Wikipedia scnwiki https://scn.wikipedia.org/wiki/P%C3%A0ggina_principali MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Mèdia Spiciali Discussioni Utenti Discussioni utenti Wikipedia Discussioni Wikipedia File Discussioni file MediaWiki Discussioni MediaWiki Template Discussioni template Aiutu Discussioni aiutu Catigurìa Discussioni catigurìa Purtali Discussioni purtali Pruggettu Discussioni pruggettu TimedText TimedText talk Mòdulu Discussioni mòdulu Evento Discussioni evento Wikipedia 0 24 782369 766181 2026-06-03T02:58:48Z InternetArchiveBot 37902 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 782369 wikitext text/x-wiki '''Wikipedia''' ('''Vichipidia''', scrivennu â siciliana) è na [[nciclupidìa]] lìbbira, scrivuta nni tanti lingui ca funziona senza scopu di vadagnu. ==Storia== Fu criata nnô jinnaru dû [[2001]] 'n [[lingua ngrisa]], doppu ê cuntatti ntra [[Larry Sanger]] e [[Ben Kovitz]], ma macari grazzi a l'opra di [[Jimmy Wales]], ca mittìu a dispusizziuni i server nicissari pî spirimenti. Wikipedia usa [[software lìbbiru]], zoè pinzatu ncapu ê riflissiuna di [[Richard Stallman]], funnaturi dâ [[Free Software Foundation]], u quali fu prubbabbirmenti u primu a tiurizzari u bisognu d'aviri macari na nciclupidìa cumplitamenti lìbbira<ref>[https://web.archive.org/web/20101231012023/http://www.gnu.org/encyclopedia/free-encyclopedia.html GNU: Free Encyclopedia]</ref>. == Storia di scn.wiki == Scn.wiki nascìu nnâ secunna mitati dû uttùviru [[2004]]<ref>[http://www.wikipedia.org/wikistats/EN/TablesWikipediaSCN.htm Wiki Statistic]</ref> chî nizziatura dû forum a linguasiciliana.org<ref>[https://web.archive.org/web/20060103065841/http://it.groups.yahoo.com/group/Linguasiciliana/ Forum Yahoo]</ref>. scn.wiki veni uspitata supra u stissu server di l'autri Wikipedi. A '''virsiuni siciliana di Wikipedia''' ca stai liggennu accamora è suprannuminata [[scn.wiki]]. == Unn'è Wikipedia? == I server di Wikipedia sunnu bastanti nichi: na dicina di computer (du' database e quarchi server web), ca s'attròvanu nna na stanza ca òspita i server di Bomis.com.<br /> U pruggettu veni finanziatu principalmenti di na pirsuna, cchiù li dunazziuna vuluntari, avìa esattamenti nû travagghiaturi pû primu annu e doppu nuḍḍu cchiù, e li server sunnu manijati di na pirsuna ''part-time'', puru chista a tìtulu di vuluntariatu. == Comu si prununza Wikipedia == Nun asisti na prununza ufficiali, ma quarchi pussibbilitati sunnu: * ''uichipìdia'' * ''uichipidìa'' * ''uichipèdia'' Cirtamenti, usamu «nciclupidìa» ntâ Wikipedia siciliana. ==Noti== <references /> == Talìa puru == * [[scn.wiki]] [[Catigurìa:Wikipedia]] [[Catigurìa:Pruggetti Wikimedia]] nj588ojza5khrva452ahgmk3iz7w3ti Stuni 0 10301 782359 737293 2026-06-02T13:55:19Z Davide2025 48295 Calcio a Ostuni. 782359 wikitext text/x-wiki {{Appellu a le salentini}} {{VariantiSalentu|artìculu è scrittu 'n sicilianu standard, si stai circannu l'artìculu scrittu 'n salentinu di Stuni (BR)|[[Stuni (artìculu 'n salentinu)]]}} {{Cumuni Talianu| nomucumuni=Stuni| mmaggini=| nomuufficiali=Ostuni| riggiuni=[[Pugghia]]| pruvincia=[[Pruvincia di Brindisi|Brindisi]] (BR)| superfici=225,56| abbitanti=29.762| dinsita=131,95| cumunilimitrofi= [[Carvigni]], [[Cegghji]], [[Sammichel]], [[Santu Vitu (Brìndisi)|Santu Vitu]], [[Cisterninu]], [[Fasanu]], [[Martina Franca]] (TA)| cap=72017| prifissutelefonicu=+0831 }} '''Stuni''' ('''Štùnë''' o '''Štuni''' o '''Shtuni''' o '''Osctuni''' nta àutri [[Salentinu|parlati salentini]]) è un cumuni [[Salentu (tirritoriu)|salentinu]] ca s'attrova nta la [[pruvincia di Brindisi]]. == Dialettu == Lu dialettu di Stuni è un [[Dialetti di tranzizzioni àpulu-salentini|dialettu di tranzizzioni àpulu-salentinu]], zoè un dialettu pugghisi cu nfluenzi salentini. == Sport == La squatra di [[Palluni (sport)|palluni]] di Stuni è l'[[Ostuni Calcio 24]], ca ora joca nta l'[[Eccellenza (palluni)|Eccellenza]]. == Talìa puru == * [[Dialettu pugghisi]] * [[Dialettu salentinu]] {{Purtalisalentu}} [[Catigurìa:Cumuna dâ pruvincia di Brìndisi]] irx1htoaere4qdcd0nzuyzdx2lpzwsr Chorzów 0 11326 782365 780266 2026-06-02T23:31:44Z InternetArchiveBot 37902 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 782365 wikitext text/x-wiki {{stub}} [[Mmàggini:Chorzów_herb.svg|150px|right|Stemma]] '''Chorzów''' è na citati dâ [[Pulonia]] di 110.538 abbitanti (2014). == Lijami di fora == * [https://web.archive.org/web/20060711042243/http://www.chorzow.pl/ Situ ufficiali] [[Catigurìa:Citati dâ Pulonia]] 8gy3zn72yz5tvlbfhjtadtpz1pwijir Culunizzazzioni curlannisa d'Amèrica 0 13852 782370 737386 2026-06-03T05:29:21Z Grueslayer 21773 +pic 782370 wikitext text/x-wiki La '''Ducea di [[Curlannia]]''' era la cchiù nica nazzioni d'[[Amèrica]] duranti l'èbbica di culunizzazzioni [[Europa|europea]] ntô [[sèculu XVI]]. Na culonia di curta durata vinni stabbiluta 'n [[Tobbagu]] duranti lu pirìudu [[1654]]–[[1659]], e arrè [[1660]]–[[1689]]. Curlanna stissa fu criata comu na ducea ntô [[1561]], nu [[fèu]] di l'[[Unioni Pulonia-Lituania]] , chi s'attrova oi ntâ [[Lettonia]]. A ddu tempu appi na pupulazzioni di sulu 200,000. Li tudischi dû Bàlticu, chi cumprinnìanu na minuranza, s'appartineru â classi dî dotti, puliticanti e cummirciani. La majuranza littuni appartineru â classi campagnola. Lu ducea si juncìu l'èbbica cchiù ricca sutta lu duca [[Jacob Kettler]]. Furriannu l'Europa, Jacob addivintau nu granni sustinaturi dû [[mircantilismu]]. L'economìa curlannisa si spicializzau nnâ custruzzioni di navi e nnû travagghiu dî mitalli; rapporti cummirciali foru stabbiluti nun sulu chî paisi cunfinanti, ma puru cû [[Regnu Unitu]], câ [[Francia]], cu l'[[Olanda]] e lu Portugallu. Kettler criau una dî flotti marini cchiù mpurtanti di ddu tempu: li basi principali èranu Windau (oi Ventspils) e Libbau (oi Liepāja). D'accussì li navi dâ ducea accuminzaru a jisari li veli pi l'Inni uccidintali versu lu [[1637]], quannu, a bordu di una di sti mmarcazzioni, 212 culoni curlannisi tintaru a stabbilìrisi supra l'ìsula di Tobbagu. Pochi misi prima, nfatti, lu pricidenti culonia ulannisa supra Tobbagu (funnatu ntô 1628)fu distrudutu dî truppi spagnoli. Arrè ntô 1642, 300 culoni a bordu di dui navi, sutta lu cummannu dû Capitanu Caroon, tintaru di stabbilarisi longa la costa sittintriunali ma foru barrati dî ndìggini Caraibbi. Dunca p'arcuni anni li curlannisi abbannanaru l'idia di culunizzari Tobbagu. Lu [[20 di maiu]] [[1654]], li curlannisi rinisceru finarmenti a culunizzari Tobbagu: la navi Das Wappen der Herzogin von Kurland sbarcau supra l'ìsola. A bordu cci nn'èranu 25 ufficiali, 124 surdati, 80 famigghi di culoni e 45 cannuna. Lu Capitanu Willem Mollens chiamau l'ìsula "Nova Curlannia". Un forti, chiamatu Jekabforts, vinni funnatu nnâ parti sud-uccidintali di l'ìsula: attornu di chissu criscìu lu centro di Jekaba pilseta. Àutri lochi nta l'ìsula vìnniru cunsacrati chî noma curlannisi. Li culoni custrueru pura na cresia prutistanti. Tuttavia, pocu doppu l'arrivu dî curlannisi, l'ulannisi fìciru ritornu a l'ìsula funnànnucci na secunna culonia: tra quarchi misi, li curlannisi s'attruvàvanu già nummiricamenti stravinciuti. Àutri 120 curlannisi cci junceru ntô [[1657]], ma oramai l'ulannisi èranu circa 1.200 (a chissi si cci junceru puru 500 francisi di superchiu). Ntramentri, la Ducea di Curlannia accuminzava a suffriri li ntinzioni spanziunìstichi sia dâ [[Svezzia]] ca dâ [[Pulonia]]: ntô [[1651]], l'asèrcitu svidisi attaccau la Curlannia, rapprisintannu l'accuminzata dî verri bàltichi. :u duca Jakob vinni pigghiatu priciuneru e tutti li culoni curlannisi èranu pigghiati di l'ulannisi. La Nova Curlannia fu poi ristituta â Ducea l'[[11 di dicèmmiru]] [[1659]] ma 'n ogni casu, li curlannisi l'abbandunaru darreri ntô [[1666]], facirmenti pû fattu dî saccheggi cuntinui di pirati. Ntô [[1689]] li curlannisi lassaru lu Tobbagu difinitivamenti. == Cuvirnatura dâ Curlanna Nova (Tobbagu) == [[File:New Courland on Tobago.jpg|thumb|Curlanna Nova]] {|border=0 |1642–1643 |Edward Marshall |- |1643–1650 |Cornelius Caroon |- |1654 |Adrien Lampsius |- |1656–1659 |Hubert de Beveren |- |1660–1689 |??? |} [[Catigurìa:Amèrica sittintriunali]] [[Catigurìa:Storia europea]] 09ytecwu0dgr21c0q5xr3vjsnwf3uc7 Taekwondo 0 15746 782368 779945 2026-06-03T02:29:55Z InternetArchiveBot 37902 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 782368 wikitext text/x-wiki Lu '''Taekwondo''' e n'arti marziali coriana basata principalmenti supra l'usu di li gammi, lu cui nomu signìfica "arti dî càuci e dî pugni". [[File:Taekwondo1.jpg|thumb|275px|Stu luttatura di Taekwondo esequi un càuciu latirali supra di li davoli di lignu, spizzànnuli.]] == La Storia == === L'antichitati === Ntô VI sèculu la [[Corea]] era divisa 'n tri stati: [[Silla]], [[Koguryo]] e [[Paekche]]. Lu regnu di Silla era amminazzatu di li guirreri Koguryo, e lu re [[Chingchung]] sapìa chi lu sò asèrcitu nun avissi statu 'n gradu d'affruntari la nvasioni. Lu re si rivolci tantu ô mònacu buddista [[Won Kwang Bopsa]], chi istituisci 'n brevi tempu n'òrdini di guirrieri chiamatu [[Hwarang]] ("Ciuri dâ picciuttanza"). A sti guirrieri, scigghiuti tra li giùvini nòbbuli dû regnu, veni nzignatu un sistema di cummattimentu chiamatu [[Taekkyeon]] ("cummattimentu cu li gammi"). Li membri du Hwarang sunnu aducati secunnu li principi dâ filosufìa [[Buddismu|buddhista]] e sèquinu un còdici d'onuri li cui cincu punti funnamintali sunnu: # ''lialtati versu la patria'' # ''lialtati versu li propri ginitura'' # ''fratillanza e fiducia ricìpruca'' tra li membri du Hwarang # ''curaggiu'': mai ritiràrisi di frunti ô nimicu # ''senzu di giustizzia'': mai sacrificari na vita senza na vàlida raggiuni Grazzi ê guirreri du Hwarang, la dinastìa Silla arrinesci a addifinnìrisi di l'attaccu dî nvasura e succissivamenti li tri regni sunnu unificati. L'arti du Taekkeyon cuntìnua a èssiri praticata di li militari coriani. === L'occupazzioni giappunisa e la scissioni dâ Corea === Ntô [[1910]] lu [[Giappuni]] nvadi la Corea, vietannu la pràttica d'ogni arti marziali. Arcuni marzialisti emìgranu 'n Giappuni p'apprìnniri l'arti lucali, àutri cuntìnuanu a pratticari lu Taekkyeon clannistinamenti. Ô tèrmini dâ [[secunna guerra munniali]] lu Giappuni, scunfittu, arritira li sò truppi di la Corea, chi torna a èssiri lìbbira accusì comu la pràttica di l'arti marziali: nàscinu accussì diversi scoli graputi a tutti. === La nàscita du Taekwondo === Parallilamenti a sti crisi pulìticu-suciali avveni na crisi di li arti marziali: si sunnu sviluppati nfatti assai stili diffirenti chi hannu sùbbutu pisantimenti la nfruenza giappunisa. Ntô [[1955]] veni nditta n'assimbrea, cu la ntinzzioni di riuniri sti stili nta n'ùnica arti marziali: lu ginirali di l'asèrcitu [[Choi Hong Hi]] pruponi lu nomu ''Taekwon-Do'', chi veni aduttatu ufficiarmenti ntô ''1958''. 'N sècuitu a na divirgenza d'opinioni, lu ginirali Choi stàbbili l'''ITF'' ('''[[International Taekwon-Do Federation]]'''), mentri [[Un-Yong Kim]] ntô [[1973]] stàbbili la ''WTF'' ('''[[World Taekwondo Federation]]'''): li dui fidirazzioni hannu stili, regulamenti e prugrammi distinti. 'N Italia: l'''ITF'' ('''International Taekwon-Do Federation''') e rapprisintata di la [[FITAE]], mentri la '''WTF''' ('''World Taekwondo Federation''') e rapprisintata di la [[FITA]] === lu Taekwondo comu sport olimpiònicu === L'edizzioni di li [[Olimpìadi]] du [[XXIV Olimpìadi|1988]] veni ospitata a [[Seul]], la capitali dâ [[Corea du Sud]]. Pi la prima vota lu Taekwondo (WTF) cumpari a l'olimpìadi comu sport dimustrativu, accussì comu accadi a [[Barcillona (Spagna)|Barcillona]] ntô [[1992]]. Nta l'edizzioni di [[Sydney 2000]] diveni sport olìmpicu ufficiali. L'ùrtima edizzioni ([[XXVIII Olimpìadi|Ateni 2004]]) havi vistu un gran sèguitu di pùbbricu cu lu palazzettu sempri curmu di genti grazzi â granni passioni dî greci pi stu sport. == Lu Taekwondo spurtivu == Li cummattimenti di Taekwondo (stili WTF) si svòrcinu supra un campu quatratu di 12x12 m, tra dui attileti muniti di prutizzioni: lu curpettu o curazza, lu caschettu, paratibbi e paraavambracci, cunchigghia e paradenti 'n gomma (tipu boxe). Lu cummattimentu è articulatu 'n tri round di tri minuti ognadunu o di dui minuti ognadunu (addipenni di lu tipu di gara), cu na pàusa d'un minutu, mentri pi li fìmmini lu round dura sulu dui minuti (macari ccà addipenni di la gara). L'attileta pi fari punti havi a curpiri l'avvirsariu supra lu curpettu cu tècnichi di càuciu e pugnu (1 puntu), oppuri ô visu cu na tècnica di càuciu (2 punti). Un puntu addizziunali è assignatu siddu l'avvirsariu subbisci fortimenti lu corpu, e l'arbitru nizzia a cuntari. Lu cuntattu è chinu e nun c'è lìmiti dî corpi finchì nun si prucedi a n'attaccu fallusu o na quarsiasi àutra cosa chi richiedi lu ntirventu di l'arbitru. Lu cummattimentu pò èssiri vintu e punti, o pi Knock Down. 'N casu di paritati assuluta ô tèrmini dû terzu round s'effèttua un 4° round d'un minutu 'n cui vinci chi fa lu primu puntu (Golden Kick). Siddu ô tèrmini du 4° round c'e ancora paritati vinci chi otteni la prifirenza arbitrali (pi supiriuritati tècnica o n'àutru mèritu acquisutu). == Lijami di fora == {{commonscat|Taekwondo}} WTF: * [https://web.archive.org/web/20090208141436/http://www.wtf.org/ WTF] (The World Taekwondo Federation) * [https://web.archive.org/web/20121209123850/http://www.etutaekwondo.org/ ETU] (European Taekwondo Union) * [http://www.taekwondowtf.it FITA] ([[Fidirazzioni Taliana Taekwondo]], fidirazzioni du CONI) * [https://web.archive.org/web/20070409200838/http://www.fdtaekwondo.it/ FDT] (Fidirazzioni Dilittantìstica Tae Kwon Do Italia) * [http://www.sangrokgym.com/ Sangrok World Taekwondo Academy] (Sangrok World Taekwondo Academy, Seoul) * [https://web.archive.org/web/20120411134607/http://www.tae-kwon-doe.com/ Taekwondo] Canada Team ITF (International Taekwon-Do Federation): ----- SITI NTIRNAZZIUNALI * [http://www.itf-tkd.org ITF] (International Taekwon-Do Federation) ----- SITI EUROPEI * [http://www.itfeurope.org AETF] (All Europe Taekwon-Do Federation) ----- SITI ITALIANI * [https://web.archive.org/web/20180804162943/http://taekwondo-fitae-itf.com/ FITAE] (Federazzioni Italiana Taekwon-Do ITF) ABBRUZZU * [https://web.archive.org/web/20030609131838/http://taekwondoabruzzo.supereva.it/ Taekwon-Do Abruzzo] (Taekwon-Do Abruzzo) * [https://web.archive.org/web/20070107120801/http://www.abruzzomartialarts.it/ Abruzzo Martial Arts] (Abruzzo Martial Arts) CAMPANIA * [http://digilander.iol.it/prebendateam Prebenda Team] (Prebenda Team) * [http://www.moonmoo.it Abruzzo Moon-Moo] (Moon-Moo) * [http://www.tkdagropoli.it/ Taekwon-Do Agropoli] (Taekwon-Do Agropoli) EMILIA RUMAGNA * [https://web.archive.org/web/20060511233828/http://www.taekwondo-bologna.it/ Taekwon-Do Bologna] (Taekwon-Do Bologna) LAZZIU * [https://web.archive.org/web/20060506113643/http://www.carminecaiazzo.it/ A.S. Massimo Caiazzo] (A.S. Massimo Caiazzo) * [http://www.marconistella.it/ Marconi Stella] (Marconi Stella) * [https://web.archive.org/web/20060511234147/http://www.taekwondomorgana.it/ Centro Taekwon-Do Morgana] (Centro Taekwon-Do Morgana) * [https://web.archive.org/web/20061023025545/http://www.iagher-taekwondo-team.com/ Iagher Taekwon-Do Team] (Iagher Taekwon-Do Team) * [https://web.archive.org/web/20060830060433/http://www.taekwondo-roma.it/ A.S. Daeryon] (A.S. Daeryon Club Taekwon Do) LUMMARDIA * [https://web.archive.org/web/20070205055417/http://hwarang.too.it/ Do Jang Hwarang] (Do Jang Hwarang) SAN MARINU * [https://web.archive.org/web/20060511233828/http://www.taekwondo-bologna.it/ Taekwon-Do Bologna] (Taekwon-Do Bologna) SICILIA * [https://web.archive.org/web/20070810154418/http://vincetkd.altervista.org/ Taekwon-Do Valli du Belice] (Taekwon-Do Valli du Belice) TUSCANA * [https://web.archive.org/web/20061230050523/http://www.taekwondoart.it/ Taekwon-Do Ju-Che] (Taekwon-Do Ju-Che) * [https://web.archive.org/web/20070117020601/http://www.tkdrosignano.it/ Taekwon-Do Rosignano] (Taekwon-Do Rosignano) * [https://web.archive.org/web/20060609013231/http://www.taekwondo-firenze.it/ Taekwon-Do Firenze] (Taekwon-Do Firenze) TRINTINU ÀUTU ADIGGI * [https://web.archive.org/web/20061207012049/http://www.chansungtaekwondo.com/ Chan Sung Taekwon-Do] (Chan Sung Taekwon-Do) VÈNITU * [https://web.archive.org/web/20070107133651/http://utenti.lycos.it/cvtkd/ CVTKD] (Cumitatu Vinitu Taekwon-Do) * [https://web.archive.org/web/20061216042443/http://www.newcandarcenter.com/ New Candar Center] (New Candar Center) * [http://www.tkdacademy.it Taekwon-Do Academy] (Taekwon-Do Academy) * [https://web.archive.org/web/20061207235735/http://www.centergm85.com/ Center GM85] (Center GM85) * [http://www.taekwon-do.it/ G.E.T.] (G.E.T.) * [https://web.archive.org/web/20070121142019/http://www.famadojang.it/ F.A.MA.] (F.A.MA.) * [https://web.archive.org/web/20070321153050/http://www.goodangelsteam.altervista.org/ Good Angels Team] (Good Angels Team) * [https://web.archive.org/web/20060510131346/http://www.alma-do.it/ Alma-Do] (Alma-Do) [[Catigurìa:Arti marziali]] os55an1g6xpiqdppyzxdjbq8mfhlkij Timuliunti 0 55480 782363 682871 2026-06-02T16:13:04Z AbelDionis 45665 782363 wikitext text/x-wiki '''Timuliunti''' (n grecu anticu '''Τιμολέων'''; [[Corintu]], [[411]] a.C. circa – [[Sarausa]], [[335]] a.C. circa) fu nu politicu e cunnutteru siciliota. Fu mannatu di COrintu a Sarausa pi libbirari la citati dâ [[tirannidi]], sfruttannu l'anticu liami tra cità-matri e culonia n Sicilia. [[File:Mura Timoleontee.jpg|miniatura|287x287px|Li mura Timuliuntìi di Gela]] ==Biografìa== Nasciutu di na famigghia nòbbili, Timuliunti accuminzau na carrera militari tìpica dê masculi appartinenti ê famigghi corinzi, Versu lu 370 si scuntrau cu sò frati ca ntô frattempu avìa accumulatu nu putiri assai mpurtanti a Corintu, ô puntu ca l'esercitu dumannau a Timuliunti di capiari nu muvumentu pi distituìrilu. Finìu ca TImuliunti fu accusatu di l'ammazzatina di sò frati. Siccomu na bona parti dâ pupulazzioni ritinìa ca Timuliunti avìa cuntribbuitu a sbarazzari la cità di Corintu di la tirannidi, l'accusa appoi cadìu, ma Timuliunti nun appi cchiù ncàrrichi mpurtanti a Curintu.[[Catigurìa:Sarausa]] ==La spidizzioni a Sarausa[[Catigurìa:Biografìi]]== Ntantu la pupulazzioni sarausana avìa addumannatu a Corintu n'aiutu contra la tirannidi di [[Dionisiu II]]. Timuliunti fu misu n capu a na spidizzioni militari ca doppu aviri criatu nu quariteri ginirali a [[Adranon (Adranu)|Adranon]], arriniscìu a battiri Dionisiu ca appi aggh'irasinni n esiliu a Corintu, unni morsi pòviru. hp8802o1iqwnxe3c1gxhgslfp3b4ned Pruggettu:Bielurussia 102 57838 782362 714639 2026-06-02T15:59:27Z Cromenio 50419 782362 wikitext text/x-wiki [[Mmàggini:Belarus-Flagmap.svg|left|300px|]] <div align="right">'''Chistu è lu pruggettu Bielurussia, lu locu di rifirimentu pi u wikipediani chi travagghianu sê vuci di bielurussia prisinti ntâ Wikipedia. N chista pàggina sunnu arripurtati li linìi guidi, li dati e ù strumenti dû pruggettu; pi accidiri e participari â li discussioni, và â lu [[Discussioni pruggettu:Bielurussia|bar timaticu]]'''</div>. ==Linìa guida== ''Crìari li àrticuli arriguardanni di [[Bielurussia]]: attura, puliticanti, paisi (oppuru citati o cità o cumuna), ciumi, munti, ex Stati stòrichi, eccitirà''. ==Templates== Criari li templates: *<nowiki>{{Prisidenti râ Bielurussia}}</nowiki> *<nowiki>{{Primi ministri râ Bielurussia}}</nowiki> *<nowiki>{{Elezzioni râ Bielurussia}}</nowiki> *<nowiki>{{Raeny râ Bielurussia}}</nowiki> *<nowiki>{{Voblasci râ Bielurussia}}</nowiki> *<nowiki>{{</nowiki>[[Template:StubBielurussia|StubBielurussia]]<nowiki>}}</nowiki> (stub, abbozzi) ==Partecipanti== <!--{{Pruggettu:Bielurussia/Partecipanti}}--> *[[Utenti:SurdusVII|SurdusVII]] *[[...]] *[[...]] *[[...]] <!-- *[[Utenti:XXX|xxxx]] *[[Utenti:XXX|xxxx]] *[[Utenti:XXX|xxxx]] --> ==Articuli arrichìsti== *[[Alexander Lukachenko]] *[[Prisidenti dâ Bielurussia]] *[[Ripùbbrica Sucialista Suviètica Bielurrussa]] *[[Storia ri Bielurussia]] *[[Lingua bielurussa]] *[[Jacques Stany]] *[[Janka Kupala]] *[[Caterina Shulha]] *[[Evgenij Morozov]] *[[Svetlana Alexievich]] *[[Branislaŭ Taraškievič]] *[[Boris Demidovič]] *[[Mnachem Risikoff]] *[[Aljaksandr Kudraŭcaŭ]] *[[Taccjana Troina]] *[[Joseph Soloveitchik]] *[[Arcëm Parachoŭski]] <!-- *[[XXXXX]] *[[XXXXX]] *[[XXXXX]] --> ==Citati== {|width=100% |- valign="top" | *[[Minsk]] *[[Lëzna]] *[[Navapolack]] *[[Orša]] *[[Smaljavičy]] *[[Ivjanec]] *[[Fanipal']] | *[[Brėst]] *[[Salihorsk]] *[[Žodzina]] *[[Maladzečna]] *[[Sluck]] *[[Babrujsk‎]] *[[Navahrudak]] | *[[Vicebsk]] *[[Lida (citati)]] *[[Ašmjany]] *[[Packaŭ]] *[[Mazyr]] *[[Žlobin]] *[[Rėčica]] | *[[Hrodna]] *[[Mahilëŭ]] *[[Dobruš]] *[[Chojniki]] *[[Voŭčyn]] *[[Motal]] *[[Kosava (Bielurussia)]] | *[[Baranavičy]] *[[Homel']] *[[Pinsk‎]] *[[Malaryta]] *[[Babrujsk‎]] *[[Njasviž‎]] *[[Polack‎]] |} ==Voblasci== *[[voblasci ri Brėst]] *[[voblasci ri Minsk]] *[[voblasci ri Vicebsk]] *[[voblasci ri Hrodna]] *[[voblasci ri Mahilëŭ]] *[[voblasci ri Homel']] *[[Minsk]] (la capitali è na citati spiciali chi è macari na voblasci) ==Raëny== {|width=100% |- valign="top" | * [[Raën di Njasviž]] * [[Raën di Puchavičy]] * [[Raën di Sluck]] * [[Raën di Chocimsk]] * [[Raën di Drybin]] * [[Raën di Hlusk]] * [[Raën di Horki]] * [[Raën di Kascjukovičy]] * [[Raën di Kiraŭsk]] * [[Raën di Berazino]] * [[Raën di Barysaŭ]] * [[Raën di Čėrven']] * [[Raën di Dzjaržynsk]] * [[Raën di Kleck]] * [[Raën di Kapyl']] * [[Raën di Polack]] * [[Raën di Rasony]] * [[Raën di Šarkaŭščyna]] * [[Raën di Sjanno]] * [[Raën di Šumilina]] * [[Raën di Talačyn]] * [[Raën di Ušačy]] * [[Raën di Verchnjadzvinsk]] * [[Raën di Vicebsk]] | * [[Raën di Bešankovičy]] * [[Raën di Braslaŭ]] * [[Raën di Čašniki]] * [[Raën di Dokšycy]] * [[Raën di Dubroŭna]] * [[Raën di Haradok]] * [[Raën di Hlybokae]] * [[Raën di Lepel']] * [[Raën di Lëzna]] * [[Raën di Miëry]] * [[Raën di Orša]] * [[Raën di Pastavy]] * [[Raën di Akcjabrski]] * [[Raën di Brahin]] * [[Raën di Buda-Kašalëva]] * [[Raën di Čačėrsk]] * [[Raën di Chojniki]] * [[Raën di Dobruš]] * [[Raën di El'sk]] * [[Raën di Homel']] * [[Raën di Kalinkavičy]] * [[Raën di Karma]] * [[Raën di Lel'čycy]] * [[Raën di Loeŭ]] * [[Raën di Mazyr]] * [[Raën di Naroŭlja]] | * [[Raën di Petrykaŭ]] * [[Raën di Rahačoŭ]] * [[Raën di Rėčyca]] * [[Raën di Svetlahorsk]] * [[Raën di Vetka]] * [[Raën di Žlobin]] * [[Raën di Žytkavičy]] * [[Raën di Voranava]] * [[Raën di Hrodna]] * [[Raën di Smarhon']] * [[Raën di Zėl'va]] * [[Raën di Ščučyn]] * [[Raën di Lida]] * [[Raën di Vjalikaja Berastavica]] * [[Raën di Slonim]] * [[Raën di Krupki]] * [[Raën di Lahojsk]] * [[Raën di Ljuban']] * [[Raën di Minsk]] * [[Raën di Mjadzel]] * [[Raën di Maladzečna]] * [[Raën di Smaljavičy]] * [[Raën di Salihorsk]] * [[Raën di Staryja Darohi]] | * [[Raën di Stoŭbcy]] * [[Raën di Uzda]] * [[Raën di Vilejka]] * [[Raën di Valožyn]] * [[Raën di Malaryta]] * [[Raën di Brėst]] * [[Raën di Ivacėvičy]] * [[Raën di Ašmjany]] * [[Raën di Masty]] * [[Raën di Žabinka]] * [[Raën di Stolin]] * [[Raën di Pružany]] * [[Raën di Ivanava]] * [[Raën di Astravec]] * [[Raën di Vaŭkavysk]] * [[Raën di Dėjatlava]] * [[Raën di Kobryn]] * [[Raën di Iŭe]] * [[Raën di Svislač]] * [[Raën di Hancavičy]] * [[Raën di Luninec]] * [[Raën di Navahrudak]] * [[Raën di Karėličy]] * [[Raën di Bjaroza]] * [[Raën di Kamjanec]] * [[Raën di Pinsk]] * [[Raën di Drahičyn]] * [[Raën di Baranavičy]] | * [[Raën di Ljachavičy]] * [[Raën di Asipovičy]] * [[Raën di Babrujsk]] * [[Raën di Bjalyničy]] * [[Raën di Bychaŭ]] * [[Raën di Čavusy]] * [[Raën di Čėrykaŭ]] * [[Raën di Kličaŭ]] * [[Raën di Klimavičy]] * [[Raën di Krasnapol'e]] * [[Raën di Kruhlae]] * [[Raën di Kryčaŭ]] * [[Raën di Mahilëŭ]] * [[Raën di Mscislaŭ]] * [[Raën di Škloŭ]] * [[Raën di Slaŭharad]] |} ==Wikificari== <!-- *[[XXXXX]] *[[XXXXX]] *[[XXXXX]] --> ==Aùtri pruggetti di rifirimentu== *[[Pruggettu:Giografìa]] *[[Pruggettu:Unioni Suvietica]] *[[Pruggettu:Unioni Euràsiatica]] <!-- *[[XXXXX]] *[[XXXXX]] *[[XXXXX]] --> ==Catigurìi== *[[:Catigurìa:Bielurussia]] *[[:Catigurìa:Raëny râ Bielurussia]] *[[:Catigurìa:Voblasci râ Bielurussia]] *[[:Catigurìa:Puliticanti bielurussi‎]] <!-- *[[XXXXX]] *[[XXXXX]] *[[XXXXX]] --> [[Catigurìa:Pruggettu]] 58v71z0fprwu8uhpzxovb7ibvzwvpsr Balzers 0 60990 782364 782125 2026-06-02T19:30:08Z Fränsmer 23299 782364 wikitext text/x-wiki {{Cumuni| nomucumuni=Balzers| mmaggini=LIE Balzers COA.svg| muttu= | nomuufficiali=Balzers| pruvincia=Oberland| superfici=19,6| abbitanti=4 529| dinsita=231,07| cumunilimitrofi=[[Planka]],[[Triesen]],[[Triesemberg]], [[Schaan]],[[Vaduz]]| cap=9496| prifissutelefonicu=7003| situufficiali=http://www.balzers.li/ }} [[File:Burg Gutenberg - Balzers- Liechtenstein.jpg|thumb]] '''Balzers''' è na citati dû [[Liechtenstein]] e havi circa 4 529 abbitanti. {{Commonscat}} {{Comuni dû Liechtenstein}} [[Catigurìa:Cumuna dû Liechtenstein]] 3ti6bsk5e7sko82qo1jesyxhk69ypri Elizzioni riggiunali 'n Sicilia di lu 2008 0 62595 782366 779827 2026-06-02T23:52:21Z InternetArchiveBot 37902 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 782366 wikitext text/x-wiki {{Elizzioni | nomu = Elizzioni riggiunali 'n Sicilia di lu 2008 | paisi = ITA | divamm1 = Sicilia | data = 13 di aprili [[2008]] | liggislatura = | culuri1 = #93CCEA | mmàgini1 = [[File:Raffaelelombardo.jpg|120px]] | candidatu1 = [[Raffaele Lombardo]] | partitu1 = [[Muvimentu pi l'Autunumii|MPA]] | cualizzioni1 = [[Centru-destra]] | vuta1 = 1.862.959 | %1 = 65,35 | siggi1 = {{siggi|61|90|#00aae4}} | culuri2 = #ffa500 | mmàgini2 = [[File:Anna Finocchiaro.jpg|129px]] | candidatu2 = [[Anna Finocchiaro]] | partitu2 = [[Partitu dimucràticu (Italia)|PD]] | cualizzioni2 = [[Centru-manca]] | vuta2 = 886.044 | %2 = 30,38 | siggi2 = {{siggi|29|90|#ffa500}} | aùtru = | mappa = | mappa2 = | niscenti = [[Salvatore Cuffaro]] ([[Unione dei Democratici Cristiani e di Centro|UDC]]) | càrica = [[Prisidenti dâ Sicilia|Prisirenti niscenti]] | pricidenti = [[Elizzioni riggiunali 'n Sicilia di lu 2006|2006]] | succissiva = [[Elizzioni riggiunali 'n Sicilia di lu 2012|2012]] }} Li '''elizzioni riggiunali 'n [[Sicilia]] dû [[2006]]''' pi lu [[Prisidenti dâ Sicilia|Prisirenti dâ Riggiuni Siciliana]] e li 90 diputati dâ [[Samprea Riggiunali Siciliana]] sì tinnìnu lu 13 e 14 di aprili. == A cunsultazzioni == La cunsultazzioni elitturali sì svurgìu cu tri anni di anticupu di scarenza naturali dâ liggislatura pî dimissioni dû prisirenti [[Salvatore Cuffaro]], pi na cunnanna nnû jinnaru [[2008]] 'n primu gradu a 5 anni a li 'ntirdizioni pirpetua da li pùbbrici uffici, pi rìatu di favuriggiamentu e rivilazzioni dû sicretu d'ufficiu. Li funzioni di lu [[Prisidenti dâ Sicilia|prisirenti dâ Riggiuni Siciliana]] foru svurgiuti da lu vici prisirenti [[Nicola Leanza]] nfinu a l'elizzioni di lu novu prisirenti. == Sistema eletturali == Lu sistema eletturali riggiunali 'n Sicilia priviri nu mètudu mistu, 'n cui 80 su 90 vinninu scigghiuti attravirsu lu [[sistema prupurzzionali]] su basi pruvinciali, cu lu [[Metudu di lu quozzienti e di li cchìu avuti resti|metudu di li cchìu avuti resti]] e [[votu di prifirenza]], cu nu sbarramentu eletturali a lu 5% riggiunali pi lista, mentri 9 diputati (lu 10%), tra cui lu prisirenti elettu, vennu eletti cu nu listinu riggiunali comu premiu ri maggiuranza, mentri unu è lu migghiuri candidatu prisirenti nun elettu. ==Risurtati== {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" |- bgcolor="#ececec" ! Cannidati e Listi ! Vuta ! % ! Siggi |- |- bgcolor="00AAE4" | '''''[[Raffaele Lombardo]]''''' | align=right|'' '''1.862.959''' '' | align=right|'' '''65,35''' '' | align=right|'' '''1''' '' |- | [[Pòpulu dî Libbirtati|Lu Pòpulu dî Libbirtati]] | align=right|900.149 | align=right|33,42 | align=right|34 |- | [[Muvimentu pi l'Autunumii]] | align=right|375.587 | align=right|13,95 | align=right|15 |- | [[Unione dei Democratici Cristiani e di Centro|Unioni dî Dimucràtici Cristiani e di Centru]] | align=right|336.826 | align=right|12,51 | align=right|11 |- | Sicilia Forti e Libbira - Lombardo Prisirenti | align=right|119.892 | align=right|4,45 | align=right|- |- | Dimucràtici Autunumisti | align=right|101.449 | align=right|3,76 | align=right|- |- |- bgcolor="EC5800" | '' '''[[Anna Finocchiaro]]''' '' | align=right|'' '''886.044''' '' | align=right|'' '''30,38''' '' | align=right|'' '''1''' '' |- | [[Partitu dimucràticu (Italia)|Partitu dimucràticu]] | align=right|505.420 | align=right|18,75 | align=right|20+8 |- | [[A Sinistra l'Arcubalenu]] | align=right|131.213 | align=right|4,87 | align=right|- |- | Pâ Sicilia - Anna Finocchiaro Prisirenti | align=right|83.700 | align=right|3,11 | align=right|- |- | [[Italia dî valura]] | align=right|49.726 | align=right|1,85 | align=right|- |- |- bgcolor="yellow" | '' '''[[Sonia Alfano]]''' '' | align=right|'' '''69.511''' '' | align=right|'' '''2,44''' '' | align=right|'' '''-''' '' |- | [[MuVumentu 5 Stiddi|Amici di Beppe Grillo]] | align=right|46.396 | align=right|1,72 | align=right|- |- |- bgcolor="gainsboro" | '' '''Ruggero Razza''' '' | align=right|'' '''45.605''' '' | align=right|'' '''1,60''' '' | align=right|'' '''-''' '' |- | [[La Destra - Ciamma Triculuri]] | align=right|39.143 | align=right|1,45 | align=right|- |- |- bgcolor="gainsboro" | '' '''Giuseppe Bonanno Conti''' '' | align=right|'' '''6.606''' '' | align=right|'' '''0,23''' '' | align=right|'' '''-''' '' |- | [[Forza Nova]] | align=right|3.876 | align=right|0,14 | align=right|- |- |- bgcolor="#ececec" | '''''Tutali ê listi''''' | align=right|'''''2.693.377''''' | align=right| | align=right|'''''88''''' |- |- bgcolor="#ececec" | '''Tutali''' | align=right|'''2.850.725''' | align=right| | align=right|'''90''' |} == Elitturi e vutanti == Li elitturi sunnu 4.572.912. Li vutanti 3.049.266 (66,68%)<ref>[http://www.elezioni.regione.sicilia.it/regionali2008/rep_6/affluenzaRegionale4.html Report Affluenza]</ref> == Lijami di fora == * [https://web.archive.org/web/20130518150516/http://www.elezioni.regione.sicilia.it/regionali2008/rep_7/riepilogoRegionale.html Riggiuni Siciliana (Elizzioni)] ==Noti== <references/> {{Elizzioni 'n Sicilia}} [[Catigurìa:Elizzioni riggiunali 'n Sicilia| 2008]] 7afg2yzc4piktpj06u09jstu3936znj Elizzioni riggiunali 'n Sicilia di lu 2012 0 62596 782367 779820 2026-06-02T23:55:31Z InternetArchiveBot 37902 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 782367 wikitext text/x-wiki {{Elizzioni | nomu = Elizzioni riggiunali 'n Sicilia di lu 2012 | paisi = ITA | divamm1 = Sicilia | data = 28 di uttùviru [[2012]] | liggislatura = | culuri1 = #ffa500 | mmàgini1 = [[File:Rosario Crocetta2012.jpg|120px]] | candidatu1 = [[Rosario Crocetta]] | partitu1 = [[Partitu dimucràticu (Italia)|PD]] | cualizzioni1 = | vuta1 = 617.073 | %1 = 30,47 | siggi1 = {{siggi|39|90|#ffa500}} | culuri2 = #191970 | mmàgini2 = [[File:Nello Musumeci stampa estera.jpg|130px]] | candidatu2 = [[Nello Musumeci]] | partitu2 = [[La Destra]] | cualizzioni2 = | vuta2 = 521.022 | %2 = 25,73 | siggi2 = {{siggi|21|90|#191970}} | culuri3 = #E3FF49 | mmàgini3 = [[File:Giancarlo Cancelleri.jpg|120px]] | candidatu3 = [[Giancarlo Cancelleri]] | partitu3 = [[MuVumentu 5 Stiddi|Muvimentu 5 Stiddi]] | cualizzioni3 = | vuta3 = 368.006 | %3 = 18,17 | siggi3 = {{siggi|15|90|#E3FF49}} | aùtru = | mappa = | mappa2 = | niscenti = [[Raffaele Lombardo]] ([[Muvimentu pi l'Autunumii|MPA]]) | càrica = [[Prisidenti dâ Sicilia|Prisirenti niscenti]] | pricidenti = [[Elizzioni riggiunali 'n Sicilia di lu 2008|2008]] | succissiva = [[Elizzioni riggiunali 'n Sicilia di lu 2017|2017]] }} Li '''elizzioni riggiunali 'n [[Sicilia]] dû [[2012]]''' pi lu [[Prisidenti dâ Sicilia|Prisirenti dâ Riggiuni Siciliana]] e li 90 diputati dâ [[Samprea Riggiunali Siciliana]] sì tinnìnu lu 28 di uttùviru. == A cunsultazzioni == La cunsultazzioni elitturali sì svurgìu 'n anticupu dâ scarenza naturali dâ liggislatura pî dimissioni dû prisirenti [[Raffaele Lombardo]]<ref>[http://www.ilfattoquotidiano.it/2012/07/31/sicilia-raffaele-lombardo-si-dimette-da-governatore-elezioni-28-e-29-ottobre/312153/ Dimissioni Lombardo]</ref>. == Sistema eletturali == Lu sistema eletturali riggiunali 'n Sicilia priviri nu mètudu mistu, 'n cui 80 su 90 vinninu scigghiuti attravirsu lu [[sistema prupurzzionali]] su basi pruvinciali, cu lu [[Metudu di lu quozzienti e di li cchìu avuti resti|metudu di li cchìu avuti resti]] e [[votu di prifirenza]], cu nu sbarramentu eletturali a lu 5% riggiunali pi lista, mentri 9 diputati (lu 10%), tra cui lu prisirenti elettu, vennu eletti cu nu listinu riggiunali comu premiu ri maggiuranza, mentri unu è lu migghiuri candidatu prisirenti nun elettu. == Elitturi e vutanti == Li elitturi sunnu 4.647.159. Li vutanti 2.203.165 (47,41%)<ref>[http://www.elezioni.regione.sicilia.it/regionali2008/rep_6/affluenzaRegionale4.html Report Affluenza]</ref> ==Risurtati== {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" |- bgcolor="#ececec" ! Candidati e Liste ! Voti ! % ! Seggi |- |- bgcolor="EC5800" | '''''[[Rosario Crocetta]]''''' | align=right|'''''617.073''''' | align=right|'''''30,47''''' | align=right|'''''9 ''''' |- | [[Partitu dimucràticu (Italia)|Partitu dimucràticu]] | align=right|257.274 | align=right|13,42 | align=right|14 |- | [[Unione dei Democratici Cristiani e di Centro|Unioni di Centru]] | align=right|207.827 | align=right|10,84 | align=right|11 |- | [[Lu Migafunu - Lista Crocetta]] | align=right|118.346 | align=right|6,17 | align=right|5 |- | [[Unioni Dimucràtica pî Cunsumaturi]] | align=right|100 | align=right|0,00 | align=right|- |- |- bgcolor="00AAE4" | '''''[[Nello Musumeci]]''''' | align=right|'''''521.022''''' | align=right|'''''25,73''''' | align=right|'''''1 ''''' |- | [[Pòpulu dî Libbirtati|Lu Pòpulu dî Libbirtati]] | align=right|247.351 | align=right|12,91 | align=right|12 |- | [[Cantieri Pupulari]] | align=right|112.169 | align=right|5,85 | align=right|4 |- |Nello Musumeci Prisirenti | align=right|107.397 | align=right|5,60 | align=right|4 |- | [[Allianza di Centru]] | align=right|5.017 | align=right|0,26 | align=right|- |- |- bgcolor="E3FF49" | '''''[[Giancarlo Cancelleri]]''''' | align=right|'''''368.006''''' | align=right|'''''18,17''''' | align=right|'''''-''''' |- | [[MuVumentu 5 Stiddi|Muvimentu 5 Stiddi]] | align=right|285.202 | align=right|14,88 | align=right|15 |- |- bgcolor="lightblue" | '''''[[Gianfranco Miccichè]]''''' | align=right|'''''312.112''''' | align=right|'''''15,41''''' | align=right|'''''-''''' |- | [[Muvimentu pi l'Autunumii|Partitu dî Siciliani - MPA]] | align=right|182.737 | align=right|9,53 | align=right|10 |- | [[Granni Sud (partitu)|Granni Sud]] | align=right|115.444 | align=right|6,02 | align=right|5 |- | [[Futuru e Libbirtati pi l'Italia|Novu Polu pâ Sicilia-FLI]]-MPS | align=right|89.891 | align=right|4,37 | align=right|- |- | Partitu Pinsieru Azzioni | align=right|959 | align=right|0,05 | align=right|- |- |- bgcolor="orange" | '''''Giovanna Marano''' | align=right|'''''122.633''''' | align=right|'''''6,10''''' | align=right|'''''-''''' |- | [[Italia dî valura]] | align=right|67.738 | align=right|3,53 | align=right|- |- | Claudio Fava Prisirenti | align=right|58.753 | align=right|3,06 | align=right|- |- |- bgcolor="gainsboro" | '''''Mariano Ferro''''' | align=right|'''''31.390''''' | align=right|'''''1,55''''' | align=right|'''''-''''' |- | Lu populi di I Furcuna | align=right|23.965 | align=right|1,20 | align=right|- |- |- bgcolor="gainsboro" | '''''Cateno De Luca''''' | align=right|'''''25.058''''' | align=right|'''''1,23''''' | align=right|'''''-''''' |- | Rivuluzzioni Siciliana | align=right|23.966 | align=right|1,20 | align=right|- |- |- bgcolor="gainsboro" | '''''[[Gaspare Sturzo]]''''' | align=right|'''''19.248''''' | align=right|'''''0,95''''' | align=right|'''''-''''' |- | Sturzo Prisirenti | align=right|14.929 | align=right|0,77 | align=right|- |- |- bgcolor="gainsboro" | '''''Giacomo Di Leo''''' | align=right|'''''4.495''''' | align=right|'''''0,22''''' | align=right|'''''-''''' |- | [[Partitu Cumunista dî Travagghiatura]] | align=right|2.031 | align=right|0,10 | align=right|- |- |- bgcolor="gainsboro" | '''''Lucia Pinsone''''' | align=right|'''''3.659''''' | align=right|'''''0,18''''' | align=right|'''''-''''' |- | Vuluntari pi l'Italia | align=right|2.278 | align=right|0,11 | align=right|- |- |- bgcolor="gainsboro" | '''Tutali ê listi''' | align=right|''' ''' | align=right| | align=right|'''80 ''' |- |- bgcolor="#ececec" | '''Tutali''' | align=right|''' ''' | align=right| | align=right|'''90''' |} == Lijami di fora == * [https://web.archive.org/web/20170714073029/http://www.elezioni.regione.sicilia.it/regionali2012/rep_7/riepilogoRegionale.html Riggiuni Siciliana (Elizzioni)] ==Noti== <references/> {{Elizzioni 'n Sicilia}} [[Catigurìa:Elizzioni riggiunali 'n Sicilia| 2012]] af02peuob2mmqpbyvnqmbiintedrly8 Vitivinicula 'n Sicilia 0 67450 782371 782344 2026-06-03T06:46:45Z Gmelfi 8 jujnchiutu lu Purtali 782371 wikitext text/x-wiki La '''vitivinicula 'n Sicilia''' è l'insieme di li attività di curtivu di la vigna e pruduzioni di vinu fatti 'nta la riggioni siciliana. La superfici vitata arriva a circa 103.000 [[ittaru|ittara]]<ref name="AssoviniSicilia">{{cita web |url=https://www.assovini.it/italia/sicilia |titulu=Sicilia |sitweb=Assovini.it |edituri=Assovini |lingua=talianu |datadiaccediri=2026-05-25 }}</ref>, e la Sicilia è una di li principali zoni vitiviniculi d'Italia ppi superfici e vulumi di pruduzioni. == Storia == La scuperta di resti organici 'ntra giari di l'[[Età di Rami]] ni li siti piriistorici di monte Kronio ([[Sciacca]]) e Sant'Ippolito ([[Caltagirone]]) ha fattu pinzari ca la pruduzioni di vinu 'n Sicilia è tra li chiù antichi documentati no munnu, risalenti a no menu di 6.000 anni fa.<ref name="ItWikiVitiSicilia">{{cita web |url=https://it.wikipedia.org/wiki/Viticoltura_in_Sicilia |titulu=Viticoltura in Sicilia |sitweb=Wikipedia taliana |edituri=Wikipedia |lingua=talianu |datadiaccediri=2026-05-25 }}</ref> La vitivinicula organizzata si spargìu 'ntâ Sicilia urientali a partiri di la [[culunizzazioni greca]] (seculi VII-VI a.C.), cu lu sistema di pruduzioni chiamatu ad ''alberello''.<ref name="AssoviniSicilia" /> Li [[invasioni barbarichi]] facìru calàri la viticultura; l'attività tornò in parti duranti la [[duminazioni araba]], no già ppi fari vinu —priibitu da lu [[Corano]]— ma ppi fari [[uba passa]].<ref name="AssoviniSicilia" /> Duranti lu pirìudu [[Sicilia normanna|normannu]] (seculi XI-XII), la viticultura si spargìu di nuovo, e la vigna vinni culivata anca ppi scopi liturgici.<ref name="BIBESVino">{{cita web |url=https://blog.bibes.it/la-sicilia/ |titulu=I vini della Sicilia incastonati nel cuore del Mediterraneo |sitweb=Bibes.it |data=2024-09-09 |lingua=talianu |datadiaccediri=2026-05-25 }}</ref> Ni lu pirìudu [[Corona d'Aragona|aragoniusu]] e spagnolu, l'agricultura tornò a svilupparisi.<ref name="SiciliaDoc">{{cita web |url=https://siciliadoc.wine/la-sicilia/ |titulu=La Sicilia |sitweb=SiciliaDoc.wine |edituri=Consorzio Sicilia DOC |lingua=talianu |datadiaccediri=2026-05-25 }}</ref> Ni lu 1773, lu cummercianti 'nglisi [[John Woodhouse]] arrivau no portu di [[Marsala]] e preparau lu primu [[Marsala (vinu)|vinu di Marsala]], agghiunghennu alcool a li vini locali cu lu [[mètudu soleras]].<ref name="ItWikiVitiSicilia" /> Ni lu siculu XIX nasciuru li chiossà impurtanti cantine storichi: Duca di Salaparuta (1824), Florio (1836) e Carlo Pellegrino (1880).<ref name="Quattrocalici">{{cita web |url=https://www.quattrocalici.it/regione/sicilia/ |titulu=Il Vino in Sicilia |sitweb=Quattrocalici.it |data=2024-03-14 |lingua=talianu |datadiaccediri=2026-05-25 }}</ref> A partiri di lu 1870, la [[fillossera]] distinsi li vigneti francisi, criannu na forta dumanda di vinu sicilianu: tra lu 1871 e lu 1880 l'esportazioni passaru di circa 100.000 hl l'annu a chiossà di 760.000 hl.<ref name="DialoghiMed">{{cita web |url=https://www.istitutoeuroarabo.it/DM/vite-e-vino-nella-sicilia-dell%CA%BC800-prima-e-dopo-la-devastazione-della-fillossera/ |titulu=Vite e vino nella Sicilia dell'800, prima e dopo la fillossera |sitweb=Dialoghi Mediterranei |edituri=Istituto Euro-Arabo |lingua=talianu |datadiaccediri=2026-05-25 }}</ref> Ni lu 1881 la fillossera arrivau 'n Sicilia e distruì li vigneti; ni lu 1888 la rrittura di l'accordu commerciali cu la Francia fici calari di botto l'esportazioni.<ref name="Quattrocalici" /> A partiri di l'anni '70 di lu Noviciento, lu miglioramentu di li tecnichi di vinificazioni purtau a l'istituzione di numarusi dinominazioni d'urigini.<ref name="ItWikiVitiSicilia" /> Ni l'anni '90, cuminciau la pruduzioni di vini russi di qualità a basi di [[Nero d'Avola]] e di vigni 'nternazionali comu lu [[Cabernet Sauvignon]], lu [[Merlot]] e lu [[Syrah]].<ref name="TerreSicilianeIGT">{{cita web |url=https://www.agraria.org/vini/terre-siciliane-igt.htm |titulu=Terre Siciliane IGT |sitweb=Agraria.org |lingua=talianu |datadiaccediri=2026-05-25 }}</ref> == Zoni vitiviniculi == Lu tirritoriu sicilianu si dividi 'n tri granni distretti vitiviniculi.<ref name="ItaliaDeVini">{{cita web |url=http://www.italiadeivini.com/regione/11/sicilia.php |titulu=Sicilia: cantine, vitigni e vini caratteristici |sitweb=ItaliaDeVini.com |lingua=talianu |datadiaccediri=2026-05-25 }}</ref> === Zona uccidentali (pruvincia di Trapani) === La pruvincia di [[Trapani]] teni chiossà di la metà di la superfici vitata e di la pruduzioni rriggiunali.<ref name="RimontgoWineries">{{cita web |url=https://www.rimontgowineries.com/blog/it/sicilia-2/ |titulu=Sicilia: continente vinicolo nel cuore del Mediterraneo |sitweb=Rimontgó Wineries |data=2026-02-09 |lingua=talianu |datadiaccediri=2026-05-25 }}</ref> Cca si producunu lu [[Marsala (vinu)|Marsala DOC]], [[Alcamo DOC|Alcamo]], Delia Nivolelli e Erice, e lu [[Passito di Pantelleria DOC|Passito di Pantelleria]] n'isola omonima.<ref name="TannicoSicilia">{{cita web |url=https://www.tannico.it/blogs/guide/vini-italiani-vini-siciliani |titulu=Vini Siciliani: i vitigni e le DOC più importanti |sitweb=Tannico.it |lingua=talianu |datadiaccediri=2026-05-25 }}</ref> Li terreni su' carchi di carcari, lu clima è asciuttu, e lu paesagiu è dominatu di li vigneti ad alberello cu privalenza di vigni bianchi.<ref name="ItaliaDeVini" /> === Zona norda-urientali (Etna e Missina) === La zona 'ntornu a l'[[Etna (vulcanu)|Etna]], ni la pruvincia di [[Catania]], si distingui ppi li sò terreni vulcanici e lu sò [[microclima]].<ref name="INGVAmbiente">{{cita web |url=https://ingvambiente.com/2024/01/30/geologia-e-vino-sud-italia-e-isole/ |titulu=La geologia in un calice di vino: Italia Meridionale ed Isole |sitweb=INGVambiente |edituri=INGV |data=2024-01-30 |lingua=talianu |datadiaccediri=2026-05-25 }}</ref> La cumposizioni vulcanica di lu solu duna alli vini na sensazzioni di mineralità, e la natura isolata di la zona pittìu a tanti vigni di scampari a lu fillossera di lu siculu XIX.<ref name="SvinandoSicilia">{{cita web |url=https://www.svinando.com/blog/conoscere-il-vino-vini-siciliani |titulu=Vini siciliani: principali vitigni e zone di produzione |sitweb=Svinando.com |data=2023-05-05 |lingua=talianu |datadiaccediri=2026-05-25 }}</ref> Ni la pruvincia di [[Missina]] su' li DOC Faro, Mamertino e Malvasia delle Lipari.<ref name="TannicoSicilia" /> === Zona miriidionali (Ragusa e Siracusa) === 'Nta la Sicilia sudi-urientali, supra li terrazzi e li piani costieri a calcareniti, si producunu li DOC Eloro, Cerasuolo di Vittoria (l'unica [[DOCG]] di la riggioni), Vittoria, Siracusa, Noto e Riesi.<ref name="INGVAmbiente" /> === Isuli minuri === A [[Pantelleria]], li vigneti su' situati di lu livellu di lu mari finu a chiossà di 500 m di autizza, e lu prodottu principali è lu [[Passito di Pantelleria DOC]] di [[Zibibbo]].<ref name="ProvidISicilia">{{cita web |url=https://www.providisicilia.it/territorio/ |titulu=Territorio siciliano – Produzione dei vini in Sicilia |sitweb=Providi Sicilia |data=2019-12-30 |lingua=talianu |datadiaccediri=2026-05-25 }}</ref> Ni l'[[arcipilagu di li Ioli|arcipilagu iulianu]], la vigna s'autieva principalmenti a Salina, Lipari e Vulcano.<ref name="ProvidISicilia" /> == Clima == Lu clima di la Sicilia è principalmenti [[clima miditerraneu|miditerraniu]], cu l'estati cavudi e asciutti e l'inverni mili cu poca chiuvuta.<ref name="AssoviniSicilia" /> Ni li zoni 'nterni e muntagnosi —in partiulari supra li firianchi di l'Etna e di li [[Madonie]]— lu clima è [[clima continentali|continentali]], cu forti variacioni di temperatura.<ref name="AssoviniSicilia" /> La mancanza di chiuvuta duranti la staggioni di crisciuta di la vigna ridduci lu risicu di malati fungini.<ref name="Quattrocalici" /> Li venti di mari moderanu li temperature ni li zoni costieri, mentri l'autizza di l'Etna —unni li vigneti arrivanu a 1.100 m supra lu mari— crea cundiziuna chiù friddi.<ref name="ProvidISicilia" /> == Solu == La natura di li terreni varia a secunna di la zona. Ni la parti uccidentali e 'ntirna, privalunu terreni calcarei e argillo-arinacei.<ref name="ItaliaDeVini" /><ref name="INGVAmbiente" /> Ni la Sicilia norda-urientali, li terreni derivunu di l'attività vulcanica di l'Etna (lave, lapilli, cinniri e sàbbii) e hannu n'auta cumpunenti minerali.<ref name="OriginalItalia">{{cita web |url=https://www.originalitalia.it/magazine/lunicita-della-sicilia/ |titulu=L'unicità della Sicilia |sitweb=OriginalItalia.it |data=2022-10-04 |lingua=talianu |datadiaccediri=2026-05-25 }}</ref> Ni la Sicilia sudi-urientali, li terreni calcarei e vulcanici su' adatti a lu curtivu di lu [[Nero d'Avola]].<ref name="OriginalItalia" /> A Pantelleria e ni li Ioli Iuliani, lu solu è pur'iddu di urigini vulcanica.<ref name="ProvidISicilia" /> Li sistemi di allivamentu chiù diffusi su' lu [[cordone speronato]], lu [[Guyot]] e l'alberello.<ref name="OriginalItalia" /> == Varità == Li vigneti siciliani su' cummusti principalmenti di vigni a bacca bianca, ca rraprisentanu tra lu 53% e lu 65% di la superfici totali.<ref name="INGVAmbiente" /><ref name="Quattrocalici" /> Li principali varità culivati su':<ref name="TannicoSicilia" /><ref name="SvinandoSicilia" /> === Vigni a bacca bianca === * [[Catarratto]] (la chiù sparguta di l'isola, cu li tipi bianco comune e bianco lucido) * [[Grillo (vigna)|Grillo]] * [[Inzolia]] (anca chiamata Ansonica) * [[Grecanico]] * [[Carricante]] * [[Damaschino]] * [[Malvasia di Lipari]] * [[Zibibbo]] (Moscato di Alessandria) * [[Müller-Thurgau]] * [[Chardonnay]] * [[Sauvignon blanc|Sauvignon]] === Vigni a bacca russa === * [[Nero d'Avola]] (Calabrese) * [[Nerello Mascalese]] * [[Nerello Cappuccio]] * [[Frappato]] * [[Perricone]] (Pignatello) * [[Nocera (vigna)|Nocera]] * [[Syrah]] * [[Merlot]] * [[Cabernet Sauvignon]] == Pruduzioni == === Dati ginirali === La superfici vitata è di circa 103.063 ittara, divisa tra collinari (65%), di pianura (30%) e muntagnusi (5%).<ref name="AssoviniSicilia" /> La pruduzioni totali arriva a circa 6.242.000 [[ittulitru|ittulitri]] di vinu, di li quali lu 16% su' vini [[DOP]] (DOC e DOCG) e lu 44% su' vini [[IGP]] (IGT).<ref name="AssoviniSicilia" /> Li vini bianchi e rusati rraprisentanu lu 53% e li russi lu 47%.<ref name="AssoviniSicilia" /> === Principali vini === Tra li vini prudutti: * ''[[Marsala (vinu)|Marsala DOC]]'': vinu liquorusu a basi di [[Grillo (vigna)|Grillo]], [[Catarratto]] e [[Inzolia]] ppi li tipi doratu e ammaratu, e di [[Perricone]], [[Nero d'Avola]] e [[Nerello Mascalese]] ppi lu rubino. Fu lu primu vinu DOC di la storia vinicula taliana.<ref name="ItWikiVitiSicilia" /> * ''[[Cerasuolo di Vittoria]] DOCG'': l'unica DOCG di la riggioni, pruduciuta ni li pruvinci di Ragusa, Caltanissetta e Catania cu [[Nero d'Avola]] e [[Frappato]].<ref name="ClickWine">{{cita web |url=https://clickwine.it/it/330-vini-della-sicilia |titulu=Vendita Online i Vini della Sicilia |sitweb=Clickwine.it |lingua=talianu |datadiaccediri=2026-05-25 }}</ref> * ''[[Etna DOC]]'': connuciuta ppi li sò vini bianchi e russi minerali, a basi di [[Carricante]] e [[Nerello Mascalese]].<ref name="SvinandoSicilia" /> * ''[[Passito di Pantelleria DOC]]'': vinu duci di ubi passiti di [[Zibibbo]].<ref name="SvinandoSicilia" /> * ''[[Malvasia delle Lipari DOC]]'': vinu passitu di l'arcipilagu iulianu.<ref name="Quattrocalici" /> * ''Faro DOC'': vinu russu di li culini di Missina.<ref name="Quattrocalici" /> * ''Noto DOC'': pruduciutu cu Moscato Bianco ni la zona di Noto, pruvincia di Siracusa.<ref name="Quattrocalici" /> === Dinuminazioni e normativa === La riggioni teni li siguenti dinuminazioni rricanusciuti:<ref name="Federdoc">{{cita web |url=https://www.federdoc.com/vini-a-d-o/sicilia/ |titulu=Sicilia – Federdoc |sitweb=Federdoc.com |edituri=Federdoc |lingua=talianu |datadiaccediri=2026-05-25 }}</ref><ref name="WineInSicilia">{{cita web |url=https://www.wineinsicily.com/mappa-vini-doc-docg-igt-regione-sicilia/ |titulu=I vini IGT, DOC e DOCG della regione Sicilia |sitweb=WineInSicily.com |data=2026-04-22 |lingua=talianu |datadiaccediri=2026-05-25 }}</ref> ==== DOCG (1) ==== * [[Cerasuolo di Vittoria]] ==== DOC (23) ==== * [[Alcamo DOC|Alcamo]], [[Contea di Sclafani DOC|Contea di Sclafani]], [[Contessa Entellina DOC|Contessa Entellina]], [[Delia Nivolelli DOC|Delia Nivolelli]], [[Eloro DOC|Eloro]], [[Erice DOC|Erice]], [[Etna DOC|Etna]], [[Faro DOC|Faro]], [[Malvasia delle Lipari DOC|Malvasia delle Lipari]], [[Mamertino di Milazzo DOC|Mamertino di Milazzo]], [[Marsala DOC|Marsala]], [[Menfi DOC|Menfi]], [[Monreale DOC|Monreale]], [[Noto DOC|Noto]], [[Pantelleria DOC|Pantelleria]], [[Riesi DOC|Riesi]], [[Salaparuta DOC|Salaparuta]], [[Sambuca di Sicilia DOC|Sambuca di Sicilia]], [[Santa Margherita di Belice DOC|Santa Margherita di Belice]], [[Sciacca DOC|Sciacca]], [[Sicilia DOC|Sicilia]], [[Siracusa DOC|Siracusa]], [[Vittoria DOC|Vittoria]] ==== IGT (7) ==== * [[Avola (IGT)|Avola]], [[Camarro (IGT)|Camarro]], [[Fontanarossa di Cerda (IGT)|Fontanarossa di Cerda]], [[Salemi (IGT)|Salemi]], [[Salina (IGT)|Salina]], [[Terre Siciliane (IGT)|Terre Siciliane]], [[Valle Belice (IGT)|Valle Belice]] La DOC Sicilia, rricanusciuta ni lu 1995 comu IGT e purtata a DOC ni lu 2011, cubri tuttu lu tirritoriu riggiunali.<ref name="AgrariaDoc">{{cita web |url=https://www.agraria.org/vini/sicilia-doc.htm |titulu=Sicilia DOC |sitweb=Agraria.org |lingua=talianu |datadiaccediri=2026-05-25 }}</ref> Lu quadru normativu si basa supra lu Decretu Ligislativu taliani 61/2010 e lu Regolamentu UE n. 1308/2013, ca classificanu li DOC e DOCG comu [[DOP]] e li IGT comu [[IGP]].<ref name="IGTWikipedia">{{cita web |url=https://it.wikipedia.org/wiki/Indicazione_geografica_tipica |titulu=Indicazione geografica tipica |sitweb=Wikipedia taliana |edituri=Wikipedia |lingua=talianu |datadiaccediri=2026-05-25 }}</ref> <references/> == Cullegamenti 'nterni === * [https://siciliadoc.wine Consorzio di tutela Sicilia DOC] * [https://www.federdoc.com/vini-a-d-o/sicilia/ Federdoc – Dinuminazioni di la Sicilia] {{Purtali Vinu}} gpdz8yack2m09l4vf5f0klmujvoj7bw Stuni (artìculu 'n salentinu) 0 67451 782358 2026-06-02T13:40:08Z Davide2025 48295 Pàggina nova: {{Appellu a le salentini}} {{VariantiSalentu|artìculu è scrittu 'n salentinu di Stuni (BR), si stai circannu l'artìculu scrittu 'n sicilianu standard|[[Stuni|Stuni]]}}{{Cumuni Talianu|nomucumuni=Štùnë|mmaggini=Ostuni-Stemma.svg|nomuufficiali=''Ostuni''|riggiuni=[[Pugghia|Pùgghja]]|pruvincia=[[Pruvincia di Brindisi|Brìnesë]] (BR)|superfici=225,56|abbitanti=29.762|dinsita=131,95|cumunilimitrofi=''[[Carvigni|Carovigno]], [[Cegghji|Ceglie]], [[Sammichel|Sammichele]], S... 782358 wikitext text/x-wiki {{Appellu a le salentini}} {{VariantiSalentu|artìculu è scrittu 'n salentinu di Stuni (BR), si stai circannu l'artìculu scrittu 'n sicilianu standard|[[Stuni|Stuni]]}}{{Cumuni Talianu|nomucumuni=Štùnë|mmaggini=Ostuni-Stemma.svg|nomuufficiali=''Ostuni''|riggiuni=[[Pugghia|Pùgghja]]|pruvincia=[[Pruvincia di Brindisi|Brìnesë]] (BR)|superfici=225,56|abbitanti=29.762|dinsita=131,95|cumunilimitrofi=''[[Carvigni|Carovigno]], [[Cegghji|Ceglie]], [[Sammichel|Sammichele]], [[Santu Vitu (Brìndisi)|San Vito]], [[Cisterninu|Cisternino]], [[Fasanu|Fasano]], [[Martina Franca|Martina Franca]] (TA)''|cap=72017|prifissutelefonicu=+0831}} '''Štùnë''' ì nu comùnë dë lu [[Salentu (tirritoriu)|Šalèndu]] ca šté nda [[Pruvincia di Brìndisi|provìncja dë Brìnesë]], nda regjóne [[Pugghia|Pùgghja]]. {{Purtalisalentu}} [[Catigurìa:Parlata salentina]] ayrcnrvz0aqolt4npiniq0fvmr1kz7e 782360 782358 2026-06-02T14:20:14Z Davide2025 48295 Ostuni Calcio 24. 782360 wikitext text/x-wiki {{Appellu a le salentini}} {{VariantiSalentu|artìculu è scrittu 'n salentinu di Stuni (BR), si stai circannu l'artìculu scrittu 'n sicilianu standard|[[Stuni|Stuni]]}}{{Cumuni Talianu|nomucumuni=Štùnë|mmaggini=Ostuni-Stemma.svg|nomuufficiali=''Ostuni''|riggiuni=[[Pugghia|Pùgghja]]|pruvincia=[[Pruvincia di Brindisi|Brìnesë]] (BR)|superfici=225,56|abbitanti=29.762|dinsita=131,95|cumunilimitrofi=''[[Carvigni|Carovigno]], [[Cegghji|Ceglie]], [[Sammichel|Sammichele]], [[Santu Vitu (Brìndisi)|San Vito]], [[Cisterninu|Cisternino]], [[Fasanu|Fasano]], [[Martina Franca|Martina Franca]] (TA)''|cap=72017|prifissutelefonicu=+0831}} '''Štùnë''' ì nu comùnë dë lu [[Salentu (tirritoriu)|Šalèndu]] ca šté nda [[Pruvincia di Brìndisi|provìncja dë Brìnesë]], nda regjónë [[Pugghia|Pùgghja]]. == Sport == La šquàdra Štunìsë dë lu [[Palluni (sport)|pallónë]] ì l'[[Ostuni Calcio 24]], ca šcèca nda [[Eccellenza (palluni)|Eccellenza Pùgghja]]. {{Purtalisalentu}} [[Catigurìa:Parlata salentina]] lkvgz3n4skydyrd1vbwk499wsr2llmf 782361 782360 2026-06-02T15:15:07Z Davide2025 48295 All Black Ostuni e Futsal Ostuni. 782361 wikitext text/x-wiki {{Appellu a le salentini}} {{VariantiSalentu|artìculu è scrittu 'n salentinu di Stuni (BR), si stai circannu l'artìculu scrittu 'n sicilianu standard|[[Stuni|Stuni]]}}{{Cumuni Talianu|nomucumuni=Štùnë|mmaggini=Ostuni-Stemma.svg|nomuufficiali=''Ostuni''|riggiuni=[[Pugghia|Pùgghja]]|pruvincia=[[Pruvincia di Brindisi|Brìnesë]] (BR)|superfici=225,56|abbitanti=29.762|dinsita=131,95|cumunilimitrofi=''[[Carvigni|Carovigno]], [[Cegghji|Ceglie]], [[Sammichel|Sammichele]], [[Santu Vitu (Brìndisi)|San Vito]], [[Cisterninu|Cisternino]], [[Fasanu|Fasano]], [[Martina Franca|Martina Franca]] (TA)''|cap=72017|prifissutelefonicu=+0831}} '''Štùnë''' ì nu comùnë dë lu [[Salentu (tirritoriu)|Šalèndu]] ca šté nda [[Pruvincia di Brìndisi|provìncja dë Brìnesë]], nda regjónë [[Pugghia|Pùgghja]]. == Špòrtë == La šquàdra Štunìsë dë lu [[Palluni (sport)|pallónë]] ì l'[[Ostuni Calcio 24]], ca šcèca nda [[Eccellenza (palluni)|Eccellenza Pùgghja]]. Štùnë à ddò šquàdrë dë lu [[Palluni a 5|pallónë a cìnghë (fùtsal)]]: l'[[All Black Ostuni]] e lu [[Futsal Ostuni]]. == Vìtë pùrë == * [[Stuni]] * [[Ostuni Calcio 24]] {{Purtalisalentu}} [[Catigurìa:Parlata salentina]] muewk7jvi030d7uwb913sydemfe7gmo