤ |{{full party name with color|Independent politician}} |- |[[᱑᱙᱘᱕ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱑᱙᱘᱕]] |ᱥᱩᱠᱩᱢᱟᱨ ᱱᱟᱭᱟᱠ |{{full party name with color|Indian National Congress}} |- |[[᱑᱙᱘᱐ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱑᱙᱘᱐]] |ᱚᱠᱥᱚᱭᱚ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱟᱪᱟᱨᱭᱚ |{{full party name with color|Indian National Congress (I)|dab=yes}} |- |[[᱑᱙᱗᱗ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱑᱙᱗᱗]] |ᱨᱟᱡᱮᱱᱫᱨᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱢᱟᱨᱫᱟᱨᱟᱡᱽ ᱦᱚᱨᱤᱪᱚᱱᱫᱚᱱ |{{full party name with color|Janata Party}} |- |[[᱑᱙᱗᱔ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱑᱙᱗᱔]] | rowspan="3" |ᱵᱟᱱᱟᱢᱟᱞᱤ ᱫᱟᱥ |{{full party name with color|rowspan=3|Communist Party of India (Marxist)|dab=yes}} |- |[[᱑᱙᱗᱑ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱑᱙᱗᱑]] |- |[[᱑᱙᱖᱗ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱑᱙᱖᱗]] |- |[[᱑᱙᱖᱑ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱑᱙᱖᱑]] |ᱨᱟᱡᱮᱱᱫᱨᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱢᱟᱨᱫᱟᱨᱟᱡᱽ ᱦᱚᱨᱤᱪᱚᱱᱫᱚᱱ |{{full party name with color|Swatantra Party}} |- |[[᱑᱙᱕᱗ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱑᱙᱕᱗]] |ᱱᱤᱞᱟᱢᱵᱚᱨ ᱫᱟᱥ |{{full party name with color|rowspan=3|Indian National Congress}} |- | rowspan="2" |[[᱑᱙᱕᱑ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱑᱙᱕᱑]]{{efn|It was a 2 member constituency}} |ᱪᱚᱭᱛᱚᱱᱭᱚ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱥᱮᱴᱷᱤ |- |ᱱᱤᱞᱟᱢᱵᱚᱨ ᱫᱟᱥ |} ==ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱚᱨᱡᱚ ᱠᱚ== ===᱒᱐᱒᱔=== ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱛᱷᱚᱠ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱗ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱑ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱔ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱔ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=General Election to Legislative Assembly of Odisha 2024 |url=https://elections24.eci.gov.in/election-details-odisa.html |website=[[Election Commission of India|ECI]] |access-date=2025-07-16 |archive-date=2024-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507223908/https://elections24.eci.gov.in/election-details-odisa.html |url-status=dead }}</ref> ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ, [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱤᱭᱟᱹ ᱥᱚᱸᱛᱳᱥ ᱠᱟᱴᱩᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ|ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱫᱚᱞ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱤᱭᱟᱹ ᱥᱩᱠᱟᱸᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱱᱟᱭᱚᱠ ᱑᱙,᱘᱓᱙ ᱵᱷᱚᱴ ᱛᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name=":0" /> {{Election box begin | |title= [[᱒᱐᱒᱔ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ]], ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ}} {{Election box winning candidate with party link| |party = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ |candidate = [[ᱥᱚᱱᱛᱳᱥ ᱠᱷᱟᱛᱩᱣᱟ]] |votes = ᱘᱗,᱙᱒᱘ |percentage = ᱕᱒.᱒ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ |candidate = ᱥᱩᱠᱚᱱᱛᱟ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱱᱟᱭᱚᱠ |votes = ᱖᱘,᱐᱘᱙ |percentage = ᱔᱐.᱔᱒ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ |candidate = ᱚᱠᱥᱭᱚ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱟᱪᱟᱨᱭᱚ |votes = ᱘,᱒᱑᱐ |percentage = ᱔.᱘᱗ |change = }} {{Election box majority| |votes = ᱑᱙,᱘᱓᱙ |percentage = ᱑᱑.᱗᱘ |change = }} {{Election box turnout| |votes = ᱑,᱖᱘,᱔᱔᱗ |percentage = ᱗᱗.᱘᱓ |change = }} {{Election box gain with party link no swing| |winner = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ |loser = ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ |swing = }} {{Election box end}} ===᱒᱐᱑᱙=== ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ, [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱥᱩᱠᱟᱸᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱱᱟᱭᱚᱠ ᱫᱚ [[ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ|ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱫᱚᱞ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱥᱟᱱᱛᱳᱥ ᱠᱟᱴᱩᱣᱟ ᱫᱚ ᱑,᱕᱗᱗ ᱵᱷᱚᱴ ᱛᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name=":1" /><ref>{{cite web|title=Constituency Wise odisha Assembly Election result 2014|url=http://results.eci.gov.in/ac/en/constituencywise/ConstituencywiseS1840.htm?ac=40}}</ref> {{Election box begin| |title= [[᱒᱐᱑᱙ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱒᱐᱑᱙ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ]], ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ<ref>{{cite web|title=Odisha - Nilgiri|url=http://results.eci.gov.in/ac/en/constituencywise/ConstituencywiseS1840.htm?ac=40}}</ref>}} {{Election box winning candidate with party link| |party = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ |candidate = ᱥᱩᱠᱟᱸᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱱᱟᱭᱚᱠ |votes = ᱖᱙,᱕᱑᱗ |percentage = ᱔᱔.᱓᱔ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ |candidate = [[ᱥᱚᱱᱛᱳᱥ ᱠᱷᱟᱛᱩᱣᱟ]] |votes = ᱖᱗,᱙᱔᱐ |percentage = ᱔᱓.᱓᱓ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ |candidate = ᱢᱚᱱᱳᱡᱽ ᱢᱚᱱᱡᱚᱨᱤ ᱫᱮᱵᱤ |votes = ᱑᱒,᱔᱑᱓ |percentage = ᱗.᱙᱒ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱚᱠᱟ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ |candidate = ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱚᱠᱟ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ |votes = ᱑,᱒᱐᱓ |percentage = ᱐.᱗᱗ |change = }} {{Election box majority| |votes = ᱑,᱕᱗᱗ |percentage = ᱑.᱐᱑ |change = }} {{Election box turnout| |votes = ᱑,᱕᱖,᱗᱘᱐ |percentage = ᱗᱗.᱐᱖ |change = }} {{Election box Registered electors |reg. electors = ᱒,᱐᱓,᱔᱔᱑ }} {{Election box gain with party link no swing| |winner = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ |loser = ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ }} {{Election box end}} ===᱒᱐᱑᱔=== ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ [[ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ|ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱫᱚᱞ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣᱤᱡ [[ᱥᱩᱠᱟᱸᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱱᱟᱭᱚᱠ]] ᱫᱚ [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] ᱨᱮᱱ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣᱤᱡ ᱥᱩᱥᱢᱟ ᱵᱤᱥᱣᱟᱞ ᱑᱓,᱗᱐᱐ ᱵᱷᱳᱴ ᱛᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name=":2">{{cite web|title=Constituency Wise odisha Assembly Election result 2014|url=http://leadtech.in/infoelection/index.php/odisha/2604-constituency-wise-odisha-assembly-election-result.html|publisher=Leadtech.in|accessdate=29 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140818230907/http://leadtech.in/infoelection/index.php/odisha/2604-constituency-wise-odisha-assembly-election-result.html|archive-date=18 August 2014|url-status=dead}}</ref> {{Election box begin | |title= [[᱒᱐᱑᱔ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱒᱐᱑᱔ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ]], ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ<ref>{{cite web|title=Odisha - Nilgiri|url=http://eciresults.nic.in/AC/ConstituencywiseS1840.htm?ac=40|publisher=Election Commission of India|accessdate=29 May 2014|archive-date=14 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714172411/http://eciresults.nic.in/AC/ConstituencywiseS1840.htm?ac=40|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Orissa Assembly Election 2014, Constituency: Nilgiri (40)|url=http://www.empoweringindia.org/new/constituency.aspx?eid=998&cid=40|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714150255/http://www.empoweringindia.org/new/constituency.aspx?eid=998&cid=40|url-status=usurped|archive-date=14 July 2014|publisher=EmpoweringIndia.org|accessdate=29 May 2014}}</ref>}} {{Election box winning candidate with party link| |party = ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ |candidate = ᱥᱩᱠᱟᱸᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱱᱟᱭᱚᱠ |votes = ᱕᱐,᱕᱑᱔ |percentage = ᱓᱕.᱙᱖ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ |candidate = ᱥᱩᱥᱢᱟ ᱵᱤᱥᱣᱟᱞ |votes = ᱓᱖,᱘᱑᱔ |percentage = ᱒᱖.᱒᱑ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ |candidate = [[ᱠᱟᱨᱛᱤᱥ ᱢᱳᱦᱟᱯᱟᱛᱨᱟ]] |votes = ᱓᱒,᱓᱖᱐ |percentage = ᱒᱓.᱐᱔ |change = ᱓.᱕᱓ }} {{Election box candidate with party link| |party = Communist Party of India (Marxist) |candidate = ᱯᱨᱟᱫᱤᱯᱛᱟ ᱯᱟᱱᱰᱟ |votes = ᱑᱗,᱐᱑᱘ |percentage = ᱑᱒.᱑᱒ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱚᱠᱟ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ |candidate = ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱚᱠᱟ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ |votes = ᱑,᱑᱒᱗ |percentage = ᱐.᱘ |change = ''-'' }} {{Election box majority| |votes = ᱑᱓,᱗᱐᱐ |percentage = ᱙.᱗᱕ |change = ᱗.᱑᱑ }} {{Election box turnout| |votes = ᱑,᱔᱐,᱔᱕᱖ |percentage = ᱗᱘.᱘᱒ |change = ᱑᱐.᱑᱗ }} {{Election box Registered electors |reg. electors = ᱑,᱗᱘,᱑᱙᱓ }} {{Election box gain with party link no swing| |winner = ᱵᱤᱡᱩ ᱡᱚᱱᱚᱛᱟ ᱫᱚᱞ |loser = ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ (ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ) }} {{Election box end}} ===᱒᱐᱐᱙=== ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ, ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣᱤᱡ ᱯᱨᱚᱛᱟᱯ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱥᱟᱨᱟᱝᱜᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱢᱭᱩᱱᱤᱥᱴ ᱯᱟᱨᱴᱤ (ᱢᱟᱨᱠᱥᱣᱟᱫᱤ) ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣᱤᱡ ᱯᱨᱚᱫᱤᱯᱛᱟ ᱯᱟᱱᱰᱟ ᱓,᱐᱕᱖ ᱵᱷᱚᱴ ᱛᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name=":3">{{cite web |url=http://leadtech.in/infoelection/index.php/odisha/431-odisha-election-result-2009-votemargin.html |title=Orissa Election Result 2009 With Vote Margin |work=leadtech.in |quote=3056 |accessdate=22 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527163949/http://leadtech.in/infoelection/index.php/odisha/431-odisha-election-result-2009-votemargin.html |archive-date=27 May 2013 |url-status=dead }}</ref> {{Election box begin| |title= [[᱒᱐᱐᱙ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱒᱐᱐᱙ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ]], ᱱᱤᱞᱜᱤᱨᱤ<ref name=election2009>{{cite web |url=https://old.eci.gov.in/files/file/3630-orissa-2009/ |title=Statistical Report on General Election, 2009 to the Legislative Assembly of Orissa |publisher=[[Election Commission of India]] |access-date= 6 October 2021}}</ref>}} {{Election box winning candidate minor party| |party = ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ |candidate = [[ᱯᱨᱚᱛᱟᱯ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱥᱟᱨᱟᱝᱜᱤ]] |votes = ᱓᱕,᱕᱒᱕ |percentage = ᱓᱐.᱖᱓ |change = ''-'' }} {{Election box candidate with party link| |party = Communist Party of India (Marxist) |candidate = ᱯᱨᱚᱫᱤᱯᱛᱟ ᱯᱟᱱᱰᱟ |votes = ᱓᱒,᱔᱖᱙ |percentage = ᱒᱘.᱐᱐ |change = ''-'' }} {{Election box candidate with party link| |party = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ |candidate = ᱫᱤᱯᱛᱤᱠᱟᱱᱛᱟ ᱢᱳᱦᱟᱯᱟᱛᱨᱟ |votes = ᱒᱒,᱖᱒᱗ |percentage = ᱑᱙.᱕᱑ |change = ''-'' }} {{Election box candidate minor party| |party = ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ |candidate = [[ᱠᱟᱨᱛᱤᱥ ᱢᱳᱦᱟᱯᱟᱛᱨᱟ]] |votes = ᱑᱖,᱗᱒᱖ |percentage = ᱑᱔.᱔᱒ |change = ''-'' }} {{Election box majority| |votes = ᱓,᱐᱕᱖ |percentage = ᱒.᱖᱔{{efn|% of total valid votes}} |change = ''-'' }} {{Election box turnout| |votes = ᱑,᱑᱕,᱙᱗᱒ |percentage = ᱖᱘.᱖᱕ |change = ''-'' }} {{Election box gain with party link no swing| |winner = ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ (ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ) |loser = ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ }} {{Election box end}} ==ᱱᱳᱴᱥ== {{notelist}} ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱟᱞᱮᱥᱚᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱕᱑ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ]] 0ttu1tvz0mb6az0m3h3zgl0x2kwnr2i ᱨᱟᱢ ᱥᱩᱱᱫᱚᱨ ᱫᱟᱥ 0 33165 199047 186866 2026-10-12T14:11:57Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 199047 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ (᱑᱙᱒᱑–᱒᱐᱑᱕)}} {{Infobox officeholder | name = ᱨᱟᱢ ᱥᱩᱱᱫᱚᱨ ᱫᱟᱥ | image = Ram Sundar Das.jpg | birth_date = {{Birth date|1921|1|9|df=y}} | birth_place = [[ᱥᱟᱨᱚᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱜᱟᱝᱜᱟᱡᱟᱞ]], ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱟᱨ ᱩᱲᱤᱥᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ, [[ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱨᱟᱡᱽ|ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | residence = | death_date ={{death date and age|2015|3|6|1921|1|9|df=y}} | death_place = [[ᱯᱟᱴᱱᱟ]], [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | constituency = | occupation = ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ | profession = | party =[[ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱫᱚᱞ (ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ)]] | otherparty =[[ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱫᱚᱞ]], [[ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] | spouse = ᱥᱟᱵᱤᱛᱟ ᱫᱮᱵᱤ | children = ᱓ | office = ᱑᱕ ᱟᱹᱱᱤᱡ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ | term = ᱒᱑ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱗᱙ – ᱑᱗ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱘᱐ | predecessor = [[ᱠᱟᱨᱯᱩᱨᱤ ᱴᱷᱟᱠᱩᱨ]] | successor = [[ᱡᱚᱜᱚᱱᱱᱟᱛᱷ ᱢᱤᱥᱨᱟ]] | office3 = ᱥᱚᱸᱥᱚᱫᱽ ᱥᱚᱦᱮᱛ, [[ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] | constituency4 = [[ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ]], [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] | predecessor3 = [[ᱨᱟᱢ ᱵᱷᱤᱞᱟᱥ ᱯᱟᱥᱣᱟᱱ]] | successor3 = [[ᱨᱟᱢ ᱵᱷᱤᱞᱟᱥ ᱯᱟᱥᱣᱟᱱ]] | term_start3 = ᱒᱐᱐᱙ | term_end3 = ᱒᱐᱑᱔ | predecessor4 = [[ᱨᱟᱢ ᱵᱷᱤᱞᱟᱥ ᱯᱟᱥᱣᱟᱱ]] | successor4 = [[ᱨᱟᱢ ᱵᱷᱤᱞᱟᱥ ᱯᱟᱥᱣᱟᱱ]] | term_start4 = ᱑᱙᱙᱑ | term_end4 = ᱑᱙᱙᱖ | signature = | Awards = | website = | footnotes = | source = http://india.gov.in/govt/loksabhampbiodata.php?mpcode=3489 }} '''ᱨᱟᱢ ᱥᱩᱱᱫᱚᱨ ᱫᱟᱥ''' (᱙ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱒᱑ - ᱖ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱕) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭᱤᱭᱟᱹ, ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱨ ᱫᱷᱟᱣ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ== ᱫᱟᱥ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱙ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱒᱑ ᱨᱮ [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱥᱟᱨᱚᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ [[ᱥᱳᱱᱯᱩᱨ, ᱵᱤᱦᱟᱨ|ᱥᱳᱱᱯᱩᱨ]] ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱜᱟᱝᱜᱟᱡᱚᱞ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Ram Sundar reference1" /><ref>{{Cite web|last=Farz|first=Ahmed|date=15 May 1996|title=Elections 1996: Ram Vilas Paswan may find the going tough this time|url=https://www.indiatoday.in/magazine/cover-story/story/19960515-elections-1996-ram-vilas-paswan-may-find-the-going-tough-this-time-833180-1996-05-15|access-date=2020-06-05|website=India Today|language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱳᱱᱯᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱮᱴᱨᱤᱠ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱫᱫᱟᱥᱟᱜᱚᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱞᱟᱹᱰᱷᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱫᱚᱭ ᱟᱲᱟᱜ ᱜᱤᱰᱤ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱕᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱵᱤᱛᱟ ᱫᱮᱵᱤ ᱥᱟᱶᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱨᱤᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ, ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱾<ref name="Ram Sundar reference1">{{cite news |title=Former Bihar Chief Minister Ram Sundar Das passes away at 95 |url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/former-bihar-chief-minister-dies-243272-2015-03-07 |access-date=21 February 2021 |work=India Today |publisher=India Today |date=7 March 2015 |language=en}}</ref><ref name="Parl">{{cite web|url=http://loksabhaph.nic.in/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=3489&lastls=15| title=Members Bioprofile|publisher=[[Parliament of India]]|access-date= 8 April 2020}}</ref> ==ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱔᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱵᱟᱹᱜᱤᱭᱟᱜ ᱢᱮ ᱞᱟᱲᱟᱣᱱᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱛᱮᱫ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Ram Sundar reference1" /> ᱫᱟᱥ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱥᱳᱱᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱥᱳᱥᱤᱭᱟᱞᱤᱥᱴ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱟᱢᱞᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱥᱳᱥᱤᱭᱟᱞᱤᱥᱴ ᱯᱟᱨᱴᱤ, ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱢᱤᱞᱚᱱ ᱠᱟᱛᱮ, ᱯᱨᱚᱡᱟ ᱥᱳᱥᱤᱭᱟᱞᱤᱥᱴ ᱯᱟᱨᱴᱤ (PSP) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱫᱟᱥ ᱫᱚ PSP ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱯᱨᱚᱵᱷᱤᱱᱥᱤᱭᱟᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤᱥᱟᱲᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱑᱙᱕᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱳᱥᱤᱭᱟᱞᱤᱥᱴ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱫᱷᱟᱣ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱮᱱᱟ ᱑᱙᱖᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱯᱚᱨᱤᱥᱚᱫᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱙᱗᱗ ᱥᱟᱞᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱚᱫᱽ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Parl"/> ᱑᱙᱗᱗ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ [[ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱟᱥ ᱥᱳᱱᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ, ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ (O), ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱞᱳᱠᱫᱚᱞ, ᱥᱟᱶᱛᱟᱵᱟᱫᱤ ᱟᱨ ᱡᱚᱱᱚᱥᱚᱝᱜᱷ ᱮᱢᱟᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱣᱟ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Parl"/><ref name="sk">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=IVxODwAAQBAJ&pg=PT48|title=Post-Mandal Politics in Bihar: Changing Electoral Patterns |author=Sanjay Kumar|year=2018|publisher=SAGE Publications|isbn= 9789352805860}}</ref> ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱟᱨᱯᱩᱨᱤ ᱴᱷᱟᱠᱩᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱢᱩᱝᱜᱮᱨᱤ ᱞᱟᱞ ᱠᱚᱢᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱯᱳᱨᱴ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱪᱷᱞᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱤᱡᱚᱨᱵᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱮᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱚᱱᱟ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮᱜ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱸᱴ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱴᱷᱟᱠᱩᱨ ᱟᱜ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱯᱚᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱪᱚᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱤᱡᱚᱨᱵᱮᱥᱚᱱ ᱯᱳᱞᱤᱥᱤ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱫᱚᱞᱤᱴ ᱥᱚᱝᱥᱚᱫᱽ ᱠᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱫᱟᱥ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱱᱤᱡᱮ ᱫᱚᱞᱤᱴ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱸᱰᱮᱰᱮᱴ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱫᱟᱥ ᱟᱨ ᱴᱷᱟᱠᱩᱨ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱜᱮ ᱥᱟᱶᱛᱟᱵᱟᱫᱤ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱫᱟᱥ ᱫᱚ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾{{Citation needed|date= June 2022}} ᱴᱷᱟᱠᱩᱨ ᱫᱚ ᱤᱥᱛᱤᱯᱷᱟ ᱮᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱫᱟᱥ ᱫᱚ ᱒᱑ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱗᱙ ᱨᱮ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Ram Sundar reference1" /> ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱥᱟᱭᱠᱚᱲᱟ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱟᱣ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱤᱡᱚᱨᱵᱮᱥᱚᱱ ᱠᱟᱹᱱᱩᱱ ᱠᱚ ᱠᱚᱢᱡᱩᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱤᱱ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱛᱟᱯᱟᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱚᱞᱳᱱ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱫᱚ ᱫᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name="sk"/><ref name="dt">{{cite news|url=https://www.telegraphindia.com/india/state-mourns-death-of-ex-cm-on-festival-day/cid/1474245|title=State mourns death of ex-CM on festival day|date=7 March 2015|publisher=Daily Telegraph}}</ref> ᱑᱙᱘᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱨᱮ, ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱤᱱ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱫᱚᱞ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱾{{Citation needed|date= June 2022}} ᱑᱙᱙᱐ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ, ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱫᱚᱞ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱢᱟᱹᱪᱤ ᱠᱚᱭ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱤᱡᱮᱯᱤ ᱟᱨ ᱠᱚᱢᱭᱩᱱᱤᱥᱴ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱛᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱫᱟᱥ ᱫᱚ [[ᱨᱚᱜᱷᱩᱱᱟᱛᱷ ᱡᱷᱟ]] ᱟᱨ [[ᱞᱟᱞᱩ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱭᱟᱫᱚᱵᱽ]] ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱯᱚᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱭᱟᱫᱚᱵᱽ ᱫᱚ [[ᱫᱮᱵᱤ ᱞᱟᱞ]] ᱟᱨ [[ᱱᱤᱛᱤᱥ ᱠᱩᱢᱟᱨ]], ᱡᱷᱟ ᱫᱚ [[ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱥᱮᱠᱷᱚᱨ]] ᱟᱨ ᱫᱟᱥ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱵᱷᱤ.ᱯᱤ. ᱥᱤᱝ ᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾{{Citation needed|date= June 2022}} ᱞᱟᱞᱩ ᱭᱟᱫᱚᱵᱽ ᱫᱚ ᱢᱚᱱᱰᱚᱞ ᱠᱚᱢᱤᱥᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱪᱷᱞᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱮᱴᱨᱚᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱨᱟᱠᱷᱟ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱫᱟᱥ ᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱡᱷᱟᱹᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱵᱷᱤ.ᱯᱤ. ᱥᱤᱝ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱟᱥ ᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱤᱸᱡᱤᱱᱤᱭᱚᱨᱤᱝ ᱨᱮ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ [[ᱱᱤᱛᱤᱥ ᱠᱩᱢᱟᱨ]] ᱫᱚ ᱭᱟᱫᱚᱵᱽ ᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱪᱷᱞᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱤᱱ ᱵᱤᱫᱷᱟᱭᱚᱠ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ, ᱭᱟᱫᱚᱵᱽ ᱫᱚ ᱫᱟᱥ ᱨᱮ ᱕᱙-᱕᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱛᱮ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱡᱷᱟ ᱫᱚ ᱑᱒ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱤᱫᱷᱟᱭᱚᱠ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ, ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱜᱟᱱ ᱫᱚ ᱩᱥᱩᱞ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="sk" /> ᱭᱨᱚᱱᱚᱢᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱑᱙᱙᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱥᱮᱠᱷᱚᱨ ᱟᱜ ᱥᱚᱢᱟᱡᱽᱣᱟᱫᱤ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱥᱮᱠᱷᱚᱨ ᱫᱚ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱫᱚᱭ ᱵᱤᱨᱚᱫᱷ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱨᱟᱢ ᱥᱩᱱᱫᱚᱨ ᱫᱟᱥ ᱒᱐᱐᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱚᱱᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱮᱴᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱫᱚᱞ (ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ) ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱠᱩ ᱦᱚᱸ ᱑᱙᱙᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱯᱚᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱱᱰᱤᱰᱤᱵᱷᱤᱥᱟᱱ ᱮ ᱵᱤᱨᱚᱫᱷ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite web|author=Faizan Ahmad|date=30 Dec 2008|title=Ram Sundar Das, supporters join JD(U) {{!}} Patna News - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/ram-sundar-das-supporters-join-jdu/articleshow/3910301.cms|access-date=2021-09-25|website=The Times of India|language=en}}</ref> ᱖ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱙᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱜᱩᱨ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="death">{{cite web | url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/former-bihar-chief-minister-ram-sundar-das-passes-away/articleshow/46474574.cms | title=Former Bihar Chief Minister Ram Sundar Das passes away | publisher=The Economics Times | date=6 March 2015 | access-date=6 March 2015}}</ref> ===ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱨᱮᱠᱚᱨᱰ=== * ᱑᱙᱕᱗: ᱑᱙᱕᱗ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ [[ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ (ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ)]] ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱳᱥᱤᱭᱟᱞᱤᱥᱴ ᱯᱟᱨᱴᱤ (ᱥᱤᱧᱚᱛ) ᱠᱟᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ * ᱑᱙᱖᱘-᱑᱙᱗᱗: ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱯᱚᱨᱤᱥᱚᱫᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱾<ref name="Ram Sundar reference1" /> * ᱑᱙᱗᱗: [[ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱩᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱓᱔᱔᱙ ᱵᱷᱚᱴ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|date=2009-05-22|title=A victory after 32 years of trying|url=https://www.hindustantimes.com/india/a-victory-after-32-years-of-trying/story-IBOx9U3izIWOJ52a04R77J.html|access-date=2021-09-25|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> * ᱑᱙᱗᱗: [[ᱥᱳᱱᱯᱩᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱥᱳᱱᱯᱩᱨ (ᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ)]] (सोनपुर) ᱠᱷᱚᱱ [[ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱨᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|title=Bihar Assembly Election Results in 1977|url=https://www.elections.in/bihar/assembly-constituencies/1977-election-results.html/|access-date=2021-09-25|website=Elections in India}}</ref> ** ᱑᱙᱗᱙ ᱨᱮ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Ram Sundar reference1" /> * ᱑᱙᱘᱐: ᱥᱳᱱᱯᱩᱨ ᱨᱮ [[ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ [[ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ (ᱥᱮᱠᱭᱩᱞᱚᱨ)]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱞᱟᱞᱩ ᱭᱟᱫᱚᱵᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|title=Sonepur Assembly Constituency Election Result - Legislative Assembly Constituency|url=https://resultuniversity.com/election/sonepur-bihar-assembly-constituency|access-date=2021-09-25|website=resultuniversity.com}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ᱑᱙᱘᱔: [[ᱯᱟᱞᱟᱢᱩ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱯᱟᱞᱟᱢᱩ]] ᱢᱟᱹᱪᱤ ᱠᱷᱚᱱ [[ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] ᱠᱟᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] ᱨᱮ ᱟᱨ ᱱᱤᱛ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮ ᱾ * ᱑᱙᱘᱕: ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ [[ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ [[ᱜᱚᱨᱠᱷᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱜᱚᱨᱠᱷᱟ]] (ᱮᱥᱹᱥᱤᱹ) ᱢᱟᱹᱪᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ * ᱑᱙᱙᱐: [[ᱯᱟᱛᱮᱯᱩᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱯᱟᱛᱮᱯᱩᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ [[ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱤᱱᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱢᱟᱹᱪᱤ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=Bihar Assembly Election Results in 1990|url=https://www.elections.in/bihar/assembly-constituencies/2019-election-results.html/|access-date=2021-09-25|website=Elections in India}}</ref> * ᱑᱙᱙᱑ : [[ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱫᱚᱞ]] ᱠᱟᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ<ref>{{Cite web|title=1991 India General (10th Lok Sabha) Elections Results|url=https://www.elections.in/parliamentary-constituencies/1991-election-results.html|access-date=2021-09-25|website=www.elections.in}}</ref><ref name="Ram Sundar reference1" /> * ᱑᱙᱙᱖: [[ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱢᱚᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱫᱚ ᱩᱫᱚᱭ ᱢᱚᱱᱰᱚᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ)<ref>{{Cite web |date=2022-11-19 |title=Flaming torch a free symbol, EC can allot it to any other party: Delhi HC dismisses Samata Party's appeal |url=https://indianexpress.com/article/cities/delhi/flaming-torch-symbol-ec-delhi-hc-dismisses-samata-partys-appeal-8278007/ |access-date=2022-11-26 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱚᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱠᱟᱞ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱟᱥ ᱫᱚ ᱥᱚᱢᱚᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ * ᱑᱙᱙᱘: [[ᱥᱚᱢᱟᱡᱽᱣᱟᱫᱤ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ (ᱨᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚ)]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ * ᱑᱙᱙᱙: [[ᱥᱚᱢᱟᱡᱽᱣᱟᱫᱤ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ (ᱨᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚ)]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱕,᱐᱒᱗ ᱵᱷᱳᱴ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ * ᱒᱐᱐᱔: [[ᱥᱚᱢᱟᱡᱽᱣᱟᱫᱤ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ (ᱨᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚ)]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱟᱢ ᱥᱩᱱᱫᱚᱨ ᱫᱟᱥ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱚᱱᱠᱟᱱ ᱮᱞᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱩᱢᱮᱨ ᱫᱚ ᱖᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱴᱟᱭᱤᱯ ᱦᱤᱲᱤᱧ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ * ᱒᱐᱐᱙: [[ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱫᱚᱞ (ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ)]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ [[ᱨᱟᱢ ᱵᱤᱞᱟᱥ ᱯᱟᱥᱣᱟᱱ]] ᱫᱚ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ * ᱒᱐᱑᱔: [[ᱱᱤᱛᱤᱥ ᱠᱩᱢᱟᱨ]] ᱟᱜ [[ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱫᱚᱞ (ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ)]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱚᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱦᱟᱡᱤᱯᱩᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ (ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ) ᱾<ref>{{Cite web|title=Hajipur Lok Sabha Election Result - Parliamentary Constituency|url=https://resultuniversity.com/election/hajipur-lok-sabha|access-date=2021-09-25|website=resultuniversity.com}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== *[http://164.100.47.194/Loksabha/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=3489&lastls=15 ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱨᱞᱤᱭᱟᱢᱮᱱᱴ ᱣᱮᱵᱽᱥᱟᱭᱤᱴ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱥᱠᱮᱨᱪ] *[http://in.jagran.yahoo.com/news/local/bihar/4_4_5764172.html ᱪᱳᱴᱮ ᱥᱟᱦᱮᱵᱽ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ - ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱨᱟᱢ ᱥᱩᱱᱫᱟᱨ ᱫᱟᱥ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120404180345/http://in.jagran.yahoo.com/news/local/bihar/4_4_5764172.html |date=2012-04-04 }} {{DEFAULTSORT:ᱫᱟᱥ, ᱨᱟᱢ ᱥᱩᱱᱫᱚᱨ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱒᱑ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱸᱥᱚᱫᱽ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ ᱑᱙᱙᱑-᱑᱙᱙᱖]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱸᱥᱚᱫᱽ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ ᱒᱐᱐᱙-᱒᱐᱑᱔]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱥᱟᱜᱚᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱟᱞᱠᱟᱛᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱳᱠ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱨᱚᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱤᱱ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱫᱚᱞ (ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ) ᱨᱤᱱ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱫᱚᱞ ᱨᱤᱱ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱ ᱵᱤᱫᱷᱟᱭᱚᱠ ᱠᱚ ᱑᱙᱗᱗-᱑᱙᱘᱐]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱑᱔ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱠᱟᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱚᱢᱚᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱤᱱ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱚᱢᱟᱡᱽᱣᱟᱫᱤ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱤᱱ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] 0x10d42p1x9pzzw5qorhz17m9ljrmcf ᱩᱛᱠᱚᱨᱥ ᱥᱤᱝ 0 34085 199051 190528 2026-10-12T14:57:30Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 199051 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱩᱛᱠᱚᱨᱥ ᱥᱤᱝ | image = | fullname = | birth_date = {{birth date and age|1998|5|7|df=yes}} | birth_place = [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]], [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] (ᱱᱤᱛᱚᱜ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]]), ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱑᱘- ᱱᱤᱛᱚᱜ | clubnumber1 = | club2 = ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ ᱠᱤᱝᱥ | year2 = ᱒᱐᱒᱑-ᱱᱤᱛᱚᱜ | clubnumber2 = | date = ᱙ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱗ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1081437.html Cricinfo }} '''ᱩᱛᱠᱚᱨᱥ ᱥᱤᱝ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱗ ᱢᱮ ᱑᱙᱙᱘) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ [[ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]] ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1081437.html |title=Utkarsh Singh |access-date=9 November 2017 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱙ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱗–᱑᱘ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱯᱷᱟᱥᱴ-ᱠᱞᱟᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]] ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="FC">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1118665.html |title=Group B, Ranji Trophy at Jamshedpur, Nov 9-12 2017 |access-date=9 November 2017 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱑ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱗–᱑᱘ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="LA">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1118764.html |title=Group D, Vijay Hazare Trophy at Secunderabad, Feb 11 2018 |access-date=11 February 2018 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱒᱐᱑᱘–᱑᱙ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱥᱴ-ᱠᱞᱟᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱟᱭ (century) ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/news/ranji-trophy-2018-19-elite-c-round-7-day-3-jharkhand-set-services-270-runs-to-win-782467 |title=Ranji Trophy 2018-19, Elite C, Round 7, Day 3: Jharkhand set Services 270 runs to win |work=Cricket Country |access-date=24 December 2018 |archive-date=25 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225030730/https://www.cricketcountry.com/news/ranji-trophy-2018-19-elite-c-round-7-day-3-jharkhand-set-services-270-runs-to-win-782467 |url-status=dead}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱔ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱘–᱑᱙ ᱥᱳᱭᱚᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱟᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱤ᱒᱐ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="T20">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157126.html |title=Group A, Syed Mushtaq Ali Trophy at Krishna, Feb 24 2019 |access-date=24 February 2019 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ, ᱒᱐᱒᱑ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱟᱭ.ᱯᱤ.ᱮᱞ. ᱱᱤᱞᱟᱹᱢ ᱨᱮ ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ ᱠᱤᱝᱥ ᱫᱚ ᱥᱤᱝ ᱠᱚ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ipl-2021-auction-the-list-of-sold-and-unsold-players-1252152 |title=IPL 2021 auction: The list of sold and unsold players |work=ESPN Cricinfo |access-date=18 February 2021}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == * {{cricinfo|id=1081437}} {{DEFAULTSORT:Singh, Utkarsh}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱘ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] b8adj54k7nr4jpt863ld8s6u2tgm84e ᱪᱚᱱᱫᱽᱨᱤᱢᱟ ᱥᱟᱦᱟ 0 35093 199052 189023 2026-10-12T15:18:19Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 199052 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱤᱣᱤ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱕᱒)}} {{Use dmy dates|date=November 2022}} {{Infobox scientist | name = ᱪᱚᱱᱫᱽᱨᱤᱢᱟ ᱥᱟᱦᱟ | image = Chandrima_shaha.jpg | image_size = 180px | caption = ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱥᱟᱦᱟ | birth_date = {{birth-date and age|14 October 1952}} | birth_place = [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]], ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ, ᱥᱤᱧᱚᱛ | fields = [[ᱡᱤᱣᱤ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹ]] (Biology) | workplaces = {{ubl|ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱡᱮ.ᱥᱤ. ᱵᱳᱥ ᱪᱮᱭᱟᱨ ᱰᱤᱥᱴᱤᱝᱜᱩᱭᱤᱥᱰ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ, ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱚᱯᱷ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥᱮᱥ, [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱮᱢᱤᱠᱟᱞ ᱵᱟᱭᱚᱞᱚᱡᱤ ᱥᱟᱸᱥᱛᱷᱟ]], ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ |[[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ]] (ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ) |[[ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱤᱢᱭᱩᱱᱚᱞᱚᱡᱤ, ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱤᱢᱭᱩᱱᱚᱞᱚᱡᱤ]] (ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱮᱢᱤᱱᱮᱱᱥ)}} | education = * [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] (B.Sc.) * ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ (M.Sc.) * ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ([[Ph.D]]) * '''Post doctoral''' :[[University of Kansas Medical Center|University of Kansas Medical Centre]] (1980–1982) : [[Population Council]], New York City (1983–1984) | alma_mater = [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] | thesis_title = Antifertility and related studies on the extractives of aristolochia indica LINN | thesis_url = http://hdl.handle.net/10603/159745 | thesis_year = 1979 | doctoral_advisor = Dr A Pakrashi | known_for = Mechanisms of cellular defense from oxidative stress and modalities of cell death in a multicellular model of mammalian germ cells and a unicellular model of a protozoan parasite. | website = [http://www1.nii.res.in/research/chandrima-shaha website] | parents = [[ᱠᱚᱨᱩᱱᱟ ᱥᱟᱦᱟ]] (ᱟᱭᱳ) }} '''ᱪᱚᱱᱫᱽᱨᱤᱢᱟ ᱥᱟᱦᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱔ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙ vines ᱑᱙᱕᱒)<ref name="auto">{{cite web|url=https://www.ias.ac.in/listing/fellows/S|title=Fellowship | Indian Academy of Sciences|website=www.ias.ac.in}}</ref> ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱤᱣᱤ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲᱤᱭᱟᱹ (biologist) ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://nroer.gov.in/55ab34ff81fccb4f1d806025/file/58352ea116b51c303a1fd58d|title=NROER – File – Prof. Chandrima Shaha|website=nroer.gov.in|access-date=4 May 2018|archive-date=20 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200320150744/https://nroer.gov.in/55ab34ff81fccb4f1d806025/file/58352ea116b51c303a1fd58d|url-status=dead}}</ref> ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱮᱢᱤᱠᱟᱞ ᱵᱟᱭᱚᱞᱚᱡᱤ ᱥᱟᱸᱥᱛᱷᱟ]] (Indian Institute of Chemical Biology) ᱨᱮ ᱡᱮ. ᱥᱤ. ᱵᱳᱥ ᱪᱮᱭᱟᱨ ᱰᱤᱥᱴᱤᱝᱜᱩᱭᱤᱥᱰ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Faculties - Infectious Diseases and Immunology |url=https://iicb.res.in/faculties/Infectious-Diseases-And-Immunology |access-date=3 February 2023 |website=CSIR-Indian Institute of Chemical Biology}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱤᱢᱭᱩᱱᱚᱞᱚᱡᱤ, ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱤᱢᱭᱩᱱᱚᱞᱚᱡᱤ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱮᱢᱤᱱᱮᱱᱥ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.nii.res.in/research/chandrima-shaha|title=Chandrima Shaha | NII|website=www.nii.res.in|access-date=4 May 2018|archive-date=4 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191004092737/http://www1.nii.res.in/research/chandrima-shaha|url-status=dead}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ]] (Indian National Science Academy) ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ (᱒᱐᱒᱐–᱒᱒) ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.insaindia.res.in|title=INSA :: Indian National Commission for History of Science|website=www.insaindia.res.in|access-date=2020-03-12}}</ref> ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱜᱮ ᱡᱚᱜᱚ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ (᱒᱐᱑᱖–᱒᱐᱑᱘) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.insaindia.res.in/recent_past_office_bearers.php|title=INSA :: Recent Past Vice-presidents|website=www.insaindia.res.in}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[The World Academy of Sciences|World Academy of Sciences]],<ref>https://twas.org/directory/shaha-chandrima, https://twas.org/article/forty-six-new-twas-fellows</ref> ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ (INSA),<ref>{{cite web|url=http://insaindia.res.in/disp.php|title=INSA :: Indian Fellows|website=insaindia.res.in}}</ref> [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ]] (IAS),<ref>{{cite web|url=https://www.ias.ac.in/describe/fellow/Shaha,_Dr_Chandrima|title=Fellowship | Indian Academy of Sciences|website=www.ias.ac.in}}</ref> [[ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱚᱯᱷ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥᱮᱥ, ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱚᱯᱷ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥᱮᱥ]] (NASI)<ref>{{cite web|url=http://www.nasi.org.in/fellows.asp?RsFilter=S|title=The National Academy of Sciences, India – Fellows|website=www.nasi.org.in|access-date=4 May 2018|archive-date=16 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160316043224/http://nasi.org.in/fellows.asp?RsFilter=S|url-status=dead}}</ref> ᱟᱨ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱚᱯᱷ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱱᱰ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱷᱮᱞᱳ (Fellow) ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ == ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ == ᱥᱟᱦᱟ ᱫᱚ [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱨᱮᱡᱩᱭᱮᱴ ᱟᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱑᱙᱘᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱮᱢᱤᱠᱟᱞ ᱵᱟᱭᱚᱞᱚᱡᱤ ᱥᱟᱸᱥᱛᱷᱟ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱰᱚᱠᱴᱚᱨᱟᱞ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ Ph.D. ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱳᱥᱴ ᱰᱚᱠᱴᱚᱨᱟᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱘᱒ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ [[University of Kansas Medical Center|University of Kansas Medical Centre]] ᱨᱮ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱑᱙᱘᱓ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱘᱔ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱱᱤᱭᱩ ᱭᱚᱨᱠ ᱥᱤᱴᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Population Council]] ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾{{cn|date=June 2022}} == ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱥᱟᱦᱟ ᱫᱚ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱚᱯᱷ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥᱮᱥ, ᱤᱞᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ (᱒᱐᱑᱖-᱒᱐᱑᱗), ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ, ᱵᱮᱝᱜᱟᱞᱩᱨᱩ (᱒᱐᱑᱓-᱒᱐᱑᱕)<ref name="auto"/> ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ, ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ (᱒᱐᱑᱕-᱑᱘) ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Nature Publishing Group]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ‘Scientific Reports’, ᱴᱮᱠᱥᱟᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Landes Bioscience]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ‘Spermatogenesis’ ᱟᱨ Elsevier ᱨᱮᱱᱟᱜ ‘Molecular and Cellular Endocrinology’ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱰᱤᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱞ ᱵᱳᱨᱰ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ ᱜᱟᱶᱛᱟ]] (WHO), ᱡᱮᱱᱮᱵᱷᱟ (᱑᱙᱙᱐-᱑᱙᱙᱒) ᱟᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱠᱚᱱᱥᱳᱨᱴᱤᱭᱚᱢ ᱚᱱ ᱢᱮᱞ ᱠᱚᱱᱴᱨᱟᱥᱮᱯᱥᱚᱱ, ᱱᱤᱭᱩ ᱭᱚᱨᱠ (᱑᱙᱙᱓-᱑᱙᱙᱗) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱤᱭᱟᱨᱤᱝ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ DBT Task Force on Biotechnology Based Programme for Women (᱒᱐᱑᱒–᱒᱐᱑᱔) ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱮᱭᱟᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ]] (ICMR) (᱒᱐᱑᱓–᱒᱐᱑᱖) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭᱤᱱᱴᱤᱯᱷᱤᱠ ᱮᱰᱵᱷᱟᱭᱡᱚᱨᱤ ᱵᱳᱨᱰ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[IIT ᱜᱟᱱᱫᱷᱤᱱᱚᱜᱚᱨ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱜᱚᱵᱷᱚᱨᱱᱤᱝ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web| url=https://www.iitgn.ac.in/admin-bog.htm| title=Board of Governors| 3=IIT Gandhinagar| website=www.iitgn.ac.in| access-date=19 March 2026| archive-date=21 November 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20191121055047/https://www.iitgn.ac.in/admin-bog.htm| url-status=dead}}</ref> == ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱛᱟᱢ == ᱥᱟᱦᱟ ᱣᱟᱜ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱫᱚ [[ᱥᱮᱞ ᱰᱮᱛᱷ]] (cell death) ᱯᱟᱛᱷᱣᱮ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ-ᱥᱮᱞ ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ-ᱥᱮᱞ ᱡᱤᱣᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱮᱞᱩᱞᱟᱨ ᱰᱤᱯᱷᱮᱱᱥ ᱯᱨᱚᱥᱮᱥ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱮᱢᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱤᱠᱤᱪᱷᱟ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚᱭ ᱮᱢᱟ ᱾ [[ᱠᱟᱞᱟ-ᱟᱡᱟᱨ]], ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''[[Leishmania]]'' ᱯᱟᱨᱟᱥᱟᱭᱤᱴ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱱᱚᱝᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱨᱟᱥᱟᱭᱤᱴ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱜᱩᱡᱩᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ ᱟᱨ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱨᱮ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱯᱚᱨᱢᱟᱱ ᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ == ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱟᱹᱱ == * Dr. SP Ray-Chaudhuri Memorial Lecture Award ᱥᱤᱧᱚᱛ (᱒᱐᱒᱓) * Biopharma Awards, ᱞᱟᱭᱤᱯᱷᱴᱟᱭᱤᱢ ᱮᱪᱤᱵᱷᱢᱮᱱᱴ ᱮᱣᱟᱨᱰ, ᱒᱐᱒᱑ <ref>{{cite web|url=https://biopharmahonours.com/winner-2021|title=Winner 2021 }}</ref> * D.P. Burma Memorial Lecture Award - ᱒᱐᱑᱙ <ref>{{cite web|url=http://sbcihq.in/d-p-burma-memorial-lecture-award|title=D. P. BURMA MEMORIAL LECTURE AWARD|website=Society of Biological Chemists India|access-date=2020-03-17}}</ref> * ᱥᱟᱱᱛᱤ ᱥᱣᱚᱨᱩᱯ ᱵᱷᱟᱴᱱᱟᱜᱚᱨ ᱢᱮᱰᱟᱞ, INSA, ᱒᱐᱑᱙ <ref name="auto1"/> * [[Om Prakash Bhasin Award]], ᱒᱐᱑᱕ * Elected Fellow, The World Academy of Sciences (TWAS), ᱒᱐᱑᱔ * ᱪᱚᱱᱫᱽᱨᱚᱠᱚᱞᱟ ᱦᱳᱨᱟ ᱢᱮᱢᱳᱨᱤᱭᱟᱞ ᱢᱮᱰᱟᱞ, INSA, ᱒᱐᱑᱓ * J.C. Bose National Fellowship, ᱒᱐᱐᱙ * Elected Fellow, ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ, ᱒᱐᱐᱘ * Elected Fellow, ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ, ᱒᱐᱐᱔ == ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ == === ᱯᱩᱛᱷᱤ === * ''Captured Moments: A Life of Shambhu Shaha'' ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱪᱚᱱᱫᱽᱨᱤᱢᱟ ᱥᱟᱦᱟ, Seagull Publishers, ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ (᱒᱐᱐᱐) ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Shaha, Chandrima}} [[Category:᱑᱙᱕᱒ ᱡᱟᱱᱟᱢ]] [[Category:ᱡᱤᱣᱤᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚ ᱦᱚᱲ]] [[Category:᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱤᱣᱤ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[Category:ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱟᱞᱩᱢᱱᱤ]] [[Category:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱨᱤᱱ ᱯᱷᱮᱞᱳ ᱠᱚ]] [[Category:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱤᱢᱭᱩᱱᱚᱞᱚᱡᱤᱥᱴ ᱠᱚ]] [[Category:ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱤᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[Category:The World Academy of Sciences ᱨᱤᱱ ᱯᱷᱮᱞᱳ ᱠᱚ]] [[Category:Om Prakash Bhasin Award ᱧᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] gmjoxvu143tq4w9wclf0r3cjbmh3cng ᱯᱷᱟᱵᱤᱫᱽ ᱚᱦᱢᱚᱫᱽ 0 35703 199061 190953 2026-10-12T18:48:00Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 199061 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ}} {{Infobox cricketer | name = ᱯᱷᱟᱵᱤᱫᱽ ᱚᱦᱢᱚᱫᱽ | image = | country = | fullname = ᱯᱷᱟᱵᱤᱫᱽ ᱯᱷᱟᱨᱩᱠ ᱚᱦᱢᱚᱫᱽ<ref name="IE"/> | birth_date = {{birth date and age|1995|7|27|df=yes}} | birth_place = [[ᱛᱷᱟᱞᱟᱥᱥᱮᱨᱤ]], [[ᱠᱟᱱᱱᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱠᱟᱱᱱᱩᱨ]], [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ ᱚᱯᱷᱵᱨᱮᱠ | role = ᱚᱞᱞᱨᱟᱣᱩᱱᱰᱚᱨ | club1 = [[ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] | year1 = {{nowrap|᱒᱐᱑᱔/᱑᱕–᱒᱐᱑᱗/᱑᱘}} | club2 = [[ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ]] | year2 = {{nowrap|᱒᱐᱑᱘/᱑᱙ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ}} | date = ᱑᱑ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱗ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/796627.html ESPNcricinfo }} '''ᱯᱷᱟᱵᱤᱫᱽ ᱯᱷᱟᱨᱩᱠ ᱚᱦᱢᱚᱫᱽ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱗ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱙᱕) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ [[ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ [[ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱞᱨᱟᱣᱩᱱᱰᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ ᱛᱮ ᱵᱮᱴᱤᱝ ᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ ᱛᱮ ᱚᱯᱷ-ᱥᱯᱤᱱ ᱵᱳᱞᱤᱝ ᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name="Cricinfo">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/796627.html |title=Fabid Ahmed |access-date=11 October 2015 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱯᱷᱟᱵᱤᱫᱽ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱒᱗ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱙᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱠᱟᱱᱱᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱟᱞᱟᱥᱥᱮᱨᱤ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Cricinfo"/> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱨᱟᱱᱡᱤ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤ.ᱴᱤ.ᱠᱮ. ᱩᱥᱢᱟᱱ ᱠᱩᱴᱴᱤ ᱟᱨ ᱥᱤ.ᱴᱤ.ᱠᱮ. ᱢᱚᱥᱩᱫᱽ ᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱦᱮ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱟᱥᱤᱱᱫᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="TOI"/> ᱩᱱᱤᱭᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱯᱷᱟᱡᱤᱞ ᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="IE">{{cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2015/nov/23/fabid-multi-skilled-and-aggressive-847000.html|title=Fabid: Multi-skilled and Aggressive|work=The New Indian Express}}</ref> ==ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱯᱷᱟᱵᱤᱫᱽ ᱫᱚ ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱑᱙ ᱞᱮᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱮᱛᱚᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱥᱤ.ᱠᱮ. ᱱᱟᱭᱰᱩ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱒᱓ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱑᱔ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="IE"/> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱯᱴᱮᱱ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="TOI">{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/india-domestic/ranji-trophy/kerala-boy-fabid-ahmed-stars-in-puducherrys-historic-first-ranji-win/articleshow/66903295.cms|work=The Times of india|title=Kerala boy Fabid Ahmed stars in Puducherry's historical first Ranji win}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱘ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱔-᱑᱕ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/vijay-hazare-trophy-2014-15-775447/kerala-vs-tamil-nadu-south-zone-775921/full-scorecard|title=South Zone, Secunderabad, Nov 8 2014, Vijay Hazare Trophy|work=ESPNcricinfo |access-date=16 December 2021}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱗ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱕ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱒᱐᱑᱔-᱑᱕ ᱥᱮᱭᱚᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱟᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ ᱒᱐ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/syed-mushtaq-ali-trophy-2014-15-775445/hyderabad-india-vs-kerala-south-zone-775993/full-scorecard|title=South Zone, Kochi, Mar 27 2015, Syed Mushtaq Ali Trophy|work=ESPNcricinfo |access-date=16 December 2021}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱘ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱕-᱑᱖ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/ranji-trophy-2015-16-901105/hyderabad-india-vs-kerala-group-c-901729/full-scorecard|title=Group C, Hyderabad (Deccan), Oct 8 - 11 2015, Ranji Trophy|work=ESPNcricinfo |access-date=16 December 2021}}</ref> ᱜᱳᱣᱟ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱘ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱵᱮᱴᱤᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱨᱤᱱ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱵᱮᱴᱤᱝ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱩᱱᱤ ᱜᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="IE"/> ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱯᱴᱟᱱ ᱥᱟᱹᱪᱤᱱ ᱵᱮᱵᱤ ᱟᱜ ᱮᱱᱮᱡ ᱵᱟᱵᱚᱫᱽ ᱛᱮ ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱟᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/24533211/sanju-samson-13-players-sanctioned-kerala |title=Sanju Samson among 13 players sanctioned by Kerala |work=ESPNcricinfo |access-date=31 August 2018}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ ᱨᱮ ᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱨ ᱞᱤᱥᱴ-ᱮ ᱨᱮ ᱑᱑ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref name="TOI"/> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ [[ᱱᱤᱠᱷᱤᱞᱮᱥ ᱥᱩᱨᱮᱱᱫᱨᱚᱱ]], [[ᱤᱠᱞᱟᱥ ᱱᱟᱦᱟ]] ᱟᱨ ᱚᱵᱽᱫᱩᱞ ᱥᱟᱯᱷᱟᱨ ᱥᱟᱶ [[ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱤᱱ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱠᱚᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱤᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱟᱣᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ [[ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ]] ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.sportskeeda.com/cricket/kerala-cricketers-allegiance-to-puducherry-ahead-of-season|work=sportskeeda|title=Four Kerala cricketers switch allegiance to Puducherry team ahead of the 2018-19 Domestic Season|access-date=25 October 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/list-of-domestic-transfers-ahead-of-the-2018-19-ranji-trophy-season-1163731|title=List of domestic transfers ahead of the 2018-19 Ranji Trophy season|work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱢᱟᱱᱤᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱮᱪ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="LA">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156796.html |title=Plate, Vijay Hazare Trophy at Vadodara, Sep 19 2018 |access-date=19 September 2018 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱴᱤᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱩᱯ-ᱠᱮᱯᱴᱮᱱ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/rohit-damodaren-to-lead-pondy-in-vijay-hazare/articleshow/65684841.cms|title=Rohit Damodaren to lead Pondy in Vijay Hazare|work=The Times of India}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱫᱤᱱ, ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱚᱱᱴᱨᱚᱞ ᱵᱳᱨᱰ (ᱵᱤ.ᱥᱤ.ᱥᱤ.ᱟᱭᱤ), ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱤᱨᱚᱫᱷ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱫᱟᱯᱨᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ, ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ ᱫᱚ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱷᱟᱥ ᱫᱟᱵᱚᱱ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱴᱤᱢ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱤᱱ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱯᱷᱤᱞᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱟᱣ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱚᱠᱚᱭ ᱦᱚᱸ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱵᱟᱠᱚ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/24740968/bcci-revokes-eligibility-allowance-puducherry |title=BCCI revokes eligibility 'allowance' to Puducherry |work=ESPNcricinfo |access-date=20 September 2018}}</ref> ᱯᱷᱟᱵᱤᱫᱽ ᱫᱚ ᱵᱤ.ᱥᱤ.ᱥᱤ.ᱟᱭᱤ. ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱢᱟ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱨᱟᱡᱟᱹᱨᱤ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱢᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/news/bcci-cancels-registration-of-8-puducherry-players-for-flouting-eligibility-criteria-747833 |title=BCCI cancels registration of 8 Puducherry players for flouting eligibility criteria |work=Cricket Country |access-date=20 September 2018 |archive-date=20 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920234551/https://www.cricketcountry.com/news/bcci-cancels-registration-of-8-puducherry-players-for-flouting-eligibility-criteria-747833 |url-status=dead}}</ref><ref name="TOI"/> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱠᱠᱤᱢ ᱨᱮ ᱙.᱒ ᱳᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱘ ᱨᱟᱱ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱕ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱫᱷᱚᱱ ᱛᱮ ᱵᱚᱞᱤᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱠᱚᱨᱰ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.crictracker.com/stats-fabid-ahmed-concedes-eight-runs-in-9-2-overs-in-the-vijay-hazare-trophy/|title=Stats: Fabid Ahmed concedes eight runs in 9.2 overs in the Vijay Hazare Trophy|work=CricTracker|access-date=16 December 2021}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣᱤᱡ ᱵᱚᱞᱤᱵᱷᱤᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱬᱮ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱜᱮᱞ ᱢᱤᱫ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12591;team=6562;type=tournament |title=Vijay Hazare Trophy, 2018/19 - Puducherry: Batting and bowling averages |work=ESPNcricinfo |access-date=8 October 2018}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱷᱤ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱨᱮ ᱢᱟᱱ ᱚᱯᱷ ᱫᱤ ᱢᱮᱪ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱖ ᱣᱤᱠᱮᱴ (᱒/᱒᱒, ᱔/᱘) ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱯᱟᱨᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱱᱥ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱬᱟ ᱮᱱᱮᱢ ᱮᱢ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name="TOI"/> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{ESPNcricinfo|id=796627}} {{DEFAULTSORT:ᱚᱦᱢᱚᱫᱽ, ᱯᱷᱟᱵᱤᱫᱽ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱷᱟᱞᱟᱥᱥᱮᱨᱤ ᱨᱤᱱ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] r3bncld058l2g42hsvfjxss3qd3qeq4 ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ 0 36224 199054 198495 2026-10-12T16:30:38Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 199054 wikitext text/x-wiki {{short description|᱑᱙᱙᱒ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ}} {{Infobox event | title = ᱥᱟᱪᱟᱨᱦᱮ ᱟᱨ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ | image = | caption = | native_name = | native_name_lang = | date = {{start and end dates|᱑᱙᱙᱒|᱖|᱓|᱑᱙᱙᱒|᱖|᱑᱔|df=y}} | venue = | location = [[ᱨᱤᱭᱳ ᱰᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱚ]], ᱵᱽᱨᱟᱡᱤᱞ | coordinates = | also_known_as = {{unbulleted list|ᱨᱤᱭᱳ ᱰᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱚ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ|ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ}} | participants = ᱑᱐᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱟᱨ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱮᱱ ᱢᱩᱬᱩᱛ<ref>https://www2.camara.leg.br/a-camara/documentos-e-pesquisa/arquivo/sites-tematicos/rio20/eco-92 Câmara dos Deputados</ref> | outcome = [[United Nations Framework Convention on Climate Change|ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱦᱚᱭᱼᱦᱤᱥᱤᱫ ᱵᱚᱱᱚᱫᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ (UNFCCC)]] ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱮᱱᱟ }} [[Image:Flag of the United Nations.svg|thumb|ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾]] '''ᱥᱟᱪᱟᱨᱦᱮ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ''' ('''UNCED'''), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ '''ᱨᱤᱭᱳ ᱰᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱚ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ''' ᱵᱟᱝᱢᱟ '''ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ''' ([[ᱯᱚᱨᱛᱩᱜᱤᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱚᱨᱛᱩᱜᱤᱡᱽ]]: ECO92, Cúpula da Terra) ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱓ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱔ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱙᱒ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ [[ᱨᱤᱭᱳ ᱰᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱚ]] ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ [[ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱨᱟᱡᱽᱫᱩᱛ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ]] ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱤᱭᱳ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ ᱨᱮ ᱑᱐᱘ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱟᱨ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱤᱱ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱴᱮᱠᱟᱣᱟᱱ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱟᱨ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟᱭ᱾<ref>{{Cite web |title=Rio-92 |url=https://www2.camara.leg.br/a-camara/documentos-e-pesquisa/arquivo/sites-tematicos/rio20/eco-92 |access-date=2025-11-11 |website=Portal da Câmara dos Deputados |language=pt-br}}</ref> ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬ ᱥᱟᱹᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ [[ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱦᱚᱭᱼᱦᱤᱥᱤᱫ ᱵᱚᱱᱚᱫᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]] (UNFCCC) ᱵᱮᱨᱮᱫ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ "ᱦᱚᱭᱼᱦᱤᱥᱤᱫ ᱵᱚᱱᱚᱫᱚᱞ ᱨᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱚᱛᱚᱨᱟᱱ ᱮᱥᱮᱨ" ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱵᱟᱨᱜᱮ ᱨᱮ ᱜᱽᱨᱤᱱᱦᱟᱣᱩᱥ ᱜᱮᱥ ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱛᱷᱤᱨ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱪᱟᱨᱦᱮ ᱪᱩᱠᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱥᱟᱪᱟᱨᱦᱮ ᱟᱨ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤ ᱵᱟᱹᱭᱥᱤ (UNCED) ᱨᱮ ᱑᱕᱔ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱥᱩᱦᱤ ᱞᱮᱫᱟ ᱠᱚ᱾ ᱒᱐᱒᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱮ, UNFCCC ᱨᱮ ᱑᱙᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱮᱞᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱤᱫᱽᱫᱷᱟᱱᱛ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱜᱟᱶᱛᱟ, ᱠᱚᱱᱯᱷᱟᱨᱮᱱᱥ ᱚᱯᱷ ᱫᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤᱥ (COP), ᱦᱚᱭᱼᱦᱤᱥᱤᱫ ᱵᱚᱱᱚᱫᱚᱞ ᱥᱟᱶ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤ ᱧᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱠᱚ ᱫᱩᱲᱩᱵᱼᱟ᱾ UNFCC ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱟᱪᱟᱨᱦᱮ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ, ᱦᱚᱭᱼᱦᱤᱥᱤᱫ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱢᱮᱞᱟᱝᱠᱤ, ᱟᱨ ᱴᱮᱠᱟᱣᱟᱱ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ, ᱦᱚᱭᱼᱦᱤᱥᱤᱫ, ᱟᱨ ᱥᱟᱪᱟᱨᱦᱮ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱞᱟᱦᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱜᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ [[ᱵᱮᱼᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ]] (NGOs)<ref>{{cite web|url=http://www.un.org/geninfo/bp/intro.html|title=World Conferences Introduction|website=www.un.org|access-date=28 April 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310135935/http://www.un.org/geninfo/bp/intro.html|archive-date=10 March 2018|df=dmy-all}}</ref> ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱢᱩᱬ ᱥᱮᱞᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱢᱟᱰᱮᱨ ᱫᱚ [[ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱪᱟᱨᱦᱮ ᱪᱩᱠᱛᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱫ ᱢᱩᱬ ᱱᱤᱭᱚᱢ ᱠᱚ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[:en:precautionary principle|ᱥᱟᱵᱽᱫᱷᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱭᱚᱢ]], [[:en:Common But Differentiated Responsibilities|ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱫᱟᱹᱭᱵᱷᱟᱨ]], ᱟᱨ [[:en:polluter pays principle|ᱵᱟᱹᱲᱤᱡᱤᱭᱟᱹ ᱜᱮ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱭᱚᱢ]] ᱾<ref>{{Cite journal |last1=Morin |first1=Jean-Frédéric |last2=Allan |first2=Jen |last3=Jinnah |first3=Sikina |date=2023 |title=The survival of the weakest: the echo of the Rio Summit principles in environmental treaties |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09644016.2023.2236505 |journal=Environmental Politics |pages=1–22 |language=en |doi=10.1080/09644016.2023.2236505 |s2cid=260670633 |issn=0964-4016|url-access=subscription }}</ref> == ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ == '''᱑᱙᱗᱒ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱥᱟᱪᱟᱨᱦᱮ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ''' ('''UNCHE''') ᱵᱟᱝᱢᱟ '''ᱥᱴᱚᱠᱦᱳᱢ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ''' ᱫᱚ ᱥᱟᱰᱟᱨᱦᱮ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱕ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱖ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱗᱒ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱥᱩᱭᱤᱰᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱚᱠᱦᱳᱢ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾ [[ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱞᱟᱹᱰᱷᱟᱹᱭ]] (Cold War) ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱛᱷᱟᱨ ᱨᱮ [[ᱥᱮᱞᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ]] ᱢᱤᱫ ᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ ᱫᱚ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ᱾ [[ᱴᱮᱠᱟᱣᱟᱱ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱠᱚ ᱢᱤᱫᱼᱢᱤᱫ ᱥᱮᱞᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱢᱵᱽᱲᱟᱣ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱ ᱛᱮ, ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱮᱞᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱢᱮᱞᱟᱝᱠᱤ (Platform) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ ᱫᱚ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱞᱮᱱᱟ᱾ == ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱠᱚ == ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ: * ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱥᱴᱮᱢᱮᱴᱤᱠ ᱧᱮᱞᱼᱵᱷᱟᱞ — ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱵᱤᱥ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[ᱜᱮᱥᱳᱞᱤᱱ|ᱯᱮᱴᱨᱳᱞ]] ᱨᱮ [[:en:Tetraethyllead|ᱥᱤᱥᱟᱹ]], ᱵᱟᱝᱢᱟ ᱨᱮᱰᱤᱭᱳᱼᱮᱠᱴᱤᱵᱷ ᱠᱮᱢᱤᱠᱟᱞ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱤᱥᱟᱱ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ * [[:en:fossil fuel|ᱡᱤᱣᱟᱹᱥᱢᱚ ᱥᱩᱱᱩᱢ]] (fossil fuels) ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱛᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ (energy) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱨᱟᱹᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ [[ᱦᱚᱭᱼᱦᱤᱥᱤᱫ ᱵᱚᱱᱚᱫᱚᱞ]] ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ * ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱰᱚᱠᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱫᱷᱩᱶᱟᱹ ᱠᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱵᱷᱤᱲ ᱠᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡᱟᱜ ᱦᱚᱭ ᱟᱨ ᱫᱷᱩᱶᱟᱹ ᱛᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱠᱚ ᱠᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ|ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱜᱟᱹᱰᱤ (ᱡᱟᱛᱨᱤ ᱵᱟᱥ/ᱴᱨᱮᱱ)]] ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱱᱟᱣᱟ ᱵᱷᱚᱨᱥᱟ * [[ᱫᱟᱜ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱢᱤᱛ ᱥᱟᱯᱞᱟᱭ * ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱦᱟᱫᱚᱨᱭᱟ ᱠᱚ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚᱦᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱱᱚᱝ᱾<ref>{{cite web |title=Indus Delta: Bilawal says 2.4m acres of land is eroded by seawater |url=https://www.brecorder.com/news/40178786/indus-delta-bilawal-says-24m-acres-of-land-is-eroded-by-seawater |website=Business Recorder |date=9 June 2022 |access-date=12 June 2022}}</ref> == ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ == == ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ == ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱦᱚᱭᱼᱦᱤᱥᱤᱫ ᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱭᱟᱹ (climate governance) ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹᱣ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ᱾<ref>{{Cite journal |last=Thew |first=Harriet |date=23 February 2018 |title=Youth participation and agency in the United Nations Framework Convention on Climate Change |journal=International Environmental Agreements: Politics, Law and Economics |volume=18 |issue=3 |pages=369–389 |doi=10.1007/s10784-018-9392-2 |bibcode=2018IEAPL..18..369T |s2cid=158843174 |doi-access=free }}</ref> ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱦᱟᱱ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹᱣ ᱵᱟᱝ ᱮᱢ ᱞᱮᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱮᱡᱮᱱᱰᱟ (UNCED) ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |title=NON-GOVERNMENTAL ORGANIZATIONS ACCREDITED TO THE UNITED NATIONS CONFERENCE ON ENVIRONMENT AND DEVELOPMENT |url=https://wedocs.unep.org/bitstream/handle/20.500.11822/37713/UNCED_NGO.pdf?sequence=1&isAllowed=y |website=UNEP}}</ref> ᱴᱮᱠᱟᱣᱟᱱ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱨᱮ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱨ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱮᱡᱮᱱᱰᱟ ᱒᱑ (Agenda 21) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱫᱷᱭᱟᱭ ᱒᱕ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |last=Vincelette |first=Jocelyn |date=April 1998 |title=FEDERAL-PROVINCIAL RELATIONS AND THE ENVIRONMENT: ATTAINING SUSTAINABLE DEVELOPMENT THROUGH COOPERATION |url=https://central.bac-lac.gc.ca/.item?id=TC-OSTCB-1268&op=pdf&app=Library&oclc_number=1033003881 |website=Library and Archives Canada }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <blockquote>"᱒᱕.᱒ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱱ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱯᱷᱮᱥᱞᱟ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱛᱷᱟᱨ ᱨᱮ ᱮᱠᱴᱤᱵᱷ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜᱼᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱛᱮᱦᱮᱧ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮ ᱮᱥᱮᱨ ᱯᱟᱲᱟᱣ ᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱟᱜᱟᱢ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱜᱮᱭᱟᱱ ᱮᱱᱮᱢ ᱟᱨ ᱜᱚᱲᱚ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱩᱱᱠᱩ ᱢᱤᱫ ᱮᱴᱟᱜ ᱧᱮᱞᱛᱮᱫ ᱠᱚ ᱟᱹᱜᱩᱭᱮᱫᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟ᱾"<ref>{{Cite web |title=Agenda 21: STRENGTHENING THE ROLE OF MAJOR GROUPS |url=https://www.un.org/esa/dsd/agenda21/res_agenda21_25.shtml |website=United Nations}}</ref></blockquote> UNCED ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱛᱷᱟᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ᱾<ref>{{Cite web |title=Towards a National Sustainable Development Strategy |date=January 1993 |url=https://issuu.com/nrtee/docs/agenda21-projet-societe |access-date=13 June 2022 |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227105720/https://issuu.com/nrtee/docs/agenda21-projet-societe |url-status=dead }}</ref> ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ, [[ᱠᱳᱥᱴᱟ ᱨᱤᱠᱟ]] (Costa Rica) ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱥᱟᱪᱟᱨᱦᱮ ᱫᱩᱲᱩᱵ, ᱡᱩᱵᱷᱮᱱᱛᱩᱫᱽ (ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ) ᱙᱒ ᱨᱮ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱪᱤᱱᱛᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱴᱷᱟᱶ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Block-3 Programmes and Services: YOUTH PARTICIPATION IN in Development |url=https://egyankosh.ac.in/handle/123456789/12871 |website=eGyanKosh |access-date=2026-06-14 |archive-date=2024-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240708214041/https://egyankosh.ac.in/handle/123456789/12871 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book |last=Angel |first=William David |title=The International Law of Youth Rights: Source Documents and Commentary |url=https://archive.org/details/internationallaw0000unse_q4g9 |publisher=Martinus Nijhoff Publishers |year=1995 |isbn=0-7923-3321-7 |location=Netherlands |pages=[https://archive.org/details/internationallaw0000unse_q4g9/page/645 645] |language=EN}}</ref> <blockquote>"ᱥᱟᱪᱟᱨᱦᱮ ᱟᱨ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱮᱥᱞᱟ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱨᱮ ᱛᱮᱦᱮᱧ ᱨᱮᱱ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱱ... ᱮᱡᱮᱱᱰᱟ ᱒᱑ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟ" (UNCED 1992) ᱾<ref>{{Cite journal |date=November 13, 2018 |editor-last=Iles |editor-first=Alastair |title=Towards meaningful youth participation in science-policy processes: a case study of the Youth in Landscapes Initiative |journal=Elementa: Science of the Anthropocene |volume=6 |doi=10.1525/elementa.327 |bibcode=2018EleSA...6...67D |doi-access=free |last1=Dickson-Hoyle |first1=Sarah |last2=Kovacevic |first2=Michelle |last3=Cherbonnier |first3=Marina |last4=Nicholas |first4=Kimberly A. |page=67 }}</ref></blockquote> UNCED ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱨᱤᱱ ᱥᱮᱞᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱛᱮ [[ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ '᱙᱒]] ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ ᱠᱚ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ᱾<ref>{{Cite web |title="Youth Conference on Environment and Development (Youth 92)" held in Costa Rica from 22-29 March 1992 |url=https://archives.eui.eu/en/fonds/67337?item=CENYC-146 |website=EU Archives}}</ref><ref>{{Cite web |date=1993 |title=A Guide to Agenda 21 |url=https://idl-bnc-idrc.dspacedirect.org/bitstream/handle/10625/12885/IDL-12885.pdf?sequence=1 |website=International Development Research Centre (IDRC)}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=The Global Forum for Environmental Education |url=https://caretakers4all.org/public/upload/forums/v4n3-july1994.pdf |website=Global Network of Teachers and Students, Volume 4, Number 3 |access-date=12 June 2022 |archive-date=12 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240712033439/https://www.caretakers4all.org/public/upload/forums/v4n3-july1994.pdf |url-status=dead }}</ref> ᱟᱭᱢᱟ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱥᱮᱞᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱛᱤ (rate of change) ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |title='My generation has been damned' |url=http://www.herinst.org/envcontext/sustain/summit/critiques/article1.html |website=Third World Resurgence}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱠᱚ == * [https://www.un.org/esa/dsd/resources/res_docukeyconf_eartsumm.shtml ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱥᱟᱪᱟᱨᱦᱮ ᱟᱨ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ UNCED ᱵᱟᱝᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱞᱤᱞ ᱠᱚ] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120119092403/http://www.un.org/esa/dsd/resources/res_docukeyconf_eartsumm.shtml |date=19 January 2012 }} ᱨᱤᱭᱳ ᱰᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱚ, ᱵᱽᱨᱟᱡᱤᱞ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱑᱙᱙᱒ * [https://www.un.org/en/conferences/environment/rio1992 ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱥᱟᱪᱟᱨᱦᱮ ᱟᱨ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ, ᱨᱤᱭᱳ ᱰᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱚ, ᱵᱽᱨᱟᱡᱤᱞ, ᱓–᱑᱔ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱙᱒] * [https://www.youtube.com/watch?v=sDr2WQWjw1o&ab_channel=REVLUTIONS ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱳ: ᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱮᱵᱷᱟᱨᱱ ᱥᱩᱡᱩᱠᱤ, ᱮᱱᱵᱷᱟᱭᱨᱚᱱᱢᱮᱱᱴᱟᱞ ᱪᱤᱞᱰᱨᱮᱱ ᱚᱨᱜᱟᱱᱟᱭᱡᱮᱥᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱮᱫᱟ, UNCED ᱑᱙᱙᱒] * [https://web.archive.org/web/20100102141813/http://dalailama.com/messages/environment/address-at-rio ᱨᱤᱭᱳ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱢᱟᱰᱮᱨ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱥᱚᱱ], [[ᱛᱮᱱᱡᱤᱱ ᱜᱭᱟᱛᱥᱳ]] ᱫᱚᱞᱟᱭ ᱞᱟᱢᱟ * [https://web.archive.org/web/20120316134904/http://rio2012.org/intagreements/1992-rio-agenda21.php ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ ᱯᱷᱚᱨ ᱮ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱤᱱ ᱵᱮᱞᱮᱱᱥ ᱨᱮ ᱮᱡᱮᱱᱰᱟ ᱒᱑] * ᱢᱤᱫ ᱨᱟᱯᱟᱪᱟᱜ ᱟᱱᱟᱜ [https://web.archive.org/web/20090201033156/http://www.newint.org/ ᱱᱤᱣ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞᱤᱥᱴ] ᱠᱤᱱᱳᱴ, [https://web.archive.org/web/20090201033156/http://www.newint.org/ ᱑᱙᱙᱒ ᱨᱤᱭᱳ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ] ᱵᱟᱵᱚᱛ * [https://web.archive.org/web/20111014004030/http://environmentportal.in/ᱛᱷᱚᱠ/thesaurus/rio-summit ᱨᱤᱭᱳ ᱢᱟᱰᱮᱨ], ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱮᱱᱵᱷᱟᱭᱨᱚᱱᱢᱮᱱᱴ ᱯᱳᱨᱴᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱞ ᱠᱚ * ᱥᱤᱥᱮᱨᱳ ᱞᱩᱥᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱡᱚᱱ ᱜᱟᱢᱟᱨ, [https://www.theguardian.com/environment/2012/jun/12/rio20-agenda-politicians-john-gummer ᱨᱤᱭᱳ ᱫᱚ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱵᱟᱝ ᱥᱟᱹᱛ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱫᱷᱟᱣ ᱱᱚᱣᱟ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ], ᱫᱟ ᱜᱟᱨᱰᱤᱭᱟᱱ, ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱑᱒ [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱒ ᱨᱤᱭᱳ ᱰᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱚ ᱨᱮ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱒ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱢᱮᱞᱫ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱒ ᱥᱟᱪᱟᱨᱦᱮ ᱵᱟᱵᱚᱛ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱒ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱮ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐ ᱥᱟᱭᱼᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱵᱽᱨᱟᱡᱤᱞ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱨᱟᱡᱽᱫᱩᱛ ᱢᱟᱰᱮᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱪᱟᱨᱦᱮ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱙᱒ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱤᱭᱳ ᱰᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱚ (ᱯᱚᱱᱚᱛ) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱟᱪᱟᱨᱦᱮ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱢᱞᱮᱫ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱦᱚᱭᱼᱦᱤᱥᱤᱫ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]] n9ekajhjsqezx3mpxwl27x2w2hcjrm1 ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ ᱱᱟᱜᱟ 0 38105 199066 198191 2026-10-13T07:34:57Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 199066 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group|group=ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ ᱱᱟᱜᱟ|image=Koniak 0382b.jpg|image_caption=ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱵᱟᱸᱫᱮ ᱨᱮ ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ ᱢᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ|languages=[[ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]], [[ᱵᱚᱨᱢᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱚᱨᱢᱤ]]|popplace={{flag|India}}|region1=[[ᱱᱟᱜᱟᱞᱮᱱᱰ]]|pop1=᱒᱓᱗,᱕᱖᱘|ref1=<ref>{{Cite book|title=Census of India 2011|chapter=ST-13 PCA A-11 Appendix: District wise Scheduled Tribe population, Nagaland|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|year=2011|url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/43012}}</ref>|region2={{nbsp|10}}[[File:Seal of Assam.svg|20px]][[ᱟᱥᱟᱢ]]|pop2=N/A|region3={{flag|Myanmar}}|pop3=N/A|region4={{nbsp|10}}[[File:Flag of Naga Self-Administered Zone.png|20px]][[ᱱᱟᱜᱟ ᱥᱮᱞᱯᱷ-ᱮᱰᱢᱤᱱᱤᱥᱴᱟᱨᱰ ᱡᱳᱱ|ᱱᱟᱜᱟ ᱮᱥ.ᱮ.ᱡᱮᱰ (SAZ)]]|pop4=N/A|religions=[[ᱤᱥᱟᱹᱭ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱟᱨ ᱟᱱᱤᱢᱤᱡᱚᱢ|related=[[ᱣᱟᱱᱪᱳ ᱱᱟᱜᱟ|ᱣᱟᱱᱪᱳ]], ᱮᱴᱟᱜ [[ᱱᱟᱜᱟ ᱦᱚᱲ|ᱱᱟᱜᱟ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱩᱴ ᱠᱚ]], ᱛᱟᱭ ᱟᱦᱳᱢ}} '''ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ [[ᱱᱟᱜᱟ ᱦᱚᱲ|ᱱᱟᱜᱟ]] ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱩᱴ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱠᱚᱧᱮᱼᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ [[ᱱᱟᱜᱟᱞᱮᱱᱰ]] ᱨᱮᱱ ᱜᱤᱨᱟᱹᱵᱟᱹᱥᱤ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾<ref>'Konyak Nagas' by Christoph von Furer-Haimendorf, (1969)</ref> ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱢᱳᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱟᱝᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱤᱥᱚᱢ'' ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱣᱟᱝᱥ'' ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱨᱤᱱ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱢᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱩᱱᱠᱩ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱵᱟᱹᱭᱨᱤ ᱭᱟᱜ ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱜᱮᱫ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱮᱫᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱴᱮᱴᱩ ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://qz.com/india/1136007/the-konyaks-of-nagaland-indias-famed-tattooed-headhunters-are-a-vanishing-tribe/|title=Portraits of India's last tattooed headhunters before they disappear}}</ref> == ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ == [[ᱨᱮᱫ:Konyak_Tribe_3.jpg|right|thumb|ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱵᱟᱸᱫᱮ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ ᱦᱚᱲ]] [[ᱨᱮᱫ:Konyak_Tribe_001.jpg|right|thumb|ᱢᱤᱫ ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ ᱦᱚᱲ]] === ᱥᱟᱶᱛᱟ === ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ ᱫᱚ ᱱᱟᱜᱟ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱩᱴ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝᱟ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱚᱨᱩᱬᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱛᱤᱨᱟᱯ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱛᱤᱨᱟᱯ]], [[ᱞᱚᱝᱰᱤᱝ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱞᱚᱝᱰᱤᱝ]], ᱟᱨ [[ᱪᱟᱝᱞᱟᱝ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱪᱟᱝᱞᱟᱝ]] ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚᱨᱮ; ᱟᱥᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱥᱤᱵᱽᱥᱟᱜᱚᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]; ᱟᱨ [[ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟ ᱥᱮᱞᱯᱷ-ᱮᱰᱢᱤᱱᱤᱥᱴᱟᱨᱰ ᱡᱳᱱ ᱨᱮᱠᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱚᱨᱩᱬᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱣᱟᱱᱪᱳ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ('ᱣᱟᱱᱪᱳ' ᱫᱚ 'ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ) ᱾ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ, ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ, ᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱚᱨᱩᱬᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱ ᱱᱳᱠᱴᱮ ᱟᱨ ᱛᱟᱝᱥᱟ ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ ᱫᱚ ᱱᱟᱜᱟ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱩᱴ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱤᱥᱟᱹᱭ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱢᱟᱨᱮ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱥᱩᱨᱥᱩᱯᱩᱨ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱽᱱᱟᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱭᱨᱤ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱟᱨ ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱜᱮᱫ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱜᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱠᱚᱫᱚ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱤᱫᱤᱭᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱠᱟᱭᱛᱮ 'ᱵᱟᱟᱱ' (ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱚᱲᱟᱜ) ᱨᱮᱠᱚ ᱟᱠᱟᱭᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭᱤᱭᱟᱹ ᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮᱭ ᱩᱫᱩᱜᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱚᱵᱷᱤᱡᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱢᱟᱹᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱭᱚᱢ ᱟᱨ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱵᱟᱞᱤᱫᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚ ᱾{{citation needed|date=ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱔}} ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱤᱭᱚᱢᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱚ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱦᱚᱲ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱨ ᱫᱟᱹᱭᱵᱷᱟᱨ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱥᱟᱺᱦᱤᱡ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣᱟ ᱾{{citation needed|date=ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱔}} === ᱦᱩᱱᱟᱹᱨ === ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ ᱠᱚᱭ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱠᱚᱣᱟ ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱵᱚᱱᱫᱩᱠ ᱵᱮᱱᱟᱣ, ᱢᱮᱬᱦᱮᱫ ᱜᱚᱞᱟᱣ, ᱯᱤᱛᱚᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱨᱩᱫᱽ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱾ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱨᱟᱪᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟ ᱠᱚ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱨᱟᱪᱟ ᱫᱟᱜ ᱨᱮ ᱯᱚᱴᱟᱥᱤᱭᱟᱢ ᱱᱟᱭᱴᱨᱮᱴ ᱟᱨ ᱥᱚᱞᱯᱷᱚᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱨᱟᱪᱟ ᱫᱟᱜ ᱢᱮᱥᱟ ᱦᱟᱥᱟ ᱫᱚ ᱤᱱᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱚ ᱦᱮᱰᱮᱡᱟ ᱾ ᱫᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱞᱟᱸᱜᱟᱵᱚᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱠᱟᱛᱮ, ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱠᱟᱛᱮ, ᱠᱩᱭᱞᱟᱹ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱨ ᱵᱟᱨᱩᱫᱽ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱠᱟᱯᱤ ᱟᱨ ᱠᱟᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾{{citation needed|date=ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱔}} === ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ === ''ᱟᱣᱞᱮᱭᱟᱝ'' ᱫᱚ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱦᱟᱯᱛᱟ (᱑-᱖) ᱨᱮ ᱱᱤᱨᱚᱱ ᱨᱤᱛᱩ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱤᱛᱟᱹ ᱮᱨ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱚᱛ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱱᱟᱜ (''ᱠᱟᱦᱣᱟᱝ'') ᱟᱜ ᱟᱹᱥᱤᱨᱵᱟᱫᱽ ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ, ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ, ''ᱞᱟᱣ ᱳᱝ ᱢᱳ'', ᱫᱚ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱪᱟᱥ ᱟᱵᱟᱫᱽ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱜᱚᱥᱴ/ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ ᱾{{citation needed|date=ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱔}} [[ᱨᱮᱫ:Ceremonial_basket_Konyak_Naga.jpg|right|thumb|ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱴᱩᱠᱩᱡ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱡᱟᱝ ᱟᱨ ᱠᱟᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱩᱠᱩᱡ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱹᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ ᱾]] == ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ == ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱪᱤᱱᱤ-ᱛᱤᱵᱵᱚᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱞ ᱪᱟᱸᱜᱟ-ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱱᱟᱜᱟ ᱦᱩᱰᱤᱧ-ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ [[ᱱᱟᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱱᱟᱜᱟ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱭᱛᱮ [[ᱜᱟᱨᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱟᱨᱚ]] ᱟᱨ ᱵᱳᱲᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾{{citation needed|date=ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱔}} == ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ == * ᱪᱤᱝᱣᱟᱝ ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ (ᱡ. ᱑᱙᱔᱓), ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ * ᱮᱱ. ᱵᱳᱝᱠᱷᱟᱣ ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ (ᱡ. ᱑᱙᱗᱗), ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ * ᱯᱷᱟᱝᱱᱳᱱ ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ (ᱡ. ᱑᱙᱗᱘), ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ * ᱯᱤ. ᱯᱟᱭᱣᱟᱝ ᱠᱳᱱᱭᱟᱠ (ᱡ. ᱑᱙᱗᱗), ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ * ᱱᱳᱠᱮ ᱣᱟᱝᱱᱟᱣ (ᱡ. ᱑᱙᱔᱘), ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ * ᱰᱟᱵᱽᱞᱩ. ᱣᱟᱝᱭᱩᱦ (ᱡ. ᱑᱙᱖᱓), ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} == ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱢᱮ == * Stirn, Aglaja & Peter van Ham. ''The Hidden world of the Naga: Living Traditions in Northeast India''. London: Prestel. * Oppitz, Michael, Thomas Kaiser, Alban von Stockhausen & Marion Wettstein. 2008. ''Naga Identities: Changing Local Cultures in the Northeast of India''. Gent: Snoeck Publishers. * Kunz, Richard & Vibha Joshi. 2008. ''Naga – A Forgotten Mountain Region Rediscovered''. Basel: Merian. * Alban von Stockhausen: ''Imag(in)ing the Nagas: The Pictorial Ethnography of Hans-Eberhard Kauffmann and Christoph von Fürer-Haimendorf''. Arnoldsche, Stuttgart 2014,. * {{ISBN|978-3-89790-412-5}}. == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == {{commons category|Konyak Naga}} * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=nbe ᱮᱛᱷᱱᱚᱞᱚᱜᱽ ᱯᱨᱚᱯᱷᱟᱭᱤᱞ] qezu178pvbp3ua19s8ux0xlcvkhoz7o ᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ 0 38111 199067 198275 2026-10-13T07:37:26Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱮᱱᱟ 199067 wikitext text/x-wiki {{Infobox games | name = XX ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ | logo = 2026 Asian Games logo.svg | size = | caption = | motto = ''ᱤᱢᱮᱡᱤᱱ ᱣᱟᱱ ᱮᱥᱤᱭᱟ'', ここで、ひとつに, Koko de, hitotsu ni<ref name=emblem>{{cite news|url=https://ocasia.org/news/155-aichi-nagoya-announces-imagine-one-asia-as-slogan-for-2026-asian-games.html|title=Aichi-Nagoya announces 'Imagine One Asia' as slogan for 2026 Asian Games|website=ocasia.org |publisher=[[Olympic Council of Asia]]|date=18 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612082115/https://ocasia.org/news/155-aichi-nagoya-announces-imagine-one-asia-as-slogan-for-2026-asian-games.html |archive-date=12 June 2020 |url-status=dead}}</ref> | host_city = [[ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ]] ᱟᱨ [[ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ]], ᱡᱟᱯᱟᱱ | nations = ᱔᱖ (ᱮ.ᱟᱨ.ᱴᱤ (ART) ᱫᱚᱞ ᱥᱟᱶᱛᱮ<ref name=refugeeteam>{{cite web|url=https://oca.asia/news/7757-oca-refugee-team-to-compete-in-20th-asian-games-aichi-nagoya.html|title=OCA Refugee Team to compete in 20th Asian Games Aichi-Nagoya|date=23 August 2026|website=[[Olympic Council of Asia]]}}</ref>) | athletes = ᱑᱐,᱗᱘᱗<ref name=oca1month>{{cite web|url=https://www.qatar-tribune.com/article/249397/sports/oca-marks-countdown-to-aichi-nagoya-20th-asian-games|title=OCA marks countdown to Aichi-Nagoya 20th Asian Games|website=Qatar Tribune|date=19 August 2026}}</ref><!-- final registered number rose further after the OCA's one-month countdown release; see Concerns and controversies --> | events = ᱔᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱔᱖᱙ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ (᱗᱑ ᱰᱤᱥᱤᱯᱞᱤᱱ)<ref name=programme>{{cite news|url=https://oca.asia/news/6421-oca-executive-board-approves-sports-programme-for-20th-asian-games-in-aichi-nagoya.html|title=OCA Executive Board approves sports programme for 20th Asian Games in Aichi-Nagoya|website=ocasia.org|publisher=[[Olympic Council of Asia]]|date=15 July 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250730091749/https://oca.asia/news/6421-oca-executive-board-approves-sports-programme-for-20th-asian-games-in-aichi-nagoya.html|archive-date=30 July 2025|url-status=live}}</ref> | opening = ᱑᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱖ | closing = ᱔ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱖ | opened_by = [[ᱱᱟᱨᱩᱦᱤᱛᱳ]]<br>{{small|[[ᱡᱟᱯᱟᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱢᱨᱟᱴ]]}} | closed_by = | athlete_oath = ᱭᱩᱠᱤ ᱛᱟᱱᱟᱠᱟ<br>[[ᱨᱤᱭᱳᱪᱤ ᱟᱠᱟᱢᱟᱛᱥᱩ]] | judge_oath = | torch_lighter = [[ᱠᱳᱡᱤ ᱢᱩᱨᱳᱯᱷᱩᱥᱤ]]<br>[[ᱥᱤᱜᱮᱱᱳᱵᱩ ᱢᱩᱨᱳᱯᱷᱩᱥᱤ]] | stadium = [[ᱯᱟᱞᱳᱢᱟ ᱢᱤᱡᱩᱦᱳ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ (᱒᱐᱒᱖)|ᱯᱟᱞᱳᱢᱟ ᱢᱤᱡᱩᱦᱳ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ]] | website = [https://www.aichi-nagoya2026.org/ aichi-nagoya2026.org] | SpreviousS = [[᱒᱐᱒᱒ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|ᱦᱟᱝᱡᱳᱣ ᱒᱐᱒᱒]] | SnextS = ''[[᱒᱐᱓᱐ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|ᱫᱳᱦᱟ ᱒᱐᱓᱐]]'' | Sprevious = [[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱣᱤᱱᱴᱟᱨ ᱜᱮᱢᱥ|ᱦᱟᱨᱵᱤᱱ ᱒᱐᱒᱕]] | Snext = ''[[᱒᱐᱒᱙ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱣᱤᱱᱴᱟᱨ ᱜᱮᱢᱥ|ᱟᱞᱢᱟᱴᱤ ᱒᱐᱒᱙]]'' }} {{2026 Asian Games}} '''᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ''', 2026年アジア競技大会, 2026-nen Ajia Kyōgi Taikai, ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞᱤ '''XX ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ''', 第20回アジア競技大会 ᱟᱨ '''ᱟᱭᱤᱪᱤ–ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱒᱐᱒᱖''', 愛知・名古屋2026 ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱢᱟᱞᱴᱤ-ᱥᱯᱳᱴᱥ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱑᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱔ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱖ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱡᱟᱯᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱫᱚ ᱑᱐ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news|title=2026 Asian Games to be held in autumn to avoid summer heat in Japan|url=http://www.xinhuanet.com/english/2018-08/19/c_137402371.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20181023080247/http://www.xinhuanet.com/english/2018-08/19/c_137402371.htm|url-status=dead|archive-date=October 23, 2018|accessdate=23 October 2018|work=Xinhuanet|publisher=xinhuanet.com|date=19 August 2018}}</ref> ᱑᱙᱕᱘ ᱨᱮ ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱔ ᱨᱮ ᱦᱤᱨᱳᱥᱤᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱫᱚ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱡᱟᱯᱟᱱᱤ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱯᱩᱱ-ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱦᱚᱨᱟ ᱨᱮ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱟᱡᱟᱨ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ [[᱒᱐᱒᱒ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|᱒᱐᱒᱒ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ]] ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱓ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱮᱢᱥ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ]] ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱑᱙᱕᱑ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱗᱕ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣᱮᱫᱟ ᱾ == ᱵᱤᱰᱤᱝ ᱯᱨᱚᱥᱮᱥ == ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱚᱯᱷ ᱮᱥᱤᱭᱟ (ᱳ.ᱥᱤ.ᱮ) ᱫᱚ ᱒᱕ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟ ᱱᱟᱝ ᱨᱮ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱮ ᱜᱮᱢᱥ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱯᱨᱚᱥᱛᱟᱵᱽ ᱮ ᱟᱛᱟᱝ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=award>{{cite news|last1=Butler|first1=Nick|title=Aichi and Nagoya officially awarded 2026 Asian Games|url=https://www.insidethegames.biz/index.php/articles/1042008/aichi-and-nagoya-officially-awarded-2026-asian-games|accessdate=15 October 2016|work=Inside the Games|publisher=insidethegames.biz|date=25 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161019001620/http://www.insidethegames.biz/index.php/articles/1042008/aichi-and-nagoya-officially-awarded-2026-asian-games |archive-date=19 October 2016 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title=Japan's 2026 Asian Games hosts told to improve preparations|url=https://english.kyodonews.net/news/2024/12/76b4c56b61aa-japans-2026-asian-games-hosts-told-to-improve-preparations.html|accessdate=10 December 2024|work=Kyodo News|date=9 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241209235427/https://english.kyodonews.net/news/2024/12/76b4c56b61aa-japans-2026-asian-games-hosts-told-to-improve-preparations.html |archive-date=9 December 2024 |url-status=live}}</ref> ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱟᱸᱥᱟᱱ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱵᱤᱰ ᱯᱨᱚᱥᱛᱟᱵᱽ ᱫᱚ ᱯᱟᱞᱮ ᱵᱟᱝ ᱦᱩᱭ ᱠᱚᱜᱼᱟ; ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱒᱐᱑᱕ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱥᱚᱞᱦᱮ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱵᱤᱰ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref name=budget>{{cite news|last1=Mackay|first1=Duncan|title=Joint bid from Nagoya and Aichi for 2026 Asian Games approved by JOC after budget dispute settled|url=https://www.insidethegames.biz/articles/1041665/joint-bid-from-nagoya-and-aichi-for-2026-asian-games-approved-by-joc-after-budget-dispute-settled|accessdate=15 October 2016|work=inside the games|publisher=insidethegames.biz|date=15 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160917135413/https://www.insidethegames.biz/articles/1041665/joint-bid-from-nagoya-and-aichi-for-2026-asian-games-approved-by-joc-after-budget-dispute-settled |archive-date=17 September 2016 |url-status=live}}</ref> ᱳ.ᱥᱤ.ᱮ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱯᱞᱟᱱ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱠᱮᱞᱮᱱᱰᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱤᱲ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱯᱞᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱹᱦᱤᱛ ᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱘ ᱟᱨ ᱒᱐᱒᱒ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱣᱤᱱᱴᱟᱨ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱜᱮᱢᱥ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱯᱷᱟ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ (ᱯᱭᱚᱝᱪᱟᱝ ᱟᱨ ᱵᱤᱡᱤᱝ ᱨᱮ, ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱠᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ) ᱟᱨ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱜᱮᱢᱥ (᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ) ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news|title=Nagoya 2026 Asian Games: Mayor promises 'fun', even as Japan looks at packed international schedule|url=http://www.firstpost.com/sports/nagoya-2026-asian-games-mayor-promises-fun-even-as-japan-looks-at-packed-international-schedule-3019458.html|accessdate=15 October 2016|work=F.Sports|publisher=firstpost.com|date=25 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161122110929/http://www.firstpost.com/sports/nagoya-2026-asian-games-mayor-promises-fun-even-as-japan-looks-at-packed-international-schedule-3019458.html |archive-date=22 November 2016 |url-status=live}}</ref> {| class="wikitable" |- |+ ᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱵᱤᱰᱤᱝ ᱚᱨᱡᱚ |- ! ᱥᱚᱦᱚᱨ ! ᱮᱱ.ᱳ.ᱥᱤ | align=center bgcolor="silver" |'''ᱚᱨᱡᱚ''' |- ||'''[[ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ|ᱟᱭᱤᱪᱤ]] ᱟᱨ [[ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ]]'''<ref>{{Cite web |title=HOST CITY CONTRACT |url=https://www.aichi-nagoya2026.org/assets/file/tournament/HostCityContract-AG2026.pdf |website=Aichi-Nagoya Asian Games Organizing Committee |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630081141/https://www.aichi-nagoya2026.org/assets/file/tournament/HostCityContract-AG2026.pdf |archive-date=30 June 2023 |url-status=live}}</ref>||'''{{JPN}}''' ||'''ᱢᱤᱫ ᱢᱚᱛ ᱛᱮ''' |} === ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ === ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱪᱷᱟᱰᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ, ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚᱨᱮ, ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱐ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱜᱤᱯᱷᱩ, ᱳᱥᱟᱠᱟ, ᱟᱨ ᱥᱤᱡᱩᱳᱠᱟ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾<ref name=award /> ᱥᱟᱭᱠᱤᱞᱤᱝ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱤᱡᱩᱳᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱡᱩ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱤᱡᱩ ᱵᱷᱮᱞᱳᱰᱨᱳᱢ ᱨᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱫᱟᱜ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱨᱮᱱᱵᱳ ᱯᱩᱞ ᱨᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱯᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱠᱚᱢ ᱚᱠᱛᱚ ᱵᱟᱹᱠᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮ, ᱳ.ᱥᱤ.ᱮ ᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱚᱸᱰᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱮᱠᱣᱟᱴᱤᱠᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱭᱚᱢ ᱠᱚ ᱵᱟᱭ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://www.pref.aichi.jp/uploaded/attachment/463843.pdf |title=第 20 回アジア競技大会(2026/愛知・名古屋)水泳(競泳/飛込)会場(仮決定)の変更について |access-date=2023-10-10 |publisher=愛知県 |language=ja |archive-url=https://web.archive.org/web/20230605015033/https://www.pref.aichi.jp/uploaded/attachment/463843.pdf |archive-date=5 June 2023 |url-status=live}}</ref> ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱯᱟᱭᱨᱟ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚᱫᱚ ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ ᱮᱠᱣᱟᱴᱤᱠᱥ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ ᱛᱮ, ᱟᱨ ᱜᱷᱚᱲᱥᱚᱣᱟᱨᱤ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚᱫᱚ ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ ᱤᱠᱣᱮᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱨᱠ ᱛᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱟᱹᱭᱥᱟᱞᱟ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ; ᱣᱟᱴᱟᱨ ᱯᱳᱞᱳ ᱫᱚ ᱱᱤᱯᱯᱚᱱ ᱜᱟᱭᱤᱥᱤ ᱦᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱱᱵᱳ ᱯᱩᱞ ᱛᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="place">{{cite news|url=https://www3.nhk.or.jp/tokai-news/20230615/3000029925.html |title=アジア大会組織委 競泳などの東京への会場変更の提案を決定 |work=NHK News Web|date=15 June 2023 |language=ja |archive-url=https://web.archive.org/web/20230616030818/https://www3.nhk.or.jp/tokai-news/20230615/3000029925.html |archive-date=16 June 2023 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |title=Tokyo 2020 venue to be used for equestrian at Aichi-Nagoya 2026 Asian Games |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1128788/equestrian-tokyo-2020-venue-aichi-2026 |date=3 October 2022 |work=Inside the Games |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003233742/https://www.insidethegames.biz/articles/1128788/equestrian-tokyo-2020-venue-aichi-2026 |archive-date=3 October 2022 |url-status=live}}</ref> ᱦᱤᱥᱟᱭᱟ ᱳᱫᱳᱨᱤ ᱯᱟᱨᱠ ᱫᱚ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱮᱨᱟ ᱜᱮᱢᱥ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱮᱱ ᱡᱳᱱ, ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱣᱟᱱ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱯᱷᱨᱟᱱᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱮᱨᱤᱥ]] ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱒᱐᱒᱔ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥ ᱯᱟᱨᱠ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=「ONE ASIA WORLD」Unvailed as The Official Cellebration Fan Zone|url=https://old.aichi-nagoya2026.org/en/news/detail/1350|date=15 June 2026|work=AINAGOC|archive-url=https://web.archive.org/web/20260727155546/https://aichi-nagoya2026.org/en/news/detail/1350|archive-date=27 July 2026|url-status=live}}</ref> ==== [[ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ]] ==== {|class="wikitable sortable" !colspan="2" |ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ !ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚ !ᱠᱮᱯᱟᱥᱤᱴᱤ !ᱦᱟᱞᱚᱛ |- |rowspan="5"|{{ill|Paloma Mizuho Sports Park|ja|名古屋市瑞穂公園|lt=ᱯᱟᱞᱳᱢᱟ ᱢᱤᱡᱩᱦᱳ ᱥᱯᱳᱴᱥ ᱯᱟᱨᱠ}} |rowspan="2"|[[ᱯᱟᱞᱳᱢᱟ ᱢᱤᱡᱩᱦᱳ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ (᱒᱐᱒᱖)|ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ]] |ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱠᱚ |rowspan="2"|᱓᱕,᱐᱐᱐ |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ |- |ᱮᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ (ᱴᱨᱮᱠ ᱮᱱᱰ ᱯᱷᱤᱞᱰ, ᱢᱮᱨᱟᱛᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ/ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ) |- |rowspan="2"|[[ᱯᱟᱞᱳᱢᱟ ᱢᱤᱡᱩᱦᱳ ᱨᱟᱜᱽᱵᱤ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ|ᱨᱟᱜᱽᱵᱤ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ]] |ᱨᱟᱜᱽᱵᱤ ᱥᱮᱵᱷᱮᱱᱥ |rowspan="2"|᱑᱐,᱔᱐᱐ |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ |- |ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ (ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ) |- |{{ill|Paloma Mizuho Arena|ja|パロマ瑞穂アリーナ|lt=ᱮᱨᱤᱱᱟ}} |ᱥᱮᱯᱟᱠ ᱴᱟᱠᱨᱳ |᱑,᱑᱕᱘ |rowspan="3"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |colspan="2" rowspan="2"|{{ill|Aichi Budokan|ja|愛知県武道館|lt=ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱵᱩᱫᱳᱠᱟᱱ}} |ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ (ᱡᱩ-ᱡᱤᱛᱥᱩ, ᱠᱩᱨᱟᱥ) |rowspan="2"|᱑,᱕᱐᱔ |- |ᱣᱩᱥᱩ |- |colspan="2" rowspan="2"|[[ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱮᱨᱤᱱᱟ]] |ᱵᱟᱥᱠᱮᱴᱵᱚᱞ |rowspan="2"|᱑᱕,᱐᱐᱐ |rowspan="2"|ᱱᱟᱶᱟ |- |ᱡᱩᱰᱳ |- |colspan="2"|[[ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] ᱟᱨ [[ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱥᱤᱴᱤ ᱦᱚᱞ]] ᱞᱩᱯ ᱠᱳᱨᱥ |ᱮᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ (ᱨᱮᱥ ᱣᱟᱠ) |{{N/A}} |ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ |- |colspan="2"|[[ᱥᱤ.ᱮᱥ ᱮᱥᱮᱴ ᱢᱤᱱᱟᱛᱳ ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ]] |ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ (ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ) |᱖,᱗᱐᱐ |ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ |- |colspan="2" rowspan="2"|ᱦᱤᱜᱟᱥᱤ ᱥᱯᱳᱴᱥ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ |ᱯᱮᱰᱮᱞ |rowspan="2"|᱙᱘᱑ |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |ᱴᱮᱠᱵᱚᱞ |- |colspan="2" rowspan="2"|[[ᱦᱤᱜᱟᱥᱤᱭᱟᱢᱟ ᱯᱟᱨᱠ ᱴᱮᱱᱤᱥ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ]] |ᱴᱮᱱᱤᱥ |rowspan="2"|᱔,᱐᱐᱐ (ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱳᱨᱴ) |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ |- |ᱥᱚᱯᱷᱴ ᱴᱮᱱᱤᱥ |- |colspan="2" rowspan="2"|{{ill|Inae Sports Center|ja|稲永スポーツセンター|lt=ᱤᱱᱟᱭᱮ ᱥᱯᱳᱴᱥ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ}} |ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ (ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱨᱴᱥ) |rowspan="2"|᱒,᱒᱓᱒ |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |ᱨᱮᱥᱞᱤᱝ |- |colspan="2"|{{ill|Kinjō-futō Station|lt=ᱠᱤᱱᱡᱳ-ᱯᱷᱩᱛᱳ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱪᱷᱟᱠ|ja|金城ふ頭駅}} |᱓x᱓ ᱵᱟᱥᱠᱮᱴᱵᱚᱞ |᱑,᱐᱐᱐ |ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ |- |colspan="2"|{{ill|Nagoya City Trade and Industry Center|ja|名古屋市中小企業振興会館|lt=ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱥᱤᱴᱤ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱟᱨ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ}} |ᱣᱮᱭᱴᱞᱤᱯᱷᱴᱤᱝ |TBA |rowspan="2"|ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱴᱮᱱᱰ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |[[ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱫᱩᱜ-ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱦᱚᱞ]] |ᱦᱚᱞ ᱑ |ᱥᱯᱳᱴ ᱠᱞᱟᱭᱢᱵᱤᱝ |TBA |- |colspan="2"|{{ill|Nagoya Velodrome|ja|名古屋競輪場|lt=ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱵᱷᱮᱞᱳᱰᱨᱳᱢ BMX ᱨᱮᱥ ᱠᱳᱨᱥ}} |ᱥᱟᱭᱠᱤᱞᱤᱝ (BMX ᱨᱮᱥᱤᱝ) |᱑᱕᱖ |ᱱᱟᱶᱟ |- |rowspan="2"|[[ᱱᱤᱯᱯᱚᱱ ᱜᱟᱭᱤᱥᱤ ᱦᱚᱞ]] |ᱨᱮᱱᱵᱳ ᱦᱚᱞ |ᱡᱤᱢᱱᱟᱥᱴᱤᱠᱥ |᱑᱐,᱐᱐᱐ |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ |- |ᱨᱮᱱᱵᱳ ᱯᱩᱞ |ᱮᱠᱣᱟᱴᱤᱠᱥ (ᱣᱟᱴᱟᱨ ᱯᱳᱞᱳ) |᱓,᱕᱐᱐ |- |colspan="2"|{{ill|Obata Ryokuchi Urban Forest|ja|小幡緑地|lt=ᱳᱵᱟᱛᱟ ᱨᱭᱳᱠᱩᱪᱤ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱵᱤᱨ}} |ᱥᱟᱭᱠᱤᱞᱤᱝ (ᱢᱟᱣᱩᱱᱴᱮᱱ ᱵᱟᱭᱤᱠ) |{{N/A}} |ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |colspan="2"|[[ᱛᱟᱠᱮᱫᱟ ᱛᱮᱵᱷᱟ ᱚᱥᱤᱭᱟᱱ ᱮᱨᱤᱱᱟ]] |ᱥᱠᱣᱟᱥ |᱒,᱕᱖᱙ |ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ |} ==== [[ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ]] ==== {|class="wikitable sortable" !colspan="2" |ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ !ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ !ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚ !ᱠᱮᱯᱟᱥᱤᱴᱤ !ᱦᱟᱞᱚᱛ |- |rowspan="2"|[[ᱟᱱᱡᱳ ᱥᱯᱳᱴᱥ ᱯᱟᱨᱠ]] |ᱥᱚᱯᱷᱴᱵᱚᱞ ᱴᱟᱺᱰᱤ |rowspan="2"|[[ᱟᱱᱡᱳ]] |ᱥᱚᱯᱷᱴᱵᱚᱞ |᱒,᱕᱐᱐ |ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ |- |ᱟᱭᱢᱟ-ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱱ ᱴᱟᱺᱰᱤ |ᱢᱚᱰᱟᱨᱱ ᱯᱮᱱᱴᱟᱛᱷᱞᱚᱱ |᱑,᱗᱐᱐ |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |colspan="2"|{{ill|Kaiyoh Yacht Harbor|ja|海陽ヨットハーバー|lt=ᱠᱟᱭᱤᱭᱳ ᱭᱟᱪ ᱦᱟᱨᱵᱟᱨ}} |rowspan="2"|[[ᱜᱟᱢᱟᱜᱳᱨᱤ]] |ᱥᱮᱞᱤᱝ |TBA |- |colspan="2"|[[ᱜᱟᱢᱟᱜᱳᱨᱤ ᱥᱤᱴᱤ ᱴᱨᱟᱭᱟᱛᱷᱞᱚᱱ ᱴᱷᱟᱶ]] |ᱴᱨᱟᱭᱟᱛᱷᱞᱚᱱ |{{N/A}} |ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ |- |colspan="2"|ᱦᱮᱠᱤᱱᱟᱱ ᱨᱭᱳᱠᱩᱪᱤ ᱵᱤᱪ ᱠᱳᱨᱴ |[[ᱦᱮᱠᱤᱱᱟᱱ]] |ᱵᱤᱪ ᱵᱷᱚᱞᱤᱵᱚᱞ |TBA |ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱴᱮᱱᱰ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |colspan="2"|{{ill|Ichinomiya City Municipal Gymnasium|ja|一宮市総合体育館|lt=ᱤᱪᱤᱱᱳᱢᱤᱭᱟ ᱥᱤᱴᱤ ᱢᱤᱭᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞ ᱡᱤᱢᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱢ}} |[[ᱤᱪᱤᱱᱳᱢᱤᱭᱟ, ᱟᱭᱤᱪᱤ|ᱤᱪᱤᱱᱳᱢᱤᱭᱟ]] |ᱵᱮᱰᱢᱤᱱᱴᱚᱱ |᱒,᱐᱐᱒ |rowspan="6"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |colspan="2"|{{ill|Toyoda Gosei Memorial Gymnasium|ja|豊田合成記念体育館|lt=ᱛᱳᱭᱳᱫᱟ ᱜᱳᱥᱮᱭ ᱢᱮᱢᱳᱨᱤᱭᱟᱞ ᱡᱤᱢᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱢ}} |[[ᱤᱱᱟᱡᱟᱣᱟ]] |ᱦᱮᱱᱰᱵᱚᱞ (ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ) |᱓,᱕᱐᱐ |- |colspan="2"|{{ill|Wave Stadium Kariya|ja|刈谷市総合運動公園多目的グラウンド|lt=ᱣᱮᱵᱷ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱟᱨᱤᱭᱟ}} |[[ᱠᱟᱨᱤᱭᱟ, ᱟᱭᱤᱪᱤ|ᱠᱟᱨᱤᱭᱟ]] |ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ (ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ) |᱒,᱖᱐᱒ |- |colspan="2"|{{ill|Kasugai Country Club|ja|春日井カントリークラブ|lt=ᱠᱟᱥᱩᱜᱟᱭ ᱠᱟᱱᱴᱨᱤ ᱠᱞᱟᱵᱽ}} |rowspan="2"|[[ᱠᱟᱥᱩᱜᱟᱭ, ᱟᱭᱤᱪᱤ|ᱠᱟᱥᱩᱜᱟᱭ]] |ᱜᱚᱞᱯᱷ |TBA |- |colspan="2"|{{ill|Kasugai City General Gymnasium|ja|春日井市総合体育館|lt=ᱠᱟᱥᱩᱜᱟᱭ ᱥᱤᱴᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱡᱤᱢᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱢ}} |ᱦᱮᱱᱰᱵᱚᱞ (ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ) |᱕,᱐᱐᱐ |- |colspan="2"|[[ᱯᱟᱨᱠ ᱮᱨᱤᱱᱟ ᱠᱳᱢᱟᱠᱤ]] |[[ᱠᱳᱢᱟᱠᱤ]] |ᱵᱷᱚᱞᱤᱵᱚᱞ (ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ, ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ) |᱕,᱐᱐᱐ |- |colspan="2"|{{ill|Miyoshi Lake|ja|三好池|lt=ᱢᱤᱭᱳᱥᱤ ᱡᱷᱤᱞ}} |[[ᱢᱤᱭᱳᱥᱤ, ᱟᱭᱤᱪᱤ|ᱢᱤᱭᱳᱥᱤ]] |ᱠᱮᱱᱳᱭᱤᱝ (ᱥᱯᱨᱤᱱᱴ) |TBA |ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱴᱮᱱᱰ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |colspan="2"|{{ill|Nishio City General Gymnasium|ja|西尾市総合体育館|lt=ᱱᱤᱥᱤᱳ ᱥᱤᱴᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱡᱤᱢᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱢ}} |[[ᱱᱤᱥᱤᱳ]] |ᱵᱚᱠᱥᱤᱝ |᱒,᱑᱗᱔ |ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |colspan="2"|[[ᱠᱳᱨᱳᱜᱤ ᱮᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠ ᱯᱟᱨᱠ]] |[[ᱱᱤᱥᱥᱤᱱ, ᱟᱭᱤᱪᱤ|ᱱᱤᱥᱥᱤᱱ]] |ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ |᱒,᱐᱐᱐ |ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱴᱮᱱᱰ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |rowspan="3"|{{ill|ᱳᱠᱟᱡᱟᱠᱤ ᱥᱮᱱᱴᱨᱟᱞ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱯᱟᱨᱠ|ja|岡崎中央総合公園|lt=ᱳᱠᱟᱡᱟᱠᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱯᱟᱨᱠ}} |[[ᱳᱠᱟᱡᱟᱠᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱯᱟᱨᱠ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱡᱤᱢᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱢ|ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱡᱤᱢᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱢ]] |rowspan="3"|[[ᱳᱠᱟᱡᱟᱠᱤ, ᱟᱭᱤᱪᱤ|ᱳᱠᱟᱡᱟᱠᱤ]] |ᱵᱷᱚᱞᱤᱵᱚᱞ (ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ, ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ) |᱔,᱖᱗᱓ |ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |ᱟᱭᱢᱟ-ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱱ ᱪᱷᱟᱠ |ᱟᱨᱪᱟᱨᱤ |TBA |ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ |- |{{ill|Okazaki Central Park Baseball Stadium|ja|岡崎市民球場|lt=ᱵᱮᱥᱵᱚᱞ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ}} |ᱵᱮᱥᱵᱚᱞ (ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ) |᱒᱐,᱐᱐᱐ |ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ |- |colspan="2"|ᱥᱤᱱᱥᱤᱨᱳ ᱥᱟᱭᱠᱤᱞᱤᱝ ᱨᱳᱰ ᱠᱳᱨᱥ |[[ᱥᱤᱱᱥᱤᱨᱳ]] |ᱥᱟᱭᱠᱤᱞᱤᱝ (ᱨᱳᱰ) |{{N/A}} |rowspan="2"|ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ |- |colspan="2"|[[ᱟᱠᱟᱵᱟᱱᱮ ᱞᱚᱝ ᱵᱤᱪ]] |[[ᱛᱟᱦᱟᱨᱟ, ᱟᱭᱤᱪᱤ|ᱛᱟᱦᱟᱨᱟ]] |ᱥᱟᱨᱯᱷᱤᱝ |TBA |- |colspan="2"|ᱛᱳᱠᱟᱭ ᱥᱤᱴᱤᱡᱚᱱᱥ ᱡᱤᱢᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱢ |[[ᱛᱳᱠᱟᱭ, ᱟᱭᱤᱪᱤ|ᱛᱳᱠᱟᱭ]] |ᱠᱟᱵᱟᱰᱤ |᱑,᱓᱐᱐ |ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |rowspan="5"|[[ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱫᱩᱜ-ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ]] |ᱦᱚᱞ B |rowspan="5"|[[ᱛᱳᱠᱳᱱᱟᱢᱮ]] |ᱥᱠᱮᱴᱵᱳᱨᱰᱤᱝ |TBA |rowspan="5"|ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱴᱮᱱᱰ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |ᱦᱚᱞ C |ᱥᱟᱭᱠᱤᱞᱤᱝ (BMX ᱯᱷᱨᱤᱥᱴᱟᱭᱤᱞ) |TBA |- |ᱦᱚᱞ D |ᱤ-ᱥᱯᱳᱴᱥ |TBA |- |rowspan="2"|ᱦᱚᱞ F |ᱯᱷᱮᱱᱥᱤᱝ |TBA |- |ᱵᱨᱮᱠᱤᱝ |TBA |- |colspan="2" rowspan="2"|[[ᱛᱳᱭᱳᱦᱟᱥᱤ ᱥᱤᱴᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱡᱤᱢᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱢ]] |rowspan="3"|[[ᱛᱳᱭᱳᱦᱟᱥᱤ]] |ᱠᱚᱨᱟᱛᱮ |rowspan="2"|᱓,᱐᱐᱐ |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |ᱛᱟᱭᱠᱣᱟᱱᱰᱳ |- |colspan="2"|{{ill|Toyohashi Municipal Baseball Stadium|ja|豊橋市民球場|lt=ᱛᱳᱭᱳᱦᱟᱥᱤ ᱢᱤᱭᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞ ᱵᱮᱥᱵᱚᱞ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ}} |ᱵᱮᱥᱵᱚᱞ (ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ) |᱑᱕,᱘᱙᱕ |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ |- |colspan="2"|ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ ᱥᱩᱴᱤᱝ ᱨᱮᱸᱡᱽ |rowspan="4"|[[ᱴᱳᱭᱳᱴᱟ, ᱟᱭᱤᱪᱤ|ᱴᱳᱭᱳᱴᱟ]] |ᱥᱩᱴᱤᱝ |TBA |- |colspan="2"|[[ᱥᱠᱟᱭ ᱦᱚᱞ ᱴᱳᱭᱳᱴᱟ]] |ᱴᱮᱵᱩᱞ ᱴᱮᱱᱤᱥ |᱖,᱕᱐᱐ |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |colspan="2"|[[ᱴᱳᱭᱳᱴᱟ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ (ᱡᱟᱯᱟᱱ)|ᱴᱳᱭᱳᱴᱟ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ]] |ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ (ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ) |᱔᱕,᱐᱐᱐ |- |colspan="2"|[[ᱭᱟᱦᱟᱜᱤ ᱜᱟᱰᱟ|ᱭᱟᱦᱟᱜᱤᱜᱟᱣᱟ ᱠᱮᱱᱳ ᱥᱞᱟᱞᱳᱢ ᱠᱳᱨᱥ]] |ᱠᱮᱱᱳᱭᱤᱝ (ᱥᱞᱟᱞᱳᱢ) |TBA |ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱴᱮᱱᱰ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |} ==== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ==== {|class="wikitable sortable" !ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ !ᱥᱚᱦᱚᱨ/ᱣᱟᱨᱰ ᱠᱚ !ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ ᱠᱚ !ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚ !ᱠᱮᱯᱟᱥᱤᱴᱤ !ᱦᱟᱞᱚᱛ |- |[[ᱜᱤᱯᱷᱩ ᱱᱟᱜᱟᱨᱟᱜᱟᱣᱟ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ]] |[[ᱜᱤᱯᱷᱩ]] |rowspan="3" |[[ᱜᱤᱯᱷᱩ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ]] |ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ (ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ) |᱒᱖,᱑᱐᱙ |ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |[[ᱱᱟᱜᱟᱨᱟᱜᱟᱣᱟ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱜᱟᱴᱟ ᱠᱳᱨᱥ]] |[[ᱠᱟᱭᱡᱩ]] |ᱨᱳᱭᱤᱝ |TBA |ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱴᱮᱱᱰ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |{{ill|Gifu Prefectural Green Stadium|ja|岐阜県グリーンスタジアム|lt=ᱜᱤᱯᱷᱩ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ ᱜᱽᱨᱤᱱ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ}} |[[ᱠᱟᱠᱟᱢᱤᱜᱟᱦᱟᱨᱟ]] |ᱯᱷᱤᱞᱰ ᱦᱚᱠᱤ |᱑,᱖᱓᱐ |rowspan="7"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |[[ᱱᱟᱜᱟᱭ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ]] |[[ᱳᱥᱟᱠᱟ]] |[[ᱳᱥᱟᱠᱟ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ]] |ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ (ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ) |᱔᱗,᱘᱕᱓ |- |[[ᱥᱤᱡᱩᱳᱠᱟ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ]] |[[ᱯᱷᱩᱠᱩᱨᱳᱭ, ᱥᱤᱡᱩᱳᱠᱟ|ᱯᱷᱩᱠᱩᱨᱳᱭ]] |rowspan="3" |[[ᱥᱤᱡᱩᱳᱠᱟ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ]] |ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ (ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ) |᱕᱐,᱘᱘᱙ |- |{{ill|Furuhashi Hironoshin Memorial Hamamatsu Swimming Center|ja|古橋廣之進記念浜松市総合水泳場|lt=ᱯᱷᱩᱨᱩᱦᱟᱥᱤ ᱦᱤᱨᱳᱱᱳᱥᱤᱱ ᱢᱮᱢᱳᱨᱤᱭᱟᱞ ᱦᱟᱢᱟᱢᱟᱛᱥᱩ ᱯᱟᱭᱨᱟ ᱛᱟᱞᱢᱟ}} |[[ᱦᱟᱢᱟᱢᱟᱛᱥᱩ]] |ᱮᱠᱣᱟᱴᱤᱠᱥ (ᱟᱨᱴᱤᱥᱴᱤᱠ ᱯᱟᱭᱨᱟ) |᱒,᱒᱐᱐ |- |[[ᱤᱡᱩ ᱵᱷᱮᱞᱳᱰᱨᱳᱢ]] |[[ᱤᱡᱩ, ᱥᱤᱡᱩᱳᱠᱟ|ᱤᱡᱩ]] |ᱥᱟᱭᱠᱤᱞᱤᱝ (ᱴᱨᱮᱠ) |᱓,᱖᱐᱐ |- |[[ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ ᱮᱠᱣᱟᱴᱤᱠᱥ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ]] |[[ᱠᱳᱛᱳ]] |rowspan="2"|[[ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ]] |ᱮᱠᱣᱟᱴᱤᱠᱥ (ᱰᱟᱭᱵᱷᱤᱝ, ᱯᱟᱭᱨᱟ) |᱑᱐,᱐᱐᱐ |- |[[ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ ᱤᱠᱣᱮᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱨᱠ]] |[[ᱥᱮᱛᱟᱜᱟᱭᱟ]] |ᱤᱠᱣᱮᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱱ |᱑,᱕᱐᱐ |} === ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ === ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱔᱕ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱠᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱚᱞ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱡᱟᱭᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱟᱸᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱢᱤᱫ ᱨᱤᱯᱷᱤᱭᱩᱡᱤ ᱫᱚᱞ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name=refugeeteam /> {| class="wikitable collapsible" style="width:100%;" |- ! ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱠᱚ<ref>{{Cite web|title=Participating NOCs|url=https://www.aichi-nagoya2026.org/participating-nocs/|work=AINAGOC|access-date=9 August 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://results.asiangames2026.org/#/participants/orgs|title=Partcipants / NOCs|publisher=Bornan Sports Technology|access-date=9 September 2026}}</ref> |- | {{div col|colwidth=20em}} *{{flagIOC2|AFG|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|50}} *{{flagicon image|OCA Flag icon.png}} * [[᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱤᱯᱷᱤᱭᱩᱡᱤ ᱫᱚᱞ|ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱤᱯᱷᱤᱭᱩᱡᱤ ᱫᱚᱞ]] (᱒)</small><ref name=refugeeteam /> *{{flagIOC2|BRN|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|128}} *{{flagIOC2|BAN|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|187}} *{{flagIOC2|BHU|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|13}} *{{flagIOC2|BRU|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|6}} *{{flagIOC2|CAM|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|60}} *{{flagIOC2|CHN|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|811}} *{{flagIOC2|PRK|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|107}} *{{flagIOC2|HKG|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|581}} *{{flagIOC2|IND|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|500}} *{{flagIOC2|INA|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|436}} *{{flagIOC2|IRI|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|305}} *{{flagIOC2|IRQ|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|14}} *{{flagIOC2|JPN|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|927}} *{{flagIOC2|JOR|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|73}} *{{flagIOC2|KAZ|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|557}} *{{flagIOC2|KUW|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|119}} *{{flagIOC2|KGZ|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|169}} *{{flagIOC2|LAO|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|66}} *{{flagIOC2|LBN|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|40}} *{{flagIOC2|MAC|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|85}} *{{flagIOC2|MAS|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|349}} *{{flagIOC2|MDV|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|42}} *{{flagIOC2|MGL|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|299}} *{{flagIOC2|MYA|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|59}} *{{flagIOC2|NEP|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|136}} *{{flagIOC2|OMA|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|71}} *{{flagIOC2|PAK|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|165}} *{{flagIOC2|PLE|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|70}} *{{flagIOC2|PHI|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|452}} *{{flagIOC2|QAT|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|254}} *{{flagIOC2|KSA|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|138}} *{{flagIOC2|SGP|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|302}} *{{flagIOC2|KOR|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|787}} *{{flagIOC2|SRI|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|156}} *{{flagIOC2|SYR|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|37}} *{{flagIOC2|TPE|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|480}} *{{flagIOC2|TJK|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|102}} *{{flagIOC2|THA|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|690}} *{{flagIOC2|TLS|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|13}} *{{flagIOC2|TKM|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|35}} *{{flagIOC2|UAE|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|153}} *{{flagIOC2|UZB|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|396}} *{{flagIOC2|VIE|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|348}} *{{flagIOC2|YEM|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|17}} {{div col end}} |} === ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱠᱚ === ᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱔᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱔᱖᱙ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱸᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ,<ref>{{Cite web |date=2026-08-17 |title=Asian Games 2026 Events: Full Schedule & Sports List |url=https://asiasportshub.com/asian-games-events/ |access-date=2026-09-02 |language=en-US}}</ref> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱟᱝᱡᱳᱣ ᱒᱐᱒᱒ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚᱢ ᱜᱮᱭᱟ; [[ᱯᱷᱨᱤᱥᱴᱟᱭᱤᱞ BMX]], [[ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱨᱴᱥ]], [[ᱯᱮᱰᱮᱞ]], [[ᱥᱟᱨᱯᱷᱤᱝ]], [[ᱴᱮᱠᱵᱚᱞ]] ᱟᱨ ᱵᱷᱟᱨᱪᱩᱣᱟᱞ ᱛᱟᱭᱠᱣᱟᱱᱰᱳ ᱫᱚ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮ, ᱳ.ᱥᱤ.ᱮ (OCA) ᱟᱜ ᱱᱮᱦᱚᱨ ᱛᱮ, ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱫᱚ [[ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]] ᱟᱨ [[ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱨᱴᱥ]] ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ, [[ᱳᱯᱮᱱ ᱣᱟᱴᱟᱨ ᱥᱩᱭᱢᱤᱝ (open water swimming)|ᱳᱯᱮᱱ ᱣᱟᱴᱟᱨ ᱥᱩᱭᱢᱤᱝ]] ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱚᱪᱚᱜ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref name="cricket&mixedmartialarts" /> ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮ, ᱳ.ᱥᱤ.ᱮ (OCA) ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱯᱮᱰᱮᱞ ᱟᱨ ᱴᱮᱠᱵᱚᱞ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱨᱚᱪ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚᱠᱚ ᱮᱢᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=DECISIONS 103rd OCA EXECUTIVE BOARD MEETING |url=https://oca.asia/media/attachments/memberships_subcommittee/5/Decision_-_103rd_OCA_EB_Meeting_5ypY8y4.pdf |website=[[Olympic Council of Asia]] |access-date=2 September 2026}}</ref> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱖ ᱨᱮ, ᱳ.ᱥᱤ.ᱮ (OCA) ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱨᱪᱩᱣᱟᱞ ᱛᱟᱭᱠᱣᱟᱱᱰᱳ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱷᱟᱨᱪᱩᱣᱟᱞ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=OCA approves Virtual Taekwondo for Aichi-Nagoya Asian Games|url=https://oca.asia/news/7404-oca-approves-virtual-taekwondo-for-aichi-nagoya-asian-games.html|date=2 June 2026|work=Olympic Council of Asia}}</ref> {|class="wikitable" width=100% |- !᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ<ref>{{cite web|url=https://www.aichi-nagoya2026.org/sports/|title=Sports|work=AINAGOC|access-date=4 August 2026}}</ref> |- | {{div col|colwidth=20em}} *ᱮᱠᱣᱟᱴᱤᱠᱥ **{{GamesSport|Artistic swimming|Events=2|Image=yes}} **{{GamesSport|Diving|Events=10|Image=yes}} **{{GamesSport|Swimming|Events=41|Image=yes}} **{{GamesSport|Water polo|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Archery|Events=10|Image=yes}} *{{GamesSport|Athletics|Events=50|Image=yes}} *{{GamesSport|Badminton|Events=7|Image=yes}} *ᱵᱮᱥᱵᱚᱞ **{{GamesSport|Baseball|Events=1|Image=yes}} **{{GamesSport|Softball|Events=1|Image=yes}} *ᱵᱟᱥᱠᱮᱴᱵᱚᱞ **{{GamesSport|Basketball|Events=2|Image=yes}} **{{GamesSport|3x3 basketball|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Boxing|Events=11|Image=yes}} *{{GamesSport|Breaking|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Canoeing|Image=yes}} **ᱥᱞᱟᱞᱳᱢ <small>(᱖)</small> **ᱥᱯᱨᱤᱱᱴ <small>(᱑᱒)</small> *ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱠᱚ **{{GamesSport|Ju-jitsu|Events=8|Image=yes}} **{{GamesSport|Kurash|Events=6|Image=yes}} **{{GamesSport|Mixed martial arts|Events=6|Image=yes}} *{{GamesSport|Cricket|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Cycling|Image=yes}} **BMX ᱨᱮᱥᱤᱝ <small>(᱒)</small> **ᱯᱷᱨᱤᱥᱴᱟᱭᱤᱞ BMX <small>(᱒)</small> **ᱢᱟᱣᱩᱱᱴᱮᱱ ᱵᱟᱭᱤᱠ <small>(᱒)</small> **ᱨᱳᱰ <small>(᱔)</small> **ᱴᱨᱮᱠ <small>(᱑᱒)</small> *[[File:Equestrian pictogram.svg|20px]] [[ᱤᱠᱣᱮᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱱ|ᱤᱠᱣᱮᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱱ (Equestrian)]] <small>([[᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱤᱠᱣᱮᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱱ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚ|''ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ'']])</small> **ᱰᱨᱮᱥᱮᱡᱽ <small>(᱒)</small> **ᱤᱵᱷᱮᱱᱴᱤᱝ <small>(᱒)</small> **ᱡᱟᱢᱯᱤᱝ <small>(᱓)</small> *{{GamesSport|Esports|Events=11|Image=yes}} *{{GamesSport|Fencing|Events=12|Image=yes}} *{{GamesSport|Field hockey|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Football|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Golf|Events=4|Image=yes}} *{{GamesSport|Gymnastics|Image=yes}} **ᱟᱨᱴᱤᱥᱴᱤᱠ <small>(᱑᱔)</small> **ᱨᱤᱫᱚᱢᱤᱠ <small>(᱒)</small> **ᱴᱨᱟᱢᱯᱳᱞᱤᱱ <small>(᱒)</small> *{{GamesSport|Handball|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Judo|Events=15|Image=yes}} *{{GamesSport|Kabaddi|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Karate|Events=15|Image=yes}} *{{GamesSport|Modern pentathlon|Events=4|Image=yes}} *{{GamesSport|Padel|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Rowing|Events=14|Image=yes}} *{{GamesSport|Rugby sevens|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Sailing|Events=14|Image=yes}} *{{GamesSport|Sepak takraw|Events=6|Image=yes}} *{{GamesSport|Shooting|Events=28|Image=yes}} *{{GamesSport|Skateboarding|Events=4|Image=yes}} *{{GamesSport|Sport climbing|Events=6|Image=yes}} *{{GamesSport|Squash|Events=5|Image=yes}} *{{GamesSport|Surfing|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Table tennis|Events=7|Image=yes}} *{{GamesSport|Taekwondo|Image=yes}} ** ᱛᱟᱭᱠᱣᱟᱱᱰᱳ <small>(᱑᱐)</small> ** ᱵᱷᱟᱨᱪᱩᱣᱟᱞ ᱛᱟᱭᱠᱣᱟᱱᱰᱳ <small>(᱑)</small> *ᱴᱮᱱᱤᱥ **{{GamesSport|Soft tennis|Events=5|Image=yes}} **{{GamesSport|Tennis|Events=5|Image=yes}} *{{GamesSport|Teqball|Events=5|Image=yes}} *{{GamesSport|Triathlon|Events=3|Image=yes}} *ᱵᱷᱚᱞᱤᱵᱚᱞ **{{GamesSport|Beach volleyball|Events=2|Image=yes}} **{{GamesSport|Volleyball|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Weightlifting|Events=16|Image=yes}} *{{GamesSport|Wrestling|Events=18|Image=yes}} *{{GamesSport|Wushu|Events=15|Image=yes}} {{div col end}} |} * ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ: # [[ᱣᱩᱥᱩ (ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ)|ᱣᱩᱥᱩ]] ([[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ]]) # [[ᱥᱮᱯᱟᱠ ᱴᱟᱠᱨᱳ]] ([[ᱮᱛᱚᱢᱼᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ]]) # [[ᱠᱟᱵᱟᱰᱤ]] ([[ᱮᱛᱚᱢ ᱮᱥᱤᱭᱟ]]) # [[ᱠᱩᱨᱟᱥ]] ([[ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱮᱥᱤᱭᱟ]]) # [[ᱡᱩᱡᱤᱛᱥᱩ]] ([[ᱯᱟᱪᱮ ᱮᱥᱤᱭᱟ]]) * ᱯᱮᱭᱟ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[᱒᱐᱒᱔ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ: # [[ᱵᱨᱮᱠᱰᱮᱱᱥᱤᱝ|ᱵᱨᱮᱠᱤᱝ]] # [[ᱥᱠᱮᱴᱵᱳᱨᱰᱤᱝ]] # [[ᱥᱟᱨᱯᱷᱤᱝ]] * ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱨᱚᱥᱛᱟᱵᱽ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱟᱨ ᱰᱤᱥᱤᱯᱞᱤᱱ: # [[ᱵᱮᱥᱵᱚᱞ]]/[[ᱥᱚᱯᱷᱴᱵᱚᱞ]] # [[ᱠᱚᱨᱟᱛᱮ]] * ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱨᱚᱥᱛᱟᱵᱽ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱟᱨ ᱰᱤᱥᱤᱯᱞᱤᱱ: # [[ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]]<ref name="cricket&mixedmartialarts">{{Cite web|title=Asian Games: Cricket, mixed martial arts added to 2026 program |url=https://english.kyodonews.net/news/2025/04/c3181bc16e2b-asian-games-cricket-mixed-martial-arts-added-to-2026-program.html |access-date=29 April 2025 |website=[[Kyodo News]]|date=29 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250429074350/https://english.kyodonews.net/news/2025/04/c3181bc16e2b-asian-games-cricket-mixed-martial-arts-added-to-2026-program.html |archive-date=29 April 2025 |url-status=live}}</ref> # [[ᱤ-ᱥᱯᱳᱴᱥ]]<ref>{{Cite web|title=Asian Games 2026 to include 11 medal events in esports – full list|url=https://www.olympics.com/en/news/asian-games-2026-esports-medal-events-list|date=21 February 2025|website=[[International Olympic Committee]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250221190044/https://www.olympics.com/en/news/asian-games-2026-esports-medal-events-list |archive-date=21 February 2025 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=2026 Aichi-Nagoya Asian Games Embraces 11 Esports Titles, Excludes Dota 2 |url=https://esportsadvocate.net/2025/02/2026-aichi-nagoya-asian-games-embraces-11-esports-titles-excludes-dota-2/ |date=21 February 2025|website=The Esports Advocate |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225134528/https://esportsadvocate.net/2025/02/2026-aichi-nagoya-asian-games-embraces-11-esports-titles-excludes-dota-2/ |archive-date=25 February 2025 |url-status=live}}</ref> # [[ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱨᱴᱥ]]<ref>{{Cite web|title=MMA Officially Included in the 2026 Aichi-Nagoya Asian Games |url=https://asianmma.org/mma-officially-included-in-the-2026-aichi-nagoya-asian-games/ |date=7 March 2025 |website=Asian MMA Association |archive-url=https://web.archive.org/web/20250308034758/https://asianmma.org/mma-officially-included-in-the-2026-aichi-nagoya-asian-games/ |archive-date=8 March 2025 |url-status=live}}</ref> # [[ᱯᱮᱰᱮᱞ]]<ref>{{Cite web|title=OCA includes padel at Aichi-Nagoya 2026 Asian Games|url=https://oca.asia/news/6725-oca-includes-padel-at-aichi-nagoya-2026-asian-games.html|date=17 November 2025|work=Olympic Council of Asia|archive-url=https://web.archive.org/web/20251215042056/https://oca.asia/news/6725-oca-includes-padel-at-aichi-nagoya-2026-asian-games.html|archive-date=15 December 2025|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Padel confirmed as an official medal sport at the 20th Asian Games Aichi-Nagoya 2026|url=https://old.aichi-nagoya2026.org/en/news/detail/1186|date=6 March 2026|work=AINAGOC|archive-url=https://web.archive.org/web/20260524042905/https://aichi-nagoya2026.org/en/news/detail/1186|archive-date=24 May 2026|url-status=live}}</ref> # [[ᱥᱠᱣᱟᱥ (ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ)|ᱥᱠᱣᱟᱥ]]<ref>{{Cite web |title=Asian Games 2026 Squash 1st final event – 27 sep |url=https://asiasportshub.com/event/asian-games-squash-1st-final-event/ |access-date=2026-09-02 |language=en-US}}</ref> # [[ᱴᱮᱠᱵᱚᱞ]]<ref>{{Cite web|title=Teqball confirmed as an official medal sport at the 20th Asian Games Aichi-Nagoya 2026|url=https://old.aichi-nagoya2026.org/en/news/detail/1153|date=13 February 2026|work=AINAGOC|archive-url=https://web.archive.org/web/20260517170428/https://www.aichi-nagoya2026.org/en/news/detail/1153/|archive-date=17 May 2026|url-status=live}}</ref> # ᱵᱷᱟᱨᱪᱩᱣᱟᱞ ᱛᱟᱭᱠᱣᱟᱱᱰᱳ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ]] l4lov4gdkg72s09pwzsylqwiwd4mzjn 199068 199067 2026-10-13T07:38:21Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 5347 199068 wikitext text/x-wiki {{Infobox games | name = XX ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ | logo = 2026 Asian Games logo.svg | size = | caption = | motto = ''ᱤᱢᱮᱡᱤᱱ ᱣᱟᱱ ᱮᱥᱤᱭᱟ'', ここで、ひとつに, Koko de, hitotsu ni<ref name=emblem>{{cite news|url=https://ocasia.org/news/155-aichi-nagoya-announces-imagine-one-asia-as-slogan-for-2026-asian-games.html|title=Aichi-Nagoya announces 'Imagine One Asia' as slogan for 2026 Asian Games|website=ocasia.org |publisher=[[Olympic Council of Asia]]|date=18 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612082115/https://ocasia.org/news/155-aichi-nagoya-announces-imagine-one-asia-as-slogan-for-2026-asian-games.html |archive-date=12 June 2020 |url-status=dead}}</ref> | host_city = [[ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ]] ᱟᱨ [[ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ]], ᱡᱟᱯᱟᱱ | nations = ᱔᱖ (ᱮ.ᱟᱨ.ᱴᱤ (ART) ᱫᱚᱞ ᱥᱟᱶᱛᱮ<ref name=refugeeteam>{{cite web|url=https://oca.asia/news/7757-oca-refugee-team-to-compete-in-20th-asian-games-aichi-nagoya.html|title=OCA Refugee Team to compete in 20th Asian Games Aichi-Nagoya|date=23 August 2026|website=[[Olympic Council of Asia]]}}</ref>) | athletes = ᱑᱐,᱗᱘᱗<ref name=oca1month>{{cite web|url=https://www.qatar-tribune.com/article/249397/sports/oca-marks-countdown-to-aichi-nagoya-20th-asian-games|title=OCA marks countdown to Aichi-Nagoya 20th Asian Games|website=Qatar Tribune|date=19 August 2026}}</ref><!-- final registered number rose further after the OCA's one-month countdown release; see Concerns and controversies --> | events = ᱔᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱔᱖᱙ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ (᱗᱑ ᱰᱤᱥᱤᱯᱞᱤᱱ)<ref name=programme>{{cite news|url=https://oca.asia/news/6421-oca-executive-board-approves-sports-programme-for-20th-asian-games-in-aichi-nagoya.html|title=OCA Executive Board approves sports programme for 20th Asian Games in Aichi-Nagoya|website=ocasia.org|publisher=[[Olympic Council of Asia]]|date=15 July 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250730091749/https://oca.asia/news/6421-oca-executive-board-approves-sports-programme-for-20th-asian-games-in-aichi-nagoya.html|archive-date=30 July 2025|url-status=live}}</ref> | opening = ᱑᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱖ | closing = ᱔ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱖ | opened_by = [[ᱱᱟᱨᱩᱦᱤᱛᱳ]]<br>{{small|[[ᱡᱟᱯᱟᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱢᱨᱟᱴ]]}} | closed_by = | athlete_oath = ᱭᱩᱠᱤ ᱛᱟᱱᱟᱠᱟ<br>[[ᱨᱤᱭᱳᱪᱤ ᱟᱠᱟᱢᱟᱛᱥᱩ]] | judge_oath = | torch_lighter = [[ᱠᱳᱡᱤ ᱢᱩᱨᱳᱯᱷᱩᱥᱤ]]<br>[[ᱥᱤᱜᱮᱱᱳᱵᱩ ᱢᱩᱨᱳᱯᱷᱩᱥᱤ]] | stadium = [[ᱯᱟᱞᱳᱢᱟ ᱢᱤᱡᱩᱦᱳ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ (᱒᱐᱒᱖)|ᱯᱟᱞᱳᱢᱟ ᱢᱤᱡᱩᱦᱳ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ]] | website = [https://www.aichi-nagoya2026.org/ aichi-nagoya2026.org] | SpreviousS = [[᱒᱐᱒᱒ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|ᱦᱟᱝᱡᱳᱣ ᱒᱐᱒᱒]] | SnextS = ''[[᱒᱐᱓᱐ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|ᱫᱳᱦᱟ ᱒᱐᱓᱐]]'' | Sprevious = [[᱒᱐᱒᱕ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱣᱤᱱᱴᱟᱨ ᱜᱮᱢᱥ|ᱦᱟᱨᱵᱤᱱ ᱒᱐᱒᱕]] | Snext = ''[[᱒᱐᱒᱙ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱣᱤᱱᱴᱟᱨ ᱜᱮᱢᱥ|ᱟᱞᱢᱟᱴᱤ ᱒᱐᱒᱙]]'' }} {{2026 Asian Games}} '''᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ''', 2026年アジア競技大会, 2026-nen Ajia Kyōgi Taikai, ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞᱤ '''XX ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ''', 第20回アジア競技大会 ᱟᱨ '''ᱟᱭᱤᱪᱤ–ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱒᱐᱒᱖''', 愛知・名古屋2026 ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱞᱴᱤ-ᱥᱯᱳᱴᱥ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱑᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱔ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱖ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱡᱟᱯᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱫᱚ ᱑᱐ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news|title=2026 Asian Games to be held in autumn to avoid summer heat in Japan|url=http://www.xinhuanet.com/english/2018-08/19/c_137402371.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20181023080247/http://www.xinhuanet.com/english/2018-08/19/c_137402371.htm|url-status=dead|archive-date=October 23, 2018|accessdate=23 October 2018|work=Xinhuanet|publisher=xinhuanet.com|date=19 August 2018}}</ref> ᱑᱙᱕᱘ ᱨᱮ ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱔ ᱨᱮ ᱦᱤᱨᱳᱥᱤᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱫᱚ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱡᱟᱯᱟᱱᱤ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱯᱩᱱ-ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱦᱚᱨᱟ ᱨᱮ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱟᱡᱟᱨ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ [[᱒᱐᱒᱒ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|᱒᱐᱒᱒ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ]] ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱓ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱮᱢᱥ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ]] ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱑᱙᱕᱑ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱗᱕ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ == ᱵᱤᱰᱤᱝ ᱯᱨᱚᱥᱮᱥ == ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱚᱯᱷ ᱮᱥᱤᱭᱟ (ᱳ.ᱥᱤ.ᱮ) ᱫᱚ ᱒᱕ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟ ᱱᱟᱝ ᱨᱮ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱮ ᱜᱮᱢᱥ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱯᱨᱚᱥᱛᱟᱵᱽ ᱮ ᱟᱛᱟᱝ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=award>{{cite news|last1=Butler|first1=Nick|title=Aichi and Nagoya officially awarded 2026 Asian Games|url=https://www.insidethegames.biz/index.php/articles/1042008/aichi-and-nagoya-officially-awarded-2026-asian-games|accessdate=15 October 2016|work=Inside the Games|publisher=insidethegames.biz|date=25 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161019001620/http://www.insidethegames.biz/index.php/articles/1042008/aichi-and-nagoya-officially-awarded-2026-asian-games |archive-date=19 October 2016 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title=Japan's 2026 Asian Games hosts told to improve preparations|url=https://english.kyodonews.net/news/2024/12/76b4c56b61aa-japans-2026-asian-games-hosts-told-to-improve-preparations.html|accessdate=10 December 2024|work=Kyodo News|date=9 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241209235427/https://english.kyodonews.net/news/2024/12/76b4c56b61aa-japans-2026-asian-games-hosts-told-to-improve-preparations.html |archive-date=9 December 2024 |url-status=live}}</ref> ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱟᱸᱥᱟᱱ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱵᱤᱰ ᱯᱨᱚᱥᱛᱟᱵᱽ ᱫᱚ ᱯᱟᱞᱮ ᱵᱟᱝ ᱦᱩᱭ ᱠᱚᱜᱼᱟ; ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱒᱐᱑᱕ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱥᱚᱞᱦᱮ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱵᱤᱰ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref name=budget>{{cite news|last1=Mackay|first1=Duncan|title=Joint bid from Nagoya and Aichi for 2026 Asian Games approved by JOC after budget dispute settled|url=https://www.insidethegames.biz/articles/1041665/joint-bid-from-nagoya-and-aichi-for-2026-asian-games-approved-by-joc-after-budget-dispute-settled|accessdate=15 October 2016|work=inside the games|publisher=insidethegames.biz|date=15 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160917135413/https://www.insidethegames.biz/articles/1041665/joint-bid-from-nagoya-and-aichi-for-2026-asian-games-approved-by-joc-after-budget-dispute-settled |archive-date=17 September 2016 |url-status=live}}</ref> ᱳ.ᱥᱤ.ᱮ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱯᱞᱟᱱ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱠᱮᱞᱮᱱᱰᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱤᱲ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱯᱞᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱹᱦᱤᱛ ᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱘ ᱟᱨ ᱒᱐᱒᱒ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱣᱤᱱᱴᱟᱨ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱜᱮᱢᱥ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱯᱷᱟ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱚᱯ (ᱯᱭᱚᱝᱪᱟᱝ ᱟᱨ ᱵᱤᱡᱤᱝ ᱨᱮ, ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱠᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ) ᱟᱨ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱜᱮᱢᱥ (᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ) ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news|title=Nagoya 2026 Asian Games: Mayor promises 'fun', even as Japan looks at packed international schedule|url=http://www.firstpost.com/sports/nagoya-2026-asian-games-mayor-promises-fun-even-as-japan-looks-at-packed-international-schedule-3019458.html|accessdate=15 October 2016|work=F.Sports|publisher=firstpost.com|date=25 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161122110929/http://www.firstpost.com/sports/nagoya-2026-asian-games-mayor-promises-fun-even-as-japan-looks-at-packed-international-schedule-3019458.html |archive-date=22 November 2016 |url-status=live}}</ref> {| class="wikitable" |- |+ ᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱵᱤᱰᱤᱝ ᱚᱨᱡᱚ |- ! ᱥᱚᱦᱚᱨ ! ᱮᱱ.ᱳ.ᱥᱤ | align=center bgcolor="silver" |'''ᱚᱨᱡᱚ''' |- ||'''[[ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ|ᱟᱭᱤᱪᱤ]] ᱟᱨ [[ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ]]'''<ref>{{Cite web |title=HOST CITY CONTRACT |url=https://www.aichi-nagoya2026.org/assets/file/tournament/HostCityContract-AG2026.pdf |website=Aichi-Nagoya Asian Games Organizing Committee |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630081141/https://www.aichi-nagoya2026.org/assets/file/tournament/HostCityContract-AG2026.pdf |archive-date=30 June 2023 |url-status=live}}</ref>||'''{{JPN}}''' ||'''ᱢᱤᱫ ᱢᱚᱛ ᱛᱮ''' |} === ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ === ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱪᱷᱟᱰᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ, ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚᱨᱮ, ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱐ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱜᱤᱯᱷᱩ, ᱳᱥᱟᱠᱟ, ᱟᱨ ᱥᱤᱡᱩᱳᱠᱟ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾<ref name=award /> ᱥᱟᱭᱠᱤᱞᱤᱝ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱤᱡᱩᱳᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱡᱩ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱤᱡᱩ ᱵᱷᱮᱞᱳᱰᱨᱳᱢ ᱨᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱫᱟᱜ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱨᱮᱱᱵᱳ ᱯᱩᱞ ᱨᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱯᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱠᱚᱢ ᱚᱠᱛᱚ ᱵᱟᱹᱠᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮ, ᱳ.ᱥᱤ.ᱮ ᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱚᱸᱰᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱮᱠᱣᱟᱴᱤᱠᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱭᱚᱢ ᱠᱚ ᱵᱟᱭ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://www.pref.aichi.jp/uploaded/attachment/463843.pdf |title=第 20 回アジア競技大会(2026/愛知・名古屋)水泳(競泳/飛込)会場(仮決定)の変更について |access-date=2023-10-10 |publisher=愛知県 |language=ja |archive-url=https://web.archive.org/web/20230605015033/https://www.pref.aichi.jp/uploaded/attachment/463843.pdf |archive-date=5 June 2023 |url-status=live}}</ref> ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱯᱟᱭᱨᱟ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚᱫᱚ ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ ᱮᱠᱣᱟᱴᱤᱠᱥ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ ᱛᱮ, ᱟᱨ ᱜᱷᱚᱲᱥᱚᱣᱟᱨᱤ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚᱫᱚ ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ ᱤᱠᱣᱮᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱨᱠ ᱛᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱟᱹᱭᱥᱟᱞᱟ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ; ᱣᱟᱴᱟᱨ ᱯᱳᱞᱳ ᱫᱚ ᱱᱤᱯᱯᱚᱱ ᱜᱟᱭᱤᱥᱤ ᱦᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱱᱵᱳ ᱯᱩᱞ ᱛᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="place">{{cite news|url=https://www3.nhk.or.jp/tokai-news/20230615/3000029925.html |title=アジア大会組織委 競泳などの東京への会場変更の提案を決定 |work=NHK News Web|date=15 June 2023 |language=ja |archive-url=https://web.archive.org/web/20230616030818/https://www3.nhk.or.jp/tokai-news/20230615/3000029925.html |archive-date=16 June 2023 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |title=Tokyo 2020 venue to be used for equestrian at Aichi-Nagoya 2026 Asian Games |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1128788/equestrian-tokyo-2020-venue-aichi-2026 |date=3 October 2022 |work=Inside the Games |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003233742/https://www.insidethegames.biz/articles/1128788/equestrian-tokyo-2020-venue-aichi-2026 |archive-date=3 October 2022 |url-status=live}}</ref> ᱦᱤᱥᱟᱭᱟ ᱳᱫᱳᱨᱤ ᱯᱟᱨᱠ ᱫᱚ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱮᱨᱟ ᱜᱮᱢᱥ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱮᱱ ᱡᱳᱱ, ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱣᱟᱱ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱯᱷᱨᱟᱱᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱮᱨᱤᱥ]] ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱒᱐᱒᱔ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥ ᱯᱟᱨᱠ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=「ONE ASIA WORLD」Unvailed as The Official Cellebration Fan Zone|url=https://old.aichi-nagoya2026.org/en/news/detail/1350|date=15 June 2026|work=AINAGOC|archive-url=https://web.archive.org/web/20260727155546/https://aichi-nagoya2026.org/en/news/detail/1350|archive-date=27 July 2026|url-status=live}}</ref> ==== [[ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ]] ==== {|class="wikitable sortable" !colspan="2" |ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ !ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚ !ᱠᱮᱯᱟᱥᱤᱴᱤ !ᱦᱟᱞᱚᱛ |- |rowspan="5"|{{ill|Paloma Mizuho Sports Park|ja|名古屋市瑞穂公園|lt=ᱯᱟᱞᱳᱢᱟ ᱢᱤᱡᱩᱦᱳ ᱥᱯᱳᱴᱥ ᱯᱟᱨᱠ}} |rowspan="2"|[[ᱯᱟᱞᱳᱢᱟ ᱢᱤᱡᱩᱦᱳ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ (᱒᱐᱒᱖)|ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ]] |ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱠᱚ |rowspan="2"|᱓᱕,᱐᱐᱐ |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ |- |ᱮᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ (ᱴᱨᱮᱠ ᱮᱱᱰ ᱯᱷᱤᱞᱰ, ᱢᱮᱨᱟᱛᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ/ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ) |- |rowspan="2"|[[ᱯᱟᱞᱳᱢᱟ ᱢᱤᱡᱩᱦᱳ ᱨᱟᱜᱽᱵᱤ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ|ᱨᱟᱜᱽᱵᱤ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ]] |ᱨᱟᱜᱽᱵᱤ ᱥᱮᱵᱷᱮᱱᱥ |rowspan="2"|᱑᱐,᱔᱐᱐ |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ |- |ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ (ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ) |- |{{ill|Paloma Mizuho Arena|ja|パロマ瑞穂アリーナ|lt=ᱮᱨᱤᱱᱟ}} |ᱥᱮᱯᱟᱠ ᱴᱟᱠᱨᱳ |᱑,᱑᱕᱘ |rowspan="3"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |colspan="2" rowspan="2"|{{ill|Aichi Budokan|ja|愛知県武道館|lt=ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱵᱩᱫᱳᱠᱟᱱ}} |ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ (ᱡᱩ-ᱡᱤᱛᱥᱩ, ᱠᱩᱨᱟᱥ) |rowspan="2"|᱑,᱕᱐᱔ |- |ᱣᱩᱥᱩ |- |colspan="2" rowspan="2"|[[ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱮᱨᱤᱱᱟ]] |ᱵᱟᱥᱠᱮᱴᱵᱚᱞ |rowspan="2"|᱑᱕,᱐᱐᱐ |rowspan="2"|ᱱᱟᱶᱟ |- |ᱡᱩᱰᱳ |- |colspan="2"|[[ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] ᱟᱨ [[ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱥᱤᱴᱤ ᱦᱚᱞ]] ᱞᱩᱯ ᱠᱳᱨᱥ |ᱮᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠᱥ (ᱨᱮᱥ ᱣᱟᱠ) |{{N/A}} |ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ |- |colspan="2"|[[ᱥᱤ.ᱮᱥ ᱮᱥᱮᱴ ᱢᱤᱱᱟᱛᱳ ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ]] |ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ (ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ) |᱖,᱗᱐᱐ |ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ |- |colspan="2" rowspan="2"|ᱦᱤᱜᱟᱥᱤ ᱥᱯᱳᱴᱥ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ |ᱯᱮᱰᱮᱞ |rowspan="2"|᱙᱘᱑ |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |ᱴᱮᱠᱵᱚᱞ |- |colspan="2" rowspan="2"|[[ᱦᱤᱜᱟᱥᱤᱭᱟᱢᱟ ᱯᱟᱨᱠ ᱴᱮᱱᱤᱥ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ]] |ᱴᱮᱱᱤᱥ |rowspan="2"|᱔,᱐᱐᱐ (ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱳᱨᱴ) |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ |- |ᱥᱚᱯᱷᱴ ᱴᱮᱱᱤᱥ |- |colspan="2" rowspan="2"|{{ill|Inae Sports Center|ja|稲永スポーツセンター|lt=ᱤᱱᱟᱭᱮ ᱥᱯᱳᱴᱥ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ}} |ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ (ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱨᱴᱥ) |rowspan="2"|᱒,᱒᱓᱒ |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |ᱨᱮᱥᱞᱤᱝ |- |colspan="2"|{{ill|Kinjō-futō Station|lt=ᱠᱤᱱᱡᱳ-ᱯᱷᱩᱛᱳ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱪᱷᱟᱠ|ja|金城ふ頭駅}} |᱓x᱓ ᱵᱟᱥᱠᱮᱴᱵᱚᱞ |᱑,᱐᱐᱐ |ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ |- |colspan="2"|{{ill|Nagoya City Trade and Industry Center|ja|名古屋市中小企業振興会館|lt=ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱥᱤᱴᱤ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱟᱨ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ}} |ᱣᱮᱭᱴᱞᱤᱯᱷᱴᱤᱝ |TBA |rowspan="2"|ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱴᱮᱱᱰ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |[[ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱫᱩᱜ-ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱦᱚᱞ]] |ᱦᱚᱞ ᱑ |ᱥᱯᱳᱴ ᱠᱞᱟᱭᱢᱵᱤᱝ |TBA |- |colspan="2"|{{ill|Nagoya Velodrome|ja|名古屋競輪場|lt=ᱱᱟᱜᱳᱭᱟ ᱵᱷᱮᱞᱳᱰᱨᱳᱢ BMX ᱨᱮᱥ ᱠᱳᱨᱥ}} |ᱥᱟᱭᱠᱤᱞᱤᱝ (BMX ᱨᱮᱥᱤᱝ) |᱑᱕᱖ |ᱱᱟᱶᱟ |- |rowspan="2"|[[ᱱᱤᱯᱯᱚᱱ ᱜᱟᱭᱤᱥᱤ ᱦᱚᱞ]] |ᱨᱮᱱᱵᱳ ᱦᱚᱞ |ᱡᱤᱢᱱᱟᱥᱴᱤᱠᱥ |᱑᱐,᱐᱐᱐ |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ |- |ᱨᱮᱱᱵᱳ ᱯᱩᱞ |ᱮᱠᱣᱟᱴᱤᱠᱥ (ᱣᱟᱴᱟᱨ ᱯᱳᱞᱳ) |᱓,᱕᱐᱐ |- |colspan="2"|{{ill|Obata Ryokuchi Urban Forest|ja|小幡緑地|lt=ᱳᱵᱟᱛᱟ ᱨᱭᱳᱠᱩᱪᱤ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱵᱤᱨ}} |ᱥᱟᱭᱠᱤᱞᱤᱝ (ᱢᱟᱣᱩᱱᱴᱮᱱ ᱵᱟᱭᱤᱠ) |{{N/A}} |ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |colspan="2"|[[ᱛᱟᱠᱮᱫᱟ ᱛᱮᱵᱷᱟ ᱚᱥᱤᱭᱟᱱ ᱮᱨᱤᱱᱟ]] |ᱥᱠᱣᱟᱥ |᱒,᱕᱖᱙ |ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ |} ==== [[ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ]] ==== {|class="wikitable sortable" !colspan="2" |ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ !ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ !ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚ !ᱠᱮᱯᱟᱥᱤᱴᱤ !ᱦᱟᱞᱚᱛ |- |rowspan="2"|[[ᱟᱱᱡᱳ ᱥᱯᱳᱴᱥ ᱯᱟᱨᱠ]] |ᱥᱚᱯᱷᱴᱵᱚᱞ ᱴᱟᱺᱰᱤ |rowspan="2"|[[ᱟᱱᱡᱳ]] |ᱥᱚᱯᱷᱴᱵᱚᱞ |᱒,᱕᱐᱐ |ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ |- |ᱟᱭᱢᱟ-ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱱ ᱴᱟᱺᱰᱤ |ᱢᱚᱰᱟᱨᱱ ᱯᱮᱱᱴᱟᱛᱷᱞᱚᱱ |᱑,᱗᱐᱐ |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |colspan="2"|{{ill|Kaiyoh Yacht Harbor|ja|海陽ヨットハーバー|lt=ᱠᱟᱭᱤᱭᱳ ᱭᱟᱪ ᱦᱟᱨᱵᱟᱨ}} |rowspan="2"|[[ᱜᱟᱢᱟᱜᱳᱨᱤ]] |ᱥᱮᱞᱤᱝ |TBA |- |colspan="2"|[[ᱜᱟᱢᱟᱜᱳᱨᱤ ᱥᱤᱴᱤ ᱴᱨᱟᱭᱟᱛᱷᱞᱚᱱ ᱴᱷᱟᱶ]] |ᱴᱨᱟᱭᱟᱛᱷᱞᱚᱱ |{{N/A}} |ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ |- |colspan="2"|ᱦᱮᱠᱤᱱᱟᱱ ᱨᱭᱳᱠᱩᱪᱤ ᱵᱤᱪ ᱠᱳᱨᱴ |[[ᱦᱮᱠᱤᱱᱟᱱ]] |ᱵᱤᱪ ᱵᱷᱚᱞᱤᱵᱚᱞ |TBA |ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱴᱮᱱᱰ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |colspan="2"|{{ill|Ichinomiya City Municipal Gymnasium|ja|一宮市総合体育館|lt=ᱤᱪᱤᱱᱳᱢᱤᱭᱟ ᱥᱤᱴᱤ ᱢᱤᱭᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞ ᱡᱤᱢᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱢ}} |[[ᱤᱪᱤᱱᱳᱢᱤᱭᱟ, ᱟᱭᱤᱪᱤ|ᱤᱪᱤᱱᱳᱢᱤᱭᱟ]] |ᱵᱮᱰᱢᱤᱱᱴᱚᱱ |᱒,᱐᱐᱒ |rowspan="6"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |colspan="2"|{{ill|Toyoda Gosei Memorial Gymnasium|ja|豊田合成記念体育館|lt=ᱛᱳᱭᱳᱫᱟ ᱜᱳᱥᱮᱭ ᱢᱮᱢᱳᱨᱤᱭᱟᱞ ᱡᱤᱢᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱢ}} |[[ᱤᱱᱟᱡᱟᱣᱟ]] |ᱦᱮᱱᱰᱵᱚᱞ (ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ) |᱓,᱕᱐᱐ |- |colspan="2"|{{ill|Wave Stadium Kariya|ja|刈谷市総合運動公園多目的グラウンド|lt=ᱣᱮᱵᱷ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱟᱨᱤᱭᱟ}} |[[ᱠᱟᱨᱤᱭᱟ, ᱟᱭᱤᱪᱤ|ᱠᱟᱨᱤᱭᱟ]] |ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ (ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ) |᱒,᱖᱐᱒ |- |colspan="2"|{{ill|Kasugai Country Club|ja|春日井カントリークラブ|lt=ᱠᱟᱥᱩᱜᱟᱭ ᱠᱟᱱᱴᱨᱤ ᱠᱞᱟᱵᱽ}} |rowspan="2"|[[ᱠᱟᱥᱩᱜᱟᱭ, ᱟᱭᱤᱪᱤ|ᱠᱟᱥᱩᱜᱟᱭ]] |ᱜᱚᱞᱯᱷ |TBA |- |colspan="2"|{{ill|Kasugai City General Gymnasium|ja|春日井市総合体育館|lt=ᱠᱟᱥᱩᱜᱟᱭ ᱥᱤᱴᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱡᱤᱢᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱢ}} |ᱦᱮᱱᱰᱵᱚᱞ (ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ) |᱕,᱐᱐᱐ |- |colspan="2"|[[ᱯᱟᱨᱠ ᱮᱨᱤᱱᱟ ᱠᱳᱢᱟᱠᱤ]] |[[ᱠᱳᱢᱟᱠᱤ]] |ᱵᱷᱚᱞᱤᱵᱚᱞ (ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ, ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ) |᱕,᱐᱐᱐ |- |colspan="2"|{{ill|Miyoshi Lake|ja|三好池|lt=ᱢᱤᱭᱳᱥᱤ ᱡᱷᱤᱞ}} |[[ᱢᱤᱭᱳᱥᱤ, ᱟᱭᱤᱪᱤ|ᱢᱤᱭᱳᱥᱤ]] |ᱠᱮᱱᱳᱭᱤᱝ (ᱥᱯᱨᱤᱱᱴ) |TBA |ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱴᱮᱱᱰ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |colspan="2"|{{ill|Nishio City General Gymnasium|ja|西尾市総合体育館|lt=ᱱᱤᱥᱤᱳ ᱥᱤᱴᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱡᱤᱢᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱢ}} |[[ᱱᱤᱥᱤᱳ]] |ᱵᱚᱠᱥᱤᱝ |᱒,᱑᱗᱔ |ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |colspan="2"|[[ᱠᱳᱨᱳᱜᱤ ᱮᱛᱷᱞᱮᱴᱤᱠ ᱯᱟᱨᱠ]] |[[ᱱᱤᱥᱥᱤᱱ, ᱟᱭᱤᱪᱤ|ᱱᱤᱥᱥᱤᱱ]] |ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ |᱒,᱐᱐᱐ |ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱴᱮᱱᱰ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |rowspan="3"|{{ill|ᱳᱠᱟᱡᱟᱠᱤ ᱥᱮᱱᱴᱨᱟᱞ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱯᱟᱨᱠ|ja|岡崎中央総合公園|lt=ᱳᱠᱟᱡᱟᱠᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱯᱟᱨᱠ}} |[[ᱳᱠᱟᱡᱟᱠᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱯᱟᱨᱠ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱡᱤᱢᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱢ|ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱡᱤᱢᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱢ]] |rowspan="3"|[[ᱳᱠᱟᱡᱟᱠᱤ, ᱟᱭᱤᱪᱤ|ᱳᱠᱟᱡᱟᱠᱤ]] |ᱵᱷᱚᱞᱤᱵᱚᱞ (ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ, ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ) |᱔,᱖᱗᱓ |ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |ᱟᱭᱢᱟ-ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱱ ᱪᱷᱟᱠ |ᱟᱨᱪᱟᱨᱤ |TBA |ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ |- |{{ill|Okazaki Central Park Baseball Stadium|ja|岡崎市民球場|lt=ᱵᱮᱥᱵᱚᱞ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ}} |ᱵᱮᱥᱵᱚᱞ (ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ) |᱒᱐,᱐᱐᱐ |ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ |- |colspan="2"|ᱥᱤᱱᱥᱤᱨᱳ ᱥᱟᱭᱠᱤᱞᱤᱝ ᱨᱳᱰ ᱠᱳᱨᱥ |[[ᱥᱤᱱᱥᱤᱨᱳ]] |ᱥᱟᱭᱠᱤᱞᱤᱝ (ᱨᱳᱰ) |{{N/A}} |rowspan="2"|ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ |- |colspan="2"|[[ᱟᱠᱟᱵᱟᱱᱮ ᱞᱚᱝ ᱵᱤᱪ]] |[[ᱛᱟᱦᱟᱨᱟ, ᱟᱭᱤᱪᱤ|ᱛᱟᱦᱟᱨᱟ]] |ᱥᱟᱨᱯᱷᱤᱝ |TBA |- |colspan="2"|ᱛᱳᱠᱟᱭ ᱥᱤᱴᱤᱡᱚᱱᱥ ᱡᱤᱢᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱢ |[[ᱛᱳᱠᱟᱭ, ᱟᱭᱤᱪᱤ|ᱛᱳᱠᱟᱭ]] |ᱠᱟᱵᱟᱰᱤ |᱑,᱓᱐᱐ |ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |rowspan="5"|[[ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱫᱩᱜ-ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ]] |ᱦᱚᱞ B |rowspan="5"|[[ᱛᱳᱠᱳᱱᱟᱢᱮ]] |ᱥᱠᱮᱴᱵᱳᱨᱰᱤᱝ |TBA |rowspan="5"|ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱴᱮᱱᱰ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |ᱦᱚᱞ C |ᱥᱟᱭᱠᱤᱞᱤᱝ (BMX ᱯᱷᱨᱤᱥᱴᱟᱭᱤᱞ) |TBA |- |ᱦᱚᱞ D |ᱤ-ᱥᱯᱳᱴᱥ |TBA |- |rowspan="2"|ᱦᱚᱞ F |ᱯᱷᱮᱱᱥᱤᱝ |TBA |- |ᱵᱨᱮᱠᱤᱝ |TBA |- |colspan="2" rowspan="2"|[[ᱛᱳᱭᱳᱦᱟᱥᱤ ᱥᱤᱴᱤ ᱡᱮᱱᱮᱨᱟᱞ ᱡᱤᱢᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱢ]] |rowspan="3"|[[ᱛᱳᱭᱳᱦᱟᱥᱤ]] |ᱠᱚᱨᱟᱛᱮ |rowspan="2"|᱓,᱐᱐᱐ |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |ᱛᱟᱭᱠᱣᱟᱱᱰᱳ |- |colspan="2"|{{ill|Toyohashi Municipal Baseball Stadium|ja|豊橋市民球場|lt=ᱛᱳᱭᱳᱦᱟᱥᱤ ᱢᱤᱭᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞ ᱵᱮᱥᱵᱚᱞ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ}} |ᱵᱮᱥᱵᱚᱞ (ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ) |᱑᱕,᱘᱙᱕ |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ |- |colspan="2"|ᱟᱭᱤᱪᱤ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ ᱥᱩᱴᱤᱝ ᱨᱮᱸᱡᱽ |rowspan="4"|[[ᱴᱳᱭᱳᱴᱟ, ᱟᱭᱤᱪᱤ|ᱴᱳᱭᱳᱴᱟ]] |ᱥᱩᱴᱤᱝ |TBA |- |colspan="2"|[[ᱥᱠᱟᱭ ᱦᱚᱞ ᱴᱳᱭᱳᱴᱟ]] |ᱴᱮᱵᱩᱞ ᱴᱮᱱᱤᱥ |᱖,᱕᱐᱐ |rowspan="2"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |colspan="2"|[[ᱴᱳᱭᱳᱴᱟ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ (ᱡᱟᱯᱟᱱ)|ᱴᱳᱭᱳᱴᱟ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ]] |ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ (ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ) |᱔᱕,᱐᱐᱐ |- |colspan="2"|[[ᱭᱟᱦᱟᱜᱤ ᱜᱟᱰᱟ|ᱭᱟᱦᱟᱜᱤᱜᱟᱣᱟ ᱠᱮᱱᱳ ᱥᱞᱟᱞᱳᱢ ᱠᱳᱨᱥ]] |ᱠᱮᱱᱳᱭᱤᱝ (ᱥᱞᱟᱞᱳᱢ) |TBA |ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱴᱮᱱᱰ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |} ==== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ==== {|class="wikitable sortable" !ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ !ᱥᱚᱦᱚᱨ/ᱣᱟᱨᱰ ᱠᱚ !ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ ᱠᱚ !ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚ !ᱠᱮᱯᱟᱥᱤᱴᱤ !ᱦᱟᱞᱚᱛ |- |[[ᱜᱤᱯᱷᱩ ᱱᱟᱜᱟᱨᱟᱜᱟᱣᱟ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ]] |[[ᱜᱤᱯᱷᱩ]] |rowspan="3" |[[ᱜᱤᱯᱷᱩ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ]] |ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ (ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ) |᱒᱖,᱑᱐᱙ |ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |[[ᱱᱟᱜᱟᱨᱟᱜᱟᱣᱟ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱜᱟᱴᱟ ᱠᱳᱨᱥ]] |[[ᱠᱟᱭᱡᱩ]] |ᱨᱳᱭᱤᱝ |TBA |ᱚᱠᱛᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱴᱮᱱᱰ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |{{ill|Gifu Prefectural Green Stadium|ja|岐阜県グリーンスタジアム|lt=ᱜᱤᱯᱷᱩ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ ᱜᱽᱨᱤᱱ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ}} |[[ᱠᱟᱠᱟᱢᱤᱜᱟᱦᱟᱨᱟ]] |ᱯᱷᱤᱞᱰ ᱦᱚᱠᱤ |᱑,᱖᱓᱐ |rowspan="7"|ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ |- |[[ᱱᱟᱜᱟᱭ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ]] |[[ᱳᱥᱟᱠᱟ]] |[[ᱳᱥᱟᱠᱟ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ]] |ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ (ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ) |᱔᱗,᱘᱕᱓ |- |[[ᱥᱤᱡᱩᱳᱠᱟ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ]] |[[ᱯᱷᱩᱠᱩᱨᱳᱭ, ᱥᱤᱡᱩᱳᱠᱟ|ᱯᱷᱩᱠᱩᱨᱳᱭ]] |rowspan="3" |[[ᱥᱤᱡᱩᱳᱠᱟ ᱯᱨᱤᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ]] |ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ (ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱤᱞᱤᱢᱤᱱᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ) |᱕᱐,᱘᱘᱙ |- |{{ill|Furuhashi Hironoshin Memorial Hamamatsu Swimming Center|ja|古橋廣之進記念浜松市総合水泳場|lt=ᱯᱷᱩᱨᱩᱦᱟᱥᱤ ᱦᱤᱨᱳᱱᱳᱥᱤᱱ ᱢᱮᱢᱳᱨᱤᱭᱟᱞ ᱦᱟᱢᱟᱢᱟᱛᱥᱩ ᱯᱟᱭᱨᱟ ᱛᱟᱞᱢᱟ}} |[[ᱦᱟᱢᱟᱢᱟᱛᱥᱩ]] |ᱮᱠᱣᱟᱴᱤᱠᱥ (ᱟᱨᱴᱤᱥᱴᱤᱠ ᱯᱟᱭᱨᱟ) |᱒,᱒᱐᱐ |- |[[ᱤᱡᱩ ᱵᱷᱮᱞᱳᱰᱨᱳᱢ]] |[[ᱤᱡᱩ, ᱥᱤᱡᱩᱳᱠᱟ|ᱤᱡᱩ]] |ᱥᱟᱭᱠᱤᱞᱤᱝ (ᱴᱨᱮᱠ) |᱓,᱖᱐᱐ |- |[[ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ ᱮᱠᱣᱟᱴᱤᱠᱥ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ]] |[[ᱠᱳᱛᱳ]] |rowspan="2"|[[ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ]] |ᱮᱠᱣᱟᱴᱤᱠᱥ (ᱰᱟᱭᱵᱷᱤᱝ, ᱯᱟᱭᱨᱟ) |᱑᱐,᱐᱐᱐ |- |[[ᱴᱳᱠᱤᱭᱳ ᱤᱠᱣᱮᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱨᱠ]] |[[ᱥᱮᱛᱟᱜᱟᱭᱟ]] |ᱤᱠᱣᱮᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱱ |᱑,᱕᱐᱐ |} === ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ === ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱔᱕ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱠᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱚᱞ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱡᱟᱭᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱟᱸᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱢᱤᱫ ᱨᱤᱯᱷᱤᱭᱩᱡᱤ ᱫᱚᱞ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name=refugeeteam /> {| class="wikitable collapsible" style="width:100%;" |- ! ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱠᱚ<ref>{{Cite web|title=Participating NOCs|url=https://www.aichi-nagoya2026.org/participating-nocs/|work=AINAGOC|access-date=9 August 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://results.asiangames2026.org/#/participants/orgs|title=Partcipants / NOCs|publisher=Bornan Sports Technology|access-date=9 September 2026}}</ref> |- | {{div col|colwidth=20em}} *{{flagIOC2|AFG|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|50}} *{{flagicon image|OCA Flag icon.png}} * [[᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱤᱯᱷᱤᱭᱩᱡᱤ ᱫᱚᱞ|ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱤᱯᱷᱤᱭᱩᱡᱤ ᱫᱚᱞ]] (᱒)</small><ref name=refugeeteam /> *{{flagIOC2|BRN|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|128}} *{{flagIOC2|BAN|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|187}} *{{flagIOC2|BHU|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|13}} *{{flagIOC2|BRU|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|6}} *{{flagIOC2|CAM|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|60}} *{{flagIOC2|CHN|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|811}} *{{flagIOC2|PRK|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|107}} *{{flagIOC2|HKG|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|581}} *{{flagIOC2|IND|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|500}} *{{flagIOC2|INA|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|436}} *{{flagIOC2|IRI|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|305}} *{{flagIOC2|IRQ|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|14}} *{{flagIOC2|JPN|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|927}} *{{flagIOC2|JOR|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|73}} *{{flagIOC2|KAZ|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|557}} *{{flagIOC2|KUW|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|119}} *{{flagIOC2|KGZ|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|169}} *{{flagIOC2|LAO|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|66}} *{{flagIOC2|LBN|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|40}} *{{flagIOC2|MAC|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|85}} *{{flagIOC2|MAS|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|349}} *{{flagIOC2|MDV|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|42}} *{{flagIOC2|MGL|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|299}} *{{flagIOC2|MYA|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|59}} *{{flagIOC2|NEP|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|136}} *{{flagIOC2|OMA|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|71}} *{{flagIOC2|PAK|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|165}} *{{flagIOC2|PLE|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|70}} *{{flagIOC2|PHI|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|452}} *{{flagIOC2|QAT|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|254}} *{{flagIOC2|KSA|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|138}} *{{flagIOC2|SGP|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|302}} *{{flagIOC2|KOR|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|787}} *{{flagIOC2|SRI|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|156}} *{{flagIOC2|SYR|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|37}} *{{flagIOC2|TPE|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|480}} *{{flagIOC2|TJK|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|102}} *{{flagIOC2|THA|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|690}} *{{flagIOC2|TLS|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|13}} *{{flagIOC2|TKM|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|35}} *{{flagIOC2|UAE|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|153}} *{{flagIOC2|UZB|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|396}} *{{flagIOC2|VIE|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|348}} *{{flagIOC2|YEM|᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ|17}} {{div col end}} |} === ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱠᱚ === ᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱔᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱔᱖᱙ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱸᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ,<ref>{{Cite web |date=2026-08-17 |title=Asian Games 2026 Events: Full Schedule & Sports List |url=https://asiasportshub.com/asian-games-events/ |access-date=2026-09-02 |language=en-US}}</ref> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱟᱝᱡᱳᱣ ᱒᱐᱒᱒ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚᱢ ᱜᱮᱭᱟ; [[ᱯᱷᱨᱤᱥᱴᱟᱭᱤᱞ BMX]], [[ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱨᱴᱥ]], [[ᱯᱮᱰᱮᱞ]], [[ᱥᱟᱨᱯᱷᱤᱝ]], [[ᱴᱮᱠᱵᱚᱞ]] ᱟᱨ ᱵᱷᱟᱨᱪᱩᱣᱟᱞ ᱛᱟᱭᱠᱣᱟᱱᱰᱳ ᱫᱚ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮ, ᱳ.ᱥᱤ.ᱮ (OCA) ᱟᱜ ᱱᱮᱦᱚᱨ ᱛᱮ, ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱫᱚ [[ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]] ᱟᱨ [[ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱨᱴᱥ]] ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ, [[ᱳᱯᱮᱱ ᱣᱟᱴᱟᱨ ᱥᱩᱭᱢᱤᱝ (open water swimming)|ᱳᱯᱮᱱ ᱣᱟᱴᱟᱨ ᱥᱩᱭᱢᱤᱝ]] ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱚᱪᱚᱜ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref name="cricket&mixedmartialarts" /> ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮ, ᱳ.ᱥᱤ.ᱮ (OCA) ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱯᱮᱰᱮᱞ ᱟᱨ ᱴᱮᱠᱵᱚᱞ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱨᱚᱪ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚᱠᱚ ᱮᱢᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=DECISIONS 103rd OCA EXECUTIVE BOARD MEETING |url=https://oca.asia/media/attachments/memberships_subcommittee/5/Decision_-_103rd_OCA_EB_Meeting_5ypY8y4.pdf |website=[[Olympic Council of Asia]] |access-date=2 September 2026}}</ref> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱖ ᱨᱮ, ᱳ.ᱥᱤ.ᱮ (OCA) ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱨᱪᱩᱣᱟᱞ ᱛᱟᱭᱠᱣᱟᱱᱰᱳ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱷᱟᱨᱪᱩᱣᱟᱞ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=OCA approves Virtual Taekwondo for Aichi-Nagoya Asian Games|url=https://oca.asia/news/7404-oca-approves-virtual-taekwondo-for-aichi-nagoya-asian-games.html|date=2 June 2026|work=Olympic Council of Asia}}</ref> {|class="wikitable" width=100% |- !᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ<ref>{{cite web|url=https://www.aichi-nagoya2026.org/sports/|title=Sports|work=AINAGOC|access-date=4 August 2026}}</ref> |- | {{div col|colwidth=20em}} *ᱮᱠᱣᱟᱴᱤᱠᱥ **{{GamesSport|Artistic swimming|Events=2|Image=yes}} **{{GamesSport|Diving|Events=10|Image=yes}} **{{GamesSport|Swimming|Events=41|Image=yes}} **{{GamesSport|Water polo|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Archery|Events=10|Image=yes}} *{{GamesSport|Athletics|Events=50|Image=yes}} *{{GamesSport|Badminton|Events=7|Image=yes}} *ᱵᱮᱥᱵᱚᱞ **{{GamesSport|Baseball|Events=1|Image=yes}} **{{GamesSport|Softball|Events=1|Image=yes}} *ᱵᱟᱥᱠᱮᱴᱵᱚᱞ **{{GamesSport|Basketball|Events=2|Image=yes}} **{{GamesSport|3x3 basketball|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Boxing|Events=11|Image=yes}} *{{GamesSport|Breaking|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Canoeing|Image=yes}} **ᱥᱞᱟᱞᱳᱢ <small>(᱖)</small> **ᱥᱯᱨᱤᱱᱴ <small>(᱑᱒)</small> *ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱠᱚ **{{GamesSport|Ju-jitsu|Events=8|Image=yes}} **{{GamesSport|Kurash|Events=6|Image=yes}} **{{GamesSport|Mixed martial arts|Events=6|Image=yes}} *{{GamesSport|Cricket|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Cycling|Image=yes}} **BMX ᱨᱮᱥᱤᱝ <small>(᱒)</small> **ᱯᱷᱨᱤᱥᱴᱟᱭᱤᱞ BMX <small>(᱒)</small> **ᱢᱟᱣᱩᱱᱴᱮᱱ ᱵᱟᱭᱤᱠ <small>(᱒)</small> **ᱨᱳᱰ <small>(᱔)</small> **ᱴᱨᱮᱠ <small>(᱑᱒)</small> *[[File:Equestrian pictogram.svg|20px]] [[ᱤᱠᱣᱮᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱱ|ᱤᱠᱣᱮᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱱ (Equestrian)]] <small>([[᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱨᱮ ᱤᱠᱣᱮᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱱ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱠᱚ|''ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ'']])</small> **ᱰᱨᱮᱥᱮᱡᱽ <small>(᱒)</small> **ᱤᱵᱷᱮᱱᱴᱤᱝ <small>(᱒)</small> **ᱡᱟᱢᱯᱤᱝ <small>(᱓)</small> *{{GamesSport|Esports|Events=11|Image=yes}} *{{GamesSport|Fencing|Events=12|Image=yes}} *{{GamesSport|Field hockey|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Football|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Golf|Events=4|Image=yes}} *{{GamesSport|Gymnastics|Image=yes}} **ᱟᱨᱴᱤᱥᱴᱤᱠ <small>(᱑᱔)</small> **ᱨᱤᱫᱚᱢᱤᱠ <small>(᱒)</small> **ᱴᱨᱟᱢᱯᱳᱞᱤᱱ <small>(᱒)</small> *{{GamesSport|Handball|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Judo|Events=15|Image=yes}} *{{GamesSport|Kabaddi|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Karate|Events=15|Image=yes}} *{{GamesSport|Modern pentathlon|Events=4|Image=yes}} *{{GamesSport|Padel|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Rowing|Events=14|Image=yes}} *{{GamesSport|Rugby sevens|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Sailing|Events=14|Image=yes}} *{{GamesSport|Sepak takraw|Events=6|Image=yes}} *{{GamesSport|Shooting|Events=28|Image=yes}} *{{GamesSport|Skateboarding|Events=4|Image=yes}} *{{GamesSport|Sport climbing|Events=6|Image=yes}} *{{GamesSport|Squash|Events=5|Image=yes}} *{{GamesSport|Surfing|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Table tennis|Events=7|Image=yes}} *{{GamesSport|Taekwondo|Image=yes}} ** ᱛᱟᱭᱠᱣᱟᱱᱰᱳ <small>(᱑᱐)</small> ** ᱵᱷᱟᱨᱪᱩᱣᱟᱞ ᱛᱟᱭᱠᱣᱟᱱᱰᱳ <small>(᱑)</small> *ᱴᱮᱱᱤᱥ **{{GamesSport|Soft tennis|Events=5|Image=yes}} **{{GamesSport|Tennis|Events=5|Image=yes}} *{{GamesSport|Teqball|Events=5|Image=yes}} *{{GamesSport|Triathlon|Events=3|Image=yes}} *ᱵᱷᱚᱞᱤᱵᱚᱞ **{{GamesSport|Beach volleyball|Events=2|Image=yes}} **{{GamesSport|Volleyball|Events=2|Image=yes}} *{{GamesSport|Weightlifting|Events=16|Image=yes}} *{{GamesSport|Wrestling|Events=18|Image=yes}} *{{GamesSport|Wushu|Events=15|Image=yes}} {{div col end}} |} * ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ: # [[ᱣᱩᱥᱩ (ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ)|ᱣᱩᱥᱩ]] ([[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ]]) # [[ᱥᱮᱯᱟᱠ ᱴᱟᱠᱨᱳ]] ([[ᱮᱛᱚᱢᱼᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ]]) # [[ᱠᱟᱵᱟᱰᱤ]] ([[ᱮᱛᱚᱢ ᱮᱥᱤᱭᱟ]]) # [[ᱠᱩᱨᱟᱥ]] ([[ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱮᱥᱤᱭᱟ]]) # [[ᱡᱩᱡᱤᱛᱥᱩ]] ([[ᱯᱟᱪᱮ ᱮᱥᱤᱭᱟ]]) * ᱯᱮᱭᱟ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[᱒᱐᱒᱔ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ: # [[ᱵᱨᱮᱠᱰᱮᱱᱥᱤᱝ|ᱵᱨᱮᱠᱤᱝ]] # [[ᱥᱠᱮᱴᱵᱳᱨᱰᱤᱝ]] # [[ᱥᱟᱨᱯᱷᱤᱝ]] * ᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱠᱚᱢᱤᱴᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱨᱚᱥᱛᱟᱵᱽ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱟᱨ ᱰᱤᱥᱤᱯᱞᱤᱱ: # [[ᱵᱮᱥᱵᱚᱞ]]/[[ᱥᱚᱯᱷᱴᱵᱚᱞ]] # [[ᱠᱚᱨᱟᱛᱮ]] * ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱨᱚᱥᱛᱟᱵᱽ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱟᱨ ᱰᱤᱥᱤᱯᱞᱤᱱ: # [[ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]]<ref name="cricket&mixedmartialarts">{{Cite web|title=Asian Games: Cricket, mixed martial arts added to 2026 program |url=https://english.kyodonews.net/news/2025/04/c3181bc16e2b-asian-games-cricket-mixed-martial-arts-added-to-2026-program.html |access-date=29 April 2025 |website=[[Kyodo News]]|date=29 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250429074350/https://english.kyodonews.net/news/2025/04/c3181bc16e2b-asian-games-cricket-mixed-martial-arts-added-to-2026-program.html |archive-date=29 April 2025 |url-status=live}}</ref> # [[ᱤ-ᱥᱯᱳᱴᱥ]]<ref>{{Cite web|title=Asian Games 2026 to include 11 medal events in esports – full list|url=https://www.olympics.com/en/news/asian-games-2026-esports-medal-events-list|date=21 February 2025|website=[[International Olympic Committee]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250221190044/https://www.olympics.com/en/news/asian-games-2026-esports-medal-events-list |archive-date=21 February 2025 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=2026 Aichi-Nagoya Asian Games Embraces 11 Esports Titles, Excludes Dota 2 |url=https://esportsadvocate.net/2025/02/2026-aichi-nagoya-asian-games-embraces-11-esports-titles-excludes-dota-2/ |date=21 February 2025|website=The Esports Advocate |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225134528/https://esportsadvocate.net/2025/02/2026-aichi-nagoya-asian-games-embraces-11-esports-titles-excludes-dota-2/ |archive-date=25 February 2025 |url-status=live}}</ref> # [[ᱢᱤᱠᱥᱰ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱨᱴᱥ]]<ref>{{Cite web|title=MMA Officially Included in the 2026 Aichi-Nagoya Asian Games |url=https://asianmma.org/mma-officially-included-in-the-2026-aichi-nagoya-asian-games/ |date=7 March 2025 |website=Asian MMA Association |archive-url=https://web.archive.org/web/20250308034758/https://asianmma.org/mma-officially-included-in-the-2026-aichi-nagoya-asian-games/ |archive-date=8 March 2025 |url-status=live}}</ref> # [[ᱯᱮᱰᱮᱞ]]<ref>{{Cite web|title=OCA includes padel at Aichi-Nagoya 2026 Asian Games|url=https://oca.asia/news/6725-oca-includes-padel-at-aichi-nagoya-2026-asian-games.html|date=17 November 2025|work=Olympic Council of Asia|archive-url=https://web.archive.org/web/20251215042056/https://oca.asia/news/6725-oca-includes-padel-at-aichi-nagoya-2026-asian-games.html|archive-date=15 December 2025|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Padel confirmed as an official medal sport at the 20th Asian Games Aichi-Nagoya 2026|url=https://old.aichi-nagoya2026.org/en/news/detail/1186|date=6 March 2026|work=AINAGOC|archive-url=https://web.archive.org/web/20260524042905/https://aichi-nagoya2026.org/en/news/detail/1186|archive-date=24 May 2026|url-status=live}}</ref> # [[ᱥᱠᱣᱟᱥ (ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ)|ᱥᱠᱣᱟᱥ]]<ref>{{Cite web |title=Asian Games 2026 Squash 1st final event – 27 sep |url=https://asiasportshub.com/event/asian-games-squash-1st-final-event/ |access-date=2026-09-02 |language=en-US}}</ref> # [[ᱴᱮᱠᱵᱚᱞ]]<ref>{{Cite web|title=Teqball confirmed as an official medal sport at the 20th Asian Games Aichi-Nagoya 2026|url=https://old.aichi-nagoya2026.org/en/news/detail/1153|date=13 February 2026|work=AINAGOC|archive-url=https://web.archive.org/web/20260517170428/https://www.aichi-nagoya2026.org/en/news/detail/1153/|archive-date=17 May 2026|url-status=live}}</ref> # ᱵᱷᱟᱨᱪᱩᱣᱟᱞ ᱛᱟᱭᱠᱣᱟᱱᱰᱳ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱒᱖ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱜᱮᱢᱥ]] eo1aqwkfzdau7rn5nmtdne39gzvek03 ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ 0 38211 199057 198878 2026-10-12T16:57:54Z InternetArchiveBot 3665 Add 2 books for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261012)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 199057 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱟᱨ ᱠᱚᱥᱛᱩᱨᱵᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱛᱤᱠᱤᱱᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ}} {{Infobox person | name = ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ | image = Harilal Mohandas Gandhi in 1910.jpg | image_size = 250px | caption = ᱑᱙᱑᱐ ᱨᱮ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ | birth_name = ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱢᱳᱦᱚᱱᱫᱟᱥ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ | birth_date = {{Birth date|df=yes|1888|08|23}} | birth_place = [[ᱨᱟᱡᱽᱠᱚᱴ]], [[ᱨᱟᱡᱽᱠᱚᱴ ᱯᱚᱱᱚᱛ]], [[ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱨᱟᱡᱽ|ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | death_date = {{death date and age|1948|06|18|1888|08|23|df=yes}} | death_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]], [[ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱯᱨᱮᱥᱤᱰᱮᱱᱥᱤ|ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱯᱨᱚᱵᱷᱤᱸᱥ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱳᱢᱤᱱᱤᱭᱚᱱ|ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | alma_mater = | occupation = | other_names = ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ<br>ᱚᱵᱽᱫᱩᱞᱞᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ | parents = {{ubl|[[ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] (ᱵᱟᱵᱟ)|[[ᱠᱚᱥᱛᱩᱨᱵᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] (ᱟᱭᱳ)}} | spouse = ᱜᱩᱞᱟᱵᱽ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ | children = ᱔ | signature = }} '''ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱢᱳᱦᱚᱱᱫᱟᱥ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ''' (ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱫᱚ '''ᱚᱵᱽᱫᱩᱞᱞᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ'''; ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ '''ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱢᱳᱦᱚᱱᱫᱟᱥ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ'''; ᱒᱓ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱘᱘᱘ ᱑᱘ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱔᱘)<ref>Gandhi, Rajmohan (2006) p 376</ref> ᱫᱚ [[ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱟᱨ [[ᱠᱚᱥᱛᱩᱨᱵᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱛᱤᱠᱤᱱᱤᱡ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱚᱯᱚᱱᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="gft">*[https://web.archive.org/web/20071012232237/http://www.kincafe.com/family-tree/mahatma-gandhi/ Gandhi Family Tree]</ref> ᱩᱱᱤ ᱨᱤᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ: [[ᱢᱚᱱᱤᱞᱟᱞ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]], [[ᱨᱟᱢᱫᱟᱥ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱟᱨ [[ᱫᱮᱵᱽᱫᱟᱥ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱾ ==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱒᱓ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱘᱘᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ [[ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ]] ᱨᱮ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Gandhiserve">{{cite web |title=The Collected Works of Mahatma Gandhi |url=https://www.gandhiservefoundation.org/about-mahatma-gandhi/collected-works-of-mahatma-gandhi/ |website=www.gandhiservefoundation.org |publisher=Gandhiserve foundation (Berlin) |access-date=4 March 2019 |archive-date=6 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190306044204/https://www.gandhiservefoundation.org/about-mahatma-gandhi/collected-works-of-mahatma-gandhi/ |url-status=dead }}</ref> ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱥᱟᱶ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱞᱟᱹᱰᱷᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱑᱙᱐᱘ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱑᱑ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱨᱮ ᱖ ᱫᱷᱟᱣ [[ᱥᱚᱛᱭᱚᱜᱨᱟᱦᱟ|ᱥᱚᱛᱭᱚᱜᱨᱟᱦᱤ]] ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱡᱤᱨᱟᱹᱣ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name=":1">{{Cite book|title=Gandhi : the man, his people and the empire|url=https://archive.org/details/gandhimanhispeop0000gand_d1p1|last=Gandhi, Rajmohan|date=August 2015 |publisher=Arabia Books |isbn=9781910376263|oclc=936199613}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ 'ᱪᱷᱳᱴᱮ (ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ) ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱢ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name=":1" /> ᱩᱱᱤ ᱦᱚᱸ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱮᱨᱤᱥᱴᱚᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱸᱜᱽᱞᱤᱥ ᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱵᱤᱨᱚᱫᱷ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱢᱚᱱᱮ ᱫᱚ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱴᱟᱭᱤᱞ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱜᱚᱲᱚ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱨ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱛᱟᱞᱟᱨᱮ ᱛᱟᱯᱟᱢ ᱥᱤᱨᱡᱟᱹᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Opposition">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/article2275430.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20161118043249/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/article2275430.ece|url-status=dead|archive-date=18 November 2016|title=The Mahatma and his son|date=22 July 2007|newspaper=The Hindu|access-date=6 August 2016|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟᱣᱟᱜ ᱯᱷᱟᱭᱥᱟᱞ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱦᱩᱞ ᱠᱟᱛᱮ, ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱫᱚ ᱑᱙᱑᱑ ᱨᱮ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱮ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱑᱙᱐᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Mahatma-Gandhi-opposed-son-marrying-young/articleshow/47126787.cms|title=Mahatma Gandhi opposed son marrying young|last=Desai|first=Sukrat|date=2 May 2015|website=Times of India|access-date=3 April 2019}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱩᱞᱟᱵᱽ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ: ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ, ᱨᱟᱢᱤ ᱟᱨ ᱢᱟᱱᱩ; ᱟᱨ ᱯᱮᱭᱟ ᱦᱚᱯᱚᱱ, ᱠᱟᱱᱛᱤᱞᱟᱞ, ᱨᱟᱥᱤᱠᱞᱟᱞ, ᱟᱨ ᱥᱟᱱᱛᱤᱞᱟᱞ ᱾ ᱨᱟᱥᱤᱠᱞᱟᱞ ᱟᱨ ᱥᱟᱱᱛᱤᱞᱟᱞ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱤᱱ ᱜᱚᱡ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱤᱱ ᱨᱟᱱᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ (ᱟᱱᱩᱥᱨᱤ, ᱯᱨᱟᱵᱚᱫᱷ, ᱱᱤᱞᱟᱢ ᱥᱚᱞᱟᱱᱠᱤ, ᱟᱨ ᱱᱟᱣᱢᱟᱞᱤᱠᱟ), ᱠᱟᱱᱴᱤᱞᱟᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ([[ᱥᱟᱱᱛᱤ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ|ᱥᱟᱱᱛᱤ]] ᱟᱨ ᱯᱨᱟᱫᱤᱯ), ᱟᱨ ᱢᱟᱱᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ (ᱩᱨᱢᱤ) ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱑᱙᱑᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱱᱯᱷᱞᱩᱣᱮᱱᱡᱟ ᱢᱟᱦᱟᱢᱟᱨᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱜᱩᱞᱟᱵᱽ ᱜᱚᱡ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱦᱟᱨ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱭᱤᱡ ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱠᱩᱢᱤ ᱟᱰᱟᱞᱡᱟ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱠᱮᱫᱟᱭ, ᱢᱤᱫ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱨᱟᱹᱱᱰᱤ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱥᱚᱢᱵᱷᱚᱵᱚᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱟᱜ ᱧᱩᱨᱦᱟᱹᱜ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱯᱟᱹᱨᱣᱟᱹ ᱧᱩ ᱨᱮ ᱞᱟᱥᱤᱱ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱑᱙᱒᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱫᱚ [[ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱞᱠᱟᱛᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ''ᱚᱞ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱥᱴᱚᱨᱥ'' ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱤᱜᱽᱭᱟᱯ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱜᱽᱱᱟ ᱫᱚ ᱞᱭᱟᱞᱯᱩᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱥᱞᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱚᱠᱚᱭ ᱫᱚ ᱢᱮᱞᱟ ᱫᱚ ᱡᱟᱞᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱥᱚᱱᱫᱮᱦᱚ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱭᱟᱝ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱴᱷᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱭᱤᱱᱤ ᱱᱚᱴᱤᱥ ᱠᱩᱞ ᱠᱮᱫᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱥᱟᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ [[ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱛᱮᱞᱟ ᱮᱢ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ 'ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱫᱚ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱜᱮ ᱟᱡᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱟᱫᱷᱟᱨᱥ ᱫᱚ ᱤᱧ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱑᱕ ᱥᱟᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾'<ref>{{Cite book |last=Guha |first=Ramchandra |title=Gandhi: The Years That Changed the World |url=https://archive.org/details/gandhiyearsthatc0000guha_r7g4 |publisher=Penguin Allen Lane |year=2018 |isbn=978-0670083886 |pages=[https://archive.org/details/gandhiyearsthatc0000guha_r7g4/page/233 233]}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱥᱟᱶ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱤᱪᱷᱤ ᱛᱮ ᱡᱚᱯᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱟᱫᱚᱢ ᱚᱠᱛᱚ ᱟᱯᱱᱟᱯ ᱦᱚᱲ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ, ᱑᱙᱔᱗ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱾<ref>{{cite news |last1=Gandhi |first1=Tushar |title=The truth behind news report suggesting Mahatma Gandhi accused his son Harilal of raping his own daughter: Tushar Gandhi's open letter to media |url=https://www.dnaindia.com/analysis/standpoint-the-truth-behind-news-report-suggesting-mahatma-gandhi-accused-his-son-harilal-of-raping-his-own-daughter-tushar-gandhi-s-open-letter-to-media-1988627 |access-date=4 March 2019 |publisher=DNA}}</ref> ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟᱣᱟᱜ ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱟᱹᱜ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱛᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱮᱱᱟᱭ ᱡᱮ ᱠᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱩᱱᱤ ᱠᱚ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞᱤᱡ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱨᱟᱱᱤᱵᱮᱱᱤᱡ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱱᱤᱞᱟᱢ ᱯᱟᱨᱤᱠ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱵᱤᱵᱽᱨᱚᱬ ᱮ ᱚᱞ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ''ᱜᱟᱱᱫᱷᱤᱡᱤ ᱭᱟᱜ ᱟᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ: ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ'' ᱾ ==ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱚ== ᱑᱙᱓᱖ ᱢᱮ ᱪᱟᱱᱫᱚ ᱨᱮ ᱔᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱫᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱦᱚᱲ ᱥᱟᱶ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱮ ᱯᱷᱮᱨᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱟᱵᱷᱩᱞᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱨᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>Gandhi, Rajmohan (2006), pp374</ref> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱨᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="hg">{{cite web|url=http://www.newindpress.com/NewsItems.asp?ID=IE420070727015933&Title=Features+-+People+%26+Lifestyle&rLink=0 |title=Watching 'Gandhi my Father' was painful: Tushar |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080528111907/http://www.newindpress.com/NewsItems.asp?ID=IE420070727015933&Title=Features%2B-%2BPeople%2B&%2BLifestyle&rLink=0 |archivedate=28 May 2008 |url-status=dead }}</ref> [[ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱟᱨᱤᱡᱟᱱ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱨᱮ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱛᱮ ᱛᱮᱞᱟ ᱮᱢ ᱠᱮᱫᱟᱭ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱪᱮᱫ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱡᱩᱫᱤ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱯᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱣ ᱦᱩᱭ ᱠᱚᱜ ᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱪᱮᱫ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱛᱟᱭᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱫᱚ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱯᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱣ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱞᱟᱵᱷ ᱛᱮ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ [[ᱠᱚᱥᱛᱩᱨᱵᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱢᱩᱞᱤᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ; ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱗ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱓᱖ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱴᱷᱮᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱩᱠ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱞ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱢᱩᱥᱞᱟᱹ ᱜᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱷᱚᱴᱱᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱵᱷᱩᱞ ᱠᱚ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱜᱮ ᱑᱙᱓᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱫᱚ ᱟᱨᱭᱟ ᱥᱚᱢᱟᱡᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱛᱮ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.gandhi-manibhavan.org/kasturba/to-harilal-gandhi-letter.html|title=To Harilal Gandhi &#124; Letters to Kasturba Gandhi &#124; Kasturba &#124; On Gandhi &#124; Mani Bhavan - Gandhi Sangrahalaya: Mahatma Gandhi Museum & Reference Library|website=www.gandhi-manibhavan.org}}</ref><ref>{{Cite web | url=https://www.mkgandhi.org/ebks/gandhiji-on-religious-conversion.pdf | title=Gandhiji on religious conversion | website=www.mkgandhi.org}}</ref> ==ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱤᱴᱷᱤ== ᱑᱙᱓᱕ ᱡᱩᱱ ᱨᱮ, ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱫᱚ ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱴᱷᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱪᱤᱴᱷᱤ ᱚᱞ ᱠᱮᱫᱟ,<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/2014/20140512/main8.htm|title=The Tribune, Chandigarh, India - Main News|website=www.tribuneindia.com}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ "ᱯᱟᱹᱣᱨᱟᱹ ᱟᱨ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ" ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱷᱚᱢᱚᱠ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱪᱤᱴᱷᱤ ᱨᱮ,<ref name="Gandhi letters">{{cite web|title=Gandhi three autograph letters signed to his son|url=http://www.mullocksauctions.co.uk/lot-668278-gandhi_three_autograph_letters_signed_his_son.html?p=32|website=Mullock's Auctions|access-date=19 September 2016}}</ref> ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱫᱚᱭ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱟᱜ ᱫᱷᱮᱭᱟᱱ ᱠᱚ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱞᱟᱹᱰᱷᱟᱹᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="w922">{{cite web | last=Standard | first=Business | title=Tushar Gandhi contradicts reports on Mahatma's letter to son | website=Business Insider| date=2014-05-15 | url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/tushar-gandhi-contradicts-reports-on-mahatma-s-letter-to-son-114051501638_1.html | access-date=2025-08-27}}</ref> ᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱑᱙᱓᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱴᱷᱮᱱ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱪᱤᱴᱷᱤ ᱱᱤᱞᱟᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Gandhis-letters-accusing-son-of-raping-grand-daughter-find-no-buyer/articleshow/35487219.cms|title=Gandhi's letters accusing son of raping grand daughter find no buyer|last=Sinha|first=Kounteya|date=22 May 2014|website=Times of India|access-date=3 April 2019}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/india/lost-in-translation-says-mahatma-kin/cid/182298|title=Lost in translation, says Mahatma kin|date=15 May 2014|website=Telegraph of India|access-date=3 April 2019}}</ref> ==ᱜᱩᱨ== ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱜᱚᱡ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱩᱱ ᱪᱟᱱᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱘ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱔᱘ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱧᱤᱱᱫᱟᱹ ᱨᱮ ᱕᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱛᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] (ᱱᱤᱛ ᱥᱮᱣᱨᱤ ᱴᱤᱵᱤ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ) ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱭᱥᱤᱯᱟᱞ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ ᱨᱮ ᱜᱚᱡ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱥᱟᱨᱴᱤᱯᱷᱤᱠᱮᱴ ᱣᱟᱠᱚᱞᱟ ᱨᱮ ᱵᱨᱤᱦᱟᱱᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱢᱭᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞ ᱠᱚᱨᱯᱳᱨᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱨᱠᱟᱭᱤᱵᱷ ᱨᱮ ᱨᱟᱠᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱦᱟᱨᱤᱞᱟᱞ ᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱥᱟᱨᱴᱤᱯᱷᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ [[ᱠᱟᱢᱟᱛᱷᱤᱯᱩᱨᱟ]] ᱨᱮ ᱵᱮᱪᱮᱛᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱷᱚᱡᱽ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=http://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/Old-hospital-records-reveal-lonely-death-of-Gandhis-son/articleshow/17863394.cms|title=OLD HOSPITAL RECORDS REVEAL LONELY DEATH OF GANDHI'S SON|last1=Mishra|first1=Lata|publisher=Mumbai Mirror|access-date=5 February 2017}}</ref> ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱫᱚ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱵᱟᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱭᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱜᱚᱡ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱜᱮ ᱩᱱᱤ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱵᱤᱛ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱩᱱᱤ ᱨᱤᱱ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/old-hospital-records-reveal-lonely-death-of-gandhis-son/articleshow/17863394.cms|title=Old hospital records reveal lonely death of Gandhi's son|last=Mishra|first=Lata|date=15 December 2012|website=Mumbai Mirror|access-date=3 April 2019}}</ref> ==''ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ, ᱤᱧ ᱵᱟᱵᱟ''== ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱮᱱᱮᱡ "ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ, ᱤᱧ ᱵᱟᱵᱟ" ᱟᱜ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱓ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱐᱗ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱯᱷᱮᱨᱚᱡᱽ ᱟᱵᱽᱵᱟᱥ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚᱭ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ [[ᱟᱱᱤᱞ ᱠᱟᱯᱩᱨ]] ᱫᱚᱭ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱫᱚ ᱚᱠᱥᱚᱭ ᱠᱷᱟᱱᱱᱟ ᱮ ᱯᱟᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱠᱷᱟᱱ ᱟᱜ ᱯᱟᱴ ''ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱵᱚᱱᱟᱢ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ'',<ref name="Mahatma vs. Gandhi">{{cite web |url=http://www.ferozkhan.com/fz_mahatmasynopsis.htm |title=Feroz Khan- A Distinguished Indian Theatre Director of highly acclaimed plays |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206002842/http://www.ferozkhan.com/fz_mahatmasynopsis.htm |archive-date=6 February 2012 |df=dmy-all }}</ref> ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱚᱸ, ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱛᱷᱤᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱪᱚᱞᱚᱱ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱥᱚᱫᱚᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱚᱠᱥ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ ᱥᱟᱹᱛ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ''ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ'' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ [[ᱢᱟᱨᱟᱴᱷᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱟᱨᱟᱴᱷᱤ]] ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ== {{Ahnentafel|᱑. '''ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ'''|᱒. [[ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ|ᱢᱳᱦᱚᱱᱫᱟᱥ ᱠᱟᱨᱟᱢᱪᱟᱸᱫᱽ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]]|᱓. [[ᱠᱚᱥᱛᱩᱨᱵᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ|ᱠᱚᱥᱛᱩᱨᱵᱟ ᱢᱳᱦᱚᱱᱫᱟᱥ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]]|᱔. [[ᱠᱟᱨᱟᱢᱪᱟᱸᱫᱽ ᱩᱛᱛᱟᱢᱪᱟᱸᱫᱽ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ|ᱠᱟᱨᱟᱢᱪᱟᱸᱫᱽ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]]|᱕. ᱯᱩᱛᱞᱤᱵᱟᱭ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ|align=Left|collapsed=Yes}} ==ᱞᱟᱦᱟ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ== *''ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ: ᱪᱮᱫ ᱡᱤᱭᱚᱱ''<ref name="Vedamsbooks">{{Cite web|url=https://www.vedamsbooks.com/no49306.htm|title=Vedams eBooks|website=www.vedamsbooks.com|access-date=22 July 2007|archive-date=28 September 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928055510/https://www.vedamsbooks.com/no49306.htm|url-status=dead}}</ref> ᱪᱟᱱᱫᱩᱞᱟᱞ ᱵᱷᱟᱜᱩᱵᱷᱟᱭᱤ ᱫᱟᱞᱟᱞ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ *''Gandhiji's Lost Jewel: Harilal Gandhi''<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/society/the-prodigal-who-didnt-return-news-235415|title=The Prodigal Who Didn't Return|access-date=6 August 2016}}</ref> by Nilam Parikh, grand daughter of Harilal Gandhi * {{cite book|author=Dinkar Joshi|author-link=Dinkar Joshi|title=Mahatma Vs Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=_Py65JgGBLQC|date=1 January 2007|publisher=Jaico Publishing House|isbn=978-81-7992-700-7}} *{{cite journal|last1=Gandhi|first1=Gopalkrishna|title=Review: A Son's Story: Harilal Gandhi: A Life|journal=Economic and Political Weekly|date=28 April 2007|volume=42|issue=17|page=1501<!--|pages=3-->|jstor=4419514}} ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} <references group="reference" /> {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ, ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱘᱘᱘ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱔᱘ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱛᱤᱵᱩᱠᱞᱚᱥ ᱛᱮ ᱜᱚᱡ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ|ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱨᱮ ᱢᱩᱥᱠᱤᱞ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱮᱱᱟᱭ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱮᱱᱟᱭ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱴᱤᱭᱩᱵᱟᱨᱠᱩᱞᱚᱥᱤᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱚᱡ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱥᱟᱯᱟᱲᱟᱣ ᱒᱐᱒᱖]] ogkhn67zg1lnq81gd2mu0miuck1vuoo ᱢᱚᱱᱤᱞᱟᱞ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ 0 38216 199055 198879 2026-10-12T16:56:35Z InternetArchiveBot 3665 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261012)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 199055 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱭᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ}} {{Infobox person | name = ᱢᱚᱱᱤᱞᱟᱞ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ | image = ManilalGandhiImage.jpg | birth_date = {{Birth date|1892|10|28|df=yes}} | birth_place = [[ᱨᱟᱡᱽᱠᱚᱴ]], [[ᱨᱟᱡᱽᱠᱚᱴ ᱯᱚᱱᱚᱛ]], [[ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱨᱟᱡᱽ|ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | death_date = ᱕ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱕᱖ (᱖᱓ ᱩᱢᱮᱨ) | death_place = [[ᱯᱷᱤᱱᱤᱠᱥ, ᱠᱣᱟᱡᱩᱞᱩ-ᱱᱟᱛᱟᱞ|ᱯᱷᱤᱱᱤᱠᱥ]], [[ᱱᱟᱛᱟᱞ ᱯᱨᱚᱵᱷᱤᱱᱥ]], [[ᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱚᱯᱷ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ|ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] | parents = [[ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] <br>[[ᱠᱚᱥᱛᱩᱨᱵᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] | spouse = ᱥᱩᱥᱤᱞᱟ ᱢᱚᱥᱨᱩᱣᱟᱞᱟ (᱑᱙᱒᱗–᱑᱙᱕᱖) | children = {{flatlist| *ᱥᱤᱛᱟᱹ *[[ᱚᱨᱩᱬ ᱢᱚᱱᱤᱞᱟᱞ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ|ᱚᱨᱩᱬ]] *[[ᱮᱞᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ|ᱮᱞᱟ]] }} }} '''ᱢᱚᱱᱤᱞᱟᱞ ᱢᱳᱦᱚᱱᱫᱟᱥ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ''' (᱒᱘ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱘᱙᱒ - ᱕ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱕᱖)<ref>{{Cite web|url=https://lccn.loc.gov/n90712835|title=Library of Congress LCCN Permalink n90712835|website=lccn.loc.gov|language=en|access-date=2018-10-17}}</ref><ref>Dhupelia-Mesthrie: ''Gandhi’s Prisoner? The Life of Gandhi’s Son Manilal'', p. 384</ref> ᱫᱚ [[ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱟᱨ [[ᱠᱚᱥᱛᱩᱨᱵᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱛᱤᱠᱤᱱᱤᱡ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ==ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ== ᱢᱚᱱᱤᱞᱟᱞ ᱫᱚ [[ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮ [[ᱨᱟᱡᱽᱠᱚᱴ]] ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱳᱦᱚᱱᱫᱟᱥ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱟᱨ ᱠᱚᱥᱛᱩᱨᱵᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱛᱤᱠᱤᱱ ᱨᱤᱱ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱤᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱚᱭᱦᱟ [[ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ|ᱦᱚᱨᱤᱞᱟᱞ]] ᱟᱨ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱵᱚᱭᱦᱟ [[ᱨᱟᱢᱫᱟᱥ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ|ᱨᱟᱢᱫᱟᱥ]] ᱟᱨ [[ᱫᱮᱵᱽᱫᱟᱥ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ|ᱫᱮᱵᱽᱫᱟᱥ]] ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱾ ᱢᱚᱱᱤᱞᱟᱞᱟᱜ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱠᱚᱴ ᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱑᱘᱙᱗ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱫᱷᱟᱣ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ (ᱩᱱᱤ ᱟᱯᱟᱛ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱚᱱᱰᱮ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ) ᱾ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱰᱟᱨᱵᱟᱱ ᱟᱨ ᱡᱚᱦᱟᱱᱥᱵᱟᱨᱜᱽ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=":0">{{Cite journal|last=Dhupelia-Mesthrie|first=Uma|date=2007|title=Gandhi's South African Family|journal=India International Centre Quarterly|volume=34|issue=2|pages=34–45|jstor=23006303}}</ref> ᱑᱙᱐᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱑᱔ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱱᱤᱠᱥ ᱥᱮᱴᱟᱞᱢᱮᱱᱴ (ᱠᱣᱟᱡᱩᱞᱩ-ᱱᱟᱛᱟᱞ ᱨᱮ) ᱟᱨ ᱴᱚᱞᱥᱴᱚᱭ ᱯᱷᱟᱨᱢ (ᱜᱟᱣᱛᱮᱝ ᱨᱮ) ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱚᱱᱟ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱵᱟᱥᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":0" /> ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱢᱚᱱᱤᱞᱟᱞ ᱦᱚᱸ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱩᱞᱚᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱚᱠᱟ ᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱩᱱᱤ ᱵᱮᱫᱷᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱓᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱞᱴ ᱢᱟᱨᱪ ᱨᱮ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱥᱟᱶ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱗᱘ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱚᱱᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱞ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name=":0" /> ==ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱑᱙᱒᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱢᱚᱱᱤᱞᱟᱞ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ [[ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱯᱷᱟᱛᱤᱢᱟ ᱜᱩᱞ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱫᱮᱭᱟ, ᱚᱠᱚᱭ ᱥᱟᱶ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱯᱷᱟᱛᱤᱢᱟ ᱫᱚ ᱜᱩᱡᱟᱨᱟᱴᱤ ᱢᱩᱬ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱥᱞᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱜᱟᱱᱫᱷᱤᱡᱤ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱟᱝ ᱟᱝᱜᱚᱪ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱚᱞ ᱠᱮᱫᱟᱭ:<blockquote> ''ᱡᱩᱫᱤ ᱟᱢ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱮᱢ ᱯᱟᱸᱡᱟᱭᱟ ᱟᱨ ᱯᱷᱟᱛᱤᱢᱟ ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱯᱟᱸᱡᱟᱭᱟ, ᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱛᱟᱨᱣᱟᱲ ᱯᱷᱟᱨᱪᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ; ᱟᱯᱮ ᱵᱟᱱᱟᱦᱚᱲ ᱟᱯᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱟᱫ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟᱯᱮ ᱾ ᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱢ ᱨᱤᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱪᱮᱫ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ? ... ᱡᱩᱫᱤ ᱯᱷᱟᱛᱤᱢᱟ ᱟᱢ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱮᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣᱟᱹ ᱫᱚ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱵᱚ ᱟᱵᱚᱣᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾''<ref>{{Cite book |last=Guha |first=Ramchandra |title=Gandhi: The Years That Changed the World |url=https://archive.org/details/gandhiyearsthatc0000guha_r7g4 |publisher=Penguin Allen Lane |year=2018 |isbn=978-0670083886 |pages=[https://archive.org/details/gandhiyearsthatc0000guha_r7g4/page/240 240]}}</ref></blockquote>᱑᱙᱒᱗ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱢᱚᱱᱤᱞᱟᱞ ᱫᱚ ᱥᱩᱥᱤᱞᱟ (᱒᱔ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱐᱗ – ᱑᱙᱘᱘) ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱤᱱ ᱟᱨ ᱚᱱᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱪᱷᱞᱟᱹ ᱨᱤᱱ ᱢᱤᱫ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.gandhiforchildren.org/remembering-sushila-gandhi/|title=Remembering Sushila Gandhi 1907-1988|last1=Prasad|first1=Archana|date=21 August 2013|publisher=gandhiforchildren.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20160519175828/http://www.gandhiforchildren.org/remembering-sushila-gandhi/|archive-date=19 May 2016|access-date=19 February 2018}}</ref> ᱥᱩᱥᱤᱞᱟ ᱫᱚ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱠᱚᱞᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱱᱟᱱᱟᱵᱟᱭ ᱢᱚᱥᱨᱩᱣᱟᱞᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱨ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱭᱤᱡ ᱜᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱥᱮᱣᱟᱜᱨᱟᱢ ᱟᱥᱨᱟᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱤᱥᱚᱨᱮᱞ ᱢᱚᱥᱨᱩᱣᱟᱞᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱩᱰᱷᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱛᱤ ᱠᱷᱚᱡᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱡ; ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱥᱩᱥᱤᱞᱟ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱥᱟᱶ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱴᱷᱮᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱺ *ᱥᱤᱛᱟᱹ ᱫᱷᱩᱯᱮᱞᱤᱭᱟ (᱑᱙᱒᱘-᱑᱙᱙᱙), ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱩᱲᱤ *[[ᱚᱨᱩᱬ ᱢᱚᱱᱤᱞᱟᱞ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] (᱑᱙᱓᱔-᱒᱐᱒᱓), ᱦᱚᱯᱚᱱ *[[ᱮᱞᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ|ᱮᱞᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱨᱟᱢᱜᱳᱵᱤᱱ]] (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱔᱐), ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ==ᱟᱯᱟ ᱥᱚᱢᱯᱚᱛᱤ== ᱢᱚᱱᱤᱞᱟᱞ ᱨᱤᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱚᱨᱩᱬ ᱟᱨ ᱮᱞᱟ ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱶᱛᱟ-ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱥᱤᱛᱟᱹ ᱨᱤᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱩᱢᱟ ᱰᱤ. ᱢᱮᱥᱛᱨᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱱᱤᱞᱟᱞ ᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱪᱟᱹᱨᱤᱛ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>Uma Dhupelia Mesthrie, ''Gandhi’s Prisoner? The Life of Gandhi’s Son Manilal''. (Permanent Black: Cape Town, South Africa, 2003).</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{Refbegin}} *{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20120728122533/http://www.cofchrist.org/peaceaward/archive/gandhi-intvw2002.asp|title=ᱮᱞᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱭᱟᱜ ᱠᱩᱠᱞᱤ ᱨᱚᱯᱚᱲ|sec=el}} * The [http://africanactivist.msu.edu/ African Activist Archive Project] website has an [https://africanactivist.msu.edu/audio.php?objectid=5 Interview with Manilal Gandhi] conducted in South Africa in September 1954 by George M. Houser. At the time he was editor of newspaper Indian Opinion and ran the [[Phoenix Settlement]], both established by his father. There is also a 1947 photograph of [https://africanactivist.msu.edu/image.php?objectid=467 Manilal Gandhi at the Community Church of New York], a September 1954 photograph of [https://africanactivist.msu.edu/image.php?objectid=394 Mr. and Mrs. Manilal Gandhi at Phoenix Settlement] and a 1954 photograph of [https://africanactivist.msu.edu/image.php?objectid=455 Chief Albert Luthuli and Manilal Gandhi.] Four issues of the newsletter Bulletin: Americans for South African Resistance has information about him: [https://africanactivist.msu.edu/document_metadata.php?objectid=1784 September 1952 issue], the [https://africanactivist.msu.edu/document_metadata.php?objectid=1775 14 January 1953 issue], the [https://africanactivist.msu.edu/document_metadata.php?objectid=1777 27 February 1953 issue], and the [https://africanactivist.msu.edu/document_metadata.php?objectid=1781 1 March 1954 issue.] {{Refend}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ, ᱢᱚᱱᱤᱞᱟᱞ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱘᱙᱒ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱕᱖ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ|ᱢᱚᱱᱤᱞᱟᱞ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱜᱟᱱᱫᱷᱤᱭᱟᱱ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱮᱱᱴᱤ-ᱟᱯᱟᱨᱛᱷᱮᱰ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱡᱽᱠᱚᱴ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱮᱨᱮᱵᱨᱟᱞ ᱴᱨᱚᱢᱵᱳᱥᱤᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱚᱡ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱠᱟᱹᱭᱫᱤ ᱟᱨ ᱵᱚᱱᱫᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱢᱩᱬ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴᱤ ᱢᱩᱬ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱟᱛᱟᱞ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱚᱞᱚᱱᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱟᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱰᱟᱨᱵᱟᱱ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱥᱟᱯᱟᱲᱟᱣ ᱒᱐᱒᱖]] b9p7odredpy0o13trasbdtt152y5uso ᱫᱮᱵᱽᱫᱟᱥ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ 0 38217 199059 198880 2026-10-12T17:02:01Z InternetArchiveBot 3665 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261012)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 199059 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱭᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ}} {{Infobox person | honorific_prefix = | name = ᱫᱮᱵᱽᱫᱟᱥ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ | image = Devadas_Gandhi_in_1931.jpg | alt = | caption = ᱑᱙᱓᱑ ᱨᱮ ᱫᱮᱵᱽᱫᱟᱥ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ | native_name = | native_name_lang = | birth_name = ᱫᱮᱵᱽᱫᱟᱥ ᱢᱳᱦᱚᱱᱫᱟᱥ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ<!-- only use if different from name above --> | birth_date = {{birth date|df=yes|1900|05|22}} | birth_place = ᱱᱟᱴᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱞᱚᱱᱤ | death_date = {{death date and age|df=yes|1957|08|03|1900|05|22}} | death_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]], [[ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱯᱚᱱᱚᱛ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | monuments = | other_names = | education = | alma_mater = | occupation = | years_active = | era = | employer = | organization = | known_for = | notable_works = | style = | height = <!-- {{height|cm=X}} OR {{height|ft=X|in=Y}}--> | boards = | spouse = ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱪᱚᱠᱨᱚᱵᱷᱚᱨᱛᱤ<ref name="oxforddnb">{{cite ODNB|title=Chakravarti Rajagopalachari|first=Antony R. H.|last=Hopley|url=http://www.oxforddnb.com/view/article/31579|doi=10.1093/ref:odnb/31579|year=2004}}</ref><ref name="ourleadersp52">[[#Varma et al.|Varma et al.]], p 52</ref> | children = ᱔, [[ᱨᱟᱡᱽᱢᱳᱦᱚᱱ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ|ᱨᱟᱡᱽᱢᱳᱦᱚᱱ]], [[ᱨᱟᱢᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ|ᱨᱟᱢᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ]] ᱟᱨ [[ᱜᱳᱯᱟᱞᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ|ᱜᱳᱯᱟᱞᱠᱨᱤᱥᱱᱚ]] ᱥᱟᱶᱛᱮ | parents = {{unbulleted list|[[ᱢᱳᱦᱚᱱᱫᱟᱥ ᱠᱟᱨᱟᱢᱪᱟᱸᱫᱽ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]]|[[ᱠᱚᱥᱛᱩᱨᱵᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]]}} | relatives = {{unbulleted list|[[ᱥᱤ. ᱨᱟᱡᱟᱜᱳᱯᱟᱞᱟᱪᱟᱨᱤ]] <small>(ᱦᱚᱧᱦᱟᱨ ᱦᱟᱲᱟᱢ)</small>|[[ᱥᱤ. ᱟᱨ. ᱱᱟᱨᱟᱥᱤᱢᱦᱟᱱ]] <small>(ᱛᱮᱧᱟᱝ)</small>}} | awards = | signature = | signature_alt = | signature_size = | footnotes = }} '''ᱫᱮᱵᱽᱫᱟᱥ ᱢᱳᱦᱚᱱᱫᱟᱥ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ''' (᱒᱒ ᱢᱮ ᱑᱙᱐᱐ - ᱓ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱕᱗) ᱫᱚ [[ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱟᱨ [[ᱠᱚᱥᱛᱩᱨᱵᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱨᱤᱱ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨᱟᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱟᱴᱟᱞ ᱠᱚᱞᱚᱱᱤ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱟ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱥᱟᱶ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱮ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟᱣᱟᱜ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱡᱮᱞ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱬᱟ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱦᱤᱱᱫᱩᱥᱛᱟᱱ ᱴᱟᱭᱤᱢᱥ ᱨᱮ ᱥᱟᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱟᱠᱷᱤᱱ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱨᱟᱪᱟᱨ ᱥᱚᱵᱷᱟ (DBHPS) ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ''ᱯᱨᱚᱪᱟᱨᱟᱠ'' ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱳᱦᱚᱱᱫᱟᱥ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱑᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ ᱨᱮᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/when-gandhi-turned-halfnaked-fakir-in-tamil-nadu/1631231|archive-url=https://web.archive.org/web/20210916182328/https://www.outlookindia.com/newsscroll/when-gandhi-turned-halfnaked-fakir-in-tamil-nadu/1631231|url-status=dead|archive-date=16 September 2021|title=When Gandhi turned half-nak11ed fak᱑ir in Tamil Nadu|website=Outlook India|access-date=2020-03-11}}</ref>'' ==ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ== ᱫᱮᱵᱽᱫᱟᱥ ᱫᱚ ᱞᱚᱠᱥᱢᱤ ᱥᱟᱶ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱟᱣ ᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱥᱤ. ᱨᱟᱡᱽᱜᱳᱯᱟᱞᱟᱪᱟᱨᱤ]] ᱭᱤᱡ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱨᱟᱡᱽᱜᱳᱯᱟᱞᱟᱪᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱫᱮᱵᱽᱫᱟᱥ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟᱦᱟᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚᱭ ᱮᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱞᱚᱠᱥᱢᱤ ᱟᱜ ᱩᱢᱮᱨ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱫᱚ ᱑᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱫᱮᱵᱽᱫᱟᱥ ᱫᱚ ᱒᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱫᱮᱵᱽᱫᱟᱥ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱡᱤ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱜᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱯᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱵᱟᱠᱚ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱑᱙᱓᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟ ᱠᱚ ᱾<ref>{{Cite book|title=Indian Summer: The Secret History of the End of an Empire|url=https://archive.org/details/indiansummersecr0000vont|last=Tunzelmann|first=Alex Von|publisher=Simon & Schuster|year=2008|isbn=9781416522256|location=London, United Kingdom|pages=[https://archive.org/details/indiansummersecr0000vont/page/78 78]}}</ref> ᱫᱮᱵᱽᱫᱟᱥ ᱟᱨ ᱞᱚᱠᱷᱢᱤ ᱨᱤᱱ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ. ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ [[ᱨᱟᱡᱽᱢᱳᱦᱚᱱ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]], [[ᱜᱳᱯᱟᱞᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱟᱨ [[ᱨᱟᱢᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{cite journal|last=Ramachandra Guha|author-link=Ramachandra Guha|date=15 August 2009|title=The Rise and Fall of the Bilingual Intellectual|journal=[[Economic and Political Weekly]]|publisher=Economic and Political Weekly|volume=XLIV|issue=33|url=https://casi.sas.upenn.edu/sites/default/files/iit/The%20Rise%20and%20Fall%20of%20the%20Bilingual%20Intellectual%20-%20AV.pdf}}</ref> ==ᱟᱯᱟ ᱥᱚᱢᱯᱚᱛᱤ== ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ [[ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]] ᱫᱚ [[ᱡᱟᱢᱤᱭᱟ ᱢᱤᱞᱞᱤᱭᱟ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢᱚᱜ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱩᱱ ᱡᱚᱠᱷᱚᱡ ᱫᱮᱵᱽᱫᱟᱥ ᱦᱚᱸ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱟᱜ ᱩᱫᱩᱜ-ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱛᱮᱭ ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱸᱰᱮ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱨ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱚ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|date=2020-10-23|title=Jamia Millia and Mahatma Gandhi: A Walk into History Lanes|url=https://www.inclusiveindia.net/education/jamia-millia-and-mahatma-gandhi-a-walk-into-history-lanes/|access-date=2021-09-12|website=inclusiveindia.net|language=en-US|quote=Devdas is teaching cotton spinning etc at Jamia Millia|archive-date=12 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210912100013/https://www.inclusiveindia.net/education/jamia-millia-and-mahatma-gandhi-a-walk-into-history-lanes/|url-status=dead}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} {{commons category|ᱫᱮᱵᱽᱫᱟᱥ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ, ᱫᱮᱵᱽᱫᱟᱥ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱐᱐ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱕᱗ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ|ᱫᱮᱵᱽᱫᱟᱥ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱜᱟᱱᱫᱷᱤᱭᱟᱱ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱠᱟᱹᱭᱫᱤ ᱟᱨ ᱵᱚᱱᱫᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴᱤ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱟᱴᱟᱞ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱚᱞᱚᱱᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱥᱟᱯᱟᱲᱟᱣ ᱒᱐᱒᱖]] aku3vifdhg48thuca3hbspws2n8x1s3 ᱥᱤᱵᱷ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱜᱩᱯᱛᱟ 0 38227 199058 198907 2026-10-12T17:00:11Z InternetArchiveBot 3665 Add 3 books for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261012)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 199058 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ (᱑᱘᱘᱓-᱑᱙᱔᱔)}} [[File:Shiv Prasad Gupta 1988 stamp of India.jpg|thumb|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱑᱙᱘᱘ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱟᱢᱯ ᱨᱮ ᱥᱤᱵᱷ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱜᱩᱯᱛᱟ]] '''ᱥᱤᱵᱷ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱜᱩᱯᱛᱟ''' (᱒᱘ ᱡᱩᱱ ᱑᱘᱘᱓ - ᱒᱔ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱔᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ, ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ, ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱬᱟ ᱟᱨ ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱠᱟᱥᱤ ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱯᱤᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱛᱷᱟᱯᱱᱟᱣᱤᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ "ᱡᱟᱢᱤᱱᱰᱟᱨ" ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱦᱩᱭ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ, ᱜᱚᱲᱚ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ]], ᱯᱚᱸᱰᱤᱛ [[ᱡᱚᱵᱟᱦᱚᱨᱞᱟᱞ ᱱᱮᱦᱨᱩ|ᱡᱟᱣᱟᱦᱟᱨᱞᱟᱞ ᱱᱮᱦᱨᱩ]], [[ᱵᱟᱞ ᱜᱟᱝᱜᱟᱫᱷᱟᱨ ᱛᱤᱞᱟᱠ]], ᱢᱟᱦᱟᱢᱟᱱᱟ [[ᱢᱟᱫᱟᱱ ᱢᱚᱦᱟᱱ ᱢᱟᱞᱵᱷᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱥᱚᱞᱦᱟ ᱟᱨ ᱜᱚᱲᱚ ᱨᱮᱠᱚ ᱯᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ [[ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ]] ᱫᱩᱣᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱟᱨ ᱜᱚᱲᱚᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱟᱥᱤ ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱯᱤᱴᱷ - ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ; "ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱢᱚᱛᱟ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ" - ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱦᱮᱨᱤᱴᱮᱡᱽ ᱢᱚᱱᱤᱴᱚᱨ; "ᱥᱤᱵᱷ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱜᱩᱯᱛᱟ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ" - ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱵᱷᱤᱞ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ; ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ''ᱟᱡᱽ'' - ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ, ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱟᱠᱵᱚᱨᱯᱩᱨ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱟᱥᱨᱟᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱑᱕᱐ ᱮᱠᱚᱨ (᱐.᱖᱑ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ==ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚ== ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱜᱩᱯᱛᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱒᱐ ᱨᱮ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ [[ᱟᱡᱽ (ᱠᱷᱚᱵᱷᱚᱨ ᱥᱟᱠᱟᱢ)|''ᱟᱡᱽ'']], ᱡᱚᱱᱚᱱᱚᱢᱚᱱᱰᱚᱞ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite journal |last=Singh |first=Uma Shanker |date=2015 |title=The Politics of Mass Mobilisation: Eastern Uttar Pradesh, c. 1920–1940. |url=http://www.jstor.org/stable/24642349 |journal=Social Scientist |volume=43 |issue=5/6 |page=106 |jstor=24642349 }}</ref> ᱜᱩᱯᱛᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱥᱟᱶ ᱠᱷᱚᱡᱽᱨᱟᱡ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱨᱮ ᱢᱚᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱠᱟᱥᱤ ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱯᱤᱛ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱠᱮᱫᱟ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱱᱤᱛ ᱢᱤᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱟᱣ ᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾ ᱜᱩᱯᱛᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱴᱟᱠᱟ ᱫᱟᱱ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name=":0">{{Cite book |last=Ramaswamy |first=Sumathi |title=The Goddess and the Nation : Mapping Mother India |url=https://archive.org/details/goddessnation0000suma |date=2010 |publisher=Duke University Press |isbn=978-0-8223-9153-1 |location=Durham [N.C.] |page=[https://archive.org/details/goddessnation0000suma/page/328 328] |oclc=645326473}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱢᱚᱛᱟ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱤᱞᱮᱯᱷ ᱢᱮᱯ ᱢᱟᱨᱵᱟᱨ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱓᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last=Ramaswamy |first=Sumathi |title=The Goddess and the Nation: Mapping Mother India |url=https://archive.org/details/goddessnation0000suma |publisher=Duke University Press |year=2010 |isbn=9780822345923 |location=Durham |page=[https://archive.org/details/goddessnation0000suma/page/151 151]}}</ref> ᱑᱙᱒᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱜᱩᱯᱛᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱤᱵᱟ ᱩᱯᱚᱣᱟᱱ ᱨᱮ ᱥᱚᱨ ᱮᱰᱣᱤᱱ ᱞᱩᱛᱷᱤᱱᱥ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱮᱨᱤᱴᱮᱡᱽ ᱵᱤᱞᱰᱤᱝ ᱨᱮ ᱥᱚᱨ ᱮᱰᱣᱤᱱ ᱞᱩᱛᱷᱤᱱᱥ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱠᱮᱴᱞᱤ, ᱵᱟᱨᱟᱱᱟᱥᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱚᱞᱮᱠᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱑᱙᱑᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱨᱟᱥᱴᱨᱟᱨᱟᱛᱚᱱ ᱡᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱤᱱ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱥᱤᱵᱟ ᱩᱯᱚᱣᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱧᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱜᱚᱝᱜᱟ ᱫᱤᱯ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱗,᱐᱐᱐ ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱯᱷᱩᱴ (᱗,᱐᱐᱐ ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱢᱤᱴᱟᱨ) ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱒᱐ ᱮᱠᱚᱨ (᱘᱑,᱐᱐᱐ ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱢᱤᱴᱟᱨ) ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱛᱮ ᱟᱯᱮᱨᱴᱮᱱᱰ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱨᱚᱛᱱᱚ ᱡᱤ ᱫᱚ ᱵᱮᱱᱚᱨᱟᱥ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱑,᱐᱑,᱐᱐᱐/- ᱴᱟᱠᱟ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱢᱟᱞᱵᱤᱭᱟ ᱡᱤ ᱟᱭᱢᱟ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱦᱟᱣᱩᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱕᱐ ᱞᱟᱠᱷ ᱴᱟᱠᱟ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱑᱙᱒᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱜᱩᱯᱛᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱤᱵᱟ ᱩᱯᱚᱣᱟᱱ ᱨᱮ ᱥᱚᱨ ᱮᱰᱣᱤᱱ ᱞᱩᱛᱷᱤᱱᱥ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱮᱨᱤᱴᱮᱡᱽ ᱵᱤᱞᱰᱤᱝ ᱨᱮ ᱥᱚᱨ ᱮᱰᱣᱤᱱ ᱞᱩᱛᱷᱤᱱᱥ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱠᱮᱴᱞᱤ, ᱵᱟᱨᱟᱱᱟᱥᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱚᱞᱮᱠᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱑᱙᱑᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱨᱟᱥᱴᱨᱟᱨᱟᱛᱚᱱ ᱡᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱤᱱ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱥᱤᱵᱟ ᱩᱯᱚᱣᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱧᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱜᱚᱝᱜᱟ ᱫᱤᱯ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱗,᱐᱐᱐ ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱯᱷᱩᱴ (᱗,᱐᱐᱐ ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱢᱤᱴᱟᱨ) ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱒᱐ ᱮᱠᱚᱨ (᱘᱑,᱐᱐᱐ ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱢᱤᱴᱟᱨ) ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱛᱮ ᱟᱯᱮᱨᱴᱮᱱᱰ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱨᱚᱛᱱᱚ ᱡᱤ ᱫᱚ ᱵᱮᱱᱚᱨᱟᱥ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱑,᱐᱑,᱐᱐᱐/- ᱴᱟᱠᱟ ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱢᱟᱞᱵᱤᱭᱟ ᱡᱤ ᱟᱭᱢᱟ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱞ ᱦᱟᱣᱩᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱕᱐ ᱞᱟᱠᱷ ᱴᱟᱠᱟ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱫᱚ ᱜᱩᱯᱛᱟ "ᱨᱟᱥᱴᱨᱟ ᱨᱟᱛᱱᱟ - ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱚᱦᱚᱲ" ᱢᱟᱹᱪᱤ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last=Louro |first=Michele L |title=Comrades against Imperialism: Nehru, India, and Interwar Internationalism |url=https://archive.org/details/comradesagainsti0000lour |publisher=Cambridge University Press |year=2018 |isbn=978-1108419307 |page=[https://archive.org/details/comradesagainsti0000lour/page/123 123]}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} {{DEFAULTSORT:ᱜᱩᱯᱛᱟ, ᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱨᱚᱛᱱᱚ ᱥᱨᱤ ᱥᱤᱵᱽ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱨᱤᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱘᱘᱓ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱔᱔ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱠᱚ]] htebgl2auhnm9yogqlkudmpdc1jlw4g ᱮᱱᱤ ᱠᱟᱨᱥᱚᱱ 0 38246 199056 198989 2026-10-12T16:57:41Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 199056 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ᱮᱱᱤ ᱠᱟᱨᱥᱚᱱ | honorific_suffix = ᱥᱤ.ᱮᱢ. | image = Anne Carson, poet, at the 2024 National Book Awards.jpg | caption = ᱮᱱᱤ ᱠᱟᱨᱥᱚᱱ, ᱒᱐᱒᱔ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ | birth_name = ᱮᱱᱤ ᱯᱮᱴᱨᱤᱥᱤᱭᱟ ᱠᱟᱨᱥᱚᱱ | birth_date = {{birth date and age|1950|6|21}} | birth_place = ᱴᱚᱨᱚᱱᱴᱚ, ᱚᱱᱴᱟᱨᱤᱭᱳ, ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ | citizenship = ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ, ᱟᱭᱤᱥᱞᱮᱱᱰ | education = ᱴᱚᱨᱚᱱᱴᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ | occupation = ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟᱭᱤᱡ, ᱢᱟᱪᱮᱛ | spouse = ᱨᱚᱵᱚᱨᱴ ᱠᱤᱣᱨᱤ | genre = ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ, ᱚᱱᱚᱞ, ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ | notable_works = ''ᱤᱨᱳᱥ ᱫᱟ ᱵᱤᱴᱚᱨᱥᱩᱭᱤᱴ''<br>''ᱚᱴᱚᱵᱟᱭᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤ ᱚᱯᱷ ᱨᱮᱰ''<br>''ᱫᱟ ᱵᱤᱭᱩᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱫᱟ ᱦᱚᱡᱽᱵᱮᱱᱰ'' | awards = ᱢᱮᱠᱟᱨᱛᱷᱟᱨ ᱯᱷᱮᱞᱳᱥᱤᱯ (᱒᱐᱐᱐)<br>ᱴᱤ. ᱮᱥ. ᱮᱞᱤᱭᱚᱴ ᱯᱨᱟᱭᱤᱡᱽ (᱒᱐᱐᱑)<br>ᱯᱨᱤᱱᱥᱮᱥ ᱚᱯᱷ ᱟᱥᱴᱩᱨᱤᱭᱟᱥ ᱮᱣᱟᱨᱰ (᱒᱐᱒᱐)<br>ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱱᱳᱵᱮᱞ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ (᱒᱐᱒᱖) }} '''ᱮᱱᱤ ᱯᱮᱴᱨᱤᱥᱤᱭᱟ ᱠᱟᱨᱥᱚᱱ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱑ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱕᱐)<ref name="Morra-2014">{{Cite web |last=Morra |first=Linda |date=September 8, 2014 |title=Anne Carson |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/anne-carson |access-date=9 October 2026 |website=The Canadian Encyclopedia |archive-date=May 12, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230512193058/http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/anne-carson |url-status=live }}</ref> ᱫᱚ ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟᱭᱤᱡ ᱟᱨ ᱢᱟᱪᱮᱛ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱴᱚᱨᱚᱱᱴᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱟᱪᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱜᱨᱤᱠ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱟᱨ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱥᱟᱢᱵᱷᱮᱲ ᱮᱱᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱐᱒᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱱᱳᱵᱮᱞ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref name="NobelPrize.org">{{Cite web |title=Nobel Prize in Literature 2026 |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2026/press-release/ |access-date=October 8, 2026 |publisher=Nobel Foundation |website=NobelPrize.org}}</ref><ref name="Youngs-2026">{{Cite web |date=October 8, 2026 |title='Bold and inventive' Canadian poet Anne Carson wins Nobel Literature Prize |url=https://www.bbc.com/news/articles/cq4g1j54nepyo |access-date=October 8, 2026 |website=BBC News |language= |archive-url=https://web.archive.org/web/20261008113231/https://www.bbc.com/news/articles/cq4g1j54nepyo |archive-date=October 8, 2026 |url-status=live|last=Youngs|first=Ian}}</ref> == ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ == ᱮᱱᱤ ᱠᱟᱨᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱒᱑ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱕᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱚᱨᱚᱱᱴᱚ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱᱤ ᱟᱯᱟᱛ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱸᱠ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱜᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱜᱨᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱴᱚᱨᱚᱱᱴᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤ.ᱮ., ᱮᱢ.ᱮ. ᱟᱨ ᱑᱙᱘᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱯᱤ.ᱮᱪ.ᱰᱤ. ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱦᱟᱥᱞᱟ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref name="LitEncyc">{{cite web |last1=Rae |first1=Ian |title=Anne Carson |url=https://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&UID=758 |website=The Literary Encyclopedia |access-date=September 16, 2020 |date=December 27, 2001 |archive-date=September 16, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916195706/https://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&UID=758 |url-status=live }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱙ ᱥᱟᱞᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱪᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱮᱞᱜᱮᱨᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱯᱨᱤᱱᱥᱴᱚᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱢᱮᱠᱜᱤᱞ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ, ᱢᱤᱥᱤᱜᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱱᱤᱭᱩ ᱭᱚᱨᱠ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱮᱢᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱞᱟᱥᱤᱠᱥ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name="Cove Park">{{cite journal |last1=Munoz |first1=Theresa |title=Theresa Munoz and Anne Carson at Cove Park |journal=Scottish Review of Books |date=October 9, 2013 |url=https://www.scottishreviewofbooks.org/2013/10/theresa-munoz-and-anne-carson-at-cove-park/ |access-date=September 16, 2020 |archive-date=September 17, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200917010613/https://www.scottishreviewofbooks.org/2013/10/theresa-munoz-and-anne-carson-at-cove-park/ |url-status=live }}</ref> == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ == ᱮᱱᱤ ᱠᱟᱨᱥᱚᱱ ᱟᱜ ᱚᱞ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ, ᱚᱱᱚᱞ ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱮ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱢᱮᱥᱟᱞ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱜᱨᱤᱠ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱯᱷᱳ, ᱤᱣᱨᱤᱯᱤᱰᱤᱥ ᱟᱨ ᱥᱳᱯᱷᱳᱠᱞᱤᱥ ᱟᱜ ᱚᱞ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱮᱭ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱨᱤᱴᱤᱥᱤᱡᱚᱢ ᱯᱚᱛᱚᱵ ''ᱤᱨᱳᱥ ᱫᱟ ᱵᱤᱴᱚᱨᱥᱩᱭᱤᱴ'' ᱑᱙᱘᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Poetry Foundation">{{cite web |title=Anne Carson |url=https://www.poetryfoundation.org/poets/anne-carson |publisher=The Poetry Foundation |access-date=September 14, 2020}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: * ''ᱚᱴᱚᱵᱟᱭᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤ ᱚᱯᱷ ᱨᱮᱰ'' (᱑᱙᱙᱘) * ''ᱢᱮᱱᱤ ᱤᱱ ᱫᱟ ᱚᱯᱷ ᱟᱣᱟᱨᱥ'' (᱒᱐᱐᱐) * ''ᱫᱟ ᱵᱤᱭᱩᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱫᱟ ᱦᱚᱡᱽᱵᱮᱱᱰ'' (᱒᱐᱐᱑) * ''ᱱᱚᱠᱥ'' (᱒᱐᱑᱐) * ''ᱨᱮᱰ ᱰᱚᱠ'' (᱒᱐᱑᱓) * ''ᱨᱚᱝ ᱱᱚᱨᱢᱟ'' (᱒᱐᱒᱔) == ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱟᱹᱱ == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱱᱤ ᱠᱟᱨᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤᱜᱟᱱ ᱢᱟᱹᱱ ᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱴᱤ. ᱮᱥ. ᱮᱞᱤᱭᱚᱴ ᱯᱨᱟᱭᱤᱡᱽ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱠᱚᱫᱚ: * ᱜᱩᱜᱮᱱᱦᱟᱭᱤᱢ ᱯᱷᱮᱞᱳᱥᱤᱯ (᱑᱙᱙᱘) * ᱢᱮᱠᱟᱨᱛᱷᱟᱨ ᱯᱷᱮᱞᱳᱥᱤᱯ (᱒᱐᱐᱐) * ᱴᱤ. ᱮᱥ. ᱮᱞᱤᱭᱚᱴ ᱯᱨᱟᱭᱤᱡᱽ (᱒᱐᱐᱑) * ᱜᱨᱤᱯᱷᱤᱱ ᱯᱳᱭᱮᱴᱨᱤ ᱯᱨᱟᱭᱤᱡᱽ (᱒᱐᱐᱑, ᱒᱐᱑᱓) * ᱚᱰᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱢᱮᱢᱵᱚᱨ (᱒᱐᱐᱕) * ᱯᱨᱤᱱᱥᱮᱥ ᱚᱯᱷ ᱟᱥᱴᱩᱨᱤᱭᱟᱥ ᱮᱣᱟᱨᱰ (᱒᱐᱒᱐)<ref name="Asturias">{{cite web |title=Anne Carson: Princess of Asturias Award for Literature 2020 |website=Fundación Princesa de Asturias |url=https://www.fpa.es/en/princess-of-asturias-awards/laureates/2020-anne-carson.html |access-date=June 18, 2020}}</ref> * ᱱᱳᱵᱮᱞ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ (᱒᱐᱒᱖)<ref name="NobelPrize.org" /> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == <references /> == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == {{sister project links|d=Q2633699|s=no|commons=no|n=no|b=no|v=no|voy=no|mw=no|m=no|species=no|wikt=no|position=right}} * [https://www.poetryfoundation.org/poets/anne-carson ᱯᱳᱭᱮᱴᱨᱤ ᱯᱷᱟᱣᱱᱰᱮᱥᱚᱱ ᱡᱤᱭᱚᱱᱤ] * [https://poets.org/poet/anne-carson ᱟᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱚᱯᱷ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱯᱳᱭᱮᱴᱥ ᱡᱤᱭᱚᱱᱤ] * [https://web.archive.org/web/20240902191227/https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/anne-carson ''ᱫᱟ ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱱ ᱮᱱᱥᱟᱭᱠᱞᱳᱯᱤᱰᱤᱭᱟ'' ᱡᱤᱭᱚᱱᱤ] * [https://www.theparisreview.org/interviews/5420/the-art-of-poetry-no-88-anne-carson ''ᱫᱟ ᱯᱮᱨᱤᱥ ᱨᱤᱵᱷᱤᱭᱩ'' ᱠᱩᱠᱞᱤ ᱨᱚᱯᱚᱲ] [[ᱣᱤᱞ ᱮᱭᱤᱴᱠᱮᱱ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ (᱒᱐᱐᱔) * [https://brickmag.com/an-interview-with-anne-carson/ ''ᱵᱨᱤᱠ'' ᱠᱩᱠᱞᱤ ᱨᱚᱯᱚᱲ] [[ᱮᱞᱤᱱᱚᱨ ᱣᱟᱪᱴᱮᱞ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ (᱒᱐᱑᱒) * [https://www.publicbooks.org/cant-stop-screaming/ ''ᱟᱱᱴᱤᱜᱳᱱᱤᱠ'' ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ] [[ᱡᱩᱰᱤᱛᱷ ᱵᱟᱴᱞᱚᱨ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ (᱒᱐᱑᱒) * [https://49thshelf.com/Blog/2021/07/06/The-Chat-with-GG-s-Literature-Award-Winner-Anne-Carson ᱡᱤᱡᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱮᱱᱤ ᱠᱟᱨᱥᱚᱱ ᱥᱟᱶ ᱨᱚᱯᱚᱲ] ''᱔᱙ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱮᱞᱯᱷ'' (᱒᱐᱒᱑) {{Authority control}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱕᱐ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱨᱤᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ ᱨᱤᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱳᱵᱮᱞ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱱᱳᱵᱮᱞ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ]] poqsjrk1ps37s0xjx174rxsz9vjnrh3 ᱵᱷᱚᱜᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ 0 38255 199041 2026-10-12T12:36:07Z MT731 2184 "{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ}} {{Infobox station | name = ᱵᱷᱚᱜᱽᱯᱩᱨ | system = [[File:Indian_Railways_Suburban_Railway_Logo.svg|30px]] ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱥᱟᱵᱽ ᱟᱨᱵᱟᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ | style = ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱥᱟᱵᱽ ᱟᱨᱵᱟᱱ ᱨ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 199041 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ}} {{Infobox station | name = ᱵᱷᱚᱜᱽᱯᱩᱨ | system = [[File:Indian_Railways_Suburban_Railway_Logo.svg|30px]] ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱥᱟᱵᱽ ᱟᱨᱵᱟᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ | style = ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱥᱟᱵᱽ ᱟᱨᱵᱟᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ | image = Railway station pic.jpg | caption = ᱵᱷᱚᱜᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ | address = [[ᱵᱷᱚᱜᱽᱯᱩᱨ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱢᱮᱫᱤᱱᱤᱯᱩᱨ|ᱵᱷᱚᱜᱽᱯᱩᱨ]], [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱢᱮᱫᱤᱱᱤᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] | coordinates = {{coord|22.40194|87.80954|type:railwaystation_region:IN|format=dms|display=inline,title}} | line = [[ᱦᱟᱣᱲᱟ-ᱠᱷᱚᱲᱚᱜᱽᱯᱩᱨ ᱞᱟᱭᱤᱱ]] | connections = | structure = ᱥᱴᱟᱰᱟᱨᱰ ᱚᱛ ᱨᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ | platform = ᱔ | depth = | levels = | tracks = | parking = ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ | cyclepark = ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ | opened = | closed = | rebuilt = | electrified = | accessible = | code = BOP | owner = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] | zone = [[ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ]] | former = | passengers = | pass_year = | pass_percent = | pass_system = | mpassengers = | pushpin_map = India West Bengal#India | pushpin_label = ᱵᱷᱚᱜᱽᱯᱩᱨ | map_size = 300 | map_caption = [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ##ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ | services = {{Adjacent stations|system=ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱥᱟᱵᱽ ᱟᱨᱵᱟᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ|line=ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ|left=ᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱱ ᱯᱟᱠᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱭᱤᱞ|right=ᱱᱟᱱᱫᱟᱭᱜᱟᱡᱟᱱ|to-left=ᱢᱤᱫᱽᱱᱟᱯᱩᱨ|to-right=ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ|type=[[ᱦᱟᱣᱲᱟ-ᱠᱷᱚᱲᱚᱜᱽᱯᱩᱨ ᱞᱟᱭᱤᱱ]]}} | route_map = {{ᱦᱟᱣᱲᱟ-ᱠᱷᱚᱲᱚᱜᱽᱯᱩᱨ ᱞᱟᱭᱤᱱ}} | map_state = collapsed | mapframe = yes | mapframe-custom = {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=300|frame-height=200|zoom=14|type=point|marker=rail}} | mapframe-zoom = 14 }} '''ᱵᱷᱚᱜᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ''' ᱫᱚ [[ᱵᱷᱚᱜᱽᱯᱩᱨ, (ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱢᱮᱫᱤᱱᱤᱯᱩᱨ)|ᱵᱷᱚᱜᱽᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=Bhogpur Railway Station, Kolaghat, Purba Medinipur District, West Bengal, 721151|url=https://maps.mapmyindia.com/@5Q33XO|access-date=2021-10-29|website=maps.mapmyindia.com|language=en}}</ref> [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱢᱮᱫᱤᱱᱤᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ [[ᱦᱟᱣᱲᱟ]] ᱟᱨ [[ᱠᱷᱚᱲᱚᱜᱽᱯᱩᱨ]] ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱯᱮᱥᱤᱭᱟᱞ ᱤ.ᱮᱢ.ᱭᱩ. ᱴᱨᱮᱱ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱞᱚᱠᱟᱞ ᱤ.ᱮᱢ.ᱭᱩ. ᱴᱨᱮᱱ ᱦᱟᱣᱲᱟ-ᱯᱟᱱᱥᱠᱩᱨᱟ, ᱦᱟᱣᱲᱟ-ᱵᱟᱞᱤᱪᱚᱠ, ᱦᱟᱣᱲᱟ-ᱠᱷᱚᱲᱚᱜᱽᱯᱩᱨ, ᱦᱟᱣᱲᱟ-ᱢᱮᱫᱤᱱᱤᱯᱩᱨ, ᱦᱟᱣᱲᱟ-ᱦᱟᱞᱫᱤᱭᱟ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=Bhogpur Railway Station (BOP) : Station Code, Time Table, Map, Enquiry|url=https://www.ndtv.com/indian-railway/bhogpur-bop-station|access-date=2021-10-29|website=www.ndtv.com|language=en}}</ref>{{citation needed|date=April 2019}} ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱛᱤᱱᱟᱹᱝ ᱜᱟᱱ ᱢᱮᱢᱩ ᱟᱨ ᱯᱟᱥᱮᱱᱡᱚᱨ ᱴᱨᱮᱱ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱴᱟᱴᱟ, ᱵᱮᱞᱰᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱮᱢᱩ ᱴᱨᱮᱱ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾{{citation needed|date=April 2019}} ᱟᱨᱦᱚᱸ [[ᱫᱤᱜᱷᱟ]] ᱟᱨ [[ᱯᱩᱨᱤ]] ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱨᱮᱞ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱦᱚᱸ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱛᱤᱸᱜᱩᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱱᱛᱨᱚᱜᱚᱪᱷᱤ-ᱫᱤᱜᱷᱟ ᱟᱨ ᱢᱮᱪᱮᱰᱟ-ᱫᱤᱜᱷᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱯᱞᱮᱴᱯᱷᱚᱨᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱢᱫᱟᱡᱽ ᱑᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱹᱛᱩ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾ ᱞᱚᱠᱟᱞ ᱴᱨᱮᱱ ᱠᱚ [[ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] ᱨᱮ ᱑.᱕ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://wbtourismgov.in/destination/district/howrah|title=Howrah |publisher=West Bangal Tourism |access-date=12 April 2019}}{{failed verification|date=April 2019}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱱᱟᱱᱫᱤᱜᱟᱡᱟᱱ ᱟᱨ ᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱱ ᱯᱟᱠᱩᱲᱤᱭᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱭᱤᱞ ᱨᱮᱞ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱚᱸᱥᱠᱩᱨᱟ ᱟᱨ ᱢᱮᱪᱮᱰᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱨᱮᱞ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱦᱟᱣᱲᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱨᱮᱱ ᱫᱚ ᱓.᱐᱙ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱴᱨᱮᱱ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱑᱑.᱔᱔ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱷᱚᱲᱚᱜᱽᱯᱩᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱨᱮᱱ ᱫᱚ ᱓.᱕᱔ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱑.᱔᱑ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾{{citation needed|date=April 2019}} ᱵᱷᱚᱜᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱑᱙᱐᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * [https://indiarailinfo.com/station/map/bhogpur-bop/5979 ᱵᱷᱚᱜᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱱᱚᱠᱥᱟ] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱢᱮᱫᱤᱱᱤᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱥᱟᱵᱽ ᱟᱨᱵᱟᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱐᱐ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ]] lpftvbki3tzu07udq6hntdmu71rzctl ᱫᱚᱞᱚᱯᱚᱛᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ 0 38256 199042 2026-10-12T13:00:46Z RohitSonkar.nandulia 8910 "{{Infobox writer | name = ᱫᱚᱞᱚᱯᱚᱛᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ | image = | caption = | birth_date = ᱐᱘ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱔᱑ | birth_place = ᱥᱚᱨᱜᱽᱪᱷᱤᱲᱟ ᱟᱛᱩ, ᱜᱷᱟᱴᱥᱤᱞᱟ ᱯᱚᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ, ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ,..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 199042 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ᱫᱚᱞᱚᱯᱚᱛᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ | image = | caption = | birth_date = ᱐᱘ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱔᱑ | birth_place = ᱥᱚᱨᱜᱽᱪᱷᱤᱲᱟ ᱟᱛᱩ, ᱜᱷᱟᱴᱥᱤᱞᱟ ᱯᱚᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ, ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | parents = ᱦᱚᱨᱤᱪᱟᱸᱫᱽ ᱢᱩᱨᱢᱩ (ᱟᱯᱟ) }} '''ᱫᱚᱞᱚᱯᱚᱛᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠანᱟᱭ᱾ == ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ == ᱫᱚᱞᱚᱯᱚᱛᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱫᱚ ᱐᱘ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱔᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱝᱵᱷᱩᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱜᱷᱟᱴᱥᱤᱞᱟ ᱛᱷᱟᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱨᱜᱽᱪᱤᱲᱟ ᱟᱛᱚ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨེᱱ ᱟᱯᱟ ᱫᱚ ᱦᱚᱨᱤᱪᱟᱸᱫᱽ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱮᱱᱮᱢ == ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱟᱨ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚᱨᱮ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ, ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚᱭ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ == ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱩᱱᱤ ᱫᱚ 'ᱮᱱᱛᱷᱨᱚᱯᱚᱞᱚᱡᱤᱠᱚᱞ ᱥᱟᱨᱵᱷᱮ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ' (Anthropological Survey of India) ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == <references /> * {{cite book | author=ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ | title=ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟር ᱦᱟᱨᱟ | publisher=ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ | edition=2nd | year=2020 | page=131}} 0nahidr1cgwlm3jgjz0af3ofgcqg73m ᱥᱚᱦᱚᱫᱮᱵᱽ ᱠᱤᱥᱠᱩ 0 38257 199043 2026-10-12T13:11:59Z RohitSonkar.nandulia 8910 "{{Infobox writer | name = ᱥᱚᱦᱚᱫᱮᱵᱽ ᱠᱤᱥᱠᱩ | image = | caption = | birth_place = ᱰᱟᱝᱜᱚᱨᱰᱤᱦ ᱟᱛᱚ, ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱛᱷᱟᱱᱟ, ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | parents = ᱴᱷᱟᱠᱩᱨᱢᱩᱱᱤ (ᱮᱸᱜᱟ) }} '''ᱥᱚᱦᱚᱫᱮ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 199043 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ᱥᱚᱦᱚᱫᱮᱵᱽ ᱠᱤᱥᱠᱩ | image = | caption = | birth_place = ᱰᱟᱝᱜᱚᱨᱰᱤᱦ ᱟᱛᱚ, ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱛᱷᱟᱱᱟ, ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | parents = ᱴᱷᱟᱠᱩᱨᱢᱩᱱᱤ (ᱮᱸᱜᱟ) }} '''ᱥᱚᱦᱚᱫᱮᱵᱽ ᱠᱤᱥᱠᱩ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ == ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ == ᱥᱚᱦᱚᱫᱮᱵᱽ ᱠᱤᱥᱠᱩ ᱫᱚ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱛᱷᱟᱱᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ 'ᱰᱟᱝᱜᱚᱨᱰᱤᱦ' ᱟᱛᱚ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱮᱸᱜᱟᱛ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱠᱩᱨᱢᱩᱱᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱮᱱᱮᱢ == ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱑᱙᱘᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ 'ᱢᱤᱨᱩ ᱟᱲᱟᱝ' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ == ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚ == * ''ᱢᱤᱨᱩ ᱟᱲᱟᱝ'' (᱑᱙᱘᱕) == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == <references /> * {{cite book | author=ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ | title=ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ | publisher=ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ | edition=2nd | year=2020 | page=131}} [[ᱛᱷᱚᱠ ᱺ ᱳᱰᱤᱥᱥᱟ]] lc4b7c05xxwrdu9f55r2rhydssogxfk 199044 199043 2026-10-12T13:13:23Z RohitSonkar.nandulia 8910 199044 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ᱥᱚᱦᱚᱫᱮᱵᱽ ᱠᱤᱥᱠᱩ | image = | caption = | birth_place = ᱰᱟᱝᱜᱚᱨᱰᱤᱦ ᱟᱛᱚ, ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱛᱷᱟᱱᱟ, ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | parents = ᱴᱷᱟᱠᱩᱨᱢᱩᱱᱤ (ᱮᱸᱜᱟ) }} '''ᱥᱚᱦᱚᱫᱮᱵᱽ ᱠᱤᱥᱠᱩ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ == ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ == ᱥᱚᱦᱚᱫᱮᱵᱽ ᱠᱤᱥᱠᱩ ᱫᱚ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱛᱷᱟᱱᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ 'ᱰᱟᱝᱜᱚᱨᱰᱤᱦ' ᱟᱛᱚ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱮᱸᱜᱟᱛ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱠᱩᱨᱢᱩᱱᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱮᱱᱮᱢ == ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱑᱙᱘᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ 'ᱢᱤᱨᱩ ᱟᱲᱟᱝ' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ == ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚ == * ''ᱢᱤᱨᱩ ᱟᱲᱟᱝ'' (᱑᱙᱘᱕) == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == <references /> * {{cite book | author=ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ | title=ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ | publisher=ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ | edition=2nd | year=2020 | page=131}} == ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== [[ᱛᱷᱚᱠ ᱺ ᱳᱰᱤᱥᱥᱟ]] a6md3nnx8b9jgex68hm3wmajt746b3u 199045 199044 2026-10-12T13:14:20Z RohitSonkar.nandulia 8910 199045 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ᱥᱚᱦᱚᱫᱮᱵᱽ ᱠᱤᱥᱠᱩ | image = | caption = | birth_place = ᱰᱟᱝᱜᱚᱨᱰᱤᱦ ᱟᱛᱚ, ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱛᱷᱟᱱᱟ, ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | parents = ᱴᱷᱟᱠᱩᱨᱢᱩᱱᱤ (ᱮᱸᱜᱟ) }} '''ᱥᱚᱦᱚᱫᱮᱵᱽ ᱠᱤᱥᱠᱩ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ == ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ == ᱥᱚᱦᱚᱫᱮᱵᱽ ᱠᱤᱥᱠᱩ ᱫᱚ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱛᱷᱟᱱᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ 'ᱰᱟᱝᱜᱚᱨᱰᱤᱦ' ᱟᱛᱚ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱮᱸᱜᱟᱛ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱠᱩᱨᱢᱩᱱᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱮᱱᱮᱢ == ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱑᱙᱘᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ 'ᱢᱤᱨᱩ ᱟᱲᱟᱝ' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ == ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚ == * ''ᱢᱤᱨᱩ ᱟᱲᱟᱝ'' (᱑᱙᱘᱕) == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == <references /> * {{cite book | author=ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ | title=ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ | publisher=ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ | edition=2nd | year=2020 | page=131}} == ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== [[ᱛᱷᱚᱠ ᱺ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ]] trdxz6khp8uxbdnbadr8x8g536nto0r 199046 199045 2026-10-12T13:15:18Z RohitSonkar.nandulia 8910 199046 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ᱥᱚᱦᱚᱫᱮᱵᱽ ᱠᱤᱥᱠᱩ | image = | caption = | birth_place = ᱰᱟᱝᱜᱚᱨᱰᱤᱦ ᱟᱛᱚ, ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱛᱷᱟᱱᱟ, ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | parents = ᱴᱷᱟᱠᱩᱨᱢᱩᱱᱤ (ᱮᱸᱜᱟ) }} '''ᱥᱚᱦᱚᱫᱮᱵᱽ ᱠᱤᱥᱠᱩ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ == ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ == ᱥᱚᱦᱚᱫᱮᱵᱽ ᱠᱤᱥᱠᱩ ᱫᱚ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱛᱷᱟᱱᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ 'ᱰᱟᱝᱜᱚᱨᱰᱤᱦ' ᱟᱛᱚ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱮᱸᱜᱟᱛ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱠᱩᱨᱢᱩᱱᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ == ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱮᱱᱮᱢ == ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱑᱙᱘᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ 'ᱢᱤᱨᱩ ᱟᱲᱟᱝ' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ == ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚ == * ''ᱢᱤᱨᱩ ᱟᱲᱟᱝ'' (᱑᱙᱘᱕) == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == <references /> * {{cite book | author=ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱴᱩᱰᱩ | title=ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ | publisher=ᱢᱟᱹᱱ ᱪᱟᱢᱯᱟᱵᱚᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ | edition=2nd | year=2020 | page=131}} == ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== [[ᱛᱷᱚᱠᱺ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ]] 82stt3skjuh48azzmowfzkmqm1pn0u9 ᱩᱥᱟᱹᱨ ᱥᱟᱱᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ 0 38258 199069 2026-10-13T08:53:42Z ᱯᱨᱟᱫᱤᱯ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ 8509 "{{Infobox person | name = ᱩᱥᱟᱹᱨ ᱥᱟᱱᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ | birth_name = ᱩᱥᱟᱹᱨ ᱥᱟᱱᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ | occupation = ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | home_town = [[ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ]], ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ, ᱥᱤᱧᱚᱛ | notable_works = ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱱ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 199069 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱩᱥᱟᱹᱨ ᱥᱟᱱᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ | birth_name = ᱩᱥᱟᱹᱨ ᱥᱟᱱᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ | occupation = ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | home_town = [[ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ]], ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ, ᱥᱤᱧᱚᱛ | notable_works = ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱠᱚ }} '''ᱩᱥᱟᱹᱨ ᱥᱟᱱᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱨᱩᱞᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱟᱥᱤᱱᱫᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ == ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱪᱚᱨᱪᱟ == ᱩᱥᱟᱹᱨ ᱥᱟᱱᱛᱤ ᱴᱩᱰᱩ ᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱵᱤᱥᱛᱟᱹᱨ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱐ ᱜᱮᱞ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱚᱞ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱪᱚᱨᱪᱟ ᱥᱟᱶ ᱡᱩᱲᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱾ ᱑᱙᱙᱐ ᱜᱮᱞ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱜᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱱ == ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱠᱚᱨᱮ ᱨᱳᱢᱟᱱᱴᱤᱠ (romanticism) ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱯᱱᱟᱨᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱥᱮ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱯᱷᱚᱴᱮᱞ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ (artist) ᱟᱜ ᱢᱮᱫ ᱛᱮᱭ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱵᱤᱥᱮᱥᱛᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ ᱯᱟᱨᱤᱢᱚᱞ, ᱥᱟᱱᱴᱟᱞᱤ ᱥᱟᱦᱤᱚᱚᱮᱨ ᱤᱴᱤᱦᱟᱥ, ᱥᱟᱦᱴᱟ-᱔᱓᱙ aj27qik343iwjds21rwtq1jwcywgs30 ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ 14 38259 199070 2026-10-13T10:32:56Z MT731 2184 "{{Portal|Cities|India}} {{Commons category|ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ}} {{Category explanation |ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱚᱨ [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱚᱱᱚᱞ ('''[[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ|ᱠᱟᱞᱠᱟᱛᱛᱟ]]''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ]] ᱯᱚᱱ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 199070 wikitext text/x-wiki {{Portal|Cities|India}} {{Commons category|ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ}} {{Category explanation |ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱚᱨ [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱚᱱᱚᱞ ('''[[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ|ᱠᱟᱞᱠᱟᱛᱛᱟ]]''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱠᱟᱞᱤᱠᱟᱛᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱜᱮ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱠᱟᱱ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ '''ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ''' (কলকাতা) ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱜᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ 'ᱠᱟᱞᱠᱟᱛᱛᱟ' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱯᱷᱚᱱᱮᱴᱤᱠ ᱚᱞ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱦᱚᱸ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾}} {{Cat main|ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱦᱟᱱᱚᱜᱚᱨ]] gh53njv0hxutmfsxnl9sns5szeenpy5 ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ 14 38260 199071 2026-10-13T10:36:27Z MT731 2184 "[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ|ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ|ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 199071 wikitext text/x-wiki [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ|ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ|ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] hwseyj7q6s4oe3avg3o5u1e3ws3q0f6 ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ 14 38261 199072 2026-10-13T10:39:56Z MT731 2184 "{{cat main|ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 199072 wikitext text/x-wiki {{cat main|ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] 7me4taddkerpv2ooc5yjtv5b821erm3