विकिपीडिया sawiki https://sa.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%AE%E0%A5%8D MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter माध्यमम् विशेषः सम्भाषणम् सदस्यः सदस्यसम्भाषणम् विकिपीडिया विकिपीडियासम्भाषणम् सञ्चिका सञ्चिकासम्भाषणम् मीडियाविकि मीडियाविकिसम्भाषणम् फलकम् फलकसम्भाषणम् साहाय्यम् साहाय्यसम्भाषणम् वर्गः वर्गसम्भाषणम् प्रवेशद्वारम् प्रवेशद्वारसम्भाषणम् TimedText TimedText talk पटलम् पटलसम्भाषणम् Event Event talk 0 24589 501004 464740 2026-09-28T11:11:31Z Ganesh Paudel 6561 Ganesh Paudel इत्यनेन शीर्षकं परिवर्त्य [[बारामण्डलम्]] पृष्ठं [[बाराँमण्डलम्]] प्रति स्थानान्तरितम्: शीर्षक में गलत वर्तनी 464740 wikitext text/x-wiki <!-- {{Infobox settlement | name = | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = | image_map = | map_caption = | subdivision_type = | subdivision_name = | subdivision_type1 = | subdivision_name1 = | established_title = | seat_type = | seat = | government_type = | governing_body = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | demographics_type1 = | demographics1_title1 = | demographics1_info1 = | postal_code_type = | postal_code = | registration_plate = | website = | footnotes = }} --> [[Image:Baran in Rajasthan (India).svg|thumb|right|250px|'''राजस्थानराज्ये बारामण्डलम्''']] '''बारामण्डलं''' ({{lang-hi|बाराँ जिला}}, {{lang-en|Baran district}}) [[राजस्थानम्|राजस्थानराज्ये]] स्थितं किञ्चन मण्डलम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति [[बारा]]नामकं नगरम् । ==भौगोलिकम्== बारामण्डलस्य विस्तारः ६९९२ चतुरस्रकिलोमीटर्मितः अस्ति । अस्य मण्डलस्य पूर्वे [[मध्यप्रदेशराज्यम्|मध्यप्रदेशराज्यं]], पश्चिमे [[कोटामण्डलम्]], उत्तरे [[मध्यप्रदेशराज्यम्|मध्यप्रदेशराज्यं]], दक्षिणे [[झालावाडमण्डलम्]] अस्ति । अस्मिन् मण्डले ८९५.२ मिल्लीमीटर्मितः वार्षिकवृष्टिपातः भवति । अस्मिन् मण्डले पञ्च नद्यः प्रवहन्ति । ताः - काली सिन्ध्, पार्वती, पडवन्, अन्धेरी, बाणगङ्गा च । ==जनसङ्ख्या== २०११ जनगणनानुगुणं बारामण्डलस्य जनसङ्ख्या १२,२३,९२१ अस्ति (६,३५,४९५ पुरुषाः, ५,८८,४२६ महिलाश्च) । अस्मिन् मण्डले प्रतिचतुरस्रकिलोमीटर्मिते १७५ जनाः वसन्ति अर्थात् अस्य मण्डलस्य जनसङ्ख्यासान्द्रता प्रतिचतुरस्रकिलोमीटर् १७५ जनाः । अत्र पुं-स्त्री अनुपातः १०००-९२६ अस्ति । ==उपमण्डलानि== * अन्तः * अत्रु * [[बारा]] * छबरा * छिपबरोद * खेरलीगञ्ज * माङ्गरोल ==वीक्षणीयस्थलानि== * शाहबाद-दुर्गः * नगरकोट-माताजी * सीता-बाडी * शेरगढ-दुर्गः * नहरगढ-दुर्गः * भनवरगढ-दुर्गः * बिलासगढ * भण्ड-देवरा * रामगढ-माताजी * कपिलधारा * काकोनी * सौरसन * शनिधाम * श्रीजी-मन्दिरम् * ताड का बालाजी, साकेतधाम * मणिहरमहादेवः * प्यारेरामजी-मन्दिरम् ==बाह्यानुबन्धाः== * {{official website|http://www.baran.nic.in}} [[वर्गः:राजस्थानस्य मण्डलानि]] [[वर्गः:राजस्थानराज्यसम्बद्धाः स्टब्स्]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] 56c9wjrv86vu1cupw9jdceye1oqg2ds 0 36677 500992 358317 2026-09-28T11:07:06Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500992 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = झापामण्डलम्<br>Jhapa |area = 1606 |population = 812650 |pop_year = 2011<ref name="CBS">[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf Household and population by districts, Central Bureau of Statistics (CBS) Nepal]</ref> |population_density_km2 = 510 | elevation_footnotes = (अधिकतमम्) | elevation_m = 506 |map = NepalJhapaDistrictmap.png |caption = |region = [[पुर्वाञ्चलविकासक्षेत्रम्|पुर्वांचलम्]] |zone = [[मेची अञ्चलम्|मेची]] |established = | seat_type = मुख्यालयः | seat = [[भद्रपुरम्]] |languages = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] (55%) [[राजबंशीभाषा|राजबंशी]] (10%) [[मैथिली भाषा|मैथिली]] (5.5%) [[लिम्बू भाषा|लिम्बू]] (5.5%) |website = [http://www.ddcjhapa.gov.np/ www.ddcjhapa.gov.np] }} '''झापामण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेश]]स्य पूर्वाञ्चलविकासक्षेत्रस्य [[मेची अञ्चलम्]] अन्तर्गतमवस्थितमेकं मण्डलं वर्तते । तस्य दक्षिणभागे एवं पूर्वभागे च [[भारतदेशः]] विद्यते तस्य उत्तरदिशि [[इलाममण्डलम्]] पश्चिमे च [[मोरङ्गमण्डलम्]] विद्येते । अस्मिन् मण्डले षट् नगरपालिकाः सन्ति एवं अत्र बहूनि ग्रामाणि च सन्ति अत्रत्य जनसंख्या अष्ट लक्षं अनुमीयते । इदं १६०६ वर्गः की ,मी विस्तीर्णं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{झापामण्डलम्}} {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== {{Geographic location |Centre = झापामण्डलम् |North = [[इलाममण्डलम्]] |East = {{flag|भारतम्}} |Southeast = |South = {{flag|भारतम्}} |Southwest = |West = [[मोरङमण्डलम्]] |Northwest = }} [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] p1yxodytlfvpo23qwn7gehd8ri9nhpt 0 36771 500994 358330 2026-09-28T11:07:25Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500994 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = मोरङमण्डलम् |native_name = |area = 11855 |population = 965370 |pop_year = २०६८<ref name="CBS">[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf Household and population by districts, Central Bureau of Statistics (CBS) Nepal]</ref> |density = auto |elevation_footnotes = |elevation_m = |map= NepalMorangDistrictmap.png |caption = |region = [[पुर्वाञ्चलविकास क्षेत्रम्|पुर्वाञ्चल]] |zone = [[कोशी अञ्चलम्|कोशी]] |geo = [[तराई]] |vdc = ५२ |mun = ७ (१ उप-महानगरपालिका सहिता) |established = |seat_type = मख्यालयः |seat = [[विराटनगरम् उपमहानगरपालिका|बिराटनगरम्]] |area_code = ०२१ |languages = [[नेपाली]], [[राई भाषा|राई]], [[बंगाली भाषा|बंगाली]], [[मैथिली भाषा|मैथिली]], सतार |castes = |website = [http://www.ddcmorang.gov.np www.ddcmorang.gov.np] }} '''मोरङ''' एतन्मण्डलं नेपालदेशस्य [[पूर्वाञ्चलविकाशक्षेत्रम्|पूर्वाञ्चलविकाशक्षेत्रा]]न्तर्गते तथा च कोशी अञ्चलान्तर्गते अवस्थितेषु चतुर्षु मण्डलेषु अन्यतमं मण्डलं वर्तते । अस्य पूर्वदिशि [[झापामण्डलम्]] तथा उत्तरदिशि [[सुनसरीमण्डलम्]] स्तः । तथा दक्षिण भागे नेपालदेशस्य द्वितीयं महानगरं बिराटनगरं अवस्थितं अस्ति यदेव प्राचीनकालिनः विराटराज्ञः राज्यं वर्तते । यत् नगरं नेपालदेशस्य वृहद् औद्यिगिकक्षेत्रं च वर्तते । ==पूर्णविवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुवन्धाः== {{Geographic location |Centre =मोरङमण्डलम् |North = [[धनकुटामण्डलम्]] [[पाँचथरमण्डलम्]] |East =[[झापामण्डलम्]] |Southeast = |South = {{flag|भारतम्}} |Southwest = |West = [[सुनसरीमण्डलम्]] |Northwest = }} [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] 6tdhcwwgvcv0ea5l6amed3amn5cebht 0 36789 500999 498841 2026-09-28T11:08:00Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500999 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = सुनसरीमण्डलम् |area = 1257 |population = 763497 |pop_year = २०११<ref name="CBS">[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf Household and population by districts, Central Bureau of Statistics (CBS) Nepal]</ref> |density =auto |map=Sunsari district location.png |caption = नेपालदेशस्य मानचित्रे सुनसरीमण्डलम् |region = [[पूर्वाञ्चलविकाशक्षेत्रम्]] |zone = [[कोशी अञ्चलम्|कोशी]] |established = १९६२ | seat_type = मुख्यालयः | seat = [[इनरुवा]] |ethnic groups = [[मैथिली]] (81%)), [[थारू]] (4%)), [[नेपालीमुसलमानः]] (11%)others (4%) |languages = [[मैथिली]] (81%), [[उर्दू]] (11%), [[नेपाली]] (6%), अन्या(2%) |website = {{official website|http://www.ddcsunsari.gov.np}} }} '''सुनसरीमण्डलम्''' एतत् मण्डलं नेपालदेशस्य पूर्वाञ्चलविकाशक्षेत्रस्य कोशी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==सम्पूर्णविवरणम्== सुनसरी मण्डले [[धरान]] [[इटहरी]] [[इनरूवा]] इत्यादि ख्यातः नगराणि सन्ति। [[बराहक्षेत्र]], [[पिण्डेश्वर]], [[दन्तकाली]], [[विष्णुपादुका]], [[बुढासुब्बा]], [[रामधुनी]] इयम् जनपदे वर्तते। ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबन्धाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] gbvs75kpu2v4fh29a494kke38ol4mor 0 36812 500991 498913 2026-09-28T11:06:57Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500991 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = इलाममण्डलम् |native_name = |area = 1703 |population = 290254 |pop_year = २०६८<ref name="CBS">{{Cite web |title=Household and population by districts, Central Bureau of Statistics (CBS) Nepal |url=http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf |accessdate=2015-02-10 |archive-date=2015-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150213064822/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf |deadurl=yes }}</ref> |density = auto |elevation_footnotes = (अधिकतमम्) |elevation_m = 3636 |map= NepalIlamDistrictmap.png |caption = |region = [[पुर्वाञ्चलविकासक्षेत्रम्|पुर्वाञ्चलम्]] |zone = [[मेची अञ्चलम्|मेची]] |geo = [[पहाडी प्रदेश|पहाडी]] |vdc =४५ |mun = २ |established = |seat_type = मुख्यालयः |seat = [[इलामपणम्]] |area_code = ०२७ |languages = [[लिम्बु भाषा|लिम्बु]], [[नेपाली भाषा|नेपाली]] |castes = [[बाहुन]], [[क्षेत्री]], [[लिम्बु जाति|लिम्बु]], [[किराँत]], [[राई जाति|राई]], [[भोटे जाति|भोटे]],[[पहरी]], [[लेप्चा]],[[थामी जाति|थामी]] |website = [http://www.ddcilam.gov.np/ www.ddcilam.gov.np] }} '''इलाममण्डलम् ''' सम्प्रति नेपालदेशस्य पुर्वाञ्चलविकाशक्षेत्रस्य मेची अञ्चले अवस्थितेषु चतुर्षु मण्डलेषु एतत् अन्यतमं वर्तते । अत्र जनाः बहुदूरात् भ्रमनार्थं आगच्छन्ति अतः इदं भ्रमणीयं च वर्तते । अस्य पूर्वदिशि भारतदेशस्य बंगालप्रान्तं तथा च दक्षिणदिशि [[झापामण्डलम्]] विद्येते ।अत्रत्याः कृषकाः चायं च उत्पादयन्ति । ==व्युत्पत्तिशास्त्र== ''इलाम'' इति नाम [[लिम्बुभाषा]] इत्यस्मात् निष्पन्नम् यस्मिन् "इल" इत्यस्य अर्थः विकृष्यः, "लम्" इत्यस्य अर्थः मार्गः च । नेपाल एकीकरणात् पूर्वं [[लिम्बुवान]] इत्यस्य दशसु स्वशासितराज्येषु इलाम-राज्यम् अन्यतमम् आसीत् । अस्य शासकः लाप्चा वंशस्य राजा हङ्गशु फुबा लिङ्देन इलाम-राज्यं लिम्बुवान-राज्यस्य संघीयराज्यरूपेण १८१३ ई.पर्यन्तं शासनं कृतवान् । अन्येषां लिम्बुवानराज्यानां गोर्खाराजस्य च सन्धिः ([[गोर्खा-लिम्बुवानसन्धिः १७७४]] ई.), गोर्खा-[[सिक्किम]] च द्वन्द्वः, इलाम-राज्यस्य गोर्खा-सङ्गठनेन सह एकीकरणं कृतवान् लिम्बुवान्-नगरस्य दशराज्येषु इलाम्-राज्यं नेपालदेशे पुनः एकीकृत्य अन्तिमं राज्यम् आसीत् । गोरखाराजः इलामस्य शासकाय शासनस्य पूर्णस्वायत्ततां किपटस्य अधिकारं च दत्तवान् । इलाम १७१४ ई.पर्यन्तं स्वतन्त्रं लिम्बुराज्यम् आसीत् । ==सम्पूर्णविवरणम्== इलाम-नगरं शैक्षणिककेन्द्रम् अपि मन्यते, यत्र इलाम-पाँचथर-ताप्लेजुङ्ग-झापा-जनपदेभ्यः छात्राः प्रचुराः सन्ति । अत्र कानिचन संस्थानि सन्ति येषु माध्यमिकं, उच्चमाध्यमिकं, विश्वविद्यालयस्तरीयं च कार्यक्रमं प्रदत्तं भवति । एकदशकं यावत् माध्यमिकविश्वविद्यालयस्तरयोः तान्त्रिक व्यावसायिककार्यक्रमानाम् संख्या वर्धमाना अस्ति । इलाम-नगरस्य प्राचीनतमा संस्था महेन्द्ररत्न महाविद्यालय त्रिभुवनविश्वविद्यालयस्य घटकपरिसरेषु अन्यतमः अस्ति । नेपालस्य प्रथमः स्वायत्तपरिसरः, कृषिविज्ञानम्, शिक्षा, मानविकी, वाणिज्यम् इत्यादिभिः कार्यक्रमैः सुप्रसिद्धम् अस्ति । परिसरेण २०१२ तमे वर्षे उद्यानशास्त्रे विज्ञानस्नातककार्यक्रमः (B.S. 2069) आरब्धः, यस्मिन् नेपालदेशस्य सर्वेभ्यः छात्राः आकृष्टाः सन्ति । इलाम-नगरं धार्मिकमहत्त्वस्य कृते अपि प्रसिद्धम् अस्ति । देवीमन्दिरेषु महत् महत्त्वं वर्तते, अनेक जनाः केवलं तीर्थयात्रायै अत्र आगच्छन्ति । इलाम-नगरस्य प्रमुखं आकर्षणं नवकोणयुक्तं माई पोखरी-सरोवरम् अस्ति । नवदुर्गा देव्याः निवासस्थानम् इति अपि प्रसिद्धं अनेके पर्यटकाः अपि च [[नेपालीजनाः|नेपालीजनाः]] जनाः अस्य स्थलस्य दर्शनार्थम् आगच्छन्ति । एतत् स्थानं वनस्पतिजन्तुनां प्रसिद्धेषु स्थानेषु अपि अन्यतमम् अस्ति, यत् जीवविज्ञानिनां आकर्षणं करोति । तथैव गजुर्मुखी [[नेपाल]] [[भारत]] च यात्रायाः धार्मिकस्थलम् अपि अस्ति । इलाममण्डले माईनद्याः तस्याः चत्वारि उपनद्याः अपि उद्भवन्ति । लघु पथिभरा, पञ्चकन्या अन्यत् स्थलं तीर्थयात्रायाः कृते प्रसिद्धम् अस्ति । प्रसिद्धः माने भञ्ज्याङ्गः (Mane pass) इलाम-नगरं भारतस्य पश्चिमबङ्गस्य दार्जिलिंगमण्डलेन सह सम्बध्दयति । कन्यामं श्रीअन्तु शिखरम् च अवश्यं द्रष्टव्यम् । [[File:Dawn's Palette at Shree Antu Hill, Ilam, Nepal.jpg|thumb|इलाम श्रीअन्तु शैलेस्थिता दृष्य अट्ट]] ==विकास एवं संस्कृति== इलाम अद्य नेपालस्य विकासशीलस्थानेषु अन्यतमम् अस्ति, यद्यपि पाश्चात्त्यभागाः अद्यापि मूलभूतसुविधाभिः (मार्गजालं, पेयजलं, स्वास्थ्यम् इत्यादिभिः) सह संघर्षं कुर्वन्ति अन्येषां मण्डलानां तुलने प्रवासस्य दरः अतीव न्यूनः अस्ति, यतोहि व्यक्तिगतपरिवारैः कृषिकार्यं स्वीकृतम् । इलाम [[परम्परागत चाय]]([[हरितचाय|हरितचाय]], [[रजतचाय]], [[सुवर्णचाय]]), अतीव प्रसिद्धा पत्रचायः, विश्वस्य उत्तमगुणवत्तायुक्तासु चायेषु अन्यतमः अस्ति, यूरोप, अस्ट्रेलिया, अमेरिकादेशेषु निर्यातितः भवति । अस्मिन् मण्डले आयस्य मुख्यः स्रोतः वाणिज्यिककृषिः, विशेषतः चाय, [[पुंगिफलम्]], [[आर्द्रक]], आलूकम्, झाड़ूतृणम् (Thysanolaena latifolia) इत्यादीनि नगदसस्यानि बृहत्प्रमाणेन उत्पादनं च दुग्ध-दुग्ध-सम्बद्धानि उत्पादनानि च यथा दुग्धं (ओलान्), पनीरं, चुर्पी (पारम्परिकं कठोरपनीरं) [[Dog toy|dog) इति अपि ज्ञायते चर्वणं]] तथा स्थानीयमिष्टान्नम्। अन्तिमेषु वर्षेषु छुर्पी-उत्पादनं महत्त्वपूर्णनिर्यात-उद्योगे विकसितम् अस्ति, यत्र स्थानीय-डिजिटल-माध्यम-रिपोर्ट्-पत्रेषु अमेरिका-यूरोप-सदृशेषु अन्तर्राष्ट्रीय-बाजारेषु प्राकृतिक-शुनक-चर्वण-रूपेण तस्य वर्धमानमागधायाः प्रकाशनं कृतम् अस्ति <ref>{{cite web |title=Dog Chew from Ilam: A Global Export |url=https://bichardhara.com/dog-chew-from-ilam-by-bichardhara/ |publisher=Bichardhara |access-date=2026-03-31}}</ref> ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबन्धाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] 7124xvf42wdco0tj09hzssqsn0gm0uo 501003 500991 2026-09-28T11:09:00Z Ganesh Paudel 6561 removed [[Category:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501003 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = इलाममण्डलम् |native_name = |area = 1703 |population = 290254 |pop_year = २०६८<ref name="CBS">{{Cite web |title=Household and population by districts, Central Bureau of Statistics (CBS) Nepal |url=http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf |accessdate=2015-02-10 |archive-date=2015-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150213064822/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf |deadurl=yes }}</ref> |density = auto |elevation_footnotes = (अधिकतमम्) |elevation_m = 3636 |map= NepalIlamDistrictmap.png |caption = |region = [[पुर्वाञ्चलविकासक्षेत्रम्|पुर्वाञ्चलम्]] |zone = [[मेची अञ्चलम्|मेची]] |geo = [[पहाडी प्रदेश|पहाडी]] |vdc =४५ |mun = २ |established = |seat_type = मुख्यालयः |seat = [[इलामपणम्]] |area_code = ०२७ |languages = [[लिम्बु भाषा|लिम्बु]], [[नेपाली भाषा|नेपाली]] |castes = [[बाहुन]], [[क्षेत्री]], [[लिम्बु जाति|लिम्बु]], [[किराँत]], [[राई जाति|राई]], [[भोटे जाति|भोटे]],[[पहरी]], [[लेप्चा]],[[थामी जाति|थामी]] |website = [http://www.ddcilam.gov.np/ www.ddcilam.gov.np] }} '''इलाममण्डलम् ''' सम्प्रति नेपालदेशस्य पुर्वाञ्चलविकाशक्षेत्रस्य मेची अञ्चले अवस्थितेषु चतुर्षु मण्डलेषु एतत् अन्यतमं वर्तते । अत्र जनाः बहुदूरात् भ्रमनार्थं आगच्छन्ति अतः इदं भ्रमणीयं च वर्तते । अस्य पूर्वदिशि भारतदेशस्य बंगालप्रान्तं तथा च दक्षिणदिशि [[झापामण्डलम्]] विद्येते ।अत्रत्याः कृषकाः चायं च उत्पादयन्ति । ==व्युत्पत्तिशास्त्र== ''इलाम'' इति नाम [[लिम्बुभाषा]] इत्यस्मात् निष्पन्नम् यस्मिन् "इल" इत्यस्य अर्थः विकृष्यः, "लम्" इत्यस्य अर्थः मार्गः च । नेपाल एकीकरणात् पूर्वं [[लिम्बुवान]] इत्यस्य दशसु स्वशासितराज्येषु इलाम-राज्यम् अन्यतमम् आसीत् । अस्य शासकः लाप्चा वंशस्य राजा हङ्गशु फुबा लिङ्देन इलाम-राज्यं लिम्बुवान-राज्यस्य संघीयराज्यरूपेण १८१३ ई.पर्यन्तं शासनं कृतवान् । अन्येषां लिम्बुवानराज्यानां गोर्खाराजस्य च सन्धिः ([[गोर्खा-लिम्बुवानसन्धिः १७७४]] ई.), गोर्खा-[[सिक्किम]] च द्वन्द्वः, इलाम-राज्यस्य गोर्खा-सङ्गठनेन सह एकीकरणं कृतवान् लिम्बुवान्-नगरस्य दशराज्येषु इलाम्-राज्यं नेपालदेशे पुनः एकीकृत्य अन्तिमं राज्यम् आसीत् । गोरखाराजः इलामस्य शासकाय शासनस्य पूर्णस्वायत्ततां किपटस्य अधिकारं च दत्तवान् । इलाम १७१४ ई.पर्यन्तं स्वतन्त्रं लिम्बुराज्यम् आसीत् । ==सम्पूर्णविवरणम्== इलाम-नगरं शैक्षणिककेन्द्रम् अपि मन्यते, यत्र इलाम-पाँचथर-ताप्लेजुङ्ग-झापा-जनपदेभ्यः छात्राः प्रचुराः सन्ति । अत्र कानिचन संस्थानि सन्ति येषु माध्यमिकं, उच्चमाध्यमिकं, विश्वविद्यालयस्तरीयं च कार्यक्रमं प्रदत्तं भवति । एकदशकं यावत् माध्यमिकविश्वविद्यालयस्तरयोः तान्त्रिक व्यावसायिककार्यक्रमानाम् संख्या वर्धमाना अस्ति । इलाम-नगरस्य प्राचीनतमा संस्था महेन्द्ररत्न महाविद्यालय त्रिभुवनविश्वविद्यालयस्य घटकपरिसरेषु अन्यतमः अस्ति । नेपालस्य प्रथमः स्वायत्तपरिसरः, कृषिविज्ञानम्, शिक्षा, मानविकी, वाणिज्यम् इत्यादिभिः कार्यक्रमैः सुप्रसिद्धम् अस्ति । परिसरेण २०१२ तमे वर्षे उद्यानशास्त्रे विज्ञानस्नातककार्यक्रमः (B.S. 2069) आरब्धः, यस्मिन् नेपालदेशस्य सर्वेभ्यः छात्राः आकृष्टाः सन्ति । इलाम-नगरं धार्मिकमहत्त्वस्य कृते अपि प्रसिद्धम् अस्ति । देवीमन्दिरेषु महत् महत्त्वं वर्तते, अनेक जनाः केवलं तीर्थयात्रायै अत्र आगच्छन्ति । इलाम-नगरस्य प्रमुखं आकर्षणं नवकोणयुक्तं माई पोखरी-सरोवरम् अस्ति । नवदुर्गा देव्याः निवासस्थानम् इति अपि प्रसिद्धं अनेके पर्यटकाः अपि च [[नेपालीजनाः|नेपालीजनाः]] जनाः अस्य स्थलस्य दर्शनार्थम् आगच्छन्ति । एतत् स्थानं वनस्पतिजन्तुनां प्रसिद्धेषु स्थानेषु अपि अन्यतमम् अस्ति, यत् जीवविज्ञानिनां आकर्षणं करोति । तथैव गजुर्मुखी [[नेपाल]] [[भारत]] च यात्रायाः धार्मिकस्थलम् अपि अस्ति । इलाममण्डले माईनद्याः तस्याः चत्वारि उपनद्याः अपि उद्भवन्ति । लघु पथिभरा, पञ्चकन्या अन्यत् स्थलं तीर्थयात्रायाः कृते प्रसिद्धम् अस्ति । प्रसिद्धः माने भञ्ज्याङ्गः (Mane pass) इलाम-नगरं भारतस्य पश्चिमबङ्गस्य दार्जिलिंगमण्डलेन सह सम्बध्दयति । कन्यामं श्रीअन्तु शिखरम् च अवश्यं द्रष्टव्यम् । [[File:Dawn's Palette at Shree Antu Hill, Ilam, Nepal.jpg|thumb|इलाम श्रीअन्तु शैलेस्थिता दृष्य अट्ट]] ==विकास एवं संस्कृति== इलाम अद्य नेपालस्य विकासशीलस्थानेषु अन्यतमम् अस्ति, यद्यपि पाश्चात्त्यभागाः अद्यापि मूलभूतसुविधाभिः (मार्गजालं, पेयजलं, स्वास्थ्यम् इत्यादिभिः) सह संघर्षं कुर्वन्ति अन्येषां मण्डलानां तुलने प्रवासस्य दरः अतीव न्यूनः अस्ति, यतोहि व्यक्तिगतपरिवारैः कृषिकार्यं स्वीकृतम् । इलाम [[परम्परागत चाय]]([[हरितचाय|हरितचाय]], [[रजतचाय]], [[सुवर्णचाय]]), अतीव प्रसिद्धा पत्रचायः, विश्वस्य उत्तमगुणवत्तायुक्तासु चायेषु अन्यतमः अस्ति, यूरोप, अस्ट्रेलिया, अमेरिकादेशेषु निर्यातितः भवति । अस्मिन् मण्डले आयस्य मुख्यः स्रोतः वाणिज्यिककृषिः, विशेषतः चाय, [[पुंगिफलम्]], [[आर्द्रक]], आलूकम्, झाड़ूतृणम् (Thysanolaena latifolia) इत्यादीनि नगदसस्यानि बृहत्प्रमाणेन उत्पादनं च दुग्ध-दुग्ध-सम्बद्धानि उत्पादनानि च यथा दुग्धं (ओलान्), पनीरं, चुर्पी (पारम्परिकं कठोरपनीरं) [[Dog toy|dog) इति अपि ज्ञायते चर्वणं]] तथा स्थानीयमिष्टान्नम्। अन्तिमेषु वर्षेषु छुर्पी-उत्पादनं महत्त्वपूर्णनिर्यात-उद्योगे विकसितम् अस्ति, यत्र स्थानीय-डिजिटल-माध्यम-रिपोर्ट्-पत्रेषु अमेरिका-यूरोप-सदृशेषु अन्तर्राष्ट्रीय-बाजारेषु प्राकृतिक-शुनक-चर्वण-रूपेण तस्य वर्धमानमागधायाः प्रकाशनं कृतम् अस्ति <ref>{{cite web |title=Dog Chew from Ilam: A Global Export |url=https://bichardhara.com/dog-chew-from-ilam-by-bichardhara/ |publisher=Bichardhara |access-date=2026-03-31}}</ref> ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबन्धाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] 7eindqpy1sg86u2s912z1iiithlcy05 0 36849 501000 351399 2026-09-28T11:08:07Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501000 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = ताप्लेजुङमण्डलम् |native_name = |area = 3646 |population = 127461 |pop_year = २०६८<ref name="CBS">[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf Household and population by districts, Central Bureau of Statistics (CBS) Nepal]</ref> |density = auto |elevation_footnotes = (अधिकतमम्) |elevation_m = 8598 |map= NepalTaplejungDistrictmap.png |caption = |region = [[पुर्वाञ्चलविकासक्षेत्रम्|पुर्वाञ्चल]] |zone = [[मेची अञ्चलम्|मेची]] |geo = [[हिमाली प्रदेश (नेपाल)|हिमाली]], [[पहाडी प्रदेश|पहाडी]] |vdc =४८ |mun = १ |established = |seat_type = मुख्यालयः |seat = [[ताप्लेजुङापणम्]] |area_code = ०२४ |languages = [[नेपाली]], [[राई भाषा|राई]], [[लिम्बू भाषा|लिम्बु]] |castes = [[लिम्बु जाति|लिम्बु]], [[किराँत]], [[राई जाति|राई]], [[भोटे जाति|भोटे]], [[लेप्चा]] [[बाहुन]], [[क्षेत्री]] |website = [http://www.ddctaplejung.gov.np/ आधिकारिकं अंतर्जलम्] }} '''ताप्लेजुङमण्डलम्''' एतत् सम्प्रति पूर्वाञ्चलविकाशक्षेत्रस्य मेची अञ्चले अवस्थितेषु चतुर्षु मण्डलेषु इदं एकं वर्तते एतत् हिमगिरीमण्डलं च वर्तते अस्य पूर्वदिशि भारतदेशस्य सिक्किमराज्यं तथा उत्तरदिशि चीनदेशश्च वर्तेते एवं दक्षिणे च [[पाँचथरमण्डलम्]] एवं [[तेह्रथुमण्डलम्]] अवस्थिते स्तः । ==सम्पूर्णविवरणम्== ==आधाराः== {{Reflist}} ==अत्रापि अवलोक्याताम्== {{Geographic location |Centre = ताप्लेजुङमण्डलम् |North = [[तिब्बतः]]{{flag|China}} |East = [[सिक्किमराज्यम्]] {{flag|India}} |Southeast = |South = [[पाँचथरमण्डलम्]]<br/> [[तेह्रथुमण्डलम्]] {{flag|Nepal}} |Southwest = |West = [[संखुवासभामण्डलम्]] {{flag|नेपालदेशः}} |Northwest = }} {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==बाह्यानुबन्धाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] ez32uc30l9ptrk3q7oaaw1hvjzm0jww 0 36850 500996 351402 2026-09-28T11:07:43Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500996 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = पाँचथरमण्डलम् |native_name = |area = 1281 |population = 181817 |pop_year = २०६८<ref name="CBS">[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf Household and population by districts, Central Bureau of Statistics (CBS) Nepal]</ref> |density = auto |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_max_m = 4575 |elevation_min_m = 383 |map= NepalPanchtharDistrictmap.png |caption = |region = [[पुर्वाञ्चलविकासक्षेत्रम्|पुर्वाञ्चलम्]] |zone = [[मेची अञ्चलम्|मेची]] |geo = [[पहाडी प्रदेशः|पहाडी]] |vdc =३८ |mun = १ |established = |seat_type = मुख्यालयः |seat = [[फिदिमनगरम्|फिदिमम्]] |area_code = ०२४ |languages = [[नेपाली]], [[राई भाषा|राई]], [[लिम्बू भाषा|लिम्बु]] |castes = [[ब्राह्मणः]], [[क्षेत्रियः]], [[लिम्बु जाति|लिम्बु]] |website = [http://www.ddcpanchthar.gov.np आधिकारिकं अन्तर्जालम् ] }} '''पाँचथरमण्डलम्''' एतत् मण्डलं नेपालदेशस्य पूर्वभागस्य एवं पूर्वांचलविकाशक्षेत्रस्य [[मेची अञ्चलम्|मेचीअञ्चले]] वर्तते अस्य पूर्वदिशि [[भारतदेशः]] एवं उत्तरे [[ताप्लेजुङमण्डलम्]] दक्षिणे [[इलाममण्डलम्]] च वर्तन्ते । ==सम्पूर्णविवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{Reflist}} ==बाह्यानुबन्धाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] 9c7c9doykgq3o2usffyyii1wnd1n2uv 0 37812 500989 357937 2026-09-28T11:06:30Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500989 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = धनकुटा <br />Dhakua |area = 892 |population = 163412 |pop_year = २०११<ref name="CBS">[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf Household and population by districts, Central Bureau of Statistics (CBS) Nepal]</ref> |density = auto |map= Dhankuta district location.png |caption = नेपालदेशे धनकुटामण्डलं मानचित्रे |region = [[पूर्वाञ्चलविकासक्षेत्रम्]] |zone = [[कोशी अञ्चलम्|कोशी]] |established = | seat_type = मुख्यालयः | seat = [[धनकुटा]] |languages = [[नेवारी भाषा|नेवारी]],[[राई भाषा|राई]], Tamang, Magar, Limbu etc. |website = [http://www.ddcdhankuta.gov.np/ www.ddcdhankuta.gov.np] }} [[File:NepalDhankutaDistrictmap.png|thumb|right|300px|धनकुटामण्डलम्]] '''धनकुटामण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपाल]]स्य [[पूर्वाञ्चलविकासक्षेत्रम्|पुर्वाञ्चलविकासक्षेत्र]]स्य कोशी अञ्चलेsवस्थितं एकं पर्वतीयमण्डलं अस्ति । अस्य मण्डलस्य मुख्यालयः [[धनकुटा महानगरम्|धनकुटा नगरे]] वर्तते यदेव पूर्वाञ्चलविकासक्षेत्रस्य मुख्यालयश्च अस्ति । [[विक्रमसम्वत्सरः]]स्य २०१९ तमे १ दिनाङ्के वैशाखमासे विद्यमानस्य [[राजा महेन्द्रः|राज्ञः महेन्द्र]]स्य शासनकाले धनकुटामण्डलं इत्युक्त्वा अस्य नामकरणं अभूत् । अस्य मण्डलस्य पूर्वस्मिन् [[तेह्रथुममण्डलम्]] एवं [[पाँचथरमण्डलम्]] विद्येते पश्चिमे च भोजपुरमण्डलम् एवं उदयपुरमण्डलम् स्तः उत्तरे संखुवासभामण्डलम् अस्ति एवं दक्षिणे [[मोरङमण्डलम्]] एवं [[सुनसरीमण्डलम्]] विद्यमानौ स्तः। ==इदमपि अवगच्छ्न्तु== {{नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधारा:== {{reflist}} [[वर्गः:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] n4ghmd2brfz9g66k4cfdc170pwxophx 500990 500989 2026-09-28T11:06:37Z Ganesh Paudel 6561 removed [[Category:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500990 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = धनकुटा <br />Dhakua |area = 892 |population = 163412 |pop_year = २०११<ref name="CBS">[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf Household and population by districts, Central Bureau of Statistics (CBS) Nepal]</ref> |density = auto |map= Dhankuta district location.png |caption = नेपालदेशे धनकुटामण्डलं मानचित्रे |region = [[पूर्वाञ्चलविकासक्षेत्रम्]] |zone = [[कोशी अञ्चलम्|कोशी]] |established = | seat_type = मुख्यालयः | seat = [[धनकुटा]] |languages = [[नेवारी भाषा|नेवारी]],[[राई भाषा|राई]], Tamang, Magar, Limbu etc. |website = [http://www.ddcdhankuta.gov.np/ www.ddcdhankuta.gov.np] }} [[File:NepalDhankutaDistrictmap.png|thumb|right|300px|धनकुटामण्डलम्]] '''धनकुटामण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपाल]]स्य [[पूर्वाञ्चलविकासक्षेत्रम्|पुर्वाञ्चलविकासक्षेत्र]]स्य कोशी अञ्चलेsवस्थितं एकं पर्वतीयमण्डलं अस्ति । अस्य मण्डलस्य मुख्यालयः [[धनकुटा महानगरम्|धनकुटा नगरे]] वर्तते यदेव पूर्वाञ्चलविकासक्षेत्रस्य मुख्यालयश्च अस्ति । [[विक्रमसम्वत्सरः]]स्य २०१९ तमे १ दिनाङ्के वैशाखमासे विद्यमानस्य [[राजा महेन्द्रः|राज्ञः महेन्द्र]]स्य शासनकाले धनकुटामण्डलं इत्युक्त्वा अस्य नामकरणं अभूत् । अस्य मण्डलस्य पूर्वस्मिन् [[तेह्रथुममण्डलम्]] एवं [[पाँचथरमण्डलम्]] विद्येते पश्चिमे च भोजपुरमण्डलम् एवं उदयपुरमण्डलम् स्तः उत्तरे संखुवासभामण्डलम् अस्ति एवं दक्षिणे [[मोरङमण्डलम्]] एवं [[सुनसरीमण्डलम्]] विद्यमानौ स्तः। ==इदमपि अवगच्छ्न्तु== {{नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधारा:== {{reflist}} [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] 1msbfb8go5f66vt72l6y1vuob0ku5ar 0 37834 501001 358346 2026-09-28T11:08:20Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501001 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = तेह्रथुममण्डलम्<br/>Tehrathum |area = 679 |population = 113111 |pop_year = २००१ |density = auto |map= Terhathum district location.png |caption = नेपाले तेह्रथुममण्डस्य रक्तसंकेतः |region = [[पूर्वाञ्चलविकासक्षेत्रम्]] |zone = [[कोशी अञ्चलम्]] |established = | seat_type =मुख्यालयः | seat = [[म्याङलुङ]] |languages = |website = [http://ddctehrathum.gov.np ddctehrathum.gov.np] }} [[Image:NepalTerhathumDistrictmap.png|thumb|right|200px|यदेव तेह्रथुममण्डलस्य मापचित्रम्]] '''तेह्रथुममण्डलम्''' , {{en|Tehrathum}} , {{Audio|Terhathum.ogg|श्रूयताम्}} नेपालदेशस्य पुर्वाञ्चलविकासक्षेत्रे '' कोशी अञ्चले अवस्थितं एकं पर्वतीयं मण्डलं वर्तते । {{नेपालदेशस्य मण्डलानि}} [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] bp14lqrfenn2q0ekphsjerc0u63g91s 0 37835 500987 500772 2026-09-28T11:04:51Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500987 wikitext text/x-wiki '''भोजपुरमण्डलम्''' नेपालदेशस्य पुर्वाञ्चलविकासक्षेत्रस्य कोशी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । {{नेपालस्य प्रदेशाः मण्डलानिः}} [[वर्गः:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] ogfiv4orrlyfpzbgtspsnt4l0tgb038 0 37836 500997 494761 2026-09-28T11:07:48Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500997 wikitext text/x-wiki '''सङ्खुवासभामण्डलम्''' नेपालदेशस्य पुर्वाञ्चलविकासक्षेत्रस्य कोशी अञ्चलस्य षट्सु मण्डलेषु इदं अन्यतं मण्डलं वर्तते {{नेपालदेशस्य मण्डलानि}} [[वर्गः:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] dog4jdn3ihj7pox7gh6ob0twb1blsmr 0 37837 501011 373656 2026-09-28T11:14:12Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501011 wikitext text/x-wiki '''सप्तरिमण्डलम्''' इदं नेपालदेशस्य पुर्वाञ्चलविकासक्षेत्रस्य सगरमाथा अञ्चले अवस्थितं षट्सु मण्डलेषु अन्यतमं मण्डलं अस्ति । {{नेपालदेशस्य मण्डलानि}} [[वर्गः:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] 90nx7coxns6gij1espkwwifpya7yuma 501019 501011 2026-09-28T11:15:04Z Ganesh Paudel 6561 removed [[Category:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501019 wikitext text/x-wiki '''सप्तरिमण्डलम्''' इदं नेपालदेशस्य पुर्वाञ्चलविकासक्षेत्रस्य सगरमाथा अञ्चले अवस्थितं षट्सु मण्डलेषु अन्यतमं मण्डलं अस्ति । {{नेपालदेशस्य मण्डलानि}} [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] t0jfdy1ulbvil4u18h62qvwa75rscua 0 37838 501012 373660 2026-09-28T11:14:17Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501012 wikitext text/x-wiki '''सिराहामण्डलम्''' नेपालदेशस्य सगरमाथा अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते अस्य दक्षिण भागे भारतदेशस्य विहारप्रदेशःविद्यते । {{नेपालदेशस्य मण्डलानि}} [[वर्गः:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] a6j6al5fs92nue1n7bx0z6bn800uidf 501018 501012 2026-09-28T11:14:55Z Ganesh Paudel 6561 removed [[Category:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501018 wikitext text/x-wiki '''सिराहामण्डलम्''' नेपालदेशस्य सगरमाथा अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते अस्य दक्षिण भागे भारतदेशस्य विहारप्रदेशःविद्यते । {{नेपालदेशस्य मण्डलानि}} [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] 3fm9ldv6tkei3kak27ypwzgdmeth4go 0 37840 501002 373664 2026-09-28T11:08:46Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501002 wikitext text/x-wiki '''उदयपुरमण्डलम्''' नेपालदेशस्य पुर्वाञ्चलविकासक्षेत्रस्य मध्यभागे अवस्थितं एकं पर्वतीय मण्डलं अस्ति एतत् महाभारतपर्वतश्रृंखलातः चूरेपर्वतमाला पर्यन्तं व्याप्तं अस्ति । ==इदमपि दृश्यताम्== {{नेपालदेशस्य मण्डलानि}} [[वर्गः:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] cf15hintbgual7anfxbkimvyf7ag5hw 0 37841 500993 373668 2026-09-28T11:07:16Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500993 wikitext text/x-wiki '''खोटाङमण्डलम्'''नेपालदेशस्य पुर्वाञ्चलविकासक्षेत्रस्य सगरमाथा अञ्चले अवस्थितं एकं पर्वतीय मण्डलं अस्ति । ==इदमपि दृश्यताम्== {{नेपालदेशस्य मण्डलानि}} [[वर्गः:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] 9fu7fr1o2ua7b76wp3phdbtuowpueej 0 37842 500995 500352 2026-09-28T11:07:35Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500995 wikitext text/x-wiki '''ओखलढुंगामण्डलम्''' एतत् नेपालदेशस्य पुर्वाञ्चलविकासक्षेत्रस्य विकटपर्वतीयेषु मण्डलेषु इदं अन्यतमं मण्डलं अस्ति । {{नेपालदेशस्य मण्डलानि}} [[वर्गः:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] lzfc4h9t9adddwohnrr7taqz13dhdkt 0 37843 500998 500354 2026-09-28T11:07:53Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500998 wikitext text/x-wiki [[File:Solukhumbu7.JPG|thumb|सोलुखुम्बुमण्डल हिमाली मार्ग]] '''सोलुखुम्बुमण्डल्''' नेपालदेशस्य पुर्वाञ्चलविकासक्षेत्रस्य सगरमाथा अञ्चलस्य उत्तरभागे विद्यमानं एकं हिमगिरीयुक्तं एकं पर्वतीय मण्डलं अस्ति । ==इदमपि अवलोक्यताम्== {{नेपालदेशस्य मण्डलानि}} [[वर्गः:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:कोशीप्रदेशस्य मण्डलानि]] 35a28gn7rbsq8powi8ue4uzsb9wcld5 0 38618 501024 344597 2026-09-28T11:17:48Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501024 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nepal district |district = स्याङ्जामण्डलम्<br>Syangja |area = 1164 |population = 289148 |pop_year = 2011<ref name="CBS">[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf Household and population by districts, Central Bureau of Statistics (CBS) Nepal]</ref> |population_density_km2 = 250 | elevation_footnotes = (अधिकतमम्) | elevation_m = 2512 |map = SyangjaMap.png |caption = |region = [[पश्चिमाञ्चलविकासक्षेत्रम्|पश्चिमाञ्चलम्]] |zone = [[गण्डकी अञ्चलम्|गण्डकी]] |established = | seat_type = मुख्यालयः | seat = [[पुतलीबजार नगरपालिका]] |languages = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] [[मगर भाषा|मगर]] [[गुरुङ भाषा|गुरुङ]] |website = [http://www.ddcsyangja.gov.np/ आधिकारिकं अन्तर्जालम्] }} '''स्याङ्जामण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेश]]स्य पश्चिमाञ्चलविकासक्षेत्रस्य [[गण्डकी अञ्चलम्]] अन्तर्गतमवस्थितमेकं मण्डलं वर्तते । तस्य दक्षिणभागे [[पाल्पामण्डलम्]] पूर्वभागे [[तनहुँमण्डलम्]] विद्यते तस्य उत्तरदिशि [[कास्कीमण्डलम्]] पश्चिमे च [[पर्वतमण्डलम्]] विद्येते । अस्मिन् मण्डले ३ नगरपालिकाः सन्ति एवं अत्र बहूनि ग्रामाणि च सन्ति अत्रत्य जनसंख्या सप्त लक्षं अनुमीयते । इदं ११६४ वर्गः की. मी. विस्तीर्णं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] 1ief65gl3e8x4e36tuis0baxthkijgc 0 39300 501013 373727 2026-09-28T11:14:23Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501013 wikitext text/x-wiki '''धनुषामण्डलम्''' नेपालदेशस्य [[मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रम्|मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रस्य]] [[जनकपुराञ्चलम्|जनकपुराञ्चले]] अवस्थितमेकं मण्डलमस्ति । ==सम्पूर्णविवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबन्धाः== [[वर्गः:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] is8uj0x0udy2lkc0wn06c3yif0996t2 501017 501013 2026-09-28T11:14:47Z Ganesh Paudel 6561 removed [[Category:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501017 wikitext text/x-wiki '''धनुषामण्डलम्''' नेपालदेशस्य [[मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रम्|मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रस्य]] [[जनकपुराञ्चलम्|जनकपुराञ्चले]] अवस्थितमेकं मण्डलमस्ति । ==सम्पूर्णविवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबन्धाः== [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] tonjl4t0llmmnbui1rw3qjnw54gr57y 0 39301 501014 373730 2026-09-28T11:14:28Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501014 wikitext text/x-wiki '''महोत्तरीमण्डलम्''' नेपालदेशस्य [[मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रम्|मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रस्य]] [[जनकपुराञ्चलम्|जनकपुराञ्चले]] अवस्थितमेकं मण्डलमस्ति । ==सम्पूर्णविवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबन्धाः== [[वर्गः:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] isi8wtqbne4alabzcs631ft64qs6mpv 501016 501014 2026-09-28T11:14:43Z Ganesh Paudel 6561 removed [[Category:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501016 wikitext text/x-wiki '''महोत्तरीमण्डलम्''' नेपालदेशस्य [[मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रम्|मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रस्य]] [[जनकपुराञ्चलम्|जनकपुराञ्चले]] अवस्थितमेकं मण्डलमस्ति । ==सम्पूर्णविवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबन्धाः== [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] ieo5ci5czlhgnepebshdtx72g32uaoy 0 39302 501015 373735 2026-09-28T11:14:34Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501015 wikitext text/x-wiki '''सर्लाहीमण्डलम्''' नेपालदेशस्य [[मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रम्|मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रस्य]] [[जनकपुराञ्चलम्|जनकपुराञ्चले]] अवस्थितमेकं मण्डलमस्ति । ==सम्पूर्णविवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबन्धाः== [[वर्गः:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] ot8vi2mwppv0bp763uox23gghge1z1t 0 39304 500957 373739 2026-09-28T10:47:24Z Ganesh Paudel 6561 removed [[Category:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500957 wikitext text/x-wiki '''सिन्धुलीमण्डलम्''' नेपालदेशस्य [[मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रम्|मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रस्य]] [[जनकपुराञ्चलम्|जनकपुराञ्चले]] अवस्थितमेकं मण्डलमस्ति । ==सम्पूर्णविवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबन्धाः== [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] dfci41ugzy4tycegl43i4l73dt89i74 500958 500957 2026-09-28T10:47:43Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500958 wikitext text/x-wiki '''सिन्धुलीमण्डलम्''' नेपालदेशस्य [[मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रम्|मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रस्य]] [[जनकपुराञ्चलम्|जनकपुराञ्चले]] अवस्थितमेकं मण्डलमस्ति । ==सम्पूर्णविवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबन्धाः== [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] klf036qv6n7zcmyxwvcax47clifxz5p 0 39305 500959 373743 2026-09-28T10:47:54Z Ganesh Paudel 6561 removed [[Category:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500959 wikitext text/x-wiki '''रामेछापमण्डलम्''' नेपालदेशस्य [[मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रम्|मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रस्य]] [[जनकपुराञ्चलम्|जनकपुराञ्चले]] अवस्थितमेकं मण्डलमस्ति । ==सम्पूर्णविवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबन्धाः== [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] odxv50opgjldirht92ijqi63og5isjp 500960 500959 2026-09-28T10:48:03Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500960 wikitext text/x-wiki '''रामेछापमण्डलम्''' नेपालदेशस्य [[मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रम्|मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रस्य]] [[जनकपुराञ्चलम्|जनकपुराञ्चले]] अवस्थितमेकं मण्डलमस्ति । ==सम्पूर्णविवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबन्धाः== [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] iy8ncwyp7kszjs4m2wyfz4417yy3zxa 0 39306 500961 478647 2026-09-28T10:48:25Z Ganesh Paudel 6561 removed [[Category:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500961 wikitext text/x-wiki '''दोलखामण्डलम्''' नेपालदेशस्य [[मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रम्|मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रस्य]] दोलखामण्डले अवस्थितमेकं मण्डलमस्ति । एतत् नेवारानां मुख्यं स्थानम् अस्ति । पूर्वं नेवारराजैः शासितं राज्यम् अस्ति । दोलखा नेवारी भाषा अत्र भाष्यते या कान्तिपुरस्य नेवारीभाषायाः भिन्ना अस्ति। ==सम्पूर्णविवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबन्धाः== [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] ciwq55fbod1m721lue5rq4jthamees4 500962 500961 2026-09-28T10:48:36Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500962 wikitext text/x-wiki '''दोलखामण्डलम्''' नेपालदेशस्य [[मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रम्|मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रस्य]] दोलखामण्डले अवस्थितमेकं मण्डलमस्ति । एतत् नेवारानां मुख्यं स्थानम् अस्ति । पूर्वं नेवारराजैः शासितं राज्यम् अस्ति । दोलखा नेवारी भाषा अत्र भाष्यते या कान्तिपुरस्य नेवारीभाषायाः भिन्ना अस्ति। ==सम्पूर्णविवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबन्धाः== [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] j0h7kfxppgoe67fs4ir7680uo0hwv2b 0 39307 500952 500774 2026-09-28T10:44:22Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500952 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = काठमाण्डुमण्डलम् | native_name = नेपाल् | native_name_lang = <!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | settlement_type = | image_skyline = Maruhiti water spout.jpg | image_alt = | image_caption = नेपालदेशस्य मण्डलानि | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | etymology = | nickname = | motto = | image_map = | map_alt = | map_caption = }} '''काठमान्डुमण्डलम्''' नेपालदेशस्य [[मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रम्|मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रस्य]] [[बागमती अञ्चलम्|बागमती अञ्चले]] अवस्थितमेकं मण्डलमस्ति । ==सम्पूर्णविवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{नेपालस्य प्रदेशाः मण्डलानिः}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबन्धाः== [[वर्गः:नेपालदेशस्य मण्डलानि]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] 9btaztb32nm7nid135sqq85turknjro 0 39825 500963 373763 2026-09-28T10:49:08Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500963 wikitext text/x-wiki '''ललितपुरमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] बागमती अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] b3l76jrdwajrmi9m2drb9uaexc82o52 0 39826 500964 373766 2026-09-28T10:49:34Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500964 wikitext text/x-wiki '''भक्तपुरमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] बागमती अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== ् [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] jweng5f1b18g5t3x48k0m03jqhx6l2q 0 39827 500965 500348 2026-09-28T10:49:41Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500965 wikitext text/x-wiki '''काभ्रेपलाञ्चोकमण्डल्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] बागमती अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] nwn63bkkzyois1mfyia1k3qr1g4fi2k 0 39828 500966 373773 2026-09-28T10:49:46Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500966 wikitext text/x-wiki '''धदिङ्गमण्डलम्'''[[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] बागमती अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] 5oyaj0h4gilvyb1gl6kf41ni02r6d44 0 39829 500967 494762 2026-09-28T10:50:04Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500967 wikitext text/x-wiki '''नुवाकोटमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] बागमती अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] earhtrabckxhu43znezwfrt3yu2rhyg 0 39830 500968 373779 2026-09-28T10:50:10Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500968 wikitext text/x-wiki '''सिन्धुपाल्चोकमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] बागमती अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] ox0b06ajjxmhcxd62hhmeoma8t5fola 0 39831 500969 493362 2026-09-28T10:50:20Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500969 wikitext text/x-wiki '''रसुवामण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] बागमती अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] 42heqbnela3lyg35r4n0spyzfqpa7m2 0 39833 501010 373784 2026-09-28T11:14:06Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501010 wikitext text/x-wiki '''रौतहटमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]]नारायणी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] kdr9crusx5y5c9neoizpupevwft7vb5 0 39834 501006 373787 2026-09-28T11:12:26Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501006 wikitext text/x-wiki '''बारामण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]]नारायणी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] oimt1h1yok2rmxl14ae1770a45ur0ex 0 39835 501009 373790 2026-09-28T11:14:01Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501009 wikitext text/x-wiki '''पर्सामण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]]नारायणी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि]] g8huk3v6e4nwqdcbijqeyr4gy824d93 0 39836 500970 373794 2026-09-28T10:50:58Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500970 wikitext text/x-wiki '''मकवानपुरमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] नारायणी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] nyf8jpb0inxzeq1f468dontpnh4l3xc 0 39837 500971 373796 2026-09-28T10:51:10Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500971 wikitext text/x-wiki '''चितवनमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] नारायणी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि]] 80f2roxid72teb0gnbzsr6ptnvwtxju 0 39838 501020 498999 2026-09-28T11:15:58Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501020 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | type = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | name = गोरखा जिल्ला | image_skyline = Gorkha Palace durbar.jpg | image_caption = [[गोरखा दरबार]] | image_map = Gorkha Gandaki locator.png | map_caption = [[गण्डकी प्रदेश]]मा गोरखाको (गाढा पहेँलो) स्थान | coordinates = {{WikidataCoord|display=it}} | subdivision_type = [[सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रहरूको सूची|देश]] | subdivision_name = {{NPL}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[गण्डकी प्रदेश]] | parts_type = [[नेपालका स्थानीय तहहरू|स्थानीय तहहरू]] | parts_style = coll | p1 = | p2 = | government_type = [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिल्ला समन्वय समिति]] | governing_body = [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिल्ला समन्वय समिति]], गोरखा | area_total_km2 = ३६१० | population_total = २५२२०१ | population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|२०७८]] | population_density_km2 = auto | blank_name_sec1 = [[नेपालमा बोलिने भाषाहरू|भाषाहरू]] | blank_info_sec1 = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] | timezone1 = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] | utc_offset1 = +०५:४५ }} '''गोरखामण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] गण्डकी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] mophh0jx1ssvktldq7gjr51gdvnr7ld 0 39839 501023 373801 2026-09-28T11:17:40Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501023 wikitext text/x-wiki '''तनहुमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] गण्डकी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] 1txn7p1gh5ct6bnuo6k54lfxn781wlt 0 39840 501025 373804 2026-09-28T11:17:54Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501025 wikitext text/x-wiki '''लमजुङमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] गण्डकी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] rlu0ifxgk8ie609nx09hggqou19u4v5 0 39841 501026 454716 2026-09-28T11:18:01Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501026 wikitext text/x-wiki '''कास्कीमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] गण्डकी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== <center><gallery caption="कास्कीमण्डलम्"> Ulleri-Ghorepani-42-Gebetsfahnen-2013-gje.jpg Ulleri-Ghorepani-44-Shivas Dreizack rot-2013-gje.jpg Ghorepani-Tadapani-26-Annapurna-2013-gje.jpg Tadapani-14-Gebetsfahnen-2013-gje.jpg Ghandruk-382-Dorf-2013-gje.jpg Ghandruk-138-Traeger-Annapurna Sued-2013-gje.jpg Ghandruk-Jhinudanda-62-Kimrong Khola-Bruecke-Wanderer-2013-gje.jpg Landruk-Dhampus-42-Excellent View Guest House-2013-gje.jpg Landruk-Dhampus-52-Farn-2013-gje.jpg </gallery></center> ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] s5j1mbpq6d7mgn6afvx1vy1qppt975z 0 39842 501027 373810 2026-09-28T11:18:07Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501027 wikitext text/x-wiki '''मनाङमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] गण्डकी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] amhnonk21b0ntmh9we5buxq7xfwsp8b 0 39846 500977 373816 2026-09-28T11:02:56Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500977 wikitext text/x-wiki '''रुपन्देहीमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] लुम्बिनी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] 5rvhz5bct03x8q0q7nf3774m8uxa3lw 0 39847 500978 373819 2026-09-28T11:03:09Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500978 wikitext text/x-wiki '''कपिलवस्तुमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] लुम्बिनी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] lrn62pixyrq32gfkvc9kw5de0ehodgc 0 39848 500979 373822 2026-09-28T11:03:14Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500979 wikitext text/x-wiki '''पाल्पामण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] लुम्बिनी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] qmpu5ude0pg8lq5n1yhf77kp10k1dlq 0 39849 500980 496352 2026-09-28T11:03:22Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500980 wikitext text/x-wiki '''अर्घाखाँचीमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] लुम्बिनी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । नेपालदेशस्य लुम्बिनीप्रान्तस्य मण्डलेषु अन्यतमम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य मुख्यालयः संधिखर्कः अस्ति । अस्य मण्डलस्य क्षेत्रफलं १,१९३ कि.मी.(४६१ वर्गमी.) अस्ति, जनसंख्या (२०११) १९७,६३२ अस्ति ।[१] अस्य समीपस्थानि मण्डलानि पूर्वदिशि पाल्पा, उत्तरे गुल्मी, दक्षिणे कपिलवस्तुमण्डलं, पश्चिमे प्युठानमण्डलम् वर्तते। कपिलवस्तु, भालुबाङ्ग, लालमतिया, दाङ्ग इत्याख्यं राप्तिनद्याः सह महेन्द्रराजमार्गः अथवा पूर्वपश्चिमराजमार्गः इति रूपेण संयोजयन् ४.१८ कि.मी.<ref>{{Cite web|url=https://sthaniya.gov.np/gis/|title=sthaniya.gov.n}}</ref> एतस्य जनपदस्य पाणिनी ग्रामपालेषु परा [[पाणिनिः|महर्षि पाणिनी]] तपस्या कृत्वा [[शिवः|श्रीमहदेवात्]] [[माहेश्वरसूत्राणि]] अप्राप्नोत् इति इतिहास। ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==सन्दर्भ सूची== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] [[File:Arkanchimandalam.jpg|thumb|nepal region]] 0tvkaggbwbvn29jch6gakidglf0japp 0 39850 500981 373828 2026-09-28T11:03:28Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500981 wikitext text/x-wiki '''गुल्मीमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] लुम्बिनी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] 8gockyh8jx2ax32dcvos88qbsztfzz7 0 39851 501028 373829 2026-09-28T11:18:13Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501028 wikitext text/x-wiki '''पर्वतमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] धवलागिरी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] oanlcg8e1y5dhor507pgah9lj25v1tl 0 39852 501029 373832 2026-09-28T11:18:19Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501029 wikitext text/x-wiki '''वागलुङमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] धवलागिरी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] 1cmfdz003nyg5rn66jdld9359tiaw07 0 39855 501030 373836 2026-09-28T11:18:24Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501030 wikitext text/x-wiki ''' म्याग्दीमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] धवलागिरी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] 4l3d1kppc643k4li4a6fejp8xhsc8y7 0 39856 501031 454689 2026-09-28T11:18:31Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501031 wikitext text/x-wiki '''मुस्ताङमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] धवलागिरी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} <br><gallery class=center caption="मुस्ताङमण्डलम् - Mustang"> Mustang-Jomsom to Kagbeni-26-2015-gje.jpg Mustang-Kagbeni to Tangbe-30-2015-gje.jpg Mustang-Tangbe to Chhusang-14-Erosion-2015-gje.jpg Mustang-Tsele to Samar-06-Packpferde-2015-gje.jpg Mustang-Samar to Syangboche-14-Lhatos-2015-gje.jpg Mustang-Syangboche-36-Haus-2015-gje.jpg Mustang-Ghami to Tsarang-12-rote Wand-2015-gje.jpg Mustang-Tsarang-Lo Manthang-74-Stadt-2015-gje.jpg </gallery> ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि]] sus8lx1srq5hnw8k0jiwsr4f51n9kru 0 39857 500982 373842 2026-09-28T11:03:34Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500982 wikitext text/x-wiki '''दाङ्गमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] राप्ती अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] 8q4qn3tryn3o7p5x5lkkebr0m4t5nlx 0 39859 500983 373847 2026-09-28T11:03:39Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500983 wikitext text/x-wiki '''प्युठानमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] राप्ती अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] cgbuc06uw49c80ze9l2uk3ds6g49pvo 0 39860 500984 373850 2026-09-28T11:03:44Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500984 wikitext text/x-wiki '''रोल्पामण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] राप्ती अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] hm5rlkeygtjlxbea0l5i46e1byg6z2c 0 39861 501033 373853 2026-09-28T11:20:29Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कर्णालीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501033 wikitext text/x-wiki '''सल्यानमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] राप्ती अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:कर्णालीप्रदेशस्य मण्डलानि]] kmjm26vn5znewvdxuplo880tka6veax 0 39862 500948 373856 2026-09-28T10:39:36Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:गण्डकीप्रदेशस्य ग्रामपालिकाः]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500948 wikitext text/x-wiki '''रुकुममण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] राप्ती अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:गण्डकीप्रदेशस्य ग्रामपालिकाः]] svkqs802zdnyqlnk1uhuw5ldkk2sok0 500949 500948 2026-09-28T10:41:01Z Ganesh Paudel 6561 Ganesh Paudel इत्यनेन शीर्षकं परिवर्त्य [[रुकुममण्डलम्]] पृष्ठं [[पूर्वी रुकुममण्डलम्]] प्रति स्थानान्तरितम्: जिल्ला विभाजनम् 500948 wikitext text/x-wiki '''रुकुममण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] राप्ती अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:गण्डकीप्रदेशस्य ग्रामपालिकाः]] svkqs802zdnyqlnk1uhuw5ldkk2sok0 500951 500949 2026-09-28T10:41:46Z Ganesh Paudel 6561 removed [[Category:गण्डकीप्रदेशस्य ग्रामपालिकाः]]; added [[Category:लुम्बिनीप्रदेशस्य ग्रामपालिकाः]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500951 wikitext text/x-wiki '''रुकुममण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] राप्ती अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:लुम्बिनीप्रदेशस्य ग्रामपालिकाः]] 4a1oy57qm63xvqy5t07sepqoowz0w9e 500974 500951 2026-09-28T10:53:36Z Ganesh Paudel 6561 removed [[Category:लुम्बिनीप्रदेशस्य ग्रामपालिकाः]]; added [[Category:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500974 wikitext text/x-wiki '''रुकुममण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] राप्ती अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] joopjwej1ta3kap37i2daiwpu9agq6d 0 39863 500985 373859 2026-09-28T11:03:57Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500985 wikitext text/x-wiki '''बाँकेमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] भेरी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] oslxr3mv5xzfolw9lajh87f45sz9xwz 0 39864 500986 373862 2026-09-28T11:04:04Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500986 wikitext text/x-wiki '''बर्दियामण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] [[भेरी अञ्चलम्|भेरी अञ्चले]] अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि]] 22q027sbbcqt2w0y7rm5p2s1ge11ang 0 39865 501032 373865 2026-09-28T11:19:49Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कर्णालीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501032 wikitext text/x-wiki '''सुर्खेतमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] [[भेरी अञ्चलम्|भेरी अञ्चले]] अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:कर्णालीप्रदेशस्य मण्डलानि]] 3j409p4ripzz7x5i3mcrknu6hv2559w 0 39866 501034 455082 2026-09-28T11:20:37Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कर्णालीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501034 wikitext text/x-wiki '''दैलेखमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] [[भेरी अञ्चलम्|भेरी अञ्चले]] अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम् == ==दैलेखमण्डलं दधीचिऋषेः तपस्यास्थलं अस्ति । एतन्मण्डलं कतिचित्कालपूर्वं दधिलेक इति नाम्ना अपि प्रसिद्धिं प्राप्तवान् । योगिवर्यः नरहरिनाथः हिमवत्खण्डस्थितस्य अस्य जनपदस्य नाम देवलोक इत्यपि प्रोक्तवान् । अधुना एतन्मण्डलं कर्णालीप्रदेशे अवस्थितः अस्ति । अस्य जनपदस्य मुख्यकेन्द्रः दधिलेक आपणम् वर्तते । एतस्य पूर्वायां दिशि जाजरकोटजनपदः पश्चिमायां अछामजनपदः दक्षिणस्यां सुर्खेतजनपदः उत्तरस्यां कालीकोट जनपदः वर्तते । एतज्जनपदः मध्यपर्वतीयभूखण्डस्य रमणियधरातलशोभितः ऐतिहासिक-पुरातात्विकमहत्वेन समलङ्कृतः अस्ति । पुरा बाइसी-चौबिसीराज्यकाले खसमल्लराजानां शिशिरकालीनराजधानी बहुविधप्राचीधरोहरबिभ्रती दुल्लूनगरी अस्मिन्नेव जनपदे विराजते । दधिलेक जनपदे अनन्तकालात् अखण्डरुपेण प्रज्वलितं परमपावनं पञ्चक्रोशीज्वालातीर्थमपि अत्रैवास्ति । मुख्यसदरमुकामकेन्द्रस्य आपणे विशालः प्रस्तरनिर्मितः द्वादशकोणसमन्वितः सैनिकदुर्गः विराजते । पश्चिमे महती कर्णाली नदी वहति ।== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:कर्णालीप्रदेशस्य मण्डलानि]] bt62wab7klydl0jj9ndi5azkmfk4k6y 0 39867 501035 373870 2026-09-28T11:20:50Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कर्णालीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501035 wikitext text/x-wiki '''जाजरकोटमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] [[भेरी अञ्चलम्|भेरी अञ्चले]] अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:कर्णालीप्रदेशस्य मण्डलानि]] c2tlkr3bek6u1v8tmggko8ornaci56r 0 39868 501036 373873 2026-09-28T11:20:55Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कर्णालीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501036 wikitext text/x-wiki '''डोल्पामण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] [[कर्णाली अञ्चलम्|कर्णाली अञ्चले]] अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:कर्णालीप्रदेशस्य मण्डलानि]] d630zerm19ihzvflq6gnm1ayxpsirkr 0 39870 501037 373879 2026-09-28T11:21:07Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कर्णालीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501037 wikitext text/x-wiki '''कालिकोटमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] [[कर्णाली अञ्चलम्|कर्णाली अञ्चले]] अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:कर्णालीप्रदेशस्य मण्डलानि]] 0zz9zubkjcipy3f4kbzvm8iv8mzruhj 0 39871 501038 373882 2026-09-28T11:21:14Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कर्णालीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501038 wikitext text/x-wiki '''मुगुमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] [[कर्णाली अञ्चलम्|कर्णाली अञ्चले]] अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:कर्णालीप्रदेशस्य मण्डलानि]] 5g8stet4fq3mevu6edgq5g487ep564t 0 39872 501039 402447 2026-09-28T11:21:20Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कर्णालीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501039 wikitext text/x-wiki [[सञ्चिका:Humla district location.png|लघुत्तम|नेपाल राष्ट्रस्य मानचित्रे हुम्लामण्डलम्]] '''हुम्लामण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] [[कर्णाली अञ्चलम्|कर्णाली अञ्चले]] अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:कर्णालीप्रदेशस्य मण्डलानि]] 73hhocr11adkigg977olkdjycveuuau 0 39873 501040 499170 2026-09-28T11:22:38Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:सुदुरपश्चिमप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501040 wikitext text/x-wiki '''कैलालीमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] [[सेती अञ्चलम्|सेती अञ्चले]] अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । तराई मैदानस्य सुदुरपश्चिम-प्रान्तस्य भागः कैलालीमण्डलम् नेपालस्य सप्तसप्ततिमण्डलेषु अन्यतमम् अस्ति । धनगढी इत्यस्य मण्डलमुख्यालयं कृत्वा अस्य मण्डलस्य क्षेत्रफलं ३,२३५ वर्गकिलोमीटर् (१,२४९ मी२) अस्ति, अस्य जनसंख्या ९११,१५५ (२०२१ जनगणनायां) तथा (२०११ जनगणनायां ७७५,७०९), (२००१ जनगणनायां ६१६,६९७) अस्ति । गोरखाराजेन पृथ्वीनारायणशाहेन नेपालस्य पुनर्मिलनात् पूर्वं एतत् मण्डलं डोटीराज्यस्य भागः आसीत् । तत्कालीनस्य नेपालराज्यस्य पूर्वभारतकम्पन्योः च मध्ये आङ्ग्ल-नेपाल-युद्धस्य (१८१४-१८१६) अनन्तरं सुगौली-सन्धि-अन्तर्गतं प्रादेशिक-रियायतानाम् अनन्तरं नेपालः ईस्ट् इण्डिया-कम्पनीयाः समक्षं हारितवान् । पश्चात् १८६० तमे वर्षे सन्धितः परं नेपालेन कञ्चनपुर, बाङ्के, बर्दिया इत्यादिभिः सह एतां भूमिः पुनः प्राप्ता । == भूगोलः जलवायुः च == * अक्षांशः २८.२२" उत्तरतः २९.५" उत्तरपर्यन्तम् देशान्तरः ८०.३०" पूर्वतः ८१.१८" पूर्वपर्यन्तम् * सीमाः : पूर्व-कर्णाली-नदी, बर्दियार-सुर्खेत, पश्चिम-कञ्चनपुर-दडेल्धुरा, उत्तर-दोटी-ददेल्धुरा तथा सुर्खेत, दक्षिण-मोहाना नदी तथा भारतस्य उत्तरप्रदेशराज्यम् * क्षेत्रफलम् : ३,२३५ वर्गकिलोमीटर् (४०.३% पर्वताः, ५९.७% तराई च) । * सर्वोच्चबिन्दुः १,९५० मीटर् न्यूनतमं बिन्दुः १०९ मीटर् * भू-आच्छादनम् : चुरे पर्वतीयप्रदेशः तराईप्रदेशः च।<ref name="Dristrict profile">{{Cite web|title=District Profile/Information|url=https://kailalicci.fncci.org/district-profileinformation-109.html|website=Kailali fncci|publisher=[[Kailali fncci]]}}</ref> == जनसांख्यिकीय == २०२१ तमे वर्षे नेपालजनगणनासमये कैलालीमण्डलस्य जनसंख्या ९०४,६६६ आसीत् । अत्र ७.७७% जनाः ५ वर्षाणाम् अधः सन्ति । अस्य साक्षरता दरः ७७.६१%, प्रति १००० पुरुषेषु १०८७ महिलाः लिंगानुपातः च अस्ति । ६८२,४३० (७५.४३%) जनाः नगरपालिकासु निवसन्ति स्म ।<ref name="provincialreport">{{Cite web|title=Provincial/District/Local reports: Sudurpaschim Province|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/files/result-folder/province/Sudurpaschim_Province_census_report.pdf|access-date=|website=Census Nepal 2021|publisher=[[Central Bureau of Statistics (Nepal)|Central Bureau of Statistics]]}}</ref> == चित्रम् == <gallery> सञ्चिका:Bhagwati Temple Godawari Kailali District Nepal Rajesh Dhungana (6).jpg|भगवती मन्दिरम् सञ्चिका:Behdaba Lake Urmarampur Dhangadi Kailali District Nepal Rajesh Dhungana (7).jpg|बेहडाबाबा सरोवरः सञ्चिका:Shriyantra Lakshmi Godawari Kailali Nepal Rajesh Dhungana (1).jpg|गोदावारी धाम: सञ्चिका:Garba Darwar.jpg|गर्वा दरवारः </gallery> ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:सुदुरपश्चिमप्रदेशस्य मण्डलानि]] 951sq0zupctiwjpbd3snouu1l152vnl 0 39874 501042 499194 2026-09-28T11:24:05Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:सुदुरपश्चिमप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501042 wikitext text/x-wiki '''डोटीमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] [[सेती अञ्चलम्|सेती अञ्चले]] अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्:-भारतस्य मुक्खयत: समीपवर्तस्य देश: नेपालस्य अस्ति। डोटीप्रदेशम् नेपालस्य महत्वपूर्णनी प्रदेश: अस्ति।डोटीप्रदेशम् इत्युस्मीन सतलोक आश्रम अस्ति। अत्र पर्वतराज: हिमालस्य अपि: अस्ति। अस्य महत्वपूर्णाम् जिला: यस्य: - अलवर:, जयापुरम्, धननाधमाम्। == == इतिहास: == डोटी कुमाऊनस्य मध्ययुगीनराज्यम् आसीत् । अस्य स्थापना कात्युरीवंशस्य अन्तिमपुत्रः, आस्कोट्-नगरस्य अभयपालस्य अनुजः निरञ्जनमल्लदेवः च अकरोत् । पूर्वं पश्चिमदिशि रामगङ्गायाः पूर्वदिशि कर्णालीनद्याः च मध्ये क्षेत्रं रायकानां (डोटीराज्यस्य शासकाः, क्रमेण कुमाउन् अथवा रैंकमहाराजस्य) वशं आसीत् ।<ref>Badri Datta Pande; History of Kumaun (1937)</ref> प्राचीनः डोटी कुमाऊनराज्यस्य भागः आसीत्, अधुना अवशिष्टः कुमाऊनप्रदेशः उत्तराखण्डस्य भागः अस्ति आधुनिककालस्य भारतस्य राज्यस्य, नेपालस्य समीपस्थस्य देशस्य । १७९० तमे वर्षे नेपालराज्यस्य विस्तारस्य समये कुमाऊनराज्यस्य डोटी-राज्यस्य हानिः अभवत् ।१३ शताब्द्यां कातुरी-राज्यस्य विघटनानन्तरं अस्य निर्माणं जातम् ।<ref>Bhoj Raj Bhattrai. A Historey of Doti Kingdom.</ref> विघटनानन्तरं निर्मितानाम् अष्टानां भिन्नराजकुमारराज्यानां मध्ये डोटी अन्यतमः आसीत्, सर्वे च कातुरी-धरोहरस्य दावान् कुर्वन्ति ।<ref>Prof.Dr. Jay Raj pant wrote "Far-Western region of Nepal is called Doti Culturally " : In History of Doti Kingdom (2013)</ref> अन्ये सप्त विज्ञाताः अवस्थाः सन्ति; * बैजनाथ-कट्युरी * द्वारहट बारामण्डल * अस्कोट् * सिरा * सोर: * सुई (काली कुमाऊँ) == चित्रम् == <gallery> सञ्चिका:Dewal doti kafallaki.jpg|देवलम् सञ्चिका:Rawatkatte jorayal.jpg|जोरायल ग्रामः सञ्चिका:Chhoya.jpg|छोया ग्रामः सञ्चिका:Gadsera Gau1.jpg|गरसेडा ग्रामः सञ्चिका:Mandhata Shahi- SAKE-1612.jpg|ताम्र पत्रम् सञ्चिका:Pani Ghatta.jpg|जलचक्रे </gallery> ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:सुदुरपश्चिमप्रदेशस्य मण्डलानि]] mblrclj04e04imy8sdpeeh8ntjj1j4f 0 39875 501043 499347 2026-09-28T11:24:13Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:सुदुरपश्चिमप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501043 wikitext text/x-wiki {{ Infobox settlement | name = अछाममण्डलम् | image_skyline = | image_caption = अछाममण्डलम् }} '''अछाममण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] [[सेती अञ्चलम्|सेती अञ्चले]] अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । अछाम् (नेपाली: अछाम जिल्ला उच्चारितः [ʌt͡sʰam] I) सुदुरपश्चिमप्रान्ते स्थितं मण्डलं नेपालस्य सप्तसप्ततिमण्डलेषु अन्यतमम् अस्ति । अस्य प्रान्तस्य नवमण्डलेषु अन्यतमम् अस्ति । मङ्गल्सेन् इत्यस्य मण्डलस्य मुख्यालयं कृत्वा अस्य मण्डलस्य क्षेत्रफलं १,६९२ कि.मी., जनसंख्या (२०११) २५७,४७७ अस्ति।<nowiki><ref name="National Population and Housing Census 2011(National Report)"/></nowiki> == व्युत्पत्ति: == == इतिहास: == [[सञ्चिका:Old_Doti.png|लघुचित्रम्|Old Doti District]] मदनसिंह थापा ५ शताब्द्यां अछामस्य प्रथमः राजा आसीत् । अछाम् मध्ययुगीनयुगे डोटीराज्यस्य भागः आसीत् ।<ref>{{cite web|url=https://www.volunteersummernepal.org/tag/deuki-pratha|title=Deuki Pratha|date=15 January 2012|access-date=18 February 2020}}</ref> नेपालेन १७९० तमे वर्षे डोटीं विलीनीकरणम् ।<ref>{{cite web|url=http://epopee.huma-num.fr/epic_documents_MG_Bharats.htm|title=M. Gaborieau on 7 Bharats recorded in Nepal (1969)|access-date=18 February 2020}}</ref> १९६१ पर्यन्तं डोटीमण्डलस्य भागः अभवत् । १९६१ तमे वर्षे एप्रिलमासस्य १३ दिनाङ्के अछाममण्डलेन डोटीमण्डलात् उत्कीर्णं कृत्वा पृथक् मण्डलं घोषितम्। == भूगोल एवं जलवायु == छाम इत्यस्य क्षेत्रफलं १,६९२ वर्गकिलोमीटर् (६५३ वर्गमील) अस्ति तथा च अक्षांशः २८०°४६’ उत्तरतः २९०°२३' उत्तरपर्यन्तं देशान्तरः च ८१०°३२ पूर्वतः ८१०°३५' पूर्वपर्यन्तं स्थितः अस्ति अछामस्य ९०% क्षेत्रफलं मध्यपर्वतस्य १०% उच्चपर्वतस्य च अस्ति । अस्य मण्डलस्य अधिकतमं ऊर्ध्वता ३,८२० मीटर् (१२,५३० फीट्) अस्ति, न्यूनतमं ऊर्ध्वता समुद्रतलात् ५४० मीटर् (१,७७० फीट्) अस्ति । अस्य मण्डलस्य उत्तरे बाजुरामण्डलं, पश्चिमे डोटीमण्डलं, पूर्वदिशि दैलेखमण्डलं, दक्षिणे सुर्खेतमण्डलं च परितः अस्ति ।<ref name="parichay">{{cite web|url=http://ddcachham.gov.np/ne-brief-introduction/|title=अछाम जिल्लाको संक्षिप्त परिचय|publisher=Achham DCC|access-date=23 February 2020|language=ne|archive-date=22 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200222021502/http://ddcachham.gov.np/ne-brief-introduction|deadurl=yes}}</ref> === नद्यः === अस्मिन् मण्डले कुलम् ३१ नद्यः सन्ति, येषु मुख्याः कर्णाली, सेटी, बुधिगङ्गा, एकदी खोला, कैलाश खोला, लुङ्ग्रेलिगाड्, प्रवालीगाड्, काशगद्, सरनिगाड्, आर्दोलिगाड्, तलरावा, बर्लेगाड् च सन्ति।<ref name="UNDAF">{{cite web|url=http://un.info.np/System/SignDownloadFile/4195|title=UNDAF District Profile: Achham|publisher=United Nation|access-date=23 February 2020}}</ref> == परिवहनः == अछाम् नेपालस्य सुदूरतमेषु मण्डलेषु अन्यतमम् अस्ति । धनगढीतः नेपालस्य पश्चिमसीमायां गच्छन्त्याः पक्के मार्गेण काठमाण्डूतः नेपालगञ्जतः च वाहनयानेन गन्तुं शक्यते । दैलखमण्डलेन गत्वा मिड्-हिल् राजमार्गस्य अकच्चा मार्गः अपि रकम् इत्यत्र कर्णाली-नगरं पारं कृत्वा मङ्गल्सेन्-नगरं गच्छति ।<ref name="Nepal">{{cite web|title=Accham|url=http://farwesternnepal.com/achham/|publisher=Far Western nepal|access-date=27 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130521184610/http://farwesternnepal.com/achham/|archive-date=2013-05-21|url-status=dead}}</ref> == शिक्षाम् == पञ्चवर्षेभ्यः ततः अधिकवयसः ७१% पुरुषाः अछामनगरे साक्षराः सन्ति यदा तु राष्ट्रियस्तरस्य ७५% जनाः साक्षराः सन्ति, मण्डले एतादृशानां महिलानां केवलं ४३% एव पठितुं लिखितुं च शक्नुवन्ति (समग्रनेपाले ५७% विरुद्धं)।<ref name="UNDAF2" /> ==चित्रम्== <gallery> सञ्चिका:Achham Airpoart-Western Nepal.jpg|अछाम विमानस्थानक सञ्चिका:Due Dewa Dhamali Achham Nepal.JPG|देवलम् सञ्चिका:Ramaroshan, Achham , Nepal.jpg|रामारोशन सरोवर: सञ्चिका:Black-headed jay at Ramaroshan, Achham , Nepal.jpg|पंक्षी </gallery> ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:सुदुरपश्चिमप्रदेशस्य मण्डलानि]] 3jo3qmdl5t5f9ug35lo9et27gni0abe 0 39876 501044 499321 2026-09-28T11:24:21Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:सुदुरपश्चिमप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501044 wikitext text/x-wiki '''बाजुरामण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] [[सेती अञ्चलम्|सेती अञ्चले]] अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । सुदुरपश्चिमप्रान्तस्य भागः बाजुरामण्डलम् (नेपालीभाषायां बाजुरा जिल्ला ) नेपालस्य सप्तसप्ततिमण्डलेषु अन्यतमम् अस्ति । मार्ताडी (अद्यत्वे बडिमालिकानगरपालिकायाः ​​भागः) इति मण्डलस्य मुख्यालयं कृत्वा अस्य मण्डलस्य क्षेत्रफलं २,१८८ कि.मी.।<ref>{{Cite web|url=http://www.digitalhimalaya.com/collections/nepalcensus/form.php?selection=1|title=Nepal Census 2001|work=Nepal's Village Development Committees|publisher=[[Digital Himalaya]]|access-date=12 December 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081012163506/http://www.digitalhimalaya.com/collections/nepalcensus/form.php?selection=1|archive-date=12 October 2008}}</ref> == भूगोल एवं जलवायु == अस्मिन् मण्डले नव नगरपालिकाः, ९ इलाकाः (प्रशासनिकक्षेत्राणि) १ निर्वाचनक्षेत्राणि च सन्ति । अयं मण्डलः देशान्तरे ८१° १०′ २०′′ तः ८१° ४८′ २७′′ पूर्वस्य अक्षांशस्य २९° १६′ २१′′ तः २९° ५६′ ५६′′ उत्तरपर्यन्तं च स्थितः अस्ति । भौगोलिकदृष्ट्या अस्य मण्डलस्य उत्तरतः दक्षिणपर्यन्तं त्रयः विशिष्टाः प्रदेशाः विभक्ताः सन्ति यथा- उच्च हिमालयन क्षेत्र, उच्च पर्वत एवं मध्य पर्वत। उच्चहिमालयनप्रदेशे सैपालहिमालयनशृङ्खला; उच्चपर्वतप्रदेशे दोहालेखः, घोरीलेखः च सन्ति । तथैव मध्य-पर्वत-शृङ्खलायां भिन्नाः पर्वत-श्रृङ्खलाः सन्ति यथा- बाडिमालिका मन्दिर। अस्य मण्डलस्य ३०० मीटर् तः ६४०० मीटर् यावत् ऊर्ध्वता आरब्धा अस्ति । == जनसांख्यिकीयम् == २०२१ तमे वर्षे नेपालजनगणनासमये बाजुरामण्डलस्य जनसंख्या १३८,५२३ आसीत् । अत्र १०.५६% जनाः ५ वर्षाणाम् अधः सन्ति । अस्य साक्षरता दरः ७१.२४%, प्रति १००० पुरुषेषु १०६५ महिलाः लिंगानुपातः च अस्ति । ७६,४६९ (५५.२०%) जनाः नगरपालिकासु निवसन्ति स्म ।<ref name="provincialreport">{{Cite web|title=Provincial/District/Local reports: Sudurpaschim Province|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/files/result-folder/province/Sudurpaschim_Province_census_report.pdf|access-date=|website=Census Nepal 2021|publisher=[[Central Bureau of Statistics (Nepal)|Central Bureau of Statistics]]}}</ref> खस्-जनाः अत्र ९८% जनसंख्यायाः बहुमतं भवन्ति । क्षेत्रीजनानाम् ५९% भागः, खासदलितानां २६% भागः अस्ति । पर्वतजञ्जतिः, मुख्यतया भोटे, उच्चपर्वतेषु निवसन्तः १% जनाः सन्ति ।<ref name="caste">{{Cite web|title=Table 1: Caste/Ethnicity and sex|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/downloads/caste-ethnicity|access-date=2024-03-16|website=Census Nepal 2021|publisher=[[Central Bureau of Statistics (Nepal)|Central Bureau of Statistics]]}}</ref> २०२१ जनगणनासमये ६३.९३% जनाःनेपाली भाषां, ३३.९७% जनाः बाजुरेलीभाषां बदन्ति।<ref name="mothertongue">{{Cite web|title=Table 5: Mother tongue and sex|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/downloads/caste-ethnicity|access-date=|website=Census Nepal 2021|publisher=[[Central Bureau of Statistics (Nepal)|Central Bureau of Statistics]]}}</ref> २०११ तमे वर्षे ९९.२% जनाः प्रथमभाषारुपेण नेपालीभाषां वदन्ति स्म।<ref>{{Cite web |title=NepalMap Language |url=https://nepalmap.org/data/table/?table=LANGUAGE&primary_geo_id=district-30&geo_ids=district-30,province-7,country-NP |access-date=2026-05-20 |archive-date=2023-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316215900/https://nepalmap.org/data/table/?table=LANGUAGE&primary_geo_id=district-30&geo_ids=district-30,province-7,country-NP |deadurl=yes }}</ref> ==प्रशासनम्== अस्मिन मण्डले नव नगरपालिकाः सन्ति, येस चत्वारी नगरपालिकाः, पञ्च ग्रामिणनगरपालिकाः च सन्ति। एते यथा;<ref>{{cite web|title=स्थानिय तह|url=http://103.69.124.141/|publisher=Ministry of Federal Affairs and General Administration|access-date=1 September 2018|language=ne|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831065451/http://103.69.124.141/|archive-date=31 August 2018|url-status=dead}}</ref> * बडिमालिका नगरपालिका * त्रिबेणी नगरपालिका * बुढिगंगा नगरपालिका * गौमुल ग्रामिण नगरपालिका * जगन्नाथ ग्रामीण नगरपालिका * स्वामी कार्तिक खापार ग्रामीण नगरपालिका * खप्तड छेडेदह ग्रामीण नगरपालिका * हिमाली ग्रामीण नगरपालिका == चित्रम् == <gallery> सञ्चिका:Bajura Dauda.JPG|संस्कृति: सञ्चिका:Landscape of Bajura.jpg|बाजुरामण्डले परिदृश्यः सञ्चिका:Woman in Bajura, Nepal.jpg|बाजुरायां स्त्री सञ्चिका:Lord Mahadev's Temple, Badimalika, Bajura, Nepal.jpg|भगवान् महादेव मन्दिर, बाडिमालिका, बाजुरा सञ्चिका:Snow covered Trails of Badimalika, Bajura.jpg|हिमाच्छादिताः बडिमालिकायाः ​​पन्थाः </gallery> ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:सुदुरपश्चिमप्रदेशस्य मण्डलानि]] rwesy225yvlnv7ogzecg4r9xjm7ipt1 0 39877 501045 373898 2026-09-28T11:24:27Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:सुदुरपश्चिमप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501045 wikitext text/x-wiki '''बझाङ्गमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] [[सेती अञ्चलम्|सेती अञ्चले]] अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:सुदुरपश्चिमप्रदेशस्य मण्डलानि]] 9660kah2hbts2099qk2fogg6bob19rg 0 39878 501046 373901 2026-09-28T11:24:34Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:सुदुरपश्चिमप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501046 wikitext text/x-wiki '''कञ्चनपुरमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] [[महाकाली अञ्चलम्|महाकाली अञ्चले]] अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:सुदुरपश्चिमप्रदेशस्य मण्डलानि]] b6ezmqnrzdg2xxp7anfk0bt25zkrftz 0 39879 501047 373904 2026-09-28T11:24:40Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:सुदुरपश्चिमप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501047 wikitext text/x-wiki '''डडेल्धुरामण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] [[महाकाली अञ्चलम्|महाकाली अञ्चले]] अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:सुदुरपश्चिमप्रदेशस्य मण्डलानि]] 0masw6fpv6ipn9vc2hrlgqqqsaz7nab 0 39880 501048 373907 2026-09-28T11:24:47Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:सुदुरपश्चिमप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501048 wikitext text/x-wiki '''वैतडीमण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] [[महाकाली अञ्चलम्|महाकाली अञ्चले]] अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:सुदुरपश्चिमप्रदेशस्य मण्डलानि]] lnjeof9komd0i50o8hadmnisno6tx3w 0 39881 501049 499391 2026-09-28T11:24:57Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:सुदुरपश्चिमप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501049 wikitext text/x-wiki '''दार्चुलामण्डलम्''' [[नेपालदेशः|नेपालदेशस्य]] [[महाकाली अञ्चलम्|महाकाली अञ्चले]] अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । खलाङ्गा (महाकालीनगरपालिका) राजधानीरूपेण अस्य क्षेत्रस्य क्षेत्रफलं २,७८२.२८ कि.मी.(१,०७४.२४ वर्गमी.) अस्ति, जनसंख्या (२०११) १३३,२७४ अस्ति । <ref name="National Population and Housing Census 2011(National Report)"> {{cite web |url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/files/result-folder/National%20Report_English.pdf|title=National Population and Housing Census 2021 National Report|publisher=National Statistics Office Nepal |format=PDF |access-date=9 November 2025}} </ref> देशस्य पश्चिमोत्तरकोणे दार्चुला अस्ति । == व्युत्पत्ति == दार्चुला "दर" (ने:दार) "चुला" (ने:चुला) इति शब्दद्वयेन निर्मितं भवति । डोट्यालीभाषायां दारस्य अर्थः धारः (शिखरः) चुलायाः अर्थः अग्निचूल्हः, शाब्दिकरूपेण त्रिभिः शिलाभिः (अथवा त्रयाणां पर्वतानाम्/पर्वतानां शिखरैः) निर्मितः अग्निचूल्हः इति अर्थः अस्मिन् स्थाने प्रायः सर्वे जनाः त्रिशिलानिर्मिते अग्निचूल्हे पाकं कुर्वन्ति स्म । अपि च अत्र पर्वतशिखराः सन्ति ये त्रिशिला अग्निचूल्हा इव दृश्यन्ते । व्यासऋषिः अत्र त्रिशिखरस्य अग्निचूल्हे स्वभोजनं पचति स्म इति आख्यायिका अस्ति ।<ref>{{cite web|url=http://ddcdarchula.gov.np/ne-brief-introduction/|title=दार्चुला जिल्लाको संक्षिप्त परिचय|date=n.d.|website=ddcdarchula.gov.np|publisher=DDC Darchula|access-date=11 February 2020|language=ne|accessdate=9 November 2025|archive-date=9 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809001036/http://ddcdarchula.gov.np/ne-brief-introduction/|deadurl=yes}}</ref> == इतिहास == कात्युरी-शासनकाले कात्युरी-राज्यस्य पतनस्य राज्यस्य विघटनस्य च अनन्तरं दार्चुला कुमाऊनस्य भागः आसीत्, कुमाऊनः अनेकेषु लघु-राज्येषु विभक्तः अभवत् तथा च अयं प्रदेशः डोटी-राज्यम् इति नाम्ना प्रसिद्धस्य कात्युरी-राज्यस्य अन्तर्गतः अभवत्,[५][६] गोर्खा-महोदयेन १७९० तमे वर्षे[७] डोटी-मण्डलस्य विलीनीकरणं कृत्वा १८८५ तमे वर्षे डोटीमण्डलस्य भागः कृतः ।१८८४ तमे वर्षे अयं बैतडीमण्डलस्य भागः अभवत् बैतडी-दडेल्धुरा-नगरयोः समानाः "बडा-हकीम्" (जिल्लाप्रशासकाः) आसन् अतः तयोः मण्डलयोः संयुक्तरूपेण बैतडी-डेल्धुरामण्डलम् इति उच्यते स्म, यत् १९५६ तमे वर्षे परं समुचितं महाकालीमण्डलं निर्मितम् ।१९५६ तमे वर्षे बैताडीयाः चत्वारि काउण्टीः (थम्स्) पृथक् कृत्वा महाकालीमण्डलस्य उपजिल्ला कृता १९५६ तः १९६२ पर्यन्तं महाकालीमण्डलस्य दडेल्धुरा, बिताडी, चम्बा इति त्रयः उपजिल्हाः आसन् ।<ref>{{cite web|url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/rarebooks/downloads/Nepal_1948_Government_Act_English.pdf|title=Government of Nepal Act 1948|accessdate=2025-11-09|archive-date=2024-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20240616050256/https://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/rarebooks/downloads/Nepal_1948_Government_Act_English.pdf|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://saruwa.moga.gov.np/mogawebsite/images/pdf/pratibedan/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%95%E0%A5%80%E0%A4%AF%20%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%A0%E0%A4%A8%20%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BF%20%28%E0%A4%AC%E0%A5%81%E0%A4%9A%20%E0%A4%95%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A4%A8%29%20%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%A8,%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A6%E0%A5%AF%20.pdf|title=प्रशासकीय पुनर्गठन समिति (बुच कमिशन) को प्रतिवेदन, २००९|access-date=18 February 2020|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926111218/http://saruwa.moga.gov.np/mogawebsite/images/pdf/pratibedan/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%95%E0%A5%80%E0%A4%AF%20%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%A0%E0%A4%A8%20%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BF%20(%E0%A4%AC%E0%A5%81%E0%A4%9A%20%E0%A4%95%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A4%A8)%20%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%A8,%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A6%E0%A5%AF%20.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://saruwa.moga.gov.np/mogawebsite/images/pdf/pratibedan/%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%BE%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%A0%E0%A4%A8%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%9F,%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%A9.pdf|title=नेपालको जिल्ला प्रशासन पुनर्गठनको रिपोर्ट, २०१३|access-date=18 February 2020|archive-date=24 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200124143423/http://saruwa.moga.gov.np/mogawebsite/images/pdf/pratibedan/%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%BE%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%A0%E0%A4%A8%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%9F,%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%A9.pdf|url-status=dead}}</ref> सन् १९६२ तमे वर्षे चम्बा पृथक् पृथक् मण्डले उन्नयनं कृत्वा "दर्चुलामण्डलम्" इति नामकरणं कृतवान् । == भूगोलः जलवायुः च == खरकाडा, दार्चुला के निकट भौगोलिक परिदृश्य अस्य मण्डलस्य पूर्वदिशि बझाङ्गमण्डलं, पूर्वे दक्षिणदिशि बैतडीमण्डलं, उत्तरे चीनदेशस्य टीएआर-देशस्य न्गारीप्रान्तं, पश्चिमदिशि भारतस्य पिथोरागढमण्डलेन च परितः अस्ति । कालीनद्याः सेतीनद्याः च द्वयोः नदीयोः मध्ये हिमालयप्रदेशः गुरान् हिमाल इति कथयति ।<ref>{{cite web|url=https://www.yetitrailadventure.com/nepal/himalaya.htmlb|title=Himalaya|date=n.d.|website=yetitrailadventure.com|access-date=11 February 2020}}{{Dead link|date=January 2024|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> दार्चुलामण्डलं गुरांसहिमालक्षेत्रे पतति । अपि हिमाल (७,१३२ मीटर् (२३,३९९ फीट्)) जेठी बहुरानी (६,८५० मीटर् (२२,४७० फीट्)) च अस्य क्षेत्रस्य मुख्याः पर्वतशिखराः सन्ति । अत्र अपि नाम्पा संरक्षणक्षेत्रम् इति संरक्षितक्षेत्रम् अस्ति यस्य ऊर्ध्वता ५३२ मीटर् (१,७४५ फीट्) तः ७,१३२ मीटर् (२३,३९९ फीट्) पर्यन्तं भवति । महाकाली, चालुणे, तिङ्करः, नम्पा, कालागड् च अस्य क्षेत्रस्य नद्यः सन्ति । अस्य क्षेत्रस्य जलवायुः सामान्यतया अधिकवृष्टिः, आर्द्रता च भवति । ऊर्ध्वतायाः ढालेन सह जलवायुस्य स्थितिः भिन्ना भवति । दार्चुलामण्डलस्य जलवायुः उपोष्णकटिबंधीयतः अल्पाइनपर्यन्तं बहुधा भिद्यते । उत्तरदिशि आल्पाइनजलवायुयुक्ताः अधिकांशभागाः हिमस्य अधः एव तिष्ठन्ति । दक्षिणभागे उपत्यकासु च जलवायुः उपोष्णकटिबंधीयः अस्ति । मध्यपर्वतेषु समशीतोष्णजलवायुः भवति । अस्य औसतं अधिकतमं तापमानं १८.६ °से., न्यूनतमं तापमानं ७.७ °से. अत्र औसतवृष्टिः २१२९मि.मी. अधिकांशः वर्षा मे-सेप्टेम्बर-मासयोः मध्ये भवति । कुलवार्षिकवृष्टेः प्रायः अशीतिः प्रतिशतं मानसूनऋतौ (जूनतः सेप्टेम्बरमासपर्यन्तं) भवति । सर्वेषु क्षेत्रेषु अत्यन्तं अधिका वर्षातीव्रता भवति, यत् २४ घण्टापर्यन्तं १२५–३५० मि.मी.(४.९–१३.८ इञ्च्) अनुमानस्य मध्ये भवति । अस्य १,८०० मीटर् (५,९०० फीट्) तः ६,५०० मीटर् (२१,३०० फीट्) पर्यन्तं ऊर्ध्वतायाः परिधिमध्ये दक्षिणप्रान्ते सीमिताः उपोष्णकटिबंधीयद्रोणीः सन्ति यद्यपि अधिकांशः क्षेत्रः पारिस्थितिकदृष्ट्या समशीतोष्णः अथवा उच्चभूमिः अस्ति हिमालयस्य पर्वतशृङ्खलायाः दक्षिणबाहुस्य उत्तरदिशि स्थितेषु उच्चेषु आल्पाइन-उपत्यकेषु शीतलं, सामान्यतया शुष्कं जलवायुः विद्यते यत् दार्चुला-तलं छिनत्ति। '''प्रमुखाः नद्यः''' * महाकाली * चौलानी * तिनकर * नाम्पा * कलागाड == आर्थिक विकासः == दार्चुला देशस्य अल्पविकसितमण्डलेषु अन्यतमम् अस्ति । दार्चुलामण्डलस्य प्रमुखः सामाजिक-आर्थिकसूचकः अद्यापि अतीव दुर्बलः अस्ति । एतेषां जनानां आयुः १९९६ तमे वर्षे प्रायः ५२ आसीत् ।कुलजनसंख्यायाः प्रायः ८९.९०% भागः कृषिक्षेत्रे निर्भरः अस्ति । पदार्थकृषिः, मूलभूतसंरचनानां अभावः, कठिनभूभौतिकस्थितिः, पारम्परिककृषिव्यवहारः, न्यूनसाक्षरतादरः, जनसंख्यावृद्धिः च गहनमूलधारितदरिद्र्यस्य मूलकारणानि सन्ति।<ref name="National Population and Housing Census 2011(National Report)2" /> == व्यापारः == व्यापारः जीवनयापनस्य महत्त्वपूर्णेषु साधनेषु अन्यतमः अस्ति । प्रतिवर्षं पर्वतात् जनाः एनटीएफपी, घृतं, ओषधीः च विक्रयणार्थं आगच्छन्ति । कृषिसम्बद्धाः वस्तूनि स्थानीयबाजारेषु (बाजारेषु) विक्रीयन्ते । ब्यान्स, राप्ला-नगरस्य जनाः वस्त्रादिवस्तूनाम् आवश्यकतां पूरयितुं तिब्बतदेशं गच्छन्ति । स्थानीयकालीनाः ऊनपदार्थाः च, हस्तनिर्मिताः वस्त्राणि, एनटीएफपी च वीडीसी-संस्थाभ्यः महतीं धनं आनयन्ति । परन्तु प्रत्येकं प्रतिवादी तेषां आयः घरेलुप्रयोगे निवेशितः इति सूचितवान् । == पर्यटनम् == अपि नम्पा संरक्षणक्षेत्रं तिब्बतदेशे स्थितं कैलाशमंसरोबरस्य पवित्रक्षेत्रस्य प्रसिद्धं द्वारम् अस्ति । अनेकाः तीर्थयात्रिकाः कैलाशप्रवतं गन्तुं अस्मिन् संरक्षणक्षेत्रेण गच्छन्ति । न केवलं नेपालीजनाः अपि तु विदेशीयाः अपि सन्तुष्टिं, अध्यात्मं, प्रकृतेः वरदानं च प्राप्तुं अपि नम्पा संरक्षणक्षेत्रं गच्छन्ति । प्रथमः यूरोपीयः ए.एच्.सवेज् लैण्डर् १८९९ तमे वर्षे नाम्पा उपत्यकायां प्रविश्य हिमशैलव्यवस्थायाः अन्वेषणं कृतवान् । सः तिङ्कर-उपत्यकायाः ​​पारं गत्वा लिपु-दर्रेण तिब्बत-देशं प्रविष्टवान् । १९०५ तमे वर्षे डॉ. लाङ्गस्टैफ् अस्य प्रदेशस्य भ्रमणं कृतवान् । ततः स्विस-भूवैज्ञानिकाः ए.हेम, ए.गन्सर् च १९३६ तमे वर्षे अपि हिमालक्षेत्रस्य दर्शनं कृतवन्तः ।शिखरस्य अपि हिमालस्य ऊर्ध्वता २३,३९९ पादपरिमितं भवति सौकासंस्कृतिः अपि पर्यटकानाम् आकर्षणस्थानम् अस्ति । अपि हिमालस्य दर्शनं दार्चुलाबाजार, हुटी, सुनसेरा, राप्ला मार्गेण आधारशिबिरं गत्वा गन्तुं शक्यते । तत्र गन्तुं पञ्चदिनानि यावत् समयः भवति अथवा यात्रिकाः बितुले, मकारी गाड्, घुसा ग्रामः, डोमिल्ला, आधारशिबिरे लोलुनगरं गन्तुं शक्नुवन्ति । हिमालयस्य विहङ्गमदृश्यानि नम्पा, जेठीबहुरानी इत्यादिभिः अनेकैः शिखरैः निर्मिताः सन्ति । == रेडियो/दूरदर्शन == स्थानीयसंस्कृतेः प्रचारार्थं एफएमरेडियोस्थानकानि अल्पानि सन्ति : रेडियो समद एफएम १०२.६ मेगाहर्ट्ज,<ref>{{cite web|title=50.Radio Samad FM 102.6&nbsp;MHz|url=http://www.acorab.org.np/index.php?pagename=memberDetail&memberId=83|access-date=2026-05-11|archive-date=2025-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20251028052938/https://www.acorab.org.np/index.php?memberId=83&pagename=memberDetail|deadurl=yes}}</ref> रेडियो नया नेपाल एफएम १०४.५ मेगाहर्ट्ज<ref>{{cite web|title=Radio Naya Nepal FM 104.5&nbsp;MHz|url=http://www.nayanepalfm.com.np/|access-date=2026-05-11|archive-date=2025-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20250503153736/https://www.nayanepalfm.com.np/|deadurl=yes}}</ref> दार्चुला एफएम, ये सामुदायिकरेडियोस्थानकानि सन्ति। == चित्राणि == <gallery> सञ्चिका:Traditional Dress Darchula.jpg|पारम्परिक पोशाकः दार्चुला सञ्चिका:किसान गोरु जोत्दै.jpg|कृषकः सञ्चिका:House Darchula.jpg|गृहम्‌ सञ्चिका:Api Bascamp(Darchula, Nepal).jpg|अपि हिमालः सञ्चिका:House Darchula2.jpg|गृहम् सञ्चिका:चौलानी नदी१.jpg|चौलानि नद्दः </gallery> ==विवरणम्== ==अत्रापि दर्शनीयम् == ==आधाराः== {{reflist}} ==बाह्यानुबंधाः== {{ नेपालदेशस्य मण्डलानि}} [[वर्गः:नेपालदेशः]] [[वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः]] [[वर्गः:चित्रं योजनीयम्]] [[वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया]] [[वर्गः:सुदुरपश्चिमप्रदेशस्य मण्डलानि]] l5dr8aryobgtb6qyyyl8lay1fie8giy 10 75698 500939 462081 2026-09-27T19:33:48Z प्रणव शुक्ल 37615 Template:Icon uses Module:Icon which does not exist yet, so it has been commented for now 500939 wikitext text/x-wiki <!--{{Icon|Category}}--><!-- Template:Icon invokes Module:Icon, inexistent --> &nbsp;[[:Category:{{{1}}}|{{#if:{{{notext|}}}|Category|{{{2|Category: {{{1}}} }}} }}]]<noinclude> {{documentation}} </noinclude> stmpqv1my7bs772j7412tr1i4wssrf7 500940 500939 2026-09-27T19:47:48Z प्रणव शुक्ल 37615 [[Special:Contributions/प्रणव शुक्ल|प्रणव शुक्ल]] ([[User talk:प्रणव शुक्ल|talk]]) द्वारा कृता [[Special:Diff/500939|500939]] पूर्ववत्-प्रक्रिया निरस्तीक्रियताम् । 500940 wikitext text/x-wiki {{Icon|Category}}&nbsp;[[:Category:{{{1}}}|{{#if:{{{notext|}}}|Category|{{{2|Category: {{{1}}} }}} }}]]<noinclude> {{documentation}} </noinclude> 85flaiu2rdkq4q0u00v6vrw4pcjcevd 500941 500940 2026-09-27T19:49:53Z प्रणव शुक्ल 37615 [[Special:Contributions/प्रणव शुक्ल|प्रणव शुक्ल]] ([[User talk:प्रणव शुक्ल|talk]]) द्वारा कृता [[Special:Diff/500940|500940]] पूर्ववत्-प्रक्रिया निरस्तीक्रियताम् । 500941 wikitext text/x-wiki <!--{{Icon|Category}}--><!-- Template:Icon invokes Module:Icon, inexistent --> &nbsp;[[:Category:{{{1}}}|{{#if:{{{notext|}}}|Category|{{{2|Category: {{{1}}} }}} }}]]<noinclude> {{documentation}} </noinclude> stmpqv1my7bs772j7412tr1i4wssrf7 0 81814 500942 475212 2026-09-28T08:25:25Z Mohit Dokania 32679 500942 wikitext text/x-wiki २०१५ तमे वर्षे प्रकाशितं एकं तेलुगुचलच्चित्रमस्ति शङ्कराभरणम्। उदयनन्दनावनेन निर्देशितं कोनावेङ्कट् इत्यनेन लिखितं च इदं चित्रम्। अस्मिन् निखिलसिद्धार्थः, नन्दिताराजः च मुख्यभूमिकासु अभिनयम् अकरोत्। अस्य निर्माता एम.वी.वी. सत्यनारायणः आसीत। २०१० तमे वर्षे निर्मितं "फंस् गये रे ओबामा" इति नाम्ना हिन्दीचलच्चित्रस्य पुनर्निर्माणम् आसीत् इदं चलच्चित्रम्। [[वर्गःचलच्चित्राणि]] 1w2uhsis3n15993408yvh3xiyuopeln 500943 500942 2026-09-28T08:27:04Z Mohit Dokania 32679 500943 wikitext text/x-wiki २०१५ तमे वर्षे प्रकाशितं एकं तेलुगुचलच्चित्रमस्ति शङ्कराभरणम्। उदयनन्दनावनेन निर्देशितं कोनावेङ्कट् इत्यनेन लिखितं च इदं चित्रम्। अस्मिन् निखिलसिद्धार्थः, नन्दिताराजः च मुख्यभूमिकासु अभिनयम् अकरोत्। अस्य निर्माता एम.वी.वी. सत्यनारायणः आसीत। २०१० तमे वर्षे निर्मितं "फंस् गये रे ओबामा" इति नाम्ना हिन्दीचलच्चित्रस्य पुनर्निर्माणम् आसीत् इदं चलच्चित्रम्। [[वर्गः:चलच्चित्राणि]] oxsgim6d75h5sy3r00t3ia6du30sepb 0 92560 500944 2026-09-28T10:34:27Z Ganesh Paudel 6561 नूतनलेखं सृजितम् 500944 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | type = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | name = | native_name = | nickname = | native_name_lang = <!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | motto = | image_skyline =Chauarjahari.jpg | image_alt = | image_caption = [[चौरजहारी नगरपालिका|चौरजहारी]] | image_map = West Rukum Karnali locator.png | map_alt = | map_caption = कर्णाली प्रदेशमा पश्चिम रुकुम जिल्लाको अवस्थिति (गाढा पहेँलो) | image_map1 = | mapsize1 = | map_alt1 = | map_caption1 = | coordinates = {{coord|28.63|82.49|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रहरूको सूची|देश]] | subdivision_name = {{NPL}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[कर्णाली प्रदेश]] | parts_type = [[नेपालमा स्थानीय सरकार|स्थानीय तहहरू]] | parts_style = coll | p1 = [[नेपालका सहरहरूको सूची|'''नगरपालिका''']] | p2 = [[मुसिकोट नगरपालिका, पश्चिम रुकुम|मुसिकोट]] | p3 = [[चौरजहारी नगरपालिका|चौरजहारी]] | p4 = [[आठबिसकोट नगरपालिका|आठबिसकोट]] | p17 = [[नेपालका गाउँपालिकाहरूको सूची|'''गाउँपालिका''']] | p18 = [[बाँफिकोट गाउँपालिका|बाँफिकोट]] | p19 = [[त्रिवेणी गाउँपालिका, पश्चिम रुकुम|त्रिवेणी]] | p20 = [[सानीभेरी गाउँपालिका|सानीभेरी]] | established_title = स्थापना | established_date =वि.सं २०७४<ref>{{cite web|title=नेपालमा अब ७७ जिल्ला !|url=https://baahrakhari.com/detail/35201|date=शुक्रबार, भदौ ९, २०७४|accessdate=२६ असोज २०८२|work=बाह्रखरी|publisher=|language=नेपाली}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | seat_type = सदरमुकाम | seat = [[खलङ्गा, पश्चिम रुकुम|खलङ्गा]] <small> ([[मुसिकोट नगरपालिका, पश्चिम रुकुम|मुसिकोट नगरपालिका]]) | leader_title = प्रमुख | leader_name = | leader_party = | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = | leader_title2 = [[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची|निर्वाचन क्षेत्रहरू]] | leader_name2 = १ सिट [[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १]] | leader_title3 = [[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची|प्रदेश सभा निर्वाचन क्षेत्रहरू]] | leader_name3 = २ सिट [[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १(क)]] र<br/>[[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १(ख)]] | government_footnotes = <ref>{{cite web|url=https://daorukumwest.moha.gov.np/|title=जिल्ला प्रशासन कार्यालय, पश्चिम रुकुम}}</ref> | government_type = [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिल्ला समन्वय समिति]] | governing_body = [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिसस]], पश्चिम रुकुम | area_footnotes = | area_total_km2 = 1,213.49 | area_note = | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_min_m = | elevation_max_m = | population_footnotes = <ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&district=66|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 166740 | population_as_of = [[राष्ट्रिय जनगणना २०७८|वि.सं २०७८]] | population_density_km2 = auto | population_note = | population_rank = | population_blank1_title = घरधुरी | population_blank1 =37303 | demographics_type1 = [[जनसाङ्ख्यिकी]] | demographics1_title1 = जातीय समूहहरू | demographics1_info1 = [[क्षेत्री]], [[कामी जाति|कामी]], [[मगर जाति|मगर]] | demographics1_title2 = महिला ♀ | demographics1_info2 = ५१.४% | demographics1_title3 = पुरुष ♂ ९४.६८/१०० महिला | demographics1_info3 = | demographics_type2 = [[मानव विकास सूचकाङ्क]] | demographics2_title1 = प्रतिव्यक्ति आय | demographics2_info1 = | demographics2_title2 = गरिबी दर | demographics2_info2 = | demographics2_title3 = [[साक्षरता दर]] | demographics2_info3 = ७५.७४% | demographics2_title4 = | demographics2_info4 = | blank_name_sec1 = [[नेपालमा बोलिने भाषाहरू|आधिकारिक भाषा]](हरू) | blank_info_sec1 = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] | blank_name_sec2 = | blank_info_sec2 = | timezone1 = [[नेपाली समय]] | utc_offset1 = +०५:४५ | area_code_type = [[नेपालमा टेलिफोन कोड|टेलिफोन कोड]] | area_code = ०८८ | website = [https://daorukumwest.moha.gov.np/ जिप्रका, पश्चिम रुकुम] [https://dccrukumwest.gov.np/ जिसस, पश्चिम रुकुम] | footnotes = }} '''पश्चिमरुकुममण्डलम्''' नेपालदेशस्य [[कर्णालीप्रदेशे]] स्थितं पर्वतीयमण्डलम् अस्ति ।<ref name="erukum">{{cite web |url= http://103.69.124.141/ |title=स्थानीय तहहरुको विवरण |language=नेपाली |website=www.mofald.gov.np |publisher=सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय|access-date=8 April 2018}}</ref> यो जिल्ला प्रदेशका १० जिल्लाहरू मध्ये एक हो।<ref>{{Cite web|title=कान्छो जिल्लाको तोतेबोलीः किन टुक्रियो पूर्वी रुकुम ?|url=https://www.onlinekhabar.com/2018/12/725383|access-date=2020-10-22|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> एतस्य मण्डलस्य मुख्यालय[[खलङ्गा, पश्चिम रुकुम|खलङ्गा]] वर्तते। सम्वत् २०७४ तमे वर्षे प्रशासनिक विभाजनस्य पुनर्संरचना अनन्तरम् पश्चिम रुकुम व [[पूर्वी रुकुम|पूर्वी रुकुम]] द्वे मण्डलयो विभक्तम्। पश्चिमरुकुममण्डलस्य कुलक्षेत्रं १,२१३.४९ वर्गकिलोमीटर् (४६८.५३ वर्गमील) अस्ति, अस्य मण्डलस्य कुलजनसंख्या [[नेपालस्य द्वादशराष्ट्रीयजनगणना, २०७८|२०७८ जनगणना]] इत्यस्य अनुसारं १६६,७४० आसीत्<ref name="जनगणना २०७८"/>। पश्चिमरुकुम् पश्चिमपहाडीप्रदेशे स्थितं पर्वतीयमण्डलम् अस्ति । अस्मिन् मण्डले बहवः उपत्यकाः सन्ति । अस्य सीमां पञ्चमण्डलानि सन्ति । [[लुम्बिनी प्रान्त]] पूर्वदिशि [[पूर्वरुकुममण्डल|पूर्वरुकुम]] तथा [[रोल्पामण्डल|रोल्पा]], दक्षिणदिशि [[साल्यान्मण्डल|साल्यान्]], पश्चिमदिशि [[जाजरकोटमण्डल|जाजरकोट]], उत्तरदिशि [[डोल्पामण्डल|डोल्पा]] च सन्ति । सन्दर्भ ग्रन्थाः 82veldcthb9pxz15hw4ljjvk7oroi5r 500945 500944 2026-09-28T10:35:51Z Ganesh Paudel 6561 500945 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | type = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | name = | native_name = | nickname = | native_name_lang = <!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | motto = | image_skyline =Chauarjahari.jpg | image_alt = | image_caption = [[चौरजहारी नगरपालिका|चौरजहारी]] | image_map = West Rukum Karnali locator.png | map_alt = | map_caption = कर्णाली प्रदेशे पश्चिम रुकुम मण्डलस्य अवस्थिति (पीत वर्णं) | image_map1 = | mapsize1 = | map_alt1 = | map_caption1 = | coordinates = {{coord|28.63|82.49|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रहरूको सूची|देश]] | subdivision_name = {{NPL}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[कर्णाली प्रदेश]] | parts_type = [[नेपालमा स्थानीय सरकार|स्थानीय तहहरू]] | parts_style = coll | p1 = [[नेपालका सहरहरूको सूची|'''नगरपालिका''']] | p2 = [[मुसिकोट नगरपालिका, पश्चिम रुकुम|मुसिकोट]] | p3 = [[चौरजहारी नगरपालिका|चौरजहारी]] | p4 = [[आठबिसकोट नगरपालिका|आठबिसकोट]] | p17 = [[नेपालका गाउँपालिकाहरूको सूची|'''गाउँपालिका''']] | p18 = [[बाँफिकोट गाउँपालिका|बाँफिकोट]] | p19 = [[त्रिवेणी गाउँपालिका, पश्चिम रुकुम|त्रिवेणी]] | p20 = [[सानीभेरी गाउँपालिका|सानीभेरी]] | established_title = स्थापना | established_date =वि.सं २०७४<ref>{{cite web|title=नेपालमा अब ७७ जिल्ला !|url=https://baahrakhari.com/detail/35201|date=शुक्रबार, भदौ ९, २०७४|accessdate=२६ असोज २०८२|work=बाह्रखरी|publisher=|language=नेपाली}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | seat_type = सदरमुकाम | seat = [[खलङ्गा, पश्चिम रुकुम|खलङ्गा]] <small> ([[मुसिकोट नगरपालिका, पश्चिम रुकुम|मुसिकोट नगरपालिका]]) | leader_title = प्रमुख | leader_name = | leader_party = | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = | leader_title2 = [[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची|निर्वाचन क्षेत्रहरू]] | leader_name2 = १ सिट [[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १]] | leader_title3 = [[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची|प्रदेश सभा निर्वाचन क्षेत्रहरू]] | leader_name3 = २ सिट [[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १(क)]] र<br/>[[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १(ख)]] | government_footnotes = <ref>{{cite web|url=https://daorukumwest.moha.gov.np/|title=जिल्ला प्रशासन कार्यालय, पश्चिम रुकुम}}</ref> | government_type = [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिल्ला समन्वय समिति]] | governing_body = [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिसस]], पश्चिम रुकुम | area_footnotes = | area_total_km2 = 1,213.49 | area_note = | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_min_m = | elevation_max_m = | population_footnotes = <ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&district=66|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 166740 | population_as_of = [[राष्ट्रिय जनगणना २०७८|वि.सं २०७८]] | population_density_km2 = auto | population_note = | population_rank = | population_blank1_title = घरधुरी | population_blank1 =37303 | demographics_type1 = [[जनसाङ्ख्यिकी]] | demographics1_title1 = जातीय समूहहरू | demographics1_info1 = [[क्षेत्री]], [[कामी जाति|कामी]], [[मगर जाति|मगर]] | demographics1_title2 = महिला ♀ | demographics1_info2 = ५१.४% | demographics1_title3 = पुरुष ♂ ९४.६८/१०० महिला | demographics1_info3 = | demographics_type2 = [[मानव विकास सूचकाङ्क]] | demographics2_title1 = प्रतिव्यक्ति आय | demographics2_info1 = | demographics2_title2 = गरिबी दर | demographics2_info2 = | demographics2_title3 = [[साक्षरता दर]] | demographics2_info3 = ७५.७४% | demographics2_title4 = | demographics2_info4 = | blank_name_sec1 = [[नेपालमा बोलिने भाषाहरू|आधिकारिक भाषा]](हरू) | blank_info_sec1 = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] | blank_name_sec2 = | blank_info_sec2 = | timezone1 = [[नेपाली समय]] | utc_offset1 = +०५:४५ | area_code_type = [[नेपालमा टेलिफोन कोड|टेलिफोन कोड]] | area_code = ०८८ | website = [https://daorukumwest.moha.gov.np/ जिप्रका, पश्चिम रुकुम] [https://dccrukumwest.gov.np/ जिसस, पश्चिम रुकुम] | footnotes = }} '''पश्चिमरुकुममण्डलम्''' नेपालदेशस्य [[कर्णालीप्रदेशे]] स्थितं पर्वतीयमण्डलम् अस्ति ।<ref name="erukum">{{cite web |url= http://103.69.124.141/ |title=स्थानीय तहहरुको विवरण |language=नेपाली |website=www.mofald.gov.np |publisher=सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय|access-date=8 April 2018}}</ref> यो जिल्ला प्रदेशका १० जिल्लाहरू मध्ये एक हो।<ref>{{Cite web|title=कान्छो जिल्लाको तोतेबोलीः किन टुक्रियो पूर्वी रुकुम ?|url=https://www.onlinekhabar.com/2018/12/725383|access-date=2020-10-22|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> एतस्य मण्डलस्य मुख्यालय[[खलङ्गा, पश्चिम रुकुम|खलङ्गा]] वर्तते। सम्वत् २०७४ तमे वर्षे प्रशासनिक विभाजनस्य पुनर्संरचना अनन्तरम् पश्चिम रुकुम व [[पूर्वी रुकुम|पूर्वी रुकुम]] द्वे मण्डलयो विभक्तम्। पश्चिमरुकुममण्डलस्य कुलक्षेत्रं १,२१३.४९ वर्गकिलोमीटर् (४६८.५३ वर्गमील) अस्ति, अस्य मण्डलस्य कुलजनसंख्या [[नेपालस्य द्वादशराष्ट्रीयजनगणना, २०७८|२०७८ जनगणना]] इत्यस्य अनुसारं १६६,७४० आसीत्<ref name="जनगणना २०७८"/>। पश्चिमरुकुम् पश्चिमपहाडीप्रदेशे स्थितं पर्वतीयमण्डलम् अस्ति । अस्मिन् मण्डले बहवः उपत्यकाः सन्ति । अस्य सीमां पञ्चमण्डलानि सन्ति । [[लुम्बिनी प्रान्त]] पूर्वदिशि [[पूर्वरुकुममण्डल|पूर्वरुकुम]] तथा [[रोल्पामण्डल|रोल्पा]], दक्षिणदिशि [[साल्यान्मण्डल|साल्यान्]], पश्चिमदिशि [[जाजरकोटमण्डल|जाजरकोट]], उत्तरदिशि [[डोल्पामण्डल|डोल्पा]] च सन्ति । सन्दर्भ ग्रन्थाः r69u7pqf7j026sa5rrl0mpbjdcr8p6j 500946 500945 2026-09-28T10:37:33Z Ganesh Paudel 6561 500946 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | type = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | name = | native_name = | nickname = | native_name_lang = <!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | motto = | image_skyline =Chauarjahari.jpg | image_alt = | image_caption = [[चौरजहारी नगरपालिका|चौरजहारी]] | image_map = West Rukum Karnali locator.png | map_alt = | map_caption = कर्णाली प्रदेशे पश्चिम रुकुम मण्डलस्य अवस्थिति (पीत वर्णं) | image_map1 = | mapsize1 = | map_alt1 = | map_caption1 = | coordinates = {{coord|28.63|82.49|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रहरूको सूची|देश]] | subdivision_name = {{NPL}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[कर्णाली प्रदेश]] | parts_type = [[नेपालमा स्थानीय सरकार|स्थानीय तहहरू]] | parts_style = coll | p1 = [[नेपालका सहरहरूको सूची|'''नगरपालिका''']] | p2 = [[मुसिकोट नगरपालिका, पश्चिम रुकुम|मुसिकोट]] | p3 = [[चौरजहारी नगरपालिका|चौरजहारी]] | p4 = [[आठबिसकोट नगरपालिका|आठबिसकोट]] | p17 = [[नेपालका गाउँपालिकाहरूको सूची|'''गाउँपालिका''']] | p18 = [[बाँफिकोट गाउँपालिका|बाँफिकोट]] | p19 = [[त्रिवेणी गाउँपालिका, पश्चिम रुकुम|त्रिवेणी]] | p20 = [[सानीभेरी गाउँपालिका|सानीभेरी]] | established_title = स्थापना | established_date =वि.सं २०७४<ref>{{cite web|title=नेपालमा अब ७७ जिल्ला !|url=https://baahrakhari.com/detail/35201|date=शुक्रबार, भदौ ९, २०७४|accessdate=२६ असोज २०८२|work=बाह्रखरी|publisher=|language=नेपाली}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | seat_type = सदरमुकाम | seat = [[खलङ्गा, पश्चिम रुकुम|खलङ्गा]] <small> ([[मुसिकोट नगरपालिका, पश्चिम रुकुम|मुसिकोट नगरपालिका]]) | leader_title = प्रमुख | leader_name = | leader_party = | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = | leader_title2 = [[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची|निर्वाचन क्षेत्रहरू]] | leader_name2 = १ सिट [[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १]] | leader_title3 = [[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची|प्रदेश सभा निर्वाचन क्षेत्रहरू]] | leader_name3 = २ सिट [[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १(क)]] र<br/>[[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १(ख)]] | government_footnotes = <ref>{{cite web|url=https://daorukumwest.moha.gov.np/|title=जिल्ला प्रशासन कार्यालय, पश्चिम रुकुम}}</ref> | government_type = [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिल्ला समन्वय समिति]] | governing_body = [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिसस]], पश्चिम रुकुम | area_footnotes = | area_total_km2 = 1,213.49 | area_note = | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_min_m = | elevation_max_m = | population_footnotes = <ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&district=66|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 166740 | population_as_of = [[राष्ट्रिय जनगणना २०७८|वि.सं २०७८]] | population_density_km2 = auto | population_note = | population_rank = | population_blank1_title = घरधुरी | population_blank1 =37303 | demographics_type1 = [[जनसाङ्ख्यिकी]] | demographics1_title1 = जातीय समूहहरू | demographics1_info1 = [[क्षेत्री]], [[कामी जाति|कामी]], [[मगर जाति|मगर]] | demographics1_title2 = महिला ♀ | demographics1_info2 = ५१.४% | demographics1_title3 = पुरुष ♂ ९४.६८/१०० महिला | demographics1_info3 = | demographics_type2 = [[मानव विकास सूचकाङ्क]] | demographics2_title1 = प्रतिव्यक्ति आय | demographics2_info1 = | demographics2_title2 = गरिबी दर | demographics2_info2 = | demographics2_title3 = [[साक्षरता दर]] | demographics2_info3 = ७५.७४% | demographics2_title4 = | demographics2_info4 = | blank_name_sec1 = [[नेपालमा बोलिने भाषाहरू|आधिकारिक भाषा]](हरू) | blank_info_sec1 = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] | blank_name_sec2 = | blank_info_sec2 = | timezone1 = [[नेपाली समय]] | utc_offset1 = +०५:४५ | area_code_type = [[नेपालमा टेलिफोन कोड|टेलिफोन कोड]] | area_code = ०८८ | website = [https://daorukumwest.moha.gov.np/ जिप्रका, पश्चिम रुकुम] [https://dccrukumwest.gov.np/ जिसस, पश्चिम रुकुम] | footnotes = }} '''पश्चिमरुकुममण्डलम्''' [[नेपालम्|नेपालदेशस्य]] [[कर्णाली प्रदेशः|कर्णालीप्रदेशे]] स्थितं पर्वतीयमण्डलम् अस्ति ।<ref name="erukum">{{cite web |url= http://103.69.124.141/ |title=स्थानीय तहहरुको विवरण |language=नेपाली |website=www.mofald.gov.np |publisher=सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय|access-date=8 April 2018}}</ref> यो जिल्ला प्रदेशका १० जिल्लाहरू मध्ये एक हो।<ref>{{Cite web|title=कान्छो जिल्लाको तोतेबोलीः किन टुक्रियो पूर्वी रुकुम ?|url=https://www.onlinekhabar.com/2018/12/725383|access-date=2020-10-22|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> एतस्य मण्डलस्य मुख्यालय[[खलङ्गा, पश्चिम रुकुम|खलङ्गा]] वर्तते। सम्वत् २०७४ तमे वर्षे प्रशासनिक विभाजनस्य पुनर्संरचना अनन्तरम् पश्चिम रुकुम व [[रुकुममण्डलम्|पूर्वी रुकुम]] द्वे मण्डलयो विभक्तम्। पश्चिमरुकुममण्डलस्य कुलक्षेत्रं १,२१३.४९ वर्गकिलोमीटर् (४६८.५३ वर्गमील) अस्ति, अस्य मण्डलस्य कुलजनसंख्या [[नेपालस्य द्वादशराष्ट्रीयजनगणना, २०७८|२०७८ जनगणना]] इत्यस्य अनुसारं १६६,७४० आसीत्<ref name="जनगणना २०७८"/>। पश्चिमरुकुम् पश्चिमपहाडीप्रदेशे स्थितं पर्वतीयमण्डलम् अस्ति । अस्मिन् मण्डले बहवः उपत्यकाः सन्ति । अस्य सीमां पञ्चमण्डलानि सन्ति । [[लुम्बिनी प्रान्त]] पूर्वदिशि [[पूर्वरुकुममण्डल|पूर्वरुकुम]] तथा [[रोल्पामण्डल|रोल्पा]], दक्षिणदिशि [[साल्यान्मण्डल|साल्यान्]], पश्चिमदिशि [[जाजरकोटमण्डल|जाजरकोट]], उत्तरदिशि [[डोल्पामण्डल|डोल्पा]] च सन्ति । सन्दर्भ ग्रन्थाः kltuwn9gunvz7zcw1bph5e5winmiyby 500947 500946 2026-09-28T10:38:16Z Ganesh Paudel 6561 500947 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | type = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | name = | native_name = | nickname = | native_name_lang = <!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | motto = | image_skyline =Chauarjahari.jpg | image_alt = | image_caption = [[चौरजहारी नगरपालिका|चौरजहारी]] | image_map = West Rukum Karnali locator.png | map_alt = | map_caption = कर्णाली प्रदेशे पश्चिम रुकुम मण्डलस्य अवस्थिति (पीत वर्णं) | image_map1 = | mapsize1 = | map_alt1 = | map_caption1 = | coordinates = {{coord|28.63|82.49|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रहरूको सूची|देश]] | subdivision_name = {{NPL}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[कर्णाली प्रदेश]] | parts_type = [[नेपालमा स्थानीय सरकार|स्थानीय तहहरू]] | parts_style = coll | p1 = [[नेपालका सहरहरूको सूची|'''नगरपालिका''']] | p2 = [[मुसिकोट नगरपालिका, पश्चिम रुकुम|मुसिकोट]] | p3 = [[चौरजहारी नगरपालिका|चौरजहारी]] | p4 = [[आठबिसकोट नगरपालिका|आठबिसकोट]] | p17 = [[नेपालका गाउँपालिकाहरूको सूची|'''गाउँपालिका''']] | p18 = [[बाँफिकोट गाउँपालिका|बाँफिकोट]] | p19 = [[त्रिवेणी गाउँपालिका, पश्चिम रुकुम|त्रिवेणी]] | p20 = [[सानीभेरी गाउँपालिका|सानीभेरी]] | established_title = स्थापना | established_date =वि.सं २०७४<ref>{{cite web|title=नेपालमा अब ७७ जिल्ला !|url=https://baahrakhari.com/detail/35201|date=शुक्रबार, भदौ ९, २०७४|accessdate=२६ असोज २०८२|work=बाह्रखरी|publisher=|language=नेपाली}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | seat_type = सदरमुकाम | seat = [[खलङ्गा, पश्चिम रुकुम|खलङ्गा]] <small> ([[मुसिकोट नगरपालिका, पश्चिम रुकुम|मुसिकोट नगरपालिका]]) | leader_title = प्रमुख | leader_name = | leader_party = | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = | leader_title2 = [[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची|निर्वाचन क्षेत्रहरू]] | leader_name2 = १ सिट [[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १]] | leader_title3 = [[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची|प्रदेश सभा निर्वाचन क्षेत्रहरू]] | leader_name3 = २ सिट [[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १(क)]] र<br/>[[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १(ख)]] | government_footnotes = <ref>{{cite web|url=https://daorukumwest.moha.gov.np/|title=जिल्ला प्रशासन कार्यालय, पश्चिम रुकुम}}</ref> | government_type = [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिल्ला समन्वय समिति]] | governing_body = [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिसस]], पश्चिम रुकुम | area_footnotes = | area_total_km2 = 1,213.49 | area_note = | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_min_m = | elevation_max_m = | population_footnotes = <ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&district=66|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 166740 | population_as_of = [[राष्ट्रिय जनगणना २०७८|वि.सं २०७८]] | population_density_km2 = auto | population_note = | population_rank = | population_blank1_title = घरधुरी | population_blank1 =37303 | demographics_type1 = [[जनसाङ्ख्यिकी]] | demographics1_title1 = जातीय समूहहरू | demographics1_info1 = [[क्षेत्री]], [[कामी जाति|कामी]], [[मगर जाति|मगर]] | demographics1_title2 = महिला ♀ | demographics1_info2 = ५१.४% | demographics1_title3 = पुरुष ♂ ९४.६८/१०० महिला | demographics1_info3 = | demographics_type2 = [[मानव विकास सूचकाङ्क]] | demographics2_title1 = प्रतिव्यक्ति आय | demographics2_info1 = | demographics2_title2 = गरिबी दर | demographics2_info2 = | demographics2_title3 = [[साक्षरता दर]] | demographics2_info3 = ७५.७४% | demographics2_title4 = | demographics2_info4 = | blank_name_sec1 = [[नेपालमा बोलिने भाषाहरू|आधिकारिक भाषा]](हरू) | blank_info_sec1 = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] | blank_name_sec2 = | blank_info_sec2 = | timezone1 = [[नेपाली समय]] | utc_offset1 = +०५:४५ | area_code_type = [[नेपालमा टेलिफोन कोड|टेलिफोन कोड]] | area_code = ०८८ | website = [https://daorukumwest.moha.gov.np/ जिप्रका, पश्चिम रुकुम] [https://dccrukumwest.gov.np/ जिसस, पश्चिम रुकुम] | footnotes = }} '''पश्चिमरुकुममण्डलम्''' [[नेपालम्|नेपालदेशस्य]] [[कर्णाली प्रदेशः|कर्णालीप्रदेशे]] स्थितं पर्वतीयमण्डलम् अस्ति ।<ref name="erukum">{{cite web |url= http://103.69.124.141/ |title=स्थानीय तहहरुको विवरण |language=नेपाली |website=www.mofald.gov.np |publisher=सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय|access-date=8 April 2018}}</ref> यो जिल्ला प्रदेशका १० जिल्लाहरू मध्ये एक हो।<ref>{{Cite web|title=कान्छो जिल्लाको तोतेबोलीः किन टुक्रियो पूर्वी रुकुम ?|url=https://www.onlinekhabar.com/2018/12/725383|access-date=2020-10-22|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> एतस्य मण्डलस्य मुख्यालय[[खलङ्गा, पश्चिम रुकुम|खलङ्गा]] वर्तते। सम्वत् २०७४ तमे वर्षे प्रशासनिक विभाजनस्य पुनर्संरचना अनन्तरम् पश्चिम रुकुम व [[रुकुममण्डलम्|पूर्वी रुकुम]] द्वे मण्डलयो विभक्तम्। पश्चिमरुकुममण्डलस्य कुलक्षेत्रं १,२१३.४९ वर्गकिलोमीटर् (४६८.५३ वर्गमील) अस्ति, अस्य मण्डलस्य कुलजनसंख्या [[नेपालस्य द्वादशराष्ट्रीयजनगणना, २०७८|२०७८ जनगणना]] इत्यस्य अनुसारं १६६,७४० आसीत्<ref name="जनगणना २०७८"/>। पश्चिमरुकुम् पश्चिमपहाडीप्रदेशे स्थितं पर्वतीयमण्डलम् अस्ति । अस्मिन् मण्डले बहवः उपत्यकाः सन्ति । अस्य सीमां पञ्चमण्डलानि सन्ति । [[लुम्बिनी प्रान्त]] पूर्वदिशि [[पूर्वरुकुममण्डल|पूर्वरुकुम]] तथा [[रोल्पामण्डल|रोल्पा]], दक्षिणदिशि [[साल्यान्मण्डल|साल्यान्]], पश्चिमदिशि [[जाजरकोटमण्डल|जाजरकोट]], उत्तरदिशि [[डोल्पामण्डल|डोल्पा]] च सन्ति । ==सन्दर्भ ग्रन्थाः== ocd9r2b23wdq8jo3a0qc4bj8axkavnn 500972 500947 2026-09-28T10:51:48Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:कर्णालीप्रदेशस्य मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500972 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | type = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | name = | native_name = | nickname = | native_name_lang = <!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | motto = | image_skyline =Chauarjahari.jpg | image_alt = | image_caption = [[चौरजहारी नगरपालिका|चौरजहारी]] | image_map = West Rukum Karnali locator.png | map_alt = | map_caption = कर्णाली प्रदेशे पश्चिम रुकुम मण्डलस्य अवस्थिति (पीत वर्णं) | image_map1 = | mapsize1 = | map_alt1 = | map_caption1 = | coordinates = {{coord|28.63|82.49|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रहरूको सूची|देश]] | subdivision_name = {{NPL}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[कर्णाली प्रदेश]] | parts_type = [[नेपालमा स्थानीय सरकार|स्थानीय तहहरू]] | parts_style = coll | p1 = [[नेपालका सहरहरूको सूची|'''नगरपालिका''']] | p2 = [[मुसिकोट नगरपालिका, पश्चिम रुकुम|मुसिकोट]] | p3 = [[चौरजहारी नगरपालिका|चौरजहारी]] | p4 = [[आठबिसकोट नगरपालिका|आठबिसकोट]] | p17 = [[नेपालका गाउँपालिकाहरूको सूची|'''गाउँपालिका''']] | p18 = [[बाँफिकोट गाउँपालिका|बाँफिकोट]] | p19 = [[त्रिवेणी गाउँपालिका, पश्चिम रुकुम|त्रिवेणी]] | p20 = [[सानीभेरी गाउँपालिका|सानीभेरी]] | established_title = स्थापना | established_date =वि.सं २०७४<ref>{{cite web|title=नेपालमा अब ७७ जिल्ला !|url=https://baahrakhari.com/detail/35201|date=शुक्रबार, भदौ ९, २०७४|accessdate=२६ असोज २०८२|work=बाह्रखरी|publisher=|language=नेपाली}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | seat_type = सदरमुकाम | seat = [[खलङ्गा, पश्चिम रुकुम|खलङ्गा]] <small> ([[मुसिकोट नगरपालिका, पश्चिम रुकुम|मुसिकोट नगरपालिका]]) | leader_title = प्रमुख | leader_name = | leader_party = | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = | leader_title2 = [[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची|निर्वाचन क्षेत्रहरू]] | leader_name2 = १ सिट [[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १]] | leader_title3 = [[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची|प्रदेश सभा निर्वाचन क्षेत्रहरू]] | leader_name3 = २ सिट [[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १(क)]] र<br/>[[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १(ख)]] | government_footnotes = <ref>{{cite web|url=https://daorukumwest.moha.gov.np/|title=जिल्ला प्रशासन कार्यालय, पश्चिम रुकुम}}</ref> | government_type = [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिल्ला समन्वय समिति]] | governing_body = [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिसस]], पश्चिम रुकुम | area_footnotes = | area_total_km2 = 1,213.49 | area_note = | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_min_m = | elevation_max_m = | population_footnotes = <ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&district=66|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 166740 | population_as_of = [[राष्ट्रिय जनगणना २०७८|वि.सं २०७८]] | population_density_km2 = auto | population_note = | population_rank = | population_blank1_title = घरधुरी | population_blank1 =37303 | demographics_type1 = [[जनसाङ्ख्यिकी]] | demographics1_title1 = जातीय समूहहरू | demographics1_info1 = [[क्षेत्री]], [[कामी जाति|कामी]], [[मगर जाति|मगर]] | demographics1_title2 = महिला ♀ | demographics1_info2 = ५१.४% | demographics1_title3 = पुरुष ♂ ९४.६८/१०० महिला | demographics1_info3 = | demographics_type2 = [[मानव विकास सूचकाङ्क]] | demographics2_title1 = प्रतिव्यक्ति आय | demographics2_info1 = | demographics2_title2 = गरिबी दर | demographics2_info2 = | demographics2_title3 = [[साक्षरता दर]] | demographics2_info3 = ७५.७४% | demographics2_title4 = | demographics2_info4 = | blank_name_sec1 = [[नेपालमा बोलिने भाषाहरू|आधिकारिक भाषा]](हरू) | blank_info_sec1 = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] | blank_name_sec2 = | blank_info_sec2 = | timezone1 = [[नेपाली समय]] | utc_offset1 = +०५:४५ | area_code_type = [[नेपालमा टेलिफोन कोड|टेलिफोन कोड]] | area_code = ०८८ | website = [https://daorukumwest.moha.gov.np/ जिप्रका, पश्चिम रुकुम] [https://dccrukumwest.gov.np/ जिसस, पश्चिम रुकुम] | footnotes = }} '''पश्चिमरुकुममण्डलम्''' [[नेपालम्|नेपालदेशस्य]] [[कर्णाली प्रदेशः|कर्णालीप्रदेशे]] स्थितं पर्वतीयमण्डलम् अस्ति ।<ref name="erukum">{{cite web |url= http://103.69.124.141/ |title=स्थानीय तहहरुको विवरण |language=नेपाली |website=www.mofald.gov.np |publisher=सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय|access-date=8 April 2018}}</ref> यो जिल्ला प्रदेशका १० जिल्लाहरू मध्ये एक हो।<ref>{{Cite web|title=कान्छो जिल्लाको तोतेबोलीः किन टुक्रियो पूर्वी रुकुम ?|url=https://www.onlinekhabar.com/2018/12/725383|access-date=2020-10-22|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> एतस्य मण्डलस्य मुख्यालय[[खलङ्गा, पश्चिम रुकुम|खलङ्गा]] वर्तते। सम्वत् २०७४ तमे वर्षे प्रशासनिक विभाजनस्य पुनर्संरचना अनन्तरम् पश्चिम रुकुम व [[रुकुममण्डलम्|पूर्वी रुकुम]] द्वे मण्डलयो विभक्तम्। पश्चिमरुकुममण्डलस्य कुलक्षेत्रं १,२१३.४९ वर्गकिलोमीटर् (४६८.५३ वर्गमील) अस्ति, अस्य मण्डलस्य कुलजनसंख्या [[नेपालस्य द्वादशराष्ट्रीयजनगणना, २०७८|२०७८ जनगणना]] इत्यस्य अनुसारं १६६,७४० आसीत्<ref name="जनगणना २०७८"/>। पश्चिमरुकुम् पश्चिमपहाडीप्रदेशे स्थितं पर्वतीयमण्डलम् अस्ति । अस्मिन् मण्डले बहवः उपत्यकाः सन्ति । अस्य सीमां पञ्चमण्डलानि सन्ति । [[लुम्बिनी प्रान्त]] पूर्वदिशि [[पूर्वरुकुममण्डल|पूर्वरुकुम]] तथा [[रोल्पामण्डल|रोल्पा]], दक्षिणदिशि [[साल्यान्मण्डल|साल्यान्]], पश्चिमदिशि [[जाजरकोटमण्डल|जाजरकोट]], उत्तरदिशि [[डोल्पामण्डल|डोल्पा]] च सन्ति । ==सन्दर्भ ग्रन्थाः== [[वर्गः:कर्णालीप्रदेशस्य मण्डलानि]] lcbj53o0ppu4vjqfj4susk16gf4ibxv 0 92561 500950 2026-09-28T10:41:01Z Ganesh Paudel 6561 Ganesh Paudel इत्यनेन शीर्षकं परिवर्त्य [[रुकुममण्डलम्]] पृष्ठं [[पूर्वी रुकुममण्डलम्]] प्रति स्थानान्तरितम्: जिल्ला विभाजनम् 500950 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्दिष्टम् [[पूर्वी रुकुममण्डलम्]] jns2n7bp2vlar9gceg967jr6nkvw4n8 14 92562 500953 2026-09-28T10:44:52Z Ganesh Paudel 6561 नूतनवर्गं सृजितम् 500953 wikitext text/x-wiki बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि kuhhha607r7mx4dhmtvx6t8xlfr7pcp 500954 500953 2026-09-28T10:45:22Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:नेपालस्य प्रदेशगत मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500954 wikitext text/x-wiki बागमती प्रदेशस्य मण्डलानि [[वर्गः:नेपालस्य प्रदेशगत मण्डलानि]] rfercbjdgr7mmssx8ibwic2g72e2dek 14 92563 500955 2026-09-28T10:45:45Z Ganesh Paudel 6561 नूतनवर्गं सृजितम् 500955 wikitext text/x-wiki नेपालस्य प्रदेशगत मण्डलानि iut5n540oalyxfblxb1hugwa7l8bsm7 500956 500955 2026-09-28T10:46:09Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:नेपालस्य प्रशासनिकं विभाजनम्]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500956 wikitext text/x-wiki नेपालस्य प्रदेशगत मण्डलानि [[वर्गः:नेपालस्य प्रशासनिकं विभाजनम्]] c9g5ds5og0j4t7pxum9ixzjhe8gptrc 14 92564 500973 2026-09-28T10:52:20Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:नेपालस्य प्रदेशगत मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500973 wikitext text/x-wiki [[वर्गः:नेपालस्य प्रदेशगत मण्डलानि]] 9zli5a5b5m8dpzbzep61omf8hhzc6tg 14 92565 500975 2026-09-28T10:53:56Z Ganesh Paudel 6561 नूतनवर्गं सृजितम् 500975 wikitext text/x-wiki लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि mdfoumgcwmzf2671k73d8cxzrh95ss7 500976 500975 2026-09-28T11:00:31Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:नेपालस्य प्रदेशगत मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500976 wikitext text/x-wiki लुम्बिनीप्रदेशस्य मण्डलानि [[वर्गः:नेपालस्य प्रदेशगत मण्डलानि]] ao1e9c0vlgrqumedrjce8i47myynruc 14 92566 500988 2026-09-28T11:05:16Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:नेपालस्य प्रदेशगत मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 500988 wikitext text/x-wiki [[वर्गः:नेपालस्य प्रदेशगत मण्डलानि]] 9zli5a5b5m8dpzbzep61omf8hhzc6tg 0 92567 501005 2026-09-28T11:11:31Z Ganesh Paudel 6561 Ganesh Paudel इत्यनेन शीर्षकं परिवर्त्य [[बारामण्डलम्]] पृष्ठं [[बाराँमण्डलम्]] प्रति स्थानान्तरितम्: शीर्षक में गलत वर्तनी 501005 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्दिष्टम् [[बाराँमण्डलम्]] lgv7aa5egvi4f74zt3y3vodd0h91zaf 14 92568 501007 2026-09-28T11:12:49Z Ganesh Paudel 6561 मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि नवीनं पृष्ठं निर्मितमस्ति 501007 wikitext text/x-wiki मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि 957r5drc0w7oqazapkt37ozyna3p2oq 501008 501007 2026-09-28T11:13:16Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:नेपालस्य प्रदेशगत मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501008 wikitext text/x-wiki मधेशप्रदेशस्य मण्डलानि [[वर्गः:नेपालस्य प्रदेशगत मण्डलानि]] 383q2b4z6qnvf0lh2gjspjjh6e4feqb 14 92569 501021 2026-09-28T11:16:19Z Ganesh Paudel 6561 गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि नवीनं पृष्ठं निर्मितमस्ति 501021 wikitext text/x-wiki गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि a2fj0izpfb1194c6mh00pminbgstjss 501022 501021 2026-09-28T11:16:41Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:नेपालस्य प्रदेशगत मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501022 wikitext text/x-wiki गण्डकीप्रदेशस्य मण्डलानि [[वर्गः:नेपालस्य प्रदेशगत मण्डलानि]] g4ru6chadtkwp9vd9zki3ig4chxcl30 14 92570 501041 2026-09-28T11:23:19Z Ganesh Paudel 6561 added [[Category:नेपालस्य प्रदेशगत मण्डलानि]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 501041 wikitext text/x-wiki [[वर्गः:नेपालस्य प्रदेशगत मण्डलानि]] 9zli5a5b5m8dpzbzep61omf8hhzc6tg