Wikipedia scwiki https://sc.wikipedia.org/wiki/P%C3%A0gina_printzipale MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter Media Ispetziale Cuntierra Usuàriu Cuntierra usuàriu Wikipedia Cuntierra Wikipedia File Cuntierra file MediaWiki Cuntierra MediaWiki Template Cuntierra template Agiudu Cuntierra agiudu Categoria Cuntierra categoria TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Bachisio Bandinu 0 2073 190273 186792 2026-06-23T11:48:39Z SamSard 25038 190273 wikitext text/x-wiki {{variant|NUG}} [[File:Bandinu.jpg|thumb|Bachisio Bandinu]] '''Bachis Bandinu''' ([[Vitzi]] [[1939]] - [[Olbia]] 23 de Lampadas 2026<ref>https://www.rainews.it/tgr/sardegna/articoli/2026/06/addio-a-bachisio-bandinu-intellettuale-e-studioso-della-sardegna-dba5618b-14b5-424c-943c-159e1d65a4a9.html</ref>) est istadu unu antropologu, giornalista e publitzista sardu. ==Biografia== Istudiosu de cultura populare dae su [[1972]], at animadu in manera originale sa kistione supra de s'identidade ponèndesi in sa prospettiva de su diàlogu intre antropologia e iskièntzias sotziales. In su [[1976]] at iscritu, cun G. Barbiellini Amidi, su sàziu ''Il Re è un feticcio'', ube analizat su rapportu intre su mundu traditzionale de su pastoriu e sa tzivilitade de sos consumos. In su 1980 iscrivet ''Costa Smeralda'', un'àtteru cuntributu a s'anàlisi de su rapportu traditzione/innovatzione. In su [[1993]] binket su prèmiu Funtana Elighes e in su [[1999]] lu fakent direttore de "L'Unione sarda". Fiat presidente de sa "Fondazione Sardinia". Unos cantos traballos suos sunt de cussiderare unu contributu mannu pro sa lettura de s'istòria cuntemporànea de [[Sardigna]]. ====Unas cantas òperas:==== *''Costa Smeralda. Come nasce una favola turistica'', Rizzoli, [[Milanu]], 1980. *''Un sardismo da inventare, in Le ragioni dell'utopia. Omaggio a Michelangelo Pira'', pp. 121-139, [[Milanu]], 1984. *''Narciso in Vacanza'', Am&D, [[Casteddu]], 1994. *''Il cavallo. Memorie, sogno, storia'', 1995. *''Lettera a un giovane Sardo'', La Torre, [[Casteddu]], 1996. *''Gennargentu, la città invisibile'', in [[L'Unione Sarda]] del 18.1.1997. *''Olbia città multietnica'', (cun G. Murineddu e E. Tognotti), AM&D, [[Casteddu]], 1997. *''Visiones. I sogni dei pastori'', AM&D, [[Casteddu]], 1998. *''Ballos'', Frorias, [[Casteddu]], 2000. *''Mario De Biasi. Viaggio dentro l'isola'', (cun Alfonso Gatto e Giuseppe Dessì), Ilisso, 2002. *''Il re è un feticcio'', Ilisso, [[Nùgoro]], 2003. *''Identità, cultura, scuola'', (cun Placido Cherchi e Michele Pinna), Domus de Janas, 2003. *''La maschera, la donna, lo specchio'', Spirali, 2004. *''Raffaello Sanzio e Sandro Trotti'', Spirali, 2006. *''Pastoralismo in Sardegna'', Zonza Editori, 2006. *''Il quinto moro. Soru e il sorismo'', (cun Salvatore Cubeddu), Domus de Janas, 2007. *''Lingua sarda e liturgia'', (cun Antonio Pinna e Raimondo Turtas), Domus de Janas, 2008. *''Pro s'indipendentzia'', il Maestrale, 2010. *Nois No Ischiamus, Nosu No Isciemus, No Sapìami. Limba, Turismu, Indústria, Basis Militaris, Ambiente. collana Libristante, Il Maestrale, 2016, ISBN 9788864291680. {{Controllu de autoridade}} [[Categoria:Biografias|Bandinu, Bachisio]] [[Categoria:Sardos|Bandinu, Bachisio]] [[Categoria:Literadura sarda|Bandinu, Bachisio]] 7hklk3d02kko39w8y8g7brdggongz8c 190274 190273 2026-06-23T11:48:54Z SamSard 25038 190274 wikitext text/x-wiki {{variant|NUG}} [[File:Bandinu.jpg|thumb|Bachisio Bandinu]] '''Bachis Bandinu''' ([[Vitzi]] [[1939]] - [[Olbia]] 23 de Lampadas [[2026]]<ref>https://www.rainews.it/tgr/sardegna/articoli/2026/06/addio-a-bachisio-bandinu-intellettuale-e-studioso-della-sardegna-dba5618b-14b5-424c-943c-159e1d65a4a9.html</ref>) est istadu unu antropologu, giornalista e publitzista sardu. ==Biografia== Istudiosu de cultura populare dae su [[1972]], at animadu in manera originale sa kistione supra de s'identidade ponèndesi in sa prospettiva de su diàlogu intre antropologia e iskièntzias sotziales. In su [[1976]] at iscritu, cun G. Barbiellini Amidi, su sàziu ''Il Re è un feticcio'', ube analizat su rapportu intre su mundu traditzionale de su pastoriu e sa tzivilitade de sos consumos. In su 1980 iscrivet ''Costa Smeralda'', un'àtteru cuntributu a s'anàlisi de su rapportu traditzione/innovatzione. In su [[1993]] binket su prèmiu Funtana Elighes e in su [[1999]] lu fakent direttore de "L'Unione sarda". Fiat presidente de sa "Fondazione Sardinia". Unos cantos traballos suos sunt de cussiderare unu contributu mannu pro sa lettura de s'istòria cuntemporànea de [[Sardigna]]. ====Unas cantas òperas:==== *''Costa Smeralda. Come nasce una favola turistica'', Rizzoli, [[Milanu]], 1980. *''Un sardismo da inventare, in Le ragioni dell'utopia. Omaggio a Michelangelo Pira'', pp. 121-139, [[Milanu]], 1984. *''Narciso in Vacanza'', Am&D, [[Casteddu]], 1994. *''Il cavallo. Memorie, sogno, storia'', 1995. *''Lettera a un giovane Sardo'', La Torre, [[Casteddu]], 1996. *''Gennargentu, la città invisibile'', in [[L'Unione Sarda]] del 18.1.1997. *''Olbia città multietnica'', (cun G. Murineddu e E. Tognotti), AM&D, [[Casteddu]], 1997. *''Visiones. I sogni dei pastori'', AM&D, [[Casteddu]], 1998. *''Ballos'', Frorias, [[Casteddu]], 2000. *''Mario De Biasi. Viaggio dentro l'isola'', (cun Alfonso Gatto e Giuseppe Dessì), Ilisso, 2002. *''Il re è un feticcio'', Ilisso, [[Nùgoro]], 2003. *''Identità, cultura, scuola'', (cun Placido Cherchi e Michele Pinna), Domus de Janas, 2003. *''La maschera, la donna, lo specchio'', Spirali, 2004. *''Raffaello Sanzio e Sandro Trotti'', Spirali, 2006. *''Pastoralismo in Sardegna'', Zonza Editori, 2006. *''Il quinto moro. Soru e il sorismo'', (cun Salvatore Cubeddu), Domus de Janas, 2007. *''Lingua sarda e liturgia'', (cun Antonio Pinna e Raimondo Turtas), Domus de Janas, 2008. *''Pro s'indipendentzia'', il Maestrale, 2010. *Nois No Ischiamus, Nosu No Isciemus, No Sapìami. Limba, Turismu, Indústria, Basis Militaris, Ambiente. collana Libristante, Il Maestrale, 2016, ISBN 9788864291680. {{Controllu de autoridade}} [[Categoria:Biografias|Bandinu, Bachisio]] [[Categoria:Sardos|Bandinu, Bachisio]] [[Categoria:Literadura sarda|Bandinu, Bachisio]] 39vaeehss3rgofyan52bf0h8irj90y8 190275 190274 2026-06-23T11:49:31Z SamSard 25038 190275 wikitext text/x-wiki {{variant|NUG}} [[File:Bandinu.jpg|thumb|Bachisio Bandinu]] '''Bachis Bandinu''' ([[Vitzi]] 22 de Friarzu [[1939]] - [[Olbia]] 23 de Lampadas [[2026]]<ref>https://www.rainews.it/tgr/sardegna/articoli/2026/06/addio-a-bachisio-bandinu-intellettuale-e-studioso-della-sardegna-dba5618b-14b5-424c-943c-159e1d65a4a9.html</ref>) est istadu unu antropologu, giornalista e publitzista sardu. ==Biografia== Istudiosu de cultura populare dae su [[1972]], at animadu in manera originale sa kistione supra de s'identidade ponèndesi in sa prospettiva de su diàlogu intre antropologia e iskièntzias sotziales. In su [[1976]] at iscritu, cun G. Barbiellini Amidi, su sàziu ''Il Re è un feticcio'', ube analizat su rapportu intre su mundu traditzionale de su pastoriu e sa tzivilitade de sos consumos. In su 1980 iscrivet ''Costa Smeralda'', un'àtteru cuntributu a s'anàlisi de su rapportu traditzione/innovatzione. In su [[1993]] binket su prèmiu Funtana Elighes e in su [[1999]] lu fakent direttore de "L'Unione sarda". Fiat presidente de sa "Fondazione Sardinia". Unos cantos traballos suos sunt de cussiderare unu contributu mannu pro sa lettura de s'istòria cuntemporànea de [[Sardigna]]. ====Unas cantas òperas:==== *''Costa Smeralda. Come nasce una favola turistica'', Rizzoli, [[Milanu]], 1980. *''Un sardismo da inventare, in Le ragioni dell'utopia. Omaggio a Michelangelo Pira'', pp. 121-139, [[Milanu]], 1984. *''Narciso in Vacanza'', Am&D, [[Casteddu]], 1994. *''Il cavallo. Memorie, sogno, storia'', 1995. *''Lettera a un giovane Sardo'', La Torre, [[Casteddu]], 1996. *''Gennargentu, la città invisibile'', in [[L'Unione Sarda]] del 18.1.1997. *''Olbia città multietnica'', (cun G. Murineddu e E. Tognotti), AM&D, [[Casteddu]], 1997. *''Visiones. I sogni dei pastori'', AM&D, [[Casteddu]], 1998. *''Ballos'', Frorias, [[Casteddu]], 2000. *''Mario De Biasi. Viaggio dentro l'isola'', (cun Alfonso Gatto e Giuseppe Dessì), Ilisso, 2002. *''Il re è un feticcio'', Ilisso, [[Nùgoro]], 2003. *''Identità, cultura, scuola'', (cun Placido Cherchi e Michele Pinna), Domus de Janas, 2003. *''La maschera, la donna, lo specchio'', Spirali, 2004. *''Raffaello Sanzio e Sandro Trotti'', Spirali, 2006. *''Pastoralismo in Sardegna'', Zonza Editori, 2006. *''Il quinto moro. Soru e il sorismo'', (cun Salvatore Cubeddu), Domus de Janas, 2007. *''Lingua sarda e liturgia'', (cun Antonio Pinna e Raimondo Turtas), Domus de Janas, 2008. *''Pro s'indipendentzia'', il Maestrale, 2010. *Nois No Ischiamus, Nosu No Isciemus, No Sapìami. Limba, Turismu, Indústria, Basis Militaris, Ambiente. collana Libristante, Il Maestrale, 2016, ISBN 9788864291680. {{Controllu de autoridade}} [[Categoria:Biografias|Bandinu, Bachisio]] [[Categoria:Sardos|Bandinu, Bachisio]] [[Categoria:Literadura sarda|Bandinu, Bachisio]] hvbzu6psbwn6gei0y89fwi1qsvmncrn Sestu 0 3208 190260 186993 2026-06-22T18:08:36Z SamSard 25038 190260 wikitext text/x-wiki {{coord|format=dms|display=title}} {{CAM}}{{Bidda |nòmene comune = Sestu |imàzine = Sestu-Istemma.png |nòmene ufitziale = Sestu |nòmene Istadu = [[Itàlia]] |s-nòmene Istadu = s'Itàlia |nòmene rezone = [[Sardigna]] |s-nòmene rezone = sa Sardigna |nòmene provìntzia = Tzitade metropolitana de Casteddu |sigla provìntzia = CA |ladiore = 39°18′00″ |longhiore = 9°06′00″ |artiore = 44 |tirada = 48,32 |populamentu = 20 743 <ref>https://demo.istat.it/app/?a=2025&i=D7B</ref> <small>(30-4-2025)</small> |densidade = 419,14 |apendìtzios = [[Cortexandra]], [[Santu Millanu]] |comunes lacanantes = [[Assèmini]], [[Casteddu]], [[Ceraxius]], [[Muristenis]], [[Paùli]], [[Santu Sparau]], [[Sètimu]], [[Su Masu]] |cap = 09028 |prefissu = [[070]] |istat = 092074 |fiscale = I695 |nòmene bividores = sestesus |nòmene patronu = [[Santu Jorgi]] |die patronu = [[23 Abrile]] |zassu = [http://www.comune.sestu.ca.it/ Giassu Istitutzionale] |sìndigu=Michele Cossa <small>[[Riformatori Sardi|Partidu de is Riformadores Sardus]]</small>}} '''Sestu''' s'agatat a 10 chilòmetrus de [[Casteddu]], in sa [[Sardigna]] de iossu in su [[Campidanu]]. Contat 20 743 bividoris, s'economia de su logu si fait prima de totu a s'agricultura (arraiga, latia etc), fruta (àxina) e [[trigu]]. In Sestu dui funt cincu cresias: Santu Millanu (13° sec.); Santu Jorgi (16° sec.); Santu Srabadori (13° sec.); Santu Antoni (annus 30 de su 900) e Nosta Sinniora de is Gratzias (annus 80 de su 1900). [[File:Map of comune of Sestu (province of Cagliari, region Sardinia, Italy).svg|thumb|Sestu in sa provìntzia de Casteddu]] == S'istòria == Is arrestus archeologicus antigus agataus (testus chi s'imperànta in domu) funt de su III millènniu A.C., scrobertus in d'una necròpoli in sa zona de "Corso Italia". Si pentzat ca is orìginis de sa bidda siant cartaginesas. In atras zonas funti stètias agatadas monedas de su perìodu de Caligola e Domitzianu, una losa romana, una cordonera e una perda milliari chi s'agatat in crèsia de Santu Jorgi. Su nòmini de sa bidda benit de su perìodu romanu e pigada su nòmini de sa bia chi percurriat dae Casteddu a Porto Torres: ''Sexto ab urbe lapide'', o siat acanta de sa pedra milliari agatada in sa bidda cun s'iscrita: ''AD SEXTUM LAPIDEM''. In s'Idadi de Mesu Sestu fiat pati de su [[Judicadu de Càlaris|Judicau de Casteddu]] i est stètia posta in sa [[Curadorias|Curadoria]] de su Campidanu. Candu su Judicau est arrutu (1257) sa bidda fadiat parti de su [[Repùblica de Pisa|Comunu de Pisa]]. Prus ananti est passada a is [[Corona de Aragona|Aragonesus]] chi in su 1324 fadiat pati de su fèudu de Berengario Carroz. In su 1363 est stètia criada sa Contea de Quirra e sa bidda de Sestu est intrada a fai pati de sa Baronia de Santu Migheli, sempri fèudu de is Carroz. In su 1603 fadiat pati de su fèudu de is Centelles e prus ananti est passada a is Osorio chi d'ant tenta fintzas a s'abolitzioni de su feudalèsimu (1839). De su 1840 Sestu est comunu lìberu. Oi sa bidda de Sestu contada 20 769 bividoris. == Istòria Demogràfica == {{Demografia/Sestu}} ==Cultúra== In Sestu s'agatant duus grupus de folclori, su Grupu Folk "I Nuraghi" e su Grupu Folk "San Gemiliano". Sa traditzioni musicali e de dantza sestesa bintrat in cudda de su [[Campidanu]], s'impreada de is [[launeddas]], de su [[cantu a chiterra]] e de su prus comunu [[Organitu|sonètu]]. Is dantzas chi is grupus faint in is manifestadas insoru funt medas, asegus de dantzas de sa Sardigna intrea cumenti [[Ballitu|ballitus]], [[Passu torrau|passus torraus]], faint is ballus prus comunus de su locu de Sestu, de su [[ballu campidanesu]] a sonètu fintzas a is maneras de sonadas de [[launeddas]] cumenti su [[fiorassiu]], [[puntu 'e organu]] e [[mediana pippia]].<ref>https://www.sardegnareporter.it/2025/06/sestu-il-gruppo-folk-i-nuraghi-spegne-60-candeline-una-messa-solenne-e-su-ballu-tundu-per-celebrare-levento/720749/</ref> Dae su 2004 su grupu folk "I Nuraghi" ordingiat in [[istadi]] su Festival Internatzionali de su Folclori, aundi grupus de meda locus de su mundu si faint connosciri e mostrant is traditzionis insoru.<ref>https://comune.sestu.ca.it/evento/20-edizione-dellinternational-folk-fest/</ref> [[File:Tipologia di abito tradizionale maschile e femminile di Sestu - Abbigliamento tradizionale sardo.jpg|thumb|Tipu de costumini de fémina e mascu de Sestu]] {{Tzitade metropolitana de Casteddu}} [[Category:Comunes de sa tzitade metropolitana de Casteddu| ]] gi7d7g4rdm5qz5mslzdwso0dfw4wxp1 Petru Guelfucci 0 16227 190258 173813 2026-06-22T14:10:51Z SamSard 25038 190258 wikitext text/x-wiki {{Variant|LOG}} '''Petru-Santu Guelfucci''' (Sermanu, 6 de martzu de su 1955 - 8 de Santu Gaine de su 2021) est istadu unu cantadore [[corsicanos|corsicanu]]. Naschidu in Sermanu, no atesu meda dae sa bidda de Corte in su 1955, est una figura sìmbulu de sa mùsica corsicana, e dae cando tenìat 14 annos at pigàu parte a calicuna manifestada cun su grupu folcloristicu ''A Manella''. In su 1973 atobiat a Jean-Paul Poletti, autore de su "rinaschimentu" de sa curtura corsicana (chi si solet nàrrer ''u riacquistu''), e impare a issu fundat su grupu polifonicu in [[limba corsicana]] ''[[Canta U Populu Corsu]]''. In su 1987 si nche essit dae su grupu e cumintzat a facher su solista cun s'album "Isula" chi pigat su discu de oro in [[Canada]] e at tentu sutzessu meda in sa regione [[limba frantzesa|frantzesu]]-faeddante de su [[Québec]]. ==Discos== *1987: Isula *1988: S'o chjodu l'occhji *1991: Corsica *1994: Memoria *1999: Vita *2009: Sì mea [[Categoria:Mùsica]] fjyavs4zfabgb9e6ltver3q7fsk3on2 Perù 0 17867 190272 177033 2026-06-23T10:04:02Z CommonsDelinker 149 Replacing Flag_of_Peru_(state).svg with [[File:War_flag_of_Peru.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · This is not the State flag, this is the war flag [ht 190272 wikitext text/x-wiki {{coord|format=dms|display=title}}{{Variant|LSC}} [[File:War flag of Peru.svg|thumb|245x245px|Bandera]] [[File:Peru (orthographic projection).svg|thumb|245x245px|Posidura in su mundu]] Su '''Perù''' (in [[Limba ispagnola|castillianu]]: '''Perú ''', in [[chèciua]] e [[aimara]]: '''Piruw'''), ufitzialmente '''Repùblica de su Perù''', est unu istadu de su [[Sudamèrica]] chi làcanat in su norte cun s'[[Ecuador]] e sa [[Colòmbia]], in s'estu cun su [[Brasile]], in su sud-estu cun [[Bolìvia]], in su sud cun [[Cile]] e in s'ovest cun s'[[otzèanu Patzìficu]]. Sa capitale est [[Lima]]. Tenet una geografia cumplessa dominada mescamente dae sa serra de sos [[Andes]] e sas currentadas de su Patzìficu, chi li dant climas e paesàgios variados meda, de una costera desèrtica a sa [[Puna]] de sos Andes o a sa padente tropicale de su lutone de su [[Riu de sas amàtzones]]. Su territòriu peruvianu est istadu su logu de sa [[tziviltade de su Norte Chico]], una de sas prus antigas de su mundu, e a pustis de l'[[impèriu Inca]], s'istadu prus mannu de su Sudamèrica precolombianu. S'[[impèriu ispagnolu]] at conchistadu su territòriu durante su de 16 sèculos e nch'at istabilidu unu visurènniu peri su cale s'est guvernadu, pro una iscurta de tempus, totu su subcontinente. A pustis de otènnere s'indipendèntzia, su Perù at bìvidu perìodos de instabilidade polìtica e econòmica, interverados cun perìodos de crèschida e prosperidade econòmica. Su Perù in s'atualidade est una repùblica democràtica e rapresentativa dividida in bintighimbe regiones. Est unu paisu in bia de isvilupu cun un'ìnditu de isvilupu umanu mèdiu e cun un'arta disugualidade econòmica. Sas atividades econòmicas printzipales sunt sa massaria, sa pisca, sa mina e sa manìgiu de tèssiles. Sa populatzione peruana, istimada a 28 milliones, est multiètnica, basada subra sos pòpulos indìgenos, ma tenet fintzas influèntzia europea, africana e asiàtica. Sa limba printzipale est su castillianu, mancari una pertzentuale significativa de sa populatzione faeddat su chècua o àteras limbas ameríndias nadias. Custa cumbinatzione de traditziones culturales tenet a resurtadu una diversidade manna de espressiones in campos comente s'arte, sa coghina, sa literadura e sa mùsica. ==Àteros progetos== {{commons|Category:Peru|Perù}}{{Template:Amèrica}} [[Categoria:Natziones de s'America]] 61dwx1izdfvs0x90mxma5r33yffglfk Juanne Corbeddu Salis 0 23526 190251 2026-06-22T13:57:46Z SamSard 25038 Created by translating the page "[[:it:Special:Redirect/revision/148168504|Giovanni Corbeddu Salis]]" 190251 wikitext text/x-wiki {{Tzitatzione|Unu nomene aiat brincadu dae sos retzessos de sa memòria mea, mi fiat curtu subra de sa lavra. -Corbeddu? -Issu etotu- E su capitanu m'aiat porridu su cartone. - Belul tipu, beru? E deretu mi s'incrarant a sa mente sas bellas venturas de custu Rei de sa mantza; sa figura sua sola abarrada finas a eris ingeniada, in sa truma de sos àteros delincuentes vulgares, pro no isco cale sentidu orgolliosu de caballeria medievale.|Giulio Bechi, ''Caccia grossa''<ref>{{cita|Caccia Grossa|p. 72}}.</ref>}}{{Bio|Sesso=M|Epoca=1800}} Fu uno dei protagonisti del [[Banditismo sardo]] di fine Ottocento. == Biografia == Annomenadu cumente su ''Rei de sa mantza'' o ''Rei de su padente'' pro s'autoridade arreconota a issu dae sos abitantes de su logu, si nche aiat accanidu in su territòriu de sa [[Barbàgia]] dende·si a sa mantza in su 1880 a pustis de èssere istadu incurpadu (fortzis in manera ingiusta) de sa fura de unu capu de bestiàmene. A pustis de una longa sèrie de reatos (de sos àteros s'assaltu a sa diligenza Nùgoro-Macumere, in su [[1880|1887]]), si fiat amparadu in una gruta naturale in su Supramonte de Ulìana (gruta chi oe, pro issu, est mutida Gruta Corbeddu e est visitabile).<ref name="contusantigus">{{Tzita web|url=https://www.contusu.it/corbeddu-salis-giovanni-detto-qil-re-del-boscoq-o-qaquila-della-montagnaq/|tìtulu=Banditi sardi: Corbeddu Salis Giovanni, detto “il re del bosco”|data=11 Feb 2012|atzessu=9 Nov 2018}}</ref> S'intrada de sa gruta fiat cuada dae una stalagmite rimovibile: su bandidu la bogaiat pro colare e a pustis de s'èssere pro metade intradu in unu strintorzu belle verticale longu una pariga de metros e largu prus pagu mesanu, la torraiat a pònnere a su logu suo curende de nde fàghere siddare sas fraturas. Chie lu tenneret persighitu finas in sa gruta non si diat èssere assupridu e non diat àere pessadu a un'operatzione de su gènere. In sa gruta de sighida sunt istados atzapados repertos chi testimòniant presèntzia umana in Sardigna in su [[Paleolìticu]] superiore. In cuddu logu, abbandonada cada faina criminale, aiat cumintzadu a acumprire su rolu de patzificadore e àrbitru in sas contierras: li fiat atribuida una manna sabiduria.<ref>{{Tzita web|url=http://www.sardegnacultura.it/j/v/253?s=21018&v=2&c=2460&c1=2805&visb=&t=1|tìtulu=Sardegna Cultura - Periodi storici - Prenuragico<!-- Titolo generato automaticamente -->|atzessu=20 settembre 2011}}</ref> Fiat devènnidu famadu pro s'irrobatòriu a sos disacatos de su Majore Michele Angelo Giorgio Spada, cumandante de sos Carabineris in [[Tàtari]] . In su 1894 aiat collaboradu cun sas autoridades comente a trattadore pro lu dao de duos cummertziantes de linnàmene frantzesos, Louis Paty e Regis Proll, chi fiant istados secuestrados in su territòriu intre [[Seulu]] e [[Aritzu]]. Aiat refudadu sas ventimila liras chi li fiant istadas promìtidas comente a acumpensu pro su contributu suo. In cumpensu perou li fiant istados donados deghe dies de permissu e aiat pòdidu tando torrare a [[Ulìana]] e zirare pro sa bidda chentze istorbu.<ref name="contusantigus">{{Tzita web|url=https://www.contusu.it/corbeddu-salis-giovanni-detto-qil-re-del-boscoq-o-qaquila-della-montagnaq/|tìtulu=Banditi sardi: Corbeddu Salis Giovanni, detto “il re del bosco”|data=11 Feb 2012|atzessu=9 Nov 2018}}</ref><ref name="autogenerato1" /> In su [[1898]] fiat istadu inghiriadu dae sos [[Arma de sos Carabineris|carabineris]] subra de sos montes de [[Orgòsolo]] paris cun unu àteru bandidos a Antoni Congiu, e a unu pastore de dòighi annos. Mentras intentaiat de isfugire a sa catura, fiat istadu corfidu e ochidu dae su tiradore seberadu [[Aventino Moretti]] cun una fusilada a s'ischina. Paris cun issu fiat istadu ochidu su pastore minore mentras Congiu aiat resèssidu a fuire. Sa mantza de Corbeddu fiat durada bene degheoto annos. == Notas == <references /> [[Categoria:BioBot]] mv4vrbhn1ejaf39nnjk6fqwqszf5xml 190252 190251 2026-06-22T14:05:43Z SamSard 25038 190252 wikitext text/x-wiki {{Tzitatzione|Unu nomene aiat brincadu dae sos retzessos de sa memòria mea, mi fiat curtu subra de sa lavra. -Corbeddu? -Issu etotu- E su capitanu m'aiat porridu su cartone. - Belul tipu, beru? E deretu mi s'incrarant a sa mente sas bellas venturas de custu Rei de sa mantza; sa figura sua sola abarrada finas a eris ingeniada, in sa truma de sos àteros delincuentes vulgares, pro no isco cale sentidu orgolliosu de caballeria medievale.|Giulio Bechi, ''Caccia grossa''<ref>{{cita|Caccia Grossa|p. 72}}.</ref>}} [[File:Giovanni Corbeddu Salis.jpg|thumb|Juanne Corbeddu]] '''Juanne Corbeddu Salis''' ([[Uliana]], 16 de Abrile 1844 - [[Orgosolo]], 3 de Cabudanne 1898) est istadu unu bandidu [[Sardus|sardu]], famadu in sa cronaca e in s'istoria de su fenomenu de su [[banditismu in Sardigna]] de s'acabu de su [[1800|seculu 800]]. ==Biògrafia== Annomenadu cumente su ''Rei de sa mantza'' o ''Rei de su padente'' pro s'autoridade arreconota a issu dae sos abitantes de su logu, si nche aiat accanidu in su territòriu de sa [[Barbàgia]] dende·si a sa mantza in su 1880 a pustis de èssere istadu incurpadu (fortzis in manera ingiusta) de sa fura de unu capu de bestiàmene. A pustis de una longa sèrie de reatos (de sos àteros s'assaltu a sa diligenza Nùgoro-Macumere, in su [[1880|1887]]), si fiat amparadu in una gruta naturale in su Supramonte de Ulìana (gruta chi oe, pro issu, est mutida Gruta Corbeddu e est visitabile).<ref name="contusantigus">{{Tzita web|url=https://www.contusu.it/corbeddu-salis-giovanni-detto-qil-re-del-boscoq-o-qaquila-della-montagnaq/|tìtulu=Banditi sardi: Corbeddu Salis Giovanni, detto “il re del bosco”|data=11 Feb 2012|atzessu=9 Nov 2018}}</ref> S'intrada de sa gruta fiat cuada dae una stalagmite rimovibile: su bandidu la bogaiat pro colare e a pustis de s'èssere pro metade intradu in unu strintorzu belle verticale longu una pariga de metros e largu prus pagu mesanu, la torraiat a pònnere a su logu suo curende de nde fàghere siddare sas fraturas. Chie lu tenneret persighitu finas in sa gruta non si diat èssere assupridu e non diat àere pessadu a un'operatzione de su gènere. In sa gruta de sighida sunt istados atzapados repertos chi testimòniant presèntzia umana in Sardigna in su [[Paleolìticu]] superiore. In cuddu logu, abbandonada cada faina criminale, aiat cumintzadu a acumprire su rolu de patzificadore e àrbitru in sas contierras: li fiat atribuida una manna sabiduria.<ref>{{Tzita web|url=http://www.sardegnacultura.it/j/v/253?s=21018&v=2&c=2460&c1=2805&visb=&t=1|tìtulu=Sardegna Cultura - Periodi storici - Prenuragico<!-- Titolo generato automaticamente -->|atzessu=20 settembre 2011}}</ref> Fiat devènnidu famadu pro s'irrobatòriu a sos disacatos de su Majore Michele Angelo Giorgio Spada, cumandante de sos Carabineris in [[Tàtari]] . In su 1894 aiat collaboradu cun sas autoridades comente a trattadore pro lu dao de duos cummertziantes de linnàmene frantzesos, Louis Paty e Regis Proll, chi fiant istados secuestrados in su territòriu intre [[Seulu]] e [[Aritzu]]. Aiat refudadu sas ventimila liras chi li fiant istadas promìtidas comente a acumpensu pro su contributu suo. In cumpensu perou li fiant istados donados deghe dies de permissu e aiat pòdidu tando torrare a [[Ulìana]] e zirare pro sa bidda chentze istorbu.<ref name="contusantigus">{{Tzita web|url=https://www.contusu.it/corbeddu-salis-giovanni-detto-qil-re-del-boscoq-o-qaquila-della-montagnaq/|tìtulu=Banditi sardi: Corbeddu Salis Giovanni, detto “il re del bosco”|data=11 Feb 2012|atzessu=9 Nov 2018}}</ref><ref name="autogenerato1" /> In su [[1898]] fiat istadu inghiriadu dae sos [[Arma de sos Carabineris|carabineris]] subra de sos montes de [[Orgòsolo]] paris cun unu àteru bandidos a Antoni Congiu, e a unu pastore de dòighi annos. Mentras intentaiat de isfugire a sa catura, fiat istadu corfidu e ochidu dae su tiradore seberadu [[Aventino Moretti]] cun una fusilada a s'ischina. Paris cun issu fiat istadu ochidu su pastore minore mentras Congiu aiat resèssidu a fuire. Sa mantza de Corbeddu fiat durada bene degheoto annos. == Notas == <references /> [[Categoria:BioBot]] 7cbdaabj7qj3wp1m8ltkjyufmtxb9q2 190253 190252 2026-06-22T14:06:02Z SamSard 25038 190253 wikitext text/x-wiki {{Tzitatzione|Unu nomene aiat brincadu dae sos retzessos de sa memòria mea, mi fiat curtu subra de sa lavra. -Corbeddu? -Issu etotu- E su capitanu m'aiat porridu su cartone. - Belul tipu, beru? E deretu mi s'incrarant a sa mente sas bellas venturas de custu Rei de sa mantza; sa figura sua sola abarrada finas a eris ingeniada, in sa truma de sos àteros delincuentes vulgares, pro no isco cale sentidu orgolliosu de caballeria medievale.|Giulio Bechi, ''Caccia grossa''<ref>{{cita|Caccia Grossa|p. 72}}.</ref>}} [[File:Giovanni Corbeddu Salis.jpg|thumb|Juanne Corbeddu]] '''Juanne Corbeddu Salis''' ([[Ulìana]], 16 de Abrile 1844 - [[Orgosolo]], 3 de Cabudanne 1898) est istadu unu bandidu [[Sardus|sardu]], famadu in sa cronaca e in s'istoria de su fenomenu de su [[banditismu in Sardigna]] de s'acabu de su [[1800|seculu 800]]. ==Biògrafia== Annomenadu cumente su ''Rei de sa mantza'' o ''Rei de su padente'' pro s'autoridade arreconota a issu dae sos abitantes de su logu, si nche aiat accanidu in su territòriu de sa [[Barbàgia]] dende·si a sa mantza in su 1880 a pustis de èssere istadu incurpadu (fortzis in manera ingiusta) de sa fura de unu capu de bestiàmene. A pustis de una longa sèrie de reatos (de sos àteros s'assaltu a sa diligenza Nùgoro-Macumere, in su [[1880|1887]]), si fiat amparadu in una gruta naturale in su Supramonte de Ulìana (gruta chi oe, pro issu, est mutida Gruta Corbeddu e est visitabile).<ref name="contusantigus">{{Tzita web|url=https://www.contusu.it/corbeddu-salis-giovanni-detto-qil-re-del-boscoq-o-qaquila-della-montagnaq/|tìtulu=Banditi sardi: Corbeddu Salis Giovanni, detto “il re del bosco”|data=11 Feb 2012|atzessu=9 Nov 2018}}</ref> S'intrada de sa gruta fiat cuada dae una stalagmite rimovibile: su bandidu la bogaiat pro colare e a pustis de s'èssere pro metade intradu in unu strintorzu belle verticale longu una pariga de metros e largu prus pagu mesanu, la torraiat a pònnere a su logu suo curende de nde fàghere siddare sas fraturas. Chie lu tenneret persighitu finas in sa gruta non si diat èssere assupridu e non diat àere pessadu a un'operatzione de su gènere. In sa gruta de sighida sunt istados atzapados repertos chi testimòniant presèntzia umana in Sardigna in su [[Paleolìticu]] superiore. In cuddu logu, abbandonada cada faina criminale, aiat cumintzadu a acumprire su rolu de patzificadore e àrbitru in sas contierras: li fiat atribuida una manna sabiduria.<ref>{{Tzita web|url=http://www.sardegnacultura.it/j/v/253?s=21018&v=2&c=2460&c1=2805&visb=&t=1|tìtulu=Sardegna Cultura - Periodi storici - Prenuragico<!-- Titolo generato automaticamente -->|atzessu=20 settembre 2011}}</ref> Fiat devènnidu famadu pro s'irrobatòriu a sos disacatos de su Majore Michele Angelo Giorgio Spada, cumandante de sos Carabineris in [[Tàtari]] . In su 1894 aiat collaboradu cun sas autoridades comente a trattadore pro lu dao de duos cummertziantes de linnàmene frantzesos, Louis Paty e Regis Proll, chi fiant istados secuestrados in su territòriu intre [[Seulu]] e [[Aritzu]]. Aiat refudadu sas ventimila liras chi li fiant istadas promìtidas comente a acumpensu pro su contributu suo. In cumpensu perou li fiant istados donados deghe dies de permissu e aiat pòdidu tando torrare a [[Ulìana]] e zirare pro sa bidda chentze istorbu.<ref name="contusantigus">{{Tzita web|url=https://www.contusu.it/corbeddu-salis-giovanni-detto-qil-re-del-boscoq-o-qaquila-della-montagnaq/|tìtulu=Banditi sardi: Corbeddu Salis Giovanni, detto “il re del bosco”|data=11 Feb 2012|atzessu=9 Nov 2018}}</ref><ref name="autogenerato1" /> In su [[1898]] fiat istadu inghiriadu dae sos [[Arma de sos Carabineris|carabineris]] subra de sos montes de [[Orgòsolo]] paris cun unu àteru bandidos a Antoni Congiu, e a unu pastore de dòighi annos. Mentras intentaiat de isfugire a sa catura, fiat istadu corfidu e ochidu dae su tiradore seberadu [[Aventino Moretti]] cun una fusilada a s'ischina. Paris cun issu fiat istadu ochidu su pastore minore mentras Congiu aiat resèssidu a fuire. Sa mantza de Corbeddu fiat durada bene degheoto annos. == Notas == <references /> [[Categoria:BioBot]] aiwli6ivfte6wuklp8gn61ues88bgol 190254 190253 2026-06-22T14:06:17Z SamSard 25038 190254 wikitext text/x-wiki {{Tzitatzione|Unu nomene aiat brincadu dae sos retzessos de sa memòria mea, mi fiat curtu subra de sa lavra. -Corbeddu? -Issu etotu- E su capitanu m'aiat porridu su cartone. - Belul tipu, beru? E deretu mi s'incrarant a sa mente sas bellas venturas de custu Rei de sa mantza; sa figura sua sola abarrada finas a eris ingeniada, in sa truma de sos àteros delincuentes vulgares, pro no isco cale sentidu orgolliosu de caballeria medievale.|Giulio Bechi, ''Caccia grossa''<ref>{{cita|Caccia Grossa|p. 72}}.</ref>}} [[File:Giovanni Corbeddu Salis.jpg|thumb|Juanne Corbeddu]] '''Juanne Corbeddu Salis''' ([[Ulìana]], 16 de Abrile 1844 - [[Orgòsolo]], 3 de Cabudanne 1898) est istadu unu bandidu [[Sardus|sardu]], famadu in sa cronaca e in s'istoria de su fenomenu de su [[banditismu in Sardigna]] de s'acabu de su [[1800|seculu 800]]. ==Biògrafia== Annomenadu cumente su ''Rei de sa mantza'' o ''Rei de su padente'' pro s'autoridade arreconota a issu dae sos abitantes de su logu, si nche aiat accanidu in su territòriu de sa [[Barbàgia]] dende·si a sa mantza in su 1880 a pustis de èssere istadu incurpadu (fortzis in manera ingiusta) de sa fura de unu capu de bestiàmene. A pustis de una longa sèrie de reatos (de sos àteros s'assaltu a sa diligenza Nùgoro-Macumere, in su [[1880|1887]]), si fiat amparadu in una gruta naturale in su Supramonte de Ulìana (gruta chi oe, pro issu, est mutida Gruta Corbeddu e est visitabile).<ref name="contusantigus">{{Tzita web|url=https://www.contusu.it/corbeddu-salis-giovanni-detto-qil-re-del-boscoq-o-qaquila-della-montagnaq/|tìtulu=Banditi sardi: Corbeddu Salis Giovanni, detto “il re del bosco”|data=11 Feb 2012|atzessu=9 Nov 2018}}</ref> S'intrada de sa gruta fiat cuada dae una stalagmite rimovibile: su bandidu la bogaiat pro colare e a pustis de s'èssere pro metade intradu in unu strintorzu belle verticale longu una pariga de metros e largu prus pagu mesanu, la torraiat a pònnere a su logu suo curende de nde fàghere siddare sas fraturas. Chie lu tenneret persighitu finas in sa gruta non si diat èssere assupridu e non diat àere pessadu a un'operatzione de su gènere. In sa gruta de sighida sunt istados atzapados repertos chi testimòniant presèntzia umana in Sardigna in su [[Paleolìticu]] superiore. In cuddu logu, abbandonada cada faina criminale, aiat cumintzadu a acumprire su rolu de patzificadore e àrbitru in sas contierras: li fiat atribuida una manna sabiduria.<ref>{{Tzita web|url=http://www.sardegnacultura.it/j/v/253?s=21018&v=2&c=2460&c1=2805&visb=&t=1|tìtulu=Sardegna Cultura - Periodi storici - Prenuragico<!-- Titolo generato automaticamente -->|atzessu=20 settembre 2011}}</ref> Fiat devènnidu famadu pro s'irrobatòriu a sos disacatos de su Majore Michele Angelo Giorgio Spada, cumandante de sos Carabineris in [[Tàtari]] . In su 1894 aiat collaboradu cun sas autoridades comente a trattadore pro lu dao de duos cummertziantes de linnàmene frantzesos, Louis Paty e Regis Proll, chi fiant istados secuestrados in su territòriu intre [[Seulu]] e [[Aritzu]]. Aiat refudadu sas ventimila liras chi li fiant istadas promìtidas comente a acumpensu pro su contributu suo. In cumpensu perou li fiant istados donados deghe dies de permissu e aiat pòdidu tando torrare a [[Ulìana]] e zirare pro sa bidda chentze istorbu.<ref name="contusantigus">{{Tzita web|url=https://www.contusu.it/corbeddu-salis-giovanni-detto-qil-re-del-boscoq-o-qaquila-della-montagnaq/|tìtulu=Banditi sardi: Corbeddu Salis Giovanni, detto “il re del bosco”|data=11 Feb 2012|atzessu=9 Nov 2018}}</ref><ref name="autogenerato1" /> In su [[1898]] fiat istadu inghiriadu dae sos [[Arma de sos Carabineris|carabineris]] subra de sos montes de [[Orgòsolo]] paris cun unu àteru bandidos a Antoni Congiu, e a unu pastore de dòighi annos. Mentras intentaiat de isfugire a sa catura, fiat istadu corfidu e ochidu dae su tiradore seberadu [[Aventino Moretti]] cun una fusilada a s'ischina. Paris cun issu fiat istadu ochidu su pastore minore mentras Congiu aiat resèssidu a fuire. Sa mantza de Corbeddu fiat durada bene degheoto annos. == Notas == <references /> [[Categoria:BioBot]] 72phk9adahdmwcv4vqxzsz6acsn897d 190255 190254 2026-06-22T14:06:54Z SamSard 25038 190255 wikitext text/x-wiki {{Tzitatzione|Unu nùmene aiat brincadu dae sos retzessos de sa memòria mea, mi fiat curtu subra de sa lavra. -Corbeddu? -Issu etotu- E su capitanu m'aiat porridu su cartone. - Belul tipu, beru? E deretu mi s'incrarant a sa mente sas bellas venturas de custu Rei de sa mantza; sa figura sua sola abarrada finas a eris ingeniada, in sa truma de sos àteros delincuentes vulgares, pro no isco cale sentidu orgolliosu de caballeria medievale.|Giulio Bechi, ''Caccia grossa''<ref>{{cita|Caccia Grossa|p. 72}}.</ref>}} [[File:Giovanni Corbeddu Salis.jpg|thumb|Juanne Corbeddu]] '''Juanne Corbeddu Salis''' ([[Ulìana]], 16 de Abrile 1844 - [[Orgòsolo]], 3 de Cabudanne 1898) est istadu unu bandidu [[Sardus|sardu]], famadu in sa cronaca e in s'istoria de su fenomenu de su [[banditismu in Sardigna]] de s'acabu de su [[1800|seculu 800]]. ==Biògrafia== Annomenadu cumente su ''Rei de sa mantza'' o ''Rei de su padente'' pro s'autoridade arreconota a issu dae sos abitantes de su logu, si nche aiat accanidu in su territòriu de sa [[Barbàgia]] dende·si a sa mantza in su 1880 a pustis de èssere istadu incurpadu (fortzis in manera ingiusta) de sa fura de unu capu de bestiàmene. A pustis de una longa sèrie de reatos (de sos àteros s'assaltu a sa diligenza Nùgoro-Macumere, in su [[1880|1887]]), si fiat amparadu in una gruta naturale in su Supramonte de Ulìana (gruta chi oe, pro issu, est mutida Gruta Corbeddu e est visitabile).<ref name="contusantigus">{{Tzita web|url=https://www.contusu.it/corbeddu-salis-giovanni-detto-qil-re-del-boscoq-o-qaquila-della-montagnaq/|tìtulu=Banditi sardi: Corbeddu Salis Giovanni, detto “il re del bosco”|data=11 Feb 2012|atzessu=9 Nov 2018}}</ref> S'intrada de sa gruta fiat cuada dae una stalagmite rimovibile: su bandidu la bogaiat pro colare e a pustis de s'èssere pro metade intradu in unu strintorzu belle verticale longu una pariga de metros e largu prus pagu mesanu, la torraiat a pònnere a su logu suo curende de nde fàghere siddare sas fraturas. Chie lu tenneret persighitu finas in sa gruta non si diat èssere assupridu e non diat àere pessadu a un'operatzione de su gènere. In sa gruta de sighida sunt istados atzapados repertos chi testimòniant presèntzia umana in Sardigna in su [[Paleolìticu]] superiore. In cuddu logu, abbandonada cada faina criminale, aiat cumintzadu a acumprire su rolu de patzificadore e àrbitru in sas contierras: li fiat atribuida una manna sabiduria.<ref>{{Tzita web|url=http://www.sardegnacultura.it/j/v/253?s=21018&v=2&c=2460&c1=2805&visb=&t=1|tìtulu=Sardegna Cultura - Periodi storici - Prenuragico<!-- Titolo generato automaticamente -->|atzessu=20 settembre 2011}}</ref> Fiat devènnidu famadu pro s'irrobatòriu a sos disacatos de su Majore Michele Angelo Giorgio Spada, cumandante de sos Carabineris in [[Tàtari]] . In su 1894 aiat collaboradu cun sas autoridades comente a trattadore pro lu dao de duos cummertziantes de linnàmene frantzesos, Louis Paty e Regis Proll, chi fiant istados secuestrados in su territòriu intre [[Seulu]] e [[Aritzu]]. Aiat refudadu sas ventimila liras chi li fiant istadas promìtidas comente a acumpensu pro su contributu suo. In cumpensu perou li fiant istados donados deghe dies de permissu e aiat pòdidu tando torrare a [[Ulìana]] e zirare pro sa bidda chentze istorbu.<ref name="contusantigus">{{Tzita web|url=https://www.contusu.it/corbeddu-salis-giovanni-detto-qil-re-del-boscoq-o-qaquila-della-montagnaq/|tìtulu=Banditi sardi: Corbeddu Salis Giovanni, detto “il re del bosco”|data=11 Feb 2012|atzessu=9 Nov 2018}}</ref><ref name="autogenerato1" /> In su [[1898]] fiat istadu inghiriadu dae sos [[Arma de sos Carabineris|carabineris]] subra de sos montes de [[Orgòsolo]] paris cun unu àteru bandidos a Antoni Congiu, e a unu pastore de dòighi annos. Mentras intentaiat de isfugire a sa catura, fiat istadu corfidu e ochidu dae su tiradore seberadu [[Aventino Moretti]] cun una fusilada a s'ischina. Paris cun issu fiat istadu ochidu su pastore minore mentras Congiu aiat resèssidu a fuire. Sa mantza de Corbeddu fiat durada bene degheoto annos. == Notas == <references /> [[Categoria:BioBot]] 77k99kqenky8s1ts4vnlea9w0h3us4v 190256 190255 2026-06-22T14:07:46Z SamSard 25038 190256 wikitext text/x-wiki {{Tzitatzione|Unu nùmene aiat brincadu dae sos retzessos de sa memòria mea, mi fiat curtu subra de sa lavra. -Corbeddu? -Issu etotu- E su capitanu m'aiat porridu su cartone. - Belul tipu, beru? E deretu mi s'incrarant a sa mente sas bellas venturas de custu Rei de sa mantza; sa figura sua sola abarrada finas a eris ingeniada, in sa truma de sos àteros delincuentes vulgares, pro no isco cale sentidu orgolliosu de caballeria medievale.|Giulio Bechi, ''Caccia grossa''<ref>{{cita|Caccia Grossa|p. 72}}.</ref>}} [[File:Giovanni Corbeddu Salis.jpg|thumb|Juanne Corbeddu]] '''Juanne Corbeddu Salis''' ([[Ulìana]], 16 de Abrile 1844 - [[Orgòsolo]], 3 de Cabudanne 1898) est istadu unu bandidu [[Sardus|sardu]], famadu in sa cronaca e in s'istoria de su fenomenu de su [[banditismu in Sardigna]] de s'acabu de su [[1800|seculu 800]]. ==Biògrafia== Annomenadu cumente su ''Rei de sa mantza'' o ''Rei de su padente'' pro s'autoridade arreconota a issu dae sos abitantes de su logu, si nche aiat accanidu in su territòriu de sa [[Barbàgia]] dende·si a sa mantza in su 1880 a pustis de èssere istadu incurpadu (fortzis in manera ingiusta) de sa fura de unu capu de bestiàmene. A pustis de una longa sèrie de reatos (de sos àteros s'assaltu a sa diligenza Nùgoro-Macumere, in su [[1880|1887]]), si fiat amparadu in una gruta naturale in su Supramonte de Ulìana (gruta chi oe, pro issu, est mutida Gruta Corbeddu e est visitabile).<ref name="contusantigus">{{Tzita web|url=https://www.contusu.it/corbeddu-salis-giovanni-detto-qil-re-del-boscoq-o-qaquila-della-montagnaq/|tìtulu=Banditi sardi: Corbeddu Salis Giovanni, detto “il re del bosco”|data=11 Feb 2012|atzessu=9 Nov 2018}}</ref> S'intrada de sa gruta fiat cuada dae una stalagmite rimovibile: su bandidu la bogaiat pro colare e a pustis de s'èssere pro metade intradu in unu strintorzu belle verticale longu una pariga de metros e largu prus pagu mesanu, la torraiat a pònnere a su logu suo curende de nde fàghere siddare sas fraturas. Chie lu tenneret persighitu finas in sa gruta non si diat èssere assupridu e non diat àere pessadu a un'operatzione de su gènere. In sa gruta de sighida sunt istados atzapados repertos chi testimòniant presèntzia umana in Sardigna in su [[Paleolìticu]] superiore. In cuddu logu, abbandonada cada faina criminale, aiat cumintzadu a acumprire su rolu de patzificadore e àrbitru in sas contierras: li fiat atribuida una manna sabiduria.<ref>{{Tzita web|url=http://www.sardegnacultura.it/j/v/253?s=21018&v=2&c=2460&c1=2805&visb=&t=1|tìtulu=Sardegna Cultura - Periodi storici - Prenuragico<!-- Titolo generato automaticamente -->|atzessu=20 settembre 2011}}</ref> Fiat devènnidu famadu pro s'irrobatòriu a sos disacatos de su Majore Michele Angelo Giorgio Spada, cumandante de sos Carabineris in [[Tàtari]] . In su 1894 aiat collaboradu cun sas autoridades comente a trattadore pro lu dao de duos cummertziantes de linnàmene frantzesos, Louis Paty e Regis Proll, chi fiant istados secuestrados in su territòriu intre [[Seulu]] e [[Aritzu]]. Aiat refudadu sas ventimila liras chi li fiant istadas promìtidas comente a acumpensu pro su contributu suo. In cumpensu perou li fiant istados donados deghe dies de permissu e aiat pòdidu tando torrare a [[Ulìana]] e zirare pro sa bidda chentze istorbu.<ref name="contusantigus">{{Tzita web|url=https://www.contusu.it/corbeddu-salis-giovanni-detto-qil-re-del-boscoq-o-qaquila-della-montagnaq/|tìtulu=Banditi sardi: Corbeddu Salis Giovanni, detto “il re del bosco”|data=11 Feb 2012|atzessu=9 Nov 2018}}</ref><ref name="autogenerato1" /> In su [[1898]] fiat istadu inghiriadu dae sos [[Arma de sos Carabineris|carabineris]] subra de sos montes de [[Orgòsolo]] paris cun unu àteru bandidos a Antoni Congiu, e a unu pastore de dòighi annos. Mentras intentaiat de isfugire a sa catura, fiat istadu corfidu e ochidu dae su tiradore seberadu [[Aventino Moretti]] cun una fusilada a s'ischina. Paris cun issu fiat istadu ochidu su pastore minore mentras Congiu aiat resèssidu a fuire. Sa mantza de Corbeddu fiat durada bene degheoto annos. == Notas == [[Categoria:BioBot]] [[Categoria: Sardos]] if5ebo7kcururdhcseruen7hijw17bk Canta U Populu Corsu 0 23527 190257 2026-06-22T14:10:19Z SamSard 25038 Created by translating the page "[[:it:Special:Redirect/revision/151243302|Canta U Populu Corsu]]" 190257 wikitext text/x-wiki {{Artista musicale|URL=http://canta.adecec.net}} '''Canta U Populu Corsu''' est unu grupu musicale corsicanu fundadu in su [[1973]]. == Discografia == ** ''Eri, oghje, dumane'' 1975 ** ''Libertà'' 1976 ** ''Canti di a terra è di l'omi'' 1977 ** ''A strada di l'avvene'' 1978 ** ''Chjamu a puesia'' 1979 ** ''Festa zitellina'' 1979 ** ''Théâtre de la ville'' 1981 ** ''Ci hè dinù'' 1982 ** ''Sintineddi'' 1995 ** ''In Cantu'' 1993 ** ''Memoria'' 1998 ** ''Rinvivisce'' 2001 ** ''30 anni - Giru 2003'' ** ''Bataclan 2005'' ** ''Sparte'' 2009 == Boghes curreladas == * [[Petru Guelfucci]] * Jean-Paul Poletti * [[Natale Luciani]] == Collegamentos esternos == {{Controllu de autoridade}} [[Categoria:Artìculos non biogràficos cun còdighes de controllu de autoridade]] [[Categoria:Artìculos cun còdighe LCCN]] [[Categoria:Artìculos cun còdighe ISNI]] [[Categoria:Artìculos cun còdighe VIAF]] 0jv148rkqflz4mq0htj4g3s6l0iaiec 190259 190257 2026-06-22T14:16:32Z SamSard 25038 190259 wikitext text/x-wiki {{Artista musicale|Background=group_or_band|Name=Canta U Populu Corsu|image=|image_size=|Origin=[[Còssiga]]|Genre=[[Cantu polifonicu]], [[Musica Pulitica]], [[Musica Corsicana]]|Years_active=1973– oi|Label=|Current_members= François Buteau Jean-Dominique Leca Eric Perez Jean-Claude Leca Anthony-Pierre Andarelli Jean-Laur Ceccaldi|website=}} '''Canta U Populu Corsu''' est unu grupu musicale corsicanu fundadu in su [[1973]]. == Discografia == ** ''Eri, oghje, dumane'' 1975 ** ''Libertà'' 1976 ** ''Canti di a terra è di l'omi'' 1977 ** ''A strada di l'avvene'' 1978 ** ''Chjamu a puesia'' 1979 ** ''Festa zitellina'' 1979 ** ''Théâtre de la ville'' 1981 ** ''Ci hè dinù'' 1982 ** ''Sintineddi'' 1995 ** ''In Cantu'' 1993 ** ''Memoria'' 1998 ** ''Rinvivisce'' 2001 ** ''30 anni - Giru 2003'' ** ''Bataclan 2005'' ** ''Sparte'' 2009 == Boghes curreladas == * [[Petru Guelfucci]] * Jean-Paul Poletti * [[Natale Luciani]] == Collegamentos esternos == {{Controllu de autoridade}} [[Categoria:Artìculos non biogràficos cun còdighes de controllu de autoridade]] [[Categoria:Artìculos cun còdighe LCCN]] [[Categoria:Artìculos cun còdighe ISNI]] [[Categoria:Artìculos cun còdighe VIAF]] 1frqjq3do2lakgiq5bddjtjwitrc8hp Santu aronau 0 23528 190261 2026-06-22T21:28:27Z ~2026-36357-05 29631 Custa est una botza/primu ghetadura de una pagina chi bogio faere in logudoresu po santu aronau/aronne. apo decidiu de impreare su numene sardu chi est mescamente prus nodiu e impreau. Non soe logudoresu ma de mesadia, iscrio in logudoresu po comodidade e ca sas limbas de mesania sunt meda deferentes e particulares. Isseberos lesicales che a bibria e essodu sunt de pronuntiza sarda de cussos faeddos. Penso apo peri a creare ateras paginas po su chi apo citau in custa pagina, si mi registro 190261 wikitext text/x-wiki Santu pro sas cresias catolica, ortodossa, orientales, armena, siriaca e copta. Fit profeta e summu preideru de sos israelitas e frade prus mannu de Moises. Totu su chi ischimus de issu benit solu dae testos sacros; su testamentu betzu, su testamentu nou/evanghelios (Luca, Atos, e sa littera "a sos Giudeos") e dae su Coranu. Sa Bibria narat ca, a deferente de Moises, no est creschidu in sa corte reale egitzia, ma est abarradu paris a sa sorre Miriam e a su populu sou in sa Terra de Goshen, in su Delta a arberschirdorzu. Cando pro sa primmu borta Moises at chistionadu a su Faraone de sa tzerachia/iscrabitude, Aronau fit interprete de issos. Una partidura de sas leges de Moises at dadu ad Aronau e sa ghenia mascula sua su summu sacredotziu de sos Israelitas. A sos preideros, mutitos kohanim o levitas, ca Moises e Aronau issos etotu fint de sa tribu de Levi, los credent de ghenia de Aronau e sa lege giudaica, sa Halakha, narat ca sos preideros depent essere de banda de su babu, de ghenia de Aronau. De custas resones, sos preideros sunt mutidos peri Aronitos o Aronides. Secundu su Libru de sos Numeros, Aronau est mortu a 123 annos in su Monte Hor, in su de baranta annu a pustis de cando si sunt fuidos dae s'Egitu, ma in su Deuteronomiu b'at iscritu ca est mortu in un'attera Istaziones de su Essodu, in Meseroth, sa moderna Auja al-Hafir/Bir al-Hafir k9w83v0p4kta1ohflpkw0ppzdqokzst David Hockney 0 23529 190262 2026-06-23T00:01:59Z Mistico Dois 19393 Pàgina creada cun ''''David Hockney''' (9 de [[trìulas]] de [[1937]] – 11 de [[làmpadas]] de [[2026]]) est istadu unu pintore e fotògrafu [[Rennu Unidu|britànnicu]]. Membru importante de su movimentu Arte pop de sos annos Sesanta, est istadu unu de sos artistas prus influentes de sa segunda metade de su sèculu XX e de su comintzu de su sèculu XXI. S'òpera de Hockney, ''Portrait of an Artist (Pool with Two Figures)'' (1972), at bàtidu su rècord mundiale pro un'artista biu su 2…' 190262 wikitext text/x-wiki '''David Hockney''' (9 de [[trìulas]] de [[1937]] – 11 de [[làmpadas]] de [[2026]]) est istadu unu pintore e fotògrafu [[Rennu Unidu|britànnicu]]. Membru importante de su movimentu Arte pop de sos annos Sesanta, est istadu unu de sos artistas prus influentes de sa segunda metade de su sèculu XX e de su comintzu de su sèculu XXI. S'òpera de Hockney, ''Portrait of an Artist (Pool with Two Figures)'' (1972), at bàtidu su rècord mundiale pro un'artista biu su 2018 cando est istada bèndida pro 90 milliones de dòllaros (70 milliones de libras) in Christie's. {{Controllu de autoridade}} {{DEFAULTSORT:Hockney, David}} [[Categoria:Pintores]] [[Categoria:Iscotzesos]] [[Categoria:Inglesos]] f9uabv44u5cv6fzm0uxiyir62malmyd 190263 190262 2026-06-23T00:02:46Z Mistico Dois 19393 190263 wikitext text/x-wiki '''David Hockney''' (9 de [[trìulas]] de [[1937]] – 11 de [[làmpadas]] de [[2026]]) est istadu unu pintore e fotògrafu [[Rennu Unidu|britànnicu]]. Membru importante de su movimentu Arte pop de sos annos Sesanta, est istadu unu de sos artistas prus influentes de sa segunda metade de su [[sèculu XX]] e de su comintzu de su [[sèculu XXI]]. S'òpera de Hockney, ''Portrait of an Artist (Pool with Two Figures)'' (1972), at bàtidu su rècord mundiale pro un'artista biu su 2018 cando est istada bèndida pro 90 milliones de dòllaros (70 milliones de libras) in [[Christie's]]. {{Controllu de autoridade}} {{DEFAULTSORT:Hockney, David}} [[Categoria:Pintores]] [[Categoria:Iscotzesos]] [[Categoria:Inglesos]] 6977bvawcpjiswd7971l4gc237abkrg 190264 190263 2026-06-23T00:04:01Z Mistico Dois 19393 190264 wikitext text/x-wiki '''David Hockney''' (9 de [[trìulas]] de [[1937]] – 11 de [[làmpadas]] de [[2026]]) est istadu unu pintore e fotògrafu [[Rennu Unidu|britànnicu]]. Membru importante de su movimentu Arte pop de sos annos Sesanta, est istadu unu de sos artistas prus influentes de sa segunda metade de su [[XX sèculu]] e de su comintzu de su [[XXI sèculu]]. S'òpera de Hockney, ''Portrait of an Artist (Pool with Two Figures)'' (1972), at bàtidu su rècord mundiale pro un'artista biu su 2018 cando est istada bèndida pro 90 milliones de dòllaros (70 milliones de libras) in [[Christie's]]. {{Controllu de autoridade}} {{DEFAULTSORT:Hockney, David}} [[Categoria:Pintores]] [[Categoria:Iscotzesos]] [[Categoria:Inglesos]] pqfooeeopk1no5z8h47vmqmkmjbslic 190265 190264 2026-06-23T00:04:23Z Mistico Dois 19393 190265 wikitext text/x-wiki '''David Hockney''' (9 de [[trìulas]] de [[1937]] – 11 de [[làmpadas]] de [[2026]]) est istadu unu pintore e fotògrafu [[Rennu Unidu|britànnicu]]. Membru importante de su movimentu Arte pop de sos annos Sesanta, est istadu unu de sos artistas prus influentes de sa segunda metade de su [[XX seculu]] e de su comintzu de su [[XXI seculu]]. S'òpera de Hockney, ''Portrait of an Artist (Pool with Two Figures)'' (1972), at bàtidu su rècord mundiale pro un'artista biu su 2018 cando est istada bèndida pro 90 milliones de dòllaros (70 milliones de libras) in [[Christie's]]. {{Controllu de autoridade}} {{DEFAULTSORT:Hockney, David}} [[Categoria:Pintores]] [[Categoria:Iscotzesos]] [[Categoria:Inglesos]] t4rx7xr2jiypg4x6o7j1t6uj370931u 190266 190265 2026-06-23T00:05:54Z Mistico Dois 19393 190266 wikitext text/x-wiki '''David Hockney''' (9 de [[trìulas]] de [[1937]] – 11 de [[làmpadas]] de [[2026]]) est istadu unu pintore e fotògrafu [[Rennu Unidu|britànnicu]]. Membru importante de su movimentu Arte pop de sos annos Sesanta, est istadu unu de sos artistas prus influentes de sa segunda metade de su [[XX seculu]] e de su comintzu de su [[XXI seculu]]. S'òpera de Hockney, ''Portrait of an Artist (Pool with Two Figures)'' (1972), at bàtidu su rècord mundiale pro un'artista biu su 2018 cando est istada bèndida pro 90 milliones de dòllaros (70 milliones de libras) in [[Christie's]]. {{Controllu de autoridade}} {{DEFAULTSORT:Hockney, David}} [[Categoria:Pintores]] [[Categoria:Inglesos]] je44o9w9nrx7mnfk6vtx2tscyzjuq7o 190267 190266 2026-06-23T00:07:08Z Mistico Dois 19393 190267 wikitext text/x-wiki {{LSC}}{{stub}}{{Biografia|immàgine=|data_de_nàschida=9 de trìulas de su 1937|logu_de_nàschida=[[Bradford]]|natzionalidade=inglesa|tzitadinàntzia=britànnica|traballu=pintore, fotògrafu}} '''David Hockney''' (9 de [[trìulas]] de [[1937]] – 11 de [[làmpadas]] de [[2026]]) est istadu unu pintore e fotògrafu [[Rennu Unidu|britànnicu]]. Membru importante de su movimentu Arte pop de sos annos Sesanta, est istadu unu de sos artistas prus influentes de sa segunda metade de su [[XX seculu]] e de su comintzu de su [[XXI seculu]]. S'òpera de Hockney, ''Portrait of an Artist (Pool with Two Figures)'' (1972), at bàtidu su rècord mundiale pro un'artista biu su 2018 cando est istada bèndida pro 90 milliones de dòllaros (70 milliones de libras) in [[Christie's]]. {{Controllu de autoridade}} {{DEFAULTSORT:Hockney, David}} [[Categoria:Pintores]] [[Categoria:Inglesos]] qau5fvc5fwsaqbbf0cukwyt2qr3vjw0 190268 190267 2026-06-23T00:08:07Z Mistico Dois 19393 190268 wikitext text/x-wiki {{LSC}}{{stub}}{{Biografia|immàgine=|data_de_nàschida=9 de trìulas de su 1937|logu_de_nàschida=[[Bradford]]|natzionalidade=inglesa|tzitadinàntzia=britànnica|traballu=pintore, fotògrafu}} '''David Hockney''' (9 de [[trìulas]] de [[1937]] – 11 de [[làmpadas]] de [[2026]]) est istadu unu pintore e fotògrafu [[Rennu Unidu|britànnicu]]. Membru importante de su movimentu Arte pop de sos annos Sesanta, est istadu unu de sos artistas prus influentes de sa segunda metade de su [[XX seculu]] e de su comintzu de su [[XXI seculu]]. S'òpera de Hockney, ''Portrait of an Artist (Pool with Two Figures)'' (1972), at bàtidu su rècord mundiale pro un'artista biu su 2018 cando est istada bèndida pro 90 milliones de dòllaros (70 milliones de libras) in [[Christie's]]. {{Controllu de autoridade}} {{DEFAULTSORT:Hockney, David}} [[Categoria:Pintores]] [[Categoria:Fotografos]] [[Categoria:Inglesos]] mhdo42ya0it7al8490twpxignxspxiz 190269 190268 2026-06-23T00:08:42Z Mistico Dois 19393 190269 wikitext text/x-wiki {{LSC}}{{stub}}{{Biografia|immàgine=David Hockney in Washington Square Park (1977).jpg|data_de_nàschida=9 de trìulas de su 1937|logu_de_nàschida=[[Bradford]]|natzionalidade=inglesa|tzitadinàntzia=britànnica|traballu=pintore, fotògrafu}} '''David Hockney''' (9 de [[trìulas]] de [[1937]] – 11 de [[làmpadas]] de [[2026]]) est istadu unu pintore e fotògrafu [[Rennu Unidu|britànnicu]]. Membru importante de su movimentu Arte pop de sos annos Sesanta, est istadu unu de sos artistas prus influentes de sa segunda metade de su [[XX seculu]] e de su comintzu de su [[XXI seculu]]. S'òpera de Hockney, ''Portrait of an Artist (Pool with Two Figures)'' (1972), at bàtidu su rècord mundiale pro un'artista biu su 2018 cando est istada bèndida pro 90 milliones de dòllaros (70 milliones de libras) in [[Christie's]]. {{Controllu de autoridade}} {{DEFAULTSORT:Hockney, David}} [[Categoria:Pintores]] [[Categoria:Fotografos]] [[Categoria:Inglesos]] cy224es1ar5uyk9r1gtwy4r7h9l19nr 190270 190269 2026-06-23T00:09:48Z Mistico Dois 19393 190270 wikitext text/x-wiki {{LSC}}{{stub}}{{Biografia|immàgine=David Hockney in Washington Square Park (1977).jpg|data_de_nàschida=9 de trìulas de su 1937|logu_de_nàschida=[[Bradford]]| data_de_morte=11 de làmpadas de su 2026|logu_de_morte [[Londra]]|natzionalidade=inglesa|tzitadinàntzia=britànnica|traballu=pintore, fotògrafu}} '''David Hockney''' (9 de [[trìulas]] de [[1937]] – 11 de [[làmpadas]] de [[2026]]) est istadu unu pintore e fotògrafu [[Rennu Unidu|britànnicu]]. Membru importante de su movimentu Arte pop de sos annos Sesanta, est istadu unu de sos artistas prus influentes de sa segunda metade de su [[XX seculu]] e de su comintzu de su [[XXI seculu]]. S'òpera de Hockney, ''Portrait of an Artist (Pool with Two Figures)'' (1972), at bàtidu su rècord mundiale pro un'artista biu su 2018 cando est istada bèndida pro 90 milliones de dòllaros (70 milliones de libras) in [[Christie's]]. {{Controllu de autoridade}} {{DEFAULTSORT:Hockney, David}} [[Categoria:Pintores]] [[Categoria:Fotografos]] [[Categoria:Inglesos]] 0zz07y5s57vmokkqauncgowlpf9mjgv 190271 190270 2026-06-23T00:10:03Z Mistico Dois 19393 190271 wikitext text/x-wiki {{LSC}}{{stub}}{{Biografia|immàgine=David Hockney in Washington Square Park (1977).jpg|data_de_nàschida=9 de trìulas de su 1937|logu_de_nàschida=[[Bradford]]| data_de_morte=11 de làmpadas de su 2026|logu_de_morte=[[Londra]]|natzionalidade=inglesa|tzitadinàntzia=britànnica|traballu=pintore, fotògrafu}} '''David Hockney''' (9 de [[trìulas]] de [[1937]] – 11 de [[làmpadas]] de [[2026]]) est istadu unu pintore e fotògrafu [[Rennu Unidu|britànnicu]]. Membru importante de su movimentu Arte pop de sos annos Sesanta, est istadu unu de sos artistas prus influentes de sa segunda metade de su [[XX seculu]] e de su comintzu de su [[XXI seculu]]. S'òpera de Hockney, ''Portrait of an Artist (Pool with Two Figures)'' (1972), at bàtidu su rècord mundiale pro un'artista biu su 2018 cando est istada bèndida pro 90 milliones de dòllaros (70 milliones de libras) in [[Christie's]]. {{Controllu de autoridade}} {{DEFAULTSORT:Hockney, David}} [[Categoria:Pintores]] [[Categoria:Fotografos]] [[Categoria:Inglesos]] t1xgziuk4jg6jfq3feenu9vuqxyay8b