विकिपीडिया sawiki https://sa.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%AE%E0%A5%8D MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter माध्यमम् विशेषः सम्भाषणम् सदस्यः सदस्यसम्भाषणम् विकिपीडिया विकिपीडियासम्भाषणम् सञ्चिका सञ्चिकासम्भाषणम् मीडियाविकि मीडियाविकिसम्भाषणम् फलकम् फलकसम्भाषणम् साहाय्यम् साहाय्यसम्भाषणम् वर्गः वर्गसम्भाषणम् प्रवेशद्वारम् प्रवेशद्वारसम्भाषणम् TimedText TimedText talk पटलम् पटलसम्भाषणम् Event Event talk कबीरदासः 0 1564 500237 481476 2026-08-21T00:22:55Z InternetArchiveBot 31833 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 500237 wikitext text/x-wiki {{सिखमतम्}} [[File:Kabir004.jpg|thumb|right|कबीरदासः भक्तेन सह]] सन्तः श्रेष्ठः कविः निर्गुणब्रह्मोपासकः '''कबीरदासमहोदयः''' सर्वधर्मसमताम् उपदिष्टवान् उत्तरभारते साधुभिः सह वसन् [[समाजधर्मः|समाज]]परिवर्तनकार्यम् अपि कृतवान् । एतस्य जयन्त्युत्सवं ज्योष्ठमासस्य पूर्णिमादिने आचरन्ति । मानवजीवनाय कबीरदासमहोदयस्य उपदेशाः मार्गदर्शकाः सन्ति ।'आल्-कबीर्' (महात्मा) इत्येतत् [[इस्लाम्-मतम्|इस्लाममते]] देवस्य ९९ नामसु अन्यतमम् । इदमस्ति देवस्य ३७ तमं नाम । कबीरः (हिन्दी: कबीर, पञ्जाबी: ਕਬੀਰ, उर्दु: کبير‎) (१४४०-१५१८) कश्चन अध्यात्मकविः भारतीयऋषिः च । एतस्य साहित्येन भक्तिमार्गः समृद्धः जातः । [[सिखमतम्|सिक्खमत]]स्य उपरि तदीयः प्रभावः महान् । अद्यत्वे कश्चन धार्मिकगणः कबीरं संस्थापकं मन्यन्तः तस्य तत्त्वानि अनुसरन्ति 'कबीरमार्गः' इति प्रसिद्धः वर्तते । तेषां सङ्ख्या अस्ति ९,६००,००० । ते अधिकतया उत्तर-मध्यभारते च विस्तृताः । जगति विविधेषु भागेषु अपि विद्यन्ते । बिजक्, सखिग्रन्थ्, कवीर्-ग्रन्थावली, अनुरागसागरश्च तेन लिखितेषु ग्रन्थेषु अन्यतमानि । ==बाल्यजीवनं पृष्ठभूमिका च== कबीरदासस्य जन्म [[काशी|वाराणसी]]नगरे एकस्मिन् [[ब्राह्मणः|ब्राह्मण]]परिवारेऽभवत् । किन्तु सः बाल्यात् [[इस्लाम्-मतम्|मुस्लिम]]परिवारे पालितः अभवत् । क्रिस्तशके १४०० वर्षे समये हिन्दुविधवायां जातः परिवारेण त्यक्तः ''नीरु'' महम्मदीयेन तन्तुवायेन पालितः । बाल्ये कबीरः अपि वस्त्रनिर्माणं ज्ञातवान् । काचित् कथा श्रूयते यत् वर्षस्य कस्मिंश्चित् विशिष्टदिने यः कोपि गुरोः शिष्यः भवितुम् अर्हति यदि गुरुः तमुद्दिश्य देवस्य नाम कथयेत् । [[गङ्गानदी|गङ्गा]]तीरनिवासिनः सर्वे स्नानार्थं गङ्गानदीं गच्छन्ति इत्येतत् न कोऽपि विशेषः । महात्मा रामानन्दः अपि ब्राह्मीमुहूर्ते गङ्गास्नानाय गच्छति स्म प्रतिदिनम् । तस्मिन् विशिष्टे दिने अपि, सः प्रातः एव उत्थाय गङ्गानद्याः सोपानानि अवतरन् आसीत् । तावता कश्चन लघुहस्तः अग्रे प्रसृतः, महात्मनः अङ्गुष्ठम् अगृह्णात् च । आश्चर्यान्वितः रामानन्दः अप्रयत्नेन एव देवस्य नाम उदचारयत् । अधः दृष्टवता तेन बालः कबीरः दृष्टः । बालस्य लघुहस्ते अराबिक्-भाषया 'कबीरः' इति लिखितं तेन अवलोकितम् । सः कबीरं पुत्रं शिष्यं च भावयन् स्वस्य आश्रमं प्रति अनयत् । एषः नीतः इत्यनेन बहवः हिन्दुशिष्याः असन्तुष्टाः, केचन आश्रमं परित्यज्य गताः च । हिन्दुमुस्लिंधर्मयोः धर्मतत्वानि ज्ञात्वा कबीरः साधुभिः सदा आध्यात्मिकधार्मिकचर्चां करोति स्म । कबीरस्य पत्न्याः नाम लोई इत्यासीत् । जीवननिर्वहणार्थं तन्तुवायवृत्तिमेव कबीरदासः आश्रितवान् । कबीरदासः सद्भिः साकमेव व्यवहारज्ञानम् आध्यात्मिकज्ञानं च प्राप्तवान् । स्वमिरामानन्दात् सन्यासदीक्षां स्वीकृत्य कवितारचनासु च प्रतिभां प्रदर्शितवान् । प्रथमं निर्गुणोपासकः कबीरदासः अनन्तरं [[रामः|राम]]भक्तः अभवन् । रामरहीमयोः नाम भेदेऽपि देवः एकः एव इत्युक्तवान् । ''दोहा'' इति द्विपादात्मकेषु काव्येषु अति सुन्दरतया व्यवहारज्ञानं नीतिमुक्तवान् । गुरोः स्थानम् अतीवमहत्त्वपूर्णमस्ति । गुरुः भगवान् एकदैव पुरतः आगच्छन्ति चेत् अहं गुरुमेव प्रथमं पूजयामि यतः गुरुः एव भगवन्तमपि दर्शितवान् इति कबीरदासः उक्तवान् । [[File:Kabir gyan mandir.jpg|thumb|कबीर ज्ञान मन्दिरः]] 'साई इतना दीणि ए. जा मे कुटुम्ब समाय । मै भी भूखा न रहूं साधुभी भूखा न जाय' एवम् अधिकं धनं कबीरदासस्य अस्ति । तस्य उपदेशेषु सुविचाराः अन्धविश्वासनिरासः मार्गदर्शनव्यवहाराः सम्यक् निरुपिताः सन्ति । (‘स्वामी एतावद् ददाति येन मम कुटुम्बं सम्भाल्यते । अहमपि न बुभुक्षितोऽस्मि साधवोऽपि न बुभुक्षिताः स्युः’॥)भक्तिः, ज्ञानं, गुरुपूजा, संसारत्यागः, कर्तव्यनिर्वहणादिविषये अनेकानि सुन्दराणि पद्यानि अपि कबीरदासः रचितवान् । ''कहत कबीर सुनो भाई साधो'' एतत् वाक्यं कबीरदासस्य पद्येषु भवति । कबीरदासस्य जातिविचाराः उच्चनीयभावनिरासः सम्प्रदायविरोधिभावनाः जनेभ्यः इष्टाः न आसन् । कबीरदासः भक्तिनटनां कटुशब्दैः निन्दितवान् । स्वीये वृध्दाप्ये कबीरदासः [[गोरखपुरम्|गोरखपुरे]] वासं कृतवान् । तत्रैव क्रिस्तशके १५०८ तमे वर्षे दिवङ्गतः । भारतदेशे [[कबीरदासजयन्ती]] महोत्सवं जूनमासे आचरन्ति । ==अत्रापि अवलोक्यताम्== *[[:hi:भक्ति काल]] *[[:hi:भक्त कवियों की सूची]] *[[हिन्दीसाहित्यम्]] ==बाह्यसम्पर्कतन्तुः== * [http://www.gutenberg.org/etext/6519 Gutenberg: Songs of Kabir by Rabindranath Tagore] * [http://www.poetseers.org/the_poetseers/kabir/kabir_index/ Poems of Kabir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120323082003/http://www.poetseers.org/the_poetseers/kabir/kabir_index/ |date=2012-03-23 }} * [http://www.sacred-texts.com/hin/sok/ Songs of Kabir (tr. Rabindranath Tagore) at sacred-texts.org] * [http://www.kabir.ca/ Kabir Association of Canada] * [http://www.hindisahitya.org/category/%E0%A4%95%E0%A4%AC%E0%A5%80%E0%A4%B0/ Kabir poems and dohe in Hindi complete list] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120528013032/http://www.hindisahitya.org/category/%e0%a4%95%e0%a4%ac%e0%a5%80%e0%a4%b0/ |date=2012-05-28 }} * [https://web.archive.org/web/20070109013848/http://poets-hindipoem.blogspot.com/2006/09/kabir.html कबीर के दोहे] * [http://www.boloji.com/kabir/index.htm संत कबीर के दोहे एवं कविताएँ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216041617/http://www.boloji.com/kabir/index.htm |date=2008-12-16 }} *[[हिन्दी साहित्यं]] [[वर्गः:हिन्दुधर्ममार्गदर्शकाः]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:विषयः वर्धनीयः]] [[वर्गः:मध्ययुगीयधार्मिकव्यक्तयः]] e5jdfsat5xv6bvk7i2of67qthabq668 अटलान्टा 0 11723 500236 490688 2026-08-20T23:27:39Z InternetArchiveBot 31833 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 500236 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = अटलान्टा | official_name = City of Atlanta | settlement_type = नगरम् | nickname = Hotlanta,<ref>{{Cite web |title="Love it or loathe it, the city’s nickname is accurate for the summer", ‘‘Atlanta Journal-Constitution’’, June 16, 2008 |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AT&p_theme=at&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=1215879443CB5810&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |accessdate=April 4, 2014 |archive-date=December 6, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131206010936/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AT&p_theme=at&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=1215879443CB5810&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |deadurl=yes }}</ref> ATL,<ref>{{Cite web |title=“The service, dubbed the Atlanta Tourist Loop as a play on the city’s "ATL" nickname, will start April 29 downtown.” “Buses to link tourist favorites” ‘‘The Atlanta Journal-Constitution’’ |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AT&p_theme=at&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=111029FE6BC70418&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |accessdate=2014-04-04 |archive-date=2013-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131206012203/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AT&p_theme=at&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=111029FE6BC70418&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |deadurl=yes }}</ref> The City in a Forest,<ref>{{Cite web |title="Atlanta May No Longer Be the City in a Forest", ‘‘WSB-TV’’ |url=http://www.wsbtv.com/news/news/atlanta-may-no-longer-be-the-city-in-a-forest/nDLGr/ |accessdate=2014-04-04 |archive-date=2014-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141028224916/http://www.wsbtv.com/news/news/atlanta-may-no-longer-be-the-city-in-a-forest/nDLGr/ |deadurl=yes }}</ref> The A,<ref>{{cite news|url=http://clatl.com/atlanta/because-were-the-only-city-easily-identified-by-just-one-letter/Content?oid=4291994|title=Because we're the only city easily identified by just one letter|work=[[Creative Loafing]]|date=November 23, 2011|accessdate=October 7, 2012}}</ref> The Gate City.<ref name=sunnysouth1891>{{cite news|url=http://atlnewspapers.galileo.usg.edu/atlnewspapers/view?docId=news/ssw1891/ssw1891-0021.xml|title=Our Quiz Column|work=Sunny South|page=5|accessdate=2014-04-04|archive-date=2012-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20120405194823/http://atlnewspapers.galileo.usg.edu/atlnewspapers/view?docId=news/ssw1891/ssw1891-0021.xml|deadurl=yes}}</ref> (See also [[Nicknames of Atlanta]]) | motto = ''Resurgens'' (Latin for ''rising again'') | image_skyline = Atlanta Montage 2.jpg | imagesize = 300px | image_caption = From top to bottom left to right: Atlanta skyline seen from [[Buckhead]], the [[Fox Theatre (Atlanta, Georgia)|Fox Theatre]], the [[Georgia State Capitol]], [[Centennial Olympic Park]], [[Millennium Gate]], the [[Atlanta Botanical Garden#Canopy Walk|Canopy Walk]], the [[Georgia Aquarium]], [[Atlanta from the Ashes (The Phoenix)|The Phoenix]] statue, and the [[Midtown Atlanta|Midtown]] skyline | image_flag = Flag of Atlanta.svg | flag_size = | image_seal = Seal of Atlanta.png | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_type = | blank_emblem_size = | image_map = Fulton County Georgia Incorporated and Unincorporated areas Atlanta Highlighted.svg | mapsize = 250px | map_caption = City highlighted in [[Fulton County, Georgia|Fulton County]], location of Fulton County in the [[Georgia (U.S. state)|state of Georgia]] | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | image_dot_map = | dot_mapsize = | dot_map_caption = | dot_x = | dot_y = | pushpin_map = USA | pushpin_map_caption = Location of the city of Atlanta, Georgia <!-- Location ------------------> | coordinates_region = US-GA | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_type1 = [[U.S. state|State]] | subdivision_type2 = [[List of counties in Georgia (U.S. state)|Counties]] | subdivision_name = {{nowrap|{{flag|United States of America}}}} | subdivision_name1 = {{flagicon|Georgia (U.S. state)}} [[Georgia (U.S. state)|Georgia]] | subdivision_name2 = [[Fulton County, Georgia|Fulton]], [[DeKalb County, Georgia|DeKalb]] | government_footnotes = | government_type = | leader_title =[[Mayor]] | leader_name = [[Kasim Reed]] | leader_title1 = Body | leader_name1 = [[Atlanta City Council]] | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = | leader_name3 = | leader_title4 = | leader_name4 = | established_title = Terminus | established_date = 1837 | established_title2 = Marthasville | established_date2 = 1843 | established_title3 = City of Atlanta | established_date3 = December 29, 1845 <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = 1 E8 | unit_pref = Imperial | area_footnotes = | area_total_km2 = 343.0 | area_land_km2 = 341.2 | area_water_km2 = 1.8 | area_total_sq_mi = 132.4 | area_land_sq_mi = 131.8 | area_water_sq_mi = 0.6 | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = 1963 | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = 8376 | area_blank1_title = | area_blank1_km2 = | area_blank1_sq_mi = <!-- Population -----------------------> | population_as_of = est. 2012 | population_most_beautiful_thing = J B | population_footnotes = | population_note = | population_total = 443,775 | population_density_km2 = 1230.9 | population_metro = 5,457,831 ([[list of metropolitan statistical areas|9th]]) | population_density_metro_km2 = 243 | population_urban = 4,975,300 | population_density_urban_km2 = |population_blank1_title = [[Combined statistical area|CSA]] |population_blank1 = 6,092,295 ([[Table of United States Combined Statistical Areas|11th]]) | population_blank2_title = [[Demonym]] | population_blank2 = Atlantan<ref>The term "Atlantans" is widely used by both [http://atlanta.bizjournals.com/atlanta/stories/2008/06/23/focus2.html local media] and [http://www.cnn.com/2008/US/weather/03/17/atlanta.tornado/index.html national media].</ref> | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = [[Eastern Time Zone|EST]] | utc_offset = -5 | timezone_DST = [[Eastern Daylight Time|EDT]] | utc_offset_DST = -4 | latd = 33 | latm = 45 | lats = 18 | latNS = N | longd = 84 | longm = 23 | longs = 24 | longEW = W | coordinates_display = | elevation_footnotes = <!--for references: use<ref> </ref> tags--> | elevation_m = 225 to 320 | elevation_ft = 738 to 1050 <!-- Area/postal codes & others --------> | area_code = [[Area code 404|404]], [[Area code 470|470]], [[Area code 678|678]], [[Area code 770|770]] | postal_code_type = [[ZIP code|ZIP code(s)]] | postal_code = 30060, 30301-30322, 30324-30334, 30336-30350, 30353 | blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] | blank_info = 13-04000{{GR|2|dateform=mdy}} | blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID | blank1_info = 0351615{{GR|3|dateform=mdy}} | website = {{url|http://www.atlantaga.gov/}} | footnotes = }} '''अटलान्टा''' [[संयुक्त राज्‍य अमेरिका]] देशस्‍य नगरः अस्‍ति। ==टिप्पणी== {{reflist}} ==बाह्यसम्पर्कतन्तुः== *[http://www.atlantaga.gov/ मुख्यपृष्टम्] *[http://www.atlantawatershed.org/ अट्लाण्टा जलविभागः] *[http://www.atlantapd.org/index.asp?nav=MW अटलाण्टा आरक्षकविभागः] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070808025536/http://atlantapd.org/index.asp?nav=mw |date=2007-08-08 }} *[http://www.atlanta.net अटलाण्टा विसिटर्स् ब्युरो] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201012044529/https://www.atlanta.net/ |date=2020-10-12 }} *[http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Home.jsp एण्ट्री] *[http://dlg.galileo.usg.edu/atlnewspapers अटलाण्टा प्राचीन वार्तापत्राः]{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.atlantatimemachine.com/ अटलाण्टा समययन्त्रम्] *[http://www.nps.gov/history/nr/travel/atlanta/ अटलाण्टा जार्जिया ट्रावेल्स्] {{America}} [[वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] pl2d0zoqjf5l8c5u7zxspphwc7uh5c8 कबीरदासजयन्ती 0 21732 500238 481477 2026-08-21T00:22:56Z InternetArchiveBot 31833 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 500238 wikitext text/x-wiki [[File:Kabir004.jpg|thumb|right|कबीरदसः भक्तेन सह]] सन्तः श्रेष्ठः कविः निर्गुणब्रह्मोपासकः कबीरदासमहोदयः सर्वधर्म समताम् उपदिष्टवान् उत्तरभारते साधुभिः सह वसन् समाजसुधारणकार्यम् अपि कृतवान् । एतेषां जयन्तीन्त्युत्सवं ज्योष्ठमासस्य पूर्णिमादिने आचरन्ति । मानवजीवनाय कबीरदासमहोदयस्य उपदेशाः मार्गदर्शकाः सन्ति । कबीरदासस्य जन्म वाराणसीनगरे एकस्मिन् ब्राह्मणपरिवारेऽभवत् । किन्तु सः बाल्यात् मुस्लिमपरिवारे पालितः अभवत् । क्रिस्तशके १४०० वर्षे समये हिन्दुविधवायां जातः परिवारेण त्यक्तः ''नीरु'' महम्मदीयेन तन्तुवायेन पालितः । बाल्ये [[कबीरः]] अपि वस्त्रनिर्माणं ज्ञातवान् । हिन्दुमुस्लिंधर्मयोः धर्मतत्वानि ज्ञात्वा कबीरः साधुभिः सदा आध्यात्मिकधार्मिकचर्चां करोति स्म । एकदा स्वामिरमानन्दस्य दर्शनं प्राप्तवान् । शिष्यत्वेन स्वीकर्तुं प्रार्थितवान् । स्वमिरमानन्दः कबीरस्य विनयं दृष्ट्वा सन्तोषेण शिष्यत्वेन अङ्गीकृतवान् । कबीरस्य पत्न्याः नाम लोई इत्यासीत् । जीवननिर्वहणार्थं तन्तुवायवृत्तिमेव कबीरदासः आश्रितवान् । कबीरदासः सद्भिः साकमेव व्यवहारज्ञानम् आध्यात्मिकज्ञानं च प्राप्तवन्तः । स्वमिरामानन्दात् सन्यासदीक्षां स्वीकृत्य कवितारचनासु च प्रतिभां प्रदर्शितवान् । प्रथमं निर्गुणोपासकः कबीरदासः अनन्तरं रामभक्तः अभवन् । रामरहीमयोः अन्तरं हृष्टवन्तः । नाम भेदेऽपि देवः एकः एव इत्युक्तवान् । ''दोहा'' इति द्विपादात्मकेषु काव्येषु अति सुन्दरतया व्यवहारज्ञानं नीतिमुक्तवान् । गुरोः स्थानं अतीवमहत्त्वपूर्णमस्ति । गुरुः भगवान् एकदैव पुरतः आगच्छन्ति चेत् अहं गुरुमेव प्रथमं पूजयामि यतः गुरुः एव भगवन्तमपि दर्शितवान् इति कबीरदासः उक्तवान् । ‘साई इतना दीणि ए. जा मे कुटुम्ब समाय । मै भी भूखा न रहूं साधुभी भूखा न जाय’ एवम् अधिकं धनं कबीरदासस्य अस्ति । तस्य उपदेशेषु सुविचाराः अन्धविश्वासनिरासः मार्गदर्शनव्यवहाराः सम्यक् निरुपिताः सन्ति । (‘स्वामी एतावद् ददाति येन मम कुटुम्बं सम्भाल्यते । अहमपि न बुभुक्षितोऽस्मि साधवोऽपि न बुभुक्षिताः स्युः’॥)भक्तिः, ज्ञानं, गुरुपूजा, संसारत्यागः, कर्तव्यनिर्वहणादिविषये अनेकानि सुन्दराणि पद्यानि अपि कबीरदासः रचितवान् । ''कहत कबीर सुनो भाई साधो'' एतत् वाक्यं कबीरदासस्य पद्येषु भवति । कबीरदासस्य जातिविचाराः उच्चनीयभावनिरासः सम्प्रदायविरोधिभावनाः जनेभ्यः इष्टाः न आसन् । कबीरदासः भक्तिनटनां कटुशब्दैः निन्दितवान् । स्वीये वृध्दाप्ये [[कबीरदासः]] गोरखपुरे वासं कृतवान् । तत्रैव क्रिस्तशके १५०८ तमे वर्षे दिवङ्गतः । भारतदेशे कबीरदासस्य जयन्ती महोत्सवं जूनमासे आचरन्ति । ==अत्रापि अललोक्यताम्== *[[:hi:भक्ति काल]] *[[:hi:भक्त कवियों की सूची]] *[[:hi:हिंदी साहित्य]] ==बाह्यसम्पर्कतन्तुः== * [http://www.gutenberg.org/etext/6519 Gutenberg: Songs of Kabir by Rabindranath Tagore] * [http://www.poetseers.org/the_poetseers/kabir/kabir_index/ Poems of Kabir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120323082003/http://www.poetseers.org/the_poetseers/kabir/kabir_index/ |date=2012-03-23 }} * [http://www.sacred-texts.com/hin/sok/ Songs of Kabir (tr. Rabindranath Tagore) at sacred-texts.org] * [http://www.kabir.ca/ Kabir Association of Canada] * [http://www.hindisahitya.org/category/%E0%A4%95%E0%A4%AC%E0%A5%80%E0%A4%B0/ Kabir poems and dohe in Hindi complete list] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120528013032/http://www.hindisahitya.org/category/%e0%a4%95%e0%a4%ac%e0%a5%80%e0%a4%b0/ |date=2012-05-28 }} * [https://web.archive.org/web/20070109013848/http://poets-hindipoem.blogspot.com/2006/09/kabir.html कबीर के दोहे] * [http://www.boloji.com/kabir/index.htm संत कबीर के दोहे एवं कविताएँ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216041617/http://www.boloji.com/kabir/index.htm |date=2008-12-16 }} [[वर्गः:जयन्त्युत्सवाः]] [[वर्गः:न प्राप्तः भाषानुबन्धः]] [[वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎]] mqvqsfs033ocdrirkaun3oza8lee9rq गुजरातविद्यापीठम् 0 27249 500239 486691 2026-08-21T01:00:40Z InternetArchiveBot 31833 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 500239 wikitext text/x-wiki {{तलं गच्छतु}} {{Infobox settlement | name = गुजरातविद्यापीठम् | native_name = ગુજરાત વિદ્યાપીઠ | native_name_lang = Guj,Urdu,Farsi | other_name = Gujarat Vidyapith | settlement_type = अत्र गुजरातविद्यापीठस्य समग्रं दर्शनं भवति । | image = [[File:Gujarat Vidyapith (Hindi).webm|300px|300px|गुजरातविश्वविद्यालयः अहमदाबाद्]] [[चित्रम्:Gvplogo.gif|center|250px]] | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = स्थितिः | subdivision_name = [[अहमदाबाद्]], [[गुजरातराज्यम्]] | subdivision_type1 = स्थापनातिथिः | subdivision_name1 = १८-१०-१९२० | subdivision_type3 = ध्येयसूत्रम् | subdivision_name3 = '''सा विद्या या विमुक्तये''' | subdivision_type4 = ध्येयसूत्रस्य_मूलस्थानम् | subdivision_name4 = उपनिषद् | subdivision_type5 = विद्यार्थिनः | subdivision_name5 = १०,००० (२०१३-१४) | subdivision_type6 = जालस्थानम् | subdivision_name6 = [https://www.gujaratvidyapith.org www.gujaratvidyapith.org] }} '''गुजरातविद्यापीठं''' ({{IPA audio link|{{PAGENAME}}.ogg}} {{IPAc-en|ˈ|g|ʊ|d|ʒ|ə|r|aː|t|ə|v|ɪ|d|y|aː|p|iː|t|h|h|ə|m}}) ({{lang-gu|ગુજરાત વિદ્યાપીઠ}}, {{lang-en|Gujarat Vidyapith}}) [[गुजरातराज्यम्|गुजरातराज्यस्य]] [[अहमदाबाद्]]-महानगरस्य आश्रममार्गक्षेत्रे स्थितम् ऐतिहासिकं विद्यापीठमस्ति । भारतस्वतन्त्रतान्दोलनेऽस्य विद्यापीठस्य महत् योगदानमस्ति । [[गुजरातराज्यम्|गुजरातराज्यस्य]] पुरातनतमेषु विश्वविद्यालयेषु अस्य गणना भवति । <br> आङ्ग्लानां शासनस्य प्रतिकाराय [[मोहनदासकरमचन्दगान्धिः|महात्मा]] अस्य विद्यापीठस्य स्थापनां चकार । अस्य स्थापनायाः मुख्योद्देशः “भारतीययूनः मानसिकबन्धनस्य मुक्तिर्भवतु” इति आसीत् । तथा आङ्ग्लैः शोषितायाः शिक्षाप्रणाल्याः मोचनेनैव भारतस्य बन्धनमुक्तिर्भवेदिति मार्गोऽपि [[मोहनदासकरमचन्दगान्धिः|महात्मना]] चिन्तितः आसीत् । 'लोर्ड मेकोले'द्वारा सूचितायाः शिक्षाप्रणाल्याः मुख्योद्देशस्तु भारतीयविद्यार्थिनः आङ्ग्लानां सेवकाः भवेयुरित्येव आसीत् । अतः 'मेकोले'द्वारा सूचितशिक्षाप्रणाल्याः विरोधाय, यूनः 'हिन्द स्वराज'-आन्दोलने स्वयोगदानञ्च ददतु इति विचिन्त्यैव विद्यपीठस्य स्थापनां कृतवान् [[मोहनदासकरमचन्दगान्धिः|महात्मा]] । == इतिहासः == गुजरातविद्यापीठस्य स्थापनां [[१९२०]] तमे वर्षे 'अक्तूबर्'-मासस्य १८ दिनाङ्के [[मोहनदासकरमचन्दगान्धिः|महात्मा]] कृतवान् । आदौ एतत् विद्यापीठं राष्ट्रियविद्यापीठ(National University)रूपेण चलति स्म । एतत् विद्यापीठम् असहयोगान्दोलनस्य जन्मदातृ अस्ति । [[मोहनदासकरमचन्दगान्धिः|महात्मा]] आजीवनमस्य कुलपतिपदं विभूषितवान् । अत्र बालविद्यालयादारभ्य विद्यावाचस्पतिपर्यन्तं शिक्षायाः व्यवस्थास्ति । तदा शिक्षायाः मुख्योद्देशाः चारित्र्यनिर्माणं, स्वोत्कर्षेण सह राष्ट्रोत्कर्षः, संस्कृतेः रक्षणं, असहयोगान्दोलने योगदानमित्यादयः आसन् । स्वन्त्रतानन्तरम् असहयोगान्दोलने योगदानं विहाय सर्वानुद्देशान् सम्प्रत्यप्याचरन्ति विद्यार्थिनः । शिक्षया सह केचनानुशासनाः अपि सन्ति, यस्य विद्यार्थिनः पालनं कुर्वन्ति । यथा – <poem> 1 सत्याहिंसयोः पालनम् । 2 सेवारूपेण यत् कार्यं भवति, तत् गौरवपूर्णतया फलदायकञ्च भवेत् । 3 सर्वधर्मसमभावस्य स्वीकारः । 4 ग्रामनिवासिभ्यः उपयोगी भवेत् तथा आभ्यासक्रमो भवेत् । 5 मातृभाषामाध्यमेनैव शिक्षणं भवेत् । </poem> गुजरातविद्यापीठं स्वस्य अनुशासनत्वात्, उज्वलभूतकालत्वाच्च प्रसिद्धिं प्राप्तवदस्ति । विद्यापीठस्य शिक्षणकार्यं वारद्वयं स्थगितमासीत् । यदा १९३०-३२ वर्षे 'नागरिक-असहयोगान्दोलनं' जातं, तदा शिक्षणकार्यं स्थगितमासीत् । पुनः १९४२ तमे वर्षे '[[भारत छोडो]]' आन्दोलने शिक्षकाः, विद्यार्थिनश्च स्वयोगदानं दत्तवन्तः । तदा अनेकाः विद्यार्थिनः कारागारे बन्धिताः अभवन् । == विद्यापीठस्य नियमाः (शिक्षकविद्यार्थिभ्याम्) == <poem> 1 अस्पृष्यतायाः विरोधः । 2 नित्यं तन्तुकरणयन्त्रेण तन्तुनिर्माणम् । 3 आजीवनं खादीवस्त्रधारणम् । 4 [[हिन्दीभाषा]]याः अनिवार्यरूपेण अभ्यासः । 5 मातृभाषायाः शिक्षणं साक्षात्पद्धत्या भवेत् । 6 अभ्यासक्रमस्य यथा महत्वं भवति, तथा अभ्यासेतरप्रवृत्तीनां महत्वमपि भवेत् । 7 उद्योगशिक्षणस्य शिक्षायां समावेशो भवेत् । 8 शिक्षायां ग्रामीणशिक्षणस्य समावेशो भवेत् । 9 आत्मनिर्भरतया नित्यनैमित्तिककार्याणि भवेयुः (स्वस्य कार्यं स्वयमेव करणीयम्) ।<br> </poem> == परिसरः == [[चित्रम्:Gvp.jpg ‎|thumb|right|400px]] गुजरातविद्यापीठस्य मुख्यद्वारं प्रस्तरैः निर्मितम् अस्ति । विद्यापीठद्वारस्य दक्षिणतः ग्रन्थालयः, वामतः सङ्गणकविभागश्चास्ति । ग्रन्थालयस्य मार्गे 'ऊर्जाप्रकल्प'प्रदर्शनी अस्ति । अस्यां प्रदर्शन्यां सूर्यकिरणैः, मानवशक्त्या च चलन्ति बहूनि साधनानि स्थापितानि सन्ति । अग्रे सेवकनिवासः, कार्यालयः चास्ति । कार्यालयस्य पृष्ठतः अल्पाहारगृहं, दक्षिणतः अतिथिगृहञ्चास्ति । कार्यालयस्य पुरतः अहिंसाशोधभवनमस्ति । अहिंसाशोधभवने 'अहिंसा' इति विषयं मुख्यरूपेण स्वीकृत्य शोधकार्यं भवति । अहिंसाशोधभवनस्य पृष्ठतः [[महादेव देसाई]]-महाविद्यालयः अस्ति । अत्रैव मुख्यरूपेण शिक्षणकार्यं चलति । अत्र प्रार्थनाकक्षे स्थित्वैव विद्यार्थिनः प्रार्थनां कुर्वन्ति । प्रार्थनायाः समयः ११ वादनतः १२ वादनपर्यन्तं भवति । प्रार्थनायाम् आरम्भे संस्कृतश्लोकानां गायनं भवति । ततः [[तन्तुकरणयन्त्रम्|तन्तुकरणयन्त्रेण]] तन्तुनिर्माणं चलति । १२ वादनतः ६ वादनपर्यन्तं शिक्षणकार्यं चलति । महाविद्यालयस्य पुरतः हृदयाह्लादकम् उद्यानम् अस्ति, तथा च आदिवासिशोधभवनम् अस्ति । आदिवासिशोधभवने आदिवासिसंस्कृतेः रक्षणं भवतु इत्युद्देशेन 'आदिवासिसंस्कृतिः' इति विषये संशोधनं भवति । अत्र [[गुजरातराज्यस्यादिवासिनः|आदिवासिनः]] कथं निवसन्ति ?, कथं कार्यं कुर्वन्ति ?, [[कला]]-[[नृत्यं|नृत्य]]-[[सङ्गीतम्|सङ्गीत]]-वाद्यादीनां तेषां जीवने किं स्थानमस्ति ? इत्यादिविषयान् प्रकटयन्ती प्रदर्शनी अस्ति । अस्य भवनस्य वामतः ‘युसिक’भवनमस्ति । अत्र [[सङ्गणकम्|सङ्गणक]]विभागसदृशं [[सङ्गणकम्|सङ्गणक]]स्याध्ययनं भवति । परन्तु विषयाः भिन्नाः भवन्ति । अत्र मुख्यरूपेण यन्त्रांशस्य (Hardware), जालकर्मणः (Network) चाध्ययनं भवति । अस्य भवनस्य पुरतः गोष्ठीभवनं (Conference Hall), वामतः विनयमन्दिरविद्यालयश्चास्ति । विनयमन्दिरे बालमन्दिरात् १२ कक्षापर्यन्तं शिक्षणकार्यं चलति । अत्र 'बुनियादि'शिक्षणप्रणाल्या शिक्षणकार्यं भवति । विनयमन्दिरस्य पुरतः व्यायामशाला अस्ति । अत्र छात्रेभ्यः क्रीडा-व्यायामसाधनानि सन्ति । व्यायामशालायाः दक्षिणतः सेवकनिवासः, वामतः स्नातकछात्रालयः, पृष्ठतः स्नानागारश्चास्ति । स्नानागारस्य पृष्ठे क्रीडाङ्गणमस्ति । विद्यापीठे पठनीयं चेत् छात्रालयावासः अनिवार्यः अस्ति । अतः अत्र ४५०-५०० विद्यार्थीनां निवासाय विशालः छात्रावासः अस्ति । अत्र [[महादेव देसाई]]-महाविद्यालये पठन्तः विद्यार्थिनः निवसन्ति । स्नातकछात्रालयस्य पृष्ठे विनयमन्दिरविद्यालयस्य छात्राणां छात्रावासः अस्ति । विनयमन्दिरछात्रावासस्य पुरतः शिक्षाशास्त्रि(B.Ed)छात्रावासः अस्ति । शिक्षाशास्त्रिछात्रावासस्य दक्षिणतः शिक्षाशास्त्रिमहाविद्यालयः अस्ति । अस्मिन् महाविद्यालये शिक्षाशास्त्रिणः [[संस्कृतम्|संस्कृत]]-[[हिन्दी]]-[[गुजराती|गुजरात्या]]-[[आङ्ग्लभाषा|ङ्ग्ल]]-भूगोलादीनां विषयाणाम् अध्ययनं भवति । अस्य पृष्ठतः महिलाछात्रावासः अस्ति । विद्यापीठेऽस्मिन् २७ विभागाः सन्ति । गुजरातविद्यापीठपरिसरे सहस्राधिकाः वृक्षाः, त्रयः ‘खम्भाती’कूपाः (ખંભાતી કૂવા), त्रीणि उद्यानानि च सन्ति । यद्यपि विद्यापीठं नगरस्य केन्द्रभागेऽस्ति, मुख्यमार्गेऽपि अस्ति, तथापि परिसरे शान्तिदायकं वातावरणं भवति । == ग्रन्थालयः == अत्रस्थः ग्रन्थालयः [[गुजरातराज्यम्|गुजरातराज्यस्य]] बृहत्तमः ग्रन्थालयः अस्ति । अस्य ग्रन्थालयस्य स्थापनां १९२० तमे वर्षे [[मोहनदासकरमचन्दगान्धिः|महात्मा]] एव कृतवान् । अत्र ६,०१,७३० पुस्तकानि, ३८२ मासिकपत्रिकाणि, ३८ समाचारपत्राणि, ६९१ हस्तप्रतयः च सन्ति । ग्रन्थालये पाठकानां सङ्ख्या ४०,००० अधिका भवेत् । ग्रन्थालये मुद्रणाधिकार(Copyright)विभागः अस्ति, यत्र १,१५,००० अधिकानि पुस्तकानि सन्ति । ग्रन्थालये सप्त भिन्नविभागाः सन्ति, यथा- मुख्यपुस्तकालय-सन्दर्भग्रन्थ-मुद्रणाधिकार-गान्धिविचार-मासिकपत्रिका-मुख्यवाचनकक्ष-बालविभागाः इति । ग्रन्थालयः वर्षे ३६४ दिनानि पाठकेभ्यः कार्यरतः भवति । केवलं चैत्रमासस्य प्रतिपदायाम् अवकाशो भवति । पाठकाः प्रातः ८ वादनतः सायं ७ वादनपर्यन्तं ग्रन्थालये पठितुं शक्नुवन्ति । == कुलपतयः <ref>{{Cite web |title=संग्रह प्रतिलिपि |url=http://gujaratvidyapith.org/chancellor.htm |access-date=2015-03-16 |archive-date=2015-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150325184541/http://gujaratvidyapith.org/chancellor.htm |deadurl=yes }}</ref> == <gallery> चित्रम्:Mahatma-gandhi.jpg|श्री[[महात्मा गान्धी|मोहनदास-करमचन्द-गान्धी]] १८.१०.१९२०-३०.०१.१९४८ चित्रम्:Sardar-patel-policy.jpg|श्री[[सरदार वल्लभभाई पटेल|सरदार्-वल्लभभाई-पटेल]] १४.०६.१९४८-१५.१२.१९५० चित्रम्:Rajendra-prasad.jpg|डा.[[राजेन्द्र प्रसाद]] १४.०३.१९५१-२८.०२.१९६३ चित्रम्:Shree_Morarjibhai_Desai.jpg|श्री[[मोरारजी देसाई|मोरारजी-देसाई]] १६.०६.१९६३-१०.०४.१९९५ चित्रम्:Professor_Ramlal_Parikh.jpg|प्रो.रमणलाल-परीख २३.०६.१९९६-२१.११.१९९९ चित्रम्:Dr._Sushilabahen_Nayair.jpg|डा.सुशीलाबेन-नैयर २६.०६.२०००-०३.०१.२००१ चित्रम्:Shree_Navinchandra_Barot.jpg|श्रीनवीनतन्द्र-बारोट २६.०६.२००१-०१.०८.२००२ चित्रम्:Shree_Navalbhai_Shah.jpg|श्रीनवीनभाई-शाह ०४.१०.२००२-१५.०२.२००३ चित्रम्:Shree_Ravidra_Varma.jpg|श्रीरविन्द्रवर्मा १८.०७.२००३-०९.१०.२००६ चित्रम्:Shree_Narayanbhai_Desai.jpg|श्रीनारायणभाई-देसाई २३.०७.२००७-०७.०३.२०१५ चित्रम्:MJ-Ela-Bhatt-October-2013.jpg|[[इलाबेन भट्ट|श्रीमती_इलाबेन_भट्ट]] ०७.०३.२०१५(सम्प्रति कार्यरता...) </gallery> == गुजरातविद्यापीठस्य अन्यकेन्द्राणि == === [[अहमदाबाद्]]-महानगरे === [[मोहनदासकरमचन्दगान्धिः|महात्मागान्धिः]] परिसरः, कोचरब आश्रमः, शाहिबागक्षेत्रम्, मेमनगरम् === [[गान्धिनगरम्|गान्धिनगरे]] === सादरा, रान्धेजा === [[खेडामण्डलम्|खेडामण्डले]] === देथाली, भालद, बमङ्गाम === [[आणन्दमण्डलम्|आणन्दमण्डले]] === बोचासण, भलेल === [[वल्साडमण्डलम्|वल्साडमण्डले]] === अम्भेटी एतेषु केन्द्रेषु गान्धिविचारधारानुसारं शिक्षणकार्यं चलति । एतेषां मुख्यकेन्द्रं गुजरातविद्यापीठम् अस्ति । == सम्बद्धाः लेखाः == [[साबरमती आश्रमः]] [[महात्मा गान्धी]] [[सरदार पटेल]] डॉ. [[राजेन्द्र प्रसाद]] [[तन्तुकरणयन्त्रम्]] == बाह्यानुबन्धाः == * [http://www.gujaratvidyapith.org/] * [https://www.google.co.in/maps/place/Gujarat+Vidyapith/@23.043681,72.569179,17z/data=!3m1!4b1!4m2!3m1!1s0x395e8489f898d735:0x1c3f6ad422502f92] == उद्धरणम् == {{reflist|2}} {{शिखरं गच्छतु}} [[वर्गः:गुजरातराज्यस्य विश्वविद्यालयाः]] snkq7b2u7hdjyhiuxesb7r7he72alhq