विकिस्रोतः sawikisource https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%AE%E0%A5%8D MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter माध्यमम् विशेषः सम्भाषणम् सदस्यः सदस्यसम्भाषणम् विकिस्रोतः विकिस्रोतःसम्भाषणम् सञ्चिका सञ्चिकासम्भाषणम् मीडियाविकि मीडियाविकिसम्भाषणम् फलकम् फलकसम्भाषणम् साहाय्यम् साहाय्यसम्भाषणम् वर्गः वर्गसम्भाषणम् प्रवेशद्वारम् प्रवेशद्वारसम्भाषणम् लेखकः लेखकसम्भाषणम् पृष्ठम् पृष्ठसम्भाषणम् अनुक्रमणिका अनुक्रमणिकासम्भाषणम् श्रव्यम् श्रव्यसम्भाषणम् TimedText TimedText talk पटलम् पटलसम्भाषणम् Event Event talk 0 7104 418595 418592 2026-09-23T14:56:13Z Visasank 9788 418595 wikitext text/x-wiki {{श्रीविष्णुपुराणम्-चतुर्थांशः}} <poem><span style="font-size: 14pt; line-height: 200%"> ॥ अथ चतुर्थोऽध्यायः ॥ (सगरस्य अश्वमेधयज्ञः, सौदासचरित्रम्, रामचरित्रम्) श्रीपराशर उवाच काश्यपदुहिता सुमतिः विदर्भराजतनया केशिनी च द्वे भार्ये सगरस्य आस्ताम् ॥१॥ ताभ्यां चापत्यार्थम् और्वः परमेण समाधिनाराधितो वरम् अदात् ॥२॥ “एका वंशकरमेकं पुत्रम्, अपरा षष्टिं पुत्रसहस्राणां जनयिष्यतीति यस्या यदभिमतं तदिच्छया गृह्यताम्” इत्युक्ते केशिनी एकं वरयामास ॥३॥ सुमतिः पुत्रसहस्राणि षष्टिं वव्रे ॥४॥ “तथा” इत्युक्ते अल्पैरहोभिः केशिनी पुत्रम् एकम् असमञ्जसनामानं वंशकरम् असूत ॥५॥ काश्यपतनयायाः तु सुमत्याः षष्टिः पुत्रसहस्रणि अभवन् ॥६॥ तस्मात् असमञ्जसात् अंशुमान् नाम कुमारो जज्ञे ॥७॥ स त्वसमञ्जसो बालो बाल्यादेव असद्वृत्तोऽभूत् ॥८॥ पिता चास्य अचिन्तयत् “अयम् अतीतबाल्यः सुबुद्धिमान् भविष्यति” इति ॥९॥ अथ तत्रापि च वयसि अतीते असच्चरितमेनं पिता तत्याज ॥१०॥ तान्यपि षष्टिः पुत्रसहस्राणि असमञ्जसचरितमेव अनुचक्रुः ॥११॥ ततश्च असमञ्जसचरितानुकारिभिः सागरैः अपध्वस्तयज्ञादिसन्मार्गे जगति देवाः सकलविद्यामयम् असंस्पृष्टम् अशेषदोषैः भगवतः पुरुषोत्तमस्य अंशभूतं कपिलं प्रणम्य तदर्थम् ऊचुः ॥१२॥ “भगवन् एभिः सगरतनयैः असमञ्जसचरितम् अनुगम्यते ॥१३॥ कथमेभिः असद्वृत्तम् अनुसरद्भिः जगद्भविष्यतीति ॥१४॥ अत्यार्तजगत्परित्राणाय च भगवतोऽत्र शरीरग्रहणम्” इत्याकर्ण्य भगवानाह “अल्पैरैव दिनैर्विनङ्क्ष्यन्ति” इति ॥१५॥ अत्रान्तरे च सगरो हयमेधम् आरभत ॥१६॥ तस्य च पुत्रैः अधिष्ठितम् अस्य अश्वं कोऽप्यपहृत्य भुवो बिलं प्रविवेश ॥१७॥ ततः तत्तनयाश्च अश्वखुरगतिनिर्बन्धेन अवनीम् एकैको योजनं चख्नुः ॥१८॥ पाताले चाश्वं परिभ्रमन्तं तम् अवनीपतितनयास्ते ददृशुः ॥१९॥ नातिदूरेऽवस्थितं च भगवन्तम् अपघने शरत्कालेऽर्कमिव तेजोभिः अवनतमूर्धम् अधश्च अशेषदिशश्च उद्भासयमानं हयहर्त्तारं कपिलर्षिम् अपश्यन् ॥२०॥ ततश्च उद्यतायुधा “दुरात्मायम् अस्मदपकारी यज्ञविघ्नकारी हन्यतां हयहर्त्ता हन्यताम्” इति अवोचन् अभ्यधावंश्च ॥२१॥ ततस्तेनापि भगवता किञ्चित् ईषत्परिवर्त्तितलोचनेन अवलोकिताः स्वशरीरसमुत्थेन अग्निना दह्यमाना विनेशुः ॥२२॥ सगरोऽपि अवगम्य अश्वानुसारि तत्पुत्रबलम् अशेषं परमर्षिणा कपिलेन तेजसा दग्धं ततो अंशुमन्तम् असमञ्जसपुत्रम् अश्वानयनाय युयोज ॥२३॥ स तु सगरतनयखातमार्गेण कपिलमुपगम्य भक्तिनम्रस्तदा तृष्टाव ॥२४॥ अथैनं भगवानाह ॥२५॥ “गच्छैनं पितामहाय अश्वं प्रापय, वरं वृणीष्व च, पुत्रक, पौत्राश्च ते स्वर्गाद्गङ्गां भुवम् आनेष्यन्त” इति ॥२६॥ अथांशुमानपि “स्वर्यातानां ब्रह्मदण्डहतानाम् अस्मत्पितॄणाम् अस्वर्गयोग्यानां स्वर्गप्राप्तिकरं वरम् अस्माकं प्रयच्छ” इति प्रत्याह ॥२७॥ तदाकर्ण्य तं च भगवानाह “उक्तमेवैतत् मयाद्य पौत्रस्ते त्रिदिवाद्गङ्गां भुवम् आनेयिष्यति” इति ॥२८॥ तदम्भसा च संस्पृष्टेषु अस्थिभस्मसु एते च स्वर्गमारोक्ष्यन्ति ॥२९॥ भगवद्विष्णुपादाङ्गुष्ठनिर्गतस्य हि जलस्य एतन्माहात्म्यम् ॥३०॥ यन्न केवलमभिसन्धिपूर्वकं स्नानाद्युपभोगेषु उपकारकम् अनभिसंहितमपि अपेतप्राणस्य अस्थिचर्मस्नायुकेशाद्युपस्पृष्टं शरीरजमपि पतितं सद्यः शरीरिणं स्वर्गं नयति” इत्युक्तः प्रणम्य भवगते, अश्वमादाय पितामहयज्ञम् आजगाम ॥३१॥ सगरोऽपि अश्वमासाद्य तं यज्ञं समापयामास ॥३२॥ सागरं च आत्मजप्रीत्या पुत्रत्वे कल्पितवान् ॥३३॥ तस्यांशुमतो दिलीपः पुत्रोऽभवत् ॥३४॥ दिलीपस्य भगीरथः योऽसौ गङ्गां स्वर्गादिह आनीय भागीरथीसंज्ञां चकार ॥३५॥ भगीरथात् सुहोत्रः सुहोत्रात् श्रुतः, तस्यापि नाभागः ततोऽम्बरीषः, तत्पुत्रः सिन्धुद्वीपः सिन्धुद्वीपात् अयुतायुः ॥३६॥ तत्पुत्रश्च ऋतुपर्णः, योऽसौ नलसहायो अक्षहृदयज्ञोऽभूत् ॥३७॥ ऋतुपर्णपुत्रः सर्वकामः ॥३८॥ तत्तनयः सुदासः ॥३९॥ सुदासात् सौदासो मित्रसहनामा ॥४०॥ स च अटव्यां मृगयार्थी पर्यटन् व्याघ्रद्वयम् अपश्यत् ॥४१॥ ताभ्यां तद्वनम् अपमृगं कृतं मत्वा एकं तयोः बाणेन जघान ॥४२॥ म्रियमाणः च असौ अतिभीषणाकृतिः अतिकरालवदनो राक्षसोऽभूत् ॥४३॥ द्वितीयोऽपि “प्रतिक्रियां ते करिष्यामि” इत्युक्त्वा अन्तर्धानं जगाम ॥४४॥ कालेन गच्छता सौदासो यज्ञमयजत् ॥४५॥ परिनिष्ठितयज्ञे आचार्ये वसिष्ठे निष्क्रान्ते तद्रक्षो वसिष्ठरूपम् आस्थाय “यज्ञावसाने मम नरमांसभोजनं देयमिति तत्संस्क्रियतां क्षणात् आगमिष्यामि” इत्युक्त्वा निष्क्रान्तः ॥४६॥ भूयश्च सूदवेषं कृत्वा राजाज्ञया मानुषं मांसं संस्कृत्य राज्ञे न्यवेदयत् ॥४७॥ असावपि हिरण्यपात्रे मांसमादाय वसिष्ठागमनप्रतीक्षकोऽभवत् ॥४८॥ आगताय वसिष्ठाय निवेदितवान् ॥४९॥ स चाप्यचिन्तयत् “अहो अस्य राज्ञो दौश्शील्यं येन एतन्मांसम् अस्माकं प्रयच्छति किमेतद्द्रव्यजातम्” इति ध्यानपरोऽभवत् ॥५०॥ अपश्यच्च तन्मांसं मानुषम् ॥५१॥ अतः क्रोधकलुषीकृतचेता राजनि शापमुत्ससर्ज ॥५२॥ “यस्मात् अभोज्यमेतत् अस्मद्विधानां तपस्विनाम् अवगच्छन्नपि भवान् मह्यं ददाति तस्मात् तवैवात्र लोलुपता भविष्यति” इति ॥५३॥ अनन्तरं च तेनापि “भगवता एवाभिहितो अस्मि” इत्युक्ते “किं किं मयाभिहितम्” इति मुनिः पुनरपि समाधौ तस्थौ ॥५४॥ समाधिविज्ञानावगतार्थः च अनुग्रहं तस्मै चकार “नात्यन्तिकम् एतत् द्वादशाब्दं तव भोजनं भविष्यति” इति ॥५५॥ असावपि प्रतिगृह्योदकाञ्जलिं मुनिशापप्रदानाय उद्यतो “भगवन् अयम् अस्मद्गुरुः नार्हसि एनं कुलदेवताभूतम् आचार्यं शप्तुम्” इति मदयन्त्या स्वपत्न्या प्रसादितः । शस्याम्बुदरक्षणार्थं तच्छापाम्बु नोर्व्यां न चाकाशे चिक्षेप, किं तु तेनैव स्वपादौ सिषेच ॥५६॥ तेन च क्रोधाश्रितेनाम्बुना दग्धच्छायौ तत्पादौ कल्माषताम् उपगतौ ततः स कल्माषपादसंज्ञाम् अवाप ॥५७॥ वसिष्ठशापाच्च षष्ठे षष्ठे काले राक्षसस्वभावमेत्याटव्यां पर्यटन् अनेकशो मानुषान् अभक्षयत् ॥५८॥ एकदा तु कञ्चिन्मुनिम् ऋतुकाले भार्यासङ्गतं ददर्श ॥५९॥ तयोश्च तमतिभीषणं राक्षसस्वरूपम् अवलोक्य त्रासात् दम्पत्योः प्रधावितयोः ब्राह्मणं जग्राह ॥६०॥ ततस्सा ब्राह्मणी बहुशः तम् अभियाचितवती ॥६१॥ “प्रसीद इक्ष्वाकुकुलतिलकभूतः त्वं महाराजो मित्रसहो न राक्षसः ॥६२॥ नार्हसि स्त्रीधर्मसुखाभिज्ञो मयि अकृतार्थायाम् अस्मद्भर्त्तारं हन्तुम्” इत्येवं बहुप्रकारं तस्यां विलपन्त्यां, व्याघ्रः पशुमिवारण्येऽभिमतं तं ब्राह्मणम् अभक्षयत् ॥६३॥ ततश्चातिकोपसमन्विता ब्राह्मणी तं राजानं शशाप ॥६४॥ “यस्मादेवं मयि अतृप्तायां त्वया अयं मत्पतिः भक्षितः तस्मात् त्वमपि कामोपभोगप्रवृत्तोऽन्तं प्राप्स्यसि” इति ॥६५॥ शप्त्वा चैवं सा अग्निं प्रविवेश ॥६६॥ ततस्तस्य द्वादशाब्दपर्यये विमुक्तशापस्य स्त्रीविषयाभिलाषिणो मदयन्ती तं स्मारयामास ॥६७॥ ततः परम् असौ स्त्रीभोगं तत्याज ॥६८॥ वसिष्ठश्च अपुत्रेण राज्ञा पुत्रार्थम् अभ्यर्थितो मदयन्त्यां गर्भाधानं चकार ॥६९॥ यदा च सप्तवर्षाण्यसौ गर्भो न जज्ञे, ततस्तं गर्भमश्मना सा देवी जघान ॥७०॥ पुत्रः च अजायत ॥७१॥ तस्य च अश्मक इत्येव नामाभवत् ॥७२॥ अश्मकस्य मूलको नाम पुत्रोऽभवत् ॥७३॥ योऽसौ निःक्षत्रे क्ष्मातलेऽस्मिन् क्रियमाणे स्त्रीभिः विवस्त्राभिः परिवार्य रक्षितः ततः तं नारीकवचम् उदाहरन्ति ॥७४॥ मूलकाद्दशरथस्तस्मादिलिविलस्ततश्च विश्वसहः ७५ । तस्माच्च खट्वांगः योसौ देवासुरसंग्रामे देवैरभ्यर्थितोऽसुराञ्जघान ७६ । स्वर्गे च कृतप्रियैर्देवैर्वरग्रहणाय चोदितः प्राह ७७ । यद्यवश्यं वरो ग्राह्यः तन्ममायुः कथ्यतामिति ७८ । अनंतरं च तैरुक्तं मुहूर्त्तमेकं प्रमाणं तवायुरित्युक्तोथास्खलितगतिना विमानेन लघिमादिगुणो मर्त्यलोकमागम्येदमाह ७९ । यथा न ब्राह्मणेभ्यस्सकाशादात्मापि मे प्रियतरः न च स्वधर्मोल्लंघनं मया कदाचिदप्यनुष्ठितं न च सकलदेवमानुषपशुपक्षिवृक्षादिकेष्वच्युतव्यतिरेकवती दृष्टिर्ममाभूत् तथा तमेवं मुनिजनानुस्मृतं भगवंतमस्खलितगतिः प्रापयेयमित्यश्षोदेवगुरौ भगवत्यनिर्द्देश्यवपुषि सत्तामात्रात्मन्यात्मानं परमात्मनि वासुदेवाख्ये युयोज तत्रैव च लयमवाप ८० । अत्रापि श्रूयते श्लोको गीतस्सप्तर्षिभिः पुरा । खट्वांगेन समो नान्यः कश्चिदुर्व्यां भविष्यति ८१ । येन स्वर्गादिहागम्य मुहूर्त्तं प्राप्य जीवितम् । त्रयोतिसंधिता लोका बुद्ध्या सत्येन चैव हि ८२ । खट्वांगाद्दीर्घबाहुः पुत्रोऽभवत् ८३ । ततो रघुरभवत् ८४ । तस्मादप्यजः ८५ । अजाद्दशरथः ८६ । तस्यापि भगवानब्जनाभो जगतः स्थित्यर्थमात्मांश्नो रामलक्ष्मणभरतशत्रुघ्नरूपेण चतुर्द्धा पुत्रत्वमायासीत् ८७ । रामोपि बाल एव विश्वमित्रयागरक्षणाय गच्छंस्ताटकां जघान ८८ । यज्ञे च मारीचमिषुवाताहतं समुद्रे चिक्षेप ८९ । सुबाहुप्रमुखांश्च क्षयमनयत् ९० । दर्शनमात्रेणाहल्यामपापां चकार ९१ । जनकगृहे च माहेश्वरं चापमनायासेन बभंज ९२ । सीतामयोनिजां जनकराजतनयां वीर्यशुल्कां लेभे ९३ । सकलक्षत्त्रियक्षयकारिणमश्षोहैहयकुलधूमकेतुभूतं च परशुराममपास्तवीर्यबलावलेपं चकार ९४ । पितृवचनाच्चागणितराज्याभिलाषो भ्रातृभार्यासमेतो वनं प्रविवेश ९५ । विराधखरदूषणादीन् कबंधवालिनौ च निजघान ९६ । बद्धा चांभोनिधिमसेषराक्षसकुलक्षयं कृत्वा दशाननापहृतां भार्यां तद्वधादपहृतकलंकामप्यनलप्रवेशशुद्धामश्षोदेवसंघैस्तूयमानशीलां जनकराजकन्यामयोध्यामानिन्ये ९७ । ततश्चाभिषेकमंगलं मैत्रेय वर्षशतेनापि वक्तुं न शक्यते संक्षेपेण श्रूयताम् ९८ । लक्ष्मणभरतशत्रुघ्नविभीषणसुग्रीवांगदजाम्बवद्धनुमत्प्रभृतिभिस्समु-त्फुल्लवदनैश्छत्रचामरादियुतैः सेव्यमानो दाशरथिर्ब्रह्मेंयमनिरृतिवरुणवायुकुबेरेशानप्रभृतिभिस्सर्वामरैर्वसि-ष्ठवामदेववाल्मीकिमार्कण्डेयविश्वामित्रभरद्वाजागस्त्यप्रभृतिभिर्मु-निवरैः ऋग्यजुस्सामाथर्वैस्संस्तूयमानो नृत्यगीतवाद्याद्यखिललोकमंगलवाद्यैर्वीणावेणुमृदंगभेरीपटहशंखकाहलगोमुखप्रभृतिभिस्सुना-दैस्समस्तभूभृतां मध्ये सकललोकरक्षार्थं यथोचितमभिषिक्तो दाशरथिः कोसलेंद्रो रघुकुलतिलको जानकीप्रियो भ्रातृत्रयप्रियस्सिंहासनगत एकादसाब्दसहस्रं राज्यमकरोत् ९९ । भरतोपि गंधर्वविषयसाधनाय गच्छन् संग्रामे गंधर्वकोटीस्तिस्रो जघान १०० । शत्रुघ्नेनाप्यमितबलपराक्रमो मधुपुत्रो लवणो नाम राक्षसो निहतो मथुरा च निवेशिता १०१ । इत्येवमाद्यतिबलपराक्रमविक्रमणैरतिदुष्टसंहारिणोश्षोस्य जगतो निष्पादितस्थितयो रामलक्ष्मणभरतशत्रुघ्नाः पुनरपि दिवमारूढाः १०२ । येऽपि तेषु भगवदंश्ष्वोनुरागिणः कोसलनगरजानपदास्तेपि तन्मनसस्तत्सालोक्यतामवापुः १०३ । अतिदुष्टसंहारिणो रामस्य कुशलवौ द्वौ पुत्रौ लक्ष्मणस्यांगदचंद्र केतू तक्षपुष्कलौ भरतस्य सुबाहुशूरसेनौ शत्रुघ्नस्य १०४ । कुशस्यातिथिरतिथेरपि निषधः पुत्रोऽभूत् १०५ । निषधस्याप्यनलस्तस्मादपि नभाः नभसः पुंडरीकस्तत्तनयः क्षेमधन्वा तस्य च देवानीकस्तस्याप्यहीनकोऽहीनकस्यापि रुरुस्तस्य च पारियात्रकः पारियात्राद्देवलो देवलाद्वच्चलः तस्याप्युत्कः उत्काच्च वज्रनाभस्तस्माच्छंखणस्तमाद्युषिताश्वस्ततश्च विश्वसहो जज्ञे १०६ । तस्माद्धिरण्यनाभः यो महायोगीस्वराज्जैमिनेश्शिष्याद्याज्ञवल्क्याद्योगमवाय १०७ । हिरण्यनाभस्य पुत्रः पुष्यस्तस्माद् ध्रुवसंधिस्ततस्सुदर्शनस्तस्मादग्निवर्णस्ततश्शीघ्रगस्तस्मादपि मरुः पुत्रोऽभवत् १०८ । योसौ योगमास्थायाद्यापि कलापग्राममश्रित्य तिष्ठति १०९ । आगामियुगे सूर्यवंशक्षत्रव्रत आवर्त्तयिता भविष्यति ११० । तस्यात्मजः प्रशुश्रुकस्तस्यापि सुसंधिस्ततश्चाप्यमर्षस्तस्य च सहस्वांस्ततश्च विश्वभवः १११ । तस्य बृहद्बलः योर्जुनतनयेनाभिमन्युनाभारतयुद्धे क्षयमनीयत ११२ । एते इक्ष्वाकुभूपालाः प्राधान्येन मयेरिताः । एतेषां चरितं शृण्वन् सर्वपापैः प्रमुच्यते ११३ । इति श्रीविष्णुमहापुराणे चतुर्थांशो! चतुर्थोऽध्यायः ४। </span></poem>। [[वर्गः:श्रीविष्णुपुराणम्-चतुर्थांशः]]। gi74t3j994syxlt9507gase7qsrkp5n 104 67984 418596 154337 2026-09-24T06:57:52Z Swaminathan sitapathi 4227 418596 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Pooja Seethur" />{{rh|left=( ३१८ )|center=अभिज्ञानशाकुन्तलम् ।|right=[ पंचमः}}</noinclude>{{rh|left=( ३१८ )|center='''अभिज्ञानशाकुन्तलम् ।'''|right=[ पंचमः}} {{gap}}शकुन्तला - होदु । जइ परमत्थतो परिपरिग्गहसंकिणा तुए एवं वतुं पत्तं ता अहिण्णाणेण इमिणा तुह आसं<ref>संदेहं इति क० पु० पाठः ।</ref>कं अवणइस्सं । [ भवतु । यदि परमार्थतः परपरिग्रहशंकिना त्वयैव वक्तुं प्रवृत्तं भिज्ञानेनानेन तवाशंकामपनेष्यामि ] {{gap}}राजा -- उदारः कल्पः ॥ {{gap}}शकुन्तला - ( मुद्रास्थानं परामृश्य ) ह<ref>हद्वि हद्धि ( हा धिक् हा धिक् ) इति क्र० पु० पाठ: ।</ref> घ्दी । अंगुलीअ असुण्णा मे अंगुली । ( इति सविषादं गौतमीमवेक्षते ) [ हा धिक् । अंगुलीकशून्या मेंऽगुलिः ] {{gap}}गौतमी -- णूणं दे सक्कावदारम्भन्तरे सचीतित्थसलिलं वन्दमाण<ref>तुह हत्यादी ( तव हस्तात् ) इत्यधिकं क० पु० ।</ref>ए पन्हं अंगुली अअं । [ नूनं ते शक्रावताराभ्यन्तरे शचीतीर्थसलिलं वन्दमानायाः प्रभ्रष्टमंगुलीयकम् ] {{gap}}राजा - ( सस्मितम् ) इदं तत्प्रत्युत्पन्नमति स्त्रैणमिति यदुच्यते । {{rule}} मिमं जनं मल्लक्षणं पातयितुं च पतितं कर्तुं किमीहसे चेष्टसे । त्वं विहा" गमनेनैव पतितासीति णिचा ध्वन्यते । कूलंषा तटसंघर्षिणी सिन्धुर्नदी प्रसन्नमम्भो यथा कलुषयति तय्तरुं च पातयति तद्वदित्युपमा । अत्र भिन्ने अपि गुणकिये अतिशयोक्त्याभेदेनाध्यवसिते । अत्रोपमेये प्रकृतमन्तर्वर्तिविशेषण मस्त्वैवेत्युपमाने कूलंकषेति विशेषणम् । पूर्वार्धे गुणक्रिययोः समुच्चयः ।' दोषप्रसंख्यापनयादपवादस्तु स स्मृतः' इति । भवतु पूर्यताम् । अनेन दोषप्रख्यापनेनेत्यर्थः । यदि परमार्थतः परपरिग्रहशांङ्कना स्वयैवं वक्तुं प्रवृत्तम् । ता तर्ह्यभिज्ञानेन मुद्रिकारूपचिहेन तवाशङ्कामपनेष्यामि । उदारः कल्पो मुख्य न्यायः । ' कल्पः स्यात्प्रत्यये न्याये ' इति विश्वः । महान्विश्वासो वा । हा धिक् । अंगुलीयकान्या में गुलिः । नूनं ते शकावताराभ्यन्तरे शचीतीर्थसलिलं वन्दमानायाः प्रभ्रष्टमंगुलीयकम् । प्रत्युत्पन्नमति स्त्रैणं स्त्रीसमूह इति यज्जगति प्रसिद्धं तदिदं परिदृश्यमा- {{rule}} कूलंकषेवेत्यादि । कूलंकषा उत्कूलप्रवाहा मर्यादालधिनीति यावत् । उदारः कल्पः उन्नतः प्रकारः । संदेहापनयनक्षम इत्यर्थः । स्त्रैणं स्त्रीजातिः । प्रत्युत्पन्नमतिः प्रत्युत्पन्ना तात्कालिकी मतिर्यस्य तत्तथोक्तम् । यदुच्यते लोकैरिति शेषः तदद्यानुभवात् {{rule}}<noinclude>{{c|१ संदेहें इति च० पु० पाठः । २ हृदि हद्धि ( हा धिङ् हा धिक्) इति क० पु• पाठः। । ३ तुह हत्था ( तव हस्तात् ) इत्यधिकं क० पु० ।}}</noinclude> 5ip039hxxg9z582j1369lqf3vobfb7w 418597 418596 2026-09-24T06:58:35Z Swaminathan sitapathi 4227 /* शोधितम् */ 418597 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Swaminathan sitapathi" />{{rh|left=( ३१८ )|center=अभिज्ञानशाकुन्तलम् ।|right=[ पंचमः}}</noinclude> {{gap}}शकुन्तला - होदु । जइ परमत्थतो परिपरिग्गहसंकिणा तुए एवं वतुं पत्तं ता अहिण्णाणेण इमिणा तुह आसं<ref>संदेहं इति क० पु० पाठः ।</ref>कं अवणइस्सं । [ भवतु । यदि परमार्थतः परपरिग्रहशंकिना त्वयैव वक्तुं प्रवृत्तं भिज्ञानेनानेन तवाशंकामपनेष्यामि ] {{gap}}राजा -- उदारः कल्पः ॥ {{gap}}शकुन्तला - ( मुद्रास्थानं परामृश्य ) ह<ref>हद्वि हद्धि ( हा धिक् हा धिक् ) इति क्र० पु० पाठ: ।</ref> घ्दी । अंगुलीअ असुण्णा मे अंगुली । ( इति सविषादं गौतमीमवेक्षते ) [ हा धिक् । अंगुलीकशून्या मेंऽगुलिः ] {{gap}}गौतमी -- णूणं दे सक्कावदारम्भन्तरे सचीतित्थसलिलं वन्दमाण<ref>तुह हत्यादी ( तव हस्तात् ) इत्यधिकं क० पु० ।</ref>ए पन्हं अंगुली अअं । [ नूनं ते शक्रावताराभ्यन्तरे शचीतीर्थसलिलं वन्दमानायाः प्रभ्रष्टमंगुलीयकम् ] {{gap}}राजा - ( सस्मितम् ) इदं तत्प्रत्युत्पन्नमति स्त्रैणमिति यदुच्यते । {{rule}} मिमं जनं मल्लक्षणं पातयितुं च पतितं कर्तुं किमीहसे चेष्टसे । त्वं विहा" गमनेनैव पतितासीति णिचा ध्वन्यते । कूलंषा तटसंघर्षिणी सिन्धुर्नदी प्रसन्नमम्भो यथा कलुषयति तय्तरुं च पातयति तद्वदित्युपमा । अत्र भिन्ने अपि गुणकिये अतिशयोक्त्याभेदेनाध्यवसिते । अत्रोपमेये प्रकृतमन्तर्वर्तिविशेषण मस्त्वैवेत्युपमाने कूलंकषेति विशेषणम् । पूर्वार्धे गुणक्रिययोः समुच्चयः ।' दोषप्रसंख्यापनयादपवादस्तु स स्मृतः' इति । भवतु पूर्यताम् । अनेन दोषप्रख्यापनेनेत्यर्थः । यदि परमार्थतः परपरिग्रहशांङ्कना स्वयैवं वक्तुं प्रवृत्तम् । ता तर्ह्यभिज्ञानेन मुद्रिकारूपचिहेन तवाशङ्कामपनेष्यामि । उदारः कल्पो मुख्य न्यायः । ' कल्पः स्यात्प्रत्यये न्याये ' इति विश्वः । महान्विश्वासो वा । हा धिक् । अंगुलीयकान्या में गुलिः । नूनं ते शकावताराभ्यन्तरे शचीतीर्थसलिलं वन्दमानायाः प्रभ्रष्टमंगुलीयकम् । प्रत्युत्पन्नमति स्त्रैणं स्त्रीसमूह इति यज्जगति प्रसिद्धं तदिदं परिदृश्यमा- {{rule}} कूलंकषेवेत्यादि । कूलंकषा उत्कूलप्रवाहा मर्यादालधिनीति यावत् । उदारः कल्पः उन्नतः प्रकारः । संदेहापनयनक्षम इत्यर्थः । स्त्रैणं स्त्रीजातिः । प्रत्युत्पन्नमतिः प्रत्युत्पन्ना तात्कालिकी मतिर्यस्य तत्तथोक्तम् । यदुच्यते लोकैरिति शेषः तदद्यानुभवात् {{rule}}<noinclude>{{c|१ संदेहें इति च० पु० पाठः । २ हृदि हद्धि ( हा धिङ् हा धिक्) इति क० पु• पाठः। । ३ तुह हत्था ( तव हस्तात् ) इत्यधिकं क० पु० ।}}</noinclude> p78w8x3j1q513ty0o4uqrtqtxi4se32 418598 418597 2026-09-24T06:59:28Z Swaminathan sitapathi 4227 418598 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Swaminathan sitapathi" />{{rh|left=( ३१८ )|center=अभिज्ञानशाकुन्तलम् ।|right=[ पंचमः}}</noinclude> {{gap}}शकुन्तला - होदु । जइ परमत्थतो परिपरिग्गहसंकिणा तुए एवं वतुं पत्तं ता अहिण्णाणेण इमिणा तुह आसं<ref>संदेहं इति क० पु० पाठः ।</ref>कं अवणइस्सं । [ भवतु । यदि परमार्थतः परपरिग्रहशंकिना त्वयैव वक्तुं प्रवृत्तं भिज्ञानेनानेन तवाशंकामपनेष्यामि ] {{gap}}राजा -- उदारः कल्पः ॥ {{gap}}शकुन्तला - ( मुद्रास्थानं परामृश्य ) ह<ref>हद्वि हद्धि ( हा धिक् हा धिक् ) इति क्र० पु० पाठ: ।</ref> घ्दी । अंगुलीअ असुण्णा मे अंगुली । ( इति सविषादं गौतमीमवेक्षते ) [ हा धिक् । अंगुलीकशून्या मेंऽगुलिः ] {{gap}}गौतमी -- णूणं दे सक्कावदारम्भन्तरे सचीतित्थसलिलं वन्दमाण<ref>तुह हत्यादी ( तव हस्तात् ) इत्यधिकं क० पु० ।</ref>ए पन्हं अंगुली अअं । [ नूनं ते शक्रावताराभ्यन्तरे शचीतीर्थसलिलं वन्दमानायाः प्रभ्रष्टमंगुलीयकम् ] {{gap}}राजा - ( सस्मितम् ) इदं तत्प्रत्युत्पन्नमति स्त्रैणमिति यदुच्यते । {{rule}} मिमं जनं मल्लक्षणं पातयितुं च पतितं कर्तुं किमीहसे चेष्टसे । त्वं विहा" गमनेनैव पतितासीति णिचा ध्वन्यते । कूलंषा तटसंघर्षिणी सिन्धुर्नदी प्रसन्नमम्भो यथा कलुषयति तय्तरुं च पातयति तद्वदित्युपमा । अत्र भिन्ने अपि गुणकिये अतिशयोक्त्याभेदेनाध्यवसिते । अत्रोपमेये प्रकृतमन्तर्वर्तिविशेषण मस्त्वैवेत्युपमाने कूलंकषेति विशेषणम् । पूर्वार्धे गुणक्रिययोः समुच्चयः ।' दोषप्रसंख्यापनयादपवादस्तु स स्मृतः' इति । भवतु पूर्यताम् । अनेन दोषप्रख्यापनेनेत्यर्थः । यदि परमार्थतः परपरिग्रहशांङ्कना स्वयैवं वक्तुं प्रवृत्तम् । ता तर्ह्यभिज्ञानेन मुद्रिकारूपचिहेन तवाशङ्कामपनेष्यामि । उदारः कल्पो मुख्य न्यायः । ' कल्पः स्यात्प्रत्यये न्याये ' इति विश्वः । महान्विश्वासो वा । हा धिक् । अंगुलीयकान्या में गुलिः । नूनं ते शकावताराभ्यन्तरे शचीतीर्थसलिलं वन्दमानायाः प्रभ्रष्टमंगुलीयकम् । प्रत्युत्पन्नमति स्त्रैणं स्त्रीसमूह इति यज्जगति प्रसिद्धं तदिदं परिदृश्यमा- {{rule}} कूलंकषेवेत्यादि । कूलंकषा उत्कूलप्रवाहा मर्यादालधिनीति यावत् । उदारः कल्पः उन्नतः प्रकारः । संदेहापनयनक्षम इत्यर्थः । स्त्रैणं स्त्रीजातिः । प्रत्युत्पन्नमतिः प्रत्युत्पन्ना तात्कालिकी मतिर्यस्य तत्तथोक्तम् । यदुच्यते लोकैरिति शेषः तदद्यानुभवात् {{rule}}<noinclude></noinclude> si0jl8rgnh71h14hp8gmwafgltrnooy 418599 418598 2026-09-24T07:00:01Z Swaminathan sitapathi 4227 418599 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Swaminathan sitapathi" />{{rh|left=( ३१८ )|center=अभिज्ञानशाकुन्तलम् ।|right=[ पंचमः}}</noinclude>{{gap}}शकुन्तला - होदु । जइ परमत्थतो परिपरिग्गहसंकिणा तुए एवं वतुं पत्तं ता अहिण्णाणेण इमिणा तुह आसं<ref>संदेहं इति क० पु० पाठः ।</ref>कं अवणइस्सं । [ भवतु । यदि परमार्थतः परपरिग्रहशंकिना त्वयैव वक्तुं प्रवृत्तं भिज्ञानेनानेन तवाशंकामपनेष्यामि ] {{gap}}राजा -- उदारः कल्पः ॥ {{gap}}शकुन्तला - ( मुद्रास्थानं परामृश्य ) ह<ref>हद्वि हद्धि ( हा धिक् हा धिक् ) इति क्र० पु० पाठ: ।</ref> घ्दी । अंगुलीअ असुण्णा मे अंगुली । ( इति सविषादं गौतमीमवेक्षते ) [ हा धिक् । अंगुलीकशून्या मेंऽगुलिः ] {{gap}}गौतमी -- णूणं दे सक्कावदारम्भन्तरे सचीतित्थसलिलं वन्दमाण<ref>तुह हत्यादी ( तव हस्तात् ) इत्यधिकं क० पु० ।</ref>ए पन्हं अंगुली अअं । [ नूनं ते शक्रावताराभ्यन्तरे शचीतीर्थसलिलं वन्दमानायाः प्रभ्रष्टमंगुलीयकम् ] {{gap}}राजा - ( सस्मितम् ) इदं तत्प्रत्युत्पन्नमति स्त्रैणमिति यदुच्यते । {{rule}} मिमं जनं मल्लक्षणं पातयितुं च पतितं कर्तुं किमीहसे चेष्टसे । त्वं विहा" गमनेनैव पतितासीति णिचा ध्वन्यते । कूलंषा तटसंघर्षिणी सिन्धुर्नदी प्रसन्नमम्भो यथा कलुषयति तय्तरुं च पातयति तद्वदित्युपमा । अत्र भिन्ने अपि गुणकिये अतिशयोक्त्याभेदेनाध्यवसिते । अत्रोपमेये प्रकृतमन्तर्वर्तिविशेषण मस्त्वैवेत्युपमाने कूलंकषेति विशेषणम् । पूर्वार्धे गुणक्रिययोः समुच्चयः ।' दोषप्रसंख्यापनयादपवादस्तु स स्मृतः' इति । भवतु पूर्यताम् । अनेन दोषप्रख्यापनेनेत्यर्थः । यदि परमार्थतः परपरिग्रहशांङ्कना स्वयैवं वक्तुं प्रवृत्तम् । ता तर्ह्यभिज्ञानेन मुद्रिकारूपचिहेन तवाशङ्कामपनेष्यामि । उदारः कल्पो मुख्य न्यायः । ' कल्पः स्यात्प्रत्यये न्याये ' इति विश्वः । महान्विश्वासो वा । हा धिक् । अंगुलीयकान्या में गुलिः । नूनं ते शकावताराभ्यन्तरे शचीतीर्थसलिलं वन्दमानायाः प्रभ्रष्टमंगुलीयकम् । प्रत्युत्पन्नमति स्त्रैणं स्त्रीसमूह इति यज्जगति प्रसिद्धं तदिदं परिदृश्यमा- {{rule}} कूलंकषेवेत्यादि । कूलंकषा उत्कूलप्रवाहा मर्यादालधिनीति यावत् । उदारः कल्पः उन्नतः प्रकारः । संदेहापनयनक्षम इत्यर्थः । स्त्रैणं स्त्रीजातिः । प्रत्युत्पन्नमतिः प्रत्युत्पन्ना तात्कालिकी मतिर्यस्य तत्तथोक्तम् । यदुच्यते लोकैरिति शेषः तदद्यानुभवात् {{rule}}<noinclude></noinclude> 2u2x27cob1io4mvajgtx5wuts48ltvx 104 67985 418600 154339 2026-09-24T09:26:58Z Swaminathan sitapathi 4227 418600 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Pooja Seethur" />{{rh|left=अङ्कः ५]|center=टीकाद्वयसहितम्।|right=( ३१९ )}}</noinclude><big><ref>{{Block center|}}</ref></big> {{gap}}'''शकुन्तला'''-एत्थ दाव विहिणा दंसिदं पहुत्तणं । अवरं दे कहिस्सं । [ अत्र तावद्विधिना दर्शितं प्रभुत्वम् । अपरं ते कथयिष्यामि ] {{gap}}'''राजा'''-–श्रोतव्यमिदानीं संवृत्तम् । {{gap}}'''शकुन्तला'''--णं एक्कस्सि दिअहें णोमालिआमडवे पाठिणीपत्तभाअणणगअं उअअं तुह हत्थे सण्णिहिदं आसि । नन्वेकस्मिन्दिवसे नवमालिकमण्डपे नलिनीपत्रभाजनगतमुदकं तव हस्ते संनिहितमासीत् । {{gap}}'''राजा'''-शृणुमस्तवदत् । {{gap}}'''शकुन्तला'''-तक्खणं सो मे पुत्तकिदओ दीझपङ्गो णाम मिअपोदओ उवडिओ । तुएं अअं दाव पढभं पिअउ त्ति अणुअपिणा उपच्छान्ददो उअएण । ण उण दे अपारचआदो हत्थव्भासं उवगदो । पच्छा तसिंस एव्व मए गहिदे सलिले णेण किदि पणओ तदा तुम इत्थं पहसिदो सि । सव्व सगन्धेसु विस्ससिदि । दुवेवि {{rule}} नम् । ' तात्कालिकी तु प्रतिमा प्रत्युत्पन्नमतिः स्मृता ' इति प्रत्युत्पन्नलक्षणं सुधाकरे । अत्र तावद्विधिना दांतं प्रभुत्वम् । अपरं ते कथयिप्यामि । क्ष्रोतक्यमिदानीं संवृत्तामिति भवतीभिः कल्पनासहनं विधायालीकवचनोपन्यासः कर्तव्यः । स चेन्मया न श्रोतव्यो ममाश्रवणापराध एष स्यादिति प्रयोजनाभावेऽपि श्रवणमात्रे विधिरिति संवृत्तपद्योत्यम् । नन्वेकस्मिन्दिवसे नवमालिकाभण्डथे नलिनीपत्रभाजनगतमुदकं तच {{rule}} सत्यमिति यावत् । अनेन प्रत्युत्पन्नमतिर्नाम सन्ध्यंगमुक्तमित्यवगन्तीयम् । तदुक्तं २४ तात्कालिका मतिर्या स्याद्धे परिजिहीर्षया प्रत्युत्पन्नमतिः सा ” इति । श्रोतव्य मित्यादि । इदानीं सांप्रतं संदेहापनयनार्थं दर्शनीयांगुळीयकं गते भेतव्यं श्रोतुमुचितं संवृत्तं संपादितम् । णमित्यादि । नन्विति संवधने । एकदिवसे एकपदेन पुनरपि {{rule}}<noinclude>{{c|१ हरिण इति च पु० पाठः । २ तदौ तुए दावं पुडसें एसे ( ततस्त्वया तावत्त्र थममेष ) इति ई० पू० पाठः । ३ सौ ( सः ) इत्यधिकं क्० पू० ।}} ४ किंदो दैण ( कृतस्तेन ) इति च० पु० पाठः । .५ तदे (ततः ) इति झ० पु० पाठः ।</noinclude> 692yvy0lu8xmcrg3utg156ix26fn35w 418601 418600 2026-09-24T09:29:38Z Swaminathan sitapathi 4227 /* शोधितम् */ 418601 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Swaminathan sitapathi" />{{rh|left=अङ्कः ५]|center=टीकाद्वयसहितम्।|right=( ३१९ )}}</noinclude><big><ref>{{Block center|}}</ref></big> {{gap}}'''शकुन्तला'''-एत्थ दाव विहिणा दंसिदं पहुत्तणं । अवरं दे कहिस्सं । [ अत्र तावद्विधिना दर्शितं प्रभुत्वम् । अपरं ते कथयिष्यामि ] {{gap}}'''राजा'''-–श्रोतव्यमिदानीं संवृत्तम् । {{gap}}'''शकुन्तला'''--णं एक्कस्सि दिअहें णोमालिआमडवे पाठिणीपत्तभाअणणगअं उअअं तुह हत्थे सण्णिहिदं आसि । नन्वेकस्मिन्दिवसे नवमालिकमण्डपे नलिनीपत्रभाजनगतमुदकं तव हस्ते संनिहितमासीत् । {{gap}}'''राजा'''-शृणुमस्तवदत् । {{gap}}'''शकुन्तला'''-तक्खणं सो मे पुत्तकिदओ दीझपङ्गो णाम मिअपोदओ उवडिओ । तुएं अअं दाव पढभं पिअउ त्ति अणुअपिणा उपच्छान्ददो उअएण । ण उण दे अपारचआदो हत्थव्भासं उवगदो । पच्छा तसिंस एव्व मए गहिदे सलिले णेण किदि पणओ तदा तुम इत्थं पहसिदो सि । सव्व सगन्धेसु विस्ससिदि । दुवेवि {{rule}} नम् । ' तात्कालिकी तु प्रतिमा प्रत्युत्पन्नमतिः स्मृता ' इति प्रत्युत्पन्नलक्षणं सुधाकरे । अत्र तावद्विधिना दांतं प्रभुत्वम् । अपरं ते कथयिप्यामि । क्ष्रोतक्यमिदानीं संवृत्तामिति भवतीभिः कल्पनासहनं विधायालीकवचनोपन्यासः कर्तव्यः । स चेन्मया न श्रोतव्यो ममाश्रवणापराध एष स्यादिति प्रयोजनाभावेऽपि श्रवणमात्रे विधिरिति संवृत्तपद्योत्यम् । नन्वेकस्मिन्दिवसे नवमालिकाभण्डथे नलिनीपत्रभाजनगतमुदकं तच {{rule}} सत्यमिति यावत् । अनेन प्रत्युत्पन्नमतिर्नाम सन्ध्यंगमुक्तमित्यवगन्तीयम् । तदुक्तं २४ तात्कालिका मतिर्या स्याद्धे परिजिहीर्षया प्रत्युत्पन्नमतिः सा ” इति । श्रोतव्यमित्यादि । इदानीं सांप्रतं संदेहापनयनार्थं दर्शनीयांगुळीयकं गते भेतव्यं श्रोतुमुचितं संवृत्तं संपादितम् । णमित्यादि । नन्विति संवधने । एकदिवसे एकपदेन पुनरपि {{rule}}<noinclude>{{c|१ हरिण इति च पु० पाठः । २ तदौ तुए दावं पुडसें एसे ( ततस्त्वया तावत्त्र थममेष ) इति ई० पू० पाठः । ३ सौ ( सः ) इत्यधिकं क्० पू० ।}} ४ किंदो दैण ( कृतस्तेन ) इति च० पु० पाठः । .५ तदे (ततः ) इति झ० पु० पाठः ।</noinclude> soq12pa9j0m2ilexhqnld8vdgt1qbds 418602 418601 2026-09-24T09:32:53Z Swaminathan sitapathi 4227 418602 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Swaminathan sitapathi" />{{rh|left=अङ्कः ५]|center=टीकाद्वयसहितम्।|right=( ३१९ )}}</noinclude><big><ref>{{Block center|}}</ref></big> {{gap}}'''शकुन्तला'''-एत्थ दाव विहिणा दंसिदं पहुत्तणं । अवरं दे कहिस्सं । [ अत्र तावद्विधिना दर्शितं प्रभुत्वम् । अपरं ते कथयिष्यामि ] {{gap}}'''राजा'''-–श्रोतव्यमिदानीं संवृत्तम् । {{gap}}'''शकुन्तला'''--णं एक्कस्सि दिअहें णोमालिआमडवे पाठिणीपत्तभाअणणगअं उअअं तुह हत्थे सण्णिहिदं आसि । नन्वेकस्मिन्दिवसे नवमालिकमण्डपे नलिनीपत्रभाजनगतमुदकं तव हस्ते संनिहितमासीत् । {{gap}}'''राजा'''-शृणुमस्तवदत् । {{gap}}'''शकुन्तला'''-तक्खणं सो मे पुत्तकिदओ दीझपङ्गो णाम मिअपोदओ उवडिओ । तुएं अअं दाव पढभं पिअउ त्ति अणुअपिणा उपच्छान्ददो उअएण । ण उण दे अपारचआदो हत्थव्भासं उवगदो । पच्छा तसिंस एव्व मए गहिदे सलिले णेण किदि पणओ तदा तुम इत्थं पहसिदो सि । सव्व सगन्धेसु विस्ससिदि । दुवेवि {{rule}} नम् । ' तात्कालिकी तु प्रतिमा प्रत्युत्पन्नमतिः स्मृता ' इति प्रत्युत्पन्नलक्षणं सुधाकरे । अत्र तावद्विधिना दांतं प्रभुत्वम् । अपरं ते कथयिप्यामि । क्ष्रोतक्यमिदानीं संवृत्तामिति भवतीभिः कल्पनासहनं विधायालीकवचनोपन्यासः कर्तव्यः । स चेन्मया न श्रोतव्यो ममाश्रवणापराध एष स्यादिति प्रयोजनाभावेऽपि श्रवणमात्रे विधिरिति संवृत्तपद्योत्यम् । नन्वेकस्मिन्दिवसे नवमालिकाभण्डथे नलिनीपत्रभाजनगतमुदकं तच {{rule}} सत्यमिति यावत् । अनेन प्रत्युत्पन्नमतिर्नाम सन्ध्यंगमुक्तमित्यवगन्तीयम् । तदुक्तं २४ तात्कालिका मतिर्या स्याद्धे परिजिहीर्षया प्रत्युत्पन्नमतिः सा ” इति । श्रोतव्यमित्यादि । इदानीं सांप्रतं संदेहापनयनार्थं दर्शनीयांगुळीयकं गते भेतव्यं श्रोतुमुचितं संवृत्तं संपादितम् । णमित्यादि । नन्विति संवधने । एकदिवसे एकपदेन पुनरपि {{rule}}<noinclude>{{c|१ हरिण इति च पु० पाठः । २ <ref>तदो तुए दावं पुडसें एसे ( ततस्त्वया तावत्त्र थममेष ) इति ई० पू० पाठः ।</ref> ३ सौ ( सः ) इत्यधिकं क्० पू० ।}} ४ किंदो दैण ( कृतस्तेन ) इति च० पु० पाठः । .५ तदे (ततः ) इति झ० पु० पाठः ।</noinclude> 1k662ilye3xbvoumb013msdv69708jg 418603 418602 2026-09-24T09:45:01Z Swaminathan sitapathi 4227 418603 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Swaminathan sitapathi" />{{rh|left=अङ्कः ५]|center=टीकाद्वयसहितम्।|right=( ३१९ )}}</noinclude><big><ref>{{Block center|}}</ref></big> {{gap}}'''शकुन्तला'''-एत्थ दाव विहिणा दंसिदं पहुत्तणं । अवरं दे कहिस्सं । [ अत्र तावद्विधिना दर्शितं प्रभुत्वम् । अपरं ते कथयिष्यामि ] {{gap}}'''राजा'''-–श्रोतव्यमिदानीं संवृत्तम् । {{gap}}'''शकुन्तला'''--णं एक्कस्सि दिअहें णोमालिआमडवे पाठिणीपत्तभाअणणगअं उअअं तुह हत्थे सण्णिहिदं आसि । नन्वेकस्मिन्दिवसे नवमालिकमण्डपे नलिनीपत्रभाजनगतमुदकं तव हस्ते संनिहितमासीत् । {{gap}}'''राजा'''-शृणुमस्तवदत् । {{gap}}'''शकुन्तला'''-तक्खणं सो मे पुत्तकिदओ दीझपङ्गो णाम मि<ref>हरिण इति च पु० पाठः ।</ref>अपोदओ उवडिओ । तुए<ref>तदो तुए दावं पुडसें एसे ( ततस्त्वया तावत्त्र थममेष ) इति ई० पू० पाठः ।</ref> अअं दाव पढभं पिअउ त्ति अणुअपिणा उपच्छान्ददो उअएण । ण उ <ref>सौ ( सः ) इत्यधिकं क्० पू०।</ref>ण दे अपारचआदो हत्थव्भासं उवगदो । पच्छा तसिंस एव्व मए गहिदे सलिले णे<ref> किंदो दैण ( कृतस्तेन ) इति च० पु० पाठः ।</ref>ण किदि पणओ त<ref> तदे (ततः ) इति झ० पु० पाठः । </ref>दा तुम इत्थं पहसिदो सि । सव्व सगन्धेसु विस्ससिदि । दुवेवि {{rule}} नम् । ' तात्कालिकी तु प्रतिमा प्रत्युत्पन्नमतिः स्मृता ' इति प्रत्युत्पन्नलक्षणं सुधाकरे । अत्र तावद्विधिना दांतं प्रभुत्वम् । अपरं ते कथयिप्यामि । क्ष्रोतक्यमिदानीं संवृत्तामिति भवतीभिः कल्पनासहनं विधायालीकवचनोपन्यासः कर्तव्यः । स चेन्मया न श्रोतव्यो ममाश्रवणापराध एष स्यादिति प्रयोजनाभावेऽपि श्रवणमात्रे विधिरिति संवृत्तपद्योत्यम् । नन्वेकस्मिन्दिवसे नवमालिकाभण्डथे नलिनीपत्रभाजनगतमुदकं तच {{rule}} सत्यमिति यावत् । अनेन प्रत्युत्पन्नमतिर्नाम सन्ध्यंगमुक्तमित्यवगन्तीयम् । तदुक्तं २४ तात्कालिका मतिर्या स्याद्धे परिजिहीर्षया प्रत्युत्पन्नमतिः सा ” इति । श्रोतव्यमित्यादि । इदानीं सांप्रतं संदेहापनयनार्थं दर्शनीयांगुळीयकं गते भेतव्यं श्रोतुमुचितं संवृत्तं संपादितम् । णमित्यादि । नन्विति संवधने । एकदिवसे एकपदेन पुनरपि {{rule}}<noinclude></noinclude> d2md1l00q7hr87ldp4y1ixnyjb13fsx 418604 418603 2026-09-24T09:45:12Z Swaminathan sitapathi 4227 418604 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Swaminathan sitapathi" />{{rh|left=अङ्कः ५]|center=टीकाद्वयसहितम्।|right=( ३१९ )}}</noinclude><big><ref>{{Block center|}}</ref></big> {{gap}}'''शकुन्तला'''-एत्थ दाव विहिणा दंसिदं पहुत्तणं । अवरं दे कहिस्सं । [ अत्र तावद्विधिना दर्शितं प्रभुत्वम् । अपरं ते कथयिष्यामि ] {{gap}}'''राजा'''-–श्रोतव्यमिदानीं संवृत्तम् । {{gap}}'''शकुन्तला'''--णं एक्कस्सि दिअहें णोमालिआमडवे पाठिणीपत्तभाअणणगअं उअअं तुह हत्थे सण्णिहिदं आसि । नन्वेकस्मिन्दिवसे नवमालिकमण्डपे नलिनीपत्रभाजनगतमुदकं तव हस्ते संनिहितमासीत् । {{gap}}'''राजा'''-शृणुमस्तवदत् । {{gap}}'''शकुन्तला'''-तक्खणं सो मे पुत्तकिदओ दीझपङ्गो णाम मिअपोदओ उवडिओ । तुएं अअं दाव पढभं पिअउ त्ति अणुअपिणा उपच्छान्ददो उअएण । ण उण दे अपारचआदो हत्थव्भासं उवगदो । पच्छा तसिंस एव्व मए गहिदे सलिले णेण किदि पणओ तदा तुम इत्थं पहसिदो सि । सव्व सगन्धेसु विस्ससिदि । दुवेवि {{rule}} नम् । ' तात्कालिकी तु प्रतिमा प्रत्युत्पन्नमतिः स्मृता ' इति प्रत्युत्पन्नलक्षणं सुधाकरे । अत्र तावद्विधिना दांतं प्रभुत्वम् । अपरं ते कथयिप्यामि । क्ष्रोतक्यमिदानीं संवृत्तामिति भवतीभिः कल्पनासहनं विधायालीकवचनोपन्यासः कर्तव्यः । स चेन्मया न श्रोतव्यो ममाश्रवणापराध एष स्यादिति प्रयोजनाभावेऽपि श्रवणमात्रे विधिरिति संवृत्तपद्योत्यम् । नन्वेकस्मिन्दिवसे नवमालिकाभण्डथे नलिनीपत्रभाजनगतमुदकं तच {{rule}} सत्यमिति यावत् । अनेन प्रत्युत्पन्नमतिर्नाम सन्ध्यंगमुक्तमित्यवगन्तीयम् । तदुक्तं २४ तात्कालिका मतिर्या स्याद्धे परिजिहीर्षया प्रत्युत्पन्नमतिः सा ” इति । श्रोतव्यमित्यादि । इदानीं सांप्रतं संदेहापनयनार्थं दर्शनीयांगुळीयकं गते भेतव्यं श्रोतुमुचितं संवृत्तं संपादितम् । णमित्यादि । नन्विति संवधने । एकदिवसे एकपदेन पुनरपि {{rule}}<noinclude>{{c|१ हरिण इति च पु० पाठः । २ <ref>तदो तुए दावं पुडसें एसे ( ततस्त्वया तावत्त्र थममेष ) इति ई० पू० पाठः ।</ref> ३ सौ ( सः ) इत्यधिकं क्० पू० ।}} ४ किंदो दैण ( कृतस्तेन ) इति च० पु० पाठः । .५ तदे (ततः ) इति झ० पु० पाठः ।</noinclude> 1k662ilye3xbvoumb013msdv69708jg 418605 418604 2026-09-24T09:52:53Z Swaminathan sitapathi 4227 418605 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Swaminathan sitapathi" />{{rh|left=अङ्कः ५]|center=टीकाद्वयसहितम्।|right=( ३१९ )}}</noinclude><big><ref>{{Block center|}}</ref></big> {{gap}}'''शकुन्तला'''-एत्थ दाव विहिणा दंसिदं पहुत्तणं । अवरं दे कहिस्सं । [ अत्र तावद्विधिना दर्शितं प्रभुत्वम् । अपरं ते कथयिष्यामि ] {{gap}}'''राजा'''-–श्रोतव्यमिदानीं संवृत्तम् । {{gap}}'''शकुन्तला'''--णं एक्कस्सि दिअहें णोमालिआमडवे पाठिणीपत्तभाअणणगअं उअअं तुह हत्थे सण्णिहिदं आसि । नन्वेकस्मिन्दिवसे नवमालिकमण्डपे नलिनीपत्रभाजनगतमुदकं तव हस्ते संनिहितमासीत् । {{gap}}'''राजा'''-शृणुमस्तवदत् । {{gap}}'''शकुन्तला'''-तक्खणं सो मे पुत्तकिदओ दीझपङ्गो णाम मि <ref>हरिण इति च पु० पाठः ।</ref>अपोदओ उवडिओ । तु<ref>तदो तुए दावं पुडसें एसे ( ततस्त्वया तावत्त्र थममेष ) इति ई० पू० पाठः ।</ref>एं अअं दाव पढभं पिअउ त्ति अणुअपिणा उपच्छान्ददो उअएण । ण उ <ref>सौ ( सः ) इत्यधिकं क्० पू० ।</ref>ण दे अपारचआदो हत्थव्भासं उवगदो । पच्छा तसिंस एव्व मए गहिदे सलिले णे<ref>किंदो दैण ( कृतस्तेन ) इति च० पु० पाठः ।</ref>ण किदि पणओ त<ref>तदे (ततः ) इति झ० पु० पाठः ।</ref>दा तुम इत्थं पहसिदो सि । सव्व सगन्धेसु विस्ससिदि । दुवेवि {{rule}} नम् । ' तात्कालिकी तु प्रतिमा प्रत्युत्पन्नमतिः स्मृता ' इति प्रत्युत्पन्नलक्षणं सुधाकरे । अत्र तावद्विधिना दांतं प्रभुत्वम् । अपरं ते कथयिप्यामि । क्ष्रोतक्यमिदानीं संवृत्तामिति भवतीभिः कल्पनासहनं विधायालीकवचनोपन्यासः कर्तव्यः । स चेन्मया न श्रोतव्यो ममाश्रवणापराध एष स्यादिति प्रयोजनाभावेऽपि श्रवणमात्रे विधिरिति संवृत्तपद्योत्यम् । नन्वेकस्मिन्दिवसे नवमालिकाभण्डथे नलिनीपत्रभाजनगतमुदकं तच {{rule}} सत्यमिति यावत् । अनेन प्रत्युत्पन्नमतिर्नाम सन्ध्यंगमुक्तमित्यवगन्तीयम् । तदुक्तं २४ तात्कालिका मतिर्या स्याद्धे परिजिहीर्षया प्रत्युत्पन्नमतिः सा ” इति । श्रोतव्यमित्यादि । इदानीं सांप्रतं संदेहापनयनार्थं दर्शनीयांगुळीयकं गते भेतव्यं श्रोतुमुचितं संवृत्तं संपादितम् । णमित्यादि । नन्विति संवधने । एकदिवसे एकपदेन पुनरपि {{rule}}<noinclude></noinclude> 4ucw55qql3h0ne4lnixl5s79l85yzqn 418606 418605 2026-09-24T09:57:17Z Swaminathan sitapathi 4227 418606 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Swaminathan sitapathi" />{{rh|left=अङ्कः ५]|center=टीकाद्वयसहितम्।|right=( ३१९ )}}</noinclude><big>{{Block center|}}</big> {{gap}}'''शकुन्तला'''-एत्थ दाव विहिणा दंसिदं पहुत्तणं । अवरं दे कहिस्सं । [ अत्र तावद्विधिना दर्शितं प्रभुत्वम् । अपरं ते कथयिष्यामि ] {{gap}}'''राजा'''-–श्रोतव्यमिदानीं संवृत्तम् । {{gap}}'''शकुन्तला'''--णं एक्कस्सि दिअहें णोमालिआमडवे पाठिणीपत्तभाअणणगअं उअअं तुह हत्थे सण्णिहिदं आसि । नन्वेकस्मिन्दिवसे नवमालिकमण्डपे नलिनीपत्रभाजनगतमुदकं तव हस्ते संनिहितमासीत् । {{gap}}'''राजा'''-शृणुमस्तवदत् । {{gap}}'''शकुन्तला'''-तक्खणं सो मे पुत्तकिदओ दीझपङ्गो णाम मि <ref>हरिण इति च पु० पाठः ।</ref>अपोदओ उवडिओ । तु<ref>तदो तुए दावं पुडसें एसे ( ततस्त्वया तावत्त्र थममेष ) इति ई० पू० पाठः ।</ref>एं अअं दाव पढभं पिअउ त्ति अणुअपिणा उपच्छान्ददो उअएण । ण उ <ref>सौ ( सः ) इत्यधिकं क्० पू० ।</ref>ण दे अपारचआदो हत्थव्भासं उवगदो । पच्छा तसिंस एव्व मए गहिदे सलिले णे<ref>किंदो दैण ( कृतस्तेन ) इति च० पु० पाठः ।</ref>ण किदि पणओ त<ref>तदे (ततः ) इति झ० पु० पाठः ।</ref>दा तुम इत्थं पहसिदो सि । सव्व सगन्धेसु विस्ससिदि । दुवेवि {{rule}} नम् । ' तात्कालिकी तु प्रतिमा प्रत्युत्पन्नमतिः स्मृता ' इति प्रत्युत्पन्नलक्षणं सुधाकरे । अत्र तावद्विधिना दांतं प्रभुत्वम् । अपरं ते कथयिप्यामि । क्ष्रोतक्यमिदानीं संवृत्तामिति भवतीभिः कल्पनासहनं विधायालीकवचनोपन्यासः कर्तव्यः । स चेन्मया न श्रोतव्यो ममाश्रवणापराध एष स्यादिति प्रयोजनाभावेऽपि श्रवणमात्रे विधिरिति संवृत्तपद्योत्यम् । नन्वेकस्मिन्दिवसे नवमालिकाभण्डथे नलिनीपत्रभाजनगतमुदकं तच {{rule}} सत्यमिति यावत् । अनेन प्रत्युत्पन्नमतिर्नाम सन्ध्यंगमुक्तमित्यवगन्तीयम् । तदुक्तं २४ तात्कालिका मतिर्या स्याद्धे परिजिहीर्षया प्रत्युत्पन्नमतिः सा ” इति । श्रोतव्यमित्यादि । इदानीं सांप्रतं संदेहापनयनार्थं दर्शनीयांगुळीयकं गते भेतव्यं श्रोतुमुचितं संवृत्तं संपादितम् । णमित्यादि । नन्विति संवधने । एकदिवसे एकपदेन पुनरपि {{rule}}<noinclude></noinclude> a61998nhsz02sycit9a0yfs2bnr428q