विकिपीडिया sawiki https://sa.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%AE%E0%A5%8D MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter माध्यमम् विशेषः सम्भाषणम् सदस्यः सदस्यसम्भाषणम् विकिपीडिया विकिपीडियासम्भाषणम् सञ्चिका सञ्चिकासम्भाषणम् मीडियाविकि मीडियाविकिसम्भाषणम् फलकम् फलकसम्भाषणम् साहाय्यम् साहाय्यसम्भाषणम् वर्गः वर्गसम्भाषणम् प्रवेशद्वारम् प्रवेशद्वारसम्भाषणम् TimedText TimedText talk पटलम् पटलसम्भाषणम् Event Event talk 0 21403 499320 496726 2026-05-23T00:16:01Z InternetArchiveBot 31833 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 499320 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 25em; text-align: left; font-size: 90%; vertical-align: middle;" |+ <span style="font-size: 9pt">'''ए.आर्. रहमानेन प्राप्तप्रशस्तिपुरस्काराणाम् आवली</span> |- {{!}} colspan="3" style="text-align:center;" {{!}}<br /> [[ए. आर्. रहमान]] आस्कर् प्रशस्तिस्मरणिकासहितः चेन्नै नगरे स्वस्य गृहे उपविष्टः । |- {{!}} colspan=3 {{!}} {{{!}} class="collapsible collapsed" width=100% ! colspan=3 style="background-color: #D9E8FF; text-align: center;" {{!}} Awards & Nominations {{!}}- |- bgcolor=#D9E8FF | style="text-align:center;" | '''Award''' | style="text-align:center; background: #cceecc; text-size:0.9em" width=50| '''Won''' | style="text-align:center; background: #ffccdd; text-size:0.9em" width=50| '''Nominated''' |- |align="center"| ;[[Academy Awards|Academy Award]] |{{won|2}} |{{nom|5}} |- |align="center"| ;[[British Academy of Film and Television Arts]] |{{won|1}} |{{nom|2}} |- |align="center"| ;[[Broadcast Film Critics Association Awards|Critics' Choice Awards]] |{{won|2}} |{{nom|3}} |- |align="center"| ;[[Filmfare Awards]] |{{won|15}} |{{nom|13}} |- |align="center"| ;[[Filmfare Awards South]] |{{won|13}} |{{nom|15}} |- |align="center"| ;[[Golden Globe Awards|Golden Globes]] |{{won|1}} |{{nom|2}} |- |align="center"| ;[[Grammy Award]]s |{{won|2}} |{{nom|2}} |- |align="center"| ;[[MTV Asia Awards]] |{{won|2}} |{{nom|3}} |- |align="center"| ;[[MTV Video Music Awards]] |{{won|1}} |{{nom|2}} |- |align="center"| ;[[National Film Awards]] |{{won|4}} |{{nom|4}} |- |align="center"| ;[[Satellite Awards]] |{{won|1}} |{{nom|4}} |- |align="center"| ;[[Tamil Nadu State Film Awards]] |{{won|5}} |{{nom|5}} |- |align="center"| ;[[Vijay Awards]] |{{won|1}} |{{nom|1}} |- |align="center"| ;[[World Soundtrack Academy|World Soundtrack Awards]] |{{won|1}} |{{nom|1}} {{!}}} |- bgcolor=#D9E8FF |align="center" colspan="3"| ;'''Total number of wins and nominations''' |- |{{won|'''Totals'''}} |{{won|'''103'''}} |{{nom|'''122'''}} |- bgcolor=#D9E8FF | colspan="3" style="font-size: smaller; text-align:center;" | [[#References|Footnotes]] |} भारतीयचलच्चित्रसङ्गीतज्ञस्य ए. आर्. रहमान इत्यास्य प्राप्तानां नामाङ्कितानां च प्रशस्तिपुरस्काराणाम् आवली अस्मिन् पुटे समलङ्कृता अस्ति । ==प्रशस्तिपुरस्काराः== ===सगौरवम्=== * 1९९4 - संस्कृतिप्रशस्तिः<ref>{{cite web|url=http://www.sanskritifoundation.org/pdf/AwardeesList.pdf|title=Sanskriti Awards - Winners List|publisher=Sanskriti Foundation|accessdate=2011-01-16|archive-date=2010-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20101226032715/http://www.sanskritifoundation.org/pdf/AwardeesList.pdf|deadurl=yes}}</ref> ** सङ्गीतक्षेत्रे योगदानिनिभ्यः संस्कृतिप्रतिष्ठनस्य प्रशस्तिः। * १९९५- बोम्मायी नागी रेड्डी प्रशास्तिः <ref name="Sanskriti"/> * १९९५ - कलैमामणिः ** सङ्गीतक्षेत्रे योगदानिनिभ्यः तमिळुनाडु सर्वकारस्य प्रशस्तिः । * १९९५ - मौरिटियस राष्ट्रियप्रशस्तिः <ref name="Timesnow">{{cite web|url=http://www.timesnow.tv/articleshow/4335762.cms|title=The golden boy of Indian music A R Rahman turns 44|work=The Times of India|publisher=[[Times Now]]|date=२०१०-01-06|accessdate=2012-03-13|archive-date=2014-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924045000/http://www.timesnow.tv/articleshow/4335762.cms|deadurl=yes}}</ref> **सङ्गीतक्षेत्रे योगदानिनिभ्यः मौरिटियस प्रशस्तिः । * १९९५ - मलेशियाप्रशस्तिः <ref name="Timesnow"/> ** सङ्गीतक्षेत्रे योगदानिनिभ्यः मलेशियाप्रशस्तिः * १९९५ - राजीवगन्धिप्रशस्तिः<ref name="Sanskriti"/> ** प्रथमवारं सङ्गीतसाधनर्थं राजीवगन्धिप्रशस्तिः । *[[पद्मश्रीप्रशस्तिः]](२०००-२००९)<ref>{{cite web|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/2000/01/27/stories/02270005.htm|title=Padma Vibhushan, Padma Bhushan, Padma Shri awardees|publisher=[[The Hindu]]|date=2000-01-26|accessdate=2000-01-27|archive-date=2013-01-03|archive-url=https://archive.today/20130103022618/http://www.hinduonnet.com/thehindu/2000/01/27/stories/02270005.htm|deadurl=yes}}</ref> ** [[भरतसर्वकारः|भारतसर्वकारेण]] अत्युन्नतनागरिकपुरस्कारः * १९९६ - गानकलधरः <ref>{{cite web|url=http://www.bharatkalachar.com/growth3.htm|title=A R Rahman receiving Gana Kaladhar from Sivaji Ganeshan|publisher=Bharatkalachar.com|accessdate=2011-01-16|archive-date=2011-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20110707232022/http://www.bharatkalachar.com/growth3.htm|deadurl=yes}}</ref> * २००१ - अल् अमीन् शैक्षिकसमाजस्य समुदायस्य प्रशस्तिः । * अवध् अम्मन प्रशस्तिः २००१ - [[अवध सम्मानः]] **उत्तरप्रदेशासर्वकारेण सङ्गीतक्षेत्रे परिगननीययोगदानार्थं प्रशस्तिः । * २००२ - अमिर् खुस्रो सङ्गीतनवाज़् प्रशस्तिः । *२००४ - लतामङ्गेश्कर् राष्ट्रियप्रशस्तिः ।<ref>{{cite web|url=http://news.indiainfo.com/2005/02/21/2102rehman.html|title=A R Rehman to receive 'Lata Mangeshkar Award'|publisher=indianinfo.com|date=2005-02-21|accessdate=2009-03-04|archive-date=2008-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20080725175000/http://news.indiainfo.com/2005/02/21/2102rehman.html|deadurl=yes}}</ref> ** सङ्गीतक्षेत्रे योगदानिनिभ्यः मध्यप्रदेशसर्वकारस्य प्रशस्तिः *२००५ - महावीरमहात्माप्रशस्तिः <ref>{{cite news|url=http://timesfoundation.indiatimes.com/Oneness-Initiative/articleshow/1651354.cms|title=Mahavir Mahatma Awards २००5|publisher=Times Foundation|accessdate=2009-03-04|archive-date=2011-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20110713025334/http://timesfoundation.indiatimes.com/Oneness-Initiative/articleshow/1651354.cms|deadurl=yes}}</ref> *२००६ - स्टेन्फोर्ड् विश्वविद्यालयस्य गौरवसम्माननम् ।<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/news/2006/jul/06bsp.htm|title=Stanford University honours A R Rahman|publisher=[[Rediff]]|accessdate=2009-03-04}}</ref> * २००६ - सनातनसङ्गीतसंस्कृतिसङ्गीरपुरस्कारः <ref name="Sanskriti">{{cite web|url=http://www.sanatan.in/events.html|title=A. R. Rahman - Talent Tujhe Salaam|work=[[Sanatan Sangeet Sanskriti]]|publisher=Sanatan.in|date=Undated|accessdate=2011-01-16|archive-date=2019-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221153321/http://www.sanatan.in/events.html|deadurl=yes}}</ref> ** सङ्गीतक्षेत्रे योगदानिनिभ्यः सनातनसङ्गीतसंस्कृतिसङ्घटनम् । * २००६ - स्वरालययेसुदासप्रशस्तिः <ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/01/31/stories/2007013112120400.htm|title=Swaralaya Award for A.R.Rahman|publisher=[[The Hindu]]|accessdate=2007-01-31|location=Chennai, India|date=2007-01-31|archive-date=2007-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070515001001/http://www.hindu.com/2007/01/31/stories/2007013112120400.htm|deadurl=yes}}</ref> ** सङ्गीतक्षेत्रे विशेषसाधनां कृतवद्भ्यः स्वरालयः कैरळी - येसुदास प्रशस्तिः । * २००७ -सङ्गीतक्षेत्रे विशेषोपलब्धिप्राप्तवद्भ्यः लिम्का बुक् आफ् रेकार्ड्स् प्रशस्तिः । <ref>{{cite web|url=http://www.radioandmusic.com/content/editorial/news/limca-book-records-felicitates-ar-rahman|title=Limca Book of records felicitates A.R. Rahman |publisher=Radioandmusic.com|accessdate=2011-01-16}}</ref> * २००८ - CNN-IBN ग्लोबल् वर्षस्य भारतीयः पुरस्कारः । <ref>{{cite video|url=http://www.youtube.com/watch?v=noGxNBuMmM4|title=CNN IBN Global Indian of the year 2008 - ARRahman|publisher=[[YouTube]]|work=[[CNN IBN]]|date=2008|accessdate=2011-01-16}}</ref> * २००८ - NDTV वर्षस्य भारतीयः पुरस्कारः <ref>{{cite web|url=http://www.radioandmusic.com/content/editorial/news/rahman-awarded-ndtv-indian-year|title=Rahman awarded NDTV Indian of the year |publisher=Radioandmusic.com|date=2008-01-18}}</ref> * २००८ - रोटरी अन्ताराष्टियप्रशस्तिः [[Rotary International|Rotary Club of Madras]]<ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/events/15580.html|title=A R Rahman Honored|publisher=Indiaglitz|date=२००8-06-04|accessdate=2012-03-13|archive-date=2008-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080626115742/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/events/15580.html|deadurl=yes}}</ref> ** Lifetime Achievement Award * २००९ - CNN-IBN Entertainer of the Year <ref>{{cite web|url=http://ibnlive.in.com/videos/107287/ioty-a-r-rahman-named-entertainer-of-the-year.html|title=A R Rahman named entertainer of the year|work=[[CNN IBN]]|publisher=IBNLive|year=२००९|accessdate=2011-01-16|archive-date=2009-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20091221191407/http://ibnlive.in.com/videos/107287/ioty-a-r-rahman-named-entertainer-of-the-year.html|deadurl=yes}}</ref> * २००९ - CNN-IBN Indian of the Year <ref>{{cite web|url=http://ibnlive.in.com/news/rahman-wins-cnnibn-indian-of-the-year-award/107520-3.html|title=Rahman wins CNN-IBN Indian of the Year award|work=[[CNN IBN]]|publisher=IBNLive|date=2009-12-22|accessdate=2012-03-13|archive-date=2009-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20091225175520/http://ibnlive.in.com/news/rahman-wins-cnnibn-indian-of-the-year-award/107520-3.html|deadurl=yes}}</ref> *२००९ - [[Honorary Doctorate]] from [[Anna University]] <ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/holnus/009200903030131.htm|title=Rahman to be awarded honorary doctorate|publisher=[[The Hindu]]|date=२००९-03-03|accessdate=2009-03-04|location=Chennai, India|archive-date=2012-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20121103230113/http://www.hindu.com/holnus/009200903030131.htm|deadurl=yes}}</ref> *२००९ - Honorary Doctorate from [[Aligarh University]] <ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/2009/02/26/stories/2009022652090300.htm|title=AMU to honour Rahman|publisher=[[The Hindu]]|date=2009-02-26|accessdate=2009-12-04|location=Chennai, India|archive-date=2013-02-04|archive-url=https://archive.ph/20130204081952/http://www.thehindu.com/2009/02/26/stories/2009022652090300.htm|deadurl=yes}}</ref> *२००९ - Honorary Doctorate from [[Middlesex University]] <ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/holnus/009200907180318.htm|title=UK university confers Doctorate on A R Rahman|publisher=[[The Hindu]]|date=2009-07-18|accessdate=2009-12-04|location=Chennai, India|archive-date=2012-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107090621/http://www.hindu.com/holnus/009200907180318.htm|deadurl=yes}}</ref> * २००९ - NDTV Global Indian Entertainer Award <ref>{{cite web|url=http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?id=ENTEN२०१०0132627|title=NDTV awards: Amitabh, SRK, Ash icons of Indian entertainment|publisher=[[NDTV]]|date=२०१०-02-25}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * २००९ - UK Asian Music Award for Outstanding Achievement <ref name="Businessofcinema.com">{{cite web|url=http://www.businessofcinema.com/news.php?newsid=12384|title=UK Asian Music Awards honours A R Rahman|publisher=Businessofcinema.com|date=२००9-03-13}}</ref> * २००९ - Placed by ''[[Time (magazine)|Time]]'' magazine in [[Time 100|List of World's Most Influential People]].<ref name="The २००९ TIME 100 – A.R. Rahman">[http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,18९4410_18९3836_18९4435,00.html The २००९ TIME 100 – A.R. Rahman]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[TIME]].</ref> * २०१० - 10th Annual Mahindra Indo-American Arts Council Film Festival <ref>{{cite web|url=http://www.iaac.us/miaac२०१०/Press-Release.htm|title=10th Annual MIAAC Film Festival Wraps Up with Awards Ceremony for Best Picture, Actors, and Director|publisher=Indo-American Arts Council, Inc.|date=२०१०-11-18}}</ref> **Special Achievement Award for Significant Contribution to the Globalization of Indian Music * २०१० - British Asian Awards for Outstanding Achievement in Music <ref name="Businessofcinema.com"/> *२०१० - [[Indira Gandhi Award for National Integration]] <ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/A-R-Rahman-to-receive-Indira-Gandhi-Award/articleshow/6703236.cms|title=A R Rahman to receive Indira Gandhi Award|publisher=Times of India|accessdate=२०१०-11-07|date=२०१०-10-07}}</ref> * २०१० - FICCI Global Icon <ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/hindi/article/55447.html|title=Big B, SRK honored at the Chevrolet FICCI Frames Excellence Awards|publisher=Indiaglitz|date=२०१०-03-20|accessdate=2012-03-13|archive-date=2010-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20100323084649/http://www.indiaglitz.com/channels/hindi/article/55447.html|deadurl=yes}}</ref> *[[Padma Bhushan Awards (२०१०–201९)#२०१०|२०१०]] - [[Padma Bhushan]] <ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Padma-Bhushan-for-Rahman-Aamir-Segal-gets-Padma-Vibhushan/Article1-501814.aspx|title=Padma Bhushan for Rahman, Aamir; Segal gets Padma Vibhushan|accessdate=२०१०-01-26|work=[[Press Trust of India]]|publisher=[[The Hindustan Times]]|archive-date=2013-01-03|archive-url=https://archive.today/20130103025317/http://www.hindustantimes.com/Padma-Bhushan-for-Rahman-Aamir-Segal-gets-Padma-Vibhushan/Article1-501814.aspx|deadurl=yes}}</ref> ** Third highest civilian award awarded by [[Government of India]] *२०१० - "Crystal Award" <ref>{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report_ar-rahman-honoured-at-world-economic-forum-davos-meet_14९९582|title=AR Rahman honoured at World Economic Forum Davos meet|publisher=Daily News & Analysis|date=2011-01-27|accessdate=2011-01-27}}</ref> **Lifetime Achievement Award instituted by [[World Economic Forum]] *२०१० - Outstanding Achievement in Music at the [[The Asian Awards]] <ref>{{cite news|url=http://www.redhotcurry.com/news/२०१०/asian-awards-winners.htm|title=Winners Announced for २०१० Asian Awards}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *2011 - GQ Legend of the Year Award <ref>{{cite news|url=http://green.ndtv.com/PhotoDetail.aspx?Page=18&ID=11458|title=A.R. Rahman at GQ India Men of the Year Awards 2011|publisher=NDTV|date=2011-0९-30|accessdate=2011-10-26|archive-date=2012-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20120401144423/http://green.ndtv.com/PhotoDetail.aspx?Page=18&ID=11458|deadurl=yes}}</ref> *2011 - Lifetime Achievement Award at the 8th [[Dubai International Film Festival]] <ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/news-by-industry/et-cetera/a-r-rahman-gets-lifetime-achievement-award-at-dubai-international-film-festival/articleshow/1103051९.cms|title=A R Rahman gets lifetime achievement award at Dubai International Film Festival|publisher=''[[The Economic Times]]''|date=2011-12-08|accessdate=2011-12-08}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===राष्ट्रियाः=== ====चलच्चित्रप्रशस्तयः==== *'''राष्ट्रियप्रशस्तयः''' ** १९९३ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं चलच्चित्रराष्ट्रियप्रशस्तिः । - रोज़ा ** १९९७ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं चलच्चित्रराष्ट्रियप्रशस्तिः । - मिन्सार कणवु ** २००२ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं चलच्चित्रराष्ट्रियप्रशस्तिः । - लगान् ** २००२ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं चलच्चित्रराष्ट्रियप्रशस्तिः । - कण्णत्तिल् मुथामट्टिल् *'''फिल्म् फेर् प्रशस्तयः''' ** १९९५ - Filmfare RD Burman Award for New Music Talent ** १९९६ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं फिल्मफेर् प्रशस्तिः । - रङ्गीला ** १९९९ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं फिल्मफेर् प्रशस्तिः । - दिल् से ** २००० - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं फिल्मफेर् प्रशस्तिः । - ताल् ** २००२ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं फिल्मफेर् प्रशस्तिः । - लगान् ** २००२ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं फिल्मफेर् प्रशस्तिः । - साथियाँ ** २००२ - अत्युत्तमनेपथ्यसङ्गीतम् - दि लेज़ेण्ड् आफ् भगत् सिङ्ग् ** २००५ - अत्युत्तमनेपथ्यसङ्गीतं फिल्मफेर् प्रशस्तिः- स्वदेश् ** २००७ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं फिल्मफेर् प्रशस्तिः । - रङ्ग् दे बसन्ती ** २००८ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं फिल्मफेर् प्रशस्तिः । - गुरु ** २००८ - अत्युत्तमनेपथ्यसङ्गीतं फिल्मफेर् प्रशस्तिः - गुरु ** २००९ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं फिल्मफेर् प्रशस्तिः । - जाने तु य जाने न ** २००९ - अत्युत्तमनेपथ्यसङ्गीतं फिल्मफेर् प्रशस्तिः - जोधा अक्बर् ** २०१० - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं फिल्मफेर् प्रशस्तिः । - डेल्ली ६ ** २०१२ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं फिल्मफेर् प्रशस्तिः । - रोक् स्टार् |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Filmfare-Awards-2011-Winners/articleshow/11676105.cms |title=Filmfare Awards 2011 Winners |work=[[Times of India]] |date=31 January 2092|accessdate=20 February 2092}}</ref> * '''फिल्म् फेर् प्रशस्तयः''' ** १९९३ -अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं फिल्मफेर् प्रशस्तिः । (तमिळुभाषा)|अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । (तमिळुभाषा) - रोज़ा ** १९९४ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । (तमिळुभाषा) - जण्ट्ल् मन् ** १९९५ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । (तमिळुभाषा) - कादलन् ** १९९६ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । (तमिळुभाषा) - बाम्बे ** १९९७ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । (तमिळुभाषा) - कादल् देशम् ** १९९८ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । (तमिळुभाषा) - मिन्सार कणवु ** १९९९ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । (तमिळुभाषा) - जीन्स् ** २००० - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । (तमिळुभाषा) - मुधालवन् ** 2001 - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । (तमिळुभाषा) - अलैपायुधे ** २००७ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । (तमिळुभाषा) - सिल्लुनु ओरु कदल् ** २००८ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । (तमिळुभाषा) - शिवजी ** २०११ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । (तमिळुभाषा) - विन्निताण्डि वरुवाया ** २०११ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं फिल्मफेर् प्रशस्तिः । (तेलुगु)|अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ये माया चेस्यवे *'''बिग् स्टार् एण्टर्टेन्मेण्ट् प्रशस्तयः''' **२०११ - बिग् स्टार् एण्टर्टेन्मेण्ट् गानम् - साद्दा हक् (रोक् स्टार्) *'''[[Bollywood Movie Awards|Bollywood Music Awards]]''' **२००० - [[Bollywood Movie Award - Best Music Director|अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः ।]] - ''[[Taal (film)|Taal]]''<ref name="Bollywood Music Awards २०००">{{cite web|url=http://www.screenindia.com/old/२०००1124/fartic1.htm|title=Fans Enchanted by Bollywood Music Awards|publisher=''[[Screen India]]''|date=२०००-11-24|accessdate=२०११-04-09}}{{Dead link|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> **२००० - Best Song - "Taal Se Taal Mila" (''[[Taal (film)|Taal]]'')<ref name="Bollywood Music Awards २०००"/> **२००२ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ''[[Lagaan]]'' **२००२ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ''[[Saathiya (film)|Saathiya]]'' *'''[[Cinema Express Awards]]''' **१९९३ - Best Music (तमिळुभाषा) - ''[[Roja]]'' **१९९४ - Best Music (तमिळुभाषा) - ''[[Gentleman (film)|Gentleman]]'' **१९९५ - Best Music (तमिळुभाषा) - ''[[Kadhalan]]'' **१९९७ - Best Music (तमिळुभाषा) - ''[[Kadhal Desam]]'' **१९९९ - Best Music (तमिळुभाषा) - ''[[Jeans (film)|Jeans]]'' *'''CineGoers' Award''' **१९९३ - Best Music (तमिळुभाषा) - ''[[Roja]]'' **१९९४ - Best Music (तमिळुभाषा) - ''[[Gentleman (film)|Gentleman]]'' **१९९५ - Best Music (तमिळुभाषा) - ''[[Kadhalan]]'' **१९९६ - Best Music (तमिळुभाषा) - ''[[Bombay (film)|Bombay]]'' *'''[[Global Indian Film Awards|Global Indian Film Awards (GIFA)]]''' ** २००७ - [[GIFA Best Music Director Award|GIFA Award for Best Music]] - ''[[Rang De Basanti]]'' ** २००७ - [[GIFA अत्युत्तमनेपथ्यसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । Award|GIFA Award for अत्युत्तमनेपथ्यसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः ।]] - ''[[Rang De Basanti]]'' *'''[[International Indian Film Academy Awards|International Indian Film Academy Awards (IIFA)]]''' **२००० - [[IIFA Best Music Director Award|IIFA अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः ।]] - ''[[Taal]]'' **२००२ - IIFA अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ''[[Lagaan]]'' **२००२ - IIFA अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ''[[Saathiya (film)|Saathiya]]'' **२००७ - IIFA अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ''[[Rang De Basanti]]'' **२००८ - IIFA अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ''[[Guru (२००७ film)|Guru]]'' **२००८ - [[IIFA Best Background Score Award|IIFA अत्युत्तमनेपथ्यसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः ।]] - ''[[Guru (२००७ film)|Guru]]'' **२००८ - Outstanding Contribution by an Indian in International Cinema **२००९ - IIFA अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ''[[Jodhaa Akbar]]'' **२००९ - |IIFA अत्युत्तमनेपथ्यसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ''[[Jodhaa Akbar]]'' **२००९ - IIFA Music Director of the Decade *'''Film Fans' Award''' **१९९३ - Best Music (तमिळुभाषा) - ''[[Roja]]'' **१९९४ - Best Music (तमिळुभाषा) - ''[[Gentleman (film)|Gentleman]]'' **१९९५ - Best Music (तमिळुभाषा) - ''[[Kadhalan]]'' **१९९६ - Best Music (तमिळुभाषा) - ''[[Bombay (film)|Bombay]]'' *'''Kalasaagar Award''' **१९९३ - Best Music (तमिळुभाषा) - ''[[Roja]]'' **१९९४ - Best Music (तमिळुभाषा) - ''[[Gentleman (film)|Gentleman]]'' **१९९५ - Best Music (तमिळुभाषा) - ''[[Kadhalan]]'' **१९९६ - Best Music (तमिळुभाषा) - ''[[Bombay (film)|Bombay]]'' *'''Sangeet Awards''' **२००४ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । (Critics Award) - ''[[Yuva]]'' **२००४ - Best Music Arrangement (Critics Award) - "Yeh Rishta" - ''[[Meenaxi: A Tale of Three Cities]]'' **२००५ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । (Critics Award) - ''[[Swades]]'' *'''Screen Videocon Awards / [[Star Screen Awards]]''' **१९९८ - Best Non-film Album - ''[[Vande Mataram (album)|Vande Mataram]]'' (Non-film category) <ref>{{cite web|url=http://www.screenindia.com/old/jan23/films2.htm|title=Screen Videocon Award Winners|publisher=''[[Screen India]]''|date=१९९७-01-23|accessdate=2011-04-09|archive-date=2009-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20090703055056/http://www.screenindia.com/old/jan23/films2.htm|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?239906|title=At Which Time Dilip Became Rahman |author=Sheela Reddy|publisher=''[[Outlook India|Outlook]]''|date=२००९-03-09|accessdate=2011-01-25}}</ref> **२००० - [[Star Screen Award for Best Music Director|अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः ।]] - ''[[Taal]]'' **२००७ - [[Star Screen Award for अत्युत्तमनेपथ्यसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः ।|अत्युत्तमनेपथ्यसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः ।]]- ''[[Rang De Basanti]]'' **२००८ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ''[[Guru (२००७ film)|Guru]]'' **२००८ - अत्युत्तमनेपथ्यसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ''[[Guru (२००७ film)|Guru]]'' **२००९ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ''[[Jaane Tu Ya Jaane Na|Jaane Tu...Ya Jaane Na]] **२००९ - अत्युत्तमनेपथ्यसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ''[[Jodhaa Akbar]]'' **२०१० - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ''[[Delhi-6]]'' **२०१२ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ''[[Rockstar (२०११ film)|Rockstar]]''<ref>{{cite news|title=18th Annual Colors Screen Awards Winners|url=http://www.filmicafe.com/screenawards२०१२.php|accessdate=15 January २०१२}}{{Dead link|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *'''[[Star Screen Awards|Screen-Videocon Awards South]]''' **१९९७ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । (तमिळुभाषा) - ''[[Kadhal Desam]]'' **१९९८ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । (तमिळुभाषा) - ''[[Minsara Kanavu]]'' * '''[[तमिळुभाषा Nadu State Film Awards]]''' ** १९९२ - [[तमिळुभाषा Nadu State Film Award for Best Music Director|अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः ।]] - ''[[Roja]]'' ** १९९३ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ''[[Gentleman (film)|Gentleman]]'' ** १९९४ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ''[[Kadhalan]]'' ** १९९६ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ''[[Minsaara Kanavu]]'' ** १९९९ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ''[[Sangamam]]'' *'''[[Zee Cine Awards]]''' ** २००० - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं ज़ी चलच्चित्रप्रशस्तिः । - ''[[Taal]]'' ** २००२ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं ज़ी चलच्चित्रप्रशस्तिः । - ''[[Lagaan]]'' ** २००२ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं ज़ी चलच्चित्रप्रशस्तिः । - ''[[Saathiya (film)|Saathiya]]'' ** २००७ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं ज़ी चलच्चित्रप्रशस्तिः । - ''[[Rang De Basanti]]'' ** २००८ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं ज़ी चलच्चित्रप्रशस्तिः । - ''[[Guru (२००७ film)|Guru]]'' ** २००८ - अत्युत्तमनेपथ्यसङ्गीतनिदेशकप्रशस्तिः । - ''[[Guru (२००७ film)|Guru]]'' ** २०१२ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं ज़ी चलच्चित्रप्रशस्तिः । - ''[[Rockstar (२०११ film)|Rockstar]]'' *'''[[विजय प्रशास्तयः]]''' ** २००६ - प्रियतमः सङ्गीतनिदेशाकप्रशस्तिः । ** २००७ - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं विजयरप्रशस्तिः । - ''[[Sivaji (film)|Sivaji]]'' ** २०१० - अत्युत्तमसङ्गीतनिदेशनार्थं विजयरप्रशस्तिः । - ''[[Vinnaithaandi Varuvaayaa]]'' *'''विकतन् प्रशस्तयः''' ** २०११ - Best Music Director - ''[[Vinnaithaandi Varuvaayaa]]'' <ref>{{cite news|url=http://www.ayngaran.com/frame.php?iframepath=moviedetails.php%3Fmovid%3D697|title=Vikatan Awards २०१०|publisher=[[Ayngaran]]|date=२०११-01-13|accessdate=२०११-02-17|archive-date=2012-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20120401144045/http://www.ayngaran.com/frame.php?iframepath=moviedetails.php%3Fmovid%3D697|deadurl=yes}}</ref> *'''वि.शान्तारामप्रशस्तिः ''' **२००१ - Best Music - ''[[Taal (film)|Taal]]'' **२००७ - Best Music - ''[[Guru (२००७ film)|Guru]]'' **२००८ - Best Music - ''[[Jodhaa Akbar]]'' ====अन्यप्रशस्तयः==== *'''[[CineMAA Awards]] ** 2011 - Best Music Director - ''[[Ye Maaya Chesave]]''<ref>http://www.idlebrain.com/news/functions/cinemaa-awards2011.html</ref> *'''CNN-IBN Song of the Year Award''' ** 2006 - "Roobaroo" (''[[Rang De Basanti]]'') ** 2007 - "[[Tere Bina (Guru song)|Tere Bina]]" (''[[Guru (2007 film)|Guru]]'') ** 2008 - "Kabhi Kabhi Aditi" (''[[Jaane Tu Ya Jaane Na]]'') *'''[[Mirchi Music Awards]]''' ** '''2009 (Tata Indicom Mirchi Music Awards)''' <ref>{{cite news|title=Jodhaa Akbar rocking music awards|date=2009-03-29|last=Jaisinghani|first=Bella|publisher=[[Times of India]]|url=http://timesofindia.indiatimes.com/India/Jodhaa-Akbar-rocks-music-awards/articleshow/4329081.cms|accessdate=2009-03-29}}</ref> *** Music Director Of The Year - ''[[Jaane Tu Ya Jaane Na]]'' *** Technical Award For Film Background Score - ''[[Jodhaa Akbar]]'' *** Album Of The Year - ''[[Jaane Tu Ya Jaane Na]]'' *** Tata Indicom Mirchi Listeners Choice Song Of The Year - "Kabhi Kabhi Aditi" (''[[Jaane Tu Ya Jaane Na]]'') *** Tata Indicom Mirchi Listeners Choice Album Of The Year - ''[[Jaane Tu Ya Jaane Na]]'' ** '''2010 (Airtel Mirchi Music Awards)''' <ref>{{cite web|title=Airtel Mirchi Music Awards Winners|date=2009-02-10|publisher=Filmicafe|url=http://www.filmicafe.com/news13627.html|accessdate=2009-02-11|archive-date=2011-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20111002111815/http://www.filmicafe.com/news13627.html|deadurl=yes}}</ref> *** Music Director of the Year - [[A. R. Rahman]] *** Album Of The Year - ''[[Delhi-6]]'' *** Best Song Arranger and Programmer - "[[Masakali]]" (''[[Delhi-6]]) *** Song of the Year - "[[Masakali]]" (''[[Delhi-6]]) *'''Planet-Bollywood People's Choice Awards''' **2006: People's Choice Best Music Award - ''[[Rang De Basanti]]'' **2006: People's Choice Best Background Music Award - ''[[Rang De Basanti]]'' *'''RMIM Puraskaar''' **2006: Best Composed and Arranged Song - ''ruu ba ruu'' (''[[Rang De Basanti]]'') **2008: Music Director of the Year <ref>{{cite web|title=RMIM Puraskaar 2008|url=http://awards.giitaayan.com/2008/indexen.htm}}</ref> **2008: Best Composed and Arranged Song - ''kabhii kabhii aditi'' (''[[Jaane Tu Ya Jaane Na]]'') **2011: Music Director of the Year <ref>{{cite web|title=RMIM Puraskaar 2011|url=http://awards.giitaayan.com/2011/indexen.htm}}</ref> **2011: Album of the Year - ''[[Rockstar (2011 film)|Rockstar]]'' **2011: Best Composed and Arranged Song - ''kun faayaa kun'' (''[[Rockstar (2011 film)|Rockstar]]'') *'''SuMu Music Awards''' **1993: R. D. Burman Award for Best New Composer <ref name="Sanskriti"/> *'''Sunfeast Tamil Music Awards''' ** 2008: Best Music Composer of the Year - ''[[Sivaji (film)|Sivaji: The Boss]]'' <ref>{{cite web|url=http://www.mirchigossips.com/music/isayaruvi-music-awards-2008/|title=Isayaruvi Sunfeast Tamil Music Awards 2008|publisher=mirchigossips.com|accessdate=2009-03-04|archive-date=2009-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20091201212255/http://www.mirchigossips.com/music/isayaruvi-music-awards-2008/|deadurl=yes}}</ref> ===अन्ताराष्ट्रियाः=== <!-- Image with unknown copyright status removed: [[Image:rahman-slumdog-oscar02.jpg|thumb|[[A. R. Rahman]] speaking after receiving the [[Academy Award for Best Original Song]] for "[[Jai Ho]]" from ''[[Slumdog Millionaire]]'']] --> ====चलच्चित्रप्रशस्तयः==== *'''[[Academy Award]]s (Oscars) ([[United States]])''' **[[81st Academy Awards nominees and winners|2009]] - [[Academy Award for Best Original Score|Best Original Music Score]] - ''[[Slumdog Millionaire]]'' <ref name="Oscars2009">{{cite news|url=http://www.cnn.com/2009/SHOWBIZ/Movies/02/22/oscar.nominees.full.list/index.html|title=Complete list of Academy Award winners and nominees|date=23 February 2010|work=CNN|publisher=Time Warner|accessdate=8 August 2010}}</ref> **2009 - [[Best Original Song]] - "[[Jai Ho]]" - ''[[Slumdog Millionaire]]'' - and [[Gulzar]] <ref name="Oscars2009"/> *'''[[Black Reel Awards]]''' **2008 - [[Black Reel Awards of 2008#Best Original Soundtrack|Best Original Soundtrack]] - ''[[Slumdog Millionaire]]'' <ref>{{cite news|url=http://www.dailyexpress.co.uk/posts/view/75882/Cadillac,-Slumdog-&-Bees-are-triple-threats-at-Black-Reel-Awards|title=Cadallic, Slumdog & Bees are Triple Threats at Black Reel Awards|date=15 December 2008|work=Daily Express|publisher=Northern & Shell|accessdate=2010-08-15|location=London}}</ref> *'''BMI London Awards''' **2010 - Best Score - ''[[Couples Retreat]]'' <ref>{{cite web|url=http://www.bmi.com/photos/entry/549749|title=A.R. Rahman Picks Up BMI Film Award in London|publisher=Broadcast Music Inc.|date=2010-11-02}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pastdeadline.com/hr/content_display/music/news/e3if40aadb1b179f42a6d2416f23a3ddd93?pn=2|title=Don Black named Icon at BMI London Awards|publisher=Pastedeadline.com|date=2010-10-05|accessdate=2012-03-13|archive-date=2011-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20110105201903/http://www.pastdeadline.com/hr/content_display/music/news/e3if40aadb1b179f42a6d2416f23a3ddd93?pn=2|deadurl=yes}}</ref> *'''[[British Academy Film Awards]] ([[BAFTA]]) ([[United Kingdom]])''' **[[62nd British Academy Film Awards|2009]] - [[BAFTA Award for Best Film Music|Anthony Asquith Award for Best Film Music]] - ''[[Slumdog Millionaire]]'' <ref>{{cite web|title=Film Winners in 2009|work=bafta.org|publisher=British Academy of Film and Television Arts|url=http://www.bafta.org/awards/film/film-nominations-in-2009,657,BA.html|accessdate=2009-08-08|archive-date=2012-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203014605/http://www.bafta.org/film/awards/2009,2378,BA.html|deadurl=yes}}</ref> *'''[[Broadcast Film Critics Association Awards]] (United States)''' **[[Broadcast Film Critics Association Awards 2008|2008]] - [[Broadcast Film Critics Association Award for Best Composer|Critics' Choice Award for Best Composer]] - ''[[Slumdog Millionaire]]'' <ref name="BFCA2008">{{cite news|url=http://www.azcentral.com/ent/movies/articles/2008/12/09/20081209criticschoice1209.html|title='Button,' Milk' top Critics Choice list|last=Kilday|first=Gregg|date=9 December 2008|work=The Arizona Republic|publisher=Gannett Company|accessdate=2010-08-21|location=Phoenix, AZ}}</ref> **[[Broadcast Film Critics Association Awards 2010|2010]] - [[Broadcast Film Critics Association Award for Best Song|Critics' Choice Award for Best Song]] - "[[If I Rise]]" - ''[[127 Hours]]'' <ref>{{cite news|url=http://entertainment.latimes.com/awards/2011/01/the-social-network-wins-the-critics-choice-movie-award-for-best-film-.html|title='The Social Network' wins Critics' Choice Movie Award for best film|publisher=''[[The Los Angeles Times]]''|author=Susan King|date=2011-01-14|accessdate=2012-03-13|archive-date=2011-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20110119022656/http://entertainment.latimes.com/awards/2011/01/the-social-network-wins-the-critics-choice-movie-award-for-best-film-.html|deadurl=yes}}</ref> *'''[[Denver Film Critics Society|Denver Film Critics Society Awards]]''' **[[Denver Film Critics Society#2010 Winners and Nominations|2010]] - [[Denver Film Critics Society#2010 Winners and Nominations|Best Song]] - "[[If I Rise]]" - ''[[127 Hours]]'' <ref>{{cite web|url=http://denverfilmcritics.org/694/news/denver-film-critics-society-2011-award-winners/|title=Denver Film Critics Society 2011 Award Winners|publisher=Denver Film Critics Society|date=January 28, 2011|accessdate=March 13, 2012|archive-date=October 29, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029210200/http://denverfilmcritics.org/694/news/denver-film-critics-society-2011-award-winners/|deadurl=yes}}</ref> *'''[[Golden Globe Awards]] ([[United States]])''' **[[66th Golden Globe Awards|2009]] - [[Golden Globe Award for Best Original Score|Best Original Score]] - ''[[Slumdog Millionaire]]'' <ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/culture/film/4220518/Golden-Globes-2009-British-stars-sweep-awards.html|title=Golden Globes 2009: British stars sweep awards|last=Elsworth|first=Catherine|date=12 January 2009|work=The Daily Telegraph|publisher=Telegraph Media Group|accessdate=2010-08-09|location=London}}</ref> *'''[[Los Angeles Film Critics Association Awards]] ([[United States]])''' **2008 - [[Los Angeles Film Critics Association Award for Best Music|Best Music Score]] - ''[[Slumdog Millionaire]]'' <ref>{{cite web|url=http://www.lafca.net/years/2008.html|title=34th Annual Los Angeles Film Critics Association Awards|publisher=Los Angeles Film Critics Association|accessdate=2010-08-20|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303180538/http://www.lafca.net/years/2008.html|deadurl=yes}}</ref> *'''[[New York Film Critics Online|New York Film Critics Online Awards]] (United States)''' **2008 - NYFCO Best Score Award - ''[[Slumdog Millionaire]]'' <ref>{{cite news|url=http://www.wellsvilledaily.com/entertainment/x1196582477/Get-Reel-Every-Slumdog-has-its-day|title=Get Reel: Every 'Slumdog' has its day|last=Tremblay|first=Bob|date=13 December 2008|work=Wellsville Daily Reporter|publisher=GateHouse Media, Inc.|accessdate=21 August 2010|location=Wellsville, NY|archive-date=19 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719084513/http://www.wellsvilledaily.com/entertainment/x1196582477/Get-Reel-Every-Slumdog-has-its-day|deadurl=yes}}</ref> *'''Phoenix Film Critics Society Awards''' **2008 - Best Original Score - ''[[Slumdog Millionaire]]'' <ref>{{cite web|url=http://phoenixfilmcriticssociety.org/annual-awards|title=2008 PFCS Award Winners Announced|publisher=Phoenix Film Critics Society|accessdate=20 August 2010|archive-date=3 April 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110403105616/http://phoenixfilmcriticssociety.org/annual-awards|deadurl=yes}}</ref> *'''[[San Diego Film Critics Society Awards]] (United States)''' **2008 - [[San Diego Film Critics Society Awards 2008|Best Score]] - ''[[Slumdog Millionaire]]'' <ref>{{cite web|url=http://sdfcs.org/?page_id=16|title=2008 Awards|publisher=San Diego Film Critics Society|accessdate=20 August 2010}}</ref> *'''[[Satellite Awards]] (United States)''' **[[Satellite Awards 2008|2008]] - [[Satellite Award for Best Original Score]] - ''[[Slumdog Millionaire]]'' <ref name="Satellite2008">{{cite web|url=http://www.pressacademy.com/satawards/awards2008.shtml|title=Nominees and Winners; 2008 13th Annual Satellite Awards|publisher=The International Press Academy|accessdate=10 August 2010|archive-date=17 January 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090117060158/http://www.pressacademy.com/satawards/awards2008.shtml|deadurl=yes}}</ref> ====अन्यपुरस्काराः==== *'''[[Grammy Awards]]''' **[[52nd Grammy Awards|2009]] - [[Grammy Award for Best Compilation Soundtrack Album for a Motion Picture, Television or Other Visual Media|Best Compilation Soundtrack Album for a Motion Picture, Television or Other Visual Media]] - ''[[Slumdog Millionaire]]'' <ref name="Grammy2009">{{cite web|title=India's A.R. Rahman strikes Grammys gold|publisher=[[Agence France-Presse]]|year=2010|url=http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hGgeRMlZ8ASQ9a-5v5AnbvmL0K9Q|accessdate=2010-02-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100204030253/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hGgeRMlZ8ASQ9a-5v5AnbvmL0K9Q|archivedate=2010-02-04|deadurl=no}}</ref> **[[52nd Grammy Awards|2009]] - [[Grammy Award for Best Song Written for a Motion Picture, Television or Other Visual Media|Best Song Written for a Motion Picture, Television or Other Visual Media]] - "[[Jai Ho]]" - ''[[Slumdog Millionaire]]'' <ref name="Grammy2009"/> * '''[[Just Plain Folks Music Awards]]''' ** 2009 - * [[Just Plain Folks Music Awards|Just Plain Folks Music Award For Best Music Album]] - ''[[Varalaru]]'' <ref>{{Cite web |title=Just Plain Folks Music Award Winners |url=http://jpfolks.com/09albumwinners.html |accessdate=2012-03-13 |archive-date=2018-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017193502/http://www.jpfolks.com/09albumwinners.html |deadurl=yes }}</ref> *'''[[MTV|MTV Awards]]''' **[[MTV Video Music Award - International Viewer's Choice|MTV Video Music Awards]] <!-- MTV Video Music Award - International Viewer's Choice --> ***[[1999 MTV Video Music Awards#International Viewer's Choice Awards|1999]] - [[MTV Video Music Award - International Viewer's Choice#MTV India|International Viewer's Choice Awards (MTV India)]] - "Dil Se Re" - ''[[Dil Se..]]'' **[[MTV Asia Awards]] ***2003 - [[MTV Asia Award for Favorite Artist India]] **[[MTV Immies]] ***2003 - [[MTV Immies#Award winners|Best Music Composer (Film Category)]] - "Saathiya" - ''[[Saathiya (film)|Saathiya]]'' *'''[[UK Asian Music Awards]] (United Kingdom)''' **2009 - Outstanding Achievement by an Asian in Music Field <ref>{{Cite web |url=http://www.desihits.com/news/view/uk-ama-award-winners-20090306 |title=2009 UK AMA Award Winners - on desihits.com |work=desihits.com |accessdate=24 August 2010 |date=March 6, 2009 |archive-date=10 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100810021538/http://www.desihits.com/news/view/uk-ama-award-winners-20090306 |deadurl=yes }}</ref> *'''[[World Soundtrack Academy|World Soundtrack Awards]]''' **2009 - [[World Soundtrack Award for Best Original Song Written Directly for a Film|Best Original Song Written Directly for a Film]] - "[[Jai Ho]]" - ''[[Slumdog Millionaire]]'' <ref name="WSA2009">{{cite web|url=http://www.worldsoundtrackacademy.com/awards2.cgi?go=history&year=latest|title=History|publisher=World Soundtrack Academy. Flanders International Film Festival-Ghent|accessdate=2010-08-10|archive-date=2010-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20100826010656/http://www.worldsoundtrackacademy.com/awards2.cgi?go=history&year=latest|deadurl=yes}}</ref> **2011 - [[World Soundtrack Award – Public Choice|The Public Choice Award]] - ''[[127 Hours]]'' <ref name="WSAPublic Choice">{{cite web|url=http://www.worldsoundtrackacademy.com/news2.cgi?go=detail&id=1480&lang=en|title=Alexander Desplat third time in a row Film Composer of the Year|publisher=World Soundtrack Academy|accessdate=2010-10-22|archive-date=2011-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20111026183804/http://www.worldsoundtrackacademy.com/news2.cgi?go=detail&id=1480&lang=en|deadurl=yes}}</ref> <!--2004 American India Awards *R D Burman Award at the SuMu Music Awards (1993) *Madras Telugu Academy Puraskar (1992 to 1994) *Bommai Nagi Reddy Award (1995/96) *Lux-Kumudam Award for Kadhalan (1995) *Sanskriti Award from Delhi based Sanskriti foundation (1994) *Thangapillai Award *Rajiv Gandhi Award *The Channel [V]-IMI Award for Best Producer for Vandemataram 1998 *Fanta Award in 1999 *Stardust Cine Honours Taal (2000) *Filmgoers's Award Taal (2000) *First Bollywood Music Awards (Best Music Director and Best Song) Taal (2000) *V Shantaram Award: Taal (2001) *Bollywood US Awards (2003) Best Music Director : Saathiya *8th Annual Planet-Bollywood Awards (People's Choice Awards! - Best of 2002) Best Music Direction : Saathiya, The Legend of Bhagat Singh --> ==नामाङ्किताः== ===राष्ट्रियाः=== *'''[[BIG Star Entertainment Awards]]''' **2011 - [[BIG Star Most Entertaining Music]] - ''[[Rockstar (2011 film)|Rockstar]]'' *'''[[International Indian Film Academy Awards]]''' **2001 - Best Music Direction - ''[[Fiza]]'' **2009 - Best Music Direction - ''[[Ghajini (2008 film)|Ghajini]] *'''[[Filmfare Awards]]''' **2005 - [[Filmfare Best Music Director Award|Best Music Direction]] - ''[[Swades]]'' **2008 - [[Filmfare Award for Best Male Playback Singer|Best Male Playback]] - "[[Tere Bina (Guru song)|Tere Bina]]" from ''[[Guru (2007 film)|Guru]]'' **2009 - Best Music Direction - ''[[Ghajini (2008 film)|Ghajini]]'' **2009 - Best Music Direction - ''[[Jodhaa Akbar]]'' *'''[[Filmfare Awards South]]''' **2009 - [[Filmfare Best Music Director Award (Tamil)]] - ''[[Sakkarakatti]]'' **2011 - Filmfare Best Music Director Award (Tamil) - ''[[Enthiran]]''<ref>[http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/2011/idea-filmfare-awards-south-tamil-020611-aid0017.html "58th Idea Filmfare Awards South nominees"] {{Webarchive|url=https://archive.is/20120707231000/http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/2011/idea-filmfare-awards-south-tamil-020611-aid0017.html |date=2012-07-07 }}. [[Oneindia.in]]. 2 June 2011. Retrieved 6 June 2011.</ref> *'''[[Star Screen Awards|Screen Weekly Awards]]''' **2002 - Best Music Direction - ''[[Lagaan]]'' **2002 - Best Background Score - ''Lagaan'' *'''[[Zee Cine Awards]]''' **2005 - Best Music Direction - ''Swades'' **2005 - Best Background Score - ''Meenaxi: A Tale of Three Cities'' ===अन्ताराष्ट्रियाः=== *'''[[Academy Award]]s (Oscars) ([[United States]])''' **[[81st Academy Awards|2009]] - [[Academy Award for Best Original Song|Best Original Song]] - "[[O...Saya]]" - ''[[Slumdog Millionaire]]'' with [[M.I.A. (artist)|M.I.A.]] <ref name="Oscars2009"/> **[[83rd Academy Awards|2010]] - Best Original Score - ''[[127 Hours]]'' <ref name="83Oscars">{{cite news|url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/83/nominees.html|title=Nominees for the 83rd Academy Awards|publisher=[[Oscars.org]]|date=2011-01-25|accessdate=2011-01-25}}</ref> **2010 - Best Original Song - "[[If I Rise]]" - ''[[127 Hours]]'' with [[Dido (singer)|Dido]] and [[Rollo Armstrong]] <ref name="83Oscars"/> *'''[[Asian Film Awards]] ([[Hong Kong International Film Festival]])''' **[[3rd Asian Film Awards|2009]] - Best Composer - ''[[Jodhaa Akbar]]'' <ref>{{cite web|title=Asian Film Awards: 2009|publisher=[[Internet Movie Database]]|url=http://www.imdb.com/Sections/Awards/Asian_Film_Awards/2009|accessdate=2009-02-25}}</ref> *'''[[British Academy Film Awards]] ([[BAFTA]]) ([[United Kingdom]])''' **[[64th British Academy Film Awards|2010]] - [[BAFTA Award for Best Film Music]] - ''[[127 Hours]]'' <ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Rahman-gets-BAFTA-nomination-for-127-Hours/Article1-651823.aspx|title=Rahman gets BAFTA nomination for 127 Hours|work=[[Indo-Asian News Service]]|publisher=''[[Hindustan Times]]''|date=2011-01-18|accessdate=2011-01-18|archive-date=2011-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20110119101911/http://www.hindustantimes.com/Rahman-gets-BAFTA-nomination-for-127-Hours/Article1-651823.aspx|deadurl=yes}}</ref> *'''[[Broadcast Film Critics Association Awards]]''' **[[Broadcast Film Critics Association Awards 2008|2008]] - [[Broadcast Film Critics Association Award for Best Song|Critics' Choice Award for Best Song]] - "[[Jai Ho]]" - ''[[Slumdog Millionaire]]'' <ref name="BFCA2008"/> *'''[[Dora Mavor Moore Awards]] ([[Canada]])''' ** 2006 - General Theatre Division - Outstanding Musical Direction - ''[[The Lord of the Rings (theatre)|The Lord of the Rings]]'' (along with [[Värttinä]]) <ref>[http://tapa.ca/files/2006Nominees.pdf "Dora Mavor Moore Awards"]. [[Dora Mavor Moore Awards]]. Retrieved 5 January 2011</ref> *'''[[Chicago Film Critics Association Awards]]''' **2008 - [[Chicago Film Critics Association Award for Original Score|CFCA Best Original Score]] - ''[[Slumdog Millionaire]]'' <ref>{{cite news|url=http://www.projo.com/movies/content/lb_movie_Slumdog_director_12-19-08_T4CBO9S_v6.22b6d8d.html|title=Slumdog Millionaire director Danny Boyle enjoyed making the movie in India so much that 'they did have to drag me away at the end'|last=Caro|first=Mark|date=19 December 2008|work=The Providence Journal|publisher=A. H. Belo Corporation|accessdate=14 August 2010}}</ref> *'''[[Golden Globe Awards]]''' **2010 - [[Golden Globe Award for Best Original Score|Best Original Score]] - ''[[127 Hours]]'' <ref>{{cite web |url=http://www.goldenglobes.org/blog/2010/12/the-68th-annual-golden-globe-awards-nominations/ |title=The 68th Annual Golden Globe Award |publisher=[[Golden Globe Award]] |date=14 December 2010 |accessdate=14 December 2010 |archive-date=5 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120505130819/http://www.goldenglobes.org/blog/2010/12/the-68th-annual-golden-globe-awards-nominations/ |deadurl=yes }}</ref> *'''[[Houston Film Critics Society|Houston Film Critics Society Awards]]''' **[[Houston Film Critics Society Awards 2008|2008]] - Best Original Score - ''[[Slumdog Millionaire]]'' <ref name="2008 Houston">{{cite news|url=http://www.thecelebritycafe.com/features/22798.html|title=Houston Film Critics Society Names Films for 2008|date=December 22, 2008|work=The Celebrity Cafe|accessdate=28 December 2009|archive-date=23 December 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081223223912/http://thecelebritycafe.com/features/22798.html|deadurl=yes}}</ref> **2008 - Best Original Song - "[[Jai Ho]]" performed by [[Sukhwinder Singh]], written by A. R. Rahman and [[Gulzar (lyricist)|Gulzar]] <ref name="2008 Houston"/> **[[Houston Film Critics Society Awards 2010|2010]] - Best Original Score - ''[[127 Hours]]'' <ref name="2010 Houston">{{cite news|url=http://www.awardsdaily.com/2010/12/the-houston-area-film-critics-nominations/|title=The Houston Area Film Critics Nominations|date=December 12, 2010|work=AwardsDaily|accessdate=March 13, 2012|archive-date=December 15, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101215054859/http://www.awardsdaily.com/2010/12/the-houston-area-film-critics-nominations/|deadurl=yes}}</ref> **2010 - Best Original Song - "[[If I Rise]]" performed by [[Dido (singer)|Dido]] and A. R. Rahman, written by A. R. Rahman and [[Rollo Armstrong|Rollo]] <ref name="2010 Houston"/> *'''[[Laurence Olivier Awards]] ([[United Kingdom]])''' ** 2003 - [[Laurence Olivier Award for Best New Musical]] - ''[[Bombay Dreams]]'' *'''[[MTV|MTV Awards]]''' **[[MTV India]] ***2006 - [[MTV Youth Icon of the Year]] **[[MTV Movie Awards]] ***[[2009 MTV Movie Awards|2009]] - [[MTV Movie Award for Best Song From a Movie|Best Song From a Movie]] - "[[Jai Ho]]" - ''[[Slumdog Millionaire]]'' <ref>{{cite web|url=http://www.mtv.com/ontv/movieawards/2009/|title=2009 MTV Movie Awards|publisher=MTV Networks|accessdate=16 August 2010|archive-date=24 April 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100424210027/http://www.mtv.com/ontv/movieawards/2009/|deadurl=yes}}</ref> *'''[[Satellite Awards]] (United States)''' **2008 - [[Satellite Award for Best Original Song]] - "[[Jai Ho]]" - ''[[Slumdog Millionaire]]'' <ref name="Satellite2008"/> **2010 - [[Satellite Award for Best Original Score]] - ''[[127 Hours]]'' <ref name="Satellite2010">[http://www.pressacademy.com/NominationsRelease.pdf 15th Annual Satellite Awards Nomination List] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715112448/http://www.pressacademy.com/NominationsRelease.pdf |date=2011-07-15 }}. International Press Academy. Retrieved 2010-12-1</ref> **2010 - Satellite Award for Best Original Song - "[[If I Rise]]" - ''[[127 Hours]]'' <ref name="Satellite2010"/> *'''[[Washington D.C. Area Film Critics Association|WAFCA Awards]]''' **2010 - [[Washington D.C. Area Film Critics Association Award for Best Score|Best Score]] - ''[[127 Hours]]'' <ref>{{cite web|url=http://www.wafca.com/awards/index.htm|title=2010 WAFCA Winners|publisher=[[Washington D.C. Area Film Critics Association]]|accessdate=6 December 2010|archive-date=18 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160118200725/http://www.wafca.com/awards/index.htm|deadurl=yes}}</ref> *'''[[World Soundtrack Academy|World Soundtrack Awards]]''' **2009 - [[World Soundtrack Award for Best Original Score of the Year|Best Original Score of the Year]] - ''[[Slumdog Millionaire]]'' <ref name="WSA2009"/> **2009 - [[World Soundtrack Award for Best Original Song Written Directly for a Film|Best Original Song Written Directly for a Film]] - "[[O Saya]]" - ''[[Slumdog Millionaire]]'' with M.I.A.<ref name="WSA2009"/> **2011 - Best Original Song Written Directly for a Film - "[[If I Rise]]" - ''[[127 Hours]]''<ref name="WSA2011">{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-08-25/news-and-interviews/29926262_1_world-soundtrack-awards-original-song-music-composerRahman's 'If I Rise' nominated for WSA|title=Rahman's 'If I Rise' nominated for WSA|work=[[The Times of India]]|date=25 August 2011|accessdate=30 August 2011}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==नामाङ्किताः== This section refers to awards where Rahman has been considered for a nomination but has not been nominated. *'''[[Academy Awards]]''' **[[79th Academy Awards|2007]] - [[Academy Award for Best Original Song|Best Original Song]] - "[[Rang De Basanti (soundtrack)|Lukka Chuppi]]" - ''[[Rang De Basanti]]'' <ref name="RDBnom">{{cite web|title=Rang De Basanti making waves at Oscars|date=11 December 2006|publisher=Bollywood News|url=http://bollywood.celebden.com/?cat=55|accessdate=2009-02-23|archive-date=2009-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090216111448/http://bollywood.celebden.com/?cat=55|deadurl=yes}}</ref><ref name="RDBnom2">{{cite news|accessdate=2008-05-10|url=http://www.telegraphindia.com/1061222/asp/etc/story_7144101.asp|title= ‘I’m dedicating it to Ustad’|last=Hazarika|first=Sneha|date=2006-12-22|work=[[The Telegraph (Kolkata)|The Telegraph]]}}</ref> **2007 - Best Original Song - "[[Rang De Basanti (soundtrack)|Khalbali]]" - ''[[Rang De Basanti]]'' <ref name="RDBnom"/><ref name="RDBnom2"/> **2007 - Best Original Song - "[[Water (soundtrack)|Aayo Re Sakhi]]" - ''[[Water (2005 film)|Water]]'' <ref>{{cite web|url=http://www.radiosargam.com/films/archives/1236/ar-rehmans-three-songs-among-oscar-nominees.html|title=A.R.Rahman's three songs among Oscar Nominees|publisher=Radiosargam.com|accessdate=2006-12-10}}</ref> **[[82nd Academy Awards|2010]] - Best Original Song - "Nana" - ''[[Couples Retreat]]'' <ref>{{cite web|title=Will Rahman’s Na Na do the trick?|date=2009-12-18|url=http://portal.arrfansclub.com/2009/12/18/will-rahmans-na-na-do-the-trick/|accessdate=2010-01-20|archive-date=2010-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20100123191747/http://portal.arrfansclub.com/2009/12/18/will-rahmans-na-na-do-the-trick/|deadurl=yes}}</ref> ==उत्तममाः== Rahman's songs and soundtracks have been included in the following top lists: *2003 - In a [[BBC World Service]] poll across 155 countries, Rahman's "Maa Tujhe Salaam" from ''[[Vande Mataram (album)|Vande Matharam]]'' and "[[Chaiyya Chaiyya]]" from ''[[Dil Se..]]'' were voted 2nd and 9th respectively in "The World's Top Ten" songs of all time.<ref>[http://www.bbc.co.uk/worldservice/us/features/topten/profiles/index.shtml The Worlds Top Ten] — BBC World Service</ref><ref>{{cite web |url= http://www.bbc.co.uk/worldservice/us/features/topten/profiles/index.shtml |title= The World's Top Ten |accessdate=2008-11-05 |work= |publisher= [[BBC World Service]] |date= }}</ref> *2005 - Rahman's [[Roja (soundtrack)|debut soundtrack]] for ''[[Roja]]'' was listed in ''[[Time (magazine)|TIME]]'s'' "[[Time magazine's "All-TIME" 100 best movies|10 Best Soundtracks]]" of all time by film critic [[Richard Corliss]].<ref name="Timetop10s">{{cite news| author=Corliss, Richard| title=Best Soundtracks - ALL TIME 100 MOVIES - TIME| work=[[Time (magazine)|TIME]]| url=http://www.time.com/time/2005/100movies/0,23220,soundtracks,00.html| year=2005| accessdate=February 24, 2008| archive-date=March 12, 2010| archive-url=https://web.archive.org/web/20100312033139/http://www.time.com/time/2005/100movies/0,23220,soundtracks,00.html| deadurl=yes}}</ref><ref name=Time>{{cite news|title="All-TIME" 100 Movies|publisher=''[[Time (magazine)|Time]]''|url=http://www.time.com/time/2005/100movies|accessdate=2009-02-25|archive-date=2010-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20100312032447/http://www.time.com/time/2005/100movies/|deadurl=yes}}</ref> *2007 - Rahman's [[Bombay (soundtrack)|soundtrack]] for ''[[Bombay (film)|Bombay]]'' was included in ''[[The Guardian]]'''s "1000 Albums to Hear Before You Die" list.<ref name=Guardian>{{cite web|title=100 Best Albums Ever|work=[[The Guardian]]|url=http://www.rocklistmusic.co.uk/guardian100.htm|accessdate=2010-02-03|archive-date=2011-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20110410200424/https://www.rocklistmusic.co.uk/guardian100.htm|deadurl=yes}}</ref> *2009 - The song "Kehna Hi Kya" from Rahman's soundtrack for ''[[Bombay (film)|Bombay]]'' was included in ''[[The Guardian]]'''s "1000 Songs Everyone Must Hear" list.<ref name=Guardian/> *2009 - Rahman's soundtrack for ''[[Lagaan]]'' was ranked at #45 on [[Amazon.com]]'s "The 100 Greatest World Music Albums of All Time" list.<ref>{{cite web|title=The 100 Greatest World Music Albums of All Time|publisher=[[Amazon.com]]|year=2009|url=http://www.amazon.com/gp/feature.html?ie=UTF8&docId=1000416151|accessdate=2010-02-03}}</ref><ref>{{cite news|title=Lagaan is listed among top 100 Albums|date=27 August 2009|work=[[Times of India]]|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/4936822.cms|accessdate=2010-02-03}}</ref> ==अन्योपलब्धयः== *By 2004, Rahman had sold more than 150 million records of his [[film score]]s and [[Film soundtracks|soundtracks]] worldwide,<ref>{{cite news|title=Culture: The Mozart of Madras|author=[[Richard Corliss]]|date=3 May 2004|work=[[Time (magazine)|Time]]|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,994077,00.html|accessdate=2010-02-03|archive-date=2010-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20100715184529/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,994077,00.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news | title=Indian film composer for Rings| work=[[BBC]]| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3211258.stm| accessdate=15 November 2008 | date=2003-10-21}}</ref> and sold over 200 million cassettes,<ref>{{cite web | author=Das Gupta, Surajeet|coauthors=Sen, Soumik|title=Composing a winning score| work=[[Rediff]]| url=http://www.rediff.com/money/2002/sep/21bizsp.htm| accessdate=15 November 2008}}</ref> making him one of the world's [[List of best-selling music artists|all-time top selling recording artists]]. *[[Time (magazine)|''Time'' magazine]] has described him as "India's most prominent movie songwriter".<ref>[[Richard Corliss|Corliss, Richard]]. (January 1, 2005). [https://archive.is/20120914085345/www.time.com/time/columnist/corliss/article/0,9565,1013198,00.html That Old Feeling: Isn't It Rahmantic?] ''[[Time Magazine]]''. Retrieved on 2008-05-25.</ref> *In 2009, ''Time'' magazine placed him in its ''[[Time 100|list of World's Most Influential People]]''.<ref>"The 2009 TIME 100 – A.R. Rahman"</ref> *His name has also been included in the list of the 500 Most Influential Muslims in the World, issued by the Royal Islamic Strategic Studies Center in [[Amman]], [[Jordan]].<ref name="InflMusl">{{cite web | author=The Royal Islamic Strategic Studies Centre |url=http://www.rissc.jo/docs/0A-FullVersion-LowRes.pdf | title=The 500 Most Influential Muslims|publisher=The Royal Islamic Strategic Studies Centre | accessdate=2011-01-03|format=PDF}}</ref> * The signature tune for telecom company [[Airtel]], composed by Rahman, is the world's most downloaded mobile music with over 150 million downloads.<ref>{{cite web|url=http://www.indiamag.in/airtel-new-signature-tune-available-for-download.html|title=Airtel New Signature Tune Available for Download|author=Bharat|publisher=Indiamag.in|accessdate=2010-11-19|archive-date=2010-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20101120222528/http://www.indiamag.in/airtel-new-signature-tune-available-for-download.html|deadurl=yes}}</ref> * The album rights for Tamil film ''[[Kandukondain Kandukondain]]'' were bought by [[Sa Re Ga Ma]] for a then record sum of {{INR}}2.2 crores.<ref>{{cite web | title=Rediff| work=Top Selling artists| url=http://ia.rediff.com/movies/1999/sep/07spice.htm| accessdate=26 October 2006 }}</ref> The record was reset by ''[[Sivaji: The Boss]]'' in 2007, and later by ''[[Enthiran]]'' in 2010.<ref>{{cite web |title=First Week Report Exclusive |url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-articles/movies-05/11-04-07-sivaji.html |date=2007-04-11 |accessdate=2007-04-11}}</ref> * ''[[Enthiran]]'' reached #1 in the [[itunes]] Top 10 World Albums chart, making it the first Indian album to reach the spot.<ref>{{cite web|author=Indiaglitz|year=2010|title=‘Endhiran’ tops Apple list|publisher=Indiaglitz|accessdate=2010-08-03|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/59090.html|archive-date=2010-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20100804005527/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/59090.html|deadurl=yes}}</ref> ===जयलेखः=== * At the [[Academy Awards]], Rahman is the first [[List of Asian Academy Award winners and nominees|Asian]] to [[List of people who have won multiple Academy Awards in a single year|win two Oscars in same year]] and be nominated twice in the same category for the same film. He is the first Asian to receive three Oscar nominations in same year and also the first Asian to receive multiple nominations in the category [[Academy Award for Best Original Score]]. ==उल्लेखाः== {{Reflist|3}} ==बाह्यानुबन्धाः== *[http://www.arrahman.com A. R. Rahman Official Website] *{{cite web|title=Awards for A. R. Rahman|publisher=[[Internet Movie Database]]|url=http://www.imdb.com/name/nm0006246/awards|accessdate=2009-02-24}} {{inc-musong}} {{DEFAULTSORT:Rahman, A. R. Awards}} [[वर्गः:A. R. Rahman]] [[वर्गः:Lists of awards by musician]] [[वर्गः:Bollywood lists of awards and nominations]] [[वर्गः:अन्यभाषालेखाः]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎]] [[वर्गः:सूचीलेखाः]] 7m0ymnl04ldp9bpxzc3ug7t84f1vfz1 0 23675 499319 498132 2026-05-23T00:00:41Z InternetArchiveBot 31833 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 499319 wikitext text/x-wiki {{Infobox World Heritage Site | WHS = छत्रपतिशिवाजीटर्मिनस् | Image = [[Image:Chhatrapati Shivaji Terminus (Victoria Terminus).jpg|200px|छत्रपतिशिवाजीरेल्वेनिस्थानकम्]] | State Party = {{flagicon|India}}[[भारतम्]], | Type = सांस्कृतिकम् | Coordinates = ii, iv | Criteria = | ID = ९४५ | Region = एषियापेसिफिक् | Year = क्रि.श.२००४ | Session = २८तमं | Link = http://whc.unesco.org/en/list/945 | locmapin = [[भारतम्]] | latitude = | longitude = }} ''' छत्रपतिशिवाजीटर्मिनस्''' [[भारतम्|भारतस्य]] वाणिज्यराजधान्यां विद्यमानम् अति विशिष्टं रेल्यननिस्थानकम् यत्र भारतस्य मध्यरेल्वे विभागस्य प्रशासनं भवति । अस्य पूर्वतनं नाम विक्टोरिया टर्मिनस् इति आसीत् । दास्यस्य सङ्केतं दूरीकृत्य इदानीं महकलेः छात्रपतिशेवाजेः नाम्ना अभिजानन्ति । नाम ह्रस्वीकृत्य सि.एस्.टि. इति कथयन्ति । एतत् [[भारतम्|भारतस्य]] किञ्चित् वशिष्टम् ऐतिहासिकं च रेल्निस्थानकम् । अपि च मध्यभारतरेल्वेविभागस्य मुख्यभागः । भारतस्य व्यस्ततमनिस्थानकेषु अन्यतमम् । भारतस्य सर्वाधिकछायाचित्रीकृतस्थाम् एतत् छत्रपतिशिवाजीटर्मिनस् निस्थानकम् इति प्रसिद्दिः । ==इतिहासः== अस्य निर्माणं फ्रेड्रिक् विलियम् स्टीवन्स् इति वस्तुतन्त्रज्ञः १६.१४लक्षरूप्यकाणां व्ययेन क्रि.श. १८८८तमे वर्षे निर्मितवान् । एषः स्टीवन्स् अस्य मानचित्रम् एक्सल् हर्मन् इत्यनेन लेखितवान् । अस्य जलवर्णचित्रं स्वयं रचयित्वा तस्य शुल्कं स्वीकृत्य यूरोपदेशस्य प्रवासार्थं प्रस्थितवान् । तत्र अनेकानि रेल्वेनिस्थानकानि परिशीलनार्थम् अटितवान् । अन्तिम रूपणेन एतत् निस्थनकं लण्डन् नगरस्य सेण्ट् पैङ्क्रास् निस्थानकस्य प्रतिरूपमिव दृश्यते स्म । निर्मणास्य आरम्भात् दशवर्षाणाम् अवधौ कार्यं सम्पन्नम् । [[भारतम्|भारतस्य]] स्वातन्त्रपूर्वकालः इति कारनेन विक्टोरिया राज्ञ्याः प्रशासनं चलति स्म इति कारणेन तस्याः नम्ना रेल्निस्थानकस्य लोकार्पणम् अभवत् । क्रि.श. १९९६तमे वर्षे [[शिवसेना]]याः अभ्यर्थनानुसारं नम्नापि भारतीकरणस्य सर्वकारीयनीत्यनुगुण अस्य निस्थानकस्य नाम परिवर्त्य, मराठाशूरवीरशासकस्य [[छात्रपतिशिवाजी]]वर्यस्य नाम महाराष्ट्रस्य राज्यसर्वकारः अकरोत् । क्रि.श. २००४तमवर्षस्य जुलै मासस्य द्वितीये दिने एतत् युनेस्कोसंस्थया विश्वपरम्परास्थानम् इति उद्घुष्टम् । ==भौतिकविशेषता== अस्य निस्थानकस्य भवनं विक्टोरियन् गोथिक् शैल्या निर्मितम् अपि तत्र तत्र भरतीयपरम्परागतयाः स्थापत्यकलायाः अपि केचनंशाः अनुसृताः । अस्य अन्तर्भागे काष्टनिर्मितचित्रकलाः, लोहैः पीतललोहेन च अलङ्कृताः जालन्द्राः, चिटिकागवाक्षाः, वृहत्सोपानमार्गालङ्कारः,इत्यादयः [[मुम्बै]]कलामहाविद्यालयस्य छात्राणां कुशलकर्मयोगदानम् अस्ति । एतत् निस्थानकं विशिष्टोन्नतं संरचनया, एकविंशतिशतकस्य स्थापत्यकलायाः विचित्रैः च विश्रुतः अस्ति । [[मुम्बै]] उपनगरीयरेल्वेयानानि येषां स्थानीययानम् इति कथयन्ति तानि सर्वाणि एतस्मात् निस्थानकात् एव निस्सरन्ति । महानगरस्य जनजीवनस्य सुविधायै अस्य योगदानं महत् अस्ति । इतः उपनगरीयनिस्थानकानां, नौकानिस्थानकस्य अन्यलघुनिस्थानकानां च सम्पर्कः अपि रेल्यनैः कृतः । ==वीथिका== <gallery perrow=3> Image:Victoriaterminus1903.JPG|क्रि.श.१९०३तमे वर्षे विक्टोरियाटर्मिनस् । Image:Mumbai Train Station.jpg|शिवाजीटर्मिनस् इति नूतननामाङ्कितम् । Image:Mumbai CST.jpg|मुबै सि.एस्.टि. Image:V.M._Doroshevich-East_and_War-British_India._Railroad_Station_in_Bombay_enhaced.jpg|शतं वर्षपूर्वस्य किञ्चिच्चित्रम् । Image:Mumbai CST clock.jpg|शिवाजीनिस्थानकस्य उपनगरीयस्टेशन् । Image:Mumbai CST interior.jpg|निस्थानके जनसम्मर्दस्य कालः । </gallery> ==बाह्यानुबन्धाः== * [http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=945 छत्रपति शिवाजी टर्मिनस] युनेस्को जालस्थान पर * [http://www.mumbai.org.uk/victoria-terminal.html छत्रपति शिवाजी टर्मिनस Mumbai] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080914103247/http://www.mumbai.org.uk/victoria-terminal.html |date=2008-09-14 }} * [http://hindi.indiarailinfo.com/station/map/1620 छत्रपति शिवाजी टर्मिनस का सैटीलाइट नक्शा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100104092951/http://hindi.indiarailinfo.com/station/map/1620 |date=2010-01-04 }} <!-- '''छत्रपति शिवाजी टर्मिनस''' [[महाराष्ट्र]] का एक प्रमुख [[भारतीय रेल|रेलवे]] स्टेशन है। यह [[मुंबई]] में स्थित है। --> {{भारतस्य विश्वपरम्परास्थानानि}} [[वर्गः:भारतस्य विश्वपरम्परास्थानानि]] 9836cigmjzjniat7lgqqga5r91dy315 0 29883 499323 499282 2026-05-23T00:40:36Z InternetArchiveBot 31833 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 499323 wikitext text/x-wiki {{कविः | नाम = भानुभक्त आचार्य<br>Bhanubhakta Acharya | जन्म = १८७१ | मरणम् = १९२५ | भावचित्रम् = Bhanu_salik_Nepal_Academy4.JPG | कालः = विक्रम सम्वत | जन्मस्थानम् = चुँदीरम्घा ग्राम [[तनहुँ मण्डल]] [[नेपाल]] | मरणस्थानम् = | भाषा =[[नेपाली]] | विभागः = पद्यम् | काव्यनाम = भानुभक्तिय रामायण | आश्रयदाता = | आवासस्थानम् = | प्रमुखकृतयः = बधुशिक्षा, भक्तमाला, प्रश्नोत्तरम् | पिता = धनञ्जय आचार्य | माता = | पुत्रः = }} '''भानुभक्त आचार्य''' नेपाली भाषास्य आदिकवि आसीत्। स बाल्मिकीय रामायणस्य नेपालीभाषा अनुवाद कार्येषु लोकप्रसिद्ध अस्ति। == प्रारम्भिक जीवन एवं शिक्षा == भानुभक्त आचार्यस्य जन्म: १३ जुलै १८१४ तमे वर्षे (२९ आषाढ़ १८७१ ई.पू.) नेपालस्य तनहुनमण्डलस्य चुँदीरम्धाग्रामे धनञ्जय आचार्यस्य, धर्मवती आचार्यस्य च गृहे अभवत् ।<ref>{{Cite web|title=Bhanu Bhakta Acharya: 5 reasons why a poet became a household name in Nepal|url=https://english.onlinekhabar.com/bhanu-bhakta-acharya-nepal-aadikavi.html|url-status=live|access-date=2021-07-20|website=OnlineKhabar|date=13 July 2021|language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713043312/https://english.onlinekhabar.com/bhanu-bhakta-acharya-nepal-aadikavi.html|archive-date=13 July 2021}}</ref> तस्य पिता धनञ्जय आचार्यः सर्वकारीयः अधिकारी आसीत्, सर्वेभ्यः भ्रातृभ्यः ज्येष्ठः आसीत् । भानुभक्तः स्वगृहे पितामहेन, अनन्तरं वाराणसीनगरे संस्कृतस्य प्राथमिकशिक्षां प्राप्तवान् । == साहित्यिकवृत्ति == नेपालीभाषासहिताः दक्षिण एशियायाः भाषाः तस्मिन् समये अधिकतया भाषाप्रसारणस्य मौखिकमाध्यमेन एव सीमिताः आसन् यत्र लिखितसन्दर्भः साहित्यिकः प्रभावः च अल्पः आसीत् यतो दक्षिण एशियायाः अधिकांशः लिखितग्रन्थाः संस्कृतस्य प्रधानाः आसन्, अतः प्रायः सामान्यजनानाम् कृते दुर्गमः आसीत् । यतो हि भिक्षवः बहुनः च आचार्यविद्वान् पुरोहितत्वेन उत्कृष्टतां प्राप्तवन्तः जातिः आसीत्, तस्मात् सर्वेषां धर्मग्रन्थादिसाहित्यग्रन्थानां प्रवेशः केवलं तेषां कृते एव सीमितः आसीत्, ये अपि शिक्षां प्राप्तुं संस्कृतं च अवगन्तुं शक्नुवन्ति स्म, अल्पाः एव आसन् अनेके कवयः संस्कृतभाषायां काव्यानि लिखितवन्तः आसन्, आचार्यः तु नेपालीभाषायां लेखनं कर्तुं आरब्धवान् येन न केवलं भाषा लोकप्रियतां प्राप्तवती अपितु राणाशासकानाम् अपि तस्य स्वीकारः प्राप्तः । रामस्य वीरकार्याणां प्रति आचार्यस्य परोपकारः तस्य कथां नेपालीभाषिणां जनानां कृते सुलभं कर्तुं तात्कालिकतां आनयत् । यतः अधिकांशजनाः संस्कृतभाषां न अवगच्छन्ति स्म, तस्मात् सः महाकाव्यस्य नेपालीभाषायां अनुवादं कृतवान् । रामायणस्य गीतात्मककथाशैल्याः संरक्षणं कृत्वा तस्य अनुवादाः तदेव गीतसारं वहन्ति इति विद्वांसः मन्यन्ते यत् "भवः मर्मा च (भव रर्मर्म)" यत् काव्यवत् ध्वनितुं न अपि तु रामायणस्य प्रादेशिकप्रभावं वा आन्तरिकं अर्थं वा विकृतं विना गीतवत् अधिकं ध्वन्यते स्म। सः पाश्चात्यशिक्षां न प्राप्तवान् न च विदेशीयसाहित्येन परिचितः आसीत् येन तस्य कार्यं अनुभवयात्रा च लोकभाषासाहित्यव्यवस्थायाः कृते मौलिकं कृत्वा तस्य कृतीषु प्रबलं नेपालीस्वादं आनयत् तस्य लेखनानां मुख्यविशेषताः सरलाः तथापि धर्मस्य भावः, सरलतायाः भावः, स्वदेशस्य उष्णता च प्रबलाः आसन् यस्य तुलना अन्ये बहवः कवयः न कर्तुं शक्तवन्तः धनिककुटुम्बस्य सन् तस्य कदापि आर्थिकक्लेशः नासीत्, अविस्मरणीयं जीवनं च यावत् सः समाजाय किमपि दातुम् इच्छन्तं तृणकर्तकं न मिलितवान् येन सः मृत्योः अनन्तरं अपि स्मर्तुं शक्नोति स्म तृणच्छेदकस्य वचनं एव तस्य प्रेरणाम् अयच्छत् यत् सः किमपि कार्यं कर्तुं शक्नोति यत् समाजे चिह्नं त्यजति। सः स्वजीवने द्वौ कृतिद्वयं लिखितवान् येषु एकं भानुभक्ते रामायणं अपरं च कारागारे स्थित्वा प्रधानमन्त्रिणं प्रति पद्यरूपेण लिखितं पत्रम्। कागदपत्रेषु हस्ताक्षरं कर्तुं केनचित् दुर्बोधतायाः कारणात् सः बलिबकः कृत्वा कारागारे प्रेषितः । कारागारे तस्य स्वास्थ्यं क्षीणं जातम्, मुक्तस्य मिथ्या आशाः अपि दत्ताः परन्तु तस्य प्रकरणं अपि न श्रुतम् । अतः, सः प्रधानमन्त्रिणं प्रति स्वस्य स्वतन्त्रतायाः याचिकापत्रं लिखितवान्, यत् पश्चात् तस्य महतीषु कृतिषु अन्यतमम् अभवत् । सः न केवलं स्वकाव्येन स्वतन्त्रतां प्राप्तवान् अपितु धनस्य पुटम् अपि दत्तवान् यतः सः तस्मिन् एव भाषायां लिखितवान् यत् तत्कालीनः प्रधानमन्त्री जनसमूहं प्रयोक्तुं बाध्यं कर्तुम् इच्छति स्म १८६८ तमे वर्षे यदा सः मृतः तदा सः न जानाति स्म यत् सः एकस्मिन् दिने नेपालस्य पूज्यतमकविषु अन्यतमः भविष्यति । तस्य सृष्टिः तु न प्रकाशिता, तस्य योगदानस्य श्रेयः न प्राप्य सः मृतः ।<ref>{{Cite web|last=आचार्य|first=जयराज|date=2021-07-10|title=भानुभक्तीय रामायण : दृष्टिविहीनलाई पनि|url=https://beta.gorkhapatraonline.com/featured/2021-07-10-41602|access-date=2022-07-28|website=[[Gorkhapatra]]|language=ne|archive-date=2022-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20220728181652/https://beta.gorkhapatraonline.com/featured/2021-07-10-41602|deadurl=yes}}</ref> == कृतयः == भानुभक्तस्य बहवः ग्रन्थाः श्रूयन्ते । तेषु अपि काश्चन प्रसिद्धाः रचनाः अत्र कथ्यन्ते - भानुभक्तीय रामायण, बधुशिक्षा, भक्तमाला, प्रश्नोत्तरं नाम्ना परिचित कृतानि सन्ति। == कृति == प्रकाशित कृति:- : महाकाव्य * [[रामायण|भानुभक्तीय रामायण-रचनाकाल]] १९१० : काब्य * प्रश्नोत्तर (वि.सं. १९१० ) * भक्तमाला(वि.सं. १९१०) * वधूशिक्षा (वि सं १९१९) * रामगीता (वि सं १९२५) * फुटकर कविता == कविताशं == [[रामायण]] १.बाल काण्ड :: एक् दिन् नारद् सत्य लोक् पुगिगया लोक्को गरौँ हित् भनि :: ब्रह्मा ताँहि थिया पर्या चरनमा खुसि गराया पनि :: :: क्या सोद्ध्छौ तिमी सोध भन्छु म भनि मर्जि भयेथ्यो जसै :: ब्रह्माको करुना बुजेर रिसिले बिन्ति गर्या यो तसै :: :: हे ब्रह्मा जति हुन् सुभा सुभ सबै सुनि रया छु कछु :: बाँकि छइन तथापि सुन्न इछ्या म यो गर्द्छु :: :: आउ लाज भयो कलि बखतमा प्रानि दुराच्रार भइ :: गर्न्याछन सब पाप् अनेक तरहका निस्काम तिमा गइ :: :: साच्ह्यो कुरा गरि नकोइ अरुकोइ गर्नन् त निन्दा पनि :: अर्कको धन खानलाई अभिला गर्नन् तद यो भनि :: :: कोहि जान् परस्त्रिमा रतहुनन कोही त हिम्सा महा :: देहलाई त आत्मा जानी रहलान् नासतिक पसु झहि तहाँ || == चित्रवली == <gallery> File:Statue of Bhanubhakta Acharya at Chundi Ramgha 01.jpg|भानुभक्ताचार्यप्रतिमा चुँदी रम्धा क्षेत्रे File:Bhanu salik Nepal Academy5.JPG|भानु शालिकः नेपाल प्रज्ञाप्तिष्ठन प्राङ्गणे File:Aadikavi Bhanubhakta Acharya.jpg|भानुभक्ताचार्यप्रतिमा दरवार पाठालाः प्राङ्गणे File:Bhanubhakta letter.jpg|भानुभक्ताचार्यस्य पुत्राय पत्रं (१८५८) File:Bhanubhakta_statue.JPG |दार्जिलिंगे भानुभक्त आचार्यस्य प्रतिमा </gallery> == आधाराः == [[वर्गः:नेपाली साहित्यकाराः]] [[वर्गः:नेपालदेशसम्बद्धाः स्टब्स्-लेखाः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] <references /> == बाह्यसम्पर्कतन्तुः == * [https://www.nepalilekh.com/Author/Bhanubhakta-Acharya भानुभक्त आचार्यका रचनाहरू (नेपाली लेख डट कम)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250210234016/https://www.nepalilekh.com/Author/Bhanubhakta-Acharya/|date=2025-02-10}} * [https://web.archive.org/web/20051016105230/http://www.spinybabbler.org/literature/personalities/bhanu_bhakta.htm भानुभक्त आचार्य: नेपाल साहित्यिक व्यक्तित्व] * [http://www.worldcat.org/search?q=su%3ABha%CC%84nubhakta%2C+1812-1868.&qt=hot_subject भानुभक्त आचार्यको बारेमा पुस्तकहरू], [[नेपाली भाषा|नेपालीभाषाम्]] hudundd5zlw2j1kehna02k0k5bvd3zt 0 39876 499321 499260 2026-05-23T00:31:05Z InternetArchiveBot 31833 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 499321 wikitext text/x-wiki '''बाजुरामण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] [[सेती अञ्चलम्|सेती अञ्चले]] अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । सुदुरपश्चिमप्रान्तस्य भागः बाजुरामण्डलम् (नेपालीभाषायां बाजुरा जिल्ला ) नेपालस्य सप्तसप्ततिमण्डलेषु अन्यतमम् अस्ति । मार्ताडी (अद्यत्वे बडिमालिकानगरपालिकायाः ​​भागः) इति मण्डलस्य मुख्यालयं कृत्वा अस्य मण्डलस्य क्षेत्रफलं २,१८८ कि.मी.।<ref>{{Cite web|url=http://www.digitalhimalaya.com/collections/nepalcensus/form.php?selection=1|title=Nepal Census 2001|work=Nepal's Village Development Committees|publisher=[[Digital Himalaya]]|access-date=12 December 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081012163506/http://www.digitalhimalaya.com/collections/nepalcensus/form.php?selection=1|archive-date=12 October 2008}}</ref> == भूगोल एवं जलवायु == अस्मिन् मण्डले नव नगरपालिकाः, ९ इलाकाः (प्रशासनिकक्षेत्राणि) १ निर्वाचनक्षेत्राणि च सन्ति । अयं मण्डलः देशान्तरे ८१° १०′ २०′′ तः ८१° ४८′ २७′′ पूर्वस्य अक्षांशस्य २९° १६′ २१′′ तः २९° ५६′ ५६′′ उत्तरपर्यन्तं च स्थितः अस्ति । भौगोलिकदृष्ट्या अस्य मण्डलस्य उत्तरतः दक्षिणपर्यन्तं त्रयः विशिष्टाः प्रदेशाः विभक्ताः सन्ति यथा- उच्च हिमालयन क्षेत्र, उच्च पर्वत एवं मध्य पर्वत। उच्चहिमालयनप्रदेशे सैपालहिमालयनशृङ्खला; उच्चपर्वतप्रदेशे दोहालेखः, घोरीलेखः च सन्ति । तथैव मध्य-पर्वत-शृङ्खलायां भिन्नाः पर्वत-श्रृङ्खलाः सन्ति यथा- बाडिमालिका मन्दिर। अस्य मण्डलस्य ३०० मीटर् तः ६४०० मीटर् यावत् ऊर्ध्वता आरब्धा अस्ति । == जनसांख्यिकीयम् == २०२१ तमे वर्षे नेपालजनगणनासमये बाजुरामण्डलस्य जनसंख्या १३८,५२३ आसीत् । अत्र १०.५६% जनाः ५ वर्षाणाम् अधः सन्ति । अस्य साक्षरता दरः ७१.२४%, प्रति १००० पुरुषेषु १०६५ महिलाः लिंगानुपातः च अस्ति । ७६,४६९ (५५.२०%) जनाः नगरपालिकासु निवसन्ति स्म ।<ref name="provincialreport">{{Cite web|title=Provincial/District/Local reports: Sudurpaschim Province|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/files/result-folder/province/Sudurpaschim_Province_census_report.pdf|access-date=|website=Census Nepal 2021|publisher=[[Central Bureau of Statistics (Nepal)|Central Bureau of Statistics]]}}</ref> खस्-जनाः अत्र ९८% जनसंख्यायाः बहुमतं भवन्ति । क्षेत्रीजनानाम् ५९% भागः, खासदलितानां २६% भागः अस्ति । पर्वतजञ्जतिः, मुख्यतया भोटे, उच्चपर्वतेषु निवसन्तः १% जनाः सन्ति ।<ref name="caste">{{Cite web|title=Table 1: Caste/Ethnicity and sex|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/downloads/caste-ethnicity|access-date=2024-03-16|website=Census Nepal 2021|publisher=[[Central Bureau of Statistics (Nepal)|Central Bureau of Statistics]]}}</ref> २०२१ जनगणनासमये ६३.९३% जनाःनेपाली भाषां, ३३.९७% जनाः बाजुरेलीभाषां बदन्ति।<ref name="mothertongue">{{Cite web|title=Table 5: Mother tongue and sex|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/downloads/caste-ethnicity|access-date=|website=Census Nepal 2021|publisher=[[Central Bureau of Statistics (Nepal)|Central Bureau of Statistics]]}}</ref> २०११ तमे वर्षे ९९.२% जनाः प्रथमभाषारुपेण नेपालीभाषां वदन्ति स्म।<ref>{{Cite web |title=NepalMap Language |url=https://nepalmap.org/data/table/?table=LANGUAGE&primary_geo_id=district-30&geo_ids=district-30,province-7,country-NP |access-date=2026-05-20 |archive-date=2023-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316215900/https://nepalmap.org/data/table/?table=LANGUAGE&primary_geo_id=district-30&geo_ids=district-30,province-7,country-NP |deadurl=yes }}</ref> ==प्रशासनम्== अस्मिन मण्डले नव नगरपालिकाः सन्ति, येस चत्वारी नगरपालिकाः, पञ्च ग्रामिणनगरपालिकाः च सन्ति। एते यथा;<ref>{{cite web|title=स्थानिय तह|url=http://103.69.124.141/|publisher=Ministry of Federal Affairs and General Administration|access-date=1 September 2018|language=ne|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831065451/http://103.69.124.141/|archive-date=31 August 2018|url-status=dead}}</ref> * बडिमालिका नगरपालिका * त्रिबेणी नगरपालिका * बुढिगंगा नगरपालिका * गौमुल ग्रामिण नगरपालिका * जगन्नाथ ग्रामीण नगरपालिका * स्वामी कार्तिक खापार ग्रामीण नगरपालिका * खप्तड छेडेदह ग्रामीण नगरपालिका * हिमाली ग्रामीण नगरपालिका == चित्रम् == <gallery> सञ्चिका:Bajura Dauda.JPG|संस्कृति: सञ्चिका:Landscape of Bajura.jpg|बाजुरामण्डले परिदृश्यः सञ्चिका:Woman in Bajura, Nepal.jpg|बाजुरायां स्त्री सञ्चिका:Lord Mahadev's Temple, Badimalika, Bajura, Nepal.jpg|भगवान् महादेव मन्दिर, बाडिमालिका, बाजुरा सञ्चिका:Snow covered Trails of Badimalika, Bajura.jpg|हिमाच्छादिताः बडिमालिकायाः ​​पन्थाः </gallery> ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] jrgvn242xe0ljw8txgwxcp8tbda0196 0 62183 499315 490961 2026-05-22T12:42:41Z Gotitbro 22976 [[Special:Contributions/76.178.103.80|76.178.103.80]] ([[User talk:76.178.103.80|talk]]) द्वारा कृता [[Special:Diff/490961|490961]] पूर्ववत्-प्रक्रिया निरस्तीक्रियताम् । 499315 wikitext text/x-wiki {{तलं गच्छतु}} {{infobox book||name={{PAGENAME}}|image=India geo stub.svg|image_size=300px|image_caption=भारतस्य सम्पूर्णमानचित्रम्|author=गोकुलदास-संस्कृतमहाविद्यालयस्य छात्राः|country=भारतम्|language=संस्कृतम्|genre=रङ्गमञ्चीयाभिनवशैली}} '''भ्रान्तभारत'''स्य लेखका गोकुलदास-संस्कृतमहाविद्यालयस्य छात्राः सन्ति । छात्राणां विबुधवाग्विलासिनी नामैका सभाप्यस्ति ययास्य नाटकस्य प्रकाशनं विहितम् । नागेशपण्डितः, शालिग्रामद्विवेदी, अच्युतपाध्ये चैतस्य नाटकस्य लेखकाः सन्ति।लेखकानां धारणानुसारं भारतं भ्रष्टं भवदास्ते । यथोक्तं नान्द्याम् '''मातस्त्वदीयचरणौ शरणं सदास्तु''' '''भ्रान्तस्य भद्रविमुखोद्यतभारतस्य।''' '''सत्सङ्गतोऽभवदिदं सुरराजपूज्यं''' '''वर्षं विमोहऋषिराजनिवासभूमिः।।''' अत्रारम्भे [[नारदः|नारदो]] रङ्गमञ्चमागच्छति । स आधुनिकताप्रवणं भारतमनुशोचति | तच्छिष्यो वस्तुस्थित्या सुपरिचितोऽस्ति । स स्पष्टमेव निगदति - '''पर्वतो वाथ पुरुषो दूरादेव हि शोभते।''' '''किंवदन्ती कृतार्थास्मिन् देशे भारतसंज्ञके।।''' संस्कृतेः सुरक्षा वैदेशिक-शिक्षा-बलेन विधातुं न शक्यते । नारदः कथयति - ‘मूलमुच्छिद्य चेच्छेत् को विद्वान् वृक्षस्य रक्षणम्।' ततो विवाहायुरधिकृत्य तर्क-वितका जायन्ते। संवादानां शैली सरला रमणीया चास्ति । भाषा बलवती वर्तते । नाटके विविधा भाषाः प्रयुक्ताः । प्राकृतस्य स्थानं हिन्दीभाषयाधिष्ठितम्। == सम्बद्धाः लेखाः == * [[भारतम्]] * [[हिमालयः]] * [[हिन्दूः]] * [[राष्ट्रध्वजः]] == उद्धरणानि == {{reflist}} [[वर्गः:विंशतिशताब्द्याः नाटकानि]] [[वर्गः:भारतम्]] [[वर्गः:न प्राप्तः संस्कृतसम्बद्धभाषानुबन्धः]] [[वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:स्टब्स् भारतसम्बद्धाः]] lcdltswtqootyj2jtub5u1yjl4nvdm1 499316 499315 2026-05-22T12:43:44Z Gotitbro 22976 /* */ unrelated 499316 wikitext text/x-wiki {{तलं गच्छतु}} {{infobox book||name={{PAGENAME}}|author=गोकुलदास-संस्कृतमहाविद्यालयस्य छात्राः|country=भारतम्|language=संस्कृतम्|genre=रङ्गमञ्चीयाभिनवशैली}} '''भ्रान्तभारत'''स्य लेखका गोकुलदास-संस्कृतमहाविद्यालयस्य छात्राः सन्ति । छात्राणां विबुधवाग्विलासिनी नामैका सभाप्यस्ति ययास्य नाटकस्य प्रकाशनं विहितम् । नागेशपण्डितः, शालिग्रामद्विवेदी, अच्युतपाध्ये चैतस्य नाटकस्य लेखकाः सन्ति।लेखकानां धारणानुसारं भारतं भ्रष्टं भवदास्ते । यथोक्तं नान्द्याम् '''मातस्त्वदीयचरणौ शरणं सदास्तु''' '''भ्रान्तस्य भद्रविमुखोद्यतभारतस्य।''' '''सत्सङ्गतोऽभवदिदं सुरराजपूज्यं''' '''वर्षं विमोहऋषिराजनिवासभूमिः।।''' अत्रारम्भे [[नारदः|नारदो]] रङ्गमञ्चमागच्छति । स आधुनिकताप्रवणं भारतमनुशोचति | तच्छिष्यो वस्तुस्थित्या सुपरिचितोऽस्ति । स स्पष्टमेव निगदति - '''पर्वतो वाथ पुरुषो दूरादेव हि शोभते।''' '''किंवदन्ती कृतार्थास्मिन् देशे भारतसंज्ञके।।''' संस्कृतेः सुरक्षा वैदेशिक-शिक्षा-बलेन विधातुं न शक्यते । नारदः कथयति - ‘मूलमुच्छिद्य चेच्छेत् को विद्वान् वृक्षस्य रक्षणम्।' ततो विवाहायुरधिकृत्य तर्क-वितका जायन्ते। संवादानां शैली सरला रमणीया चास्ति । भाषा बलवती वर्तते । नाटके विविधा भाषाः प्रयुक्ताः । प्राकृतस्य स्थानं हिन्दीभाषयाधिष्ठितम्। == सम्बद्धाः लेखाः == * [[भारतम्]] * [[हिमालयः]] * [[हिन्दूः]] * [[राष्ट्रध्वजः]] == उद्धरणानि == {{reflist}} [[वर्गः:विंशतिशताब्द्याः नाटकानि]] [[वर्गः:भारतम्]] [[वर्गः:न प्राप्तः संस्कृतसम्बद्धभाषानुबन्धः]] [[वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:स्टब्स् भारतसम्बद्धाः]] 8gn468jtx1k8orjjqhutk8dgkivrkx4 3 72926 499317 456740 2026-05-22T17:02:00Z Mfield 45561 Mfield इत्यनेन शीर्षकं परिवर्त्य [[सदस्यसम्भाषणम्:SajidA829]] पृष्ठं [[सदस्यसम्भाषणम्:Pawelo r]] प्रति स्थानान्तरितम्: "[[Special:CentralAuth/SajidA829|SajidA829]]" का नाम "[[Special:CentralAuth/Pawelo r|Pawelo r]]" करते समय पृष्ठ स्वतः स्थानांतरित हुआ 456740 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=SajidA829}} -- <b><span style="text-shadow:6px 6px 8px gray">[[सदस्यः:NehalDaveND|<span style="color:#FF9933">ॐNehalDaveND</span>]]•[[योजकसम्भाषणम्:NehalDaveND|<font color="blue">✉</font>]]•[[विशेषम्:योगदानम्/NehalDaveND|<font color="green">✎</font>]]</span></b> २३:४८, ५ डिसेम्बर् २०२० (UTC) phccqm454d6tye7s1gbg9xt7dd2iurx 3 76751 499313 463898 2026-05-22T12:05:42Z QueerEcofeminist 14698 QueerEcofeminist इत्यनेन शीर्षकं परिवर्त्य [[सदस्यसम्भाषणम्:Rishu Shukla]] पृष्ठं [[सदस्यसम्भाषणम्:Mamkor]] प्रति स्थानान्तरितम्: "[[Special:CentralAuth/Rishu Shukla|Rishu Shukla]]" का नाम "[[Special:CentralAuth/Mamkor|Mamkor]]" करते समय पृष्ठ स्वतः स्थानांतरित हुआ 463898 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Rishu Shukla}} -- <b><span style="text-shadow:6px 6px 8px gray">[[सदस्यः:NehalDaveND|<span style="color:#FF9933">ॐNehalDaveND</span>]]•[[योजकसम्भाषणम्:NehalDaveND|<font color="blue">✉</font>]]•[[विशेषम्:योगदानम्/NehalDaveND|<font color="green">✎</font>]]</span></b> ०१:३३, ८ जनवरी २०२२ (UTC) 5oqtvnz7l8x4pu1uyys839hqugiypsg 0 80304 499324 498713 2026-05-23T01:18:13Z InternetArchiveBot 31833 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 499324 wikitext text/x-wiki {{देश|conventional_long_name=संयुक्तारबामीरियराज्यानि|common_name=सं॰अ॰अ॰|native_name={{native name|अरबी|الإمارات العربية المتحدة}}<br />{{लिप्यंतरणम्|अल्-ʾइमारात् अल्-ʿअरबीयह् अल्-मुत्तःइदह्}}|image_flag=Flag of the United Arab Emirates.svg|image_coat=Emblem of the United Arab Emirates.svg|symbol_type=[[Emblem of the United Arab Emirates|Emblem]]|national_motto={{lang|ar|الله الوطن الرئيس}}|national_anthem={{lang|ar|عيشي بلادي}}<br />"''[[Ishy Bilady|{{transliteration|ar|Īšiy Bilādī}}]]''"<br />"Long Live My Country"<br />{{parabr}}{{center| }}|image_map=United Arab Emirates (orthographic projection).svg|capital=[[Abu Dhabi]]|largest_city=<!-- Don't change to Abu Dhabi without a citation -->[[Dubai]]<br />{{coord|25|15|N|55|18|E|display=inline}}|official_languages=[[Modern Standard Arabic|Arabic]]<ref>{{cite web |title=Fact sheet |url=https://u.ae/en/about-the-uae/fact-sheet |website=United Arab Emirates |publisher=U.ae |access-date=31 August 2020 |archive-date=18 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118101755/https://u.ae/en/about-the-uae/fact-sheet |deadurl=yes }}</ref>|demonym=[[Emiratis|Emirati]]<ref name=WorldFactbook/>|government_type=[[Federal monarchy|Federal]] [[Islamic monarchy|Islamic]] [[parliamentary]] [[Elective monarchy|elective]] [[semi-constitutional monarchy]]<ref>{{cite book|last=Stewart|first=Dona J.|title=The Middle East Today: Political, Geographical and Cultural Perspectives|publisher=Routledge|date=2013|location=London and New York|isbn=978-0415782432|page=155}}</ref><ref>{{cite book|last=Day|first=Alan John|title=Political Parties of The World|publisher=Stockton|date=1996|isbn=1561591440|page=599}}</ref><ref>{{cite web|url=https://elaws.moj.gov.ae/MainArabicTranslation.aspx?val=UAE-MOJ_LC-En/00_CONSTITUTION/UAE-LC-En_1971-07-18_00000_Dos.html&np=&lmp=undefined|title=United Arab Emirates Constitution|work=UAE Ministry of Justice|access-date=10 October 2018|accessdate=2022-10-19|archive-date=2018-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011053637/https://elaws.moj.gov.ae/MainArabicTranslation.aspx?val=UAE-MOJ_LC-En/00_CONSTITUTION/UAE-LC-En_1971-07-18_00000_Dos.html&np=&lmp=undefined|deadurl=yes}}</ref>|leader_title1=[[President of the United Arab Emirates|President]]|leader_name1=[[Mohamed bin Zayed Al Nahyan]]<ref>{{cite news |title=Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan elected as new UAE president |url=https://gulfnews.com/uae/government/sheikh-mohamed-bin-zayed-al-nahyan-elected-as-uae-president-1.1652518419842 |access-date=14 May 2022 |work=[[Gulf News]] |date=14 May 2022}}</ref>|leader_title2=[[List of prime ministers of the United Arab Emirates|Vice President and<br>Prime Minister]]|leader_name2=[[Mohammed bin Rashid Al Maktoum]]|legislature={{plainlist| * [[Federal Supreme Council]] * [[Federal National Council]] }}|sovereignty_type=[[History of the United Arab Emirates|Establishment]]|established_event1=[[Emirate of Ras Al Khaimah]]|established_date1=1708|established_event2=[[Emirate of Sharjah|Sharjah]]|established_date2=1727|established_event3=[[Emirate of Abu Dhabi|Abu Dhabi]]|established_date3=1761|established_event4=[[Emirate of Umm Al Quwain|Umm Al Quwain]]|established_date4=1768|established_event5=[[Emirate of Ajman|Ajman]]|established_date5=1816|established_event6=[[Emirate of Dubai|Dubai]]|established_date6=1833|established_event7=[[Emirate of Fujairah|Fujairah]]|established_date7=1879|area_km2=83,600|area_rank=114th|area_sq_mi=32,278 <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]-->|percent_water=negligible|population_estimate_year=2020|population_estimate=9,282,410<ref name="u.ae">{{cite web|url=https://u.ae/en/about-the-uae/fact-sheet/|title=United Arab Emirates Population (2020)|website=u.ae}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|population_census=4,106,427|population_estimate_rank=92nd|population_census_year=2005|population_density_km2=121|population_density_sq_mi=256 <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]-->|population_density_rank=110th|GDP_PPP={{increase}} $779.234 billion<ref name=imf2>{{cite web |url= https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2021/April/weo-report |title=United Arab Emirates |publisher=[[International Monetary Fund]]}}</ref>|GDP_PPP_year=2022|GDP_PPP_rank=34th|GDP_PPP_per_capita={{increase}} $78,255<ref name=imf2/>|GDP_PPP_per_capita_rank=6th|GDP_nominal={{increase}} $501.354 billion<ref name=imf2/>|GDP_nominal_year=2022|GDP_nominal_rank=32nd|GDP_nominal_per_capita={{increase}} $50,349<ref name=imf2/>|GDP_nominal_per_capita_rank=21st|Gini=26.0 <!--number only-->|Gini_year=2018|Gini_rank=|HDI=0.911 <!--number only-->|HDI_year=2021 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->|HDI_rank=26th|currency=[[United Arab Emirates dirham|UAE dirham]]|currency_code=AED|time_zone=[[Time in the United Arab Emirates|United Arab Emirates Standard Time]]|utc_offset=+04:00|date_format=dd/mm/yyyy|drives_on=right<!-- The steering wheel is on the left hand side of the car, but they drive on the right hand side of the road – that is driving on the right-->|calling_code=[[Telephone numbers in the United Arab Emirates|+971]] <!--- <nowiki>|</nowiki> Communication Companies = Etisalat<ref>{{cite web|url=http://www.etisalat.ae/|title=Welcome to Etisalat|publisher=Etisalat.ae}}</ref> <nowiki>|</nowiki> Communication Companies = du<ref>{{cite web|url=http://www.du.ae/|title=Emirates Integrated Telecommunications Company|publisher=Du.ae}}</ref> <nowiki>|</nowiki> Local calling_code = {{unbulleted list|[[Abu Dhabi]]: 02|[[Dubai]]: 04|[[Sharjah (emirate)|Sharjah]] nd [[Ajman]] : 06|[[Al-Ain]]: 03|[[Fujairah]]: 09|[[Umm al-Quwain]] and [[Ras al-Khaimah]]: 07}} ---->|cctld={{unbulleted list |[[.ae]] |[[emarat|امارات.]]}}|footnotes=<div style="background:#ddf;padding:0.2em;font-size:135%;text-align:center;">'''[[Portal:United Arab Emirates|United Arab Emirates portal]]'''</div>}} <references /> '''संयुक्तारबामीरियराज्यानि''' ( '''UAE''' ; {{Lang-ar|الإمارات العربية المتحدة}} {{Transl|ar|al-ʾImārāt al-ʿArabīyah al-Muttaḥidah}} ), वा '''अमीरियराज्यानि''' ( {{Lang-ar|الإمارات}} {{Transl|ar|al-ʾImārāt}} ), पश्चिमजम्बूद्वीपे ( The Middle East ) स्थितः देशः अस्ति। अरबद्वीपसमूहस्य पूर्वे अन्तभागे स्थितम् अस्ति, [[ओमान]] - [[सऊदी अरब]] - देशयोः सीमाः अस्ति, यदा तु फारस - खाते [[कतार]] - [[ईरान]] - देशयोः सह समुद्रीयसीमाः सन्ति |. अबुधाबी राष्ट्रस्य राजधानी अस्ति, दुबई, सर्वाधिकं जनसंख्यायुक्तं नगरं, अन्तर्राष्ट्रीयकेन्द्रम् अस्ति । संयुक्तारबामीरियराज्यानि सप्त अमीरियराज्य संघात् निर्मितं ऐच्छिकं राजतन्त्रम् अस्ति, यत्र अबुधाबी (राजधानी), अज्मान्, दुबई, फुजैराः, रस् अल् खैमाः, शार्जाः, उम्म् अल् ुक प्रत्येकं अमीरियराज्य एकेन अमीरेण शासितम् अस्ति तथा च अमीराः मिलित्वा संघीयसर्वोच्चपरिषदं निर्मान्ति | संघीय सर्वोच्चपरिषदः सदस्याः स्वसदस्यानां मध्ये एकं अध्यक्षं उपराष्ट्रपतिं च निर्वाचयन्ति । व्यवहारे अबुधाबी-नगरस्य अमीरः राष्ट्रपतिरूपेण कार्यं करोति, दुबई-नगरस्य शासकः उपराष्ट्रपतिः अपि च प्रधानमन्त्रिरूपेण कार्यं करोति । <ref name=":1">{{Cite web|title=United Arab Emirates's Constitution of 1971 with Amendments through 2004|url=https://www.constituteproject.org/constitution/United_Arab_Emirates_2004.pdf|website=ConstituteProject.org|accessdate=29 October 2017}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.constituteproject.org/constitution/United_Arab_Emirates_2004.pdf "United Arab Emirates's Constitution of 1971 with Amendments through 2004"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. </cite></ref> २०१३ तमे वर्षे देशस्य जनसंख्या ९२ लक्षं आसीत्, येषु १४ लक्षं अमीरातीनागरिकाः, ७८ लक्षं प्रवासिनः च आसन् । <ref name="natur">Habboush, Mahmoud. (10 October 2013) [http://uk.reuters.com/article/uk-emirates-citizenship-feature-idUKBRE99904J20131010 Call to naturalise some expats stirs anxiety in the UAE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714171325/http://uk.reuters.com/article/2013/10/10/uk-emirates-citizenship-feature-idUKBRE99904J20131010 |date=2014-07-14 }}.</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.migrationpolicy.org/article/labor-migration-united-arab-emirates-challenges-and-responses|title=Labor Migration in the United Arab Emirates: Challenges and Responses|publisher=migrationpolicy.org|accessdate=12 February 2016|date=18 September 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.migrationpolicy.org/article/labor-migration-united-arab-emirates-challenges-and-responses "Labor Migration in the United Arab Emirates: Challenges and Responses"]. migrationpolicy.org. 18 September 2013<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-14703998|title=United Arab Emirates country profile|date=28 September 2016|accessdate=23 October 2016}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.bbc.com/news/world-middle-east-14703998 "United Arab Emirates country profile"]. </cite></ref> २०२० तमे वर्षे संयुक्त अरब अमीरियराज्यानि-देशस्य जनसंख्या प्रायः ९९ लक्षं भवति।<ref name="worldometers.info">{{Cite web|url=http://www.worldometers.info/world-population/united-arab-emirates-population/|title=United Arab Emirates Population (2022)|website=www.worldometers.info}}</ref> संयुक्त अरब अमीरियराज्यानि-देशे १,२५,००० वर्षाणाम् अधिकं कालात् जनाः निवसन्ति । मेसोपोटामिया, [[ईरान|पारस्य]], [[भारतम्|भारत]] इत्यादीनां बहूनां सभ्यतानां व्यापारस्य चतुर्मार्ग अभवत् । <ref name="auto">{{Cite web|last=thedigitalphilatelist|date=8 January 2021|title=United Arab Emirates|url=https://thedigitalphilatelist.com/united-arab-emirates/|accessdate=8 July 2021|website=The Digital Philatelist|language=en-AU}}</ref> [[इस्लाम्-मतम्|इस्लामधर्मः]] आधिकारिकधर्मः [[अरबीभाषा]] च राजभाषा अस्ति । संयुक्त अरब अमीरियराज्यानिस्य सिद्धतैलस्य प्राकृतिकवायुस्य च भण्डारः क्रमशः विश्वस्य षष्ठः सप्तमः च बृहत्तमः अस्ति । <ref name="EIA">{{Cite web|url=https://www.eia.gov/beta/international/data/browser/#/?pa=00000000000000000000000000000000002&c=vvvvuvo&ct=0&tl_id=5-A&vs=INTL.57-1-AFG-TBPD.A&vo=0&v=H&start=2014&end=2016|title=Production of Crude Oil including Lease Condensate 2016|publisher=U.S. [[Energy Information Administration]]|format=CVS download|accessdate=27 May 2017}}</ref> <ref>U.S. Energy Information Administration, [http://www.eia.gov/cfapps/ipdbproject/IEDIndex3.cfm?tid=5&pid=57&aid=6 International Energy Statistics], accessed 17 January 2019.</ref> अबूधाबी-अमीरियराज्यस्य शासकः देशस्य प्रथमः राष्ट्रपतिः च जायद बिन सुल्तान अल नह्यान्, स्वास्थ्यसेवायां, शिक्षायां, आधारभूतसंरचनेषु च तेलस्य राजस्वस्य निवेशं कृत्वा संयुक्त अरब अमीरियराज्यानि-देशस्य विकासस्य निरीक्षणं कृतवान्। <ref name="bbc.co.uk">{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-14703998|title=United Arab Emirates profile|date=14 November 2012}}</ref> उपसागरसहकारपरिषदः सदस्येषु संयुक्त अरब अमीरियराज्यानि अर्थव्यवस्था सर्वाधिकं विविधा अस्ति । <ref>{{Cite web|url=http://www.imf.org/external/datamapper/index.php|title=IMF Data Mapper|publisher=Imf.org|accessdate=12 February 2016}}</ref> एकविंशतितमे शतके देशः तैल-गैसयोः उपरि न्यूनतया निर्भरः जातः, आर्थिकदृष्ट्या पर्यटन-व्यापारयोः विषये केन्द्रितः अस्ति । सर्वकारः आयकरं न गृह्णाति, यद्यपि निगमकरः स्थापितः अस्ति तथा च २०१८ तमे वर्षे ५% मूल्यवर्धितकरः स्थापितः <ref>{{Cite news|url=https://gulfnews.com/business/economy/vat/new-era-in-uae-as-vat-takes-effect-1.2149627|title=New era in UAE as VAT takes effect|date=1 January 2018|accessdate=12 July 2018}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFAugustine2018">Augustine, Babu Das (1 January 2018). </cite></ref> एम्नेस्टी इन्टरनेशनल्, फ्रीडम हाउस तथा ह्यूमन राइट्स् वॉच इत्यादयः मानवाधिकारसमूहाः सं॰अ॰अ॰-देशं मानवअधिकारविषये सामान्यतया घटिया इति मन्यन्ते, यत्र नागरिकाः शासनस्य आलोचनां कुर्वन्ति यत् कारागारं कृत्वा यातनां दत्तं भवति, राज्यसुरक्षायन्त्रेण उत्पीडिताः परिवाराः, बलात् अन्तर्धानस्य प्रकरणाः च भवन्ति <ref>{{Cite web|title=United Arab Emirates Archives|url=https://www.amnesty.org/en/location/middle-east-and-north-africa/united-arab-emirates/report-united-arab-emirates/|website=[[Amnesty International]]|accessdate=3 April 2022|language=en}}</ref> <ref name="usdep">{{Cite web|url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/2013/nea/220380.htm|title=2013 Human Rights Reports: United Arab Emirates|website=[[US Department of State]]|quote=Sharia (Islamic law) courts, which adjudicate criminal and family law, have the option of imposing flogging as punishment for adultery, [[prostitution]], consensual premarital sex, pregnancy outside marriage, defamation of character, and drug or alcohol abuse.}}</ref> सभा, संघ, पत्रिका, अभिव्यक्ति, धर्म इत्यादयः व्यक्तिगताधिकाराः अपि भृशं दमनं कुर्वन्ति । <ref>{{Cite web|title=Report on the situation of journalists in the UAE Input for the Secretary General Report on the safety of journalists and the issue of impunity|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/Issues/Journalists/GA72/InternationalCentreJusticeHumanRights.pdf|website=ohchr.org|publisher=[[Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights]]|accessdate=12 May 2022|language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/Issues/Journalists/GA72/InternationalCentreJusticeHumanRights.pdf "Report on the situation of journalists in the UAE Input for the Secretary General Report on the safety of journalists and the issue of impunity"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''ohchr.org''. </cite></ref> सं॰अ॰अ॰ - देशः मध्यमशक्तिः इति मन्यते । इदं [[संयुक्तराष्ट्रसङ्घः|संयुक्तराष्ट्रसङ्घस्य]], अरबलीगस्य, इस्लामिकसहकारसङ्गठनस्य, ओपेकस्य, असंलग्नआन्दोलनस्य, उपसागरसहकारपरिषदस्य (GCC) सदस्यम् अस्ति । ruu164k4k7kfavwik3dml4lx3lculo3 0 92257 499322 499273 2026-05-23T00:33:14Z InternetArchiveBot 31833 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 499322 wikitext text/x-wiki बाडिमालिका मन्दिरं हिन्दुमन्दिरम् अस्ति । सुदुरपश्चिमप्रान्तस्य बाजुरामण्डलस्य त्रिवेणीनगरपालिकायां स्थितम् अस्ति । नेपालदेशस्य प्रमुखमन्दिरेषु अन्यतमम् अस्ति ।<ref>{{Cite web|title=Badimalika Temple Tour|url=https://www.ecotrek.com.np/nepal/pilgrimage-tour/badimalika-temple-tour.html|access-date=2020-09-12|website=www.ecotrek.com.np|archive-date=2021-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021055142/https://www.ecotrek.com.np/nepal/pilgrimage-tour/badimalika-temple-tour.html|deadurl=yes}}</ref> भगवत्यै समर्पिता अस्ति। मलिका चतुर्दशी अस्य प्रमुखोत्सवः । अस्य सेवा द्वे पुरोहितौ कुर्वन्ति, एकः कालिकोटमण्डलस्य प्रतिनिधित्वं करोति, अपरः बाजुरामण्डलस्य ।<ref name="badimalika">{{cite web|URL=https://laltinkhabar.com/?p=4692|title=सबै भाकल पुरा हुने पृथ्वीको स्वर्ग: बडीमालिका|language=Nepali|publisher=Laltinkhabar}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><gallery> सञ्चिका:Badi Malika.png|बडी मालिका मन्दिरम् </gallery> == बाडिमालिका विषये कथा: == हिन्दुकथायाः अनुसारं यदा सतीदेव्याः पिता दक्षप्रजापतिः यज्ञं कुर्वन् आसीत् तदा सः महादेवं विहाय सर्वान् देवान् अस्मिन् समारोहे आमन्त्रितवान् ।<ref>{{Cite web|title=The Story of Sati and her Sacrifice|url=https://www.theholidayspot.com/shivratri/shiva-tales/shiva-and-sati.htm|access-date=2020-09-03|website=www.theholidayspot.com}}</ref> सती पितुः यज्ञसमारोहं गत्वा तं पृष्टवती यत् भवता भर्तारं किमर्थं न आमन्त्रितम्। दक्षप्रजापतिः उत्तरं दत्तवान् यत् महादेवः मद्यं पिबति, गञ्जा धूमपानं करोति, श्मशानेषु निद्रां करोति, कण्ठे सर्पं धारयति, ड्रेडलॉक् धारयति, भस्मना शरीरं आच्छादयति, व्याघ्रचर्मं च धारयति, अतः सः एतादृशे महत्त्वपूर्णे यज्ञे उपस्थितिम् अनुपयुक्तः अस्ति। भर्तुः प्रति एतत् अपमानं सहितुं असमर्था सती यज्ञाग्नौ प्लवमाना प्राणान् त्यक्तवती । महादेवः तस्याः मृत्युना एतावत् क्रुद्धः अभवत् यत् सः बीरभद्रं भूतगणं च दक्षप्रजापतिं मारयितुं यज्ञस्य नाशं कर्तुं प्रेषितवान् । प्रतिशोधं कृत्वा महादेवः स्वपत्न्याः शोकं कर्तुं आरब्धवान् । महादेवः सतीयाः शवम् आदाय विश्वस्य परिभ्रमणं कृतवान् । एतस्मिन् काले विष्णुः स्वस्य सुदर्शनचक्रं विमोच्य सतीयाः शरीरं क्षतम् अकरोत् येन कीटैः आक्रान्तं सड़्गं च भवितुमर्हति । यथा यथा सतीः शरीरस्य विघटनं प्रारभते स्म, तस्याः शरीरस्य अङ्गाः यस्मिन् भूमौ पतन्ति स्म, सा शाक्तपिथाः, पूजास्थानानि अभवन् । एवं क्रमेण तस्याः वामस्कन्धः मल्लगिरिपर्वते पतितः । तदा मल्लगिरी मलिक इति उच्यते स्म ।<ref name="badimalika2" /><ref>{{cite web|URL=https://www.govserv.org/NP/Bajura/357615187592441/Badimalika-Temple-%3A-%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8B-%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A4%B0-%E0%A4%AC%E0%A4%A1%E0%A5%80%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A4%AE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B0--%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%A8|title=Badimalika Temple : हाम्रो सुन्दर बडीमालिका मन्दिर/ पाटन|publisher=www.govserv.org}}</ref> == राजकीयपूजा : == बडीमालिका-मन्दिरे सरकारस्य पक्षतः एकः मुख्यपूजारी नियुक्तः अस्ति। वर्तमानकाले बाजुरा-जिल्लास्थ-त्रिवेणी-नगरपालिका-वार्ड-संख्या ९ पैमा-प्रदेशीयः नेत्रपाध्यायः मुख्यपूजारिरूपेण कार्यरतः अस्ति। पैमा-प्रदेशीयाः पूजारिणः नेत्रपाध्यायः तथा तस्य भ्रातरः पुत्राश्च राजकीयपूजां सम्पादयन्ति। राजकीयपूजायाः आरम्भे सर्वप्रथमं डोटी-जिल्लात् प्रेषितस्य गोरखनाथ-समूहस्य पक्षतः पूजा क्रियते, ततः परं जुम्ला-जिल्लात् चन्दननाथ-समूहस्य पक्षतः राजकीयपूजा भवति। अनन्तरं क्रमशः अछाम, बाजुरा तथा कालिकोट-जिल्लानां प्रमुख-जिल्लाधिकारीणां तेषां प्रतिनिधीनां च हस्तेन देव्या: राजकीयपूजा सम्पन्ना भवति। अधुना काले कालिकोट, जुम्ला, मुगु, अछाम, बाजुरा तथा कैलाली-जिल्लानां स्थानीय-सरकाराणां पक्षतः अपि बडीमालिका-मन्दिरे राजकीयपूजायाः परम्परा प्रचलिता अस्ति। कैलाली-जिल्लास्थितस्य सुदूरपश्चिम-प्रदेशस्य एकमात्र-उपमहानगरपालिका धनगढी-उपमहानगरपालिकाया: पक्षतः संवत् २०८२ तमे वर्षे श्रावण-मासस्य २३ दिने प्रथमवारं राजकीयपूजा कृता। धनगढी-उपमहानगरपालिकायाः नगरप्रमुखस्य श्रीगोपाल-हमाल-महोदयस्य पहलया संवत् २०८२ तः बडीमालिका-मन्दिरे राजकीयपूजायाः आरम्भः कृतः। == चित्रम् == <gallery> सञ्चिका:Badimalika Temple, Bajura, Nepal.jpg|बाडिमालिका मन्दिर‍म् सञ्चिका:Stone Sculpture of Badimalika Temple.jpg|बाडिमालिका मन्दिरस्य पाषाणमूर्तिः सञ्चिका:Badi Malika.png|बडिमालिका मन्दिरम् सञ्चिका:बडिमालिका मन्दिरबाट फर्केका मानिसहरु.JPG|तीर्थयात्रीम् सञ्चिका:बडिमालिका मन्दिरमा पूजा गर्दे.JPG|पूजनम् सञ्चिका:Way to badimalika.JPG|बाडिमालिकाय मार्गः </gallery> == अपि द्रष्टव्यम् == [[बाजुरामण्डलम्]] == आधाराः == == बाह्यानुबंधाः == [[वर्गः:मन्दिराणि]] [[वर्गः:नेपालदेशस्य तीर्थक्षेत्राणि]] [[वर्गः:नेपालदेशस्य पर्यटकीयक्षेत्राणि]] n2e8sr3t8eebvhoa669558g6k1z38fz 3 92265 499314 2026-05-22T12:05:42Z QueerEcofeminist 14698 QueerEcofeminist इत्यनेन शीर्षकं परिवर्त्य [[सदस्यसम्भाषणम्:Rishu Shukla]] पृष्ठं [[सदस्यसम्भाषणम्:Mamkor]] प्रति स्थानान्तरितम्: "[[Special:CentralAuth/Rishu Shukla|Rishu Shukla]]" का नाम "[[Special:CentralAuth/Mamkor|Mamkor]]" करते समय पृष्ठ स्वतः स्थानांतरित हुआ 499314 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्दिष्टम् [[सदस्यसम्भाषणम्:Mamkor]] m1ag6fhko273cxydyw8zo0xholxwwsf 3 92266 499318 2026-05-22T17:02:00Z Mfield 45561 Mfield इत्यनेन शीर्षकं परिवर्त्य [[सदस्यसम्भाषणम्:SajidA829]] पृष्ठं [[सदस्यसम्भाषणम्:Pawelo r]] प्रति स्थानान्तरितम्: "[[Special:CentralAuth/SajidA829|SajidA829]]" का नाम "[[Special:CentralAuth/Pawelo r|Pawelo r]]" करते समय पृष्ठ स्वतः स्थानांतरित हुआ 499318 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्दिष्टम् [[सदस्यसम्भाषणम्:Pawelo r]] c5no0gapdac1hvhgpgkwvxze2s8109c 0 92267 499325 2026-05-23T10:18:01Z Ganesh Paudel 6561 "[[:ne:Special:Redirect/revision/1352590|मिक्लाजुङ गाउँपालिका, पाँचथर]]" पृष्ठस्य अनुवादं कृत्वा निर्मितम् 499325 wikitext text/x-wiki {| class="infobox ib-settlement vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org">मिक्लाजुङ गाउँपालिका, पाँचथर</div> |- | colspan="2" class="infobox-subheader" |<div class="category">[[गाउँपालिका]]</div> |- class="mergedtoprow" | colspan="2" class="infobox-full-data" |<div class="switcher-container"><div class="center"><div style="width:250px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:250px;padding:0"><div style="position:relative;width:250px">[[चित्र:कोशी_प्रदेश.png|250x250अणवः|मिक्लाजुङ गाउँपालिका, पाँचथर मा पर्दछ कोशी प्रदेश]]<div style="position:absolute;top:52.632%;left:84.545%"><div style="position:absolute;left:-3px;top:-3px;line-height:0">[[चित्र:Red_pog.svg|चित्रपरिसन्धिः=|6x6अणवः|मिक्लाजुङ गाउँपालिका, पाँचथर]]</div></div></div><div>कोशी प्रदेशस्य मानचित्रे मिक्लाजुङ गाउँपालिकायाः अवस्थिति</div><span class="switcher-label" style="display:none">कोशी प्रदेशको नक्सा देखाउनुहोस्</span></div></div></div><div class="center"><div style="width:250px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:250px;padding:0"><div style="position:relative;width:250px">[[चित्र:नेपालका_प्रदेशहरू.png|250x250अणवः|मिक्लाजुङ गाउँपालिका, पाँचथर मा पर्दछ नेपाल]]<div style="position:absolute;top:76%;left:93.793%"><div style="position:absolute;left:-3px;top:-3px;line-height:0">[[चित्र:Red_pog.svg|चित्रपरिसन्धिः=|6x6अणवः|मिक्लाजुङ गाउँपालिका, पाँचथर]]</div></div></div><div>मिक्लाजुङ गाउँपालिका, पाँचथर (नेपाल)</div><span class="switcher-label" style="display:none">नेपालको नक्सा देखाउनुहोस्</span></div></div></div></div> |- class="mergedbottomrow" | colspan="2" class="infobox-full-data" |निर्देशाङ्क: <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%81%E0%A4%99_%E0%A4%97%E0%A4%BE%E0%A4%89%E0%A4%81%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE,_%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%81%E0%A4%9A%E0%A4%A5%E0%A4%B0&params=27.2_N_87.96_E_type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="यस स्थानको लागि नक्साहरू, हवाइ तस्विरहरू, र अन्य तस्विरहरू"><span class="latitude">२७°१२′N</span> <span class="longitude">८७°५८′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">&#xFEFF; / &#xFEFF;</span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="यस स्थानको लागि नक्साहरू, हवाइ तस्विरहरू, र अन्य तस्विरहरू">27.2°N 87.96°E</span><span style="display:none">&#xFEFF; / <span class="geo">27.2; 87.96</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[भौगोलिक निर्देशाङ्क प्रणाली|निर्देशाङ्कहरू]]: <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%81%E0%A4%99_%E0%A4%97%E0%A4%BE%E0%A4%89%E0%A4%81%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE,_%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%81%E0%A4%9A%E0%A4%A5%E0%A4%B0&params=27.2_N_87.96_E_type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="यस स्थानको लागि नक्साहरू, हवाइ तस्विरहरू, र अन्य तस्विरहरू"><span class="latitude">२७°१२′N</span> <span class="longitude">८७°५८′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">&#xfeff; / &#xfeff;</span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="यस स्थानको लागि नक्साहरू, हवाइ तस्विरहरू, र अन्य तस्विरहरू">27.2°N 87.96°E</span><span style="display:none">&#xfeff; / <span class="geo">27.2; 87.96</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator> |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |देश | class="infobox-data" |<span class="flagicon">[[सञ्चिका:Flag_of_Nepal.svg|चित्रपरिसन्धिः=|चित्रपाठ्यम्=|20x20अणवः| ]]&nbsp;</span>[[नेपालदेशः|नेपाल]] |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |प्रदेश | class="infobox-data" |कोशी प्रदेश |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[नेपालदेशस्य मण्डलानि|जिल्ला]] | class="infobox-data" |[[पाँचथरमण्डलम्|पाँचथर]] |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |स्थापित | class="infobox-data" |२७ फागुन २०७३ |- class="mergedtoprow" ! colspan="2" class="infobox-header" |सरकार<div class="ib-settlement-fn"></div> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;अध्यक्ष | class="infobox-data" |अमरराज माखिम <small> (नेकपा (माओवादी केन्द्र))</small> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;उपाध्यक्ष | class="infobox-data" |सन्तकुमार सेर्मा <small> (नेपाली काङ्ग्रेस)</small> |- class="mergedtoprow" ! colspan="2" class="infobox-header" |क्षेत्रफल<div class="ib-settlement-fn"></div> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;जम्मा | class="infobox-data" |१६६.६१&nbsp;किमी^२ (६४.३३&nbsp;वर्ग&nbsp;माइल) |- class="mergedtoprow" ! colspan="2" class="infobox-header" |जनसङ्ख्या<div class="ib-settlement-fn"><span class="nowrap">&nbsp;</span>(राष्ट्रिय जनगणना २०७८)</div> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;जम्मा | class="infobox-data" |२१,०६१ |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;घनत्व | class="infobox-data" |१३०/किमी^२ (३३०/वर्ग&nbsp;माइल) |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[समयवलयः|समय क्षेत्र]] | class="infobox-data" |[[स॰सा॰स॰+०५:४५|युटिसी+५:४५]] ([[नेपालदेशस्य प्रामाणिकः समयः|नेपाली समय]]) |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |क्षेत्रीय सङ्केत | class="infobox-data" | +९७७-०२४ |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |केन्द्र | class="infobox-data" |पूर्वतन रवी गाविस कार्यालय |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |वेबसाइट | class="infobox-data" |[https://www.phalgunandamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |} '''मिक्लाजुङ्ग ग्रामपालिका''' [[पाँचथरमण्डलम्|पाँचथरमण्डलस्य]] सप्तग्रामीणनगरपालिकासु अन्यतमा अस्ति . २०७३ तमे वर्षे फाल्गुन्-मासस्य २७ दिनाङ्के पूर्वतन आरुबोटे, सराङडाँडा, रवि, कुरुम्बा, लिम्बा, दुर्दिम्बा गाविस च संयोज्य एतत् ग्रामपालिका इति घोषितम् == जनसंख्या == २०७८ तमे वर्षे राष्ट्रियजनगणना तथ्याङकानुसार मिक्लाजुङ्ग ग्रामपालिकायाः कुलजनसंख्या २१,०६१ अस्ति, अत्र ५,४५९ गृहाणि सन्ति । {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+मिक्लाजुङ ग्रामीण नगरपालिकायाः वडागत सांख्यिकी ! नव वार्ड ! पूर्वगाविसाः समाविष्टाः ! जन ! क्षेत्रफलम् (वर्ग कि.मी.) २. ! जनसंख्या घनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ | सराङडाँडा (१–४) २. | २,२४५ | १४.७१ इति | १५२.६२ इति |- | २ | सराङडाँडा (५–९) २. | २,६८४ | १९.६८ इति | १३६.३८ इति |- | ३ | अरुबोटे | २,९०० | २२.२१ | १३०.५७ इति |- | ४ | रवि | ४,०९८ | २०.५६ इति | १९९.३२ इति |- | ५ | कुरुम्बा (१–८) २. | ३,०३२ इति | १६.७१ इति | १८१.४५ इति |- | ६ | कुरुम्बा (९) लिम्बा च (१–३, ९) २. | १,५९३ | १६.०१ इति | ९९.५० इति |- | ७ | लिम्बा (४–८) २. | १,९०७ | २३.९९ इति | ७९.४९ इति |- | ८ | दुर्दिम्बा | २,६०२ | ३२.७३ इति | ७९.५० इति |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''निक्षेपः''' | '''२१,०६१ इति''' | '''१६६.६ इति''' | १२६.४२ इति |} == सन्दर्भाः == == बाह्यलिङ्काः == [[वर्गः:नेपालदेशस्य नगराणि]] osyv2j9uwxpa44ica2bz9y925ve185w