विकिपीडिया
sawiki
https://sa.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%AE%E0%A5%8D
MediaWiki 1.47.0-wmf.16
first-letter
माध्यमम्
विशेषः
सम्भाषणम्
सदस्यः
सदस्यसम्भाषणम्
विकिपीडिया
विकिपीडियासम्भाषणम्
सञ्चिका
सञ्चिकासम्भाषणम्
मीडियाविकि
मीडियाविकिसम्भाषणम्
फलकम्
फलकसम्भाषणम्
साहाय्यम्
साहाय्यसम्भाषणम्
वर्गः
वर्गसम्भाषणम्
प्रवेशद्वारम्
प्रवेशद्वारसम्भाषणम्
TimedText
TimedText talk
पटलम्
पटलसम्भाषणम्
Event
Event talk
कबीरदासः
0
1564
500237
481476
2026-08-21T00:22:55Z
InternetArchiveBot
31833
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
500237
wikitext
text/x-wiki
{{सिखमतम्}}
[[File:Kabir004.jpg|thumb|right|कबीरदासः भक्तेन सह]]
सन्तः श्रेष्ठः कविः निर्गुणब्रह्मोपासकः '''कबीरदासमहोदयः''' सर्वधर्मसमताम् उपदिष्टवान् उत्तरभारते साधुभिः सह वसन् [[समाजधर्मः|समाज]]परिवर्तनकार्यम् अपि कृतवान् । एतस्य जयन्त्युत्सवं ज्योष्ठमासस्य पूर्णिमादिने आचरन्ति । मानवजीवनाय कबीरदासमहोदयस्य उपदेशाः मार्गदर्शकाः सन्ति ।'आल्-कबीर्' (महात्मा) इत्येतत् [[इस्लाम्-मतम्|इस्लाममते]] देवस्य ९९ नामसु अन्यतमम् । इदमस्ति देवस्य ३७ तमं नाम । कबीरः (हिन्दी: कबीर, पञ्जाबी: ਕਬੀਰ, उर्दु: کبير) (१४४०-१५१८) कश्चन अध्यात्मकविः भारतीयऋषिः च । एतस्य साहित्येन भक्तिमार्गः समृद्धः जातः । [[सिखमतम्|सिक्खमत]]स्य उपरि तदीयः प्रभावः महान् । अद्यत्वे कश्चन धार्मिकगणः कबीरं संस्थापकं मन्यन्तः तस्य तत्त्वानि अनुसरन्ति 'कबीरमार्गः' इति प्रसिद्धः वर्तते । तेषां सङ्ख्या अस्ति ९,६००,००० । ते अधिकतया उत्तर-मध्यभारते च विस्तृताः । जगति विविधेषु भागेषु अपि विद्यन्ते । बिजक्, सखिग्रन्थ्, कवीर्-ग्रन्थावली, अनुरागसागरश्च तेन लिखितेषु ग्रन्थेषु अन्यतमानि ।
==बाल्यजीवनं पृष्ठभूमिका च==
कबीरदासस्य जन्म [[काशी|वाराणसी]]नगरे एकस्मिन् [[ब्राह्मणः|ब्राह्मण]]परिवारेऽभवत् । किन्तु सः बाल्यात् [[इस्लाम्-मतम्|मुस्लिम]]परिवारे पालितः अभवत् । क्रिस्तशके १४०० वर्षे समये हिन्दुविधवायां जातः परिवारेण त्यक्तः ''नीरु'' महम्मदीयेन तन्तुवायेन पालितः । बाल्ये कबीरः अपि वस्त्रनिर्माणं ज्ञातवान् ।
काचित् कथा श्रूयते यत् वर्षस्य कस्मिंश्चित् विशिष्टदिने यः कोपि गुरोः शिष्यः भवितुम् अर्हति यदि गुरुः तमुद्दिश्य देवस्य नाम कथयेत् । [[गङ्गानदी|गङ्गा]]तीरनिवासिनः सर्वे स्नानार्थं गङ्गानदीं गच्छन्ति इत्येतत् न कोऽपि विशेषः । महात्मा रामानन्दः अपि ब्राह्मीमुहूर्ते गङ्गास्नानाय गच्छति स्म प्रतिदिनम् । तस्मिन् विशिष्टे दिने अपि, सः प्रातः एव उत्थाय गङ्गानद्याः सोपानानि अवतरन् आसीत् । तावता कश्चन लघुहस्तः अग्रे प्रसृतः, महात्मनः अङ्गुष्ठम् अगृह्णात् च । आश्चर्यान्वितः रामानन्दः अप्रयत्नेन एव देवस्य नाम उदचारयत् । अधः दृष्टवता तेन बालः कबीरः दृष्टः । बालस्य लघुहस्ते अराबिक्-भाषया 'कबीरः' इति लिखितं तेन अवलोकितम् । सः कबीरं पुत्रं शिष्यं च भावयन् स्वस्य आश्रमं प्रति अनयत् । एषः नीतः इत्यनेन बहवः हिन्दुशिष्याः असन्तुष्टाः, केचन आश्रमं परित्यज्य गताः च ।
हिन्दुमुस्लिंधर्मयोः धर्मतत्वानि ज्ञात्वा कबीरः साधुभिः सदा आध्यात्मिकधार्मिकचर्चां करोति स्म । कबीरस्य पत्न्याः नाम लोई इत्यासीत् । जीवननिर्वहणार्थं तन्तुवायवृत्तिमेव कबीरदासः आश्रितवान् । कबीरदासः सद्भिः साकमेव व्यवहारज्ञानम् आध्यात्मिकज्ञानं च प्राप्तवान् । स्वमिरामानन्दात् सन्यासदीक्षां स्वीकृत्य कवितारचनासु च प्रतिभां प्रदर्शितवान् । प्रथमं निर्गुणोपासकः कबीरदासः अनन्तरं [[रामः|राम]]भक्तः अभवन् । रामरहीमयोः नाम भेदेऽपि देवः एकः एव इत्युक्तवान् ।
''दोहा'' इति द्विपादात्मकेषु काव्येषु अति सुन्दरतया व्यवहारज्ञानं नीतिमुक्तवान् । गुरोः स्थानम् अतीवमहत्त्वपूर्णमस्ति । गुरुः भगवान् एकदैव पुरतः आगच्छन्ति चेत् अहं गुरुमेव प्रथमं पूजयामि यतः गुरुः एव भगवन्तमपि दर्शितवान् इति कबीरदासः उक्तवान् ।
[[File:Kabir gyan mandir.jpg|thumb|कबीर ज्ञान मन्दिरः]]
'साई इतना दीणि ए. जा मे कुटुम्ब समाय । मै भी भूखा न रहूं साधुभी भूखा न जाय' एवम् अधिकं धनं कबीरदासस्य अस्ति । तस्य उपदेशेषु सुविचाराः अन्धविश्वासनिरासः मार्गदर्शनव्यवहाराः सम्यक् निरुपिताः सन्ति । (‘स्वामी एतावद् ददाति येन मम कुटुम्बं सम्भाल्यते । अहमपि न बुभुक्षितोऽस्मि साधवोऽपि न बुभुक्षिताः स्युः’॥)भक्तिः, ज्ञानं, गुरुपूजा, संसारत्यागः, कर्तव्यनिर्वहणादिविषये अनेकानि सुन्दराणि पद्यानि अपि कबीरदासः रचितवान् । ''कहत कबीर सुनो भाई साधो'' एतत् वाक्यं कबीरदासस्य पद्येषु भवति ।
कबीरदासस्य जातिविचाराः उच्चनीयभावनिरासः सम्प्रदायविरोधिभावनाः जनेभ्यः इष्टाः न आसन् । कबीरदासः भक्तिनटनां कटुशब्दैः निन्दितवान् । स्वीये वृध्दाप्ये कबीरदासः [[गोरखपुरम्|गोरखपुरे]] वासं कृतवान् । तत्रैव क्रिस्तशके १५०८ तमे वर्षे दिवङ्गतः । भारतदेशे [[कबीरदासजयन्ती]] महोत्सवं जूनमासे आचरन्ति ।
==अत्रापि अवलोक्यताम्==
*[[:hi:भक्ति काल]]
*[[:hi:भक्त कवियों की सूची]]
*[[हिन्दीसाहित्यम्]]
==बाह्यसम्पर्कतन्तुः==
* [http://www.gutenberg.org/etext/6519 Gutenberg: Songs of Kabir by Rabindranath Tagore]
* [http://www.poetseers.org/the_poetseers/kabir/kabir_index/ Poems of Kabir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120323082003/http://www.poetseers.org/the_poetseers/kabir/kabir_index/ |date=2012-03-23 }}
* [http://www.sacred-texts.com/hin/sok/ Songs of Kabir (tr. Rabindranath Tagore) at sacred-texts.org]
* [http://www.kabir.ca/ Kabir Association of Canada]
* [http://www.hindisahitya.org/category/%E0%A4%95%E0%A4%AC%E0%A5%80%E0%A4%B0/ Kabir poems and dohe in Hindi complete list] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120528013032/http://www.hindisahitya.org/category/%e0%a4%95%e0%a4%ac%e0%a5%80%e0%a4%b0/ |date=2012-05-28 }}
* [https://web.archive.org/web/20070109013848/http://poets-hindipoem.blogspot.com/2006/09/kabir.html कबीर के दोहे]
* [http://www.boloji.com/kabir/index.htm संत कबीर के दोहे एवं कविताएँ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216041617/http://www.boloji.com/kabir/index.htm |date=2008-12-16 }}
*[[हिन्दी साहित्यं]]
[[वर्गः:हिन्दुधर्ममार्गदर्शकाः]]
[[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]]
[[वर्गः:विषयः वर्धनीयः]]
[[वर्गः:मध्ययुगीयधार्मिकव्यक्तयः]]
e5jdfsat5xv6bvk7i2of67qthabq668
अटलान्टा
0
11723
500236
490688
2026-08-20T23:27:39Z
InternetArchiveBot
31833
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
500236
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage-->
<!-- Basic info ---------------->
| name = अटलान्टा
| official_name = City of Atlanta
| settlement_type = नगरम्
| nickname = Hotlanta,<ref>{{Cite web |title="Love it or loathe it, the city’s nickname is accurate for the summer", ‘‘Atlanta Journal-Constitution’’, June 16, 2008 |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AT&p_theme=at&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=1215879443CB5810&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |accessdate=April 4, 2014 |archive-date=December 6, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131206010936/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AT&p_theme=at&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=1215879443CB5810&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |deadurl=yes }}</ref> ATL,<ref>{{Cite web |title=“The service, dubbed the Atlanta Tourist Loop as a play on the city’s "ATL" nickname, will start April 29 downtown.” “Buses to link tourist favorites” ‘‘The Atlanta Journal-Constitution’’ |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AT&p_theme=at&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=111029FE6BC70418&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |accessdate=2014-04-04 |archive-date=2013-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131206012203/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AT&p_theme=at&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=111029FE6BC70418&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |deadurl=yes }}</ref> The City in a Forest,<ref>{{Cite web |title="Atlanta May No Longer Be the City in a Forest", ‘‘WSB-TV’’ |url=http://www.wsbtv.com/news/news/atlanta-may-no-longer-be-the-city-in-a-forest/nDLGr/ |accessdate=2014-04-04 |archive-date=2014-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141028224916/http://www.wsbtv.com/news/news/atlanta-may-no-longer-be-the-city-in-a-forest/nDLGr/ |deadurl=yes }}</ref> The A,<ref>{{cite news|url=http://clatl.com/atlanta/because-were-the-only-city-easily-identified-by-just-one-letter/Content?oid=4291994|title=Because we're the only city easily identified by just one letter|work=[[Creative Loafing]]|date=November 23, 2011|accessdate=October 7, 2012}}</ref>
The Gate City.<ref name=sunnysouth1891>{{cite news|url=http://atlnewspapers.galileo.usg.edu/atlnewspapers/view?docId=news/ssw1891/ssw1891-0021.xml|title=Our Quiz Column|work=Sunny South|page=5|accessdate=2014-04-04|archive-date=2012-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20120405194823/http://atlnewspapers.galileo.usg.edu/atlnewspapers/view?docId=news/ssw1891/ssw1891-0021.xml|deadurl=yes}}</ref> (See also [[Nicknames of Atlanta]])
| motto = ''Resurgens'' (Latin for ''rising again'')
| image_skyline = Atlanta Montage 2.jpg
| imagesize = 300px
| image_caption = From top to bottom left to right: Atlanta skyline seen from [[Buckhead]], the [[Fox Theatre (Atlanta, Georgia)|Fox Theatre]], the [[Georgia State Capitol]], [[Centennial Olympic Park]], [[Millennium Gate]], the [[Atlanta Botanical Garden#Canopy Walk|Canopy Walk]], the [[Georgia Aquarium]], [[Atlanta from the Ashes (The Phoenix)|The Phoenix]] statue, and the [[Midtown Atlanta|Midtown]] skyline
| image_flag = Flag of Atlanta.svg
| flag_size =
| image_seal = Seal of Atlanta.png
| seal_size =
| image_shield =
| shield_size =
| image_blank_emblem =
| blank_emblem_type =
| blank_emblem_size =
| image_map = Fulton County Georgia Incorporated and Unincorporated areas Atlanta Highlighted.svg
| mapsize = 250px
| map_caption = City highlighted in [[Fulton County, Georgia|Fulton County]], location of Fulton County in the [[Georgia (U.S. state)|state of Georgia]]
| image_map1 =
| mapsize1 =
| map_caption1 =
| image_dot_map =
| dot_mapsize =
| dot_map_caption =
| dot_x =
| dot_y =
| pushpin_map = USA
| pushpin_map_caption = Location of the city of Atlanta, Georgia
<!-- Location ------------------>
| coordinates_region = US-GA
| subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]]
| subdivision_type1 = [[U.S. state|State]]
| subdivision_type2 = [[List of counties in Georgia (U.S. state)|Counties]]
| subdivision_name = {{nowrap|{{flag|United States of America}}}}
| subdivision_name1 = {{flagicon|Georgia (U.S. state)}} [[Georgia (U.S. state)|Georgia]]
| subdivision_name2 = [[Fulton County, Georgia|Fulton]], [[DeKalb County, Georgia|DeKalb]]
| government_footnotes =
| government_type =
| leader_title =[[Mayor]]
| leader_name = [[Kasim Reed]]
| leader_title1 = Body
| leader_name1 = [[Atlanta City Council]]
| leader_title2 =
| leader_name2 =
| leader_title3 =
| leader_name3 =
| leader_title4 =
| leader_name4 =
| established_title = Terminus
| established_date = 1837
| established_title2 = Marthasville
| established_date2 = 1843
| established_title3 = City of Atlanta
| established_date3 = December 29, 1845
<!-- Area --------------------->
| area_magnitude = 1 E8
| unit_pref = Imperial
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 343.0
| area_land_km2 = 341.2
| area_water_km2 = 1.8
| area_total_sq_mi = 132.4
| area_land_sq_mi = 131.8
| area_water_sq_mi = 0.6
| area_water_percent =
| area_urban_km2 =
| area_urban_sq_mi = 1963
| area_metro_km2 =
| area_metro_sq_mi = 8376
| area_blank1_title =
| area_blank1_km2 =
| area_blank1_sq_mi =
<!-- Population ----------------------->
| population_as_of = est. 2012
| population_most_beautiful_thing = J B
| population_footnotes =
| population_note =
| population_total = 443,775
| population_density_km2 = 1230.9
| population_metro = 5,457,831 ([[list of metropolitan statistical areas|9th]])
| population_density_metro_km2 = 243
| population_urban = 4,975,300
| population_density_urban_km2 =
|population_blank1_title = [[Combined statistical area|CSA]]
|population_blank1 = 6,092,295 ([[Table of United States Combined Statistical Areas|11th]])
| population_blank2_title = [[Demonym]]
| population_blank2 = Atlantan<ref>The term "Atlantans" is widely used by both [http://atlanta.bizjournals.com/atlanta/stories/2008/06/23/focus2.html local media] and [http://www.cnn.com/2008/US/weather/03/17/atlanta.tornado/index.html national media].</ref>
| population_density_blank1_km2 =
| population_density_blank1_sq_mi =
<!-- General information --------------->
| timezone = [[Eastern Time Zone|EST]]
| utc_offset = -5
| timezone_DST = [[Eastern Daylight Time|EDT]]
| utc_offset_DST = -4
| latd = 33 | latm = 45 | lats = 18 | latNS = N
| longd = 84 | longm = 23 | longs = 24 | longEW = W
| coordinates_display =
| elevation_footnotes = <!--for references: use<ref> </ref> tags-->
| elevation_m = 225 to 320
| elevation_ft = 738 to 1050
<!-- Area/postal codes & others -------->
| area_code = [[Area code 404|404]], [[Area code 470|470]], [[Area code 678|678]], [[Area code 770|770]]
| postal_code_type = [[ZIP code|ZIP code(s)]]
| postal_code = 30060, 30301-30322, 30324-30334, 30336-30350, 30353
| blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]]
| blank_info = 13-04000{{GR|2|dateform=mdy}}
| blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID
| blank1_info = 0351615{{GR|3|dateform=mdy}}
| website = {{url|http://www.atlantaga.gov/}}
| footnotes =
}}
'''अटलान्टा''' [[संयुक्त राज्य अमेरिका]] देशस्य नगरः अस्ति।
==टिप्पणी==
{{reflist}}
==बाह्यसम्पर्कतन्तुः==
*[http://www.atlantaga.gov/ मुख्यपृष्टम्]
*[http://www.atlantawatershed.org/ अट्लाण्टा जलविभागः]
*[http://www.atlantapd.org/index.asp?nav=MW अटलाण्टा आरक्षकविभागः] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070808025536/http://atlantapd.org/index.asp?nav=mw |date=2007-08-08 }}
*[http://www.atlanta.net अटलाण्टा विसिटर्स् ब्युरो] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201012044529/https://www.atlanta.net/ |date=2020-10-12 }}
*[http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Home.jsp एण्ट्री]
*[http://dlg.galileo.usg.edu/atlnewspapers अटलाण्टा प्राचीन वार्तापत्राः]{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.atlantatimemachine.com/ अटलाण्टा समययन्त्रम्]
*[http://www.nps.gov/history/nr/travel/atlanta/ अटलाण्टा जार्जिया ट्रावेल्स्]
{{America}}
[[वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्]]
[[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]]
pl2d0zoqjf5l8c5u7zxspphwc7uh5c8
कबीरदासजयन्ती
0
21732
500238
481477
2026-08-21T00:22:56Z
InternetArchiveBot
31833
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
500238
wikitext
text/x-wiki
[[File:Kabir004.jpg|thumb|right|कबीरदसः भक्तेन सह]]
सन्तः श्रेष्ठः कविः निर्गुणब्रह्मोपासकः कबीरदासमहोदयः सर्वधर्म समताम् उपदिष्टवान् उत्तरभारते साधुभिः सह वसन् समाजसुधारणकार्यम् अपि कृतवान् । एतेषां जयन्तीन्त्युत्सवं ज्योष्ठमासस्य पूर्णिमादिने आचरन्ति । मानवजीवनाय कबीरदासमहोदयस्य उपदेशाः मार्गदर्शकाः सन्ति । कबीरदासस्य जन्म वाराणसीनगरे एकस्मिन् ब्राह्मणपरिवारेऽभवत् । किन्तु सः बाल्यात् मुस्लिमपरिवारे पालितः अभवत् । क्रिस्तशके १४०० वर्षे समये हिन्दुविधवायां जातः परिवारेण त्यक्तः ''नीरु'' महम्मदीयेन तन्तुवायेन पालितः । बाल्ये [[कबीरः]] अपि वस्त्रनिर्माणं ज्ञातवान् ।
हिन्दुमुस्लिंधर्मयोः धर्मतत्वानि ज्ञात्वा कबीरः साधुभिः सदा आध्यात्मिकधार्मिकचर्चां करोति स्म । एकदा स्वामिरमानन्दस्य दर्शनं प्राप्तवान् । शिष्यत्वेन स्वीकर्तुं प्रार्थितवान् । स्वमिरमानन्दः कबीरस्य विनयं दृष्ट्वा सन्तोषेण शिष्यत्वेन अङ्गीकृतवान् । कबीरस्य पत्न्याः नाम लोई इत्यासीत् । जीवननिर्वहणार्थं तन्तुवायवृत्तिमेव कबीरदासः आश्रितवान् । कबीरदासः सद्भिः साकमेव व्यवहारज्ञानम् आध्यात्मिकज्ञानं च प्राप्तवन्तः । स्वमिरामानन्दात् सन्यासदीक्षां स्वीकृत्य कवितारचनासु च प्रतिभां प्रदर्शितवान् । प्रथमं निर्गुणोपासकः कबीरदासः अनन्तरं रामभक्तः अभवन् । रामरहीमयोः अन्तरं हृष्टवन्तः । नाम भेदेऽपि देवः एकः एव इत्युक्तवान् ।
''दोहा'' इति द्विपादात्मकेषु काव्येषु अति सुन्दरतया व्यवहारज्ञानं नीतिमुक्तवान् । गुरोः स्थानं अतीवमहत्त्वपूर्णमस्ति । गुरुः भगवान् एकदैव पुरतः आगच्छन्ति चेत् अहं गुरुमेव प्रथमं पूजयामि यतः गुरुः एव भगवन्तमपि दर्शितवान् इति कबीरदासः उक्तवान् ।
‘साई इतना दीणि ए. जा मे कुटुम्ब समाय । मै भी भूखा न रहूं साधुभी भूखा न जाय’ एवम् अधिकं धनं कबीरदासस्य अस्ति । तस्य उपदेशेषु सुविचाराः अन्धविश्वासनिरासः मार्गदर्शनव्यवहाराः सम्यक् निरुपिताः सन्ति । (‘स्वामी एतावद् ददाति येन मम कुटुम्बं सम्भाल्यते । अहमपि न बुभुक्षितोऽस्मि साधवोऽपि न बुभुक्षिताः स्युः’॥)भक्तिः, ज्ञानं, गुरुपूजा, संसारत्यागः, कर्तव्यनिर्वहणादिविषये अनेकानि सुन्दराणि पद्यानि अपि कबीरदासः रचितवान् । ''कहत कबीर सुनो भाई साधो'' एतत् वाक्यं कबीरदासस्य पद्येषु भवति ।
कबीरदासस्य जातिविचाराः उच्चनीयभावनिरासः सम्प्रदायविरोधिभावनाः जनेभ्यः इष्टाः न आसन् । कबीरदासः भक्तिनटनां कटुशब्दैः निन्दितवान् । स्वीये वृध्दाप्ये [[कबीरदासः]] गोरखपुरे वासं कृतवान् । तत्रैव क्रिस्तशके १५०८ तमे वर्षे दिवङ्गतः । भारतदेशे कबीरदासस्य जयन्ती महोत्सवं जूनमासे आचरन्ति ।
==अत्रापि अललोक्यताम्==
*[[:hi:भक्ति काल]]
*[[:hi:भक्त कवियों की सूची]]
*[[:hi:हिंदी साहित्य]]
==बाह्यसम्पर्कतन्तुः==
* [http://www.gutenberg.org/etext/6519 Gutenberg: Songs of Kabir by Rabindranath Tagore]
* [http://www.poetseers.org/the_poetseers/kabir/kabir_index/ Poems of Kabir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120323082003/http://www.poetseers.org/the_poetseers/kabir/kabir_index/ |date=2012-03-23 }}
* [http://www.sacred-texts.com/hin/sok/ Songs of Kabir (tr. Rabindranath Tagore) at sacred-texts.org]
* [http://www.kabir.ca/ Kabir Association of Canada]
* [http://www.hindisahitya.org/category/%E0%A4%95%E0%A4%AC%E0%A5%80%E0%A4%B0/ Kabir poems and dohe in Hindi complete list] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120528013032/http://www.hindisahitya.org/category/%e0%a4%95%e0%a4%ac%e0%a5%80%e0%a4%b0/ |date=2012-05-28 }}
* [https://web.archive.org/web/20070109013848/http://poets-hindipoem.blogspot.com/2006/09/kabir.html कबीर के दोहे]
* [http://www.boloji.com/kabir/index.htm संत कबीर के दोहे एवं कविताएँ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216041617/http://www.boloji.com/kabir/index.htm |date=2008-12-16 }}
[[वर्गः:जयन्त्युत्सवाः]]
[[वर्गः:न प्राप्तः भाषानुबन्धः]]
[[वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः]]
[[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]]
mqvqsfs033ocdrirkaun3oza8lee9rq
गुजरातविद्यापीठम्
0
27249
500239
486691
2026-08-21T01:00:40Z
InternetArchiveBot
31833
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
500239
wikitext
text/x-wiki
{{तलं गच्छतु}}
{{Infobox settlement
| name = गुजरातविद्यापीठम्
| native_name = ગુજરાત વિદ્યાપીઠ
| native_name_lang = Guj,Urdu,Farsi
| other_name = Gujarat Vidyapith
| settlement_type = अत्र गुजरातविद्यापीठस्य समग्रं दर्शनं भवति ।
| image = [[File:Gujarat Vidyapith (Hindi).webm|300px|300px|गुजरातविश्वविद्यालयः अहमदाबाद्]] [[चित्रम्:Gvplogo.gif|center|250px]]
| coordinates_display = inline,title
| subdivision_type = स्थितिः
| subdivision_name = [[अहमदाबाद्]], [[गुजरातराज्यम्]]
| subdivision_type1 = स्थापनातिथिः
| subdivision_name1 = १८-१०-१९२०
| subdivision_type3 = ध्येयसूत्रम्
| subdivision_name3 = '''सा विद्या या विमुक्तये'''
| subdivision_type4 = ध्येयसूत्रस्य_मूलस्थानम्
| subdivision_name4 = उपनिषद्
| subdivision_type5 = विद्यार्थिनः
| subdivision_name5 = १०,००० (२०१३-१४)
| subdivision_type6 = जालस्थानम्
| subdivision_name6 = [https://www.gujaratvidyapith.org www.gujaratvidyapith.org]
}}
'''गुजरातविद्यापीठं''' ({{IPA audio link|{{PAGENAME}}.ogg}} {{IPAc-en|ˈ|g|ʊ|d|ʒ|ə|r|aː|t|ə|v|ɪ|d|y|aː|p|iː|t|h|h|ə|m}}) ({{lang-gu|ગુજરાત વિદ્યાપીઠ}}, {{lang-en|Gujarat Vidyapith}}) [[गुजरातराज्यम्|गुजरातराज्यस्य]] [[अहमदाबाद्]]-महानगरस्य आश्रममार्गक्षेत्रे स्थितम् ऐतिहासिकं विद्यापीठमस्ति । भारतस्वतन्त्रतान्दोलनेऽस्य विद्यापीठस्य महत् योगदानमस्ति । [[गुजरातराज्यम्|गुजरातराज्यस्य]] पुरातनतमेषु विश्वविद्यालयेषु अस्य गणना भवति । <br>
आङ्ग्लानां शासनस्य प्रतिकाराय [[मोहनदासकरमचन्दगान्धिः|महात्मा]] अस्य विद्यापीठस्य स्थापनां चकार । अस्य स्थापनायाः मुख्योद्देशः “भारतीययूनः मानसिकबन्धनस्य मुक्तिर्भवतु” इति आसीत् । तथा आङ्ग्लैः शोषितायाः शिक्षाप्रणाल्याः मोचनेनैव भारतस्य बन्धनमुक्तिर्भवेदिति मार्गोऽपि [[मोहनदासकरमचन्दगान्धिः|महात्मना]] चिन्तितः आसीत् । 'लोर्ड मेकोले'द्वारा सूचितायाः शिक्षाप्रणाल्याः मुख्योद्देशस्तु भारतीयविद्यार्थिनः आङ्ग्लानां सेवकाः भवेयुरित्येव आसीत् । अतः 'मेकोले'द्वारा सूचितशिक्षाप्रणाल्याः विरोधाय, यूनः 'हिन्द स्वराज'-आन्दोलने स्वयोगदानञ्च ददतु इति विचिन्त्यैव विद्यपीठस्य स्थापनां कृतवान् [[मोहनदासकरमचन्दगान्धिः|महात्मा]] ।
== इतिहासः ==
गुजरातविद्यापीठस्य स्थापनां [[१९२०]] तमे वर्षे 'अक्तूबर्'-मासस्य १८ दिनाङ्के [[मोहनदासकरमचन्दगान्धिः|महात्मा]] कृतवान् । आदौ एतत् विद्यापीठं राष्ट्रियविद्यापीठ(National University)रूपेण चलति स्म । एतत् विद्यापीठम् असहयोगान्दोलनस्य जन्मदातृ अस्ति । [[मोहनदासकरमचन्दगान्धिः|महात्मा]] आजीवनमस्य कुलपतिपदं विभूषितवान् । अत्र बालविद्यालयादारभ्य विद्यावाचस्पतिपर्यन्तं शिक्षायाः व्यवस्थास्ति । तदा शिक्षायाः मुख्योद्देशाः चारित्र्यनिर्माणं, स्वोत्कर्षेण सह राष्ट्रोत्कर्षः, संस्कृतेः रक्षणं, असहयोगान्दोलने योगदानमित्यादयः आसन् । स्वन्त्रतानन्तरम् असहयोगान्दोलने योगदानं विहाय सर्वानुद्देशान् सम्प्रत्यप्याचरन्ति विद्यार्थिनः । शिक्षया सह केचनानुशासनाः अपि सन्ति, यस्य विद्यार्थिनः पालनं कुर्वन्ति । यथा –
<poem>
1 सत्याहिंसयोः पालनम् ।
2 सेवारूपेण यत् कार्यं भवति, तत् गौरवपूर्णतया फलदायकञ्च भवेत् ।
3 सर्वधर्मसमभावस्य स्वीकारः ।
4 ग्रामनिवासिभ्यः उपयोगी भवेत् तथा आभ्यासक्रमो भवेत् ।
5 मातृभाषामाध्यमेनैव शिक्षणं भवेत् ।
</poem>
गुजरातविद्यापीठं स्वस्य अनुशासनत्वात्, उज्वलभूतकालत्वाच्च प्रसिद्धिं प्राप्तवदस्ति । विद्यापीठस्य शिक्षणकार्यं वारद्वयं स्थगितमासीत् । यदा १९३०-३२ वर्षे 'नागरिक-असहयोगान्दोलनं' जातं, तदा शिक्षणकार्यं स्थगितमासीत् । पुनः १९४२ तमे वर्षे '[[भारत छोडो]]' आन्दोलने शिक्षकाः, विद्यार्थिनश्च स्वयोगदानं दत्तवन्तः । तदा अनेकाः विद्यार्थिनः कारागारे बन्धिताः अभवन् ।
== विद्यापीठस्य नियमाः (शिक्षकविद्यार्थिभ्याम्) ==
<poem>
1 अस्पृष्यतायाः विरोधः ।
2 नित्यं तन्तुकरणयन्त्रेण तन्तुनिर्माणम् ।
3 आजीवनं खादीवस्त्रधारणम् ।
4 [[हिन्दीभाषा]]याः अनिवार्यरूपेण अभ्यासः ।
5 मातृभाषायाः शिक्षणं साक्षात्पद्धत्या भवेत् ।
6 अभ्यासक्रमस्य यथा महत्वं भवति, तथा अभ्यासेतरप्रवृत्तीनां महत्वमपि भवेत् ।
7 उद्योगशिक्षणस्य शिक्षायां समावेशो भवेत् ।
8 शिक्षायां ग्रामीणशिक्षणस्य समावेशो भवेत् ।
9 आत्मनिर्भरतया नित्यनैमित्तिककार्याणि भवेयुः (स्वस्य कार्यं स्वयमेव करणीयम्) ।<br>
</poem>
== परिसरः ==
[[चित्रम्:Gvp.jpg |thumb|right|400px]]
गुजरातविद्यापीठस्य मुख्यद्वारं प्रस्तरैः निर्मितम् अस्ति । विद्यापीठद्वारस्य दक्षिणतः ग्रन्थालयः, वामतः सङ्गणकविभागश्चास्ति । ग्रन्थालयस्य मार्गे 'ऊर्जाप्रकल्प'प्रदर्शनी अस्ति । अस्यां प्रदर्शन्यां सूर्यकिरणैः, मानवशक्त्या च चलन्ति बहूनि साधनानि स्थापितानि सन्ति । अग्रे सेवकनिवासः, कार्यालयः चास्ति । कार्यालयस्य पृष्ठतः अल्पाहारगृहं, दक्षिणतः अतिथिगृहञ्चास्ति । कार्यालयस्य पुरतः अहिंसाशोधभवनमस्ति । अहिंसाशोधभवने 'अहिंसा' इति विषयं मुख्यरूपेण स्वीकृत्य शोधकार्यं भवति । अहिंसाशोधभवनस्य पृष्ठतः [[महादेव देसाई]]-महाविद्यालयः अस्ति । अत्रैव मुख्यरूपेण शिक्षणकार्यं चलति । अत्र प्रार्थनाकक्षे स्थित्वैव विद्यार्थिनः प्रार्थनां कुर्वन्ति । प्रार्थनायाः समयः ११ वादनतः १२ वादनपर्यन्तं भवति । प्रार्थनायाम् आरम्भे संस्कृतश्लोकानां गायनं भवति । ततः [[तन्तुकरणयन्त्रम्|तन्तुकरणयन्त्रेण]] तन्तुनिर्माणं चलति । १२ वादनतः ६ वादनपर्यन्तं शिक्षणकार्यं चलति । महाविद्यालयस्य पुरतः हृदयाह्लादकम् उद्यानम् अस्ति, तथा च आदिवासिशोधभवनम् अस्ति । आदिवासिशोधभवने आदिवासिसंस्कृतेः रक्षणं भवतु इत्युद्देशेन 'आदिवासिसंस्कृतिः' इति विषये संशोधनं भवति । अत्र [[गुजरातराज्यस्यादिवासिनः|आदिवासिनः]] कथं निवसन्ति ?, कथं कार्यं कुर्वन्ति ?, [[कला]]-[[नृत्यं|नृत्य]]-[[सङ्गीतम्|सङ्गीत]]-वाद्यादीनां तेषां जीवने किं स्थानमस्ति ? इत्यादिविषयान् प्रकटयन्ती प्रदर्शनी अस्ति । अस्य भवनस्य वामतः ‘युसिक’भवनमस्ति । अत्र [[सङ्गणकम्|सङ्गणक]]विभागसदृशं [[सङ्गणकम्|सङ्गणक]]स्याध्ययनं भवति । परन्तु विषयाः भिन्नाः भवन्ति । अत्र मुख्यरूपेण यन्त्रांशस्य (Hardware), जालकर्मणः (Network) चाध्ययनं भवति । अस्य भवनस्य पुरतः गोष्ठीभवनं (Conference Hall), वामतः विनयमन्दिरविद्यालयश्चास्ति । विनयमन्दिरे बालमन्दिरात् १२ कक्षापर्यन्तं शिक्षणकार्यं चलति । अत्र 'बुनियादि'शिक्षणप्रणाल्या शिक्षणकार्यं भवति । विनयमन्दिरस्य पुरतः व्यायामशाला अस्ति । अत्र छात्रेभ्यः क्रीडा-व्यायामसाधनानि सन्ति । व्यायामशालायाः दक्षिणतः सेवकनिवासः, वामतः स्नातकछात्रालयः, पृष्ठतः स्नानागारश्चास्ति । स्नानागारस्य पृष्ठे क्रीडाङ्गणमस्ति । विद्यापीठे पठनीयं चेत् छात्रालयावासः अनिवार्यः अस्ति । अतः अत्र ४५०-५०० विद्यार्थीनां निवासाय विशालः छात्रावासः अस्ति । अत्र [[महादेव देसाई]]-महाविद्यालये पठन्तः विद्यार्थिनः निवसन्ति । स्नातकछात्रालयस्य पृष्ठे विनयमन्दिरविद्यालयस्य छात्राणां छात्रावासः अस्ति । विनयमन्दिरछात्रावासस्य पुरतः शिक्षाशास्त्रि(B.Ed)छात्रावासः अस्ति । शिक्षाशास्त्रिछात्रावासस्य दक्षिणतः शिक्षाशास्त्रिमहाविद्यालयः अस्ति । अस्मिन् महाविद्यालये शिक्षाशास्त्रिणः [[संस्कृतम्|संस्कृत]]-[[हिन्दी]]-[[गुजराती|गुजरात्या]]-[[आङ्ग्लभाषा|ङ्ग्ल]]-भूगोलादीनां विषयाणाम् अध्ययनं भवति । अस्य पृष्ठतः महिलाछात्रावासः अस्ति । विद्यापीठेऽस्मिन् २७ विभागाः सन्ति । गुजरातविद्यापीठपरिसरे सहस्राधिकाः वृक्षाः, त्रयः ‘खम्भाती’कूपाः (ખંભાતી કૂવા), त्रीणि उद्यानानि च सन्ति । यद्यपि विद्यापीठं नगरस्य केन्द्रभागेऽस्ति, मुख्यमार्गेऽपि अस्ति, तथापि परिसरे शान्तिदायकं वातावरणं भवति ।
== ग्रन्थालयः ==
अत्रस्थः ग्रन्थालयः [[गुजरातराज्यम्|गुजरातराज्यस्य]] बृहत्तमः ग्रन्थालयः अस्ति । अस्य ग्रन्थालयस्य स्थापनां १९२० तमे वर्षे [[मोहनदासकरमचन्दगान्धिः|महात्मा]] एव कृतवान् । अत्र ६,०१,७३० पुस्तकानि, ३८२ मासिकपत्रिकाणि, ३८ समाचारपत्राणि, ६९१ हस्तप्रतयः च सन्ति । ग्रन्थालये पाठकानां सङ्ख्या ४०,००० अधिका भवेत् । ग्रन्थालये मुद्रणाधिकार(Copyright)विभागः अस्ति, यत्र १,१५,००० अधिकानि पुस्तकानि सन्ति । ग्रन्थालये सप्त भिन्नविभागाः सन्ति, यथा- मुख्यपुस्तकालय-सन्दर्भग्रन्थ-मुद्रणाधिकार-गान्धिविचार-मासिकपत्रिका-मुख्यवाचनकक्ष-बालविभागाः इति । ग्रन्थालयः वर्षे ३६४ दिनानि पाठकेभ्यः कार्यरतः भवति । केवलं चैत्रमासस्य प्रतिपदायाम् अवकाशो भवति । पाठकाः प्रातः ८ वादनतः सायं ७ वादनपर्यन्तं ग्रन्थालये पठितुं शक्नुवन्ति ।
== कुलपतयः <ref>{{Cite web |title=संग्रह प्रतिलिपि |url=http://gujaratvidyapith.org/chancellor.htm |access-date=2015-03-16 |archive-date=2015-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150325184541/http://gujaratvidyapith.org/chancellor.htm |deadurl=yes }}</ref> ==
<gallery>
चित्रम्:Mahatma-gandhi.jpg|श्री[[महात्मा गान्धी|मोहनदास-करमचन्द-गान्धी]] १८.१०.१९२०-३०.०१.१९४८
चित्रम्:Sardar-patel-policy.jpg|श्री[[सरदार वल्लभभाई पटेल|सरदार्-वल्लभभाई-पटेल]] १४.०६.१९४८-१५.१२.१९५०
चित्रम्:Rajendra-prasad.jpg|डा.[[राजेन्द्र प्रसाद]] १४.०३.१९५१-२८.०२.१९६३
चित्रम्:Shree_Morarjibhai_Desai.jpg|श्री[[मोरारजी देसाई|मोरारजी-देसाई]] १६.०६.१९६३-१०.०४.१९९५
चित्रम्:Professor_Ramlal_Parikh.jpg|प्रो.रमणलाल-परीख २३.०६.१९९६-२१.११.१९९९
चित्रम्:Dr._Sushilabahen_Nayair.jpg|डा.सुशीलाबेन-नैयर २६.०६.२०००-०३.०१.२००१
चित्रम्:Shree_Navinchandra_Barot.jpg|श्रीनवीनतन्द्र-बारोट २६.०६.२००१-०१.०८.२००२
चित्रम्:Shree_Navalbhai_Shah.jpg|श्रीनवीनभाई-शाह ०४.१०.२००२-१५.०२.२००३
चित्रम्:Shree_Ravidra_Varma.jpg|श्रीरविन्द्रवर्मा १८.०७.२००३-०९.१०.२००६
चित्रम्:Shree_Narayanbhai_Desai.jpg|श्रीनारायणभाई-देसाई २३.०७.२००७-०७.०३.२०१५
चित्रम्:MJ-Ela-Bhatt-October-2013.jpg|[[इलाबेन भट्ट|श्रीमती_इलाबेन_भट्ट]] ०७.०३.२०१५(सम्प्रति कार्यरता...)
</gallery>
== गुजरातविद्यापीठस्य अन्यकेन्द्राणि ==
=== [[अहमदाबाद्]]-महानगरे ===
[[मोहनदासकरमचन्दगान्धिः|महात्मागान्धिः]] परिसरः, कोचरब आश्रमः, शाहिबागक्षेत्रम्, मेमनगरम्
=== [[गान्धिनगरम्|गान्धिनगरे]] ===
सादरा, रान्धेजा
=== [[खेडामण्डलम्|खेडामण्डले]] ===
देथाली, भालद, बमङ्गाम
=== [[आणन्दमण्डलम्|आणन्दमण्डले]] ===
बोचासण, भलेल
=== [[वल्साडमण्डलम्|वल्साडमण्डले]] ===
अम्भेटी
एतेषु केन्द्रेषु गान्धिविचारधारानुसारं शिक्षणकार्यं चलति । एतेषां मुख्यकेन्द्रं गुजरातविद्यापीठम् अस्ति ।
== सम्बद्धाः लेखाः ==
[[साबरमती आश्रमः]]
[[महात्मा गान्धी]]
[[सरदार पटेल]]
डॉ. [[राजेन्द्र प्रसाद]]
[[तन्तुकरणयन्त्रम्]]
== बाह्यानुबन्धाः ==
* [http://www.gujaratvidyapith.org/]
* [https://www.google.co.in/maps/place/Gujarat+Vidyapith/@23.043681,72.569179,17z/data=!3m1!4b1!4m2!3m1!1s0x395e8489f898d735:0x1c3f6ad422502f92]
== उद्धरणम् ==
{{reflist|2}}
{{शिखरं गच्छतु}}
[[वर्गः:गुजरातराज्यस्य विश्वविद्यालयाः]]
snkq7b2u7hdjyhiuxesb7r7he72alhq