विकिपीडिया sawiki https://sa.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%AE%E0%A5%8D MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter माध्यमम् विशेषः सम्भाषणम् सदस्यः सदस्यसम्भाषणम् विकिपीडिया विकिपीडियासम्भाषणम् सञ्चिका सञ्चिकासम्भाषणम् मीडियाविकि मीडियाविकिसम्भाषणम् फलकम् फलकसम्भाषणम् साहाय्यम् साहाय्यसम्भाषणम् वर्गः वर्गसम्भाषणम् प्रवेशद्वारम् प्रवेशद्वारसम्भाषणम् TimedText TimedText talk पटलम् पटलसम्भाषणम् Event Event talk 0 27587 500672 390134 2026-09-21T05:38:45Z ~2026-50775-77 47319 500672 wikitext text/x-wiki '''नर्मदापुरम''' ({{lang-hi|नर्मदापुरम}}, {{lang-en|Narmadapurm}}) इत्येतन्नगरं [[मध्यप्रदेशराज्यम्|मध्यप्रदेशराज्यस्य]] नर्मदापुरविभागे अन्तर्गतस्य [[नर्मदापुरममण्डलम्|नर्मदापुरममण्डलस्य]] केन्द्रम् अस्ति । [[वर्गः:मध्यप्रदेशराज्यस्य प्रमुखनगराणि]] [[वर्गः:मध्यप्रदेशराज्यसम्बद्धाः स्टब्स्]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] 0imoqodmi1gbpckpb773eq6z4xsq71k 0 42694 500673 409152 2026-09-21T11:49:07Z Ooarii 30479 Created by translating the section "__LEAD_SECTION__" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1372573215|Chicken]]" 500673 wikitext text/x-wiki {{ Infobox settlement | name = कुक्कुटः | image_skyline = Rooster_Detmold_2008.jpg | image_caption = खगानाम् एकम् भेदम् }} कुक्कुटस्य शिरसि ताम्रा चूडा वर्तते । कुक्कुट्या शिरसि ताम्रा चूडा न विद्यते । कुक्कुटाः प्राधान्येन धान्यकणान् भक्षयन्ति । ते पादाभ्यां अवकरान् विकिरन्तो भक्ष्यम् अन्विष्यन्ति चञ्च्वा चोद्धरन्ति।। कुक्कुटाः प्रत्यहं प्रातस्तरां प्रबुध्यन्ते । उच्चैः क्रोशन्तः ते प्रत्यूषे सर्वान् प्राणिनः प्रबोधयन्ति । उत्तिष्ठत जनाः, अलं निद्रया, प्रभाता रजनिः, चक्षुरुन्मीलयत, कवाटमुद्धाटयत, सूर्योदयात् पूर्वं शय्यां त्यजत इति वदन्त इव तारं रटन्ति।। कुक्कुटानां शब्दं श्रुत्वा केचिज्जनाः शयनादुत्थाय स्वीयेषु कर्मसु प्रवर्तन्ते । कुक्कुटा रात्रौ यामे यामे विरुवन्तो वेलां बोधयन्ति ।। [[वर्गः:विभिन्नलेखेभ्यः स्टब्स्]] [[वर्गः:पक्षिणः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] == सम्बद्धाः लेखाः == * [[भारतम्]] * [[संस्कृतम्]] * [[भारतस्य इतिहासः]] * [[विज्ञानम्]] == __LEAD_SECTION__ == '''कुक्कुटः''' (वैज्ञानिकं नाम: '''''Gallus gallus domesticus''''') मूलतः आग्नेयजम्बुद्वीपस्य रक्तवनकुक्कुटस्य (''Gallus gallus'') गृहपालितरूपं वर्तते। अस्य प्रथमं गृहपालनीकरणम् प्रायः अष्टसहस्र (८०००) वर्षेभ्यः पूर्वम् अभवत्, तथा च एषः विश्वस्य अतिसामान्येषु व्यापकतमेषु च पालितप्राणिषु अन्यतमः अस्ति। कुक्कुटाः मुख्यतः स्वमांसाय अण्डेभ्यः च पाल्यन्ते, यद्यपि तेषां पालनं कौतुकप्राणिरूपेण (स्नेहपालितजीवरूपेण) अपि क्रियते।<ref>{{Cite web|last=Joshua|date=July 27, 2020|title=Chickens and Roosters...As Pets?|url=https://journal.iaabcfoundation.org/roosters-as-pets/|accessdate=December 5, 2024|website=IAABC Foundation Journal}}</ref> २०२३ तमस्य वर्षस्य तथ्यानुसारम्, जगति कुक्कुटानां कुलसङ्ख्या २६.५ अब्जेभ्यः (२,६५० कोटिभ्यः) अधिका अभवत्, तथा च उपभोगाय प्रतिवर्षम् ५० अब्जेभ्यः (५,००० कोटिभ्यः) अधिकाः कुक्कुटाः उत्पाद्यन्ते। मांसाय अण्डेभ्यः च क्रमेण ‘ब्रॉय्लर्’ (मांसप्रदाः) तथा च अण्डप्रदाः कुक्कुट्यः इत्यादयाः विशिष्टाः प्रजातयः विकसिताः सन्ति। अण्डोत्पादनाय पालिता एका कुक्कुटी प्रतिवर्षम् ३०० तः अधिकानि अण्डानि उत्पादयितुं शक्नोति। कुक्कुटाः जटिलस्वरविशिष्टैः व्यवहारैः च युक्ताः सामाजिकप्राणिनः सन्ति, तथा च ते अनेकेषां समाजानां लोककथासु, धर्मेषु, साहित्ये च स्थानं लभन्ते। तेषाम् आर्थिकं महत्त्वं तान् वैश्विकपशुपालनस्य मुख्यं घटकं करोति। oqe2oic6hhady6qklv5da6llu26lp62