Wikipedia scwiki https://sc.wikipedia.org/wiki/P%C3%A0gina_printzipale MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Media Ispetziale Cuntierra Usuàriu Cuntierra usuàriu Wikipedia Cuntierra Wikipedia File Cuntierra file MediaWiki Cuntierra MediaWiki Template Cuntierra template Agiudu Cuntierra agiudu Categoria Cuntierra categoria TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Antoni Simon Mossa 0 9714 190392 185204 2026-07-24T00:21:03Z InternetArchiveBot 10458 Sarvende 1 fonte(es) e etichetende·nde 0 comente morta(as).) #IABot (v2.0.9.5 190392 wikitext text/x-wiki {{Variant|NUG}}{{quote|S'innorantzia nostra nos fachet menispressiare tottu su chi est nostru.}} {{quote|Si unu populu non si la picat s'indipendentzia politica sua, no podet esser suzetu de s'istoria sua ma at a abbarrare a s'umbra de sa nassione chi l'at binta e dominada.}} [[File:Antoni Simon Mossa.gif|thumb|Antoni Simon Mossa]]'''Antoni Simon Mossa''' ([[Padova]], 22 de Sant'Andria de su [[1916]] – [[Tàtari]], 14 de trivulas de su [[1971]]) est istau un'architettu, zornalista, poete, iscritore e politicu, esponente ideolozicu de s'[[indipendentismu sardu]]<ref>{{Tzita noas|nùmene=Sarvadore|sambenadu=Serra|url=https://salimbasarda.net/atualidade/antoni-simon-mossa-intelletuale-aligheresu-ecleticu/|tìtulu=Antoni Simon Mossa, intelletuale aligheresu eclèticu - LIMBA SARDA 2.0|publicatzione=Limba Sarda 2.0|atzessu=2019-11-26}}</ref><ref>{{Tzita noas|nùmene=Anthony|sambenadu=Muroni|url=http://www.anthonymuroni.it/su/2016/12/10/antoni-simon-mossa-architetu-in-sardigna/|tìtulu=Antoni Simon Mossa, architetu in Sardigna|publicatzione=Anthony Muroni.it|data=2016-12-10|atzessu=2019-11-26|dataarchìviu=2017-08-08|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20170808011658/http://www.anthonymuroni.it/su/2016/12/10/antoni-simon-mossa-architetu-in-sardigna/|urlmortu=eja}}</ref>. ==Bida== De erentzia [[S'Alighera|s'aligaresa]], si ch'est laureau in architetura e cumintzat a traballare in [[Tàtari|Tatari]] e in [[S'Alighera]], in ube s'interessat meda de su [[Limba sarda|sardu]] e de su [[Dialetu aligheresu|s'aligaresu]], tantu chi nd'at iscrittu unu liberu de grammatica e, in su mese de Capidanne de su 1959, fravicat un'iscola in ube s'imparabat s'archeolozia, s'istoria e sa curtura sarda in custu limbazu. Dae su 1961 pro deche annos est presidente de su sotziu curturale s'aligaresu chi aiat fundau, su ''Centre d'Estudis Algueresos''. In su mentras, at fattu biazos de istudiu peri sa Catalugna, sa Corsica, su Paisu Bascu, sa Galitzia, s'Alsatzia, sas Friandas, su Galles ei s'Iscotzia, adobiande sas pessonalidades prus mannas de su locu. Cumintzat a picare s'istrada de su nassionalismu sardu in cuntierra chin su messazu tradissionale autonomista de s'ala sardista. Si allegat de facher torrare s'identidade sarda a sos sardos, comunidade chi tenet un'istoria, una curtura e limba propia chi si nch'est isperdende pro neghe de su colonialismu italianu. Pessat chi s'unica manera de nch'essire a capu siat cussa de su sotzialismu e, una borta chi si at tentu s'indipendentzia, si depat fravicare una federassione europea chi nde diat facher parte s'isula, aende cuntattos mascamente chin sa Corsica e sa Catalugna. At fundau, paris chin Zuanne Pedru 'e Marras, prima su "''Muimentu Indipendhentistigu Revolussionàriu Sardu''" e a pustis sa truma "''Sardigna Libera''". Siche morit de maladia in su 1971. == Atividade architetònica == === In S'Alighera e Fertìlia === * [[:it:Escala_del_Cabirol|Escala del Cabirol]] (''Iscala de su Dàinu''), rampa di 670 gradinos in [[Capu Catza]], a curtzu de sas [[Grutas de Nettunu|Grutas de Netunu]] * ''Hotel Capo Caccia'', ''Hotel Carlos V'', ''Hotel Porto Conte'', ''Hotel Balear'', ''Hotel El Faro'', ''Hotel Corte Rosada'', ''Hotel La Lepanto'', ''Hotel Coral'', ''Hotel Punta Negra'' e ''Hotel Dei Pini'' * Restàuru de s'''Hotel Villa las Tronas'' * ''Palau de València'', ''Palau del Sol'', ''Ospedale Civile'' e ''Ospedale Marino'', ''Casa di riposo per anziani'', ''Villa Plaisant'' e ''Villa Risso'' * ''Villa Padùla'' in [[Fertilia|Fertìlia]] * Pranu regoldtore de [[S'Alighèra|S'Alighera]] * ''Aeroistatzione'' de [[Abioportu de S'Alighera|s'Aeroportu de S'Alighera-Fertìlia]], a pustis adotada dae su Ministèriu de s'Aviatzione Tzivile italianu che a modellu pro sa costrutzione de una sèrie de aeroportos minores pro s'[[Italia de giosso|Itàlia meridionale]] * Ristruturatzione de sa Sea de Santa Maria, Crèsia de Santu Frantziscu, cùpola de sa Crèsia de Santu Micheli e ''Molu betzu de Turilli'' * Crèsia de Santu Marcu e su ''Belvedere a mare'' in Fertìlia === In Tàtari, Istintinu e Sossu === * ''Brefotrofio'', palatzu ''Las Floridas'', ''Bar Pirino'' (chi oe est su tzilleri Maraviglia), ''Bar Cafezinho'', ''Bar Aroni'' e sa ''Sea de s'Automobil Club Italianu'' * Villas medas a curtzu de [[Santu Pedru de Silki]] * Ristruturatzione e restàuru de Crèsia de Santu Donatu, Crèsia de Santu Sistu e Crèsia de Sant’Apollinare * ''Hotel Cala Reale'', ''Villa dello Svizzero'' e ''Villa Silvestrini'' in [[Istintinu]] * ''Hotel Del Golfo'' e ''Villaggio La Plata'' in Pratamona, ristruturatzione Crèsia de Santu Pantaleu, ''Asilu Catta'', ''Iscolas elementares'' e ''Iscolas mèdias'' in [[Sòssu|Sossu]] * Arredos internos de sa Libreria istòrica ''Messaggerie Sarde'' === In su restu de sa Sardigna === * ''Villa G. Muraglia'', [[Pèifugas]] * ''Crèsia parrochiale'', [[Codaruina]] * ''Palatzu comunale'', [[Laerru]] * ''Hotel L'Abi d'Oru'' e ''Villa Riccardi'' in [[Terranoa]] * ''Hotel Mirage, Hotel Moresco, Hotel Dei Due Mari di Hoeffler'', cumplessu ''Guardia del Corsaro'', ''Villa Benassi'' e sa ''Crèsia de Capu Testa'' in [[Lungoni]] * ''Hotel L'Altura'' in [[Lu Palau]] * ''Villa Raphael'' in Portu Raphael * ''Villa Riccardi'', ''Villa della Begum'', ''Villa Scano'' e ''Villa Fèrgusson'' in [[Altzaghèna|Altzaghena]] * Progetu de ismanniamentu e restàuru de sa Crèsia de Santa Maria Maddalena, in [[Sa Madalena]] * ''Casas populares'' e ''Palatzu de sas Postas'' in [[Sa Madalena]] * [[Museu de sa Vida e de sas Traditziones Populares Sardas]] e ''Domos populares INA Casa'', ristruturatzione de sa Sea de Santa Maria de su Nie e Crèsia de sa Solidae in [[Nùgoro]] * ''Residèntzia de sos ufitziales'', [[Foghesu]] * Pranu reguladore de [[Aristanis]], [[Pàdria]] e [[Tiesi]] * ''Iscola mèdia'', [[Santu 'Èngiu]] == Òperas == * {{Tzita libru|nùmene=Antoni|sambenadu=Simon Mossa|tìtulu=La ragioni dell'indipendentismo: il Partito sardo d'azione e la lotta di liberazione anticolonialista|url=https://books.google.it/books?id=b26yoAEACAAJ&dq=Le+ragioni+dell'indipendentismo&hl=it&sa=X&ved=0ahUKEwj4-8Kx7YfmAhVJ0uAKHfNOC9cQ6AEIKzAA|atzessu=2019-11-26|data=1984|editore=S'iscola sarda|limba=it}}, torradu a publicare comente {{Tzita libru|nùmene=Antoni|sambenadu=Simon Mossa|tìtulu=Le Ragioni dell'indipendentismo : la lotta del popolo sardo per la liberazione nazionale e la giustizia sociale|url=https://www.worldcat.org/oclc/804294799|atzessu=2019-11-26|ed=2|annuoriginale=1984|data=2008|editore=Alfa Editrice|tzitade=Cuartu Sant'Aleni|limba=it|OCLC=804294799|ISBN=978-88-85995-21-5}} * {{Tzita libru|nùmene=Antoni|sambenadu=Simon Mossa|tìtulu=Considerazioni sul turismo in Sardegna|annu=1966|limba=it}} * {{Tzita libru|nùmene=Antoni|sambenadu=Simon Mossa|tìtulu=Note sulla politica turistica (regionale)|annu=1969|limba=it}} * {{Tzita libru|autore=Antoni Simon Mossa|autore2=Adolf Florensa i Ferrer|tìtulu=L'arquitectura gòtica catalana a Sardenya|limba=ca}} == Atividade tzinematogràfica == * Agiudu regista in su film ''"Bengasi"'' de Augusto Genina, Bassoli Film, 1942. * Agiudu regista in su film "''Marika''" de Harry Hasso, Bassoli Film, 1942. * Agiudu regista in su film "''Corsica''" de Augusto Genina, Istitutu Luce, 1942. == Atividade zornalìstica == * Redatore de s'istatzione de Radio Sardegna dae su mese de nadale de su 1944 a su de cabudanni de su 1945 (radiocrònacas, radiorivistas e arresonos de crìtica artìstica); * Redatore de sa rivista "Il Solco", setimanale de su Psd'Az, dae su mese de santugaine de su 1944 a su de cabudanni de su 1945. == Notas == <references /> == Bibliografia == *{{Tzita libru|nùmene=Frantziscu|sambenadu=Casula|tìtulu=Antoni Simon Mossa|annu=2006|editore=Alfa Editrice|tzitade=Cuartu San'Aleni|volume=5|òpera=Omines e feminas de gabbale|ISBN=978-8885995079}} *{{Tzita libru|nùmene=Adriano|sambenadu=Bomboi|tìtulu=L'indipendentismo sardo : le ragioni, la storia, i protagonisti|url=https://www.worldcat.org/oclc/903207746|atzessu=2019-11-26|annu=2014|editore=Condaghes|tzitade=Casteddu|limba=it|pp=18-119-125|OCLC=903207746|ISBN=978-88-7356-246-7}} *{{Tzita libru|curadore=Federico Francioni|tìtulu=Antonio Simon Mossa (1916-1971) : l'architetto, l'intellettuale, il federalista, dall'utopia al progetto : atti del convegno di studi, Sassari, 10-13 aprile 2003|url=https://www.worldcat.org/oclc/70146839|atzessu=2019-11-26|data=2004|editore=Condaghes|tzitade=Casteddu|limba=it|OCLC=70146839|ISBN=88-7356-064-4}} * {{Tzita libru|nùmene=Rafael|sambenadu=Sari|tìtulu=Antonio Simon Mossa ad Alghero : tracce d'una vita appassionata|url=https://www.worldcat.org/oclc/879926877|atzessu=2019-11-26|data=2005|editore=Edizioni del Sole|limba=it|OCLC=879926877|ISBN=88-88636-03-X}} * {{Tzita libru|nùmene=Antoni|sambenadu=Simon Mossa|tìtulu=Le Ragioni dell'indipendentismo : la lotta del popolo sardo per la liberazione nazionale e la giustizia sociale|url=https://www.worldcat.org/oclc/804294799|atzessu=2019-11-26|ed=2|annuoriginale=1984|data=2008|editore=Alfa Editrice|tzitade=Cuartu Sant'Aleni|limba=it|OCLC=804294799|ISBN=978-88-85995-21-5}} * {{Tzita libru|curadore=Giampiero Marras|tìtulu=Antonio Simon Mossa, un intellettuale rivoluzionario : un uomo di idee nato nel futuro e un combattente per la Sardegna, ribelle ad ogni soggezione|url=https://www.worldcat.org/oclc/804292813|atzessu=2019-11-26|data=2008|editore=Alfa Editrice|tzitade=Cuartu Sant'Aleni|limba=it|OCLC=804292813|ISBN=978-88-85995-20-8}} * {{Tzita libru|autore=Giampiero Marras|tìtulu=Simon Mossa visto da vicino|annu=2005|editore=Alfa Editrice|tzitade=Cuartu Sant'Aleni|limba=it}} *{{Tzita libru|nùmene=Francesco|sambenadu=Casula|tìtulu=Uomini e donne di Sardegna : le controstorie|url=https://www.worldcat.org/oclc/706858565|atzessu=2019-11-26|editzione=2. ed|data=2010|editore=Alfa Editrice|tzitade=Cuartu Sant'Aleni|pp=247-281|OCLC=706858565|ISBN=978-88-85995-50-5}} * {{Tzita libru|curadore=Pere Simon i Altea|tìtulu=L'Alguer i Antoni Simon Mossa, un lligam únic : nota biogràfica, disinys i jocs de paraules|annu=2015|editore=Generalitat de Catalunya|limba=ca|ISBN=978-8439392552}} == Àteros progetos == [[File:Wikiquote-logo.svg|link=https://it.wikiquote.org|24x24px|Wikiquote italiana]] <span class="plainlinks">[https://it.wikiquote.org/wiki/?uselang=sc Sa Wikiquote italiana]</span> tenet tzitatziones de '''<span class="plainlinks">[https://it.wikiquote.org/wiki/Antonio_Simon_Mossa?uselang=sc Antoni Simon Mossa]</span>''' == Ligàmenes esternos == *{{Tzita web|url=https://www.archiviosimonmossa.it/|tìtulu=Pàgina printzipale de s'Archìviu Simon Mossa|situ=Archìviu Simon Mossa|limba=it-it|atzessu=2019-11-26|dataarchìviu=2019-11-22|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20191122135746/https://www.archiviosimonmossa.it/|urlmortu=eja}} *{{YouTube|autore=Enrico Putzolu|produidore=TCS - Tele Costa Smeralda|ef8xibTUsdM|LOGOS DE LOGU 2020 9PUNTATA|minutu=20|segundu=23}} (in s'ùrtima parte de sa puntada [[Frantziscu Casula]] chistionat de Antoni Simon Mossa) * {{Controllu de autoridade}} {{DEFAULTSORT:Mossa, Antoni}} [[Categoria:Biografias]] [[Categoria:Sardos]] [[Categoria:Architetos italianos]] [[Categoria:Polìtigos]] [[Categoria:Poetes sardos]] [[Categoria:Padova]] [[Categoria:Natzionalismu sardu]] 1udq985zr80h1cdjzjnm57pd7kurvro Richard Stallman 0 18656 190400 190098 2026-07-24T03:15:39Z InternetArchiveBot 10458 Sarvende 1 fonte(es) e etichetende·nde 0 comente morta(as).) #IABot (v2.0.9.5 190400 wikitext text/x-wiki {{Variant|LSC}}{{Bio|Nome=|Cognome=Stallman|ForzaOrdinamento=|Sesso=M|LuogoNascita=New York|GiornoMeseNascita=16 marzo|AnnoNascita=|LuogoMorte=|GiornoMeseMorte=|AnnoMorte=|Epoca=1900|Attività=|Attività2=|Attività3=|Nazionalità=|Immagine=Richard Stallman - Fête de l'Humanité 2014 - 010.jpg|Didascalia=Richard Stallman in su 2014|Nòmene=Richard Matthew Stallman|Natzionalidade=istadunidensu|AnnuNascita=1953|Faìna=programmadore|Faìna2=informàticu|Faìna3=ativista|DieMeseNascita=16 martzu|LoguNascita=New York|Imàzine=Richard_Stallman_-_Fête_de_l'Humanité_2014_-_010.jpg}} Est unu de sos esponentes printzipales de su movimentu de sa programmera lìbera. In su cabudanni de su 1983 at incumentzadu su [[GNU|progetu GNU]] cun s'intentu de creare unu [[sistema operativu]] pretzisu a [[UNIX|Unix]], ma assentadu in manera intrea de programma lìberu<ref name=":0">{{Tzita web|1=https://www.gnu.org/gnu/initial-announcement.html|2=Annuncio iniziale del progetto GNU|data=27 cabudanni 1983|limba=it|5=16 martzu 2013|atzessu=2019-08-10|dataarchìviu=2009-03-05|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20090305002259/http://www.gnu.org/gnu/initial-announcement.html|urlmortu=eja}}</ref>: de custu at pigadu vida su movimentu de su programma lìberu. In su santugaine de su 1985 at fundadu sa [[Free Software Foundation]] (FSF). Pioniere de su cuntzetu de copyleft, in su [[1983|1989]] at creadu sa [[Lissèntzia GPL|GNU Generale Public License]], una de is lissèntzias lìberas prus difùndidas.<ref>{{Tzita web|url=https://www.fsf.org/about/what-is-free-software|tìtulu=What is free software and why is it so important for society?|editore=fsf.org|limba=en|atzessu=16 martzu 2013}}</ref><ref>{{Tzita web|http://www.free-soft.org/gpl_history/|The History of the GPL|limba=en|9 làmpadas 2016}}</ref><ref>{{Tzita web|https://www.debian.org/legal/licenses/|License information for Debian|limba=en|9 làmpadas 2016}}</ref><ref>{{Tzita web|https://gitlab.com/fdroid/fdroiddata/blob/master/stats/licenses.txt|Litzèntzias impreadas in F-Droid|9 làmpadas 2016}}</ref> === Orìgine e formatzione === Stallman est nàschidu dae Daniel Stallman e Alice Lippman in su 1953 in New York. Sa prima esperièntzia sua cun sos elaboradores est istada in s'IBM New York Scientific Center: Stallman at passadu s'istiu a pustis de su diploma de iscola superiora iscriende su primu programma suo, unu protzessore pro su limbàgiu de programmatzione PL/I in s'IBM 360. In custu perìodu, Stallman est istadu fintzas un'assistente de laboratòriu voluntàriu in su dipartimentu de biologia a sa Rockefeller University. === Sa carriera acadèmica === Mancari si esseret indiritzende a una carriera de matemàticu o fìsicu, su professore suo a sa Rockefeller at pensadu chi diat àere tentu unu benidore comente a biòlogu. In su làmpadas de su [[1971]] a su primu annu de istudiante a s'universidade de Harvard, Stallman est essidu programmadore a su laboratòriu de Abistesa artifitziale de su MIT. Inoghe at fatu parte de sa comunidade de sos hacker, ue fiat connotu cun sa sigla "rms" (in sa prima editzione de su ditzionàriu de s'Hacker at iscritu: Richard Stallman est solu su nùmene meu mondanu; tue mi podes nàrrere "rms").<ref name="codicelibero-cap3">{{Cita libro|1=Sam|2=Williams|3=Codice Libero. Richard Stallman e la crociata per il software libero|4=2003|5=Apogeo|6=|ISBN=978-88-503-2108-7|url=http://www.theopencd.it/live/extras/books/CodiceLibero/index.html|capìtulu=Capitolo 3. Un ritratto dell'hacker da giovane|atzessu=2019-08-10|dataarchìviu=2013-06-13|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20130613211939/http://www.theopencd.it/live/extras/books/CodiceLibero/index.html|urlmortu=eja}}</ref><ref name="own-bio">{{Tzita web|url=https://stallman.org/biographies.html|tìtulu=Biography|situ=stallman.org|limba=en|atzessu=2016-12-28}}</ref> Stallman s'est laureadu cun lode (magna cum laude) in Fìsica in s'universidade de Harvard in su 1974. A pustis s'est iscritu a unu corsu post-làurea in [[fìsica]] a su MIT, ma at abbandonadu is istùdios, abarrende programmadore a su laboratòriu de abistesa artifitziale de su MIT. Mentras fiat istudiante a su MIT, Stallman at publicadu una relatzione subra “Truth Maintenance System” intitulada “dependency-directed backtracking” cun Gerald Jay Sussman. Custa relatzione est istada unu primu traballu in su problema de su ”Intelligent backtracking” in sa satisfatzione de sos vìnculos.<ref name=":1">{{Tzita publicatzione|autore=Richard M. Stallman, Gerald Jay Sussman|tìtulu=Forward Reasoning and Dependency-Directed Backtracking in a System for Computer-Aided Circuit analysis|rivista=|volume=|nùmeru=|limba=en|url=https://dspace.mit.edu/bitstream/handle/1721.1/6255/AIM-380.pdf?sequence=4}}</ref> Cando in su [[1974|1977]] su laboratòriu de informàtica (Laboratory for Computer Science, LCS) de su MIT at installadu unu sistema de atzessu limitadu, amparadu dae paràula de intrada, Stallman at agatadu su modu pro decritare sas paràulas e at imbiadu a cada impitadore unu messàgiu continente sa crae sua, cun s'impòsitu de dda cambiare lassende·dda bòida pro torrare a permìtere s'atzessu anònimu a su sistema. Belle su 20% de sos impitadores at sighidu su cussìgiu suo, mancari chi sos atzessos cun paràula de intrada a sa fine ant prevàlidu. Stallman s'est bantadu de sa resèssida in sa campagna sua pro medas annos a pustis.<ref name="own-bio"></ref><ref>{{Tzita web|url=https://dspace.mit.edu/handle/1721.1/6255|tìtulu=Forward Reasoning and Dependency-Directed Backtracking in a System for Computer-Aided Circuit Analysis|limba=en}}</ref> === Su cuntrastu a su ''copyright'' === In sos tardos annos setanta e primos annos otanta, sa cultura hacker chi Stallman portaiat a in antis at cumintzadu a si isòrvere. Pro evitare chi sa programmera esseret impreada in sos elaboradores de sos cuncurrentes, sa majoria de sos produtores at acabadu de distribuire su còdighe de orìgine e at cumintzadu a impreare Copyright e lissèntzias restritivas pro is programmas, pro nde limitare o nde proibire sa còpia e sa ridistributzione. Custa propiedade de sos programmas giai esistiat in antis, e est devènnidu craru chi diat èssere essida sa norma. Custu càmbiu in is piessìnnios legales de is programmas podet èssere cunsideradu comente a una cunsighèntzia de una lege (Copyright Act) de su 1976, comente decraradu dae Brewster Kahle, cumpàngiu de Stallman a su MIT. Cando Brian Reid in su 1979 at postu “bombas a tempu” in Scribe pro limitare s'atzessu sena lissèntzia a su programma, Stallman l'at cunsideradu “unu crìmine contra a s'umanidade”. Issu at craridu, annos a pustis, chi su chi issu cunsìderat unu crìmine no est a fàghere pagare sos programmas, ma limitare sa libertade de s'impitadore. In su 1980, a Stallman e a unos àteros hacker de su laboratòriu de abistesa artifitziale est istadu refudadu su còdighe de su programma pro s'imprentadora laser Xerox 9700 (“Dover”). Stallman aiat modificadu su programma in una betza imprentadora (sa XGP, Xerographic Printer); cun sa muda sua s'impitadore retziat de s'imprentadora unu messàgiu eletrònicu chi li signalaiat s'agabbu de s'imprenta chi aiat pedidu. Totu sos impitadores in coa de imprenta fiant avèrtidos in casu de cungestiones, de manera chi poderent abetare unu ritardu, e retziant s'informatzione netzessària pro evitare unas àteras cungestiones. Bìdere impedidu custu servìtziu agiuntivu, pro sa farta de su còdighe de orìgine de s'imprentadora, no fiat un'incumbeniente trascuràbile, sende chi, comente capitaiat a s'ispissu, s'imprentadora fiat ùnica pro medas impitadores in diversos pranos, e acanta a s'imprentadora finiant pro pasare diversas persones, perdende tempus pretziosu in isetu, o chirchende intre imprentas non ritiradas de àteros impitadores. Custa esperièntzia at aconcadu a Stallman chi sas persones bisòngiant de èssere lìberas de mudare su programma chi impreant. In su 1980, Richard Greenblatt, unu cumpàngiu hacker de su laboratòriu Al, at fundadu Lisp Machines, Inc. (LMI) pro cummertziare Lisp machines, chi issu e Tom Knight aiant creadu in laboratòriu. Greenblatt at refudadu investimentos esternos, creende chi sos profetos de su fàbbricu e de sa bèndida de unas màchinas poderent èssere torrados a imbestire cun profetu pro sa crèschida de sa sotziedade. A su contràriu, is àteros hacker reteniant chi esseret mègius s'acurtziamentu de una venture capital finantziadora. Is segundos, cando no est istadu possìbile segudare perunu acòrdiu, ant fundadu Symbolics, cun s'agiudu de Russ Noftsker, un'amministradore de su laboratòriu Al (Al Lab). Symbolics at reclutadu sa majoria de sos hacker abarrados, inclùdidu s'hacker nòdidu Bill Gosper. Symbolics at costrintu Greenblatt fintzas a si dimitire tzitende sas polìticas de su MIT. Mentras ambas cumpangias produiant programma propietàriu, Stallman creiat chi LMI, a diferèntzia de Symbolics, aeret proadu a evitare de iscalabrare sa comunidade de su laboratòriu. Pro duos annos, de su 1982 a sa fine de su 1983, Stallman at traballadu a solu pro clonare is programmas de Symbolics, cun s'intentu de non ddi lassare su monopòliu in sos computer de su laboratòriu. At refudadu unu benidore ue diat àere dèpidu firmare acòrdios de non divulgatzione pro non cumpartzire còdighes de orìgine o informatziones tècnicas cun unos àteros programmadores e acumprire unas àteras atziones chi cunsideraiat traitorias de sos printzìpios suos. At seberadu imbetzes de cumpartzire su traballu suo cun totus is àteros, in su chi cunsideraiat unu clàssicu ispìritu de collaboratzione. Mancari chi Stallman non partetziparet in sos annos sessanta a s'era de sa contra-cultura, est istadu ispiradu dae su refudu suo de sa chirca de sa richesa comente a primu obietivu de vida. Stallman sustentat chi sos impitadores de programmas diant dèpere tènnere sa libertade de “cumpartzire cun sos serentes issoro” e de pòdere istudiare e fàghere mudas a is programmas chi impreant. At naradu medas bortas chi is tentativos de sos bendidores de programma propietàriu de proibire custos autos sunt “anti-sotziales” e “no èticos”. Sa frase “su programma bolet èssere lìberu” dd'est s'ispissu atribuida a manera non curreta, e Stallman sustentat chi custa est una descritzione farsa de sa filosofia sua. Issu sustentat chi sa libertade est vitale pro su bene de sos impitadores e de sa sotziedade comente a unu balore morale, e no a manera pura pro resones pragmàticas comente a isvilupare in carchi modu unu programma tecnicamente superiore. Pro evitare influèntzias dae su MIT in su ghennàrgiu 1984, Stallman at lassadu su traballu suo pro si dedicare a tempus prenu a su [[GNU|progetu GNU]], chi aiat annuntziadu in su cabudanni de su 1983. === Su Progetu GNU === [[File:Heckert_GNU_white.svg|right|thumb|Su logu GNU.]] Stallman at annuntziadu su progetu pro su sistema operativu [[GNU]] in su cabudanni 1983 subra medas mailing list [[ARPAnet]] e [[Usenet]]. In su [[1983|1985]], Stallman at publicadu su manifestu GNU, chi descriiat sas motivatziones suas pro creare unu sistema operativu lìberu, naradu GNU, chi diat èssere istadu cumpatìbile cun [[UNIX|Unix]]. Su nùmene GNU est un'acrònimu ricorsivu pro "GNU's Not Unix (GNU no est Unix)". Pagu a pustis, at dadu chintu a una corporatzione sena profetu mutida [[Free Software Foundation]] pro impreare programmadores de programmera lìbera e frunire una base legale pro su movimentu de su programma lìberu.<ref name=":0"></ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.gnu.org/gnu/manifesto.html|tìtulu=The GNU Manifesto|atzessu=2019-08-10|dataarchìviu=2020-05-11|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20200511025028/http://www.gnu.org/gnu/manifesto.html|urlmortu=eja}}</ref> In su 1985, Stallman at imbentadu e ispainadu su cuntzetu de '''permissu de autore''' (''copyleft''), unu mecanismu legale pro amparare sos deretos de muda e redistribuzione de sa programmera lìbera. In comintzu, est istadu impreadu in sa GNU Emacs Generale Public License, e in su 1989 est istadu distribuidu su primu programma indipendente in suta de lissèntzia [[Lissèntzia GPL|GPL]]. Dae tando, sa majoria de su sistema GNU est istadu cumpletadu. Stallman at contribuidu cun medas trastos netzessàrios, inclùdidos un'editor de testu, unu [[compiladore]], unu ''debugger'', unu ''build automator'' (unu mètodu automàticu de cumpiladura de còdighe de orìgine a còdighe binàriu).<ref>{{Tzita web|url=http://www.free-soft.org/gpl_history/|tìtulu=The History of the GNU General Public License|situ=www.free-soft.org|limba=en|atzessu=2016-12-28}}</ref><ref>{{Tzita web|url=http://www.free-soft.org/gpl_history/emacs_gpl.html|tìtulu=Emacs General Public License|situ=www.free-soft.org|limba=en|atzessu=2016-12-28|dataarchìviu=2018-06-12|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20180612143537/http://www.free-soft.org/gpl_history/emacs_gpl.html|urlmortu=eja}}</ref> === Is annos '90: GNU/Hurd e Linux === {{Torra a|HURD|Linux (nùcleu)}}Su chi ancora mancaiat fiat su [[Sistema operativu#Nùcleu|nùcleu]]. In su 1990, unos membros de su progetu GNU ant cumintzadu s'isvilupu de unu nùcleu, [[HURD|GNU Hurd]], chi depet ancora segudare su livellu de maturidade rechertu pro s'impreu difùndidu. In su 1991, [[Linus Torvalds]], un'istudiante finlandesu, at impreadu sos trastos de isvilupu GNU pro prodùere su [[Linux (nùcleu)|kernel Linux]]. Is programmas de su progetu GNU sunt istados adatados luego pro funtzionare cun su nùcleu Linux e como medas impitadores e programmadores impreant su nùmene “[[Linux]]” pro si referire a su sistema operativu cumpletu. In sa comunidade de su programma lìberu nd'est resurtada una contierra: Stallman sustentat chi no impreare “GNU” mènguat in manera ingiusta su balore de su progetu GNU e noghet a sa sostenibilità de su movimentu de su programma lìberu seghende su collegamentu tra su programma e sa filosofia de su programma lìberu de su progetu GNU. Sas influèntzias de Stallman in sa cultura hacker includent su nùmene [[POSIX]] e s'editor Emacs. In sos sistemas [[UNIX]], sa popularidade de GNU Emacs at fatu cuncurrèntzia a s'àteru editor [[vi]], provochende una gherra intre editor. Stallman at pigadu positzione in custu canonizende·si a manera brullana comente a "St. IGNUcius" de sa Crèsia de [[Emacs]] e reconnoschende chi "vi est s'editor de su diàulu", mentras "impreare una versione lìbera de vi no est unu pecadu, est una penitenza". Unu nùmeru de isvilupadores at bidu a Stallman comente a unu pessonàgiu difìtzile cun su cale traballare in paris de unu puntu de annotu polìticu, intra-personale o tècnicu. A inghìriu a su 1992, isvilupadores de sa Lucid Inc. traballende subra Emacs s'ant brigadu cun Stallman e a sa fine ant fatu unu fork de su programma. Su [[Fork (isvilupo programma)|fork]] issoro prus tardos est divenidu [[XEmacs]]. Un'archìviu de messàgios eletrònicos publicadu dae Jamie Zawinski documentat sas crìticas issoro e sas rispostas de Stallman. Ulrich Drepper, chi Stallman aiat nominadu pro traballare a sa libreria GNU libc pro su Progetu GNU, at publicadu chèscias contra a Stallman in sas notas pro sa distributzione de glibc 2.2.4. Drepper acusat Stallman de àere intentadu un'"iscalada ostile" de su progetu, referende·si a issu comente a unu "manìacu de su controllu e macu de ligare." Eric S. Raymond, chi a bias proclamat de faeddare a nùmene de un'ala de sos membros de su movimentu ''open source'', at iscritu medas artìculos in tonos crìticos meda, in ue acrarat su disacòrdiu de su movimentu cun Stallman e su movimentu pro su programma lìberu. In su 1999, Stallman at sollitzitadu s'isvilupu de un'entziclopedia lìbera on-line cumbidende su pùblicu a contribuire cun artìculos. S'entziclopedia, in sa bisura sua, diat àere dèpidu èssere de-tzentralizada, aberta a totus pro sa còpia e sa tradutzione; e sende aberta a sa contributzione de chie si siat, diat àere dèpidu cramare prus che totu s'atentu de sos insegnantes e de sos istudiantes<ref>{{En}} Richard Stallman, ''[https://www.gnu.org/encyclopedia/free-encyclopedia.html The Free Universal Encyclopedia and Learning Resource] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181025040155/http://www.gnu.org/encyclopedia/free-encyclopedia.html |date=2018-10-25 }}'', 1999</ref>. Stallman bisada una durada de su progetu de s'òrdine de 20-30 annos pro pòdere tènnere cobertura de totu sos argumentos in totu sas limbas de su mundu.<ref>{{En}} Geert Lovink, ''[http://www.cybersociology.com/files/6_geertlovink_richardstallman.html An interview with Richard Stallman, Founder of the Free Software Foundation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180929180018/http://www.cybersociology.com/files/6_geertlovink_richardstallman.html |date=2018-09-29 }}'', in ''Wizards of OS'', Berlinu, 17 trìulas 1999.</ref> <br /> === Is annos 2000 === [[File:Wikimania_stallman_keynote2.jpg|right|thumb|Stallman durante s'interventu suo a [[wm2005:Main_Page|Wikimania 2005]] (''Frankfurt am Main'')]] [[File:Jadwisin_2009_Richard_Stallman.jpg|right|thumb|Stallman durante s'interventu suo a [[wm2009:Main_Page|Wikimania 2009]] ([[Buenos Aires]])]] In s'austu de su 2006, durante sos incontros cun su guvernu de s'Istadu indianu de su Kerala, at aconcadu sos funtzionàrios a lassare su programma propietàriu, comente a cuddu de Microsoft, in sas iscolas istatales. Custu at batidu a su detzisu de batire totu sos elaboradores iscolàsticos de 12.500 iscolas superioras de Windows a unu sistema operativu lìberu. A pustis de incontros personales, Stallman at otentu decraros positivos in su movimentu de su programma lìberu de su presidente de s'Ìndia de issara, Dr. A.P.J. Abdul Kalam, de sa candidada a sa presidèntzia frantzesa in su 2007 Ségolène Royal, e de su presidente de s'Ecuadòr [[Rafael Correa]]. In su 2006 e in su 2007, durante su de degheoto meses de sa consultatzione pùblica pro sa prima istèrrida de sa versione 3 de sa GNU Generale Public Licence, at agiuntu su de bator temas pro ispiegare sas mudadas propostas. Sa defensa detzisa de Stallman pro una programmera lìbera at ispiradu “Virtual Richard M. Stallman" ([[vrms]]), programma chi analizat sos pachetes installados in unu sistema Debian GNU/Linux, e sinnalat sos chi derivant de un'àrbore non lìberu. Cun unu cummentu<ref>{{En}} [[The Guardian]], ''[http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2010/dec/17/anonymous-wikileaks-protest-amazon-mastercard The Anonymous WikiLeaks protests are a mass demo against control] - The actions against MasterCard and Amazon are not 'hacking'. People are just finding a way to protest in a digital space'', 17 nadale 2010.</ref> acasagiadu dae su cuotidianu britànnicu [[The Guardian]] in su nadale [[2010]] Stallman at pigadu ispunto de sos eventos ligados a su casu de sa [[WikiLeaks|publicatzione de cablogrammas diplomàticos istadunidensos]] dae [[WikiLeaks|Wikileaks]] pro torrare a afirmare carchi cumbinchimentu suo subra sa natura ''non lìbera'' de sa retze [[Ìnternet|Internèt]] (definidu comente a unu "logu virtuale" in manera sustantziale privu de [[Diritos tziviles|deretos tziviles]], chi esistint imbetzes in su mundu beru) e s'importu de sa programmera lìbera pro isfugire a su controllu fatu in retze a sos indivìduos a banda de aziendas mannas e Istados. In prus de definire sos atacos [[Denial of service|DDoS]] ispirados dae [[Anonymous]] contra aziendas importantes in lìnia comente a [[Amazon.com|Amazon]] e [[MasterCard]] s'ecuivalente informàticu de una protesta de massa, Stallman at afirmadu:{{Tzitatzione|limba=en|limba2=sc|2=Richard Stallman, ''The Anonymous WikiLeaks protests are a mass demo against control''|3=I started the free software movement to replace user-controlling non-free software with freedom-respecting free software. With free software, we can at least control what software does in our own computers.|1=Apo aviadu su movimentu de su programma lìberu pro remplasare cun programmas lìberos rispetosos de sa libertade, is programmas non lìberos chi controllant a s'impitadore. Cun su programma lìberu, podimus nessi tènnere su controllu de su chi su programma faghet in sos elaboradores nostros.}} Su 16 cabudanni de su 2019 s'est dimìtidu dae sa càrriga de presidente de sa Free Software Foundation e dae sa positzione sua in su MIT, abarrende però a su cumandu de su [[GNU|progetu GNU]].<ref>{{Tzita web|url=https://www.fsf.org/news/richard-m-stallman-resigns|tìtulu=Richard M. Stallman resigns|autore=Free Software Foundation|nùmene=|situ=www.fsf.org|limba=en|atzessu=2019-09-28}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.fsf.org/news/fsf-and-gnu|tìtulu=FSF and GNU — Free Software Foundation — working together for free software|situ=www.fsf.org|atzessu=2019-11-02}}</ref> Is dimissiones sunt dèpidas a s'iscàndalu pesadu dae is decraratziones suas in contu de Jeffrey Epstein, impresàriu incurpadu de abusos sessuales contra a minores e mortu suitzida in presone.<ref>{{Tzita web|url=https://stallman.org/archives/2019-jul-oct.html#16_September_2019_(Resignation)|tìtulu=2019: July - October Political Notes - Richard Stallman|nùmene=|situ=stallman.org|limba=en|atzessu=2019-09-28}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.repubblica.it/tecnologia/2019/09/17/news/caso_epstein_richard_stallman_lascia_il_mit-236217278/|tìtulu=Caso Epstein, il guru del software libero Richard Stallman lascia il MIT|nùmene=|situ=Repubblica.it|data=2019-09-17|limba=it|atzessu=2019-09-28}}</ref> At annuntziadu de torrare in su cussìgiu de amministratzione de sa FSF in martzu de su [[2021]].<ref>{{Tzita web|url=https://www.punto-informatico.it/richard-stallman-free-software-foundation-ritorno/|tìtulu=Richard Stallman torna nella Free Software Foundation|situ=www.punto-informatico.it|limba=it|atzessu=2022-03-22}}</ref> A pustis de s'annùntziu sunt cumpartas duas petitziones in GitHub: una pro pedire a sa FSF de torrare a bogare a Stallman<ref>{{Tzita web|url=https://rms-open-letter.github.io/|tìtulu=An open letter to remove Richard M. Stallman from all leadership positions|situ=rms-open-letter.github.io|limba=en|atzessu=2022-03-22}}</ref> e una pro ddu sustènnere<ref>{{Tzita web|url=https://rms-support-letter.github.io/|tìtulu=An open letter in support of Richard M. Stallman|situ=An open letter in support of RMS.|limba=en|atzessu=2022-03-22}}</ref>. S'organizatzione at cunfirmadu s'intentzione de acollire a Stallman in su cussìgiu.<ref>{{Tzita web|url=https://www.fsf.org/news/statement-of-fsf-board-on-election-of-richard-stallman|tìtulu=Statement of FSF board on election of Richard Stallman — Free Software Foundation — Working together for free software|situ=www.fsf.org|limba=en|atzessu=2022-03-22}}</ref> Issu at intentadu de ispricare is faeddos suos a pitzus de sa chistione Epstein e s'est iscusadu pro is malintèndidas chi ant causadu<ref>{{Tzita web|url=https://www.fsf.org/news/rms-addresses-the-free-software-community|tìtulu=RMS addresses the free software community — Free Software Foundation — Working together for free software|situ=www.fsf.org|limba=en|atzessu=2022-03-22}}</ref>, ma unas cantu organizatziones ant detzìdidu de non suportare prus is fainas de sa Free Software Foundation.<ref>{{Tzita web|url=https://rms-open-letter.github.io/statements.html|tìtulu=Statements by other organizations on the reappointment of RMS to the FSF board|situ=rms-open-letter.github.io|limba=en|atzessu=2022-03-22}}</ref> == Su pensamentu == Stallman at dedicadu sa majoria de is energias suas a s'ativismu polìticu e in su campu de su programmera. Manifestende de si curare pagu de sos benes materiales, ispiegat chi at "semper bìvidu a sa grussera... comente a un'istudiante, in manera sustantziale. E mi gèniat custu, pro ite bolet nàrrere chi su dinari non mi narat ite fàghere". Pro medas annos Stallman no at tentu una residèntzia permanente a foras de s'ufìtziu suo a su laboratòriu Computer Science and Artificial Intelligence Laboratory (CSAIL) de su Massachusetts Institute of Technology (MIT), defininde·si unu ''squatter'' (ocupante abusivu) in su campus. Sa positzione sua de ''research affiliate'' a su MIT non fiat pagada.<ref>{{Tzita web|url=http://news.mit.edu/2001/stallman-1017|tìtulu=Stallman shares Takeda award of nearly $1M|nùmene=|situ=MIT News|tzitatzione=He worked as a computer programmer at the AI Lab from 1971-84, when he resigned to develop free software, continuing to work at the lab as an unpaid MIT research affiliate.|atzessu=2019-09-28}}</ref> In contu de sos cumbinchimentos religiosos suos, in una nota a pee de pàgina de un'artìculu chi at iscritu in su [[1999]], afirmat: "Comente a [[Ateismu|àteu]], deo non sigo peruna [[religione]]-ghia, ma carchi borta mi agato a ammirare carchi cosa de su chi narant." Stallman at seberadu de non festare sa Paschighedda, tzelebrende imbetzes su 25 [[nadale]] una festa de imbentu suo, ''Grav-mass'' (unu giogu de paràulas referidu a ''Christ-mas'', Paschighedda in [[limba inglesa]]). Su nùmene e sa data sunt referidos a [[Isaac Newton]], chi est nàschidu in cussa die. Cando ddi benint fatas preguntas in contu de sas figuras chi l'ant ispiradu, rispondet chi ammirat [[Mohandas Karamchand Gandhi|Mahatma Gandhi]], [[Martin Luther King]], [[Nelson Mandela]], [[Aung San Suu Kyi]], [[Ralph Nader]], e [[Dennis Kucinich]], cummentende annotamala: "Deo ammiro Franklin Delano Roosevelt e Winston Churchill, mancari chi crìticu carchi cosa chi ant fatu". Stallman est unu sustenidore de su ''Green Party'' istadunidensu.<ref>{{Tzita web|url=https://www.stallman.org/|tìtulu=Richard Stallman's Personal Home Page|editore=stallman.org|limba=en|atzessu=13 làmpadas 2011}}</ref> Stallman afirmat de non tènnere unu telèfonu tzellulare, ca creet chi sas rastas de sos telèfonos tzellulares creent problemas pro sa privatesa de sos datos personales.<ref>{{Tzita web|url=https://stallman.org/rms-lifestyle.html|tìtulu=RMS lifestyle|limba=en|atzessu=22 freàrgiu 2017}}</ref> Adorat una manna variedade de istiles musicales, de [[Conlon Nancarrow]] a su folk: sa ''Cantzone de su Programma Lìberu'' est iscrita mudende is faeddos de sa dantza folk bùlgara [[Sadi Moma]]. Prus de reghente at iscritu un'imitatzione de sa cantzone folk [[Cuba|cubana]] ''[[Guantanamera]]'', chi faeddat de unu presoneri in sa base navale de [[Guantanamo Bay]], e dd'at registrada a Cuba cun mùsicos cubanos. Stallman est un'apassionadu de fantascièntzia, inclùdidas is òperas de s'iscritore [[Greg Egan]]. In manera ocasionale andat a cunvegnos de fantascièntzia (at iscritu sa Cantzone de su Programma Libero mentras arreaiat su turnu suo pro cantare a unu de custos cunvegnos). At iscritu duos contos de [[Fantasientzia|fantascièntzia]], ''Su deretu de lèghere'' (''The Right to Read'')<ref>{{Tzita web|url=https://www.gnu.org/philosophy/right-to-read.html|tìtulu=The right to read|sambenadu=Stallman|nùmene=Richard|atzessu=2019-08-13|dataarchìviu=2014-04-20|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20140420074747/http://www.gnu.org/philosophy/right-to-read.html|urlmortu=eja}}</ref> e ''Ingegneria geniètica'' (''Jinnetic Engineering'')<ref>{{Tzita web|url=https://www.stallman.org/articles/jinnetic.it.html|tìtulu=Ingegneria genietica|sambenadu=Stallman|nùmene=Richard|limba=it}}</ref>. De limba-mama inglesa, Stallman faeddat in manera bastante fluente fintzas frantzesu e ispagnolu e est capassu de tènnere is arresonos suos de duas oras in custas limbas. Bantat una padronia incumprida de [[Limba indonesiana|indonesianu]] puru. Tra sos hobby suos ddoe at s'istùdiu de sas [[Danza populare|dantzas populares]] internatzionales, bolare, coghinare, sonare su [[flàutu durche]], sa [[fìsica]], su fandom fantascientìficu e, craramente, sa programmatzione informàtica. === Su lèssicu === Stallman donat importu mannu a is faeddos e is etichetas chi sa gente impreat pro faeddare de su mundu, inclùdidas sas relatziones tra sa programmera e sa libertade. Pedit a sas persones de nàrrere “programmera lìbere”, “GNU/Linux”, e de evitare su tèrmine “propiedade intelletuale” o “piratesa” in chistiones informàticas. Sas rechertas suas chi sas persones impreent tzertos tèrmines, e sos isfortzos continos suos pro aconcare a sa gente de s'importu de sa terminologia, sunt fonte de disintesa regulare e cuntrastu cun alas de sa comunidade pro su programma lìberu e ''open source''. Unu de sos critèrios suos pro cuntzèdere un'intervista a unu giornalista est chi su giornalista atzetet de impreare sa terminologia sua de su cumintzu a sa fine de s'artìculu. Carchi bortas at fintzas rechertu a sos giornalistas de lèghere alas de sa filosofia GNU in antis de un'intervista, pro “motivos de atòliu”. Stallman refudat su tèrmine alternativu “programma open-source” ca non faghet bènnere in mente su chi Stallman cunsìderat comente a balore de su programma: sa libertade. De cunsighèntzia no at a informare sas persones in sas chistiones de sa libertade, e no at a batire sa gente a abbalorare e amparare sa libertade sua. Duas alternativas chi Stallman atzetat sunt "''libre software'' e "''unfettered software''" (programma sena restritziones). Comente si siat, "''free software''" (programmera lìbera) est su tèrmine chi pedit a is persones de impreare in inglesu. Pro resones pretzisas, sustentat su tèrmine "programma propietàriu" masaprestu chi “programma ''closed source''", cando nche si referit a unu programma chi no est lìberu. Stallman pedit chi su tèrmine "GNU/Linux", chi pronùntziat "GNU Slash Linux", bèngiat impreadu pro si referire a su sistema operativu creadu dae sa cumbinatzione de su sistema GNU e su kernel Linux. Stallman si referit a custu sistema operativu comente a “una variante GNU, e su progetu GNU est su printzipale isvilupadore suo”. Reclamat chi sa connessione tra sa filosofia de su progetu GNU e su programma suo benit segada cando sas persones si referint a sa cumbinatzione in manera simple comente a "[[Linux]]". A cumintzare belle dae su 2003, at cumintzadu a impreare fintzas su tèrmine “GNU+Linux” chi pronùntzia "GNU plus Linux". Stallman sustentat chi su tèrmine “Propiedade Intelletuale” est istadu pensadu pro confùndere sas persones, e benit impreadu pro evitare una discussione intelligente in sas dillindadas de copyright, brevetos, e leges in su semu, de pare a pare, tratende sena distintzione àreas de leges chi sunt prus dissimili chi prètzisas. Issu sustentat fintzas chi referinde·si a custas leges comente a leges “de propiedades”, su tèrmine influentzat sa discussione cando si pensat a comente a tratare custas chistiones.{{Tzitatzione|Custas leges ant tentu orìgine a manera separada, si sunt isvilupadas a manera diferente, cugùgiant fainas diferentes, tenent règulas diversas, e pesant chistiones polìticas pùblicas diversas. Sa lege subra su copyright est istada creada pro promòvere sa faina de s'iscritore e s'arte, e tratat a manera cumpleta sas minudas de unu traballu de iscritore o arte. Sa lege subra su brevetu teniat s'intentzione de incoragire sa publicatzione de ideas, a su prètziu de limitados monopòlios in custas ideas, unu prètziu chi diat pòdere bàlere sa pena de pagare in carchi campu e no in àteros. Sa lege subra su marcu non si proponiat de promòvere carchi faina de afares, ma isceti de permìtere a sos comporadores de ischire ite fiant comporende.<ref>{{Tzita web |url=https://www.gnu.org/philosophy/not-ipr.it.html |tìtulu=Hai detto "proprietà intellettuale"? È un miraggio seducente |atzessu=2019-08-10 |dataarchìviu=2019-07-22 |urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20190722191946/http://www.gnu.org/philosophy/not-ipr.it.html |urlmortu=eja }}</ref>}}Un'esèmpiu de avertimentu pro evitare àtera terminologia oferende fintzas impòsitos pro possìbiles alternativas, benit de unu messàgiu de Stallman a una mailing list pùblica:{{Tzitatzione|Deo penso chi siat faina bona pro sos autores (pro praghere non ddos narade “creadores”, non sunt deus) pedire dinari pro sas còpias de sos traballos issoro (pro praghere non suta-valutade custos traballos narade·ddos "contenutu") in modu de balangiare (su tèrmine "cumpenso" ìmplicat a manera farsa chi si chistionet de indennizare carchi tipu de disacatos).<ref>{{en}} [http://mail.fsfeurope.org/pipermail/wsis-pct/2006-April/001115.html Email: "IP Justice Comment to IGF on Top Policy Issues for Athens"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171108235001/http://mail.fsfeurope.org/pipermail/wsis-pct/2006-April/001115.html |date=8 santandria 2017 }}</ref>}} == Su contributu a s'informàtica == Stallman at iscritu medas sàgios subra sa libertade de sa programmera e de sos primos annos noranta est un'ativista polìticu a favore de su movimentu de sa programmera lìbera. Is arresonos chi at pronuntziadu sunt intitulados “Su progetu GNU e su movimentu de sa programmera lìbera” (''The GNU project and the Free Software movement''), “Is perìgulos de sos brevetos subra is programmas” (''The Dangers of Programmas Patents'') e “Copyright e comunidades in s'era de sas retzes de elaboradores” (''Copyright and Community in the age of computer networks''). De sa metade de sos annos '90 at impreadu meda de su tempus suo sustentende su programma lìberu e promovende campagnas contra sos programmas propietàrios, e su chi a issu pariat un'estensione esagerada de sas leges subra su copyright. Stallman at fintzas isvilupadu medas [[Software|programmas]] famados: [[Emacs]], sa [[GNU Compiler Collection]]<ref name="gcc">{{Tzita web|url=https://gcc.gnu.org/onlinedocs/gcc/Contributors.html|tìtulu=Contributors to GCC|editore=gnu.org|limba=en|atzessu=16 martzu 2013}}</ref> e su [[GNU Debugger]]<ref name="debug">{{Tzita web|url=https://www.gnu.org/philosophy/stallman-kth.html|tìtulu=RMS lecture at Royal Institute of Technology (Sweden), 30 October 1986|editore=gnu.org|limba=en|atzessu=10 August 2019|dataarchìviu=26 January 1998|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/19980126190341/https://www.gnu.org/philosophy/stallman-kth.html|urlmortu=eja}}</ref>. In su 2009, sa tècnica introduida dae Stallman e Sussman in sa relata issoro est ancora su mètodu prus generale e balente de “Intelligent backtracking”<ref>{{Tzita libru|autore=Stuart Russell, Peter Norvig|tìtulu=Artificial Intelligence: A Modern Approach|annu=2009|editore=3|p=229}}</ref>. In custa relatzione est istada fintzas introduida sa tècnica “constraint recording” (ammentu de sos vìnculos) in ue is resurtados partziales de una chirca sunt registrados pro un'impreu nou<ref name=":1" />. Comente a hacker a su laboratòriu de abbistesa artifitziale de su MIT, Stallman at traballadu subra progetos de programmas comente a TECO, Emacs, e su sistema operativu pro Lisp Machine. Est istadu crìticu meda in contu de sa polìtica de limitatzione de s'atzessu a is elaboradores de is laboratòrios de su MIT. Stallman at partetzipadu a protestas contra a is brevetos subra is programmas, [[Digital rights management|DRM]], e programmera propietària. Protestende contra su programma propietàriu in s'abrile 2006, Stallman teniat unu cartellu cun iscritu “Non comporeis dae [[ATI Technologies|ATI]], inimiga de sa libertade bostra” durante un'arresonu de unu rapresentante de s'ATI in s'edifìtziu in ue Stallman traballat, cun su resurtadu chi est istada tzarrada sa politzia. ATI dae tando s'est fùndida cun AMD e at fatu passos piticos pro lassare sa documentatzione pro s'hardware issoro disponìbile a s'impreu de sa comunidade de su programma lìberu. Stallman at fintzas agiudadu e suportadu su tentativu de torrare a abèrrere su progetu de una biblioteca in lìnia de partiduras musicales internatzionales (''International Music Score Library Project''), a pustis chi fiat istada bogada su 19 santugaine 2007, a pustis de una lìtera de difida de s'Universal Edition. == Prèmios e reconnoschimentos == Stallman at retzidu medas reconnoschimentos pro su traballu suo: * [[1986]] – Assòtziu onoràriu a vida a sa Computer Society de s'Universidade de tecnologia Chalmers<ref name="CUT">{{Tzita web|url=http://www.ait.gu.se/aktuellt/kalendarium/Aktuellt_detalj/?eventId=1775246748|tìtulu=Event details: Talk by Richard rms Stallman|editore=Chalmers University of Technology|limba=en|atzessu=8 abrile 2012|dataarchìviu=2018-11-06|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20181106195703/https://ait.gu.se/aktuellt/kalendarium/Aktuellt_detalj/?eventId=1775246748|deadurl=yes}}</ref> * [[1990]] – MacArthur Fellowship ("genius grant")<ref>{{Tzita web|url=https://www.macfound.org/grantees/8628/|tìtulu=Stallman, Richard|situ=MacArthur Fellowship|limba=en}}</ref> * [[1990]] – Prèmiu Grace Murray Hopper de sa Association for Computing Machinery "Pro su traballu visionàriu in s'isvilupu de s'editor de testu estensibile Emacs"<ref>{{Tzita web|url=https://awards.acm.org/citation.cfm?id=9380313&srt=alpha&alpha=S&aw=145&ao=GMHOPPER|tìtulu=Grace Murry Hopper award citation|limba=en|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20120402212815/http://awards.acm.org/citation.cfm?id=9380313&srt=alpha&alpha=S&aw=145&ao=GMHOPPER|dataarchìviu=2 abrile 2012|urlmortu=eja}}</ref> * [[1996]] – làurea ''honoris causa'' de su Istitutu Règiu de Tecnologia de s'[[Isvetzia|Isvètzia]]<ref>{{Tzita web|url=https://www.kth.se/om/fakta/fame/hedersdoktorer/hedersdoktorer-vid-kth-1.3974|tìtulu=Hedersdoktorer vid KTH|limba=sv|atzessu=2019-08-11|dataarchìviu=2019-08-11|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20190811134921/https://www.kth.se/om/fakta/fame/hedersdoktorer/hedersdoktorer-vid-kth-1.3974|urlmortu=eja}}</ref> * [[1998]] – Prèmiu "Pioneer award" de sa Electronic Frontier Foundation<ref>{{Tzita web|url=https://www.eff.org/pioneer/past-winners|tìtulu=Pioneer Awards: Past Winners|situ=Electronic Frontier Foundation|limba=en}}</ref> * [[1999]] – Prèmiu Yuri Rubinsky<ref>{{Tzita web|url=http://www.ahref.com/guides/industry/199907/0727piou2.html|tìtulu=Richard Stallman Wins Microsoft's Money|limba=en|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20000816100041/http://www.ahref.com/guides/industry/199907/0727piou2.html|dataarchìviu=16 austu 2000|urlmortu=eja}}</ref> * [[2001]] – Prèmiu "Takeda Techno-Entrepreneurship Award for Social/Economic Well-Being" de sa Fondatzione Takeda ({{Lim|ja|武田研究奨励賞}})<ref>{{En}} [http://www.takeda-foundation.jp/en/aboutus/topics/p20010911.html The Takeda Foundation announces winners of the Takeda Award 2001 to honor achievements in engineering] The Takeda Foundation</ref> * [[2001]] – làurea ''honoris causa'' de sa Universidade de Glasgow<ref>{{En}} [http://www.gla.ac.uk/news/archive/2001/february/headline_29920_en.html University announces honorary degrees to celebrate 550th anniversary] University of Glasgow</ref> * [[2002]] – Assòtziu a sa United States National Academy of Engineering<ref>{{En}} [https://www.nae.edu/MembersSection/Directory20412/30606.aspx Members Directory - Dr. Richard M. Stallman] National Academy of Engineering</ref> * [[2003]] – làurea ''honoris causa'' de sa Vrije Universiteit Brussel<ref>{{En}} [http://www.vub.ac.be/english/home/DHC/overview.html Honorary Doctorates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402140640/http://www.vub.ac.be/english/home/DHC/overview.html |date=2015-04-02 }} Vrije Universiteit Brussel</ref> * [[2004]] – làurea ''honoris causa'' de s'Universidade Natzionale de Salta.<ref>{{Tzita web|url=http://bo.unsa.edu.ar/cs/R2004/R-CS-2004-0204.html|tìtulu=RESOLUCIÓN CS N° 204/04|editore=Bo.unsa.edu.ar|data=25 làmpadas 2004|limba=es|atzessu=12 martzu 2010}}</ref> * [[2004]] – Professore onoràriu de s'Universidade Natzionale de Ingegneria de su [[Perù]].<ref name="UNI">{{Tzita web|url=http://www.uni.edu.pe/sitio/novedades/2008/np_081114_stallman.htm|tìtulu=Richard Matthew Stallman ofrecerá conferencia orientada al uso del software libre|situ=Nota de Prensa|editore=Universidad Nacional de Ingeniería del Perú|limba=es|atzessu=8 abrile 2012|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20120707171139/http://www.uni.edu.pe/sitio/novedades/2008/np_081114_stallman.htm|dataarchìviu=7 trìulas 2012|urlmortu=eja}}</ref> * [[2007]] – Professore onoràriu de sa [http://www.uigv.edu.pe/ Universidad Inca Garcilaso de la Vega].<ref name="UIGV">{{Tzita web|url=http://www.uigv.edu.pe/relaciones-publicas/3108_conferenciastallman.php|tìtulu=Universidad Garcilaso realizó Conferencia Magistral a cargo del Dr. Richard Stallman|situ=Noticias Garcilasinas|editore=Universidad Inca Garcilaso de la Vega|limba=es|atzessu=8 abrile 2012|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20120623143602/http://www.uigv.edu.pe/relaciones-publicas/3108_conferenciastallman.php|dataarchìviu=23 làmpadas 2012|urlmortu=eja}}</ref> * [[2007]] – Primu Prèmiu Internacional Extremadura al Conocimiento Libre<ref>{{Es}} [[20 Minutos]], [http://www.20minutos.es/noticia/197555/0/richard/stallman/linux/ ''El padre del software libre, Premio Internacional Extremadura''], 1º febbraio 2007.</ref> * [[2007]] – làurea ''honoris causa'' de sa Universidad de Los Angeles de Chimbote * [[2007]] – làurea ''honoris causa'' de sa Università di Pavia<ref>{{Tzita web|url=http://www.unipv.eu/on-line/Home/Ateneo/Organidigoverno/Rettore/articolo1229.html|tìtulu=Laurea in Ingegneria Informatica a Richard Stallman.|autore=Università di Pavia|limba=it|atzessu=2019-08-10|dataarchìviu=2011-10-04|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20111004234138/http://www.unipv.eu/on-line/Home/Ateneo/Organidigoverno/Rettore/articolo1229.html|deadurl=yes}}</ref> * [[2008]] – làurea ''honoris causa'' de sa Università Nazionale di Trujillo, [[Perù]] * [[2009]] – làurea ''honoris causa'' de sa Lakehead University<ref>{{Tzita web|url=https://www.youtube.com/watch?v=TRVzZogu3qU|tìtulu=YouTube&nbsp;— RMS Given Honorary Degree at Lakehead}}</ref><ref>{{Tzita web|url=http://agora.lakeheadu.ca/agora.php?st=327|tìtulu=Agora Online&nbsp;— Honorary Degree Recipients|limba=en|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20130821115904/http://agora.lakeheadu.ca/agora.php?st=327|dataarchìviu=21 austu 2013|urlmortu=eja}}</ref> * [[2011]] – làurea ''honoris causa'' de sa Universidad Nacional de Córdoba<ref>{{Tzita web|url=http://www.unc.edu.ar/seccion/novedades/2011/agosto/honoris-causa-para-richard-stallman-el-guru-del-software-libre|tìtulu=''Honoris Causa para Richard Stallman, el gurú del software libre''|autore=National University of Córdoba|data=16 austu 2011|limba=es|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20111024041223/http://www.unc.edu.ar/seccion/novedades/2011/agosto/honoris-causa-para-richard-stallman-el-guru-del-software-libre|dataarchìviu=24 santugaine 2011|urlmortu=eja}}</ref> * [[2012]] – professore onoràriu de sa Universidad César Vallejo de Trujillo, Perù<ref>{{Tzita web|url=http://cebexpo.net/richard-stallman/|tìtulu=Richard Stallman|situ=CEBE: Central European Bitcoin Expo|data=2014-03-30|limba=en-US|atzessu=2022-03-23}}</ref> * [[2012]] – laurea ''honoris causa'' de sa Universidad Latinoamericana Cima de Tacna, Perù<ref name="own-bio" /> * [[2012]] – laurea ''honoris causa'' de sa Universidad José Faustino Sánchez Carrió, Perù<ref name="own-bio" /> * [[2014]] – laurea ''honoris causa'' de sa Concordia University de [[Montreal|Montréal]]<ref>{{Tzita web|url=https://www.concordia.ca/content/shared/en/news/main/stories/2014/10/01/concordia-awardshonorarydoctoratestoaquebecbusinessleaderaninter.html|tìtulu=Concordia awards 3 new honorary doctorates|situ=www.concordia.ca|limba=en|atzessu=2022-03-23}}</ref> * [[2015]] – ACM Software System Award "Pro s'isvilupu e su cumandu de GCC"<ref>{{Tzita web|url=https://awards.acm.org/award_winners/stallman_9380313.cfm|tìtulu=Richard Stallman|situ=awards.acm.org|limba=en|atzessu=2022-03-23}}</ref> * [[2016]] – laurea ''honoris causa'' de sa Université Pierre et Marie Curie<ref>{{Tzita web|url=http://www.upmc.fr/en/university/history_and_famous_people/doctors_honoris_causa/the_dhc_ceremony_at_the_sorbonne/the_2016_dhc.html|tìtulu="Cérémonie des docteurs honoris causa 2016"|limba=fr}}</ref> * [[2016]] – Social Medicine award, de GNU Solidario<ref>{{Tzita web|url=http://www.gnuhealthcon.org/2016-las_palmas/awards.html|tìtulu=GNU Health CON 2016 - I International GNU Health Conference|situ=web.archive.org|data=2018-12-08|limba=en|atzessu=2022-03-23|dataarchìviu=2018-12-08|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20181208001924/http://www.gnuhealthcon.org/2016-las_palmas/awards.html|urlmortu=eja}}</ref> * [[2017]] – dotoradu ''honoris causa'' de sa Universidad Nacional, [[Argentina]]<ref name="own-bio" /> * [[2018]] – dotoradu ''honoris'' ''causa de sa'' Universidad de Tucumán, Argentina<ref name="own-bio" /> * [[2018]] – professore onoràriu de sa Universidad Tecnológica Nacional, in Mendoza, Argentina<ref name="own-bio" /> In su [[2007]] est istadu iscurtadu, in paris cun su prof. [[Arturo De Corinto]] e [[Bruce Perens]]<ref>{{Tzita web|url=http://www.dicorinto.it/wp-content/uploads/2007/06/rassegna-stampa-rep-sw.pdf|tìtulu=Rassegna stampa|limba=it|atzessu=28 làmpadas 2007|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20110810224851/http://www.dicorinto.it/wp-content/uploads/2007/06/rassegna-stampa-rep-sw.pdf|dataarchìviu=10 austu 2011|urlmortu=eja}}</ref> in un'auditzione ufitziale de sa cummissione cultura de sa Càmera de sos deputados italiana. == Òperas == (parziale) === Publicatziones sientìficas === * Stallman, Richard M; Sussman, Gerald J (November 1975). ''[https://web.archive.org/web/20111119141505/http://mit.dspace.org/bitstream/handle/1721.1/5803/AIM-328.pdf Heuristic Techniques in Computer-Aided Circuit Analysis]''. CAS-22 (11). IEEE Transactions on Circuits and Systems. * Stallman, Richard M; Sussman, Gerald J (1977). ''Forward Reasoning and Dependency-Directed Backtracking In a System for Computer-Aided Circuit analysis''. Artificial Intelligence 9. pp. 135–196. * Richard Stallman, Reevaluating Copyright: The Public Must Prevail, Oregon Law Review 75(1) 1996. * Stallman, Richard M (2009). Viewpoint: Why "open source" misses the point of free programmas. Communications of the ACM 52(6). pp. 31–33. <nowiki>http://doi.acm.org/10.1145/1516046.1516058</nowiki>. * Stallman, Richard M (2010). ''Is digital inclusion a good thing? How can we make sure it is?''. 48. Communications Magazine, IEEE. pp. 112–118. <nowiki>https://dx.doi.org/10.1109/MCOM.2010.5402673</nowiki>. === Libros de divulgatzione === * ''Free Software, Free Society: The Selected Essays of Richard M. Stallman, 2002'' == Notas == <references /> == Bibliografia == *{{Tzita libru|sambenadu=Williams, Sam.|tìtulu=Codice libero : Richard Stallman e la crociata per il software libero|url=https://www.worldcat.org/oclc/848734286|atzessu=2019-08-13|data=2003|editore=Apogeo|limba=it|OCLC=848734286|ISBN=8850321082}} * {{En}} The Guardian, ''[http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2010/dec/17/anonymous-wikileaks-protest-amazon-mastercard The Anonymous WikiLeaks protests are a mass demo against control]'' ''- The actions against MasterCard and Amazon are not 'hacking'.'' ''People are just finding a way to protest in a digital space'', 17 nadale 2010. {{Controllu de autoridade}} {{Artìculu de su mese|martzu|2021}} [[Categoria:BioBot]] [[Categoria:Informàtica]] 2istxy0tfnn7feztdfhnu0wo76xwvu8 Savina Dolores Massa 0 19623 190404 190135 2026-07-24T03:37:29Z InternetArchiveBot 10458 Sarvende 2 fonte(es) e etichetende·nde 0 comente morta(as).) #IABot (v2.0.9.5 190404 wikitext text/x-wiki {{Variant|LSC}} {{Biografia |nùmene = Savina Dolores Massa |immàgine = |data_de_nàschida = 16 de cabudanne 1957 |logu_de_nàschida = [[Aristanis]] |logu_de_morte = |natzionalidade = [[sardos|sarda]] |traballu = Iscritora, poeta, atora, drammaturga |contributos_de_importu = Iscritora de 5 romanzos, partetzipadora a antologias e regortas de contos e poesias. Autora e coautora de ispetàculos teatrales }} '''Savina Dolores Massa''' ([[Aristanis]], 16 de cabudanne [[1957]]) est una [[Iscritore|iscritora]], [[Poete|poeta]], [[Atore|atora]] e [[drammaturgia|drammaturga]] [[Sardos|sarda]]. == Biografia == Savina Dolores Massa est cunsiderada una de is boghes prus interessantes de sa gai narada "[[Nouvelle vague literaria sarda|noa literadura sarda]]".<ref>[http://www.lanuovasardegna.it/tempo-libero/2018/03/15/news/in-15-volumi-ogni-settimana-la-migliore-letteratura-sarda-1.16597490 Artìculu de La Nuova Sardegna de presentatzione de sa Sèrie ''La Migliore Letteratura Sarda'']</ref><ref>[https://www.academia.edu/7897227/La_scrittura_di_Savina_Dolores_Massa Max Ponte, ''La scrittura di Savina Dolores Massa'', Accademia.Edu.]</ref> S'esòrdiu suo acontesset cun “Undici” (''Ùndighi''), romanzu chi resurtat finalista a su [[prèmiu Calvino]] in su 2007. Su romanzu “Mia figlia follia” (''Fìgia mia ammàchiu'') est traduidu in [[Limba frantzesa|frantzesu]]<ref>{{Tzita web |url=http://www.sardegnablogger.it/mia-figlia-follia-va-francia/ |tìtulu=''Mia Figlia Follia va in Francia'', F.Caterini, Sardegnablogger |atzessu=2020-05-03 |dataarchìviu=2021-01-26 |urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20210126234521/https://www.sardegnablogger.it/mia-figlia-follia-va-francia/ |urlmortu=eja }}</ref>. Is òberas de Savina Dolores Massa sunt ogetu de istùdiu e de anàlisi crìtica, intre is àteras cosas, pro is solutziones narrativas e s'introspetzione ìntima de is pessonàgios<ref>{{Tzita web |url=https://rhesis.it/issue/literature-8-2/ |tìtulu=''Dagli Africani ai sardi, o viceversa, Undici e Mia figlia follia di SDM'', S.Contarini, in Literature 8.2 Rhesis |atzessu=2020-05-03 |dataarchìviu=2020-08-14 |urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20200814104041/https://www.rhesis.it/issue/literature-8-2/ |urlmortu=eja }}</ref><ref>{{Tzita web |url=https://rhesis.it/issue/literature-8-2/ |tìtulu=''Nuove modi e forme di raccontare la diversità in Mia figlia follia di SDM'', M. Marras, Literature 8.2 Rhesis |atzessu=2020-05-03 |dataarchìviu=2020-08-14 |urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20200814104041/https://www.rhesis.it/issue/literature-8-2/ |urlmortu=eja }}</ref><ref>[http://piras-sassari.blogautore.repubblica.it/2016/05/18/mia-figlia-follia-savina-dolores-massa/ Recensione di C. Piras Moreno, La Nuova Sardegna]</ref><ref name="buecherrezensionen.org">[https://www.buecherrezensionen.org/italienisch.htm#Massa Retzensione (in limba italiana) de «Ogni Madre»: «I veri protagonisti della storia sarda» (www.buecherrezensionen.org)]</ref> Est autora de 5 romanzos e una regorta de poesias. Numerosas is partetzipatziones suas a antologias e regortas de contos e poesias. Totu is libros suos sunt imprentados dae sa domo editora [[Il Maestrale]] de [[Nùgoro]].<br> Savina Dolores Massa est atora e coautora de is ispetàculos de sa cumpangia ''Hanife Ana Teatru Jazz'' de chi est cofundadora.<br> Bivet in [[Aristanis]]. == Òberas == === Narrativa === * ''Undici'', editziones Il Maestrale, Nùgoro, 2008 * ''Mia figlia follia'', Il Maestrale, Nùgoro, 2010 * ''Ogni madre'', Il Maestrale, Nùgoro, 2012<ref name="buecherrezensionen.org" /> * ''Cenere calda a mezzanotte'', Il Maestrale, Nùgoro, 2013 * ''Il carro di Tespi'', Il Maestrale, Nùgoro, 2016 === Poesia === * ''Per assassinarvi, Piacere siamo spettri'', Il Maestrale, Nùgoro, 2017 == Note == <references /> 0gjgjmwzjoso8w129p6pdhrrtovxmn8 Cuntierra:Richard Stallman 1 21069 190401 190099 2026-07-24T03:15:40Z InternetArchiveBot 10458 Notìfica de fontes modificadas chi bisòngiant de una revisione) #IABot (v2.0.9.5 190401 wikitext text/x-wiki == Ligàmenes esternos modificados (Austu 2021) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 2 ligàmenes esternos in [[Richard Stallman]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=172663 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20181106195703/https://ait.gu.se/aktuellt/kalendarium/Aktuellt_detalj/?eventId=1775246748 annantu a http://www.ait.gu.se/aktuellt/kalendarium/Aktuellt_detalj/?eventId=1775246748 *Archìviu https://web.archive.org/web/20111004234138/http://www.unipv.eu/on-line/Home/Ateneo/Organidigoverno/Rettore/articolo1229.html annantu a http://www.unipv.eu/on-line/Home/Ateneo/Organidigoverno/Rettore/articolo1229.html . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu[[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|talk]]) 23:56, 9 Aus 2021 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Nadale 2022) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Richard Stallman]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=179477 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20150402140640/http://www.vub.ac.be/english/home/DHC/overview.html annantu a http://www.vub.ac.be/english/home/DHC/overview.html . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 03:08, 27 Nad 2022 (CET) == Ligàmenes esternos modificados (Ghennàrgiu 2023) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Richard Stallman]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=179645 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20190811134921/https://www.kth.se/om/fakta/fame/hedersdoktorer/hedersdoktorer-vid-kth-1.3974 annantu a https://www.kth.se/om/fakta/fame/hedersdoktorer/hedersdoktorer-vid-kth-1.3974 . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 02:37, 20 Ghe 2023 (CET) == Ligàmenes esternos modificados (Austu 2023) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Richard Stallman]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=181118 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20130613211939/http://www.theopencd.it/live/extras/books/CodiceLibero/index.html annantu a http://www.theopencd.it/live/extras/books/CodiceLibero/index.html . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 05:26, 17 Aus 2023 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Martzu 2024) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Richard Stallman]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=183290 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20180929180018/http://www.cybersociology.com/files/6_geertlovink_richardstallman.html annantu a http://www.cybersociology.com/files/6_geertlovink_richardstallman.html . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 05:08, 6 Mar 2024 (CET) == Ligàmenes esternos modificados (Maju 2024) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Richard Stallman]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=184043 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20180612143537/http://www.free-soft.org/gpl_history/emacs_gpl.html annantu a http://www.free-soft.org/gpl_history/emacs_gpl.html . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 03:48, 29 Maj 2024 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Maju 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Richard Stallman]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=189979 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20090305002259/http://www.gnu.org/gnu/initial-announcement.html annantu a https://www.gnu.org/gnu/initial-announcement.html . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 02:55, 13 Maj 2026 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Maju 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 3 ligàmene(s) esternu(os) in [[Richard Stallman]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190025 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20181025040155/http://www.gnu.org/encyclopedia/free-encyclopedia.html annantu a https://www.gnu.org/encyclopedia/free-encyclopedia.html *Archìviu https://web.archive.org/web/20140420074747/http://www.gnu.org/philosophy/right-to-read.html annantu a https://www.gnu.org/philosophy/right-to-read.html *Archìviu https://web.archive.org/web/20190722191946/http://www.gnu.org/philosophy/not-ipr.it.html annantu a https://www.gnu.org/philosophy/not-ipr.it.html . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 04:12, 16 Maj 2026 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Làmpadas 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Richard Stallman]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190098 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20200511025028/http://www.gnu.org/gnu/manifesto.html annantu a https://www.gnu.org/gnu/manifesto.html . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 05:14, 3 Làm 2026 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Trìulas 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Richard Stallman]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190400 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/19980126190341/https://www.gnu.org/philosophy/stallman-kth.html annantu a https://www.gnu.org/philosophy/stallman-kth.html . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 05:15, 24 Trì 2026 (CEST) rbhdptiw4cnzga0yo4qi9cs6urn1xni Die internatzionale de sa tradutzione 0 21259 190394 187840 2026-07-24T00:50:29Z InternetArchiveBot 10458 Sarvende 1 fonte(es) e etichetende·nde 0 comente morta(as).) #IABot (v2.0.9.5 190394 wikitext text/x-wiki {{LSC}}{{Festa|casta_de_festa=Die internatzionale|data=30 de cabudanni|image_name=Domenico_Ghirlandaio_-_St_Jerome_in_his_study.jpg}} Sa '''Die internatzionale de sa tradutzione''' est una die tzelebrada onni 30 de [[cabudanni]], sa die de [[Santu Ziròminu|Santu Zeròminu]], tradutore de sa [[Bibbia|Bìbbia]] e patronu de is tradutores.<ref>{{Tzita web|url=https://www.un.org/en/observances/international-translation-day|tìtulu=International Translation Day|autore=United Nations|situ=United Nations|limba=en|atzessu=2021-09-29}}</ref><ref name=":0">{{Tzita web|url=https://www.istorias.it/30/09/2022/7870/su-30-de-cabudanni-si-tzelebrat-sa-die-mundiale-de-sa-tradutzione/|tìtulu=Su 30 de cabudanni si tzèlebrat sa Die mundiale de sa tradutzione|sambenadu=Cubeddu|nùmene=Tore|wkautore=Tore Cubeddu|situ=Istorias|data=2022-09-30|atzessu=2022-10-27|dataarchìviu=2022-10-27|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20221027100252/https://www.istorias.it/30/09/2022/7870/su-30-de-cabudanni-si-tzelebrat-sa-die-mundiale-de-sa-tradutzione/|urlmortu=eja}}</ref> Sa tzelebratzione est istada promòvida dae sa FIT (sa Federatzione Internatzionale de Tradutores)<ref name=":0" /><ref>{{Tzita web|url=https://www.fit-ift.org/international-translation-day/|tìtulu=International Translation Day – FIT|limba=en-US|atzessu=2021-09-29|dataarchìviu=2020-09-30|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20200930095353/https://www.fit-ift.org/international-translation-day/|urlmortu=eja}}</ref> chi in s'annu [[1991]] at propostu de istabilire una data ufitziale pro ammustrare sa solidariedade cun sa comunidade mundiale de is tradutores, in un'isfortzu pro promòvere sa professione de sa tradutzione in paisos vàrios. Est un'oportunidade de ammustrare s'orgòlliu de una professione semper prus netzessària in su cuntestu de sa globalizatzione.<ref>{{Tzita web|url=https://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/71/288|tìtulu=General Assembly A/RES/71/288|situ=www.un.org|limba=en|atzessu=2021-09-30}}</ref> == Riferimentos == <references /> == Ligàmenes esternos == * {{Tzita web|url=http://motso.wordpress.com/2006/09/28/the-history-of-international-translation-day%5C|tìtulu=The history of International Translation Day (S'istòria de sa Die internatzionale de sa tradutzione)|situ=web.archive.org|data=2006-09-28|limba=en|atzessu=2021-09-30|dataarchìviu=2008-10-04|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20081004004122/http://motso.wordpress.com/2006/09/28/the-history-of-international-translation-day%5C|urlmortu=eja}} 4eebilqmo0z76lkedvii1g49ewnfkv1 Giuseppe Corongiu 0 21713 190396 189931 2026-07-24T01:32:43Z InternetArchiveBot 10458 Sarvende 1 fonte(es) e etichetende·nde 0 comente morta(as).) #IABot (v2.0.9.5 190396 wikitext text/x-wiki {{LSC}}{{Biografia|àteros_nùmenes=*Giuseppe Coròngiu<br> *Giusepe Coròngiu<br> *Peppe Coròngiu<br> *Pepe Coròngiu|data_de_nàschida=1965|logu_de_nàschida=[[Làconi]]|natzionalidade=sarda|tzitadinàntzia=italiana|traballu=dirigente de s'amministratzione pùblica, giornalista, iscritore, istudiosu e ativista pro sa limba sarda|prèmios=* Prèmiu Funtana Elighe (2007)|professione=dirigente de s'amministratzione pùblica}} '''Giuseppe Corongiu''' ([[Làconi]], [[1965]]) est unu dirigente de s'amministratzione pùblica, [[giornalista]], [[iscritore]], istudiosu e ativista pro sa [[limba sarda]].<ref name=":0">{{Tzita web|url=http://www.condaghes.it/scheda/978-88-7356-797-4/a-dies-de-oe/sa#autore|tìtulu=A dies de oe|situ=[[Condaghes (domo editora)|Edizioni Condaghes]]|atzessu=2022-02-09}}</ref> == Biografia == Nàschidu e pesadu in Làconi, s'est laureadu in Lìteras modernas in s'[[Universidade de Casteddu]] in su [[1991]]. A pustis, at incumintzadu a traballare comente [[giornalista]] professionista, mescamente in sa sede de [[Casteddu]] de sa [[La Nuova Sardegna|Nuova Sardegna]].<ref name=":1">{{Tzita web|url=http://www.condaghes.it/scheda/978-88-7356-797-4/a-dies-de-oe/it#autore|tìtulu=A dies de oe|situ=Edizioni Condaghes|limba=it|atzessu=2022-02-09}}</ref> Semper in su 1991, paris a Roberto Spano, at iscritu unu libru pro contare s'istòria de sa parte sarda de su movimentu universitàriu "Pantera".<ref>{{Tzita noas|limba=it|url=https://ricerca.gelocal.it/lanuovasardegna/archivio/lanuovasardegna/2000/01/19/ST701.html|tìtulu=A dieci anni dal movimento della «Pantera» colpisce il silenzio sul progetto di riforma del ministro Zecchino Università, tutti d'accordo? Antichi vizi centralistici e una privatizzazione strisciante|publicatzione=[[La Nuova Sardegna]]|data=2000-01-19|atzessu=2022-02-09|dataarchìviu=2022-02-09|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20220209193626/https://ricerca.gelocal.it/lanuovasardegna/archivio/lanuovasardegna/2000/01/19/ST701.html|urlmortu=eja}}</ref> In su 1996 at incumintzadu a traballare a intro de s'amministratzione pùblica, in su comune de [[Cuartu Sant'Aleni]]<ref>{{Tzita noas|limba=it-IT|url=https://www.giornalistitalia.it/a-fuoco-lauto-del-giornalista-giuseppe-corongiu/|tìtulu=A fuoco l’auto del giornalista Giuseppe Corongiu|publicatzione=Giornalistitalia|data=2018-05-10|atzessu=2022-02-09}}</ref>, in ue est istadu consulente, funtzionàriu e dirigente, e a pustis de sa lege 482/99, est istadu su primu a iscrìere atos pùblicos bàlidos in [[Limba sarda|sardu]] e in su 2001 fintzas su primu a fàghere su cuncursu pro devènnere dirigente in sardu.<ref name=":1" /> In sos matessi annos est istadu promotore de su primu Ufìtziu de sa Limba Sarda in [[Sardigna]], abertu in su 1999 semper in Cuartu<ref name=":2">{{Tzita web|url=http://www.sotziulimbasarda.net/maggio2005/obiettivo.htm|tìtulu=Cuartu: si torrat a a traballai po sa lingua sarda|situ=www.sotziulimbasarda.net|data=2005-05-03|limba=it|atzessu=2022-02-09|urlmortu=eja}}</ref>, e semper in su 2001 at collaboradu cun sa pàgina in sardu de s'[[L'Unione Sarda|Unione Sarda]]. Dae su 2001 a su 2006 at collaboradu a creare e at dirìgidu su Sòtziu Limba Sarda e sa rivista issoro Diariulimba.<ref name=":1" /><ref name=":3">{{Tzita publicatzione|nùmene=Francesc|sambenadu=Xavier Vila|tìtulu=CORONGIU, GIUSEPPE. 2013. IL SARDO: UNA LINGUA «NORMALE». MANUALE PER CHI NON NE SA NULLA, NON CONOSCE LA LINGUISTICA E VUOLE SAPERNE DI PIÙ O CAMBIARE IDEA. CAGLIARI: CONDAGHES. 271 PÀG. ISBN: 978-88-7356-214-6|rivista=Revista de Llengua i Dret (Journal of Language and Law)|editore=Administraciò Pùblica de la Generalitat de Catalùnya|nùmeru=65|limba=ca|atzessu=2022-02-09|url=https://www.academia.edu/26538442/CORONGIU_GIUSEPPE_2013_IL_SARDO_UNA_LINGUA_NORMALE_MANUALE_PER_CHI_NON_NE_SA_NULLA_NON_CONOSCE_LA_LINGUISTICA_E_VUOLE_SAPERNE_DI_PI%C3%99_O_CAMBIARE_IDEA_CAGLIARI_CONDAGHES_271_P%C3%80G_ISBN_978_88_7356_214_6}}</ref> In su 2003 e in su 2004 at presentadu su programma “Andalas de imparu” in [[Tele Costa Smeralda]], e a pustis at fatu àteras trasmissiones in TV e ràdiu. Pro una de custas fata pro Radiolina, "Vocabolàriu sardu", at retzidu in su 2007 su Prèmiu Funtana Elighe.<ref name=":1" /> In su 2005 at organizadu, in su Comune de [[Cuartu Sant'Aleni|Cuartu]], cursos e ''masters'' de limba sarda dedicados a sos funtzionàrios de s'amministratzione pùblica e a sos tradutores.<ref name=":2" /> Dae su 2006 a su 2008 est istadu consulente linguìsticu de sa [[Regione Autònoma de sa Sardigna]], est istadu unu de sos redatores de su situ Sardegna Cultura e nd'at coordinadu sa tradutzione in sardu. A pustis at collaboradu a sos traballos preliminares netzessàrios pro s'iscritura de su documentu definitivu de sa [[Limba Sarda Comuna]], at at coordinadu sas fases finales de publicatzione de sa chirca sotziolinguìstica ''Le lingue dei Sardi'', a incuru de [[Anna Oppo]] e presentada dae sa Regione in su mese de maju de su 2007, in [[Paulle]].<ref name=":1" /> Semper in suportu de s'impreu de una norma ortogràfica ùnica pro su sardu<ref>{{Tzita libru|nùmene=Giuseppe|sambenadu=Corongiu|tìtulu=Il sardo: una lingua "normale" : manuale per chi non ne sa nulla, non conosce la linguistica e vuole saperne di più o cambiare idea|data=2013|editore=Condaghes|tzitade=Casteddu|limba=it|OCLC=850438383|ISBN=978-88-7356-214-6}}</ref><ref>{{Tzita noas|limba=it|url=https://www.lanuovasardegna.it/regione/2013/09/23/news/corongiu-sardo-lingua-normale-ma-schiava-dei-pregiudizi-1.7795137|tìtulu=Corongiu: «Sardo, lingua normale ma schiava dei pregiudizi»|publicatzione=[[La Nuova Sardegna]]|data=2013-09-23|atzessu=2022-02-09}}</ref>, dae su 2006 at isseberadu de l'impreare pro iscrìere sàgios e pro mèdiu fintzas de cussos at chircadu de isvilupare unu limbàgiu adatu a un'impreu ufitziale, amministrativu e giurìdicu, mescamente pro su chi pertocat a s'amministratzione pùblica sarda.<ref>{{Tzita libru|nùmene=Giuseppe|sambenadu=Corongiu|tìtulu=Guvernare cun sa limba: fainas, ideas, analizos e propostas pro sa politica limbistica|data=2006|editore=Condaghes|tzitade=Casteddu|OCLC=800039476|ISBN=978-88-7356-074-6}}</ref><ref>{{Tzita libru|nùmene=Giuseppe|sambenadu=Corongiu|àteros=presentada de Maurizio Virdis, prefatzione de [[Pàule Pillonca]]|tìtulu=Pro una limba ufitziale: istùdios e ghia pro s'impreu de unu sardu giurìdicu e amministrativu in sos atos de s'amministratzione pùblica in Sardigna : teoria, glossàriu isperimentale, propostas metodològicas e pràticas|data=2006|editore=Domus de Janas|tzitade=Ceraxius|OCLC=79862021|ISBN=978-88-88569-60-4}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://camineras.blogspot.com/2021/02/a-dies-de-oe-giuseppe-corongiu-racconta.html|tìtulu=“A dies de oe”, Giuseppe Corongiu racconta la lingua sarda.|situ=Camineras|data=2021-02-26|atzessu=2022-02-09}}</ref> Sos primos libros suos in ue at iscritu de custos argumentos sunt istados ''Guvernare cun sa limba'' e ''Pro una limba ufitziale'', ambos publicados in su 2006. In su 2009 imbetzes at publicadu ''Una limba comuna cun milli limbàgios: su sardu in sas istitutziones, mèdios, tradutziones e iscièntzia''. De su 2008 a su 2014 est istadu su primu diretore de su Servìtziu Limba e Cultura Sarda, istituidu tando pro sa prima borta, e in custu perìodu at sighidu progetos medas<ref name=":1" /> e curadu sa tradutzione e sa publicatzione de una collana de libros chi incluint sa chirca giai mentovadas ma fintzas su tratadu de Lisbona, s'istatutu sardu, sa costitutzione italiana, sas leges ligadas a sa normativa linguìstica leges, una grammàtica, unu ditzionàriu isperimentale, sas normas de sa LSC e àteru.<ref>{{Tzita web|url=http://www.graficadelparteolla.com/catalogo/collane/cannaca-politica-linguistica/?parent=collane|tìtulu=Cannaca Polìtica Linguìstica|situ=Edizioni Grafica del Parteolla, casa editrice sarda|limba=it-IT|atzessu=2022-02-09}}</ref> In su 2013 at publicadu ''Il sardo: una lingua "normale"'', unu libru chi at tentu duas editziones e unu sutzessu mannu, siat pro su chi pertocat a sa visibilidade e siat pro sas bèndidas, ma chi, cuntenende denùntzias a personalidades de sa cultura e de sa polìtica sarda, acusadas de chircare de frenare s'isvilupu, sa valorizatzione e s'ufitzializatzione de sa limba sarda, at causadu fintzas polèmicas medas.<ref>{{Tzita noas|url=https://salimbasarda.net/lunis-115-in-bartzellona-si-presentat-sa-segunda-editzione-de-il-sardo-una-lingua-normale/|tìtulu=Lunis 11/5, in Bartzellona, si presentat sa segunda editzione de “Il sardo una lingua normale”|publicatzione=Limba Sarda 2.0|data=2005-05-08|atzessu=2022-02-09}}</ref><ref name=":1" /><ref name=":3" /> In su 2014 fundat su CSU - Coordinamentu pro su Sardu Ufitziale, che dae su 2014 a su 2019 faghet atividades e batallas medas pro sa limba sarda, contra a sas polìticas regionales de sa giunta de cussos annos.<ref>{{Tzita web|url=https://www.anthonymuroni.it/su/2017/10/03/limba-natzionale-est-gasi-csu-agiudat-sardu-comente-catalanu-chie-ndacrarit-sanima-de-roberto-carta/|tìtulu=Limba natzionale: est gasi chi su Csu agiudat su sardu a èssere comente su catalanu. Chie nd'acrarit s'ànima|sambenadu=Carta|nùmene=Roberto|situ=Anthony Muroni|data=2017-10-03|atzessu=2022-02-09|dataarchìviu=2022-02-09|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20220209174926/https://www.anthonymuroni.it/su/2017/10/03/limba-natzionale-est-gasi-csu-agiudat-sardu-comente-catalanu-chie-ndacrarit-sanima-de-roberto-carta/|urlmortu=eja}}</ref><ref name=":1" /> Semper in su 2014 incumintzat a dirìgere su gionale LImba Sarda 2.0, chi pùblicat artìculos de e in limba sarda e medas cosas ligadas a su movimentu linguìsticu.<ref name=":1" /> Intre custas una proposta de lege pro sa valorizatzione sua, presentada in su Cussìgiu Regionale dae Sardegna Vera.<ref>{{Tzita noas|limba=it|url=https://www.castedduonline.it/lingua-sarda-sardegna-vera-presenta-una-proposta-di-legge/?cn-reloaded=1|tìtulu=Lingua sarda: Sardegna Vera presenta una proposta di legge|publicatzione=Casteddu Online|data=2015-06-27|atzessu=2022-02-09}}</ref> In su 2016 faghet parte de sa delegatzione chi cunsignat sa tradutzione in sardu de su Don Chisciote, fata dae Gianni Muroni, a su museu dedicadu a sas òperas de Cervantez in Tolosa.<ref>{{Tzita noas|limba=it|url=https://www.lanuovasardegna.it/tempo-libero/2016/05/23/news/don-chisciotte-in-sardo-nel-museo-cervantes-1.13529727|tìtulu=Don Chisciotte in sardo nel museo Cervantes|publicatzione=[[La Nuova Sardegna]]|data=2016-05-23|atzessu=2022-02-09}}</ref> In su 2017 at bortadu in sardu una sèrie de contos pro pitzinnos iscritos dae Antoni Gramsci, e publicados in su libru ''S'àrbore de s'eritzu'' de sas editziones Abbà. In su matessi annu est istadu fintzas rapresentante de sa minoria sarda in su Comitadu pro sa Costitutzione de sa Consulta Istatale de sas Minorias Linguìsticas in su Ministèriu de Sos Afares Regionales [[Itàlia|italianu]], e su Ministèriu de sa Giustìtzia l'at incarrigadu de traduere in sardu totu su còdighe de s'ordinamentu penitentziàriu.<ref name=":0" /> In su 2019 at publicadu sa prima regorta de contos sua, ''Metropolitània e àteros contos tòpicos, distòpicos e utòpicos'', in ue at esploradu temas medas, istesiende·si dae sa mirada antropològica traditzionale pro chircare de si ligare de prus a una literadura "cuntemporànea, tecnològica, venidora, a tintas e colores allutos"<ref>{{Tzita web|url=http://piras-sassari.blogautore.repubblica.it/2019/08/21/sisula-de-metropolitania-esperimentu-atrividu-a-beru/|tìtulu=S’ìsula de “Metropolitània” esperimentu atrividu a beru|sambenadu=Piras|nùmene=Lutzianu|data=2019-08-21|limba=it|atzessu=2022-02-09}}</ref>. In su [[2020]] at torradu a publicare unu sàgiu in contu de limba sarda, ''A dies de oe - Annotos pro una limba sarda tzìvica e cuntemporànea''.<ref>{{Tzita web|url=https://www.youtg.net/canali/culture/156-7dies/31704-su-sardu-una-limba-moderna-e-atuale-giuseppe-corongiu-a-7dies|tìtulu="Su sardu, una limba moderna e atuale": Giuseppe Corongiu a #7Dies|autore=Giovanni Runchina|situ=YouTG.NET|limba=it-it|atzessu=2022-02-09|dataarchìviu=2022-02-09|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20220209193655/https://www.youtg.net/canali/culture/156-7dies/31704-su-sardu-una-limba-moderna-e-atuale-giuseppe-corongiu-a-7dies|urlmortu=eja}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.radiox.it/programmi/extralive/giuseppe-corongiu-a-extralive-poche-iniziative-per-la-lingua-sarda-con-un-governo-guidato-dal-psdaz-e-unoccasione-persa/|tìtulu=Giuseppe Corongiu a Extralive: «Poche iniziative per la lingua sarda: con un governo guidato dal PSd’Az è un’occasione persa»|data=2021-01-25|limba=it-IT|atzessu=2022-02-09}}</ref> In su [[2022]] at publicadu su primu romanzu suo, ''S'intelligèntzia de Elias'', unu giallu distòpicu in limba sarda, cun sa domo editora Janus<ref>{{Tzita noas|url=https://salimbasarda.net/sintelligentzia-de-elias-giallu-distopicu-in-limba-sarda/|tìtulu=S'intelligèntzia de Elias, giallu distòpicu in limba sarda|autore=Sarvadore Serra|publicatzione=Limba Sarda 2.0|data=2022-05-19|atzessu=2022-05-29}}</ref><ref>{{Tzita noas|url=https://www.sardegnareporter.it/2022/05/sintelligentzia-de-elias-di-giuseppe-corongiu/456025/|tìtulu=S'intelligèntzia de Elias di Giuseppe Corongiu|publicatzione=Sardegna Reporter|data=2022-05-27|limba=it-IT|atzessu=2022-05-29}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://camineras.blogspot.com/2022/06/presentadu-in-tatari-su-romanzu-nou-de.html|tìtulu=Presentadu in Tàtari su romanzu nou de Giuseppe Corongiu "S'intelligèntzia de Elias"|situ=Camineras|data=2022-06-13|atzessu=2022-06-14}}</ref><ref>{{Tzita noas|url=https://www.lanuovasardegna.it/tempo-libero/2022/06/20/news/il-thriller-la-sardegna-del-2038-in-limba-1.41523710|tìtulu=Il thriller: la Sardegna del 2038 in limba|publicatzione=[[La Nuova Sardegna]]|data=2022-06-20|limba=it-IT|atzessu=2022-06-25}}</ref>, e s'8 de santugaine de su matessi annu at fatu parte de sa giuria de sa prima editzione de su Prèmiu Ondras pro sa Promotzione e Valorizatzione de sas Limbas Minoritàrias.<ref>{{YouTube|autore=TeleSardegna|Sgujlqddung|Cagliari. Premio Ondras. Riconoscimento per attivisti delle lingue minoritarie in Europa 08 10 22}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.aclisardegna.it/consegnato-oggi-a-cagliari-il-premio-ondras-per-la-diffusione-delle-lingue-minoritarie-europee/|tìtulu=Consegnato oggi a Cagliari il Premio Ondras per la diffusione delle lingue minoritarie europee|autore=Fillippo Petrucci|situ=Acli Sardegna|data=2022-10-08|limba=it-IT|atzessu=2022-10-08}}</ref><ref>{{Tzita noas|url=https://www.cagliaripad.it/568402/lingue-minoritarie-ecco-i-vincitori-del-titolo-ondras-2022/|tìtulu=Lingue minoritarie {{!}} Ecco i vincitori del titolo Ondras 2022|publicatzione=Cagliaripad|data=2022-07-31|limba=it-IT|atzessu=2022-10-08}}</ref><ref>{{Tzita noas|url=https://www.unionesarda.it/cultura/premio-ondras-2022-per-la-sardegna-il-riconoscimento-alla-memoria-di-paolo-pillonca-um7qd8j6|tìtulu=Premio “Ondras 2022”: per la Sardegna il riconoscimento alla memoria di Paolo Pillonca|publicatzione=[[L'Unione Sarda]]|data=2022-07-30|limba=it|atzessu=2022-10-08}}</ref> In su [[2025]] at publicadu sa de duas regorta de contos curtzos sua, ''Gherras''.<ref>{{Tzita noas|limba=it|nùmene=Francesca|sambenadu=Melis|url=https://www.unionesarda.it/cultura/sardegna-isola-mondo-in-conflitto-giuseppe-corongiu-torna-in-libreria-con-gherras-d18von7o|tìtulu=Sardegna, Isola-Mondo in conflitto: Giuseppe Corongiu torna in libreria con “Gherras”|publicatzione=[[L'Unione Sarda]]|data=2025-07-19|atzessu=2025-08-10}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.cagliaritoday.it/eventi/gherras-giuseppe-corongiu-carbonia.html|tìtulu=Gherras, la Sardegna che combatte con la lingua: Giuseppe Corongiu a Carbonia|situ=CagliariToday|data=2025-07-24|limba=it|atzessu=2025-08-10}}</ref> == Òperas == === Sàgios === * {{Tzita libru|nùmene=Giuseppe|sambenadu=Corongiu|nùmene2=Roberto|sambenadu2=Spano|tìtulu=Cento giorni di Pantera sarda|data=1991|editore=Palinsesto|tzitade=Casteddu|limba=it|OCLC=29798942}} * {{Tzita libru|nùmene=Giuseppe|sambenadu=Corongiu|tìtulu=Guvernare cun sa limba: fainas, ideas, analizos e propostas pro sa politica limbistica|data=2006|editore=[[Condaghes (domo editora)|Condaghes]]|tzitade=Casteddu|OCLC=800039476|ISBN=978-88-7356-074-6}} * {{Tzita libru|nùmene=Giuseppe|sambenadu=Corongiu|àteros=presentada de Maurizio Virdis, prefatzione de [[Pàule Pillonca]]|tìtulu=Pro una limba ufitziale: istùdios e ghia pro s'impreu de unu sardu giurìdicu e amministrativu in sos atos de s'amministratzione pùblica in Sardigna : teoria, glossàriu isperimentale, propostas metodològicas e pràticas|data=2006|editore=[[Domus de Janas (domo editora)|Domus de Janas]]|tzitade=Ceraxius|OCLC=79862021|ISBN=978-88-88569-60-4}} * {{Tzita libru|nùmene=Giuseppe|sambenadu=Corongiu|tìtulu=Una limba comuna cun milli limbàgios: su sardu in sas istitutziones, mèdios, tradutziones e iscièntzia ; glossàriu giurìdicu-amministrativu agiornadu (2500 tèrmines)|data=2009|editore=[[Domus de Janas (domo editora)|Domus de Janas]]|tzitade=Ceraxius|OCLC=845541262|ISBN=978-88-88569-84-0}} * {{Tzita libru|nùmene=Giuseppe|sambenadu=Corongiu|tìtulu=Il sardo: una lingua "normale" : manuale per chi non ne sa nulla, non conosce la linguistica e vuole saperne di più o cambiare idea|data=2013|editore=Condaghes|tzitade=Casteddu|limba=it|OCLC=850438383|ISBN=978-88-7356-214-6}} * {{Tzita libru|nùmene=Giuseppe|sambenadu=Corongiu|tìtulu=A dies de oe - Annotos pro una limba sarda tzìvica e cuntemporànea|annu=2020|editore=[[Condaghes (domo editora)|Condaghes]]|tzitade=Casteddu|ISBN=978-88-7356-374-7}} === Contos curtzos === * {{Tzita libru|nùmene=Giuseppe|sambenadu=Corongiu|curadore=Rossana Copez e Giovanni Follesa|tìtulu=Back to Sardinia: sulle tracce di D.H. Lawrence|annu=2017|editore=[[Condaghes (domo editora)|Condaghes]]|tzitade=Casteddu|capìtulu=Dae Casteddu a Mandas|OCLC=993450176|ISBN=978-88-7356-292-4}} * {{Tzita libru|nùmene=Giuseppe|sambenadu=Corongiu|tìtulu=Metropolitània e àteros contos tòpicos, distòpicos e utòpicos|data=2019|editore=Palabanda Edizioni|tzitade=Casteddu|limba=sc|OCLC=1111854838|ISBN=978-88-31986-07-6}} * {{Tzita libru|nùmene=Giuseppe|sambenadu=Corongiu|tìtulu=Gherras|data=2025|editore=Janus Editore|tzitade=Casteddu|ISBN=978-88-7593-116-2}} === Romanzos === * {{Tzita libru|autore=Giuseppe Corongiu|tìtulu=S'intelligèntzia de Elias|annu=2022|editore=Janus Editore|tzitade=Casteddu|ISBN=978-88-7593-106-3}} === Tradutziones === * {{Tzita libru|tradutore=Giuseppe Corongiu, Cristiano Becciu, Maria Giuseppa Cossu, Cristina Mulas e Michele Ladu|tìtulu=Tratadu de Lisbona|annu=2013|editore=Grafica del Parteolla|tzitade=Patiolla|ISBN=978-88-6791-027-4}} * {{Tzita libru|tradutore=Giuseppe Corongiu, Cristiano Becciu, Maria Giuseppa Cossu, Cristina Mulas e Michele Ladu|tìtulu=Sa costitutzione de sa repùblica italiana|annu=2013|editore=Grafica del Parteolla|tzitade=Patiolla|ISBN=978-88-6791-028-1}} * {{Tzita libru|tradutore=Giuseppe Corongiu, Cristiano Becciu, Maria Giuseppa Cossu, Cristina Mulas e Michele Ladu|tìtulu=Istatutu ispetziale de sa Sardigna|annu=2013|editore=Grafica del Parteolla|tzitade=Patiolla|ISBN=978-88-6791-029-8}} * {{Tzita libru|tradutore=Giuseppe Corongiu, Cristiano Becciu, Maria Giuseppa Cossu, Cristina Mulas e Michele Ladu|tìtulu=Normativa linguìstica – Carta europea de sas limbas regionales o minoritàrias. Lege 482/99 – Lege regionale 26/97|annu=2013|editore=Grafica del Parteolla|tzitade=Patiolla}} * {{Tzita libru|nùmene=Antoni|sambenadu=Gramsci|wkautore=Antonio Gramsci|curadore=Marcello Belotti|tradutore=Giuseppe Corongiu|illustradore=Claudio Stassi|tìtulu=S'àrbore de s'eritzu e àteros contos pro sa bona note|annu=2017|editore=Abbà}} === Libros curados === * {{Tzita libru|autore=AA.VV.|curadore=Giuseppe Corongiu e Carla Romagnino|tìtulu=Sa diversidade de sas limbas in Europa, Italia e Sardigna. Atos de sa cunferèntzia de sa limba sarda, Macumere, 28-30 santandria 2008.|annu=2013|editore=Grafica del Parteolla|tzitade=Patiolla|ISBN=978-88-6791-026-7}} * {{Tzita libru|curadore=Giuseppe Corongiu, Cristiano Becciu, Maria Giuseppa Cossu, Cristina Mulas e Michele Ladu|tìtulu=Ditzionàriu isperimentale|annu=2013|editore=Grafica del Parteolla|tzitade=Patiolla}} * {{Tzita libru|curadore=Giuseppe Corongiu, Cristiano Becciu, Maria Giuseppa Cossu, Cristina Mulas e Michele Ladu|tìtulu=Règulas de grammàtica sarda - Propostas isperimentales de unos cantos liniamentos de iscritura comunes de sa limba sarda.|annu=2013|editore=Grafica del Parteolla|tzitade=Patiolla|ISBN=978-88-6791-032-8}} == Riferimentos == <references responsive="" /> == Ligàmenes esternos == * {{Tzita web|url=http://www.editoriasarda.it/autore.asp?id=44&ver=sa|tìtulu=Giuseppe Corongiu|situ=[[SBS - Servìtzios Bibliogràficos Sardos]]|atzessu=2022-02-09}} * {{Tzita vìdeu|autore=[[Frantziscu Casula]]|tìtulu=Connòschere sa Limba - 10a puntada - Pepe Coròngiu|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZpAIaThcdmA|atzessu=2022-02-09|data=2021}} {{Controllu de autoridade}} [[Categoria:Sardos]] [[Categoria:Biografias]] [[Categoria:Iscritores sardos]] [[Categoria:Literadura sarda]] [[Categoria:Giornalistas]] tdp5334s36y9vhnumgdrfiv59gd1wwr Cuntierra:Giuseppe Corongiu 1 21979 190397 185218 2026-07-24T01:32:44Z InternetArchiveBot 10458 Notìfica de fontes modificadas chi bisòngiant de una revisione) #IABot (v2.0.9.5 190397 wikitext text/x-wiki == Ligàmenes esternos modificados (Cabudanni 2022) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Giuseppe Corongiu]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=178141 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20220209193626/https://ricerca.gelocal.it/lanuovasardegna/archivio/lanuovasardegna/2000/01/19/ST701.html annantu a https://ricerca.gelocal.it/lanuovasardegna/archivio/lanuovasardegna/2000/01/19/ST701.html . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 06:06, 3 Cab 2022 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Nadale 2024) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Giuseppe Corongiu]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=185217 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20220209174926/https://www.anthonymuroni.it/su/2017/10/03/limba-natzionale-est-gasi-csu-agiudat-sardu-comente-catalanu-chie-ndacrarit-sanima-de-roberto-carta/ annantu a https://www.anthonymuroni.it/su/2017/10/03/limba-natzionale-est-gasi-csu-agiudat-sardu-comente-catalanu-chie-ndacrarit-sanima-de-roberto-carta/ . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 02:14, 4 Nad 2024 (CET) == Ligàmenes esternos modificados (Trìulas 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Giuseppe Corongiu]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190396 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20220209193655/https://www.youtg.net/canali/culture/156-7dies/31704-su-sardu-una-limba-moderna-e-atuale-giuseppe-corongiu-a-7dies annantu a https://www.youtg.net/canali/culture/156-7dies/31704-su-sardu-una-limba-moderna-e-atuale-giuseppe-corongiu-a-7dies . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 03:32, 24 Trì 2026 (CEST) dut39ekf5wgizb3w7nbsk60oaj1e8sg Sarvadore Cubeddu 0 22225 190402 179859 2026-07-24T03:31:11Z InternetArchiveBot 10458 Sarvende 1 fonte(es) e etichetende·nde 0 comente morta(as).) #IABot (v2.0.9.5 190402 wikitext text/x-wiki {{LSC}}{{nota disambìgua|su regista, iscienegiadore, produtore, presentadore e iscritore nàschidu in Glarus in su 1975|[[Tore Cubeddu]]}}{{Biografia|àteros_nùmenes=Salvatore Cubeddu|data_de_nàschida=1945|logu_de_nàschida=[[Sèneghe]]|natzionalidade=sarda|tzitadinàntzia=italiana|alma_mater=*Universidade de Verona *Universidade de Trento *[[Universidade de Casteddu]]|traballu=sotziòlogu, dirigente sindacale, polìticu, giornalista e sagista}} '''Sarvadore Cubeddu''' ([[Sèneghe]], [[1945]])<ref name=":0">{{Tzita noas|limba=it-IT|url=http://www.tottusinpari.it/2018/07/02/attilio-deffenu-da-esponente-del-sindacalismo-rivoluzionario-a-interventista-a-combattente-sul-fronte-con-la-brigata-sassari-a-valoroso-caduto-in-guerra-a-27-anni/|tìtulu=Attilio Deffenu, da esponente del sindacalismo rivoluzionario a interventista, a combattente sul fronte con la brigata "Sassari", a valoroso caduto in guerra a 27 anni|publicatzione=Tottus in Pari|data=2018-07-02|atzessu=2023-02-10}}</ref> est unu [[Sotziologia|sotziòlogu]], dirigente sindacale, polìticu, [[giornalista]] e sagista [[Populu sardu|sardu]]. == Biografia == Nàschidu in [[Sèneghe]], s'est diplomadu in su litzeu clàssicu "De Castro" de [[Aristanis]]. A pustis s'est laureadu in Teologia in [[Verona]] e in [[Sotziologia]] in [[Trento]], e s'est ispetzializadu in Istùdios Sardos in s'[[Universidade de Casteddu]].<ref name=":0" /> Est istadu diretore de su Tzentru de Istùdios de sa CISL sarda dae su 1975 a su 1976 e segretàriu regionale de sa Federatzione de sos Traballadores Metalmecànicos (FLM) dae su 1976 a su 1989<ref name=":0" /> e fundadore de sa Federatzione Sarda Metalmecànicos (FSM). Coladu a s'insegnamentu e a sa lìbera professione est intradu fintzas in polìtica, comente segretàriu annantu de su [[PSd’Az]] (1990 – 1991) e sìndigu de [[Sèneghe]] (2001 – 2006). Paris a sos dirigentes de sa FSM at ideadu "[[Sa die de sa Sardigna|Sa Die de sa Sardigna]]"<ref name=":0" />, e a pustis est istadu su presidente de su comitadu de custa festa.<ref>{{Tzita web|url=https://www.cagliaripost.com/sa-die-de-sa-sardigna-2021-lettera-di-salvatore-cubeddu-presidente-del-comitato/|tìtulu=Sa Die de Sa Sardigna 2021. lettera di Salvatore Cubeddu, presidente del Comitato|situ=Cagliari Post|data=2021-04-26|limba=it,sc|atzessu=2023-02-10}}</ref> Est istadu promotore, paris a medas àteros militantes sardos, de s'assemblea costituente de su [[Populu sardu|pòpulu sardu]].<ref name=":0" /> At traballadu, comente giornalista, cun s'[[L'Unione Sarda|Unione Sarda]], Sardegna24 e cun sa rivista in lìnia de sa Fundatzione Sardinia, de sa cale est su diretore<ref>{{Tzita web|url=https://www.youtg.net/canali/lingua-sarda/7dies/156-7dies/25856-7dies-puntata-5|tìtulu=Sa Die de sa Sardigna, ocasione per pensare a su tempu benidore|sambenadu=Runchina|nùmene=Giuanne|situ=YouTG.NET|limba=sc|atzessu=2023-02-10|dataarchìviu=2023-02-10|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20230210214256/https://www.youtg.net/canali/lingua-sarda/7dies/156-7dies/25856-7dies-puntata-5|urlmortu=eja}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.unionesarda.it/cultura/il-68-di-salvatore-cubeddu-una-generazione-vincente-tranne-che-in-politica-qij863r8|tìtulu=Il '68 di Salvatore Cubeddu: "Una generazione vincente, tranne che in politica"|situ=L'Unione Sarda.it|data=2018-05-17|limba=it|atzessu=2023-02-10}}</ref> e cun sa rivista Camineras, cun àteros fundadores de su Sòtziu de sos Sardos<ref>{{Tzita web|url=https://salimbasarda.net/su-disafiu-de-una-generatzione-ammentende-antoni-buluggiu-2/|tìtulu=Su disafiu de una generatzione. Ammentende a Antoni Buluggiu|sambenadu=Francioni|nùmene=Federico|situ=Limba Sarda 2.0|data=2016-07-26|atzessu=2023-02-10}}</ref>, e at publicadu sàgios medas, mescamente in contu de de sos metalmecànicos sardos, de su [[Partidu Sardu de Atzione]] e de s'istòria de su [[sardismu]]. == Òperas == * {{Tzita libru|nùmene=Salvatore|sambenadu=Cubeddu|tìtulu=Il Sardo-Fascismo|url=http://www.fondazionesardinia.eu/ita/?page_id=813|data=1993|editore=Fondazione Sardinia|tzitade=Casteddu|limba=it}} * {{Tzita libru|nùmene=Salvatore|sambenadu=Cubeddu|tìtulu=Sardisti. Viaggio nel Partito Sardo d'Azione tra cronaca e storia|url=http://www.fondazionesardinia.eu/ita/?page_id=864|annu=1993|editore=EDES|tzitade=Casteddu|limba=it|volume=1|OCLC=29224375|ISBN=978-88-6025-526-6}} * {{Tzita libru|nùmene=Salvatore|sambenadu=Cubeddu|tìtulu=Sardisti. Viaggio nel Partito Sardo d'Azione tra cronaca e storia|url=http://www.fondazionesardinia.eu/ita/?page_id=873|annu=1995|editore=EDES|tzitade=Casteddu|limba=it|volume=2|OCLC=164741660|ISBN=978-88-6025-527-3}} * {{Tzita libru|nùmene=Salvatore|sambenadu=Cubeddu|tìtulu=L'ora dei sardi|url=http://www.fondazionesardinia.eu/ita/?page_id=818|data=1999|editore=Fondazione Sardinia|tzitade=Casteddu|limba=it|OCLC=42577233}} * {{Tzita libru|nùmene=Salvatore|sambenadu=Cubeddu|nùmene2=Bachisio|sambenadu2=Bandinu|wkautore2=Bachisio Bandinu|tìtulu=Il quinto moro : Soru e il sorismo|editzione=1. ed|data=2007|editore=[[Domus de Janas|Domus de Janas (domo editora)]]|tzitade=Ceraxius|OCLC=191658306|ISBN=978-88-88569-66-6}} * {{Tzita libru|nùmene=Salvatore|sambenadu=Cubeddu|tìtulu=L'ultima battaglia: la grande sfida per la conquista della Sardegna: il racconto delle elezioni regionali del 2009|data=2009|editore=CUEC|tzitade=Casteddu|limba=it|ISBN=978-88-8467-503-3}} * {{Tzita libru|nùmene=Salvatore|sambenadu=Cubeddu|tìtulu=Sardisti. Viaggio nel Partito Sardo d'Azione tra cronaca e storia|annu=2021|editore=EDES|tzitade=Casteddu|limba=it|volume=3|ISBN=978-88-6025-523-5}} * {{Tzita libru|nùmene=Salvatore|sambenadu=Cubeddu|tìtulu=I diari ritrovati. La straordinaria avventura dei metalmeccanici sardi raccontata da un protagonista|url=http://www.fondazionesardinia.eu/ita/?page_id=19645|annu=2022|editore=EDES|tzitade=Casteddu|limba=it|volume=1-3|ISBN=978-88-6025-576-1}} == Riferimentos == <references /> {{Controllu de autoridade}} [[Categoria:Sardos]] [[Categoria:Biografias]] [[Categoria:Iscritores sardos]] t8dql47ha9f94fm4px10mlkw7b6lyvr Cuntierra:Savina Dolores Massa 1 22548 190405 182239 2026-07-24T03:37:30Z InternetArchiveBot 10458 Notìfica de fontes modificadas chi bisòngiant de una revisione) #IABot (v2.0.9.5 190405 wikitext text/x-wiki == Ligàmenes esternos modificados (Santandria 2023) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Savina Dolores Massa]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=182238 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20210126234521/https://www.sardegnablogger.it/mia-figlia-follia-va-francia/ annantu a http://www.sardegnablogger.it/mia-figlia-follia-va-francia/ . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 04:23, 24 Std 2023 (CET) == Ligàmenes esternos modificados (Trìulas 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 2 ligàmene(s) esternu(os) in [[Savina Dolores Massa]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190404 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20200814104041/https://www.rhesis.it/issue/literature-8-2/ annantu a https://rhesis.it/issue/literature-8-2/ *Archìviu https://web.archive.org/web/20200814104041/https://www.rhesis.it/issue/literature-8-2/ annantu a https://rhesis.it/issue/literature-8-2/ . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 05:37, 24 Trì 2026 (CEST) n2vyjx0jsjkifwg960hz4e9pgy29irw TRIX (sistema operativu) 0 22846 190406 190100 2026-07-24T03:48:46Z InternetArchiveBot 10458 Sarvende 1 fonte(es) e etichetende·nde 0 comente morta(as).) #IABot (v2.0.9.5 190406 wikitext text/x-wiki {{LSC}}{{Programma}} '''TRIX''' est unu [[sistema operativu]] de chirca orientadu a sa retza isvilupadu a sa fine de is annos 1970 in su Laboratòriu de Informàtica de su MIT dae su professore Steve Ward e su grupu suo de chirca. Funtzionaiat in un'elaboradore [[NuMachine]] e su [[Sistema operativu#Nùcleu|nùcleu]] suo incluiat sa funtzione de tzerriada de protzedura remota, ma in su restu fiat unu sistema chi si simigiaiat a [[UNIX|Unix]] Versione 7. == Progetu e posta in òpera == Aviende·si, sa NuMachine carrigaiat su matessi programma in cada [[Micro-protzessore|CPU]] de su sistema, passende a cada istàntzia s'ID numèrica de sa CPU in ue fiat in esecutzione. TRIX gràtzias a custu cumportamentu podiat fàghere a manera chi sa primu CPU assetiaret is istruturas de datos globales e in fines impostare una variàbile pro nàrrere chi is operatziones initziales fiant fatas.<ref name="Multiple Processor Implementation"/> A pustis de custu, cada istantza de su nùcleu teniat atzessu a is datos globales.<ref name="Multiple Processor Implementation" /> Su sistema fruniat fintzas suportu pro datos privados a cada CPU.<ref name="Multiple Processor Implementation" /> S'atzessu a su sistema de is archìvios ddu fruniat unu programma in s'ispàtziu de s'impitadore.<ref name="Multiple Processor Implementation" /><ref name="Communications Oriented">{{Tzita web|url=http://www.bitsavers.org/pdf/mit/trix/TRIX_A_Communications_Oriented_OS_Aug83.pdf|tìtulu=TRIX: A Communications Oriented Operating System|atzessu=2012-07-02}}</ref> Unu collidore de àliga (''garbage collector'') fatu-fatu averiguaiat e liberaiat domìnios no impreados.<ref name="Multiple Processor Implementation"/> Su mollu de memòria cumpartzida impreadu pro coordinare su traballu intre is vàrios protzessores causaiat cunflitos de bus de memòria e fiat connotu pro èssere una fonte de mala efitzèntzia.<ref name="Multiple Processor Implementation">{{Tzita web|url=http://www.bitsavers.org/pdf/mit/trix/Multiple_Proc_Impl_Of_TRIX_Sep83.pdf|tìtulu=A Multiple Processor Implementation of the TRIX Operating System|atzessu=2012-07-02}}</ref><ref name="Communications Oriented"/> Is progetistas connoschiant maneras pro arrangiare custu problema.<ref name="Communications Oriented" /> In realidade, su disinnu originale de TRIX impreaiat unu mecanismu de trasmissione de messàgios sena blocu,<ref name="Communications Oriented" /> ma "in custa solutzione sunt istados agatados problemas a s'ispissu trascurados in sa literadura",<ref name="Communications Oriented" /> comente su de ofèrrere prestatziones pòberas.<ref name="Communications Oriented" /> Mancari su sistema operativu TRIX esseret istadu postu in òpera pro sa prima borta in sa NuMachine, sa resone fiat da disponibilidade s'elaboradore in su MIT, e non pro carchi piesìnniu de s'architetura.<ref name="Multiple Processor Implementation"/> Su sistema est istadu progetadu pro èssere fàtzile a trasportare.<ref name="Communications Oriented"/> Est istadu iscritu in parte manna in C cun pagu còdighe de assembler. Sa primitiva de esclusione mùtua diat pòdere èssere portada a cale si siat architetura cun un'istrutzione atòmica ''averìgua e assètia'' (''test-and-set'').<ref name="Multiple Processor Implementation" /> == Proas de impreu in su Progetu GNU == [[Richard Stallman]] at remonadu in su Manifestu [[GNU]] de su [[1985]] chi "esistit unu printzìpiu de nùcleu" pro su sistema operativu GNU, "ma sunt netzessàrias medas àteras funtziones pro agualare Unix".<ref>{{Tzita web|url=https://www.gnu.org/gnu/manifesto.html|tìtulu=The GNU Manifesto|atzessu=2010-08-05|dataarchìviu=2020-05-11|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20200511025028/http://www.gnu.org/gnu/manifesto.html|urlmortu=eja}}</ref> Custu fiat unu riferimentu a su nùcleu de TRIX, chi is autores aiant detzisu de distribuire comente a programma lìberu.<ref name="GB1-2">{{Tzita publicatzione|autore=Stallman|nùmene=Richard M.|data=January 1987|tìtulu=Status of the GNU Project|rivista=GNU's Bulletin|editore=Free Software Foundation|volume=1|nùmeru=2|atzessu=2018-05-12|url=https://www.gnu.org/bulletins/bull2.txt|dataarchìviu=2018-11-04|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20181104161406/https://www.gnu.org/bulletins/bull2.txt|urlmortu=eja}}</ref> In un'arresonu in su mese de ledàmene de su [[1986]], Stallman at ispricadu chi "su nùcleu TRIX funtzionat e est cumpatìbile, mancari in manera limitada, cun Unix, ma ddi faghet bisòngiu meda prus. A oe, tenet unu sistema de archìvios chi impreat sa matessi istrutura in su discu de su sistema betzu de Unix. Custu at fatu prus fàtzile a arrangiare is faddinas, ca faghiat a preparare is archìvios cun Unix, e poi a esecutare TRIX, ma cussu sistema de archìvios non tenet nissuna de is funtziones chi creo chi siant netzessàrias".<ref>{{Tzita web|url=https://www.gnu.org/philosophy/stallman-kth.html|tìtulu=RMS lecture at KTH|data=1986-10-30|atzessu=2018-05-12|dataarchìviu=1998-01-26|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/19980126190341/https://www.gnu.org/philosophy/stallman-kth.html|urlmortu=eja}}</ref> In su mese de idas de su 1986, is isvilupadores ant impreadu su nùcleu de TRIX comente base in sa prima proa de creare unu nùcleu pro GNU, ma su progetu at leadu in fines una diretzione diferente, ca: * custu sistema funtzionaiat isceti in "unu sistema 68000 caru e misteriosu"<ref name="GB1-2"/>, e duncas diat dèpere èssere portadu a àteras architeturas; * su progetu GNU fiat interessadu a fraigare su nùcleu comente a sistema multi-protzessu a subra de su micro-nùcleu Mach<ref>{{Tzita web|url=https://www.gnu.org/bulletins/bull8.html|tìtulu=GNU's Bulletin, vol. 1 no. 8, January, 1990|autore=Progetu GNU|limba=en|tzitatzione=We hope to use the Mach message-passing kernel being developed at CMU. [...] Should Mach not become available, then we will start the kernel with either MIT's TRIX kernel or Berkeley's Sprite system.|urlmortu=eja}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.gnu.org/bulletins/bull10.html|tìtulu=GNU's Bulletin, vol. 1 no. 10, January, 1991|autore=Progetu GNU|limba=en|tzitatzione=We are still interested in a multi-process kernel running on top of Mach|urlmortu=eja}}</ref>. Custu segundu tentativu s'est isvilupadu comente a [[HURD|GNU Hurd]]. == Riferimentos == <references /> == Pro nd'ischire de prus == * Ward, S.A. TRIX: unu sistema operativu orientadu a sa retza. COMPCON, Primavera de su 1980, pag. 344-349. == Ligòngios esternos == * [http://www.bitsavers.org/bits/MIT/trix.tar.gz Còdighe de orìgine de TRIX] (faghet fintzas a dd'[http://www.bitsavers.org/bits/MIT/trix/ isfogiare in lìnia]) * [https://www.gnu.org/software/hurd/history.html Istòria de GNU Hurd] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240705152046/https://www.gnu.org/software/hurd/history.html |date=2024-07-05 }} in su situ de su [[GNU|progetu GNU]] [[Categoria:Unix]] 7p4hz1yvirtk03ltbz7mlvd9bs9niry Cuntierra:Antoni Simon Mossa 1 22922 190393 185205 2026-07-24T00:21:04Z InternetArchiveBot 10458 Notìfica de fontes modificadas chi bisòngiant de una revisione) #IABot (v2.0.9.5 190393 wikitext text/x-wiki == Ligàmenes esternos modificados (Nadale 2024) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Antoni Simon Mossa]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=185204 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20170808011658/http://www.anthonymuroni.it/su/2016/12/10/antoni-simon-mossa-architetu-in-sardigna/ annantu a http://www.anthonymuroni.it/su/2016/12/10/antoni-simon-mossa-architetu-in-sardigna/ . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 00:57, 4 Nad 2024 (CET) == Ligàmenes esternos modificados (Trìulas 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Antoni Simon Mossa]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190392 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20191122135746/https://www.archiviosimonmossa.it/ annantu a https://www.archiviosimonmossa.it/ . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 02:21, 24 Trì 2026 (CEST) osijm06c0nf5hicic5jmic0hew3f5rp Cuntierra:Die internatzionale de sa tradutzione 1 23240 190395 187841 2026-07-24T00:50:30Z InternetArchiveBot 10458 Notìfica de fontes modificadas chi bisòngiant de una revisione) #IABot (v2.0.9.5 190395 wikitext text/x-wiki == Ligàmenes esternos modificados (Nadale 2025) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Die internatzionale de sa tradutzione]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=187840 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20221027100252/https://www.istorias.it/30/09/2022/7870/su-30-de-cabudanni-si-tzelebrat-sa-die-mundiale-de-sa-tradutzione/ annantu a https://www.istorias.it/30/09/2022/7870/su-30-de-cabudanni-si-tzelebrat-sa-die-mundiale-de-sa-tradutzione/ . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 07:53, 29 Nad 2025 (CET) == Ligàmenes esternos modificados (Trìulas 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Die internatzionale de sa tradutzione]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190394 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20200930095353/https://www.fit-ift.org/international-translation-day/ annantu a https://www.fit-ift.org/international-translation-day/ . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 02:50, 24 Trì 2026 (CEST) bfedpc1l5mblvwyhepks3amf7sypyi3 Inundamentu in Ispànnia de su 2024 0 23469 190398 190019 2026-07-24T01:45:12Z InternetArchiveBot 10458 Sarvende 1 fonte(es) e etichetende·nde 0 comente morta(as).) #IABot (v2.0.9.5 190398 wikitext text/x-wiki {{LSC}} [[File:Cotxes_arrossegats_per_la_DANA_2024_en_Catarroja.jpg|thumb|Autoveturas trisinadas dae s'abba in Catarroja]] S''''inundamentu in Ispànnia (DANA) de su 2024''' est istadu unu disacatu naturale acontèssidu a incumentzare dae su 29 de su mese de ledàmene de su [[2024]] in àreas diferentes de s'Ispànnia sud-orientale, e prus che totu in sa [[Comunidade Valenciana|Comunidade Valentziana]], in [[Castìllia-La Mancha|Castìllia-La Mancia]] e in [[Andalusia]], resurtende una de is prus catàstrofes naturales disastrosas de s'istòria de su paisu ibèricu, cun 236 vìtimas e dannos mannos meda.<ref>{{Tzita web|url=https://www.ilpost.it/2024/10/31/valencia-spagna-alluvioni-disastro/|tìtulu=Uno dei più gravi disastri della storia della Spagna|data=2024-10-31|atzessu=2024-11-04}}</ref><ref>{{Tzita novas|limba=en|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/spain-floods-latest-valencia-map-rain-huelva-deaths-b2640458.html|tìtulu=Spain floods latest: Fresh weather warnings for rain and hail in Valencia as huge volunteer clean-up continues|publicatzione=The Independent|data=2024-10-30|atzessu=2024-11-03}}</ref><ref name=":0">{{Tzita novas|limba=en|url=https://www.theguardian.com/world/2024/nov/02/spain-floods-disaster-5000-more-troops-drafted-in-to-deal-with-aftermath|tìtulu=Spain floods: 10,000 troops and police drafted in to deal with disaster|publicatzione=The Observer|data=2024-11-02|atzessu=2024-11-03}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.itv.com/news/2024-11-01/spain-floods-rescuers-search-for-missing-as-death-toll-hits-158|tìtulu=Spain's deadliest floods in decades: Death toll reaches 205 as temporary morgue opens}}</ref><ref name="lamoncloa.gob.es">{{Tzita web|url=https://www.lamoncloa.gob.es/info-dana/Paginas/2025/020625-datos-seguimiento-actuaciones-gobierno.aspx|tìtulu=Actualización de datos del Gobierno de España|data=2025-06-02}}</ref> == Acuntessimentos == In s'istòria de [[Valentzia|Valèntzia]] si contant eventos medas de inundamentu a incumentzare dae su 1517 finas a su tempus de oe. In su [[1957]] pròidas fortes ant causadu su versamentu de su riu Turia e sa morte de a su mancu 81 persones. A pustis de custu eventu s'est deviadu su riu in sa parte sud de sa tzitade a prus de tres km dae su tretu originale.<ref>{{Tzita web|url=https://www.ilpost.it/2024/10/31/valencia-spagna-alluvioni-disastro/|tìtulu=Uno dei più gravi disastri della storia della Spagna|data=2024-10-31|atzessu=2024-11-04}}</ref><ref>{{Tzita novas|limba=en|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/spain-floods-latest-valencia-map-rain-huelva-deaths-b2640458.html|tìtulu=Spain floods latest: Fresh weather warnings for rain and hail in Valencia as huge volunteer clean-up continues|publicatzione=The Independent|data=2024-10-30|atzessu=2024-11-03}}</ref> Su 25 de ledàmene de su 2024, bator dies in antis de su cumintzu de s'inundamentu, su meteoròlogu Juan Jesús González Alemán de s'Agencia Estatal de Meteorología (AEMET) aiat ghetadu s'allarme pro una possìbile calada manna de sa temperadura chi diat àere pòdidu causare una traschia cun efetos distruidores; est istadu pro custu criticadu in sa prataforma X e unos cantos negatzionistas de su cambiamentu climàticu dd'ant acusadu de creare alarmismu.<ref>{{Tzita web|url=https://www.ilpost.it/2024/10/31/valencia-spagna-alluvioni-disastro/|tìtulu=Uno dei più gravi disastri della storia della Spagna|data=2024-10-31|atzessu=2024-11-04}}</ref><ref>{{Tzita novas|limba=en|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/spain-floods-latest-valencia-map-rain-huelva-deaths-b2640458.html|tìtulu=Spain floods latest: Fresh weather warnings for rain and hail in Valencia as huge volunteer clean-up continues|publicatzione=The Independent|data=2024-10-30|atzessu=2024-11-03}}</ref> [[File:Extreme_Weather_on_the_Iberian_Peninsula_(MODIS_2024-11-01).jpg|thumb|Imàgine satellitare de sa perturbatzione]] Su 29 santugaine 2024 una ''gota fría'' (dana) at causadu aundaduras improvisas in sa parte sud-est de s'Ispànnia, interessende prus che totu sa Comunidade Valentziana<ref>{{Tzita web|url=https://www.ilpost.it/2024/10/31/valencia-spagna-alluvioni-disastro/|tìtulu=Uno dei più gravi disastri della storia della Spagna|data=2024-10-31|atzessu=2024-11-04}}</ref>. A is 6:42 s'Agencia Estatal de Meteorología at ghetadu un'alerta de colore arantzu pro sa zona sud de [[Valentzia|Valèntzia]]; a pustis de unos 20 minutos est istadu serradu su portu de sa tzitade<ref name=":1" />. A is 7:36 s'alerta est istada cambiada de colore a ruju, mentras a incumentzare dae is 10:30 is primos sucursos fiant giai intervenende in sa Ribera<ref name=":1">{{Tzita web|url=https://www.eldiario.es/comunitat-valenciana/cronologia-alerta-llego-tarde-utiel-requena-inundan-pasar-despues-rio-abajo_1_11779079.html|tìtulu=Cronología de una alerta que llegó tarde: "Cuando Utiel y Requena se inundan, se sabe lo que va a pasar después río abajo"|autore=Sergi Pitarch|data=2024-10-30|atzessu=2024-11-03}}</ref>. A is 11:30 su canale de Chiva at inundadu de su totu sa munitzipalidade, mentras un'ora a pustis su riu Magro si fiat bessadu in su comunu de Utiel a pustis de chi fiant istados registrados 200 mm de abba<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Tzita web|url=https://www.euronews.com/2024/10/31/several-missing-in-spain-after-heavy-rain-causes-flooding|tìtulu=Spain flood death toll rises to 205 as nation braces for more rain|data=2024-10-31|atzessu=2024-11-03}}</ref>. In is a pustis is zonas a inghìriu de Rambla del Poyo ant pèrdidu cada tipu de telecomunicatzione e de eletritzidade e a intro de is 14:00 totu is ufìtzios sunt istados serrados e evacuados pro òrdine de s'amministratzione provintziale; a su matessi tempus deghinas de persones fiant blocadas o ispèrdidas a pustis de s'inundamentu de Utiel.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref>{{Tzita novas|limba=en|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/spain-floods-latest-valencia-map-rain-huelva-deaths-b2640458.html|tìtulu=Spain floods latest: Fresh weather warnings for rain and hail in Valencia as huge volunteer clean-up continues|publicatzione=The Independent|data=2024-10-30|atzessu=2024-11-03}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.itv.com/news/2024-11-01/spain-floods-rescuers-search-for-missing-as-death-toll-hits-158|tìtulu=Spain's deadliest floods in decades: Death toll reaches 205 as temporary morgue opens}}</ref> [[File:Cotxes_arrossegats_per_la_DANA_2024_en_un_carrer_de_Catarroja_amb_fang_i_deixalles.jpg|left|thumb|Dannos de s'alluvione in Catarroja]] A merie, mancari su presidente de sa [[Comunidade Valenciana|Comunidade Valentziana]] Carlos Mazón aeret annuntziadu sa fine de s'abba (avisu a pustis arrimadu), is servìtzios de emergèntzia ant ghetadu alertas noas de iscasceddamentu de is rios Magro e Júcar<ref name=":1"/><ref>{{Tzita web|url=https://www.eldiario.es/comunitat-valenciana/mazon-borra-tuit-afirmaba-temporal-disminuiria-intensidad-18-00-horas_1_11779403.html|tìtulu=Mazón borra el tuit en el que el martes afirmaba que el temporal disminuiría de intensidad a las 18.00 horas|autore=elDiariocv|data=2024-10-30|atzessu=2024-11-03}}</ref>. A is 18:00 si sunt registrados in Turís prus de 42 mm de abba in 10 minutos isceti, istabilende unu primadu nou in Ispànnia cun prus de 179,4 mm in un'ora<ref>{{Tzita web|url=https://x.com/AEMET_CValencia/status/1852456184696946854|tìtulu=Tweet de s'AEMET|limba=es}}</ref>. A is 18:30, in s'Horta Sud, su Poyo at inundadu Torrent e àteras localidades de acanta, ochiende unas cantas persones e oblighende·nde àteras a buscare amparu in tzentros cummertziales<ref name=":1" />. A inghìriu de is 19:25 in Picanya sa fortza de s'abba nd'at isciusciadu unu ponte, mentras a is 20:11 sa Generalitat Valentziana at imbiadu messàgios de alerta a is aparatos mòbiles de is residentes de Valèntzia, invitende·ddos a abarrare in domo. Prus tardu est istadu pedidu s'interventu de s'esèrtzitu ispanniolu in is zonas corfidas dae s'alluvione, resurtende in sa prus mobilitatzione manna in tempus de paghe<ref name=":1" />. Sa situatzione est a pustis andada peorende in totu s'Horta Sud, interessende prus che totu Camp de Túria e Requena-Utiel.<ref>{{Tzita web|url=https://www.articulo14.es/espana-por-la-igualdad/comunidad-valenciana/se-confirma-la-tragedia-al-menos-13-muertos-por-la-dana-en-valencia-20241030.html|tìtulu=Se confirma la tragedia: al menos 62 muertos por la DANA en Valencia|data=2024-10-30|atzessu=2024-11-03|dataarchìviu=2024-11-18|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20241118164059/https://www.articulo14.es/espana-por-la-igualdad/comunidad-valenciana/se-confirma-la-tragedia-al-menos-13-muertos-por-la-dana-en-valencia-20241030.html|urlmortu=eja}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.levante-emv.com/opinion/2024/10/30/alarma-sono-tarde-valencia-riada-temporal-muertos-tragedia-lluvia-dana-110875320.html|tìtulu=Riada en València: La alarma sonó demasiado tarde|autore=Isabel Olmos|data=2024-10-30|atzessu=2024-11-03}}</ref> [[File:2024-11-02_Voluntaris_per_netejar_camí_de_Sedaví_05.jpg|thumb|Bista aèrea de Sedaví su 2 santandria 2024]] [[File:Flooded_areas_around_Valencia_captured_by_Sentinel-1_ESA503180_-_Flooded_areas_and_roads_around_Valencia.jpg|thumb|Zonas inundadas a inghìriu de [[Valentzia|Valèntzia]]]] Sa matessi die àteras comunidades comente s'[[Andalusia]] e [[Castìllia-La Mancha|Castìllia-La Mancia]] sunt istadas corfidas dae traschias istraordinàrias, cun istremaduras e aundaduras chi ant causadu disacatos a caminos, a fràigos e zonas agrìculas; sa Guardia tzivile at dèpidu agiudare persones medas chi si fiant amparadas pighendi a subra de àrborespro subravìvere a su coladòrgiu de s'abba<ref>{{Tzita web|url=https://www.elespanol.com/malaga/malaga-ciudad/20241029/estragos-temporal-malaga-causa-fuerte-tormenta-desprendimientos-inundaciones-capital/897160601_0.html|tìtulu=Los estragos del temporal en Málaga a causa de la fuerte tormenta: desprendimientos e inundaciones en la capital|data=2024-10-29|atzessu=2024-11-03}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://elpais.com/espana/2024-10-29/las-fuertes-lluvias-provocan-importantes-danos-en-el-ejido-y-mas-de-200-incidencias-en-el-resto-de-andalucia.html|tìtulu=Granizos como pelotas de golf en El Ejido: “Parecía el fin del mundo”|autore=Nacho Sánchez|data=2024-10-29|atzessu=2024-11-03}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://news.sky.com/story/flash-floods-in-spain-leave-13-people-dead-as-british-couple-describe-mayhem-13244275|tìtulu=Spain floods: At least 95 people killed including British man near Malaga|atzessu=2024-11-03}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.abc.es/espana/andalucia/ultima-hora-alerta-lluvias-tormentas-dana-andalucia-20241030084921-dis.html|tìtulu=Última hora de la alerta roja en Almería por fuertes lluvias y tormentas, en directo: la AEMET avisa ante el riesgo de inundaciones|data=2024-11-03|atzessu=2024-11-03}}</ref>. Àteras zonas prus pagu interessadas sunt istadas sa [[Regione de Murcia|Mùrtzia]] e s'[[Aragona]].<ref>{{Tzita web|url=https://www.laverdad.es/murcia/dana-sustos-danos-20241030003819-nt.html|tìtulu=Una DANA con más sustos que daños en la Región de Murcia|autore=LA VERDAD|data=2024-10-30|atzessu=2024-11-03}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.elmundo.es/aragon/2024/10/30/67221613e85eced91d8b457a.html|tìtulu=La DANA irrumpe en Aragón y provoca inundaciones en varias localidades de Teruel y Zaragoza|data=2024-10-30|atzessu=2024-11-03}}</ref> == Vìtimas == A su 2 de làmpadas de su 2025, su bilantzu ufitziale definitivu de is vìtimas est de 236. De custos, 228 sunt de sa provìntzia Valentziana.<ref name="lamoncloa.gob.es"/> == Cunsighèntzias == === Econòmicas: efetu in su PIB === Segundu su guvernadore de sa Banca de Ispagna José Luis Escrivá, s'impatu econòmicu de s'alluvione de su 29 de su mese de ledàmene diat pòdere costare a su Paisu finas a 0,2 puntos de crèschida de su [[Produtu Internu Brutu|PIB]] in su de bator trimestres.<ref>{{Tzita web|url=https://geagency.it/breaking-news/alluvione-spagna-inondazioni-potrebbero-ridurre-crescita-pil-di-02-punti/|tìtulu=Alluvione Spagna, inondazioni potrebbero ridurre crescita Pil di 0,2 punti - Geagency|data=2024-11-20|atzessu=2024-11-22}}</ref> === Polìticas === ==== Cuntestatziones a Re Tilipu VI e su premier Sánchez ==== Su 3 de onniasantu Re Tilipu VI, durante una bìsita a Valèntzia, est istadu cuntestadu dae sa truma chi dd'at acolladu a ludu<ref>{{Tzita web|url=https://www.ansa.it/sito/notizie/mondo/europa/2024/11/03/re-felipe-contestato-sui-luoghi-delle-alluvioni_85ad4bd3-87f6-49b8-b9ce-2358283d557f.html|tìtulu=Re Felipe contestato sui luoghi delle alluvioni - Europa - Ansa.it|data=2024-11-03|atzessu=2024-11-11}}</ref><ref>{{Tzita web|url=http://it.euronews.com/my-europe/2024/11/03/spagna-fango-su-felipe-vi-e-letizia-i-reali-contestati-durante-visita-alle-vittime-dellall|tìtulu=Spagna, fango sui Reali: contestati dalle vittime dell'alluvione|data=2024-11-03|atzessu=2025-10-05}}</ref>, mentras su premier Pedro Sánchez est istadu corfidu cun una matza a palas.<ref>{{Tzita web|url=https://www.ansa.it/sito/notizie/mondo/2024/11/03/spagna-tensione-nelle-zone-alluvionate-la-popolazione-lancia-fango-al-re-a-sanchez-e-al-governatore_e8fa8dc4-3547-4ca7-85d4-8a9e0273f95c.html|tìtulu=Fango contro Re Felipe, Sanchez colpito da un bastone, distrutti i vetri della sua auto. La folla grida 'assassini' - Notizie - Ansa.it|data=2024-11-03|atzessu=2024-11-11}}</ref> ==== Pedida de dimissiones de Carlos Mazón ==== [[File:Concentració_contra_Mazón_i_el_Partit_Popular_i_en_record_de_les_víctimes_de_la_DANA_a_València_20241107_09.jpg|thumb|Manifestada contra a Mazón e su Partidu populare in ammentu de is vìtimas de sa DANA in [[Valentzia|Valèntzia]].]] A su presidente de sa Comunidade Valentziana Carlos Mazón si cuntestat de àere leadu a pagu contu is allarmes de s'autoridade meteo natzionale, chi giai su 29 de su mese de ledàmene, cara a is 7 de mangianu avisaiat de possibilidade de eventos estremos. Isceti 11 oras a pustis, a inghìriu de is 20, cando totu sa zona fiat giai inundende·si, est arribbada a is telefoneddos de is residentes s'invitu apretosu de sa Protetzione Tzivile a non si mòvere in totu sa provìntzia.<ref>{{Tzita web|url=https://tg24.sky.it/mondo/2024/10/30/alluvione-valencia-spagna-polemica|tìtulu=Alluvione Spagna, è polemica sul ritardo di allerta e soccorsi|autore=Sky TG24|data=2024-11-04|atzessu=2024-11-23}}</ref> Su 9 de onniasantu, duncas, unos 130000 persones ant manifestadu in is caminos de Valèntzia pedende sa dimissione de su guvernadore, acusande·ddu de pèssima gestione de sa fase de apretu. Àteros corteos ant sighidu in tzitades medas de Ispànnia, fintzas contra su guvernu tzentrale.<ref name=":6">{{Tzita web|url=http://it.euronews.com/my-europe/2024/11/10/valencia-sale-ancora-il-bilancio-delle-vittime-oltre-130mila-in-piazza-contro-il-governo-r|tìtulu=Valencia: sale ancora il bilancio delle vittime, 130mila in piazza|data=2024-11-10|atzessu=2025-10-05}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.repubblica.it/esteri/2024/11/09/news/alluvione_valencia_dimissioni_governatore_mazon_manifestazione-423608074/|tìtulu=La rabbia in piazza a Valencia, in decine di migliaia chiedono le dimissioni del governatore Mazón|data=2024-11-09|atzessu=2024-11-10}}</ref> Is autoridades de Valèntzia ant esclùdidu sa dimissione de su guvernu regionale, mentras sighiat a crèschere s'arrenegu pro sa risposta a su disacatu.<ref>{{Tzita web|url=http://it.euronews.com/my-europe/2024/11/11/cresce-la-rabbia-per-la-risposta-alle-alluvioni-in-spagna-governo-di-valencia-esclude-dimi|tìtulu=Il governo di Valencia non si dimetterà per la risposta alle alluvioni|data=2024-11-11|atzessu=2025-10-05}}</ref> A pustis, su 15 de onniasantu de su 2024, custos at ammìtidu de àere fatu "faddinas" in sa gestione de s'apretu e s'est iscusadu, promitende de "non transire is responsabilidades suas", ma non finas a su puntu si dimìtere, reclamadas in pratza dae 130000 valentzianos e de totu is fortzas de opositzione.<ref>{{Tzita web|url=https://www.ansa.it/sito/notizie/mondo/europa/2024/11/15/governatore-valencia-ho-fatto-errori-mi-scuso_dc954d47-4111-4342-932c-5ca3f4d027b4.html|tìtulu=Governatore Valencia, 'ho fatto errori, mi scuso' - Europa - Ansa.it|data=2024-11-15|atzessu=2024-11-22}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.ansa.it/sito/notizie/mondo/2024/11/15/il-governatore-di-valencia-riconosce-i-suoi-errori-ma-non-si-dimette_d70812dd-f274-4747-8c4a-3df1f2524696.html|tìtulu=Il governatore di Valencia riconosce i suoi errori, ma non si dimette - Notizie - Ansa.it|data=2024-11-15|atzessu=2024-11-22}}</ref> Su 27 de onniasantu, mentras su Premier Pedro Sánchez interveniat a su Cungressu<ref>{{Tzita web|url=https://stream24.ilsole24ore.com/video/italia/spagna-sanchez-annuncia-nuovo-pacchetto-aiuti-alluvionati-oltre-2-mld/AGL7RQRB|tìtulu=Spagna, Sanchez annuncia nuovo pacchetto aiuti per alluvionati da oltre 2 mld|data=2024-11-27|atzessu=2024-11-27}}</ref>, Sky News at publicadu un'inchesta subra de su manìgiu de s'apretu a banda de sas autoridades locales.<ref>{{Tzita web|url=https://news.sky.com/story/why-were-we-not-warned-on-time-a-timeline-of-the-spanish-flood-disaster-13261188|tìtulu='We've been treated worse than animals': A timeline of the Spanish flood disaster|atzessu=2024-11-27}}</ref> [[File:Mazón_dimissió,_graffiti_al_carrer_de_Roters,_València.jpg|thumb|Grafitu chi domandat is dimissiones de Carlos Mazón ([[Valentzia|Valèntzia]])]] == Risposta == === Agiudu de su guvernu ispanniolu === Su 5 de onniasantu de su 2024 est essida sa noa chi su guvernu ispagnolu at aprovadu unu pranu de agiudos pro tzitadinos, traballadores e aziendas corfidas dae s'alluvione de 10,6 milliardos de èuro. Sa die in antis, su [[Comunidade Valenciana|presidente de sa provìntzia]], Carlos Mazón<ref>{{Tzita web|url=https://www.ansa.it/sito/notizie/topnews/2024/11/05/sanchez-106-miliardi-di-aiuti-per-gli-alluvionati_06dbb8ab-0231-4784-bb6e-625556438c44.html|tìtulu=Sánchez, 10,6 miliardi di aiuti per gli alluvionati - Ultima ora - Ansa.it|data=2024-11-05|atzessu=2024-11-23}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://ilmanifesto.it/il-piano-sanchez-undici-miliardi-per-gli-alluvionati|tìtulu=Il piano Sánchez, undici miliardi per gli alluvionati|data=2024-11-05|atzessu=2024-11-23}}</ref>, aiat domandadu unu contributu de a su mancu 34 milliardos pro parare fronte a is ispesas de fràigu nou e sustentamentu econòmicu.<ref>{{Tzita web|url=https://quifinanza.it/economia/valencia-aiuti-governo/862691/|tìtulu=Valencia alluvionata: la Spagna mobilita 11 miliardi, ma la regione punta a 34|data=2024-11-06|atzessu=2024-11-23}}</ref> Su 11 de onniasantu su primu ministru ispagnolu, Pedro Sánchez, at annuntziadu unu pachete nou de agiudos de su valore de agumai 3,8 milliardos de èuro.<ref>{{Tzita web|url=https://www.meteoweb.eu/2024/11/alluvione-spagna-nuovo-pacchetto-aiuti/1001687727/|tìtulu=Alluvione Spagna, arriva un nuovo pacchetto di aiuti: l'annuncio del primo ministro|autore=Stefano Vitetta|data=2024-11-11|atzessu=2024-11-23|dataarchìviu=2024-11-13|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20241113040239/https://www.meteoweb.eu/2024/11/alluvione-spagna-nuovo-pacchetto-aiuti/1001687727/|urlmortu=eja}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.lapresse.it/esteri/2024/11/11/alluvione-valencia-sanchez-stanziati-oltre-3-miliardi-e-mezzo-di-euro-per-lemergenza/|tìtulu=Alluvione Valencia, Sanchez: "Stanziati oltre 3 miliardi e mezzo di euro per l'emergenza" - LaPresse|data=2024-11-11|atzessu=2024-11-23}}</ref> Su 4 de ghennàrgiu de su 2025 est essida sa noa chi su guvernu ispanniolu s'at fàghere càrrigu de su 100% de s'ispesa pro su fràigu de is edifìtzios e is infrastruturas pùblicas in is prus de 70 comunos corfidos.<ref>{{Tzita web|url=https://www.swissinfo.ch/ita/madrid-pagher%C3%A0-ricostruzione-dei-danni-dell'alluvione-a-valencia/88675347|tìtulu=Madrid pagherà ricostruzione dei danni dell'alluvione a Valencia|autore=S. W. I. swissinfo.ch|data=2025-01-04|atzessu=2025-10-05}}</ref> == Riferimentos == <references /> [[Categoria:Ispagna]] duw0jwkr2imywoqbghizzxbr6gh10f6 Cuntierra:Inundamentu in Ispànnia de su 2024 1 23471 190399 190020 2026-07-24T01:45:13Z InternetArchiveBot 10458 Notìfica de fontes modificadas chi bisòngiant de una revisione) #IABot (v2.0.9.5 190399 wikitext text/x-wiki == Ispànnia = Ispagna == Saludi a totus. Aberru s'arraxonada ca in Wikipedia no si faint gherras de càmbius. Teneus s'arrègula chi sa grafia de is àterus impitadoris, a su mancu candu no est una faddina crara, no si càmbiat. Sa LSC amitit (a dolu mannu) siat su grafema GN siat su càmbiu cun NNI, a foras de "Sardigna" chi no amitit forma dòpia. Domandu duncas de torrai a sa versioni chi ia postu deu, ca preferu custa forma puru po coerèntzia cun su grafema GL chi càmbiat a LLI. -- [[Usuàriu:PNNu|PNNu]] ([[Cuntierra usuàriu:PNNu|cuntierra]]) 20:01, 27 Mar 2026 (CET) == Ligàmenes esternos modificados (Maju 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Inundamentu in Ispànnia de su 2024]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190019 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20241118164059/https://www.articulo14.es/espana-por-la-igualdad/comunidad-valenciana/se-confirma-la-tragedia-al-menos-13-muertos-por-la-dana-en-valencia-20241030.html annantu a https://www.articulo14.es/espana-por-la-igualdad/comunidad-valenciana/se-confirma-la-tragedia-al-menos-13-muertos-por-la-dana-en-valencia-20241030.html . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 02:42, 16 Maj 2026 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Trìulas 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Inundamentu in Ispànnia de su 2024]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190398 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20241113040239/https://www.meteoweb.eu/2024/11/alluvione-spagna-nuovo-pacchetto-aiuti/1001687727/ annantu a https://www.meteoweb.eu/2024/11/alluvione-spagna-nuovo-pacchetto-aiuti/1001687727/ . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 03:45, 24 Trì 2026 (CEST) dkxzh8sk2tvl19ihll5widkzk06pqmm Cuntierra:TRIX (sistema operativu) 1 23497 190407 190101 2026-07-24T03:48:46Z InternetArchiveBot 10458 Notìfica de fontes modificadas chi bisòngiant de una revisione) #IABot (v2.0.9.5 190407 wikitext text/x-wiki == Ligàmenes esternos modificados (Maju 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 2 ligàmene(s) esternu(os) in [[TRIX (sistema operativu)]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190030 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20181104161406/https://www.gnu.org/bulletins/bull2.txt annantu a https://www.gnu.org/bulletins/bull2.txt *Archìviu https://web.archive.org/web/20240705152046/https://www.gnu.org/software/hurd/history.html annantu a https://www.gnu.org/software/hurd/history.html . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 04:40, 16 Maj 2026 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Làmpadas 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[TRIX (sistema operativu)]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190100 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20200511025028/http://www.gnu.org/gnu/manifesto.html annantu a https://www.gnu.org/gnu/manifesto.html . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 05:39, 3 Làm 2026 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Trìulas 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[TRIX (sistema operativu)]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190406 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/19980126190341/https://www.gnu.org/philosophy/stallman-kth.html annantu a https://www.gnu.org/philosophy/stallman-kth.html . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 05:48, 24 Trì 2026 (CEST) 4ni711g86r7qpg8qwj896ti27wrybnu Cuntierra:Sarvadore Cubeddu 1 23550 190403 2026-07-24T03:31:12Z InternetArchiveBot 10458 Notìfica de fontes modificadas chi bisòngiant de una revisione) #IABot (v2.0.9.5 190403 wikitext text/x-wiki == Ligàmenes esternos modificados (Trìulas 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Sarvadore Cubeddu]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190402 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20230210214256/https://www.youtg.net/canali/lingua-sarda/7dies/156-7dies/25856-7dies-puntata-5 annantu a https://www.youtg.net/canali/lingua-sarda/7dies/156-7dies/25856-7dies-puntata-5 . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 05:31, 24 Trì 2026 (CEST) p3niu05cc60d3ijoip6lkl52wqfg3av