विकिपीडिया sawiki https://sa.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%AE%E0%A5%8D MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter माध्यमम् विशेषः सम्भाषणम् सदस्यः सदस्यसम्भाषणम् विकिपीडिया विकिपीडियासम्भाषणम् सञ्चिका सञ्चिकासम्भाषणम् मीडियाविकि मीडियाविकिसम्भाषणम् फलकम् फलकसम्भाषणम् साहाय्यम् साहाय्यसम्भाषणम् वर्गः वर्गसम्भाषणम् प्रवेशद्वारम् प्रवेशद्वारसम्भाषणम् TimedText TimedText talk पटलम् पटलसम्भाषणम् Event Event talk 0 26856 499977 463926 2026-08-06T00:40:18Z InternetArchiveBot 31833 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 499977 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian political party | party_name =द्राविडमुन्नेत्रकळगम् (डि एम् के) | party_logo = [[File:Flag DMK.svg|200px]] | leader = [[एमके स्टालिन]] | treasurer = [[एम् के स्ट्यलिन्]] | secretary = के अन्बळगन् | loksabha_leader = टि आर् बालु | position = केन्द्र-वाम | loksabha_seats = {{Infobox political party/seats|18|545|hex=#BC0111}} | rajyasabha_seats = {{Infobox political party/seats|7|245|hex=#BC0111}} | state_seats = {{Infobox political party/seats|23|234|hex=#BC0111}} | foundation = 1949 | alliance = [[राष्ट्रियजनतातान्त्रिकमैत्रीकुटः (एन् डि ए)]] (१९९९-२००४)<br>[[संयुक्तप्रगतिशीलमैत्रीकुटः(यु पि ए)]] (२००४-२०१३) | ideology = सामाजिकगणतन्त्रम्<br> जनप्रीयतावादः | publication = मुरासोलि एवं "दि राइजिङ्ग् सान्" | labour = प्रगतिशीलश्रमिकसंगठनम् (लेवर् प्रोग्रेसिव फेडारेसन्) | headquarters = अण्णा अरिवलयम्, अण्णा सालाइ, [[चेन्नै|मद्राजनगरम्]]-६०००१८ | website = http://www.dmk.in | symbol = }} ==प्रसङ्गः== '''द्राविडमुन्नेत्रकळगम्(DMK)''' इति दक्षिणभारतीयप्रान्तस्य एकः राजनैतिकपक्षः । डि एम् के इति नाम्ना अपि पक्षोऽयं ख्यातः । न्यायपक्ष-(जस्टिस् पार्टी)द्राविड़कळगपक्षयोः विभाजितरूपः द्राविडमुन्नेत्रकळगपक्षः । १९४९ तमे वर्षे अस्य पक्षस्य स्थापना अभवत् । वर्तमाने [[करुणानिधिः|एम करुणानिधिः]] द्राविडमुन्नेत्रकळगपक्षस्य अध्यक्षरूपेण विराजमानः अस्ति । <br /> ==विवरणम्== ===न्यायपक्षः(जस्टिस् पार्टी) (१९१६-१९४४)=== [[चित्रम्:Thanthai_Periyar.jpg|thumb|left|"पेरियार"महोदयः]] *न्यायपक्षः(जस्टिस् पार्टी) द्राविडमुन्नेत्रकळगपक्षस्य मूलं भवति । १९१६ तमे वर्षे न्यायपक्षस्य(जस्टिस् पार्टी) स्थापना अभूत् । पि त्यागराया चेट्टि महोदयः अस्य पक्षस्य प्रतिष्ठाता आसीत् । न्यायपक्षस्य मुख्यः उद्देश्यः आसीत् सामाजिकसमानता एवं सर्वसामाजिकवर्गं प्रति न्यायः । न्यायपक्षः मद्रासप्रेसिडेन्सी-प्रथमसाधारणनिर्वाचने(१९२०) विजयी अभूत् । <br /> * १९१९ तमे वर्षे न्यायपक्षस्य प्रमुखसदस्यः इरोड वेंकट नायकर रामासामी (पेरियर्) प्रसिद्धसमाजसंस्कारकः [[भारतीयराष्ट्रियकाङ्ग्रेस्|भारतीयकांग्रेसपक्षं]] प्रविष्टवान् । न्यायपक्षे ब्राह्मणनेतृत्वस्य विरोधं कृत्वा सः पदत्यागं कृतवान् । १९२६ तमे वर्षे "पेरियर्"महोदयः "स्वाभिमानः" इति आन्दोलनं ब्राह्मण्यवादस्य विरोधे कृतवान् । <br /> *१९३५ तमे वर्षे सः [[भारतीयराष्ट्रियकाङ्ग्रेस्|भारतीयकांग्रेसपक्षात्]] पुनः न्यायपक्षे आगतवान् । १९३७ न्यायपक्षस्य मद्रासप्रेसिडेन्सी-प्रथमसाधारणनिर्वाचने भारतीयकांग्रेसपक्षेण([[चक्रवर्ती राजगोपालाचार्यः|सि राजगोपालाचारि]] महोदयस्य नेतृत्वे) पराजयः अभवत् । [[चक्रवर्ती राजगोपालाचार्यः|सि राजगोपालाचारि]] महोदयः "हिन्दीभाषा"आवश्यिकविषयरूपेण पाठनीय इति प्रस्तावं निर्वाचनकालिनप्रचारे घोषितवान् । यद्यपि न्यायपक्षः(जस्टिस पार्टी) हिन्दीविरोधीप्रचारं निर्वाचनिप्रचारे करोति स्म । <br /> ===द्राविडकळगम् (१९४४-१९४९)=== *१९४४ वर्षस्य अगस्ट्-मासे "पेरियार"महोदयः द्राविडकळगम् इति पक्षस्य स्थापनाम् अकरोत् । "पेरियार"महोदयः न्यायपक्षं परित्याज्य "स्वाभिमान"आन्दोलनस्य सालेमसम्मेलने '''द्राविडकळगम्''' इति पक्षस्य स्थापनाविषयकघोषणां कृतवान् । वस्तुतः द्राविडकळगम् इति राजनैतिकपक्षः न भुत्वा आन्दोलनरूपेण एव अधिकप्रचारितासीत् । ===द्राविडमुन्नेत्रकळगम् (डि एम् के) (१९४९- )=== *अनन्तरवर्तीकाले "पेरियार"महोदयः तथा इतरसदस्यानां मध्ये विविधविषयेषु मतान्तरमासीत् । १९४९ तमे वर्षे अनेके सदस्याः सि एन् अण्णाडुराइ-महोदयस्य नेतृत्वे पक्षत्यागं कृतवान्तः । किंचित् अधिकवयसि "पेरियार"महोदयस्य मण्याम्माइ नामा युवत्याः साकं विवाहः अभवत् । सः स्वपत्नीं पक्षाऽध्यक्षारूपेण घोषितवान्, येन पक्षस्य वरिष्ठकार्यकर्तारः शोकग्रस्ताः आसन् । घोषणायाः प्राक् "पेरियार"महोदयस्य भ्रातृज इ वि के सम्पत् पक्षाध्यक्षासीत् । <br /> *१९४९ वर्षे सेप्टेम्बर्-मासस्य सप्तदशदिनाङ्के सि एन् अण्णाडुराइ-महोदयः अन्यवरिष्ठसहयोगीकार्यकर्तान् (वि आर् नेडुञ्चेळियन्, के ए मतियळगन्, एन् वि नटराजन्, इ वि के सम्पत् प्रमुखाः) नीत्वा [[चेन्नै|मद्राजनगरे]] रायपुर-रविन्सन्-उद्याने सहस्रजनगणस्य पुरतः '''द्राविडमुन्नेत्रकळगम्''' (डि एम् के)इति पक्षस्य प्रतिष्ठापनाम् अकरोत् ।<br /> ====एम् जी रामचन्द्रन्-प्रवेशः==== [[चित्रम्:MGR Mathialagan Anna Rajaji Karunanidhi.jpg|thumb|200px|left| [[एम् जी रामचन्द्रन्]], [[के ए मतियळगन्]], [[ सि एन् अण्णडुराइ]], [[चक्रवर्ती राजगोपालाचार्यः|सि राजगोपालाचारि]], ए के जयकुमार एवं [[करुणानिधिः|एम् करुणानिधि]] ]] * १९५३ तमे वर्षे एम् जी रामचन्द्रन् (एम् जी आर्)-महोदयः द्राविड मुन्नेत्र कळगम्-पक्षे आगतवान् । वरिष्ठः तथा जनप्रीयोऽयं नेता पक्षस्य पताका एवं प्रतीकं चलच्चित्रमाध्यमेन प्रचारं कृतवान् यथा- "अण्बे वा" । अण्णाडुराइ-महोदयः पृथक् द्राविडनाडुदेशम् इच्छन्ति स्म । परन्तु १९६२ तमे वर्षे चीनदेशेन सह युद्धकाले डि एम् के-पक्षः तस्य सिद्धान्तपरिवर्तनम् अकरोत् । यदा युद्धसमाप्तम् अभवत् तदा जनमनसि राष्ट्रभावं दृष्ट्वा पक्षः पृथक् द्राविडनाडुदेशविषयकप्रस्तावं त्यक्तवान्। *१९६७ तमे वर्षे डि एम् के-पक्षः बहुकालम् अनन्तरं पुनः मद्रासप्रेसिडेन्सी विजीतः । वस्तुतस्तु अयमेव विजयः डि एम् के-युगस्य प्रारम्भम् अकरोत् । तथा मद्रासप्रेसिडेन्सी अनन्तरवर्तीकाले [[तमिऴनाडुराज्यम्]] अभवत् । *१९६९ तमे वर्षे सि एन् अण्णडुराइ परलोकं गतवान् । [[करुणानिधिः|एम् करुणानिधिः]] वि आर् नेडुञ्चेळियन् च पक्षस्य उत्तरद्वायित्वं स्वीकृतवन्तौ आस्ताम्। पक्षस्य सधारणाऽध्यक्षः [[करुणानिधिः|एम् करुणानिधिः]] अभवत् । *१९७१ तमे वर्षे विधानसभानिर्वाचने डि एम् के-पक्षः [[भारतीयराष्ट्रियकाङ्ग्रेस् |भारतीयराष्ट्रियकाङ्ग्रेसपक्षेण]] सह मैत्रीस्थापनम् अकरोत् । निर्वाचने मैत्रीकुटस्य विजयः जातः । मैत्रीकुटस्य १८३ निर्वाचनकेन्द्रेषु (समग्रः २३४ केन्द्राणि) विजयः अभूत् । [[करुणानिधिः|एम् करुणानिधिः]] द्वितीयवारं [[मुख्यमन्त्री]]पदवीं स्वीकृतवान् । विपक्षस्य अधीने केवलानि २५ केन्द्राणि आसन् । ====एम् जी रामचन्द्रनस्य प्रस्थानम्==== प्रख्यातचलच्चित्राभिनेता एम् जी रामचन्द्रन्-महोदयः द्राविड मुन्नेत्र कळगम्-पक्षस्य विचारधारायाः प्रचार-प्रसारविषये मुख्यभूमिकां पलितवान् । १९७२ तमे वर्षे [[करुणानिधिः|एम् करुणानिधि]]महोदयः स्वस्य स्थापना यदा "तमिळनाडुराज्यस्य मुजिबुर-रहमान्"(तमिळनाट्टिन्-मुजिबुर)-रूपेण कृतवान् तदा विरोधं कृत्वा एम् जी रामचन्द्रन् पक्षत्यागं कृतवान् । पदत्यागं कृत्वा [[सर्वभारतीय-अण्णा द्राविड मुन्नेत्र कळगम् (ए आइ ए डि एम् के)]] इति पक्षस्य स्थापनाम् अकरोत् । ====अनन्तरवर्तीपर्यायः==== [[चित्रम्:Karunanidhi.jpg|thumb|200px|right|मुथुवेल् करुणानिधि]] *१९७७ वर्षस्य विधानसभानिर्वाचने डि एम् के-पक्षस्य पराजयः अभूत् । एम् जी रामचन्द्रनस्य [[सर्वभारतीय-अण्णा द्राविड मुन्नेत्र कळगम् (ए आइ ए डि एम् के)]] पक्षः राज्यसर्वकारः गठनम् अकरोत् । एवञ्च क्रमागतः १९८९ तमवर्षाऽवधिः ए आइ ए डि एम् के-पक्षः एव सर्वकारे आसीनः आसीत् । एम् जी रामचन्द्रन्-महोदयस्य मरणोत्तरकाले (डिसेम्बर्, १९८७ वर्षे) ए आइ ए डि एम् के-पक्षः द्विखण्डितः जातः । *१९८९ वर्षस्य विधानसभानिर्वाचने द्राविड मुन्नेत्र कळगम्-पक्षस्य पुनः विजयः अभवत् । १९८९ वर्षस्य जनवरी मासे [[करुणानिधिः|एम् करुणानिधिः]][[मुख्यमन्त्री]] अभूत् । *१९९१ तमे वर्षे विधानसभा-लोकसभानिर्वाचने द्वे आस्ताम् । मै-मासस्य २१ दिनाङ्के [[राजीवगान्धिः|राजीवगान्धी]] पक्षस्य प्रचारनिमित्त आगतवान् । एल् टि टि ई आत्मघाती-घातकेन [[राजीवगान्धिः|राजीवगान्धेः]] मृत्युः अभवत् । अस्मात् डि एम् के-पक्षस्य सर्वकारस्य पतनं वर्षद्वयाभ्यन्तरे अभवत् । [[जयललिता]] परिचालिता ए आइ ए डि एम् के-पक्षः सर्वकारस्य गठनम् अकरोत् । तथा [[जयललिता]] [[मुख्यमन्त्री]] च अभूत् । *१९९६ तमे वर्षे निर्वाचने विजयी भुत्वा द्राविड मुन्नेत्र कळगम्-पक्षः पुनः सर्वकारस्य गठनम् अकरोत् । *२००१ तमे वर्षे विधानसभानिर्वाचने ए आइ ए डि एम् के-पक्षः इतरपक्षैः सह मैत्रीं संस्थाप्य द्राविड मुन्नेत्र कळगम्-पक्षस्य सर्वकारस्य पतननिश्चितम् अकरोत् । *२००४ तमे वर्षे डि एम् के-पक्षः [[भारतीयराष्ट्रियकाङ्ग्रेस्|भारतीयराष्ट्रियकाङ्ग्रेस]]-एम् डि एम् के-पि एम् के-पक्षेण सह सन्धिम् अकरोत् । लोकसभानिर्वाचने पक्षस्य बहुकेन्द्रविजयः अभवत् । *२००६ तमे वर्षे विधानसभानिर्वाचने द्राविड मुन्नेत्र कळगम्-पक्षः विजयं प्राप्य [[करुणानिधिः|एम् करुणानिधिं]] पञ्चमवारं मुख्यमन्त्रीरूपेण अभिषेकम् अकरोत् । *२०११ तमे वर्षे [[सर्वभारतीय-अण्णा द्राविड मुन्नेत्र कळगम् (ए आइ ए डि एम् के)]]पक्षः अध्यक्षा-[[जयललिता]]नेतृत्वे सर्वकारे आगतः । ==निर्वाचनफलानि== === मद्रासप्रेसिडेन्सी=== {| class="wikitable sortable" |- ! वर्षः || साधारणनिर्वाचनम् || मतदातासंख्या || विजीतकेन्द्राणि |- | १९६२ || तृतीयविधानसभानिर्वाचनम् ||३,४३५,६३३ || ५० |- | १९६७ || चतुर्थविधानसभानिर्वाचनम् || ६,२३०,५५२ || १३७ |- |} {| class="wikitable sortable" |- ! वर्षः || साधारणनिर्वाचनम् || मतदातासंख्या || विजीतकेन्द्राणि |- |-bgcolor="LightSteelBlue" | १९६२ || तृतीयलोकसभानिर्वाचनम् || २,३१५,६१० || ७ |- |-bgcolor="LightSteelBlue" | १९६७ || चतुर्थलोकसभानिर्वाचनम् || ५,५२४,५१५ || २५ |- |} [[चित्रम्:Ls-dmk.PNG|Thumb|350px|right|तमिऴनाडुराज्यम्]] ===[[तमिऴनाडुराज्यम्]]=== {| class="wikitable sortable" |- ! वर्षः || साधारणनिर्वाचनम् || मतदातासंख्या || विजीतकेन्द्राणि |- bgcolor="LightSteelBlue" | १९७१ || पञ्चमविधानसभानिर्वाचनम् || ७,६५४,३९५ || १८४ |- | १९७७ || षष्ठविधानसभानिर्वाचनम् || ४,२५८,७७१ || ४८ |- bgcolor="LightSteelBlue" | १९८० || सप्तमविधानसभानिर्वाचनम् || ४,१६४,३८९ || ३७ |- | १९८४ || अष्टमविधानसभानिर्वाचनम् || ६,३६२,७७० || २४ |- bgcolor="LightSteelBlue" | १९८९ || नवमविधानसभानिर्वाचनम् || ८,००१,२२२ || १५० |- | १९९१ || दशमविधानसभानिर्वाचनम् || ५,५३५,६६८ || २ |- bgcolor="LightSteelBlue" | १९९६ || एकादशविधानसभानिर्वाचनम् || ११,४२३,३८० ||१७३ |- | २००१ || द्वादशविधानसभानिर्वाचनम् || ८,६६९,८६४ ||३१ |- bgcolor="LightSteelBlue" | २००६ || त्रयोदशविधानसभानिर्वाचनम् || ८,७२८,७१६ || ९६ |- | २०११ || चतुर्दशविधानसभानिर्वाचनम् || || २३ |- |} ===[[पाण्डिचेरी]]=== {| class="wikitable sortable" |- ! वर्षः || साधारणनिर्वाचनम् || मतदातासंख्या || विजीतकेन्द्राणि |- bgcolor="LightSteelBlue" | १९७४ || तृतीयविधानसभानिर्वाचनम् || ४७,८२३ || २ |- | १९७७ || चतुर्थविधानसभानिर्वाचनम् || ३०,४४१ || ३ |- bgcolor="LightSteelBlue" | १९८० || पञ्चमविधानसभानिर्वाचनम् || ६८,०३० || १४ |- | १९८५ || षष्ठविधानसभानिर्वाचनम् || ८७,७५४ || ५ |- bgcolor="LightSteelBlue" | १९९० || सप्तमविधानसभानिर्वाचनम् || १०१,१२७ || ९ |- | १९९१ || अष्टमविधानसभानिर्वाचनम् || ९६,६०७ || ४ |- bgcolor="LightSteelBlue" | १९९६ || नवमविधानसभानिर्वाचनम् || १०५,३९२ || ७ |- | २००१ || दशमविधानसभानिर्वाचनम् || ८३,६७९ || ७ |- bgcolor="LightSteelBlue" | २००६ || एकादशविधानसभानिर्वाचनम् || || ७ |} ==बाह्यसम्पर्कतन्तुः== * [http://www.dmk.in/ Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721154756/http://www.dmk.in/ |date=2011-07-21 }} * [http://www.eci.gov.in/StatisticalReports/ Election reports by EC] {{Indian political parties}} [[वर्गः:भारतीयराजनैतिकपक्षाः]] 83omekf0lzi1dd9fibn5u6tcq22j5fr 0 92385 499975 2026-08-05T17:16:33Z Kkumarpiyushh 47016 मया अत्र पारम्परिकविचारं कृतम्। 499975 wikitext text/x-wiki '''रक्षाबन्धनम्''' उत्सवप्रधानेऽस्मिन् भारते रक्षाबन्धनमप्यस्त्येको महानुत्सवः। अयमुत्सवः भारतीयजीवने विशिष्टं सांस्कृतिकं पर्वापि कथ्यते। रक्षाबन्धनस्य पर्व सम्पूर्ण एव भारते महतोल्लासेन समानं सभाज्यते। इदं पर्व प्रतिवर्षं श्रावणमासस्य पूर्णिमायां सम्पद्यते। पर्वण्यस्मिन् द्विजातयः प्रातरेव जलाशयानां तटमुपगम्य वेदोक्तमन्त्रैः गोमयादिद्रव्यैरात्मनः शरीरमनुलिप्य स्नान्ति। पितृणामृषीणां देवानाम् च तर्पणं पूजनं च कुर्वन्ति। कृत्यमिदमुपाकर्मनाम्ना धार्मिकजनेषु प्रसिद्धमस्ति। पुनश्च पुरोहिताः यजमानानां, भगिन्यश्च भ्रातृणां नाडीषु कौशेयादिरचितं रक्षासूत्रमाबध्नन्ति। रक्षसूत्रस्य तात्पर्यम् यस्य हस्ते सूत्रमाबध्यते तस्य जनस्य सर्वविधरक्षणेन कल्याणेन चास्ति। यजमानस्य हस्ते पुरोहितेन मन्त्रैरभिमन्त्र्य रक्षासूत्रमावध्यते मन्त्रश्च आयन् - '''येन बद्धो बली राजा दानवेन्द्रो महाबलः।''' '''तेन त्वां प्रतिबध्नामि रक्ष मा चल मा चल॥''' 6fdotmw5vrbvsoee1hwn8wjra5tzhdl 3 92386 499976 2026-08-05T17:16:34Z नूतन-प्रयोक्तृ-सन्देशः 13821 नूतनयोजकस्य पृष्ठे [[Template:Welcome|स्वागतसन्देशः]] इत्यस्य योजनम् 499976 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Kkumarpiyushh}} -- <b><span style="text-shadow:6px 6px 8px gray">[[सदस्यः:NehalDaveND|<span style="color:#FF9933">ॐNehalDaveND</span>]]•[[योजकसम्भाषणम्:NehalDaveND|<font color="blue">✉</font>]]•[[विशेषम्:योगदानम्/NehalDaveND|<font color="green">✎</font>]]</span></b> १७:१६, ५ आगस्ट् २०२६ (UTC) ekej70xowoha6xiogh5gidqojzj3who 0 92387 499978 2026-08-06T06:26:28Z Dvellakat 3833 "[[:en:Special:Redirect/revision/1357558714|Saphalam]]" पृष्ठस्य अनुवादं कृत्वा निर्मितम् 499978 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" style="font-size: 125%; font-style: italic;" |सपला |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |द्वारा निर्देशितः | class="infobox-data" |अशोकः आर. नाथ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |द्वारा लिखितः | class="infobox-data" |महेश्वरः-मदम्बु कुञ्जुकुट्टन् (संवादः) <br /> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |चित्रकथायाः | class="infobox-data" |मदम्बु कुञ्जुकुट्टन् |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |द्वारा निर्मित | class="infobox-data" |अनिल थॉमस |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |तारकाः। | class="infobox-data" |[[Manoj K. Jayan|मनोज के. जयन]]<br />[[Balachandra Menon|बालचन्द्रमेनन्]]<br />[[Sumithra (actress)|सुमित्र]]<br />[[Umashankari|उमाशङ्करः]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |चलचित्र-चित्रम् | class="infobox-data" |[[Madhu Neelakandan|मधु नीलकण्डन्]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |सङ्गीतं | class="infobox-data" |[[Jassie Gift|जेस्सी उपहार]]<br />[[Ramesh Narayan|रमेश नारायणः]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; ">उत्पादनसंस्था<br /></div> | class="infobox-data" |<div style="vertical-align: middle;">चलच्चित्रस्य म्याजिक्</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |द्वारा वितरित | class="infobox-data" |चलच्चित्रस्य म्याजिक् |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; white-space: normal;">विमोचनदिनाङ्कः</div> | class="infobox-data" |<templatestyles src="Plainlist/styles.css" /><div class="plainlist film-date"> * 7 नवम्बर 2003 (ID1) &nbsp;&nbsp;<span style="display: none;"> (<span class="bday dtstart published updated itvstart">2003-11-07</span>)&nbsp;</span> </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |देशः | class="infobox-data" |[[भारतम्]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |भाषा | class="infobox-data" |[[मलयाळम्]] |} 2003 तमे वर्षे निर्मितं भारतीय-[[मलयाळम्]]<nowiki/>-चलच्चित्रम् अस्ति '''''सफलम्''''' , यस्य निर्देशकः अशोक आर्. नाथः, निर्माता च वी. अनिल थामस् च स्तः। अस्मिन् चलच्चित्रे मनोज के. जयन, बालचन्द्रमेनन्, सुमित्रा, उमाशङ्करी च मुख्यपात्रेषु अभिनयन्ति। अस्य चलच्चित्रस्य सङ्गीतसंयोजनं जस्सी गिफ्ट् तथा रमेष् नारायणः च कृतवन्तौ।<ref>{{Cite web|url=http://www.apunkachoice.com/titles/sap/saphalam/mid_33505/|title=Saphalam|accessdate=2014-10-01|publisher=.apunkachoice.com}}</ref> == कथातन्तु == एषा वृद्धदम्पत्योः प्रेमकथा अस्ति, ये पृथक्करणं कुर्युः। == अभिनेतारः == * मनोज के. जयन * बालचन्द्रमेनन् * मधुपाल * पाल अरविन्दन * सुमित्र * उमाशङ्करः == पुरस्काराः == ; राष्ट्रियचलच्चित्रपुरस्कारः 2003 * राष्ट्रिय-चलच्चित्र-पुरस्कारः सर्वश्रेष्ठ-मलयाळम्-फ़ीचर्-फ़िल्म् इति। == ध्वनिमुद्रिका == अस्य सङ्गीतं जस्सी गिफ्ट् तथा रमेश् नारायणः च कृतवन्तौ। एतत् जस्सी गिफ्ट् इत्यस्य प्रथमं चलच्चित्रम् आसीत्। राजेश् विजय् इत्यनेन गायितं "तूवेल्ला तूवुन्न्षसिन्" इति गीतं चार्ट्-बस्टर् अभवत्। कैसेट् इत्येतानि न प्रकाशितानि। {| class="wikitable" style="font-size:95%;" !न इति। !गीतं !गायकाः। !गीतैः !दीर्घता (m: ss) |- |1 |"पन्थीरायिराम् नेर्चा" इति। |विजय येसुदास |थैंकन् तिरुवत्तर् | |- |2 |"थुवेल्ला थुवुनुशस्सिल्" इति। |राजेश विजय |थैंकन् तिरुवत्तर् | |} == सन्दर्भः == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == बाह्य-सम्पर्कः == {{National Film Award Best Feature Film Malayalam}} l3v9i4j2qxwllskc22wfwkf5bmkd4fv 499979 499978 2026-08-06T06:27:30Z Dvellakat 3833 /* ध्वनिमुद्रिका */ 499979 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" style="font-size: 125%; font-style: italic;" |सपला |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |द्वारा निर्देशितः | class="infobox-data" |अशोकः आर. नाथ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |द्वारा लिखितः | class="infobox-data" |महेश्वरः-मदम्बु कुञ्जुकुट्टन् (संवादः) <br /> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |चित्रकथायाः | class="infobox-data" |मदम्बु कुञ्जुकुट्टन् |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |द्वारा निर्मित | class="infobox-data" |अनिल थॉमस |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |तारकाः। | class="infobox-data" |[[Manoj K. Jayan|मनोज के. जयन]]<br />[[Balachandra Menon|बालचन्द्रमेनन्]]<br />[[Sumithra (actress)|सुमित्र]]<br />[[Umashankari|उमाशङ्करः]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |चलचित्र-चित्रम् | class="infobox-data" |[[Madhu Neelakandan|मधु नीलकण्डन्]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |सङ्गीतं | class="infobox-data" |[[Jassie Gift|जेस्सी उपहार]]<br />[[Ramesh Narayan|रमेश नारायणः]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; ">उत्पादनसंस्था<br /></div> | class="infobox-data" |<div style="vertical-align: middle;">चलच्चित्रस्य म्याजिक्</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |द्वारा वितरित | class="infobox-data" |चलच्चित्रस्य म्याजिक् |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; white-space: normal;">विमोचनदिनाङ्कः</div> | class="infobox-data" |<templatestyles src="Plainlist/styles.css" /><div class="plainlist film-date"> * 7 नवम्बर 2003 (ID1) &nbsp;&nbsp;<span style="display: none;"> (<span class="bday dtstart published updated itvstart">2003-11-07</span>)&nbsp;</span> </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |देशः | class="infobox-data" |[[भारतम्]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |भाषा | class="infobox-data" |[[मलयाळम्]] |} 2003 तमे वर्षे निर्मितं भारतीय-[[मलयाळम्]]<nowiki/>-चलच्चित्रम् अस्ति '''''सफलम्''''' , यस्य निर्देशकः अशोक आर्. नाथः, निर्माता च वी. अनिल थामस् च स्तः। अस्मिन् चलच्चित्रे मनोज के. जयन, बालचन्द्रमेनन्, सुमित्रा, उमाशङ्करी च मुख्यपात्रेषु अभिनयन्ति। अस्य चलच्चित्रस्य सङ्गीतसंयोजनं जस्सी गिफ्ट् तथा रमेष् नारायणः च कृतवन्तौ।<ref>{{Cite web|url=http://www.apunkachoice.com/titles/sap/saphalam/mid_33505/|title=Saphalam|accessdate=2014-10-01|publisher=.apunkachoice.com}}</ref> == कथातन्तु == एषा वृद्धदम्पत्योः प्रेमकथा अस्ति, ये पृथक्करणं कुर्युः। == अभिनेतारः == * मनोज के. जयन * बालचन्द्रमेनन् * मधुपाल * पाल अरविन्दन * सुमित्र * उमाशङ्करः == पुरस्काराः == ; राष्ट्रियचलच्चित्रपुरस्कारः 2003 * राष्ट्रिय-चलच्चित्र-पुरस्कारः सर्वश्रेष्ठ-मलयाळम्-फ़ीचर्-फ़िल्म् इति। == ध्वनिमुद्रिका == अस्य सङ्गीतं जस्सी गिफ्ट् तथा रमेश् नारायणः च कृतवन्तौ। एतत् जस्सी गिफ्ट् इत्यस्य प्रथमं चलच्चित्रम् आसीत्। राजेश् विजय् इत्यनेन गायितं "तूवेल्ला तूवुन्न्षसिन्" इति गीतं चार्ट्-बस्टर् अभवत्। कैसेट् इत्येतानि न प्रकाशितानि। {| class="wikitable" style="font-size:95%;" !न इति। !गीतं !गायकाः। !गीतैः !दीर्घता (m: ss) |- |1 |"पन्तेएरायिरम्प नॅर्चा " इति। |विजय येसुदास |थैंकन् तिरुवत्तर् | |- |2 |"तूवेल्ला तूवुन्न्षसिन्" इति। |राजेश विजय |थैंकन् तिरुवत्तर् | |} == सन्दर्भः == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == बाह्य-सम्पर्कः == {{National Film Award Best Feature Film Malayalam}} lr3e0oblddq9sth6y26041821c6od5y 0 92388 499980 2026-08-06T06:41:27Z Dvellakat 3833 "[[:ml:Special:Redirect/revision/4576878|ആദ്യകിരണങ്ങൾ]]" पृष्ठस्य अनुवादं कृत्वा निर्मितम् 499980 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=ആദ്യകിരണങ്ങൾ|image=ആദ്യകിരണങ്ങൾ.jpg|caption=|director=[[പി. ഭാസ്കരൻ]]|producer=[[പി. ഭാസ്കരൻ]]<br>വി. അബ്ദുള്ള|writer=[[പാറപ്പുറത്ത്]]|screenplay=[[തോപ്പിൽ ഭാസി]]|starring=[[സത്യൻ]]<br>[[അംബിക (പഴയകാല നടി)|അംബിക]]<br>കെ.ആർ. വിജയ<br>[[മധു]]<br>[[എസ്.പി. പിള്ള]]<br>[[ബഹദൂർ]]<br>[[അടൂർ ഭാസി]]<br>[[അടൂർ പങ്കജം]]|music=[[കെ. രാഘവൻ]]|cinematography=യു. രാജഗോപാൽ|editing=ആർ. വെങ്കട്ടരാമൻ|distributor=|released=30/091964|runtime=|country=[[ഇന്ത്യ]]|language=[[മലയാളം]]|budget=|gross=}}'''आद्यकिरणङळ् (प्रथम रश्मयः)''' १९६४ तमे वर्षे प्रदर्शितं मलयालमभाषागतचलच्चित्रम् भवति । चित्रसागर फिल्म्स् इत्यस्य कृते वी. अब्दूल्लया, पी. भास्करेण च निर्मितः अयं चलच्चित्रः परप्पुरमस्य समाननाम्ना उपन्यासस्य आधारेण निर्मितः अस्ति । प्रथमवारं १९६४ तमे वर्षे [[सितम्बर|सेप्टेम्बर्-मासस्य]] ३० दिनाङ्के एतत् चलच्चित्रं प्रदर्शितम् == तारावलिः <ref>{{Cite web|title=ആദ്യകിരണങ്ങൾ (1964)|url=https://www.m3db.com/film/aadyakiranangal-1964-malayalam-movie|accessdate=2023-10-17|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്}}</ref> == {| class="wikitable" !ക്ര.നം. !താരം !വേഷം |- |1 |സത്യൻ |കുഞ്ഞൂട്ടി |- |2 |കെ ആർ വിജയ |മേരിക്കുട്ടി |- |3 |അംബിക |ഗ്രേസി |- |4 |മധു |പാപ്പച്ചൻ |- |5 |എസ്.പി. പിള്ള |അവറാൻ |- |6 |ബഹദൂർ |വേലു |- |7 |പി.ജെ. ആന്റണി |കറിയാച്ചൻ |- |8 |അടൂർ ഭാസി |കൃഷ്ണനാശാൻ |- |9 |തോപ്പിൽ ഭാസി |പുലയൻ |- |10 |വാസു പ്രദീപ് |തേവൻ |- |11 |[[കെടാമംഗലം അലി]] |കുരിയച്ചൻ |- |12 |ടി ആർ ഓമന |പെണ്ണുകുഞ്ഞ് |- |13 |[[ഹാജി അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ]] |അപ്പുക്കുട്ടൻ |- |14 |കുഞ്ഞാണ്ടി |പാപ്പി |- |15 |കാമ്പിശ്ശേരി കരുണാകരൻ |കുട്ടിച്ചൻ |- |16 |ഫിലോമിന |അന്നമ്മ |- |17 |അടൂർ പങ്കജം |കുഞ്ഞേലി |- |18 |ജോസ് പ്രകാശ് |ദാമോദരൻ |- |19 |[[കെ പി എ സി കൃഷ്ണമ്മ]] |സാറാക്കൊച്ച് |- |20 |കുതിരവട്ടം പപ്പു | |- |21 |[[കെ എസ് പാർവ്വതി]] | |- |22 |[[ഏലിയാമ്മ]] | |- |23 |കോട്ടയം ശാന്ത |എലിസബത്ത് |- |24 |[[മാല ശാന്ത]] | |- |25 |മറിയമ്മ |പാപ്പിയുടെ അമ്മ |- |20 |[[സണ്ണി ചങ്ങനാശ്ശേരി]] |സണ്ണി |- |21 |[[കെ എൻ പി നമ്പ്യാർ]] |രമേഷ് |- |22 |[[മാസ്റ്റർ അജിത്ത്]] |ജോയി മോൻ |- |23 |ഗോപി | |- |24 |[[]] | |- |25 |[[]] | |} == गीतानि <ref>{{Cite web|title=ആദ്യകിരണങ്ങൾ (1964)|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?4850|accessdate=2023-10-17|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|archivedate=2014-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141015141242/http://malayalasangeetham.info/m.php?4850}}</ref> == * गीत: [[പി ഭാസ്ക്കരൻ|प भास्करण]] * संगीत: [[കെ രാഘവൻ|के राघवन]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- align="center" bgcolor="#CCCCCF" |'''നമ്പർ.''' |'''പാട്ട്''' |'''പാട്ടുകാർ''' |'''രാഗം''' |- |1 |പതിവായി പൗർണ്ണമിതോറും |[[पि सुशीला|പി സുശീല]] | |- |2 |കല്യാണമോതിരം കൈമാറും നേരം |പി ലീല | |- |3 |കിഴക്കു ദിക്കിലെ ചെന്തെങ്ങിൽ |എ.പി. കോമള | |- |4 |ഭാരതമെന്നാൽ പാരിൻ നടുവിൽ |[[पि सुशीला|പി സുശീല]], കോറസ് | |- |5 |ഊഞ്ഞാലേ പൊന്നൂഞ്ഞാലേ |പി ലീല | |- |6 |മലമൂട്ടിൽ നിന്നൊരു മാപ്പിള |[[के जे येशुदास|കെ ജെ യേശുദാസ്]] | |- |7 |ആനച്ചാൽ നാട്ടിലുള്ള |അടൂർ ഭാസി, കുതിരവട്ടം പപ്പു | |- |8 |മഞ്ജുളഭാഷിണി |അടൂർ ഭാസി | |- |9 |ശങ്ക വിട്ടു വരുന്നല്ലോ |അടൂർ ഭാസി | |- |10 |കണ്ണൂര് ധർമ്മടം |അടൂർ ഭാസി, കോറസ് | |- |11 |കല്ലുപാലത്തിൽ |അടൂർ ഭാസി | |} == प्लेबैक गायकाः == * ए.पी.कोमाला * अदूर भासी * [[के जे येशुदास|के.जे. येसुदासः]] * अश्वसवारी पप्पु * पु० लीला * [[पि सुशीला|पु० सुशीला]] == नेपथ्यशिल्पयः == * पटकथा एवं संवाद - थोप्पिल भासी * निर्देशन, संगीत रचना - पी. भास्करण * संगीत - के राघवन * पृष्ठभूमि संगीत - M.B. श्रीनिवासन * कैमरा - उ.राजगोपाल * कला निर्देशन - कोन्नाडु * मंच परिकल्पना - नीलकांदन * पृष्ठभूमि उत्पादन - जयराम * वेशभूषा डिजाइन - मुथु * वेशभूषा डिजाइन - पी.एन. कृष्णन् * श्रव्यमुद्रणम् - V.B.C. मेनन् * फोटो सम्पादन - शोभाना स्टूडियो * वितरण - चित्रसागर फिल्म्स == अवलम्बम् == न्<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == बाह्यलिङ्काः == * [http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=137 मलयालम चलचित्र।] [http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=137 कोम् इत्यस्मात्] प्रथमा रश्मिः {{സത്യൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ}} [[वर्गः:मलयाळचलच्चित्राणि]] tezb9ltqkh7rpri1pg677wtyaxsu7yv 499981 499980 2026-08-06T07:05:29Z Dvellakat 3833 499981 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=आद्यकिरणङळ्|image=ആദ്യകിരണങ്ങൾ.jpg|caption=|director=[[पि.भास्करः]]|producer=[[पि.भास्करः]]<br>വി. അബ്ദുള്ള|writer=[[पाऱप्पुरत्त्]]|screenplay=[[तोप्पिल् भासि]]|starring=[[सत्यन्]]<br>[[अम्बिका]]<br>[[के आर् विजया]]<br>[[मधु]]<br>[[എസ്.പി. പിള്ള]]<br>[[ബഹദൂർ]]<br>[[അടൂർ ഭാസി]]<br>[[അടൂർ പങ്കജം]]|music=[[കെ. രാഘവൻ]]|cinematography=യു. രാജഗോപാൽ|editing=आर्ആ वेन्किट्टरामन्ർ|distributor=|released=30/091964|runtime=|country=[[भारतः]]|language=[[മലയാളം]]|budget=|gross=}} '''आद्यकिरणङळ् (प्रथम रश्मयः)''' १९६४ तमे वर्षे प्रदर्शितं मलयालमभाषागतचलच्चित्रम् भवति । चित्रसागर फिल्म्स् इत्यस्य कृते वी. अब्दूल्लया, पी. भास्करेण च निर्मितः अयं चलच्चित्रः परप्पुरमस्य समाननाम्ना उपन्यासस्य आधारेण निर्मितः अस्ति । प्रथमवारं १९६४ तमे वर्षे [[सितम्बर|सेप्टेम्बर्-मासस्य]] ३० दिनाङ्के एतत् चलच्चित्रं प्रदर्शितम् == तारावलिः <ref>{{Cite web|title=ആദ്യകിരണങ്ങൾ (1964)|url=https://www.m3db.com/film/aadyakiranangal-1964-malayalam-movie|accessdate=2023-10-17|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്}}</ref> == {| class="wikitable" !ക്ര.നം. !താരം !വേഷം |- |1 |[[सत्यः(अबिनेता)|सत्यः]] |കുഞ്ഞൂട്ടി |- |2 |के आर् विजया |मेरिक्कुट्टि |- |3 |अम्बिका |ग्रेसी |- |4 |मधु |पाप्पच्चन् |- |5 |एस् पि पिल्ला |अवरान् |- |6 |बहदूर् |वेलु |- |7 |पि जे आन्तणी |कऱियाच्चन् |- |8 |अडूर् भासि |कृष्णाशान् |- |9 |तोप्पिल् भासि |पुलयन् |- |10 |वसु प्रदीप |तेवन् |- ११ १२ शिशु बालिका १३ हाजी अब्दुल रहमान अप्पुकुत्तन १४ कुञ्जण्डी पापि १५ कम्पिस्सेरी करुणाकरण लघु बालकः 16 फिलोमेना अन्नम्मम् 17 अदोर पंकजम् मूषकः १८ जोस प्रकाश दामोदरन् १९ के.पी.ए.सी. कृष्णम्मम् सारा कोच २० अश्वसवारी पप्पु २१ के० स० पार्वती २२ एलियाम्मा 23 कोट्टायं शान्तम् अस्ति। एलिजाबेथ २४ माला शान्त 25 मरियम्मा पापि माता २० सन्नी चङ्गनसेरी आतपीय २१ K. N. P. नम्बियार रमेशः २२ मास्टर अजित आनन्द सोम |11 |[[केदामङ्गलम् अली]] |कुरियाचन |- |12 |टी आर ओमना |पेण्णुकुञ्ञ् |- |13 |[[हजि अब्दुल् र्ह्मान्]] |अप्पुक्कुट्टन् |- |14 |जोस् प्रकश् |दामोदरन् |- |15 |अटूर् पन्कजम् |कुञेलि |- |16 |फिलोमिना |अन्नम्मा |- |17 |कुतिरवट्टम् पप्पु | |- |18 |[[कृष्णम्मा]] |साऱकोच्च् |- |} == गीतानि <ref>{{Cite web|title=ആദ്യകിരണങ്ങൾ (1964)|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?4850|accessdate=2023-10-17|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|archivedate=2014-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141015141242/http://malayalasangeetham.info/m.php?4850}}</ref> == * गीत: [[പി ഭാസ്ക്കരൻ|प भास्करण]] * संगीत: [[കെ രാഘവൻ|के राघवन]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- align="center" bgcolor="#CCCCCF" |'''നമ്പർ.''' |'''പാട്ട്''' |'''പാട്ടുകാർ''' |'''രാഗം''' |- |1 |पतिवायि पौर्णमि तोरुम् |[[पि सुशीला|പി സുശീല]] | |- |2 |कल्याणमोतिरम् |[[पि लीला]] | |- |3 |किज़्हक्कु दिक्किले चेन्तेङिन् |എ.പി. കോമള | |- |4 |भारतमेन्नाल् पारिन् नदुविल् |[[पि सुशीला]], കോറസ് | |- |5 |ऊञाले ऊञाले |[[पी लीला]] | |- |6 |मलमूट्टिल् निन्नोरु |[[के जे येशुदास]] | |- |7 |आनच्चाल् नाट्टिलुळ्ळ |[[अटूर् भासि]] | |- |8 |मञ्जुल भाषिणी |[[अटूर् भासि]] | |- |9 |शन्क विट्टु वरुन्नल्लो |[[अटूर् भासि]] | |- |10 |कण्णूर् धर्मटम् |[[अटूर् भासि]], കോറസ് | |- |11 |कल्लुपालत्तिल् |[[अटूर् भासि]] | |} == प्लेबैक गायकाः == * ए.पी.कोमाला * अदूर भासी * [[के जे येशुदास|के.जे. येसुदासः]] * अश्वसवारी पप्पु * पु० लीला * [[पि सुशीला|पु० सुशीला]] == नेपथ्यशिल्पयः == * पटकथा एवं संवाद - थोप्पिल भासी * निर्देशन, संगीत रचना - पी. भास्करण * संगीत - के राघवन * पृष्ठभूमि संगीत - M.B. श्रीनिवासन * कैमरा - उ.राजगोपाल * कला निर्देशन - कोन्नाडु * मंच परिकल्पना - नीलकांदन * पृष्ठभूमि उत्पादन - जयराम * वेशभूषा डिजाइन - मुथु * वेशभूषा डिजाइन - पी.एन. कृष्णन् * श्रव्यमुद्रणम् - V.B.C. मेनन् * फोटो सम्पादन - शोभाना स्टूडियो * वितरण - चित्रसागर फिल्म्स == अवलम्बम् == न्<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == बाह्यलिङ्काः == * [http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=137 मलयालम चलचित्र।] [http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=137 कोम् इत्यस्मात्] प्रथमा रश्मिः {{സത്യൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ}} [[वर्गः:मलयाळचलच्चित्राणि]] 412exqnhbf7hrxf2zsqjp1su1h4qqpk 0 92389 499982 2026-08-06T07:41:43Z Dvellakat 3833 "[[:en:Special:Redirect/revision/1363697909|Charlie Chaplin]]" पृष्ठस्य अनुवादं कृत्वा निर्मितम् 499982 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|honorific_prefix=[[Sir]]|name=चार्ळी चाप्लिन्|honorific_suffix={{post-nominals|size=100%|country=GBR|KBE}}|image=Charlie Chaplin portrait Getty 1739411952.jpg|caption=Chaplin in 1921|birth_name=Charles Spencer Chaplin Jr.|birth_date={{birth date|df=y|1889|4|16}}|birth_place=London, [[England]]|death_date={{death date and age|df=y|1977|12|25|1889|4|16}}|death_place=[[Corsier-sur-Vevey]], Vaud, [[Switzerland]]|burial_place=Cimetière de Corsier-sur-Vevey, Corsier-sur-Vevey, Switzerland|occupation={{hlist|Actor|comedian|director|composer|screenwriter|producer|editor}}|years_active=1899–1975|works=[[Charlie Chaplin filmography|Full list]]|spouse={{Unbulleted list| | {{marriage|[[Mildred Harris]]|1918|1920|reason=divorced}} | {{marriage|[[Lita Grey]]|1924|1927|reason=divorced}} | {{marriage|[[Paulette Goddard]]|1936|1942|reason=divorced}} | {{marriage|[[Oona O'Neill]]|1943<!--Year omitted when marriage ends by death of article subject, per Template:Marriage instructions-->}} }}|children=11, including [[Charles Chaplin Jr.|Charles III]], [[Sydney Chaplin (American actor)|Sydney]], [[Geraldine Chaplin|Geraldine]], [[Michael Chaplin (actor)|Michael]], [[Josephine Chaplin|Josephine]], [[Victoria Chaplin|Victoria]], [[Eugene Chaplin|Eugene]], and [[Christopher Chaplin|Christopher]]|parents=[[Charles Chaplin Sr.]]<br>[[Hannah Chaplin|Hannah Hill]]|relatives=[[Chaplin family]]|signature=Firma de Charles Chaplin.svg|website={{URL|charliechaplin.com}}}} सर् चार्ल्स् स्पेन्सर-चैप्लिन-जूनियर् (16 एप्रिल् 1889-25 डिसेम्बर् 1977) आङ्ग्ल-हास्यनटः, चलच्चित्रनिर्माता, गायकः, चलच्चित्रसम्पादकः, सङ्गीतकारः च आसीत् यः मूकचलच्चित्रयुगे ख्यातिम् अवाप्नोत्।   सः स्वस्य स्क्रीन्-व्यक्तित्वस्य द-ट्रेम्प् इत्यस्य माध्यमेन विश्वव्यापी-प्रतीकः अभवत्, तथा च चलच्चित्र-उद्योगस्य महत्त्वपूर्णेषु व्यक्तिषु अन्यतमः इति मन्यते। तस्य वृत्तिजीवनं 75 वर्षेभ्यः अपि अधिकं यावत् व्याप्तम् आसीत्, विक्टोरियन्-युगस्य बाल्यावस्थातः 1977 तमे वर्षे तस्य मृत्योः पूर्ववर्षपर्यन्तं। लण्डन्-नगरे च्याप्लिन् इत्यस्य बाल्यं दारिद्र्येन कष्टेन च युक्तम् आसीत्। तस्य पिता अनुपस्थितः आसीत्, तस्य माता आर्थिकरूपेण कष्टम् अन्वभवत्-सः नववर्षात् पूर्वं द्विवारं कार्यगृहं प्रेषितः आसीत्।   यदा सः 14 वर्षीयः आसीत्, तदा तस्य माता मानसिक-आश्रये निबद्धः आसीत्। च्याप्लिन् अल्पवयसि एव प्रदर्शनं कर्तुम् आरब्धवान्, सङ्गीतशालासु भ्रमणं कृत्वा पश्चात् रङ्गमञ्च-अभिनेतारूपेण हास्यनट-रूपेण च कार्यं कृतवान्। 19 तमे वयसि सः फ़्रेड् कार्नो-संस्थायां हस्ताक्षरितः, येन सः संयुक्तराज्यामेरिका देशं गतवान्। 1914 तमे वर्षे, कीस्टोन् स्टूडियोस् चलच्चित्रेषु स्वस्य अभिनयद्वारा च्याप्लिन् व्यापकरूपेण लोकप्रियताम् अवाप्नोत्। सः शीघ्रमेव ट्रेम्प् इतीदं स्वस्य स्क्रीन्-व्यक्तित्वरूपेण परिचाययत्, स्व्यकरोत् च। सः स्वकीयचलच्चित्राणि निर्देशितवान् तथा च एस्सने स्टूडियोस् इत्यत्र गत्वा स्वस्य शिल्पं निरन्तरं वर्धयन्, यत्र द ट्र्याम्प् (1915) इत्यस्मिन् चलच्चित्रे ट्र्याम्प-व्यक्तित्वं भावात्मकरूपेण विकसितम् आसीत्। ततः सः विशालं प्रशंसकवर्गं आकृष्टवान्, म्यूचुवल् तथा फ़र्स्ट्-नेशनल्-कार्पोरेशन् इत्येतान् प्रति गमनकाले अधिकं धनं याचितवान्। 1918 तमवर्षपर्यन्तं सः विश्वस्य सर्वाधिकं वेतनं प्राप्ता, सुप्रसिद्धासु व्यक्तिषु अन्यतमः आसीत्। [[सञ्चिका:Chaplin_at_Hanwell.jpg|लघुचित्रम्|सप्तवर्षीयः च्याप्लिन् (केन्द्रः, हेड अल्पं कोकेड्), 1897 तमे वर्षे सेण्ट्रल् लण्डन् डिस्ट्रिक्ट् स्कूल् फ़ार् पापर्स् इत्यत्र।]] चार्ल्स् स्पेन्सर्-चाप्लिन्-जूनियर्-वर्यः लण्डन्-नगरे 16 एप्रिल् 1889 दिनाङ्के हन्ना-चाप्लिन् तथा च चार्ल्स्-चाप्लिन सीनियर् दम्पत्योः जन्म प्राप्नोत्। तस्य पितामही रोमानी-जनैः आसीत् इति ऊह्यते, ।{{Sfn|Robinson}}{{Efn|An [[MI5]] investigation in 1952 was unable to find any record of Chaplin's birth.<ref>{{cite news |last=Whitehead |first=Tom |date=17 February 2012 |title=MI5 Files: Was Chaplin Really a Frenchman and Called Thornstein? |url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/defence/9086510/MI5-files-Was-Chaplin-really-a-Frenchman-and-called-Thornstein.html |newspaper=The Daily Telegraph |access-date=11 April 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120424011812/http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/defence/9086510/MI5-files-Was-Chaplin-really-a-Frenchman-and-called-Thornstein.html |archive-date=24 April 2012}}</ref> Chaplin biographer David Robinson notes that it is not surprising that his parents failed to register the birth: "It was easy enough, particularly for music hall artists, constantly moving (if they were lucky) from one town to another, to put off and eventually forget this kind of formality; at that time the penalties were not strict or efficiently enforced."{{sfn|Robinson|p=10}} In 2011 a letter sent to Chaplin in the 1970s came to light which claimed that he had been born in a Gypsy caravan at [[Black Patch Park]] in [[Smethwick]], Staffordshire (now in the borough of Sandwell in the West Midlands). Chaplin's son, [[Michael Chaplin (actor)|Michael]], has suggested that the information must have been significant to his father for him to retain the letter.<ref>{{cite news |date=18 February 2011 |title=Charlie Chaplin Was 'Born into a Midland Gipsy Family' |url=https://www.expressandstar.com/news/2011/02/18/charlie-chaplin-was-born-into-midland-gipsy-family/ |newspaper=Express & Star |access-date=17 February 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120222045249/http://www.expressandstar.com/news/2011/02/18/charlie-chaplin-was-born-into-midland-gipsy-family/ |archive-date=22 February 2012}}</ref> Regarding the date of his birth, Chaplin believed it to be 16 April, but an announcement in the edition of 11 May 1889 of ''The Magnet'' stated it as the 15th.{{sfn|Robinson|p=xxiv}}}} तस्य मातापितरौ चतुर्वर्षेभ्यः पूर्वं परिणीतवन्तः, तस्मिन् समये चार्ल्स् सीनियर् हन्ना इत्यस्याः प्रथमपुत्रस्य सिड्नी जान् हिल् इत्यस्य वैधानिकसंरक्षकः अभवत्।{{Sfn|Robinson}}[ख] चाप्लिन् इत्यस्य जन्मसमये मातापितरौ सङ्गीत-सभामण्डपे मनोरञ्जकाः आसन्।{{Efn|Sydney was born when Hannah Chaplin was 19. The identity of his biological father is not known for sure, but Hannah claimed it was a Mr. Hawkes.{{sfn|Robinson|p=3}}}} न्।{{Sfn|Robinson}}{{Quote box | quote = "I was hardly aware of a crisis because we lived in a continual crisis; and, being a boy, I dismissed our troubles with gracious forgetfulness." | source = Chaplin, on his childhood{{sfn|Chaplin|p=10}} | align = left | width = 25em | bgcolor = #E0E6F8 }}तस्य अधिकृतस्य जीवनचरित्रकारस्य डेविड् राबिन्सन् इत्यस्य मतेन,चाप्लिन् इत्यस्य बाल्यं दारिद्र्येन कष्टेन च चिह्नितम् आसीत्, येन तस्य उत्तरकाले उन्नतिः अभवत्, यत् "अद्यावधि कथितासु सर्वेषु क्षौम-धनकथासु सर्वाधिकं नाटकीयम्" आसीत्।{{Sfn|Robinson}}चाप्लिन् इत्यस्य प्रारम्भिकवर्षाणि लण्डन्-नगरस्य केन्निङ्ग्टन्-मण्डले स्वमात्रे भ्रात्रा च सिड्नी-नगरेण सह व्यतीतानि। हन्ना इत्यस्याः कृते यदा कदा शुश्रूषां, वस्त्रनिर्माणं च अतिरिच्य आयस्य अन्यत् किमपि साधनं नासीत्, तथा च चैप्लिन् सेएनियर् . इत्येषा आर्थिकं साहाय्यं न प्रददात्।{{Sfn|Robinson}} ==== युवा कलाकारः ==== [[सञ्चिका:Chaplin_in_Sherlock_Holmes.jpg|वामतः|लघुचित्रम्|शेर्लाक् होम्स् इत्यस्मिन् नाटके किशोरः च्याप्लिन्''शर्लाक् होम्स्'']] दरिद्रविद्यालयेषु तस्य कालस्य तथा तस्य माता मानसिकरोगेण मृता इति कालस्य मध्ये, चाप्लिन् नात्यमञ्चे प्रदर्शनं कर्तुम् आरब्धवान्। पश्चात् सः पञ्चवर्षेभ्यः वयसि प्रथमं शौकिया-प्रदर्शनं कृतवान्, यदा सः आल्डर्शाट्-नगरे एकस्मिन् रात्रौ हन्ना-तः कार्यभारं स्वीकृतवान्।[घ] एषा एका पृथक् घटना आसीत्, परन्तु यदा सः नव वर्षीयः आसीत्, तदा एव तस्य मातायाः प्रोत्साहनेन, तस्य प्रदर्शनस्य विषये रुचिः वर्धिता आसीत्।{{Efn|According to Chaplin, Hannah had been booed off stage and the manager chose him{{snd}}as he was standing in the wings{{snd}}to go on as her replacement. He remembered confidently entertaining the crowd, and receiving laughter and applause.{{sfnm|1a1=Robinson|1p=17|2a1=Chaplin|2p=18}}}} सेण्ट्स्बरी इत्ययं चार्ल्स् फ़्रोह्मान् इत्यस्य शेर्लाक् होम्स् इत्यस्य निर्माणेन चाप्लिन् इत्यस्य कृते पात्रं प्राप्तवान्, यत्र सः त्रिषु राष्ट्रव्यापीयात्रासु बिली इति पेज्-बाय् इत्यस्य पात्रं निरवहत्।{{Sfn|Robinson}}तस्य अभिनयः एतावत् उत्तमम् अवाप्नोत् यत् सः मूल-होम्स्-चित्रस्य विलियम्-जिलेट् इत्यनेन सह पात्रं निर्वोढुं लण्डन्-नगरं आहूतः।[च] "एतत् स्वर्गात् वार्ता इव आसीत्" इति च्याप्लिन् स्मृता।{{Efn|William Gillette co-wrote the ''Sherlock Holmes'' play with [[Arthur Conan Doyle]], and had been starring in it since its New York opening in 1899. He had come to London in 1905 to appear in a new play, ''Clarice''. Its reception was poor, and Gillette decided to add an "after-piece" called ''The Painful Predicament of Sherlock Holmes''. This short play was what Chaplin originally came to London to appear in. After three nights, Gillette chose to close ''Clarice'' and replace it with ''Sherlock Holmes''. Chaplin had so pleased Gillette with his performance in ''The Painful Predicament'' that he was kept on as Billy for the full play.{{sfn|Robinson|pp=59–60}}}}{{Sfn|Chaplin}}16 वर्षीयः च्याप्लिन् 1905 अक्टोबर्-मासात् डिसेम्बर्-मासपर्यन्तं ड्यूक् आफ् यार्क् इत्यस्य रङ्गशालायां नाटकस्य वेस्ट् एण्ड् इत्यस्य निर्माणे अभिनयम् अकरोत्।{{Sfn|Marriot}}सः 1906 तमवर्षस्य आरम्भे शेर्लाक् होम्स् इत्यस्य अन्तिमपर्यटनं समापितवान्, ततः सार्धद्वर्षात् अधिककालानन्तरं नाट्यं त्यक्तवान्।{{Sfn|Robinson}} ==== स्टेज कॉमेडी और वाडेविले ==== [[सञ्चिका:Chaplin_Karno_advert.jpg|लघुचित्रम्|1913 तमे वर्षे फ्रेड् कार्नो हास्यसंस्थया सह च्याप्लिन् इत्यस्य अमेरिकन्-प्रवासस्य विज्ञापनम्।]] शीघ्रमेव च्याप्लिन् नूतनसंस्थायां कार्यं प्राप्य, अभिनयवृत्तिम् अन्विष्यमाणेन भ्रात्रा सह रिपेयर्स् इति हास्यचित्रं कृत्वा भ्रमणार्थं प्रस्थितवान्।{{Sfn|Robinson}}1906 तमे वर्षे मे-मासे, च्याप्लिन्, केसीस् सर्कस् इति किशोरकार्यक्रमे सम्मिलितः, यत्र सः लोकप्रियानि बर्लेस्क्-खण्डानि विकसितवान्, तथा च शीघ्रमेव कार्यक्रमस्य स्टार् अभवत्।{{Sfn|Marriot}} 1907 जुलै-मासे यदा एतत् कृत्यं पर्यटनं समापयत्, तदा 18 वर्षीयः कुशलः हास्यकलाकारः अभवत्।[47]सः अधिककर्मं प्राप्तुं कष्टम् अन्वभवत्, एकाकी-अभिनयस्य लघुः प्रयासः अपि असफलः अभवत्।{{Efn|Chaplin attempted to be a "Jewish comedian", but the act was poorly received and he performed it only once.{{sfnm|1a1=Robinson|1p=68|2a1=Marriot|2pp=81–84}}}} === 1914-1917: चलच्चित्रेषु प्रवेशः === {{Multiple image|align=left|direction=vertical|width=|image1=Chaplin Making a Living 2.jpg|width1=220|caption1=Chaplin (left) in his first film appearance, ''[[Making a Living]]'', with [[Henry Lehrman]], who directed the picture (1914)|alt1=Making a Living screenshot|image2=Chaplin Kid Auto Races.jpg|width2=220|caption2=Chaplin's [[trademark look|trademark]] character "[[the Tramp]]" debuts in ''[[Kid Auto Races at Venice]]'' (1914), Chaplin's second released film|alt2=Kid Auto Races at Venice screenshot}} ==== एस्सेनय् ==== [[सञ्चिका:Chaplin_and_Purviance_in_Work.jpg|लघुचित्रम्|च्याप्लिन् तथा च एडना पुर्वियन्स्, तस्य नियमित-प्रमुख-महिला, कार्ये (1915) ]] शिकागो-नगरस्य एस्सने-फ़िल्म्-मानुफ़्राक्चऱिन्ङ्ग्-कम्पनी, 10,000 $हस्ताक्षर-बोनस् इत्यनेन सह, प्रतिसप्ताहं $1,250 [के] इत्यस्य प्रस्तावं चाप्लिन्-इत्यस्मै प्रेषितवती।{{Efn|{{Inflation|US|1250|1914|fmt=eq|r=-3}}}} सः 1914 डिसेम्बर्-मासस्य अन्ते स्टूडियो-मध्ये सम्मिलितः, यत्र सः नियमित-क्रीडालूनां, तेन सह पुनः पुनः कार्यं कृतानां अभिनेतृणां, स्टाक्-कम्पनी-निर्माणं कर्तुम् आरब्धवान्, यथा बेन् टर्पिन्, लियो वैट्, बड् जेमिसन्, प्याडी म्याक्गुयिर्, फ़्रेड् गुड्विन्स्, बिली आर्म्स्ट्रांग् च।{{Efn|{{Inflation|US|10000|1914|fmt=eq|r=-3}}}}{{Sfn|Robinson}} च्याप्लिन् शीघ्रमेव एड्ना पुर्वियन्स् इति एका प्रमुखा महिलां नियुक्तवान्, यया सह सः केफ़े-मध्ये मिलित्वा तस्याः सौन्दर्यस्य कारणात् नियुक्तवान्। सा अष्टवर्षेषु तेन सह 35 चलच्चित्रेषु अभ्यनयत् उभयोः रोमान्टिक्-सम्बन्धः अपि अभवत् यः 1917 पर्यन्तं आसीत्।{{Sfn|Robinson}}{{Sfn|Robinson}} [[सञ्चिका:Charlie_Chaplin.jpg|दक्षिणतः|लघुचित्रम्|द ट्र्याम्प् इत्यस्य वेषं स्वीकृत्य च्याप्लिन्द ट्राम्प]] [[सञ्चिका:The_Tramp_(film).jpg|लघुचित्रम्|चार्ली-चाप्लिन् (1915) -वर्यः, क्यालिफोर्नियादेशस्य नैल्स् केनयान्-नगरे स्थिते, द-ट्र्याम्प् इत्यस्य प्रसिद्धस्य अन्तिम-दृश्ये, मार्गात् व्यग्रतया गच्छन् आसीत्।नायल्स् केनयान्, क्यालिफोर्निया]] === 1918-1922: प्रथमः राष्ट्रियः === [[सञ्चिका:Poster_-_A_Dog's_Life_01.jpg|लघुचित्रम्|अ डोग्स् लैफ् (1918) । अस्मिन् एव काले एव च्याप्लिन्, ट्र्याम्प् इतीदं दुःखित-विदूषकत्वेन कल्पयितुम् आरब्धवान्।]] 1918 जनवरीमासे, प्रमुखः ब्रिटिश्-गायकः हास्यकलाकारः च ह्यारी लाडर् इत्यनेन च्याप्लिन्-वर्यं दर्शितम्, तौ मिलित्वा लघुचलच्चित्रे अभिनयम् अकुर्वन्। म्यूचुवल् इत्ययं च्याप्लिन् इत्यस्य उत्पादनस्य न्यूनतां प्रति सहनशीलः आसीत्, अनुबन्धः सौहार्दपूर्वकं समाप्तः च। अनुबन्ध-समयनिर्धारणस्य नियमानाम् कारणात् स्वस्य चलच्चित्राणां गुणवत्तायाः क्षीणतायाः विषये तस्य पूर्वनिर्दिष्ट-चिन्तायाः कारणात्, नूतनं वितरकं अन्वेष्टुं च्याप्लिन् इत्यस्य प्राथमिक-चिन्ता आसीत्-स्वातन्त्र्यम्-सिड्नी-चाप्लिन्, तदा तस्य व्यापार-प्रबन्धकः, प्रेस् इत्यस्मै अवदत् यत्, "चार्ली इत्यस्मै यावत् समये आवश्यकं भवति तथा च चलच्चित्रस्य निर्माणार्थं सर्वं धनं यथा इच्छति तदर्थं अनुमन्येत... न तु मात्रा, न तु गुणवत्ता, वयं तत् अन्विष्यामः" इति।{{Spaces}} 1917 तमे वर्षे जून्-मासे, 1 दशलक्ष-डालर्-मूल्येन, फ़स्ट्-नेशनल्-एक्ज़िबिटर्स्-सर्किट् इत्यस्य कृते अष्टचलच्चित्राणि पूर्णं कर्तुं च्याप्लिन् हस्ताक्षरं कृतवान्।{{Sfn|Robinson}}{{Spaces}}[आर्] सः सन्सॆट्-बौलेवार्ड् इत्यस्य समीपे पञ्च एकर्-भूमौ स्थितस्य स्वस्य स्टूडियो इत्यस्य निर्माणं कर्तुं अचिनोत्, यत्र उच्चतम-क्रमस्य उत्पादन-सुविधाः आसन्।{{Efn|{{Inflation|US|1000000|1917|fmt=eq|r=-5}}}}{{Sfn|Schickel}}[128]चार्ली-चाप्लिन्-स्टूडियोस् इत्यस्य निर्माणं 1918 जनवरीमासे पूर्णम् अभवत्, तथा च चाप्लिन् इत्यस्मै तस्य चित्राणां निर्माणस्य स्वातन्त्र्यं दत्तम्।{{Sfn|Robinson}}<ref name="BFI first national">{{Cite web|url=http://chaplin.bfi.org.uk/resources/bfi/biog/biog.php?fid=biog7|title=Independence Won: First National|website=Charlie Chaplin|publisher=British Film Institute|accessdate=5 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120324095424/http://chaplin.bfi.org.uk/resources/bfi/biog/biog.php?fid=biog7|archivedate=24 March 2012}}</ref> [[सञ्चिका:Chaplin_The_Kid_2_crop.jpg|वामतः|लघुचित्रम्|द किड् (1921) इति चलच्चित्रं, जाकि कूगन् इत्यनेन सह, हास्येन सह नाटकेन सह संयोजितम् आसीत्, तथा च एकघण्टां यावत् अतिक्रमितं च्याप्लिन् इत्यस्य प्रथमं चलच्चित्रम् आसीत्।]] युनैटेड् आर्टिस्ट्स् इत्यस्य निर्माणात् पूर्वं, च्याप्लिन् प्रथमवारं परिणीतवान्। 16 वर्षीयया अभिनेत्री मिल्ड्रॆड् ह्यारिस् इत्येषा स्वपुत्रस्य गर्भवति इति घोषिता आसीत्, 1918 सेप्टेम्बर्-मासे सः विवादात् रक्षितुं लास्-एञ्जलीस्-नगरे निश्शब्दतया तां परिणीतवान्।{{Sfn|Robinson}}तदनन्तरं शीघ्रमेव, गर्भधारणं मिथ्या इति ज्ञातम्। {{Sfn|Robinson}}च्याप्लिन् इत्ययं संयोगेन असन्तुष्टः आसीत्, तथा च विवाहेन तस्य सृजनात्मकतायां बाधां जाता इति मन्यमानः, स्वस्य सन्निसैड् इति चलच्चित्रस्य निर्माणार्थं संघर्षम् अकरोत्।[142]तदा एव ह्यारिस् वैधरूपेण गर्भिणी आसीत्, 1919 जुलै 7 दिनाङ्के पुत्रं जनयत्। {{Spaces}}नार्मन् स्पेन्सर्-चाप्लिन् इत्येषः विकृतरूपेण अजायत, ततः दिनत्रयानन्तरं मृतः च।{{Sfn|Robinson}}1920 एप्रिल्-मासे विवाहः समाप्तः, यदा च्याप्लिन् स्वस्य आत्मकथायां स्पष्टीकरोत् यत् ते "अपरिवर्तनीयरूपेण विसङ्गताः" आसन्।[144] [[सञ्चिका:Charles_Chaplin_St_Pauls_Covent_Garden.jpg|दक्षिणतः|लघुचित्रम्|190x190अणवः|पादरी पादरी पाद्री पादरी पादनी, सेंट पॉल, कोवेन्ट गार्डन, लन्दन]] === लक्षणानि === चार्लिन् इति जीवनचरित्रात्मकचलच्चित्रस्य विषयः अस्ति, चार्लिन् (1992) इति रिचर्ड् एटेन्बरो इत्यनेन निर्देशिते, यस्मिन् राबर्ट् डौनी जूनियर् इति शीर्षकपात्रं निरवहत्, यत्र गेराल्डिन्-चाप्लिन् हन्ना-चाप्लिन्कुः पात्रं निरवहत्। सः ऐतिहासिक-नाटकीय-चलच्चित्रे द क्याट्स् मियाव् (2001) इत्यस्मिन् एड्डी इज़ार्ड् इत्यनेन अभिनीतस्य, तथा दूरदर्शनस्य कृते निर्मितस्य चलच्चित्रे द स्कार्लॆट् ओ 'हारा वार् (1980) इत्यस्मिन् च क्लाइव् रेविल् इत्यनेन अभिनीतस्य पात्रम् अस्ति। 1989 तमे वर्षे पी. बी. एस्. इत्यत्र, च्याप्लिन् इत्यस्य बाल्यस्य विषये यङ्ग् चार्ली च्याप्लिन्स् इति दूरदर्शन-शृङ्खला प्राचलत्, तथा च उत्कृष्टबालकार्यक्रमस्य कृते एम्मी-पुरस्काराय नामाङ्किता अभवत्। द प्रैस् आफ़् फ़ेम इति फ़्रेञ्च्-चलच्चित्रं (2014), च्याप्लिन् इत्यस्य समाधिस्थलस्य लुण्ठनस्य काल्पनिकवृत्तम् अस्ति। सर्च् आफ् चार्ली-चाप्लिन् इत्यस्मिन् टामी स्टील् इत्ययं दक्षिणपूर्व-लण्डन्-नगरे च्याप्लिन् इत्यस्य मूलस्य अन्वेषणं कृतवान्।<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt2289366/|title=Tommy Steele in Search of Charlie Chaplin|date=12 April 1971}}</ref> == लिखितानि कार्याणि == * {{Cite book |last=Chaplin |first=Charlie |url=https://www.gutenberg.org/ebooks/42449 |title=My Wonderful Visit |publisher=Hurst & Blackett |year=1922 |location=London |oclc=253039607}} * {{Cite book |last=Chaplin |first=Charlie |title=A Comedian Sees the World |last2=Haven |first2=Lisa Stein |publisher=University of Missouri Press |year=2014 |location=Columbia |oclc=894511668 |author-mask=1}}{{Efn|This memoir was first published as a set of five articles in "Women's Home Companion" from September 1933 to January 1934, but until 2014 had never been published as a book in the U.S.}} * {{Cite book |last=Chaplin |first=Charlie |title=Charlie Chaplin: Footlights with The World of Limelight |last2=Robinson |first2=David |publisher=Edizioni Cineteca di Bologna |year=2014 |location=Bologna |oclc=876089834 |author-mask=1}}{{Efn|Before ''Limelight'' (1952) was conceived as a screenplay, Chaplin wrote ''Footlights'' as a 34,000-word novella. Begun on 13 September 1948 with the help of Lee Cobin, it was finished two years later in 1950. Remaining virtually unknown for more than 60 years after its completion, ''Footlights'' is published here for the very first time.}} * {{Cite book |last=Chaplin |first=Charlie |title=My Autobiography |publisher=Simon & Schuster |year=1964 |location=New York |oclc=1145727022 |author-mask=1}} * {{Cite book |last=Chaplin |first=Charlie |title=My Life In Pictures |publisher=Grosset & Dunlap |year=1974 |location=New York |oclc=1064991796 |author-mask=1}} * {{Cite book |last=Chaplin |first=Charlie |title=Charlie Chaplin: Interviews |last2=Hayes |first2=Kevin J. |publisher=University Press of Mississippi |year=2005 |location=Jackson |oclc=54844183 |author-mask=1}}{{Efn|A collection of 24 interviews spanning 1915–1967.}}  == सन्दर्भः == === उद्धरणानि ===   == अधिकं पठितुम् == * {{Cite book |title=The Charlie Chaplin Archives |date=2021 |publisher=Taschen |isbn=978-3836580724 |editor-last=Duncan |editor-first=Paul |edition=new |location=Köln}} * कर्ज़न् कर्दोसि। 100 इयर्स् आफ़् सिनेमा, 100 डायरेक्टर्स्, Vol. 2:चार्ली-चाप्लिन्। (सुलेमानियाहः ज़ज़ालनस पब्लिकेशन, 2019) * लिन्, केनेथ् एस्. चार्ली च्याप्लिन् तथा हिज् टैम्स्। (न्यूयार्कः सिमोन् & शुस्टर्, 1997) * मेनन्ड्, लूयी, "द वार् आन् च्याप्लिन्" (स्काट् ऐमान् इत्यस्य समीक्षा, चार्ली च्याप्लिन्स् वर्सस् अमेरिका, सिमोन् अण्ड् शूस्टर्, 2023) द ''न्यूयार्क'', 20 नोवेम्बर् 2023, पृ. 60-64&nbsp; * राबिन्सन्, डेविड् च्याप्लिन्ः हिस् लैफ् अण्ड् आर्ट् (लण्डन्-पेन्गुयिन् बुक्स, 2014) ; कार्यानि * Works by or about Charlie Chaplinतत्रअन्तर्जाल-अभिलेखनम् * Works by Charlie Chaplinअस्मि।गुटेनबर्ग परियोजना * Works by Charlie Chaplinअस्मि।लिब्रिवोक्स् (सार्वजनिकक्षेत्रस्य आडियोबुक्स्) * चार्ली-च्याप्लिन् इत्यस्य व्यावसायिकं तथा व्यक्तिगतं अभिलेखनम् इटलीदेशस्य सिनेटेका दी बोलोग्ना इत्यत्र अस्ति। * "फ़ेडरल् ब्यूरो आफ़ इन्वेस्टिगेशन्" इत्यस्य जालपुटे अस्य लेखः अस्ति। * Newspaper clippings about Charlie Chaplinमध्ये20 औं शतकं समाचारपत्राणिइति।ZBW {{Charlie Chaplin}}{{Navboxes|title=Awards for Charlie Chaplin|list={{Academy Award Best Original Score}} {{Academy Honorary Award}} {{BAFTA Academy Fellowship Award}} {{Golden Lion for Lifetime Achievement}} {{Lincoln Center Gala Tribute}} {{New York Film Critics Circle Award for Best Actor}}}}{{Chaplin family}}{{Authority control}} [[वर्गः:१९७७ मरणम्]] [[वर्गः:१८८९ जननम्]] [[वर्गः:अपरीशीलितानुवादयुतानि पृष्ठानि]] k7i60zf3hthcyqfekv0iidcm9b4xy7x 499983 499982 2026-08-06T07:47:47Z Dvellakat 3833 "[[:en:Special:Redirect/revision/1363697909|Charlie Chaplin]]" पृष्ठस्य अनुवादं कृत्वा निर्मितम् 499983 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|honorific_prefix=[[Sir]]|name=चार्ळी चाप्लिन्|honorific_suffix={{post-nominals|size=100%|country=GBR|KBE}}|image=Charlie Chaplin portrait Getty 1739411952.jpg|caption=Chaplin in 1921|birth_name=Charles Spencer Chaplin Jr.|birth_date={{birth date|df=y|1889|4|16}}|birth_place=London, [[England]]|death_date={{death date and age|df=y|1977|12|25|1889|4|16}}|death_place=[[Corsier-sur-Vevey]], Vaud, [[Switzerland]]|burial_place=Cimetière de Corsier-sur-Vevey, Corsier-sur-Vevey, Switzerland|occupation={{hlist|Actor|comedian|director|composer|screenwriter|producer|editor}}|years_active=1899–1975|works=[[Charlie Chaplin filmography|Full list]]|spouse={{Unbulleted list| | {{marriage|[[Mildred Harris]]|1918|1920|reason=divorced}} | {{marriage|[[Lita Grey]]|1924|1927|reason=divorced}} | {{marriage|[[Paulette Goddard]]|1936|1942|reason=divorced}} | {{marriage|[[Oona O'Neill]]|1943<!--Year omitted when marriage ends by death of article subject, per Template:Marriage instructions-->}} }}|children=11, including [[Charles Chaplin Jr.|Charles III]], [[Sydney Chaplin (American actor)|Sydney]], [[Geraldine Chaplin|Geraldine]], [[Michael Chaplin (actor)|Michael]], [[Josephine Chaplin|Josephine]], [[Victoria Chaplin|Victoria]], [[Eugene Chaplin|Eugene]], and [[Christopher Chaplin|Christopher]]|parents=[[Charles Chaplin Sr.]]<br>[[Hannah Chaplin|Hannah Hill]]|relatives=[[Chaplin family]]|signature=Firma de Charles Chaplin.svg|website={{URL|charliechaplin.com}}}} सर् चार्ल्स् स्पेन्सर-चैप्लिन-जूनियर् (16 एप्रिल् 1889-25 डिसेम्बर् 1977) आङ्ग्ल-हास्यनटः, चलच्चित्रनिर्माता, गायकः, चलच्चित्रसम्पादकः, सङ्गीतकारः च आसीत् यः मूकचलच्चित्रयुगे ख्यातिम् अवाप्नोत्।   सः स्वस्य स्क्रीन्-व्यक्तित्वस्य द-ट्रेम्प् इत्यस्य माध्यमेन विश्वव्यापी-प्रतीकः अभवत्, तथा च चलच्चित्र-उद्योगस्य महत्त्वपूर्णेषु व्यक्तिषु अन्यतमः इति मन्यते। तस्य वृत्तिजीवनं 75 वर्षेभ्यः अपि अधिकं यावत् व्याप्तम् आसीत्, विक्टोरियन्-युगस्य बाल्यावस्थातः 1977 तमे वर्षे तस्य मृत्योः पूर्ववर्षपर्यन्तं। लण्डन्-नगरे च्याप्लिन् इत्यस्य बाल्यं दारिद्र्येन कष्टेन च युक्तम् आसीत्। तस्य पिता अनुपस्थितः आसीत्, तस्य माता आर्थिकरूपेण कष्टम् अन्वभवत्-सः नववर्षात् पूर्वं द्विवारं कार्यगृहं प्रेषितः आसीत्।   यदा सः 14 वर्षीयः आसीत्, तदा तस्य माता मानसिक-आश्रये निबद्धः आसीत्। च्याप्लिन् अल्पवयसि एव प्रदर्शनं कर्तुम् आरब्धवान्, सङ्गीतशालासु भ्रमणं कृत्वा पश्चात् रङ्गमञ्च-अभिनेतारूपेण हास्यनट-रूपेण च कार्यं कृतवान्। 19 तमे वयसि सः फ़्रेड् कार्नो-संस्थायां हस्ताक्षरितः, येन सः संयुक्तराज्यामेरिका देशं गतवान्। 1914 तमे वर्षे, कीस्टोन् स्टूडियोस् चलच्चित्रेषु स्वस्य अभिनयद्वारा च्याप्लिन् व्यापकरूपेण लोकप्रियताम् अवाप्नोत्। सः शीघ्रमेव ट्रेम्प् इतीदं स्वस्य स्क्रीन्-व्यक्तित्वरूपेण परिचाययत्, स्व्यकरोत् च। सः स्वकीयचलच्चित्राणि निर्देशितवान् तथा च एस्सने स्टूडियोस् इत्यत्र गत्वा स्वस्य शिल्पं निरन्तरं वर्धयन्, यत्र द ट्र्याम्प् (1915) इत्यस्मिन् चलच्चित्रे ट्र्याम्प-व्यक्तित्वं भावात्मकरूपेण विकसितम् आसीत्। ततः सः विशालं प्रशंसकवर्गं आकृष्टवान्, म्यूचुवल् तथा फ़र्स्ट्-नेशनल्-कार्पोरेशन् इत्येतान् प्रति गमनकाले अधिकं धनं याचितवान्। 1918 तमवर्षपर्यन्तं सः विश्वस्य सर्वाधिकं वेतनं प्राप्ता, सुप्रसिद्धासु व्यक्तिषु अन्यतमः आसीत्। [[सञ्चिका:Chaplin_at_Hanwell.jpg|लघुचित्रम्|सप्तवर्षीयः च्याप्लिन् (केन्द्रः, हेड अल्पं कोकेड्), 1897 तमे वर्षे सेण्ट्रल् लण्डन् डिस्ट्रिक्ट् स्कूल् फ़ार् पापर्स् इत्यत्र।]] चार्ल्स् स्पेन्सर्-चाप्लिन्-जूनियर्-वर्यः लण्डन्-नगरे 16 एप्रिल् 1889 दिनाङ्के हन्ना-चाप्लिन् तथा च चार्ल्स्-चाप्लिन सीनियर् दम्पत्योः जन्म प्राप्नोत्। तस्य पितामही रोमानी-जनैः आसीत् इति ऊह्यते, ।{{Sfn|Robinson}}{{Efn|An [[MI5]] investigation in 1952 was unable to find any record of Chaplin's birth.<ref>{{cite news |last=Whitehead |first=Tom |date=17 February 2012 |title=MI5 Files: Was Chaplin Really a Frenchman and Called Thornstein? |url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/defence/9086510/MI5-files-Was-Chaplin-really-a-Frenchman-and-called-Thornstein.html |newspaper=The Daily Telegraph |access-date=11 April 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120424011812/http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/defence/9086510/MI5-files-Was-Chaplin-really-a-Frenchman-and-called-Thornstein.html |archive-date=24 April 2012}}</ref> Chaplin biographer David Robinson notes that it is not surprising that his parents failed to register the birth: "It was easy enough, particularly for music hall artists, constantly moving (if they were lucky) from one town to another, to put off and eventually forget this kind of formality; at that time the penalties were not strict or efficiently enforced."{{sfn|Robinson|p=10}} In 2011 a letter sent to Chaplin in the 1970s came to light which claimed that he had been born in a Gypsy caravan at [[Black Patch Park]] in [[Smethwick]], Staffordshire (now in the borough of Sandwell in the West Midlands). Chaplin's son, [[Michael Chaplin (actor)|Michael]], has suggested that the information must have been significant to his father for him to retain the letter.<ref>{{cite news |date=18 February 2011 |title=Charlie Chaplin Was 'Born into a Midland Gipsy Family' |url=https://www.expressandstar.com/news/2011/02/18/charlie-chaplin-was-born-into-midland-gipsy-family/ |newspaper=Express & Star |access-date=17 February 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120222045249/http://www.expressandstar.com/news/2011/02/18/charlie-chaplin-was-born-into-midland-gipsy-family/ |archive-date=22 February 2012}}</ref> Regarding the date of his birth, Chaplin believed it to be 16 April, but an announcement in the edition of 11 May 1889 of ''The Magnet'' stated it as the 15th.{{sfn|Robinson|p=xxiv}}}} तस्य मातापितरौ चतुर्वर्षेभ्यः पूर्वं परिणीतवन्तः, तस्मिन् समये चार्ल्स् सीनियर् हन्ना इत्यस्याः प्रथमपुत्रस्य सिड्नी जान् हिल् इत्यस्य वैधानिकसंरक्षकः अभवत्।{{Sfn|Robinson}}[ख] चाप्लिन् इत्यस्य जन्मसमये मातापितरौ सङ्गीत-सभामण्डपे मनोरञ्जकाः आसन्।{{Efn|Sydney was born when Hannah Chaplin was 19. The identity of his biological father is not known for sure, but Hannah claimed it was a Mr. Hawkes.{{sfn|Robinson|p=3}}}} न्।{{Sfn|Robinson}}{{Quote box | quote = "I was hardly aware of a crisis because we lived in a continual crisis; and, being a boy, I dismissed our troubles with gracious forgetfulness." | source = Chaplin, on his childhood{{sfn|Chaplin|p=10}} | align = left | width = 25em | bgcolor = #E0E6F8 }}तस्य अधिकृतस्य जीवनचरित्रकारस्य डेविड् राबिन्सन् इत्यस्य मतेन,चाप्लिन् इत्यस्य बाल्यं दारिद्र्येन कष्टेन च चिह्नितम् आसीत्, येन तस्य उत्तरकाले उन्नतिः अभवत्, यत् "अद्यावधि कथितासु सर्वेषु क्षौम-धनकथासु सर्वाधिकं नाटकीयम्" आसीत्।{{Sfn|Robinson}}चाप्लिन् इत्यस्य प्रारम्भिकवर्षाणि लण्डन्-नगरस्य केन्निङ्ग्टन्-मण्डले स्वमात्रे भ्रात्रा च सिड्नी-नगरेण सह व्यतीतानि। हन्ना इत्यस्याः कृते यदा कदा शुश्रूषां, वस्त्रनिर्माणं च अतिरिच्य आयस्य अन्यत् किमपि साधनं नासीत्, तथा च चैप्लिन् सेएनियर् . इत्येषा आर्थिकं साहाय्यं न प्रददात्।{{Sfn|Robinson}} ==== युवा कलाकारः ==== [[सञ्चिका:Chaplin_in_Sherlock_Holmes.jpg|वामतः|लघुचित्रम्|शेर्लाक् होम्स् इत्यस्मिन् नाटके किशोरः च्याप्लिन्''शर्लाक् होम्स्'']] दरिद्रविद्यालयेषु तस्य कालस्य तथा तस्य माता मानसिकरोगेण मृता इति कालस्य मध्ये, चाप्लिन् नात्यमञ्चे प्रदर्शनं कर्तुम् आरब्धवान्। पश्चात् सः पञ्चवर्षेभ्यः वयसि प्रथमं शौकिया-प्रदर्शनं कृतवान्, यदा सः आल्डर्शाट्-नगरे एकस्मिन् रात्रौ हन्ना-तः कार्यभारं स्वीकृतवान्।[घ] एषा एका पृथक् घटना आसीत्, परन्तु यदा सः नव वर्षीयः आसीत्, तदा एव तस्य मातायाः प्रोत्साहनेन, तस्य प्रदर्शनस्य विषये रुचिः वर्धिता आसीत्।{{Efn|According to Chaplin, Hannah had been booed off stage and the manager chose him{{snd}}as he was standing in the wings{{snd}}to go on as her replacement. He remembered confidently entertaining the crowd, and receiving laughter and applause.{{sfnm|1a1=Robinson|1p=17|2a1=Chaplin|2p=18}}}} सेण्ट्स्बरी इत्ययं चार्ल्स् फ़्रोह्मान् इत्यस्य शेर्लाक् होम्स् इत्यस्य निर्माणेन चाप्लिन् इत्यस्य कृते पात्रं प्राप्तवान्, यत्र सः त्रिषु राष्ट्रव्यापीयात्रासु बिली इति पेज्-बाय् इत्यस्य पात्रं निरवहत्।{{Sfn|Robinson}}तस्य अभिनयः एतावत् उत्तमम् अवाप्नोत् यत् सः मूल-होम्स्-चित्रस्य विलियम्-जिलेट् इत्यनेन सह पात्रं निर्वोढुं लण्डन्-नगरं आहूतः।[च] "एतत् स्वर्गात् वार्ता इव आसीत्" इति च्याप्लिन् स्मृता।{{Efn|William Gillette co-wrote the ''Sherlock Holmes'' play with [[Arthur Conan Doyle]], and had been starring in it since its New York opening in 1899. He had come to London in 1905 to appear in a new play, ''Clarice''. Its reception was poor, and Gillette decided to add an "after-piece" called ''The Painful Predicament of Sherlock Holmes''. This short play was what Chaplin originally came to London to appear in. After three nights, Gillette chose to close ''Clarice'' and replace it with ''Sherlock Holmes''. Chaplin had so pleased Gillette with his performance in ''The Painful Predicament'' that he was kept on as Billy for the full play.{{sfn|Robinson|pp=59–60}}}}{{Sfn|Chaplin}}16 वर्षीयः च्याप्लिन् 1905 अक्टोबर्-मासात् डिसेम्बर्-मासपर्यन्तं ड्यूक् आफ् यार्क् इत्यस्य रङ्गशालायां नाटकस्य वेस्ट् एण्ड् इत्यस्य निर्माणे अभिनयम् अकरोत्।{{Sfn|Marriot}}सः 1906 तमवर्षस्य आरम्भे शेर्लाक् होम्स् इत्यस्य अन्तिमपर्यटनं समापितवान्, ततः सार्धद्वर्षात् अधिककालानन्तरं नाट्यं त्यक्तवान्।{{Sfn|Robinson}} ==== स्टेज कॉमेडी और वाडेविले ==== [[सञ्चिका:Chaplin_Karno_advert.jpg|लघुचित्रम्|1913 तमे वर्षे फ्रेड् कार्नो हास्यसंस्थया सह च्याप्लिन् इत्यस्य अमेरिकन्-प्रवासस्य विज्ञापनम्।]] शीघ्रमेव च्याप्लिन् नूतनसंस्थायां कार्यं प्राप्य, अभिनयवृत्तिम् अन्विष्यमाणेन भ्रात्रा सह रिपेयर्स् इति हास्यचित्रं कृत्वा भ्रमणार्थं प्रस्थितवान्।{{Sfn|Robinson}}1906 तमे वर्षे मे-मासे, च्याप्लिन्, केसीस् सर्कस् इति किशोरकार्यक्रमे सम्मिलितः, यत्र सः लोकप्रियानि बर्लेस्क्-खण्डानि विकसितवान्, तथा च शीघ्रमेव कार्यक्रमस्य स्टार् अभवत्।{{Sfn|Marriot}} 1907 जुलै-मासे यदा एतत् कृत्यं पर्यटनं समापयत्, तदा 18 वर्षीयः कुशलः हास्यकलाकारः अभवत्।[47]सः अधिककर्मं प्राप्तुं कष्टम् अन्वभवत्, एकाकी-अभिनयस्य लघुः प्रयासः अपि असफलः अभवत्।{{Efn|Chaplin attempted to be a "Jewish comedian", but the act was poorly received and he performed it only once.{{sfnm|1a1=Robinson|1p=68|2a1=Marriot|2pp=81–84}}}} === 1914-1917: चलच्चित्रेषु प्रवेशः === {{Multiple image|align=left|direction=vertical|width=|image1=Chaplin Making a Living 2.jpg|width1=220|caption1=Chaplin (left) in his first film appearance, ''[[Making a Living]]'', with [[Henry Lehrman]], who directed the picture (1914)|alt1=Making a Living screenshot|image2=Chaplin Kid Auto Races.jpg|width2=220|caption2=Chaplin's [[trademark look|trademark]] character "[[the Tramp]]" debuts in ''[[Kid Auto Races at Venice]]'' (1914), Chaplin's second released film|alt2=Kid Auto Races at Venice screenshot}}द्वितीय-अमेरिकन्-प्रवासस्य षड्मासानन्तरं, न्यूयार्क्-मोशन्-पिक्चर्-कम्पनी इत्यस्मिन् भागं ग्रहीतुं च्याप्लिन् आमन्त्रितः आसीत्। तस्य प्रदर्शनानि दृष्टः एकः प्रतिनिधिः चिन्तितवान् यत् सः तेषां कीस्टोन् स्टूडियोस् इत्यस्य स्टार् इत्यस्य फ्रेड् मेस् इत्यस्य स्थाने स्थापयितुं शक्नोति इति, यः बहिः गन्तुं इच्छति स्म।{{Sfn|Robinson}}च्याप्लिन् वर्यः कीस्टोन्-हास्यकथाम् "रुक्षस्य रम्बल् इत्यस्य च अपरिष्कृतम् मिश्रणम्" इति अमन्यत, परन्तु चलच्चित्रेषु कार्यं कर्तुं विचारं रोचते स्म, तर्कबद्धं च कृतवान्-"अतिरिच्य, अस्य अर्थः नूतनजीवनं भविष्यति" इति। सः संस्थया सह मिलित्वा 1913 सेप्टेम्बर्-मासे प्रतिसप्ताहे $150 [ह] अनुबन्धं हस्ताक्षरितवान्।{{Sfn|Chaplin}}{{Efn|${{Inflation|US|150|1913|fmt=c|r=-2}} in {{Inflation-year|US}} dollars{{Inflation/fn|US}}}}[65]च्याप्लिन् डिसेम्बर्-मासस्य आरम्भे लास्-एन्जलस्-नगरं प्राप्तवान्, तथा 5 जनवरी 1914 दिनाङ्के कीस्टोन्-स्टूडियो इत्यस्य कृते कार्यं कर्तुम् आरब्धवान्।{{Sfn|Robinson}} {{Spaces}}चलच्चित्र-विमर्शकः पौलिन् केल् इत्येषः उल्लिखति यत् प्रारम्भिकाः द्वि-रीलर्-चित्राणि अशिष्टाः, स्नानगृहस्य हास्येन, मद्यपानेन च परिपूरिताः आसन् इति।<ref>{{Cite web|title=The Age of Movies: Selected Writings of Pauline Kael (paperback)|url=https://www.loa.org/books/348-the-age-of-movies-selected-writings-of-pauline-kael-paperback/|accessdate=16 October 2025|publisher=Library of America}}</ref> ==== एस्सेनय् ==== [[सञ्चिका:Chaplin_and_Purviance_in_Work.jpg|लघुचित्रम्|च्याप्लिन् तथा च एडना पुर्वियन्स्, तस्य नियमित-प्रमुख-महिला, कार्ये (1915) ]] शिकागो-नगरस्य एस्सने-फ़िल्म्-मानुफ़्राक्चऱिन्ङ्ग्-कम्पनी, 10,000 $हस्ताक्षर-बोनस् इत्यनेन सह, प्रतिसप्ताहं $1,250 [के] इत्यस्य प्रस्तावं चाप्लिन्-इत्यस्मै प्रेषितवती।{{Efn|{{Inflation|US|1250|1914|fmt=eq|r=-3}}}} सः 1914 डिसेम्बर्-मासस्य अन्ते स्टूडियो-मध्ये सम्मिलितः, यत्र सः नियमित-क्रीडालूनां, तेन सह पुनः पुनः कार्यं कृतानां अभिनेतृणां, स्टाक्-कम्पनी-निर्माणं कर्तुम् आरब्धवान्, यथा बेन् टर्पिन्, लियो वैट्, बड् जेमिसन्, प्याडी म्याक्गुयिर्, फ़्रेड् गुड्विन्स्, बिली आर्म्स्ट्रांग् च।{{Efn|{{Inflation|US|10000|1914|fmt=eq|r=-3}}}}{{Sfn|Robinson}} च्याप्लिन् शीघ्रमेव एड्ना पुर्वियन्स् इति एका प्रमुखा महिलां नियुक्तवान्, यया सह सः केफ़े-मध्ये मिलित्वा तस्याः सौन्दर्यस्य कारणात् नियुक्तवान्। सा अष्टवर्षेषु तेन सह 35 चलच्चित्रेषु अभ्यनयत् उभयोः रोमान्टिक्-सम्बन्धः अपि अभवत् यः 1917 पर्यन्तं आसीत्।{{Sfn|Robinson}}{{Sfn|Robinson}} [[सञ्चिका:Charlie_Chaplin.jpg|दक्षिणतः|लघुचित्रम्|द ट्र्याम्प् इत्यस्य वेषं स्वीकृत्य च्याप्लिन्द ट्राम्प]] [[सञ्चिका:The_Tramp_(film).jpg|लघुचित्रम्|चार्ली-चाप्लिन् (1915) -वर्यः, क्यालिफोर्नियादेशस्य नैल्स् केनयान्-नगरे स्थिते, द-ट्र्याम्प् इत्यस्य प्रसिद्धस्य अन्तिम-दृश्ये, मार्गात् व्यग्रतया गच्छन् आसीत्।नायल्स् केनयान्, क्यालिफोर्निया]] च्याप्लिन् स्वस्य चित्रेषु उच्चस्तरस्य नियन्त्रणम् अङ्गीकृतवान्, प्रत्येकस्मिन् चलच्चित्रे अधिकं समयं, ध्यानं च दातुम् आरब्धवान्।[90]तस्य द्वितीयनिर्माणस्य ए नैट् औट् इत्यस्य, तस्य तृतीयस्य द चाम्पियन् इत्यस्य च विमोचनस्य मध्ये एकमासस्य अन्तरालः आसीत्।{{Sfn|Robinson}}च्याप्लिन् इत्यस्य 14 एस्सने चलच्चित्रेषु अन्तिमानि सप्त चलच्चित्राणि एतादृशी मन्दगत्या निर्मिताः आसन्।{{Sfn|Maland|1989}}च्याप्लिन् स्वस्य चलच्चित्र-व्यक्तित्वम् अपि परिवर्तयितुं आरब्धवान्, यत् कीस्टोन् इत्यस्य "नीचः, अपरिष्कृतः, क्रूरः" स्वभावस्य कृते केचन विमर्शान् आकर्षयत्।{{Sfn|Maland|1989}}पात्रम् अधिकम् सौम्यम् रोमान्टिक् च जातम् द ट्र्याम्प् (एप्रिल् 1915) तस्य विकासस्य विशिष्टं परिवर्तनं मन्यते स्म।{{Sfn|Maland|1989}}[95]पाथोस् इत्यस्य उपयोगः ''द ब्याङ्क्'' इत्यनेन सह इतोऽपि विकसितः, यस्मिन् च्याप्लिन् इत्यस्य समाप्तिः दुःखकरः अभवत्। राबिन्सन् इत्येषः उल्लिखति यत् हास्यचलच्चित्रेषु एतत् नूतनम् आसीत् इति, तथा च यदा गम्भीरः विमर्शकः च्याप्लिन् इत्यस्य कार्यस्य प्रशंसाम् अकुर्वन् इति।{{Sfn|Robinson}}एस्सने इत्यत्र चलच्चित्रविद्वान् सिमोन् लौविश् लिखति, च्याप्लिन् "एते विषयाः, विन्यासाः च अन्विष्टवान् ये ट्र्याम्प् इत्यस्य जगतं निरूपयन्ति स्म"।{{Sfn|Louvish}} === 1918-1922: प्रथमः राष्ट्रियः === [[सञ्चिका:Poster_-_A_Dog's_Life_01.jpg|लघुचित्रम्|अ डोग्स् लैफ् (1918) । अस्मिन् एव काले एव च्याप्लिन्, ट्र्याम्प् इतीदं दुःखित-विदूषकत्वेन कल्पयितुम् आरब्धवान्।]] 1918 जनवरीमासे, प्रमुखः ब्रिटिश्-गायकः हास्यकलाकारः च ह्यारी लाडर् इत्यनेन च्याप्लिन्-वर्यं दर्शितम्, तौ मिलित्वा लघुचलच्चित्रे अभिनयम् अकुर्वन्। म्यूचुवल् इत्ययं च्याप्लिन् इत्यस्य उत्पादनस्य न्यूनतां प्रति सहनशीलः आसीत्, अनुबन्धः सौहार्दपूर्वकं समाप्तः च। अनुबन्ध-समयनिर्धारणस्य नियमानाम् कारणात् स्वस्य चलच्चित्राणां गुणवत्तायाः क्षीणतायाः विषये तस्य पूर्वनिर्दिष्ट-चिन्तायाः कारणात्, नूतनं वितरकं अन्वेष्टुं च्याप्लिन् इत्यस्य प्राथमिक-चिन्ता आसीत्-स्वातन्त्र्यम्-सिड्नी-चाप्लिन्, तदा तस्य व्यापार-प्रबन्धकः, प्रेस् इत्यस्मै अवदत् यत्, "चार्ली इत्यस्मै यावत् समये आवश्यकं भवति तथा च चलच्चित्रस्य निर्माणार्थं सर्वं धनं यथा इच्छति तदर्थं अनुमन्येत... न तु मात्रा, न तु गुणवत्ता, वयं तत् अन्विष्यामः" इति।{{Spaces}} 1917 तमे वर्षे जून्-मासे, 1 दशलक्ष-डालर्-मूल्येन, फ़स्ट्-नेशनल्-एक्ज़िबिटर्स्-सर्किट् इत्यस्य कृते अष्टचलच्चित्राणि पूर्णं कर्तुं च्याप्लिन् हस्ताक्षरं कृतवान्।{{Sfn|Robinson}}{{Spaces}}[आर्] सः सन्सॆट्-बौलेवार्ड् इत्यस्य समीपे पञ्च एकर्-भूमौ स्थितस्य स्वस्य स्टूडियो इत्यस्य निर्माणं कर्तुं अचिनोत्, यत्र उच्चतम-क्रमस्य उत्पादन-सुविधाः आसन्।{{Efn|{{Inflation|US|1000000|1917|fmt=eq|r=-5}}}}{{Sfn|Schickel}}[128]चार्ली-चाप्लिन्-स्टूडियोस् इत्यस्य निर्माणं 1918 जनवरीमासे पूर्णम् अभवत्, तथा च चाप्लिन् इत्यस्मै तस्य चित्राणां निर्माणस्य स्वातन्त्र्यं दत्तम्।{{Sfn|Robinson}}<ref name="BFI first national">{{Cite web|url=http://chaplin.bfi.org.uk/resources/bfi/biog/biog.php?fid=biog7|title=Independence Won: First National|website=Charlie Chaplin|publisher=British Film Institute|accessdate=5 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120324095424/http://chaplin.bfi.org.uk/resources/bfi/biog/biog.php?fid=biog7|archivedate=24 March 2012}}</ref> [[सञ्चिका:Chaplin_The_Kid_2_crop.jpg|वामतः|लघुचित्रम्|द किड् (1921) इति चलच्चित्रं, जाकि कूगन् इत्यनेन सह, हास्येन सह नाटकेन सह संयोजितम् आसीत्, तथा च एकघण्टां यावत् अतिक्रमितं च्याप्लिन् इत्यस्य प्रथमं चलच्चित्रम् आसीत्।]] युनैटेड् आर्टिस्ट्स् इत्यस्य निर्माणात् पूर्वं, च्याप्लिन् प्रथमवारं परिणीतवान्। 16 वर्षीयया अभिनेत्री मिल्ड्रॆड् ह्यारिस् इत्येषा स्वपुत्रस्य गर्भवति इति घोषिता आसीत्, 1918 सेप्टेम्बर्-मासे सः विवादात् रक्षितुं लास्-एञ्जलीस्-नगरे निश्शब्दतया तां परिणीतवान्।{{Sfn|Robinson}}तदनन्तरं शीघ्रमेव, गर्भधारणं मिथ्या इति ज्ञातम्। {{Sfn|Robinson}}च्याप्लिन् इत्ययं संयोगेन असन्तुष्टः आसीत्, तथा च विवाहेन तस्य सृजनात्मकतायां बाधां जाता इति मन्यमानः, स्वस्य सन्निसैड् इति चलच्चित्रस्य निर्माणार्थं संघर्षम् अकरोत्।[142]तदा एव ह्यारिस् वैधरूपेण गर्भिणी आसीत्, 1919 जुलै 7 दिनाङ्के पुत्रं जनयत्। {{Spaces}}नार्मन् स्पेन्सर्-चाप्लिन् इत्येषः विकृतरूपेण अजायत, ततः दिनत्रयानन्तरं मृतः च।{{Sfn|Robinson}}1920 एप्रिल्-मासे विवाहः समाप्तः, यदा च्याप्लिन् स्वस्य आत्मकथायां स्पष्टीकरोत् यत् ते "अपरिवर्तनीयरूपेण विसङ्गताः" आसन्।[144] ==== लिता ग्रे तथा द सर्कस्''सर्कस् इति'' ==== [[सञ्चिका:Lita_Grey.jpg|लघुचित्रम्|लीटा ग्रे, यस्य चाप्लिन् इत्यनेन सह तिक्तविच्छेदः विवादाय कारणभूतवान्।]] द गोल्ड् रश् इत्यस्य निर्माणेन, च्याप्लिन् इत्ययं द्वितीयवारं परिणीतवान्। तस्य प्रथम-संयोगस्य परिस्थितिं प्रतिबिम्बयन्, लीटा ग्रे इत्येषा किशोरवयस्का अभिनेत्री आसीत्, या मूलतः अस्मिन् चलच्चित्रे अभिनयाय सज्जिता आसीत्, यस्य गर्भधारणस्य आश्चर्यजनक-घोषणया चाप्लिन् विवाहाय बाध्यः अभवत्। सा 16 वर्षीया आसीत्, सः 35 वर्षीयः च आसीत्, अर्थात् क्यालिफोर्निया-विधिना वैधानिक-बलात्कारस्य आरोपः चाप्लिन्-वर्यस्य उपरि स्यात्।{{Sfn|Robinson}}अतः सः मेक्सिकोदेशे 1924 नवेम्बर् 25 दिनाङ्के विवेकीविवाहस्य आयोजनम् अकरोत्।[174]ते मूलतः तस्याः बाल्ये मिलितवन्तौ, सा च पूर्वं तस्य द किड् अण्ड् द इडल् क्लास् इत्यस्मिन् ग्रन्थेषु अदृश्यत।{{Sfn|Chaplin and Vance}}तेषां प्रथमः पुत्रः, चार्ल्स् स्पेन्सर-चाप्लिन्-तृतीयः, 1925 मे 5 दिनाङ्के अजायत, तदनन्तरं सिड्नी-अर्ल्-चाप्लिൻ-वर्यः 1926 मार्च् 30 दिनाङ्के अजायत।{{Sfn|Robinson}}{{Spaces}}1925 जुलै 6 दिनाङ्के, टैम्-पत्रिकायाः मुखपुटस्य उपरि चित्रितः प्रथमः चलच्चित्र-नटः अभवत्।<ref>{{Cite web|title=Charlie Chaplin: The First Actor in the world to be on the cover of Times magazine|first=Kumar|last=Ujjal|url=https://infotonline.com/charlie-chaplin-on-the-cover-of-times-magazine/|date=16 April 2020|accessdate=1 April 2021|website=Infotoline|archivedate=25 June 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220625015109/https://infotonline.com/charlie-chaplin-on-the-cover-of-times-magazine/}}</ref> [[सञ्चिका:Charles_Chaplin_St_Pauls_Covent_Garden.jpg|दक्षिणतः|लघुचित्रम्|190x190अणवः|पादरी पादरी पाद्री पादरी पादनी, सेंट पॉल, कोवेन्ट गार्डन, लन्दन]] === लक्षणानि === चार्लिन् इति जीवनचरित्रात्मकचलच्चित्रस्य विषयः अस्ति, चार्लिन् (1992) इति रिचर्ड् एटेन्बरो इत्यनेन निर्देशिते, यस्मिन् राबर्ट् डौनी जूनियर् इति शीर्षकपात्रं निरवहत्, यत्र गेराल्डिन्-चाप्लिन् हन्ना-चाप्लिन्कुः पात्रं निरवहत्। सः ऐतिहासिक-नाटकीय-चलच्चित्रे द क्याट्स् मियाव् (2001) इत्यस्मिन् एड्डी इज़ार्ड् इत्यनेन अभिनीतस्य, तथा दूरदर्शनस्य कृते निर्मितस्य चलच्चित्रे द स्कार्लॆट् ओ 'हारा वार् (1980) इत्यस्मिन् च क्लाइव् रेविल् इत्यनेन अभिनीतस्य पात्रम् अस्ति। 1989 तमे वर्षे पी. बी. एस्. इत्यत्र, च्याप्लिन् इत्यस्य बाल्यस्य विषये यङ्ग् चार्ली च्याप्लिन्स् इति दूरदर्शन-शृङ्खला प्राचलत्, तथा च उत्कृष्टबालकार्यक्रमस्य कृते एम्मी-पुरस्काराय नामाङ्किता अभवत्। द प्रैस् आफ़् फ़ेम इति फ़्रेञ्च्-चलच्चित्रं (2014), च्याप्लिन् इत्यस्य समाधिस्थलस्य लुण्ठनस्य काल्पनिकवृत्तम् अस्ति। सर्च् आफ् चार्ली-चाप्लिन् इत्यस्मिन् टामी स्टील् इत्ययं दक्षिणपूर्व-लण्डन्-नगरे च्याप्लिन् इत्यस्य मूलस्य अन्वेषणं कृतवान्।<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt2289366/|title=Tommy Steele in Search of Charlie Chaplin|date=12 April 1971}}</ref> == लिखितानि कार्याणि == * {{Cite book |last=Chaplin |first=Charlie |url=https://www.gutenberg.org/ebooks/42449 |title=My Wonderful Visit |publisher=Hurst & Blackett |year=1922 |location=London |oclc=253039607}} * {{Cite book |last=Chaplin |first=Charlie |title=A Comedian Sees the World |last2=Haven |first2=Lisa Stein |publisher=University of Missouri Press |year=2014 |location=Columbia |oclc=894511668 |author-mask=1}}{{Efn|This memoir was first published as a set of five articles in "Women's Home Companion" from September 1933 to January 1934, but until 2014 had never been published as a book in the U.S.}} * {{Cite book |last=Chaplin |first=Charlie |title=Charlie Chaplin: Footlights with The World of Limelight |last2=Robinson |first2=David |publisher=Edizioni Cineteca di Bologna |year=2014 |location=Bologna |oclc=876089834 |author-mask=1}}{{Efn|Before ''Limelight'' (1952) was conceived as a screenplay, Chaplin wrote ''Footlights'' as a 34,000-word novella. Begun on 13 September 1948 with the help of Lee Cobin, it was finished two years later in 1950. Remaining virtually unknown for more than 60 years after its completion, ''Footlights'' is published here for the very first time.}} * {{Cite book |last=Chaplin |first=Charlie |title=My Autobiography |publisher=Simon & Schuster |year=1964 |location=New York |oclc=1145727022 |author-mask=1}} * {{Cite book |last=Chaplin |first=Charlie |title=My Life In Pictures |publisher=Grosset & Dunlap |year=1974 |location=New York |oclc=1064991796 |author-mask=1}} * {{Cite book |last=Chaplin |first=Charlie |title=Charlie Chaplin: Interviews |last2=Hayes |first2=Kevin J. |publisher=University Press of Mississippi |year=2005 |location=Jackson |oclc=54844183 |author-mask=1}}{{Efn|A collection of 24 interviews spanning 1915–1967.}}  == सन्दर्भः == === उद्धरणानि ===   == अधिकं पठितुम् == * {{Cite book |title=The Charlie Chaplin Archives |date=2021 |publisher=Taschen |isbn=978-3836580724 |editor-last=Duncan |editor-first=Paul |edition=new |location=Köln}} * कर्ज़न् कर्दोसि। 100 इयर्स् आफ़् सिनेमा, 100 डायरेक्टर्स्, Vol. 2:चार्ली-चाप्लिन्। (सुलेमानियाहः ज़ज़ालनस पब्लिकेशन, 2019) * लिन्, केनेथ् एस्. चार्ली च्याप्लिन् तथा हिज् टैम्स्। (न्यूयार्कः सिमोन् & शुस्टर्, 1997) * मेनन्ड्, लूयी, "द वार् आन् च्याप्लिन्" (स्काट् ऐमान् इत्यस्य समीक्षा, चार्ली च्याप्लिन्स् वर्सस् अमेरिका, सिमोन् अण्ड् शूस्टर्, 2023) द ''न्यूयार्क'', 20 नोवेम्बर् 2023, पृ. 60-64&nbsp; * राबिन्सन्, डेविड् च्याप्लिन्ः हिस् लैफ् अण्ड् आर्ट् (लण्डन्-पेन्गुयिन् बुक्स, 2014) ; कार्यानि * Works by or about Charlie Chaplinतत्रअन्तर्जाल-अभिलेखनम् * Works by Charlie Chaplinअस्मि।गुटेनबर्ग परियोजना * Works by Charlie Chaplinअस्मि।लिब्रिवोक्स् (सार्वजनिकक्षेत्रस्य आडियोबुक्स्) * चार्ली-च्याप्लिन् इत्यस्य व्यावसायिकं तथा व्यक्तिगतं अभिलेखनम् इटलीदेशस्य सिनेटेका दी बोलोग्ना इत्यत्र अस्ति। * "फ़ेडरल् ब्यूरो आफ़ इन्वेस्टिगेशन्" इत्यस्य जालपुटे अस्य लेखः अस्ति। * Newspaper clippings about Charlie Chaplinमध्ये20 औं शतकं समाचारपत्राणिइति।ZBW {{Charlie Chaplin}}{{Navboxes|title=Awards for Charlie Chaplin|list={{Academy Award Best Original Score}} {{Academy Honorary Award}} {{BAFTA Academy Fellowship Award}} {{Golden Lion for Lifetime Achievement}} {{Lincoln Center Gala Tribute}} {{New York Film Critics Circle Award for Best Actor}}}}{{Chaplin family}}{{Authority control}} [[वर्गः:१९७७ मरणम्]] [[वर्गः:१८८९ जननम्]] [[वर्गः:अपरीशीलितानुवादयुतानि पृष्ठानि]] r8m25apkql8joj1suw62t0wan88mxrc