विकिपीडिया sawiki https://sa.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%AE%E0%A5%8D MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter माध्यमम् विशेषः सम्भाषणम् सदस्यः सदस्यसम्भाषणम् विकिपीडिया विकिपीडियासम्भाषणम् सञ्चिका सञ्चिकासम्भाषणम् मीडियाविकि मीडियाविकिसम्भाषणम् फलकम् फलकसम्भाषणम् साहाय्यम् साहाय्यसम्भाषणम् वर्गः वर्गसम्भाषणम् प्रवेशद्वारम् प्रवेशद्वारसम्भाषणम् TimedText TimedText talk पटलम् पटलसम्भाषणम् Event Event talk 0 1267 499348 480448 2026-05-26T01:46:27Z InternetArchiveBot 31833 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 499348 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |native_name = {{collapsible list |titlestyle = background:transparent;text-align:left;padding-left:2.5em;font-size:85%;<!--size of [show]/[hide] link--> |liststyle = text-align:center;white-space:nowrap; |title = {{resize|125%|Republic of South Africa}} | {{small|{{nobold|''10 other official names:''<ref>{{cite web |url=http://www.constitutionalcourt.org.za/site/theconstitution/thetext.htm |title=The Constitution |publisher=Constitutional Court of South Africa |accessdate=3 September 2009}}</ref>}}}} | {{native name|af|{{small|Republiek van Suid-Afrika}}|fontsize=68%}} | {{native name|nr|{{small|iRiphabliki yeSewula Afrika}}|fontsize=68%}} | {{native name|xh|{{small|iRiphabliki yomZantsi Afrika}}|fontsize=68%}} | {{native name|zu|{{small|iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika}}|fontsize=68%}} | {{native name|ss|{{small|iRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika}}|fontsize=68%}} | {{native name|nso|{{small|Repabliki ya Afrika-Borwa}}|fontsize=68%}} | {{native name|st|{{small|Rephaboliki ya Afrika Borwa}}|fontsize=68%}} | {{native name|tn|{{small|Rephaboliki ya Aforika Borwa}}|fontsize=68%}} | {{native name|ts|{{small|Riphabliki ra Afrika Dzonga}}|fontsize=68%}} | {{native name|ve|{{small|Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe}}|fontsize=68%}} }} |common_name = South Africa |image_flag = Flag of South Africa.svg |alt_flag = |image_coat =Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |alt_coat = |symbol_type = Coat of arms |national_motto = "{{unicode|!ke e: ǀxarra ǁke}}"&nbsp;{{small|([[ǀXam language|ǀXam]])}}<br/>{{small|"[[Unity in Diversity]]"}} |national_anthem = [[National anthem of South Africa]]<br />[[File:South African national anthem.oga|center]] |image_map = Location South Africa AU Africa.svg |map_caption = {{map caption|countryprefix=|location_color=dark blue|region=Africa|region_color=dark grey|subregion=the [[African Union]]|subregion_color=light blue}} |alt_map = |capital = {{unbulleted list |[[Pretoria]] {{small|(executive)}} |[[Bloemfontein]] {{small|(judicial)}} |[[Cape Town]] {{small|(legislative)}}}} |latd= |latm= |latNS= |longd= |longm= |longEW= |largest_city = {{nowrap|[[Johannesburg]] {{small|(2006)}}<ref>{{cite web |url=http://www.citypopulation.de/World.html |title=Principal Agglomerations of the World |publisher=Citypopulation.de |accessdate=30 October 2011}}</ref><!--end nowrap:-->}} |official_languages = <ref group=Note>The [[Khoi languages|Khoi]], [[Nama language|Nama]] and [[San languages]] languages, [[South African Sign Language]], German, Greek, [[Gujarati language|Gujarati]], [[Hindi language|Hindi]], Portuguese, [[Tamil language|Tamil]], [[Telegu language|Telegu]], [[Urdu language|Urdu]], Arabic, [[Hebrew language|Hebrew]], [[Sanskrit language|Sanskrit]] and "other languages used for religious purposes in South Africa" have a special status ([http://www.constitutionalcourt.org.za/site/constitution/english-web/ch1.html Chapter 1, Article 6 of the South African Constitution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180207020120/http://www.constitutionalcourt.org.za/site/constitution/english-web/ch1.html |date=2018-02-07 }}).</ref> {{collapsible list |titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal; |title = [[Languages of South Africa|11 languages]] |liststyle = border-top:1px solid #aaa; | [[Afrikaans]] | |[[Northern Sotho language|Northern Sotho]] | [[South African English|English]] | [[Southern Ndebele language|Southern Ndebele]]|[[Sotho language|Southern Sotho]] |[[Swati language|Swazi]] |[[Tsonga language|Tsonga]] |[[Tswana language|Tswana]] |[[Venda language|Venda]] |[[Xhosa language|Xhosa]] |[[Zulu language|Zulu]] }} |ethnic_groups = {{unbulleted list | {{nowrap|79.2% [[Black people|Black African]]}} | 8.9% [[Coloured]] | 8.9% [[White South African|White]] | 2.5% [[Asian South African|Indian or Asian]] | 0.5% other }} |ethnic_groups_year = {{lower|0.4em|<ref name=census2011-inbrief />}} <ref group=Note>The Census 2011 household [http://www.statssa.gov.za/census2011/documents/CensusQuestionnaires/Census%202011_q_A.pdf questionnaire] describes the groups shown here as population groups, asking in respect of each household member "How would ''(name)'' describe him/herself in terms of population group?".</ref> |demonym = [[Demographics of South Africa|South African]] |government_type = [[Constitutional democracy|Constitutional]] [[parliamentary republic]] |leader_title1 = [[President of South Africa|President]] |leader_name1 = [[Jacob Zuma]] |leader_title2 = [[Deputy President of South Africa|Deputy President]] |leader_name2 = [[Cyril Ramaphosa]] |leader_title3 = [[Chairperson of the National Council of Provinces|Chairperson of the NCOP]] |leader_name3 = [[Thandi Modise]] |leader_title4 = [[Speaker of the South African National Assembly|Speaker of the National Assembly]] |leader_name4 = [[Baleka Mbete]] |leader_title5 = [[Chief Justice of South Africa|Chief Justice]] |leader_name5 = [[Mogoeng Mogoeng]] |legislature = [[Parliament of South Africa|Parliament]] |upper_house = [[National Council of Provinces]] |lower_house = [[National Assembly of South Africa|National Assembly]] |sovereignty_type = Independence |sovereignty_note = {{nowrap|from the [[United Kingdom of Great Britain and Ireland|United Kingdom]]}} |established_event1 = [[Union of South Africa|Union]] |established_date1 = 31 May 1910 |established_event2 = [[Statute of Westminster 1931|Statute of Westminster]] |established_date2 = 11 December 1931 |established_event3 = [[South African referendum, 1960|Republic]] |established_date3 = 31 May 1961 |area_rank = 25th |area_magnitude = 1 E12 |area_km2 = 1,221,037 |area_sq_mi = 471,443 |area_footnote = |percent_water = negligible |population_estimate = 54,002,000<ref name=newpopest>{{cite web |url=http://beta2.statssa.gov.za/publications/P0302/P03022014.pdf |title=Mid-year population estimates 2014 |publisher=Statistics South Africa |format=PDF |accessdate=5 August 2014 |archive-date=8 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808032616/http://beta2.statssa.gov.za/publications/P0302/P03022014.pdf |deadurl=yes }}</ref> |population_estimate_rank = 25th |population_estimate_year = 2014 |population_census = 51,770,560{{rp|18}} |population_census_year = 2011 |population_density_km2 = 42.4 |population_density_sq_mi = |population_density_rank = 169th |GDP_PPP = {{nowrap|$623.201 billion<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2013/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=48&pr.y=15&sy=2013&ey=2013&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=199&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |title=South Africa |publisher=International Monetary Fund |accessdate=2013-10-27}}</ref><!--end nowrap:-->}} |GDP_PPP_rank = 25th |GDP_PPP_year = 2014 |GDP_PPP_per_capita = $11,914<ref name=imf2 /> |GDP_PPP_per_capita_rank = 82nd |GDP_nominal = {{nowrap|$371.211 billion<ref name=imf2/>}} |GDP_nominal_rank = 33rd |GDP_nominal_year = 2014 |GDP_nominal_per_capita = $7,096<ref name=imf2/> |GDP_nominal_per_capita_rank = 83rd |Gini_year = 2009 |Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> |Gini = 63.1 <!--number only--> |Gini_ref =<ref name="wb-gini">{{cite web |url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/ |title=Gini Index |publisher=World Bank |accessdate=2 March 2011}}</ref> |Gini_rank = <!-- 2nd --><!-- hid rank as source not clear --> |HDI_year = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> |HDI = 0.658 <!--number only--> |HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=2014 |accessdate=27 July 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21–25}}</ref> |HDI_rank = 118th |currency = [[South African rand]] |currency_code = ZAR |time_zone = [[South African Standard Time|SAST]] |utc_offset = +2 |time_zone_DST = |DST_note = |utc_offset_DST = |antipodes = |date_format = |drives_on = [[Right- and left-hand traffic|left]] |calling_code = [[+27]] |iso3166code = |cctld = [[.za]] }} '''दक्षिण अफ्रीका''' [[अफ्रीका]] महाद्वीपे दक्षिणखण्‍डे देश: अस्‍ति. अस्‍य राजधानी [[केपटौन]] अस्‍ति. ==टिप्पणी== {{reflist}} ==बाह्यसम्पर्कतन्तुः== *[http://www.gov.za/ Government of South Africa] *[https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-s/south-africa.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081122014112/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-s/south-africa.html |date=2008-11-22 }} *[http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/southafrica.htm South Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081026035604/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/southafrica.htm |date=2008-10-26 }} from ''UCB Libraries GovPubs'' *{{dmoz|Regional/Africa/South_Africa}} *[http://www.oecd.org/southafrica/ South Africa] [[Organisation for Economic Co-operation and Development|OECD]] *[http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-14094760 South Africa] from the [[BBC News]] *[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/555568/South-Africa South Africa] at ''[[Encyclopædia Britannica]]'' *[http://www.southafrica.info/ SouthAfrica.info] *[http://www.southafrica.net/sat/content/en/za/home South Africa Tourism] * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=ZA Key Development Forecasts for South Africa] from [[International Futures]] [[वर्गः:आफ्रिकाखण्डस्य राष्ट्राणि]] [[वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] q999c1lm9ijg81tmw58snadqi4hjs0v 0 34761 499351 493638 2026-05-26T03:47:24Z Janak Bhatta 11759 बिस्तारितम् 499351 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = देवगिरी शिखरम् | other_name = {{lang-en|Mt. Everest}}<br />{{Lang-ne|सगरमाथा}}<br />Chomolungma Qomolangma<br />{{Lang|bo|ཇོ་མོ་གླང་མ}} 珠穆朗玛峰 | photo = Everest kalapatthar crop.jpg | photo_caption = एवरेस्ट्-शिखरस्य दृश्यम् | elevation_m = 8848.86 | elevation_ref = <!-- This elevation, and the reasons for supporting it, are laid out and referenced in the measurement section, but some editors believe we should support 8844&nbsp;m or 8850&nbsp;m instead. If any editor thinks we should change it, could he/she please make the case on the talk page and allow time for discussion before editing. --><ref>Based on elevation of snow cap, not rock head. For more details, see ''[[#Measurement|Measurement]]''.</ref><br /><small> [[List of highest mountains|Ranked 1st]]</small> | prominence_m = 8848 | prominence_ref = <br /><small>[[Topographic prominence#Definitions|Notice special definition for Everest.]]</small> | map = | map_caption = [[नेपाल]] [[सगरमाथा अञ्चल]] एवं [[तिब्बत]] सीमा | label_position = right | listing = [[Seven Summits]]<br />[[Eight-thousander]]<br />[[List of countries by highest point|Country high point]]<br />[[Ultra prominent peak|Ultra]] | location = {{flagicon|NEP}} [[सोलुखुम्बु मण्डल]], [[सगरमाथा अञ्चल]], [[नेपाल|Nepal]]<br />{{flagicon|PRC}} [[Tingri County]], [[Xigazê Prefecture]], [[Tibet Autonomous Region]], [[जनबादी गणतन्त्र चीन|People's Republic of China]]<ref>The position of the summit of Everest on the international border is clearly shown on detailed topographic mapping, including official Nepalese mapping.</ref> | range = [[महालङ्गुर हिम श्रृङ्खला]] | lat_d = 27 | lat_m = 59 | lat_s = 17 | lat_NS = N | long_d = 86 | long_m = 55 | long_s = 31 | long_EW = E | coordinates_ref = <ref>The [[WGS84]] coordinates given here were calculated using detailed topographic mapping and are in agreement with [http://www.adventurestats.com/tables/8000ergeo.shtml adventurestats]. They are unlikely to be in error by more than 2". Coordinates showing Everest to be more than a minute further east that appeared on this page until recently, and still appear in Wikipedia in several other languages, are incorrect.</ref> | first_ascent = 29 May 1953<br />{{flagicon|NZL}} [[एडमण्ड हिलारी]]<br />{{flagicon|NEP}} [[तेन्जिङ नोर्गे शेर्पा]] | easiest_route = [[साउथकोल]] (नेपाल) }} '''देवगिरी शिखरम्''' (नेपाली [[W:Ne:सगरमाथा|सगरमाथा]]; आङ्ङलभाषा [[W:en:Mt. Everest|माउण्ट एभरेष्ट]]; तिब्बतीः चोमोलोङ्मा) इत्येतत् विश्वस्य सर्वोन्नतः शिखरः अस्ति। अयं [[नेपाल]]-देशे स्थितः अस्ति। देवगिरि शिखरस्य सर्वोन्नत प्रमाणित मापन ८८४८.८६ मीटर परिमित अथवा २९०३२ फीट परिमित अस्ति।<ref>{{Cite news|last=|first=|date=|title=Mount Everest is two feet taller, China and Nepal announce|work=[[National Geographic]]|url=https://www.nationalgeographic.com/science/2020/12/new-height-of-mount-everest-announced-by-china-and-nepal/|url-status=live|access-date=8 December 2020}}</ref> == नामाकरणः == '''देवगिरी शिखरस्य''' नेपाली/संस्कृतनाम सगरमाथा (IAST transcription) अथवा सागर-मथा<ref>{{cite web|title=Sagar-Matha: Nepal|url=http://www.geographic.org/geographic_names/name.php?uni=-1507822&fid=4445&c=nepal|access-date=18 April 2014|website=Geographical Names|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326070315/https://geographic.org/geographic_names/name.php?uni=-1507822&fid=4445&c=nepal|url-status=live}}</ref> (सगर-माथा, [sʌɡʌrmatʰa], lit. "आकाशस्य देवी"<ref>{{cite book |last1=Krakauer |first1=Jon |title=Into Thin Air: A Personal Account of the Mt. Everest Disaster |date=1997 |publisher=Villard |isbn=978-0-679-45752-7 |location=New York}}</ref>),<ref>{{cite book |last=Unsworth |first=Walt |title=Everest – The Mountaineering History |publisher=Bâton Wicks |year=2000 |isbn=978-1-898573-40-1 |edition=3rd |page=584}}</ref> यस्य अर्थः "महानीलगगनस्य शिरः", स (सागर), अर्थात् "आकाशः", तथा अना इति अर्थः (māthā), अर्थात् "शिरः" । ==सन्दर्भाः== <references /> == बाह्यानुबंधाः == [[वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्]] [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:शिखराणि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] polm36gb1q4he739ptqtm4tuq1gd4zh 499352 499351 2026-05-26T03:48:43Z Janak Bhatta 11759 /* बाह्यानुबंधाः */ बाह्यानुबंधाः‌+ 499352 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = देवगिरी शिखरम् | other_name = {{lang-en|Mt. Everest}}<br />{{Lang-ne|सगरमाथा}}<br />Chomolungma Qomolangma<br />{{Lang|bo|ཇོ་མོ་གླང་མ}} 珠穆朗玛峰 | photo = Everest kalapatthar crop.jpg | photo_caption = एवरेस्ट्-शिखरस्य दृश्यम् | elevation_m = 8848.86 | elevation_ref = <!-- This elevation, and the reasons for supporting it, are laid out and referenced in the measurement section, but some editors believe we should support 8844&nbsp;m or 8850&nbsp;m instead. If any editor thinks we should change it, could he/she please make the case on the talk page and allow time for discussion before editing. --><ref>Based on elevation of snow cap, not rock head. For more details, see ''[[#Measurement|Measurement]]''.</ref><br /><small> [[List of highest mountains|Ranked 1st]]</small> | prominence_m = 8848 | prominence_ref = <br /><small>[[Topographic prominence#Definitions|Notice special definition for Everest.]]</small> | map = | map_caption = [[नेपाल]] [[सगरमाथा अञ्चल]] एवं [[तिब्बत]] सीमा | label_position = right | listing = [[Seven Summits]]<br />[[Eight-thousander]]<br />[[List of countries by highest point|Country high point]]<br />[[Ultra prominent peak|Ultra]] | location = {{flagicon|NEP}} [[सोलुखुम्बु मण्डल]], [[सगरमाथा अञ्चल]], [[नेपाल|Nepal]]<br />{{flagicon|PRC}} [[Tingri County]], [[Xigazê Prefecture]], [[Tibet Autonomous Region]], [[जनबादी गणतन्त्र चीन|People's Republic of China]]<ref>The position of the summit of Everest on the international border is clearly shown on detailed topographic mapping, including official Nepalese mapping.</ref> | range = [[महालङ्गुर हिम श्रृङ्खला]] | lat_d = 27 | lat_m = 59 | lat_s = 17 | lat_NS = N | long_d = 86 | long_m = 55 | long_s = 31 | long_EW = E | coordinates_ref = <ref>The [[WGS84]] coordinates given here were calculated using detailed topographic mapping and are in agreement with [http://www.adventurestats.com/tables/8000ergeo.shtml adventurestats]. They are unlikely to be in error by more than 2". Coordinates showing Everest to be more than a minute further east that appeared on this page until recently, and still appear in Wikipedia in several other languages, are incorrect.</ref> | first_ascent = 29 May 1953<br />{{flagicon|NZL}} [[एडमण्ड हिलारी]]<br />{{flagicon|NEP}} [[तेन्जिङ नोर्गे शेर्पा]] | easiest_route = [[साउथकोल]] (नेपाल) }} '''देवगिरी शिखरम्''' (नेपाली [[W:Ne:सगरमाथा|सगरमाथा]]; आङ्ङलभाषा [[W:en:Mt. Everest|माउण्ट एभरेष्ट]]; तिब्बतीः चोमोलोङ्मा) इत्येतत् विश्वस्य सर्वोन्नतः शिखरः अस्ति। अयं [[नेपाल]]-देशे स्थितः अस्ति। देवगिरि शिखरस्य सर्वोन्नत प्रमाणित मापन ८८४८.८६ मीटर परिमित अथवा २९०३२ फीट परिमित अस्ति।<ref>{{Cite news|last=|first=|date=|title=Mount Everest is two feet taller, China and Nepal announce|work=[[National Geographic]]|url=https://www.nationalgeographic.com/science/2020/12/new-height-of-mount-everest-announced-by-china-and-nepal/|url-status=live|access-date=8 December 2020}}</ref> == नामाकरणः == '''देवगिरी शिखरस्य''' नेपाली/संस्कृतनाम सगरमाथा (IAST transcription) अथवा सागर-मथा<ref>{{cite web|title=Sagar-Matha: Nepal|url=http://www.geographic.org/geographic_names/name.php?uni=-1507822&fid=4445&c=nepal|access-date=18 April 2014|website=Geographical Names|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326070315/https://geographic.org/geographic_names/name.php?uni=-1507822&fid=4445&c=nepal|url-status=live}}</ref> (सगर-माथा, [sʌɡʌrmatʰa], lit. "आकाशस्य देवी"<ref>{{cite book |last1=Krakauer |first1=Jon |title=Into Thin Air: A Personal Account of the Mt. Everest Disaster |date=1997 |publisher=Villard |isbn=978-0-679-45752-7 |location=New York}}</ref>),<ref>{{cite book |last=Unsworth |first=Walt |title=Everest – The Mountaineering History |publisher=Bâton Wicks |year=2000 |isbn=978-1-898573-40-1 |edition=3rd |page=584}}</ref> यस्य अर्थः "महानीलगगनस्य शिरः", स (सागर), अर्थात् "आकाशः", तथा अना इति अर्थः (māthā), अर्थात् "शिरः" । ==सन्दर्भाः== <references /> == बाह्यानुबंधाः == '''*''' [<nowiki>https://web.archive.org/web/20181025114329/http://himalaya-info.org/Map%20khumbu_mitte.htm</nowiki> '''Mount Everest on Himalaya-Info.org (German)'''] '''*''' [<nowiki>http://www.staeudtner.com/allgemein/360-panorama-view-mount-everest-summit/</nowiki> '''360 panorama view from top of Mount Everest – large dimension drawing'''] '''*''' [<nowiki>https://web.archive.org/web/20050407035439/http://www.nationalgeographic.com/everest/</nowiki> '''''<nowiki>''National Geographic''</nowiki>'' site on Mount Everest'''] '''*''' [<nowiki>https://www.pbs.org/wgbh/nova/everest/</nowiki> '''NOVA site on Mount Everest'''] '''*''' [<nowiki>http://imagingeverest.rgs.org/Concepts/Imaging_Everest</nowiki> '''Imaging Everest, a collection of photographs'''] <nowiki>{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161114060108/http://imagingeverest.rgs.org/Concepts/Imaging_Everest/ |date=14 November 2016 }}</nowiki> '''*''' [<nowiki>http://www.summitpost.org/mountain/rock/150230/everest.html</nowiki> '''Mount Everest on Summitpost'''] '''*''' [<nowiki>http://www.8000ers.com/cms/content/view/52/185/</nowiki> '''Full list of all ascents of Everest up to and including 2008 (in PDF format)'''] '''*''' [<nowiki>https://outdoorinquirer.com/mount-everest-deaths/</nowiki> '''Deaths by year'''] ([<nowiki>https://web.archive.org/web/20231005171820/http://everesthistory.com/everestsummits/summitsbyyear.htm</nowiki> '''Summits and deaths per year''']) '''*''' [<nowiki>http://thegreatindian.tripod.com/mountEverest.htm</nowiki> '''Mount Everest panorama'''], [<nowiki>http://www.panoramas.dk/fullscreen2/full22.html</nowiki> '''Mount Everest interactive panorama (QuickTime format)'''], Virtual panoramas '''*''' [<nowiki>https://web.archive.org/web/20220314122829/https://www.nationalgeographic.com/travel/article/150420-everest-climbing-sherpas-mountaineering-nepal-himalayas-guides</nowiki> '''National Geographic, 2015 article with info-graphic on climbing routes'''] '''*''' [<nowiki>https://www.himalayandatabase.com/</nowiki> '''Himalayan Database: Data Visualization of Mount Everest Summit, Attempt, and Death''' ] [[वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्]] [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:शिखराणि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] b2a5ed2bjl6qt970nrk6ldc15ddes9x 499353 499352 2026-05-26T03:49:17Z Janak Bhatta 11759 /* बाह्यानुबंधाः */ बाह्यानुबंधाः 499353 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = देवगिरी शिखरम् | other_name = {{lang-en|Mt. Everest}}<br />{{Lang-ne|सगरमाथा}}<br />Chomolungma Qomolangma<br />{{Lang|bo|ཇོ་མོ་གླང་མ}} 珠穆朗玛峰 | photo = Everest kalapatthar crop.jpg | photo_caption = एवरेस्ट्-शिखरस्य दृश्यम् | elevation_m = 8848.86 | elevation_ref = <!-- This elevation, and the reasons for supporting it, are laid out and referenced in the measurement section, but some editors believe we should support 8844&nbsp;m or 8850&nbsp;m instead. If any editor thinks we should change it, could he/she please make the case on the talk page and allow time for discussion before editing. --><ref>Based on elevation of snow cap, not rock head. For more details, see ''[[#Measurement|Measurement]]''.</ref><br /><small> [[List of highest mountains|Ranked 1st]]</small> | prominence_m = 8848 | prominence_ref = <br /><small>[[Topographic prominence#Definitions|Notice special definition for Everest.]]</small> | map = | map_caption = [[नेपाल]] [[सगरमाथा अञ्चल]] एवं [[तिब्बत]] सीमा | label_position = right | listing = [[Seven Summits]]<br />[[Eight-thousander]]<br />[[List of countries by highest point|Country high point]]<br />[[Ultra prominent peak|Ultra]] | location = {{flagicon|NEP}} [[सोलुखुम्बु मण्डल]], [[सगरमाथा अञ्चल]], [[नेपाल|Nepal]]<br />{{flagicon|PRC}} [[Tingri County]], [[Xigazê Prefecture]], [[Tibet Autonomous Region]], [[जनबादी गणतन्त्र चीन|People's Republic of China]]<ref>The position of the summit of Everest on the international border is clearly shown on detailed topographic mapping, including official Nepalese mapping.</ref> | range = [[महालङ्गुर हिम श्रृङ्खला]] | lat_d = 27 | lat_m = 59 | lat_s = 17 | lat_NS = N | long_d = 86 | long_m = 55 | long_s = 31 | long_EW = E | coordinates_ref = <ref>The [[WGS84]] coordinates given here were calculated using detailed topographic mapping and are in agreement with [http://www.adventurestats.com/tables/8000ergeo.shtml adventurestats]. They are unlikely to be in error by more than 2". Coordinates showing Everest to be more than a minute further east that appeared on this page until recently, and still appear in Wikipedia in several other languages, are incorrect.</ref> | first_ascent = 29 May 1953<br />{{flagicon|NZL}} [[एडमण्ड हिलारी]]<br />{{flagicon|NEP}} [[तेन्जिङ नोर्गे शेर्पा]] | easiest_route = [[साउथकोल]] (नेपाल) }} '''देवगिरी शिखरम्''' (नेपाली [[W:Ne:सगरमाथा|सगरमाथा]]; आङ्ङलभाषा [[W:en:Mt. Everest|माउण्ट एभरेष्ट]]; तिब्बतीः चोमोलोङ्मा) इत्येतत् विश्वस्य सर्वोन्नतः शिखरः अस्ति। अयं [[नेपाल]]-देशे स्थितः अस्ति। देवगिरि शिखरस्य सर्वोन्नत प्रमाणित मापन ८८४८.८६ मीटर परिमित अथवा २९०३२ फीट परिमित अस्ति।<ref>{{Cite news|last=|first=|date=|title=Mount Everest is two feet taller, China and Nepal announce|work=[[National Geographic]]|url=https://www.nationalgeographic.com/science/2020/12/new-height-of-mount-everest-announced-by-china-and-nepal/|url-status=live|access-date=8 December 2020}}</ref> == नामाकरणः == '''देवगिरी शिखरस्य''' नेपाली/संस्कृतनाम सगरमाथा (IAST transcription) अथवा सागर-मथा<ref>{{cite web|title=Sagar-Matha: Nepal|url=http://www.geographic.org/geographic_names/name.php?uni=-1507822&fid=4445&c=nepal|access-date=18 April 2014|website=Geographical Names|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326070315/https://geographic.org/geographic_names/name.php?uni=-1507822&fid=4445&c=nepal|url-status=live}}</ref> (सगर-माथा, [sʌɡʌrmatʰa], lit. "आकाशस्य देवी"<ref>{{cite book |last1=Krakauer |first1=Jon |title=Into Thin Air: A Personal Account of the Mt. Everest Disaster |date=1997 |publisher=Villard |isbn=978-0-679-45752-7 |location=New York}}</ref>),<ref>{{cite book |last=Unsworth |first=Walt |title=Everest – The Mountaineering History |publisher=Bâton Wicks |year=2000 |isbn=978-1-898573-40-1 |edition=3rd |page=584}}</ref> यस्य अर्थः "महानीलगगनस्य शिरः", स (सागर), अर्थात् "आकाशः", तथा अना इति अर्थः (māthā), अर्थात् "शिरः" । ==सन्दर्भाः== <references /> == बाह्यानुबंधाः == '''*''' [<nowiki>https://web.archive.org/web/20181025114329/http://himalaya-info.org/Map%20khumbu_mitte.htm</nowiki> '''Mount Everest on Himalaya-Info.org (German)'''] '''*''' [<nowiki>http://www.staeudtner.com/allgemein/360-panorama-view-mount-everest-summit/</nowiki> '''360 panorama view from top of Mount Everest – large dimension drawing'''] '''*''' [<nowiki>https://web.archive.org/web/20050407035439/http://www.nationalgeographic.com/everest/</nowiki> '''''<nowiki>''National Geographic''</nowiki>'' site on Mount Everest'''] [[वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्]] [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:शिखराणि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] 697s8m7511ff50gu7zp34dirxc3qgrw 0 39875 499347 499240 2026-05-25T23:29:57Z InternetArchiveBot 31833 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 499347 wikitext text/x-wiki {{ Infobox settlement | name = अछाममण्डलम् | image_skyline = | image_caption = अछाममण्डलम् }} '''अछाममण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] [[सेती अञ्चलम्|सेती अञ्चले]] अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । अछाम् (नेपाली: अछाम जिल्ला उच्चारितः [ʌt͡sʰam] I) सुदुरपश्चिमप्रान्ते स्थितं मण्डलं नेपालस्य सप्तसप्ततिमण्डलेषु अन्यतमम् अस्ति । अस्य प्रान्तस्य नवमण्डलेषु अन्यतमम् अस्ति । मङ्गल्सेन् इत्यस्य मण्डलस्य मुख्यालयं कृत्वा अस्य मण्डलस्य क्षेत्रफलं १,६९२ कि.मी., जनसंख्या (२०११) २५७,४७७ अस्ति।<nowiki><ref name="National Population and Housing Census 2011(National Report)"/></nowiki> == व्युत्पत्ति: == == इतिहास: == [[सञ्चिका:Old_Doti.png|लघुचित्रम्|Old Doti District]] मदनसिंह थापा ५ शताब्द्यां अछामस्य प्रथमः राजा आसीत् । अछाम् मध्ययुगीनयुगे डोटीराज्यस्य भागः आसीत् ।<ref>{{cite web|url=https://www.volunteersummernepal.org/tag/deuki-pratha|title=Deuki Pratha|date=15 January 2012|access-date=18 February 2020}}</ref> नेपालेन १७९० तमे वर्षे डोटीं विलीनीकरणम् ।<ref>{{cite web|url=http://epopee.huma-num.fr/epic_documents_MG_Bharats.htm|title=M. Gaborieau on 7 Bharats recorded in Nepal (1969)|access-date=18 February 2020}}</ref> १९६१ पर्यन्तं डोटीमण्डलस्य भागः अभवत् । १९६१ तमे वर्षे एप्रिलमासस्य १३ दिनाङ्के अछाममण्डलेन डोटीमण्डलात् उत्कीर्णं कृत्वा पृथक् मण्डलं घोषितम्। == भूगोल एवं जलवायु == छाम इत्यस्य क्षेत्रफलं १,६९२ वर्गकिलोमीटर् (६५३ वर्गमील) अस्ति तथा च अक्षांशः २८०°४६’ उत्तरतः २९०°२३' उत्तरपर्यन्तं देशान्तरः च ८१०°३२ पूर्वतः ८१०°३५' पूर्वपर्यन्तं स्थितः अस्ति अछामस्य ९०% क्षेत्रफलं मध्यपर्वतस्य १०% उच्चपर्वतस्य च अस्ति । अस्य मण्डलस्य अधिकतमं ऊर्ध्वता ३,८२० मीटर् (१२,५३० फीट्) अस्ति, न्यूनतमं ऊर्ध्वता समुद्रतलात् ५४० मीटर् (१,७७० फीट्) अस्ति । अस्य मण्डलस्य उत्तरे बाजुरामण्डलं, पश्चिमे डोटीमण्डलं, पूर्वदिशि दैलेखमण्डलं, दक्षिणे सुर्खेतमण्डलं च परितः अस्ति ।<ref name="parichay">{{cite web|url=http://ddcachham.gov.np/ne-brief-introduction/|title=अछाम जिल्लाको संक्षिप्त परिचय|publisher=Achham DCC|access-date=23 February 2020|language=ne|archive-date=22 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200222021502/http://ddcachham.gov.np/ne-brief-introduction|deadurl=yes}}</ref> === नद्यः === अस्मिन् मण्डले कुलम् ३१ नद्यः सन्ति, येषु मुख्याः कर्णाली, सेटी, बुधिगङ्गा, एकदी खोला, कैलाश खोला, लुङ्ग्रेलिगाड्, प्रवालीगाड्, काशगद्, सरनिगाड्, आर्दोलिगाड्, तलरावा, बर्लेगाड् च सन्ति।<ref name="UNDAF">{{cite web|url=http://un.info.np/System/SignDownloadFile/4195|title=UNDAF District Profile: Achham|publisher=United Nation|access-date=23 February 2020}}</ref> == परिवहनः == अछाम् नेपालस्य सुदूरतमेषु मण्डलेषु अन्यतमम् अस्ति । धनगढीतः नेपालस्य पश्चिमसीमायां गच्छन्त्याः पक्के मार्गेण काठमाण्डूतः नेपालगञ्जतः च वाहनयानेन गन्तुं शक्यते । दैलखमण्डलेन गत्वा मिड्-हिल् राजमार्गस्य अकच्चा मार्गः अपि रकम् इत्यत्र कर्णाली-नगरं पारं कृत्वा मङ्गल्सेन्-नगरं गच्छति ।<ref name="Nepal">{{cite web|title=Accham|url=http://farwesternnepal.com/achham/|publisher=Far Western nepal|access-date=27 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130521184610/http://farwesternnepal.com/achham/|archive-date=2013-05-21|url-status=dead}}</ref> == शिक्षाम् == पञ्चवर्षेभ्यः ततः अधिकवयसः ७१% पुरुषाः अछामनगरे साक्षराः सन्ति यदा तु राष्ट्रियस्तरस्य ७५% जनाः साक्षराः सन्ति, मण्डले एतादृशानां महिलानां केवलं ४३% एव पठितुं लिखितुं च शक्नुवन्ति (समग्रनेपाले ५७% विरुद्धं)।<ref name="UNDAF2" /> ==चित्रम्== <gallery> सञ्चिका:Achham Airpoart-Western Nepal.jpg|अछाम विमानस्थानक सञ्चिका:Due Dewa Dhamali Achham Nepal.JPG|देवलम् सञ्चिका:Ramaroshan, Achham , Nepal.jpg|रामारोशन सरोवर: सञ्चिका:Black-headed jay at Ramaroshan, Achham , Nepal.jpg|पंक्षी </gallery> ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] db3tsxynd2nvfr8qhypdhfxabiknlap 0 52783 499350 484407 2026-05-26T02:20:16Z InternetArchiveBot 31833 Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 499350 wikitext text/x-wiki {{Infobox project | hi = बेटी बचाओ, बेटी पढ़ाओ | image = Beti Bachao Beti Padhao.jpg | image_size = 250px | alt = पुत्री रक्ष्यतां, पुत्री पाठ्यतां योजना | caption = '''पुत्री रक्ष्यतां, पुत्री पाठ्यतां योजना ''' | country = भारतम् | primeminister = नरेन्द्र मोदी | ministry = महिलाबालविकासमन्त्रालयः, स्वास्थ्यपरिवारकल्याणमन्त्रालयः, मानवसंसाधनविकासमन्त्रालयः इत्येतेषां मन्त्रालयानां संयुक्ताभियानम् | launched = {{start date and age|2015|01|22|df=y}} | status = Active | website = [http://www.pmindia.gov.in/en/government_tr_rec/beti-bachao-beti-padhao-caring-for-the-girl-child/ betibachaobetipadhao] }} '''पुत्री रक्ष्यतां, पुत्री पाठ्यतां योजना''' ''([[हिन्दीभाषा|Hindi]]: बेटी बचाओ, बेटी पढ़ाओ, Save girl child, educate girl child)'' [[भारतसर्वकारः|भारतसर्वकारेण]] भारतीयबालाभ्यः उद्घोषिता । २२ जनवरी २०१५ दिनाङ्के एतस्याः योजनायाः उद्घाटनं स्वयं [[भारतसर्वकारः|प्रधानमन्त्री]] [[नरेन्द्र मोदी|नरेन्द्रमोदी]] अकरोत् <ref>{{cite web|url=http://www.newindianexpress.com/nation/PM-to-Taunch-Beti-Bachao-Beti-Padhao-Programme-from-Haryana/2014/12/31/article2597270.ece|title=PM to Launch 'Beti Bachao, Beti Padhao' Programme from Haryana|website=Newindianexpress.com|accessdate=2016-06-12}}{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/pm-narendra-modi-to-launch-beti-bachao-beti-padhao-programme-from-haryana/articleshow/45707186.cms|title=PM Narendra Modi to launch 'Beti Bachao, Beti Padhao' programme from Haryana|website=Timesofindia-economictimes|accessdate=2016-06-12}}</ref> । योजनायै शतकोटिरूप्याकाणां ({{INRConvert|100|c}}) प्रारम्भिकं व्ययवृत्तं निर्धारितम् । <ref>{{cite web |url=http://wcd.nic.in/tender/Beti_bachao_beti_padhao_campaign_24072014.pdf |title=Archived copy |accessdate=5 November 2014 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141105190442/http://wcd.nic.in/tender/Beti_bachao_beti_padhao_campaign_24072014.pdf |archivedate=5 November 2014 }}</ref> == समस्या == १९६१ तमाद् वर्षात् ०-६ वर्षीयेषु बालकेषु प्रति १००० बालकानाम् अनुपाते बालिकानां सङ्ख्यायाः रूपेण परिभाषिते [[बाललिङ्गानुपात|बाललिङ्गानुपाते]] (सीएसआर) सातत्येन पतनं दरीदृश्यते । १९९१ तमे वर्षे बालिकानां सङ्ख्या ९४५ आसीत्, परन्तु २००१ तमे वर्षे न्यूनीभूय ९२७ अभवत् । ततः [[२०११]] तमे वर्षे सा सङ्ख्या ९१८ <ref>{{cite web |url=http://wcd.nic.in/tender/Beti_bachao_beti_padhao_campaign_24072014.pdf |title=Archived copy |accessdate=5 November 2014 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141105190442/http://wcd.nic.in/tender/Beti_bachao_beti_padhao_campaign_24072014.pdf |archivedate=5 November 2014 }}</ref> अभवत् । एषः कश्चन महाचिन्तायाः विषयः । अनुपाते न्यूनतायां महिलानां प्रति भेदभावस्य सङ्केतः स्पष्टो वर्तते । बाललिङ्गानुपातेन सुस्पष्टम् अस्ति यद्, जन्मनः पूर्वं पक्षपाति लिङ्गचयनं, जन्मोत्तरं च बालिकाभिः सह भेदभावः भारते वर्तते इति । एकत्र समाजद्वारा बालिकाभिस्सह भेदभावपूर्णः व्यवहारः अस्ति, तस्योपरि नैदानिकोपकरणानां सहजोपलब्धतायाः कारणेन, तेषां दुरुपयोगत्वाच्च कन्याभ्रूणहत्याः जायमानाः सन्ति । एवं बाललिङ्गानुपाते तीव्रपतनं भवद् अस्ति । == क्रियान्वयः == बालिकानाम् अस्तित्वसंरक्षणाय, सशक्तिकरणस्य सुनिश्चयार्थं च समन्विताः, सम्मिलिताः च प्रयासाः अपेक्ष्यन्ते । अत एव सर्वकारः "पुत्री रक्ष्यतां, पुत्री पाठ्यताम्" (“बेटी बचाओ बेटी पढ़ाओ”) इत्येतां योजानाम् अघोषयत् । राष्ट्रियाभियानत्वेन एतस्याः योजनायाः कार्यान्वयं स्यादिति सर्वकारस्य परियोजना अस्ति । अतः सर्वेषु [[भारतस्य राज्यानि|राज्येषु]], [[भारतस्य केन्द्रशासितप्रदेशाः|केन्द्रशासितप्रदेशेषु]] च तेषां शतस्य मण्डलानां चयनं भविष्यति, येषु कन्यालिङ्गानुपातः अतीव न्यूनः अस्ति । तेषां शतस्य मण्डलानाम् उपरि ध्यानं केन्द्रितं कृत्वा विभिन्नानां जागरूकताभियानानां माध्यमेन परिस्थितिपरिवर्तनाय प्रयासाः भविष्यन्ति । एतस्मिन् अभियाने केन्द्रसर्वकारस्य त्रयः मन्त्रालयाः मिलित्वा कार्यं करिष्यन्ति । ते मन्त्रालयाः के ? इति चेत्, [[महिलाबालविकासमन्त्रालयः]], [[स्वास्थ्यपरिवारकल्याणमन्त्रालयः]], [[मानवसंसाधनविकासमन्त्रालयः]] च । एतेषां मन्त्रालयानां प्रारम्भिकस्तरे कार्ययोजना एवम् त्रयाणाम् उद्दशानां पूर्त्यै अस्ति । ते उद्देशाः एवं सन्ति । १) कन्याभ्रूणहत्यायाः स्थगनम् २) बालिकानाम् अस्तित्वरक्षणं कृत्वा तासां सुरक्षायाः सुनिश्चयः ३) बालिकाभ्यः शिक्षायाः, सामाजिकयोगदानस्य च कृते प्रोत्साहनं करणीयम् । <ref>https://www.mygov.in/hi/group/बेटी-बचाओ-बेटी-पढ़ाओ/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> एतस्याः योजनायाः शीघ्रातिशीघ्रं कार्यान्वयं सर्वकारस्य लक्ष्यम् अस्ति । कारणं सर्वकारः [[भारत|भारते]] कन्यानां साक्षरतायाः माध्यमेन, तासां सामाजिक्याः, आर्थिक्याः आत्मनिर्भरतायाः विषये चिन्तयन्नस्ति । महिलानां कल्याणसेवां प्रति जागरूकतां जनयितुं, निष्पादनक्षमतायां च वृद्धिं कर्तुं प्रयासः एषः । एतस्याः (बी3पी) योजनायाः कृते सर्वेभ्यः काचित् [https://www.youtube.com/user/BetiBachaoBetiPadhao 'यूट्यूब'शृङ्खला] अपि उपलब्धा वर्तते । एतस्य प्रयासस्य प्रचारार्थम् एतस्मिन् मञ्चे अनेकानि चलच्चित्राणि प्रकाशितानि । ततोधिकं नागरकैः सह मिलित्वा एतस्मिन् विषये चर्चाविमर्शार्थं [https://www.mygov.in/hi/group/बेटी-बचाओ-बेटी-पढ़ाओ/ ‘मेरी सरकार’]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} इत्यस्मिन् जालस्थाने “बेटी बचाओ बेटी पढ़ाओ” इत्याख्यस्य दलस्यापि निर्माणं कृतम् अस्ति <ref>https://www.mygov.in/home/1/discuss/{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> । एवं नागरकाणां सक्रिययोगदानेन, सहभागितया च सर्वकारस्य आयोजनमेतत् सफलताङ्गच्छेदिति कामना सर्वकारस्य <ref>https://www.mygov.in/group-issue/share-your-inspiring-story-related-empowerment-girls/{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> । अनेन समूहेन सह सक्रियतया परामर्शानाम् आदानप्रदानं कृत्वा सर्वकारस्य साहाय्यं करोतु इति सर्वकारः बहुधा नागरकान् निवेदयति <ref>{{Cite web |title=संग्रह प्रतिलिपि |url=https://www.mygov.in/group-issue/communicating-and-changing-discriminatory-social-construct-against-girl-child/ |access-date=2016-08-21 |archive-date=2016-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160526232025/https://www.mygov.in/group-issue/communicating-and-changing-discriminatory-social-construct-against-girl-child/ |deadurl=yes }}</ref> । सन्देशमाध्यमेनापि सर्वकारः एतस्य अभियानस्य प्रचारप्रसारं कुर्वन् अस्ति <ref>https://blog.mygov.in/announcement-of-result-of-sms-competition-under-beti-bachao-beti-padhao-scheme/ </ref> । == हरियाणाराज्ये विशेषकार्यम् <ref> http://www.dnaindia.com/locality/gurgaon/haryana-govt-launches-beti-bachao-beti-padhao-call-action-65200 </ref> == प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदी एतस्याः "पुत्री रक्ष्यतां, पुत्री पाठ्यतां"-योजनायाः उद्घाटनं [[हरियाणाराज्यम्|हरियाणा]]<nowiki/>-राज्यस्य [[पानीपत]]<nowiki/>-नगरे अकरोत् । एतस्य पृष्ठे किञ्चन विशेषं कारणम् अपि आसीत् । आभारतं हरियाणा-राज्ये एव कन्यालिङ्गानुपातः सर्वाधिकः न्यूनः अस्ति । तत्र १००० बालकेषु बालिकानां सङ्ख्या ८७४ एव अस्ति । अतः सम्पूर्णस्य भारतस्य येषां शतस्य मण्डलानां चयनम् अभवत्, तेषु द्वादशानि मण्डलानि तु हरियाणा-राज्यस्य एव सन्ति । तेषां नामानि – [[रेवाडीमण्डलम्]], [[महेन्द्रगढमण्डलम्]], [[भिवानीमण्डलम्]], [[झज्जरमण्डलम्]], [[अम्बालामण्डलम्]], [[कुरुक्षेत्रमण्डलम्]], [[सोनीपतमण्डलम्]], [[रोहतकमण्डलम्]], [[करनालमण्डलम्]], [[कैथलमण्डलम्]], [[पानीपतमण्डलम्]], [[यमुनानगरमण्डलम्]] । हरियाणाराज्यसर्वकारः एतस्याः योजनायाः सफलतायै वैय्यक्तिकसंस्थानाम् अपि साहाय्यं स्व्यकरोत् । हरियाणाराज्यसर्वकारः भारतीयोद्योगपरिसङ्घ (सीआईआई) (Confederation of Indian Industries - CII), वाणिज्य एवं उद्योग ऑफ इंडियन चैम्बर्स ऑफ महासंघ (Federation of Indian Chambers of Commerce and Industries - FICCI) इत्येताभ्यां संस्थाभ्यां सह सहमतिज्ञापनम् (Memorandum of Understanding - MOU) अपि कृतवान् । == विज्ञापनानि == जून २०१५ मध्ये #SelfieWithDaughter इत्येतत् प्रचलनं सामाजिकमाध्यमेषु अतीव प्रसिद्धम् अभवत् । एतस्य प्रचलनस्य आरम्भः तदा अभवत्, यदा १९ जून २०१५ दिनाङ्के हरियाणाराज्यस्य बिबिपुरग्रामस्य ग्रामणीः स्वपुत्र्या सह स्वोद्धृतं (selfie) स्वीकृत्य [[फेसबुक्]]-मध्ये अस्थापयत् । <ref>{{cite web|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/how-pm-modis-beti-bachao-selfie-banao-campaign-became-a-rage-to-rewrite-gender-skewed-script-in-haryana/articleshow/47873120.cms |title=How PM Modi's Beti Bachao, Selfie Banao campaign became a rage to rewrite gender-skewed script in Haryana |publisher=''Economic Times'' |date=30 June 2015 |accessdate=1 July 2015 |author=Mohan, Rohini}}</ref> तस्य हेझ-टेग्-प्रचलनस्य सम्पूर्णे विश्वे प्रसिद्धिः अभवत् <ref>{{cite web|url=http://www.ndtv.com/india-news/selfiewithdaughter-trends-worldwide-after-pm-modis-mann-ki-appeal-776114 |title=#SelfieWithDaughter Trends Worldwide After PM Modi's Mann ki Baat |author=Sanyal, Anindita |publisher=''NDTV'' |date=28 June 2015 |accessdate=1 July 2015}}</ref> । [[मनोवार्ता]]<nowiki/>याम् अपि नरेन्द्रमोदी "पुत्री रक्ष्यतां, पुत्री पाठ्याताम्" अभियानस्य प्रचारम् अकरोत् <ref>http://www.narendramodi.in/pm-modi-s-mann-ki-baat-june-2016-488360 </ref> । == सम्बद्धाः लेखाः == * [[अङ्कीयतालकम्]] * [[प्रधानमन्त्रिजनधनयोजना]] * [[स्वच्छभारताभियानम्]] * [[भारते निर्मीयन्ताम्]] * [[सुकन्यासमृद्धियोजना]] * [[वस्तुसेवयोः करः (भारतम्)]] == बाह्यसम्पर्कतन्तुः == * [http://www.narendramodi.in/pm-modi-s-mann-ki-baat-june-2016-488360 मनोवर्तायाम् उल्लेखः] * [http://hindi.mapsofindia.com/my-india/india/beti-bachao-beti-padhao-scheme-to-ensure-the-rights-of-the-girl-children योजनाविषये] * [http://www.narendramodi.in/hi/text-of-pm-shri-narendra-modis-address-at-the-ceremony-to-launch-beti-bachao-beti-padhao-programme-2815 उद्घाटनभाषणं, नरेन्द्रमोदिना] * [http://timesofindia.indiatimes.com/india/Skewed-sex-ratio-MP-launches-Beti-Bachao-Abhiyan/articleshow/10212751.cms योजनारम्भः] == उद्धरणम् == {{Reflist|2}} == अधिकवाचनाय == http://www.betibachaobetipadhao.co.in/khap-leaders-join-bbbb/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160819204220/http://www.betibachaobetipadhao.co.in/khap-leaders-join-bbbb/ |date=2016-08-19 }} [[वर्गः:भारतसर्वकारस्य योजनाः]] [[वर्गः:मोदिशासनम्]] mctjmmgqgobk9kmgql3enuu5jlwhiz5 0 90379 499349 495614 2026-05-26T01:51:47Z InternetArchiveBot 31833 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 499349 wikitext text/x-wiki {{Infobox building|name=धरहरा|native_name=|image=File:Dharahara new tower.jpg|caption=धरहरा एतस्य पुनर्निर्मित ताराङ्गण|location=सुन्धारा, [[काष्ठमण्डप नगरम्]], नेपाल|architect=|status=पुनर्निर्मित|height={{convert|72|m}}|completion_date={{Start date|1832}} or later|coordinates={{coord|27.7007|85.3119|type:landmark_region:NP-P3|display=inline,title}}|map_type=|map_caption=|alternate_names=भीमसेनस्तम्भ|location_town=|location_country=नेपाल|architectural_style=[[मुगल]] तथा [[नवशास्त्रीय]] शैली|destruction_date=*{{end date|1934|01|15|df=y}} ([[1934 Nepal–Bihar earthquake|1934 earthquake]]; two of the original nine storeys remained) * {{end date|2015|04|25|df=y}} ([[April 2015 Nepal earthquake|2015 earthquake]]; a {{convert|10|m|ft|adj=mid|-tall}} stump of the base remained)|website=https://dharahara.gov.np/}}'''धरहरा'<nowiki/>''' अथवा ''भीमसेन स्तम्भ'' {{convert|72|m|ft|-tall|adj=mid}}<ref>{{cite news|title=चित्रेषु: नेपाले भूकम्पेन दराहारा गोपुरं ध्वस्त|url=http://www.dnaindia.com/world/photo-gallery-in-pictures-earthquake-in-nepal-demolishes-darahara-tower-2080626|access-date=25 April 2015|work=[[DNA (समाचारपत्र)|DNA]]}}</ref> सुन्धारा, [[काठमाण्डू|काष्ठमण्डप नगरम्]], नेपाल स्थित तारङ्गण अस्ति।<ref name="lonelyplanet2">{{cite web|url=http://www.lonelyplanet.com/nepal/kathmandu/sights/tower/bhimsen-tower-dharahara|title=LonelyPlanet Guide पर भीमसेन टॉवर|publisher=The Lonely Planet|access-date=2011-12-14}}</ref> प्रथमवारं १८३२ तमे वर्षे ''मुख्तियार'' ([[नेपालस्य प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]]) [[भीमसेन थापा]] इत्यनेन [[नेपालस्य राज्ञी त्रिपुरसुन्दरी|राज्ञी ललित त्रिपुरसुन्दरी]] इत्यस्य आयोगेन निर्मितः, [[वास्तुकला] इत्यस्य भागः आसीत् । राष्ट्रसंघीय सांस्कृतिक संघ [[UNESCO]] द्वारा विश्वसम्पदासुच्यै सूचिकृतम् एतत् सम्पदा अनेकवारं नष्टं पुनर्निर्माणं च कृतम् अस्ति । अस्मिन् तारङ्गणस्य सर्पिल-सोपानम् अस्त यत्र २१३ सोपानानि सन्ति। अष्टमे तले पर्यवेक्षकाणां कृते वृत्ताकारः वेदी अस्ति येन काष्ठमण्डप-उपत्यका विहङ्गमदृश्यम् दृश्यते। अस्य उपरि {{Convert|5.2|m}} फीट्) कांस्यस्तम्भः अपि अस्ति।<ref name="lonelyplanet">{{Cite web|url=http://www.lonelyplanet.com/nepal/kathmandu/sights/tower/bhimsen-tower-dharahara|title=Bhimsen Tower on LonelyPlanet Guide|publisher=The Lonely Planet|accessdate=2011-12-14}}</ref> [[महाभूकम्पः (नेपालदेशः २०१५)|२०१५ तमस्य वर्षस्य एप्रिल-मासस्य नेपाल-भूकम्पे]] अधिकांशः तारङ्गणस्य पतनम् अभवत्, परन्तु आधारः एव अभवत् । <ref name=":0">{{Cite news|title=LIVE: Two major quakes rattle Nepal; historic Dharahara Tower collapses, deaths reported in India|url=http://zeenews.india.com/news/india/live-two-major-quakes-rattle-nepal-historic-dharahara-tower-collapses-deaths-reported-in-india_1584785.html|accessdate=25 April 2015|date=25 April 2015}}</ref> <ref name=":1">{{Cite news|title=Historic Dharahara tower collapses in Kathmandu after earthquake|url=http://www.dnaindia.com/world/report-historic-dharahara-tower-collapses-in-kathmandu-after-quake-2080587|accessdate=25 April 2015|date=25 April 2015}}</ref> भूकम्पानन्तरं तारङ्गणस्य भग्नावशेषात् आहत्य १८० शवः प्राप्ताः । <ref>{{Cite news|date=2015-04-25|title=180 bodies retrieved from debris of Dharhara tower|url=https://www.thehindu.com/news/international/nepal-earthquake-hundred-of-bodies-retrieved-from-debris-of-dharhara-tower/article7141448.ece|accessdate=2021-06-28}}</ref> पुरातन तारङ्गणस्य अवशेष यथा विहित्वा २०१८ तमस्य वर्षस्य अक्टोबर्-मासे अस्य परिसरे अन्यैक तारङ्गणस्य पुनर्निर्माणं आरब्धम्, भूकम्पस्य षष्ठवर्षस्य एकदिनपूर्वं २०२१ तमस्य वर्षस्य एप्रिल-मासस्य २४ दिनाङ्के तस्य आंशिकरूपेण उद्घाटनं कृतम् । <ref name=":2">{{Cite news|date=2021-04-24|title=Nepal opens replica Dharahara Tower in Kathmandu|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-56873438|accessdate=2021-04-25}}</ref> परन्तु अस्य तारङ्गणस्य निर्माणकार्यं २०२४ तमस्य वर्षस्य सितम्बरमासपर्यन्तं अचलत् । <ref name="opening">{{Cite web|url=https://english.khabarhub.com/2024/25/401272/|title=Dharahara Tower reopens to high demand, tickets limited to 600 daily|date=2024-09-25|website=Khabarhub|accessdate=2024-10-21|archiveurl=https://archive.today/20241021083806/https://english.khabarhub.com/2024/25/401272/|archivedate=2024-10-21}}</ref> == इतिहास == काठमाण्डौ धरहरा नेपालदेशस्य सर्वोच्चं भवनं तथा भीमसेन् थापा इत्येन निर्मितं द्वितीयं तादृशं तारङ्गण आसीत् । <ref>{{Cite news|title=Too tall for comfort|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-216450496.html|archivedate=24 September 2015|accessdate=25 April 2015|date=11 January 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924152025/http://www.highbeam.com/doc/1G1-216450496.html|deadurl=yes}}</ref> प्रथमं तारङ्गण अष्टवर्षपूर्वं १८२४ तमे वर्षे (१८८१ ई.पू.) काठमाण्डूनगरस्य भोटेबहालस्य समीपे सुनधाराद् दक्षिणपूर्वदिशि स्थिते जनरल बाघे तस्य निवासस्थाने निर्मितम् । <ref name=":3">{{Cite web|title=The tale of two Dharaharas destroyed by two earthquakes at a 100-year interval|url=https://english.onlinekhabar.com/the-tale-of-two-dharaharas-destroyed-by-two-earthquakes-at-a-100-year-interval.html|accessdate=2021-06-28|website=OnlineKhabar English News|date=15 January 2021|language=en-GB}}</ref> १८३४ तमे वर्षे भूकम्पे अस्य अर्धभागे विदीर्णं जातम्, पुनः कदापि न निर्मितम् । एकवर्षेण अनन्तरमेव (१८३५ तमे वर्षे) भीमसेन् थापः भीमसेन् थापायाः भगिन्यायाः राज्ञी ललितत्रिपुरसुन्दरीदेव्याः कृते सुन्धारा (सुवर्ण जलधारा) इत्यनेन सहित द्वितीयं धरहरां निर्मितवान् । <ref name=":3" /> <ref name="bustle">{{Cite news|title=Nepal Earthquake Destroys Dharahara Tower, A Significant Tourist Attraction In The Heart Of Kathmandu|url=http://www.bustle.com/articles/78886-nepal-earthquake-destroys-dharahara-tower-a-significant-tourist-attraction-in-the-heart-of-kathmandu|accessdate=25 April 2015|date=25 April 2015}}</ref> [[सञ्चिका:Bhimsen_Tower.png|चित्रपाठ्यम्=|वामतः|लघुचित्रम्|धरहरा १९१० तमे वर्षे]] तदनन्तरम् शताब्दी पश्चात् १९३४ तमे वर्षे जनवरीमासस्य १५ दिनाङ्के अन्येक शक्तिशाली भूकम्पः प्रथमं तारङ्गणं पूर्णतया भग्न कृतं, द्वितीयतारङ्गणस्य नवतलेषु केवलं द्वौ एव तलौ अवशिष्टौ । तदनन्तरं तत्कालीनप्रधानमन्त्री जुद्धशमशेर जङ्गबहादुर राणा, धराहरातारङ्गणस्य पूर्णतया पुनर्स्थापनार्थं पुनर्निर्माणकार्यं कृतवान् । <ref name="ForSale">{{Cite news|title=For Sale|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-2960396181.html|archivedate=24 September 2015|accessdate=25 April 2015|date=3 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924204109/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2960396181.html|deadurl=yes}}</ref> मूल भीमसेन तारङ्गणस्य विनाशस्य अनन्तरं राज्ञी ललित त्रिपुरसुन्दरी इत्यस्य तारङ्गणं ''भीमसेन स्तम्भ'' इति बोधितं। युद्धे नेपालस्य भूमिं पुनः गृहीतुं ''भीमसेन् थापायाः'' पराक्रमस्य सम्मानार्थं द्वितीयं तारङ्गणं निर्मितम् । राजा राजेन्द्रविक्रमशाहः भीमसेन् थापा इत्यस्मै १८३५ तमे वर्षे ''लालमोहरं'' (राजमुद्रायुक्तं दस्तावेजं) दत्तवान् आसीत्, तस्य सम्मानार्थं १८२४ तमे वर्षे सुन्धरानगरे धरहरानगरस्य निर्माणं च मुख्यसेनापतिपदवीं स्वीकृत्य <ref name=":3"/> धरहरा-तारङ्गणः सैन्यस्य उपयोगाय प्रहरक तारङ्गण-रूपेण निर्मितः आसीत्। यदा राष्ट्रिय-महत्त्वस्य घटनाः अभवन् तदा तारङ्गणस्य उपरिभागात् गोविषाणिका इति वादन्तिस्म। सैनिकानां समागमनस्य सङ्केतः अयं आसीत्। गोविषाणिका-ट्रम्पेटिङ्ग् इत्यस्य एषा परम्परा तस्य पतनपर्यन्तं अन्ववर्तत। ''धरहरा''-नगरस्य एकस्मिन् सङ्केतफलकस्य उपरि, एतत् कथितम् अस्ति यत् ''धरहरा''-इत्यस्य मुख्यः उद्देश्यः टुँडीखेल-इत्यत्र (तारङ्गणस्य ईशान्यदिशि सैन्य-खलूरिका-भूमि-इत्यत्र सर्वकारीय-घोषणानां श्रवणार्थं जनान् आहूतुं राज्य-नगर-अधिकारिणः समर्थयितुं समर्थयितुं, तथा च एतत् "हिन्दु-मुस्लिम्-क्रिश्चियन्-मतानां मध्ये धार्मिक-सौहार्दम्" दर्शयति ''इति।'' '<ref name=":4">{{Cite journal|date=2019|title=Revealing What is Dear: the post-earthquake iconisation of the Dharahara, Kathmandu.|url=https://eprints.soas.ac.uk/30148/8/Hutt%20Revealing%20What%20is%20Dear.pdf|pages=549–576|access-date=2025-09-15|archive-date=2021-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20211120145111/https://eprints.soas.ac.uk/30148/8/Hutt%20Revealing%20What%20is%20Dear.pdf|deadurl=yes}}</ref> == 2015 भूकम्पम् == [[सञ्चिका:Dharahara11.jpg|लघुचित्रम्|धरहरा इत्यस्य अवशेषाः (1935 तमे वर्षे जुद्ध शम्सेर् इत्यनेन पुनर्निर्मिताः) 2015 तमस्य वर्षस्य भूकम्पस्य अनन्तरं।]] २०१५ अप्रिल २५ दिनाङ्के, नेपाली समयानुसार ११:५६ पूर्वान्ह ७.८ म्याग्निच्युड इति परिमितं गोरखा जनपद केन्द्रविन्दू कृत्वा भूकम्पः अभवत्।, येन धरहरा पतितः। मध्याह्नभोजनसमये इयं संरचना पतिता, केवलं तस्य आधारः एव जीवितः। साक्षिनां मते, क्षेत्रम् धूममेघैः आच्छादितम् आसीत्, भग्नावशेषेषु कोलाहलः च श्रुतः। तदनन्तरम् नेपालीसेना तस्य परिसरं अवरोधित्वा उद्धारकार्यम् आरभत। अवशेषेभ्यः केचन इष्टिकाः, तस्य कार्यकाले पुनर्निर्मिताः इति सूचयन्, [[Juddha Shumsher Jang Bahadur Rana|जुद्धा शम्शेर]] इत्यस्य नाम्ना उत्कीर्णानि आसन्।<ref name=":5">{{Cite web|date=2015-05-17|title=The Darling Tower of Kathmandu: Dharahara|url=https://honeyguideapps.com/blog/the-darling-tower-of-kathmandu-dharahara|accessdate=2021-06-28|website=HoneyGuide|language=en-US}}</ref> २०१६ तमस्य वर्षस्य फेब्रुवरीमासे सर्वकारेण धरहरा पुनर्निर्माणस्य निर्णयः । पुनर्निर्माणार्थं धनसङ्ग्रहार्थं " ''अहं धरहरां निर्मास्यामि'' " इति कोषः अपि स्थापितः । राष्ट्रीयपुनर्निर्माणसंस्थायाः मुख्यकार्यकारी सुशीलज्ञवाली इत्यस्य मते नूतनं तारङ्गण भूकम्पप्रतिरोधी भविष्यति . <ref>{{Cite news|date=16 February 2016|title=Nepal To Rebuild Historic Dharahara Tower On Its Own|url=http://www.ndtv.com/world-news/nepal-to-rebuild-historic-dharahara-tower-on-its-own-1278159|archivedate=18 February 2016}}</ref> नूतन तारङ्गणस्य आधारशिला २७ दिसम्बर् २०१८ दिनाङ्के स्थापितः <ref>{{Cite web|title=PM Oli lays base for Dharahara amid cultural activists' protests|url=https://kathmandupost.com/valley/2018/12/27/pm-oli-lays-foundation-for-dharahara-reconstruction-amid-protest-from-cultural-activists|accessdate=2020-07-08|website=kathmandupost.com|language=en}}</ref> == पुनर्निर्माण == मूलं नेपालस्य प्रथमप्रधानमन्त्री [[भीमसेन थापा|भीमसेन् थापेन]] निर्मितं, १९३४ तमे वर्षे भूकम्पेन नष्टम् अभवत् । राणाप्रधानमन्त्री जुद्ध शमशेर राणा द्वितीय तारङ्गणस्य निर्माणं कृतवान् यत् २०१५ तमस्य वर्षस्य अप्रिलमासस्य भूकम्पेन नष्टम् अभवत् । स्मारकस्य पुनर्निर्माणं राष्ट्रियपुनर्निर्माणप्राधिकरणस्य समन्वयेन अभवत् । == वास्तुकला == धरहरा-नगरस्य वास्तुकला मुगल - युरोपीय-शैल्या च निर्मितम् अस्ति । आगरानगरस्य ताजमहलसङ्कुलस्य चतुर्कोणेषु स्थिताः मीनाराः, अथवा दिल्लीनगरस्य [[कुतुब् मिनार्|कुतुबमीनारम्]] इत्यादीनां स्मारकानाम् आदर्शेन मूलतारङ्गाणि निर्मिताः इति बहुधा विश्वासः अस्ति <ref name=":4"/> [[भीमसेन थापा|भीमसेन थापाः]] मुगलशैल्याः प्रसिद्धः प्रशंसकः आसीत् यथा तस्य प्रासादः स्पष्टः, यः इदानीं ध्वस्तः, यः मुगलशैल्या आसीत् यत्र काठमाण्डू गोथिकस्य उचितं परिमाणं क्षिप्तम् आसीत् । तारङ्गणनिर्माणे प्रयुक्ताः मुख्यसामग्रीः ''वज्र-सुर्की'' (इष्टकाधूलिः), ''चुन'' , कृष्णमसूर (मास) ''चाकू'' च आसन् एतेषां पदार्थानां संयोजनं अद्यत्वे प्रयुक्तस्य सामान्यसीमेण्टस्य अपेक्षया बहु बलवत्तरं मन्यते । <ref name=":5"/> == पतनात् पूर्वं == अयं तारङ्गणः पर्यटनस्य प्रमुखं आकर्षणं आसीत्, २००५ तमे वर्षात् २०१५ तमे वर्षे तस्य पतनस्य यावत् सर्वेषां कृते उद्घाटितः आसीत् । २०१५ तः पूर्वं धरहरा-नगरस्य प्रबन्धनं स्थानीयजनानाम् पर्यटकानां च बहुधा निरीक्षणस्य अधीनम् अभवत् काष्ठमण्डप महानगरस्य धरोहरविभागस्य धरोहरस्थलस्य रक्षणार्थं प्रयत्नस्य अभावात् आलोचना अभवत् । <ref>{{Cite news|url=http://www.ekantipur.com/the-kathmandu-post/2010/12/16/metro/it-speaks-of-history-but-the-glory-is-lost/216112/|title=It speaks of history, but the glory is lost|accessdate=26 April 2015|date=17 December 2010|archivedate=27 March 2011}}</ref> == धरहरा नूतन तारङ्गण == २०२१ तमस्य वर्षस्य एप्रिलमासे नवनिर्मितं धरहरस्य नूतन तारङ्गण आधुनिकविशेषताभिः सह २२ तल संरचनारूपेण स्थितम् अस्ति । अस्मिन् समीपे संग्रहालयः, उद्यानं, उर्ध्वप्रपात च अस्ति, तथैव द्वौ लिफ्ट्, ३५० चतुश्चक्रीयवाहनानां ६,००० द्विचक्रीयवाहनानां कृते भूमिगतपार्किङ्गं स्थलं च अस्ति अस्मिन् पारम्परिकमीनाररूपं धारयति, तस्य छतौ कांस्यस्य मस्तकं भवति, यत् मूलविन्यासस्य सदृशं भवति । नेपालस्य संविधानदिवसस्य १९ सितम्बर् २०२४ दिनाङ्के अयं तारङ्गणः आधिकारिकतया सर्वेषां कृते उद्घाटितः । <ref name="opening"/> == चित्रालय == <gallery mode="packed"> सञ्चिका:Kathmandu_Bhimsen_Tower.jpg|चित्रपाठ्यम्=The original Dharahara before the 1934 earthquake| १९३४ तमे वर्षे भूकम्पात् पूर्वं मूलधरहराः सञ्चिका:KATHMANDU_NEPAL_FEB_2013_(8581665041).jpg|चित्रपाठ्यम्=Dharhara before the 2015 earthquake| २०१५ तमस्य वर्षस्य भूकम्पात् पूर्वं द्वितीयः धरहरा सञ्चिका:Dharahara१९.jpg|चित्रपाठ्यम्=The remains of Dharahara preserved under safety netting| सुरक्षाजालस्य अन्तर्गतं धरहरस्य अवशेषाः संरक्षिताः सञ्चिका:Dharhara_after_Nepalquake.JPG|चित्रपाठ्यम्=Evacuation from under the rubble of Dharahara after the 2015 earthquake| २०१५ तमे वर्षे भूकम्पस्य अनन्तरं धरहरा-नगरस्य मलिनमण्डपस्य अधः निष्कासनं सञ्चिका:Dharhara_after_Nepalquake_12.jpg|चित्रपाठ्यम्=The remains of Dharahara after the 2015 earthquake| २०१५ तमे वर्षे भूकम्पस्य अनन्तरं धरहरस्य अवशेषाः सञ्चिका:Dharara_after_Earthquake.png|चित्रपाठ्यम्=The remains of Dharahara after the 2015 earthquake| २०१५ तमे वर्षे भूकम्पस्य अनन्तरं धरहरस्य अवशेषाः </gallery> == एते अपि पश्यतु == * List of destroyed heritage * Architecture of Kathmandu == सन्दर्भ सूची == {{Reflist}} fbbqe8rhjzwo6jowe7qh9ea4l0h4xzg 0 92268 499354 499345 2026-05-26T06:14:19Z Janak Bhatta 11759 चित्रम् 499354 wikitext text/x-wiki अपि मआपि, अपि हिमाल इति अपि ज्ञायते, पश्चिमहिमालयस्य उपशृङ्खलायाः गुरान्स् हिमालस्य योकापहरखण्डे सर्वोच्चशिखरम् अस्ति । सुदुरपश्चिमप्रान्तस्य दार्चुलामण्डले, नेपालस्य सुदूरवायव्यप्रदेशे, देशस्य अन्तर्राष्ट्रीयसीमासमीपे स्थितम् अस्ति । ७,१३२ मीटर् (२३,३९९ फीट्)<ref name="peaklist">{{cite web|url=http://peaklist.org/WWlists/ultras/everest.html|title=Nepal/Sikkim/Bhutan Himalayas Ultra-Prominences|publisher=peaklist.org|accessdate=2011-04-23}}</ref> ऊर्ध्वतायां स्थितः अपि परितः भूभागात् नाटकीयरूपेण उदयेन प्रसिद्धः अस्ति, अतः पर्वतारोहिणः तुल्यकालिकरूपेण न्यूनाः भवन्ति चेदपि अस्य प्रदेशस्य प्रमुखशिखरेषु अन्यतमम् अस्ति।<ref name="Carter1986" /> == उल्लेखनीयविशेषताः == यद्यपि नेपालस्य प्रमुखपर्वतानां मध्ये उच्छ्रायः न्यूनः अस्ति तथापि अपि स्थानीयभूभागात् उपरि उदये अपवादात्मकः अस्ति; परितः द्रोणीः अधिकांशतः उच्चतरहिमालयशिखराणां परितः स्थितानां उपत्यकाणाम् अपेक्षया महत्त्वपूर्णतया न्यूनाः सन्ति । अपि शिखरस्य दक्षिणमुखं तस्य आधारात् ३,३०० मीटर् (१०,८३० फीट्) ऊर्ध्वम् अस्ति ।<ref name="aj_1981_api" /> == आरोहण इतिहास: == १८९९, १९०५, १९३६ तमे वर्षे पाश्चात्त्यजनाः अपि क्षेत्रस्य भ्रमणं कृतवन्तः, परन्तु १९५३ तमे वर्षे यावत् जॉन् टायसन इत्यनेन सह स्कॉटिश-पर्वतयात्री डब्ल्यू. अयं प्रयासः असफलः अभवत्, अन्यः अपि, इटालियन्-जनानाम्, १९५४ तमे वर्षे यस्य परिणामेण द्वयोः अभियानस्य सदस्ययोः मृत्युः अभवत् ।<ref name="Neate1990" /> == चित्रम् == <nowiki><Gallery></nowiki> File:Mt. Api - 7132m.jpg|अपी पर्वतः दक्षिण भागे <nowiki></Gallery></nowiki> == टिप्पणी == [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:शिखराणि]] <references /> == बाह्यानुबंधाः == bncoriwp36m0e3rv8e1us2km86zng25 499355 499354 2026-05-26T06:16:38Z Janak Bhatta 11759 /* चित्रम् */ चित्रम् योजिताम् 499355 wikitext text/x-wiki [[सञ्चिका:Api_Nampa.JPG|लघुचित्रम्|अपी पर्वतः]] अपि मआपि, अपि हिमाल इति अपि ज्ञायते, पश्चिमहिमालयस्य उपशृङ्खलायाः गुरान्स् हिमालस्य योकापहरखण्डे सर्वोच्चशिखरम् अस्ति । सुदुरपश्चिमप्रान्तस्य दार्चुलामण्डले, नेपालस्य सुदूरवायव्यप्रदेशे, देशस्य अन्तर्राष्ट्रीयसीमासमीपे स्थितम् अस्ति । ७,१३२ मीटर् (२३,३९९ फीट्)<ref name="peaklist">{{cite web|url=http://peaklist.org/WWlists/ultras/everest.html|title=Nepal/Sikkim/Bhutan Himalayas Ultra-Prominences|publisher=peaklist.org|accessdate=2011-04-23}}</ref> ऊर्ध्वतायां स्थितः अपि परितः भूभागात् नाटकीयरूपेण उदयेन प्रसिद्धः अस्ति, अतः पर्वतारोहिणः तुल्यकालिकरूपेण न्यूनाः भवन्ति चेदपि अस्य प्रदेशस्य प्रमुखशिखरेषु अन्यतमम् अस्ति।<ref name="Carter1986" /> == उल्लेखनीयविशेषताः == यद्यपि नेपालस्य प्रमुखपर्वतानां मध्ये उच्छ्रायः न्यूनः अस्ति तथापि अपि स्थानीयभूभागात् उपरि उदये अपवादात्मकः अस्ति; परितः द्रोणीः अधिकांशतः उच्चतरहिमालयशिखराणां परितः स्थितानां उपत्यकाणाम् अपेक्षया महत्त्वपूर्णतया न्यूनाः सन्ति । अपि शिखरस्य दक्षिणमुखं तस्य आधारात् ३,३०० मीटर् (१०,८३० फीट्) ऊर्ध्वम् अस्ति ।<ref name="aj_1981_api" /> == आरोहण इतिहास: == १८९९, १९०५, १९३६ तमे वर्षे पाश्चात्त्यजनाः अपि क्षेत्रस्य भ्रमणं कृतवन्तः, परन्तु १९५३ तमे वर्षे यावत् जॉन् टायसन इत्यनेन सह स्कॉटिश-पर्वतयात्री डब्ल्यू. अयं प्रयासः असफलः अभवत्, अन्यः अपि, इटालियन्-जनानाम्, १९५४ तमे वर्षे यस्य परिणामेण द्वयोः अभियानस्य सदस्ययोः मृत्युः अभवत् ।<ref name="Neate1990" /> == चित्रम् == == टिप्पणी == [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:शिखराणि]] <references /> == बाह्यानुबंधाः == fanyxkre4iqqzfq0o5cq3zav9m4mgps