Wikipedia scwiki https://sc.wikipedia.org/wiki/P%C3%A0gina_printzipale MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Media Ispetziale Cuntierra Usuàriu Cuntierra usuàriu Wikipedia Cuntierra Wikipedia File Cuntierra file MediaWiki Cuntierra MediaWiki Template Cuntierra template Agiudu Cuntierra agiudu Categoria Cuntierra categoria TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk ETA 0 11114 190433 187952 2026-07-27T14:55:31Z SamSard 25038 190433 wikitext text/x-wiki {{LSC}} [[File:Logo of Euskadi Ta Askatasuna.png|thumb|right|300px]] '''Euskadi Ta Askatasuna''' (chi in [[limba basca]] cheret nàrrere “Paìsu Bascu e Libertade”), connota cun sa sigla sua ETA, est istada un’organizatzione armada basca chi si proclamat independentista, patriòtica, sotzialista e rivolutzionària. Dae sa creatzione de sa prima ETA, sunt esìstidas organizatziones diferentes, cun su matessi nùmene, nàschidas comente resurtadu de argunas iscissiones. In ocasiones diferentes sunt esìstidas duas organizatziones distintas chi currispondiant a sa matessi sigla e, a bias e pro pagu tempus, finas tres. Teniat comente finalidade prioritària s’indipendèntzia de su chi su natzionalismu bascu cramat “Euskal Herria”, dae sos Istados de [[Ispagna]] e [[Frantza]], e su fràigu de un’istadu sotzialista. Pro bi cròmpere, tirat profetu dae assassìnios, secuestros, terrorismu e s’estorsione econòmica, siat in Ispagna siat, in manera ocasionale, in Frantza, in sa chi cramant “luta armada”. == Istòria == Fundada in su 1958, durante sa [[Ispagna franchista|ditadura franchista]], pustis de s’espulsione de membros de sa gioventude de su [[Partidu Natzionalista Bascu]], aiat cumpridu sa prima atzione violenta sua in su mese de trìulas de su 1961 e, a sa prima, aiat tentu s'apoju de una parte de sa gente, ca fiat cunsiderada un'organizatzione in prus chi s’oponiat a su regìmene franchista. A pustis de su protzessu democratizadore cumintzadu in su 1977, non cumpartzidu dae ETA, aiat cumintzadu a pèrdere sustentu pùblicu, e sos atos suos fiant cundennados e cunsiderados comente terroristas dae sa majoria istremenada de sas fortzas polìticas e sotziales, dae s’aprovatzione de s’Istatutu de Guernica in su 1979 finas a s’atualidade, in ue sa cunditzione sua terrorista est ammìntida in totu dae Istados e organizatziones internatzionales medas, comente [[Ispagna]], [[Frantza]], [[Rennu Unidu]], [[Istados Unidos]], [[Canada]], [[Venezuela]], su [[Cussìgiu de Europa]], s’[[Unione Europea]], s’[[Organizatzione de Istados Iberoamericanos]], sas [[Natziones Unidas]] o s’[[Europol]]. [[Amnesty International|Amnistia Internatzionale]] at cundennadu prus de una bia sas atziones de s’ETA, cunsiderende·las comente crìmines o abusos graes contra a sos deretos umanos, su chi non l’at impeigadu de criticare sa polìtiga antiterrorista de su guvernu ispagnolu, in particulare su regìmene de incomunicatzione chi diat cunsentire su malu tratu o sa [[tortura]] de sos presoneris, cunforma a custa ONG. Dae su 2002, sos partidos polìticos [[Batasuna]], [[Atzione Natzionalista Basca]] e [[Partidu Comunista de sas Terras Bascas]] sunt istados illegalizados dae su [[Tribunale Supremu]] pro sos ligàmenes issoro cun ETA, a pustis de sas riformas legislativas adotadas dae sas [[Cortes Generales]] de proposta de su guvernu de [[José Maria Aznar]]. Su [[Tribunale Costitutzionale]] aiat refudadu sos ricursos presentados dae sos tres partidos e su [[Tribunale Europeu de sos Deretos Umanos]] at negadu sas dimandas postas dae sos primos duos. Dae su 1976, sos guvernos ispagnolos ant esploradu su caminu de su diàlogu pro l’agabbare cun s’atividae terrorista de ETA, istabilende cuntatos cun ETA, cun su resurtadu de trèguas e tzessatzione de su fogu. Dae sa firma de su [[Patu de Estella]] de su 1998, b'at àpidu unos cantos patos de ETA cun diferentes fortzas polìticas. Su 20 de santugaine de su 2011, tres dies a pustis de sa “[[Cunferèntzia Internatzionale pro promòere sa risolutzione de su cunflitu in su Paìsu Bascu]]” in Donostia/San Sebastian, s'organizatzione armada aiat annuntziadu cun unu comunicadu “[[sa tzelada definitiva de s’atividade sua armada]]”. lcq7s5shoawz5nw41d1nd36gzhr9gb9 Gherra in s'Irlanda de su Norte 0 23006 190429 186570 2026-07-27T14:27:28Z SamSard 25038 190429 wikitext text/x-wiki {{CAM}} '''Sa gherra in s'Irlanda de su Norte''' (in inglesu ''The Troubles'', in irlandesu ''Na Trioblóidí)'' fiat una cumbàta in su [[Irlanda|norte de s'irlanda]], intra s'[[Rennu Unidu|istadu Britannicu]] e is grúpus para-militaris irlandesus cumenti s'[[IRA|Esércitu Repúbbricanu Irlandesu]], sa [[Esércitu Repúbbricanu Irlandesu Provvisòriu P.I.R.A|Esércitu Repúbbricanu Irlandesu Provvisòriu]], s'[[Esercitu Irlandesu de Liberatzione Natzionale|Esércitu Irlandesu de liberatzioni natzionali]] chi ant gherrau po s'unificatzioni de s'isula de s'Irlanda intrea, contra atrus grùpus para-militaris sentzíllus a su poderi britannicu a sus 'e s'irlanda cumenti sa [[UVF|Ulster Volunteer Force]], sa [[UDA|Ulster Defence Association]] e sa [[LVF|Loyalist Volunteer Force]]. Sa gherra fiat incumintzada in su 1968 fintze su 1998, acabada de su [[Accódriu de chenàbura sànta]]. 02oaz6fhouujbxb7xhhnpl67c5axluu 190430 190429 2026-07-27T14:27:59Z SamSard 25038 190430 wikitext text/x-wiki {{CAM}} '''Sa gherra in s'Irlanda de su Norte''' (in inglesu ''The Troubles'', in irlandesu ''Na Trioblóidí)'' fiat una cumbàta in su [[Irlanda|norte de s'irlanda]], intra s'[[Rennu Unidu|istadu Britannicu]] e is grúpus para-militaris irlandesus cumenti s'[[IRA|Esércitu Repúbbricanu Irlandesu]], sa [[Esércitu Repúbbricanu Irlandesu Provvisòriu P.I.R.A|Esércitu Repúbbricanu Irlandesu Provvisòriu]], s'[[Esércitu Irlandesu de Liberatzione Natzionale|Esércitu Irlandesu de liberatzioni natzionali]] chi ant gherrau po s'unificatzioni de s'isula de s'Irlanda intrea, contra atrus grùpus para-militaris sentzíllus a su poderi britannicu a sus 'e s'irlanda cumenti sa [[UVF|Ulster Volunteer Force]], sa [[UDA|Ulster Defence Association]] e sa [[LVF|Loyalist Volunteer Force]]. Sa gherra fiat incumintzada in su 1968 fintze su 1998, acabada de su [[Accódriu de chenàbura sànta]]. 9kg6d9axj3i0y0ovrq2k2n2hslbx4c6 Esércitu Repúbbricanu Irlandesu Provvisòriu 0 23097 190426 186572 2026-07-27T14:22:43Z SamSard 25038 190426 wikitext text/x-wiki {{CAM}} [[File:Provisional Irish Republican Army Badge.svg|thumb|right|200px|Su simbulu de su PIRA.]] S''''Esércitu Repúbbricanu Irlandesu Provvisòriu''' ('''PIRA;''' in Ingresu: ''Provisional Irish Republican Army;'' in Irlandesu: ''Óglaigh na hÉireann''), ufitzialmenti connotu cumenti '''IRA''' e cun su nomini privàu cumenti '''Provos''', fiat una fortza para-militari Repùbbricana irlandesa chi chircaiat de pònni acabu a su guvernu britànnicu in s'isula de s'[[Irlanda]] po agiudai sa Re-unificatzioni irlandesa e de fài una repùbbrica indipendenti chi abarrat totu s'Irlanda. Est istadu su grupu para-militari prus ativu de sa [[Gherra in s'Irlanda de su Norte]]. o7yt1aanjqu9vosp87zcxv7pb3aggxk 190427 190426 2026-07-27T14:24:38Z SamSard 25038 190427 wikitext text/x-wiki {{CAM}} [[File:Provisional Irish Republican Army Badge.svg|thumb|right|200px|Su simbulu de su PIRA.]] S''''Esércitu Repúbbricanu Irlandesu Provvisòriu''' ('''PIRA;''' in Ingresu: ''Provisional Irish Republican Army;'' in Irlandesu: ''Óglaigh na hÉireann''), ufitzialmenti connotu cumenti '''IRA''' e cun su nomini privàu cumenti '''Provos''', fiat una fortza para-militari Repùbbricana irlandesa chi chircaiat de pònni acabu a su guvernu britànnicu in s'isula de s'[[Irlanda]] po agiudai sa Re-unificatzioni irlandesa e de fài una repùbbrica indipendenti chi abarrat totu s'Irlanda. Est istadu su grupu para-militari prus ativu de sa [[Gherra in s'Irlanda de su Norte]] dae su 1969 a su 1998 in atividadi militari continua, acabendi cumenti organizatzioni in su 2005. e27nkdct0obvhhtvs8jnwlmvleitgy5 190428 190427 2026-07-27T14:25:46Z SamSard 25038 190428 wikitext text/x-wiki {{CAM}} [[File:Provisional Irish Republican Army Badge.svg|thumb|right|200px|Su simbulu de su PIRA.]] S''''Esércitu Repúbbricanu Irlandesu Provvisòriu''' ('''PIRA;''' in Ingresu: ''Provisional Irish Republican Army;'' in Irlandesu: ''Óglaigh na hÉireann''), ufitzialmenti connotu cumenti '''IRA''' e cun su nomini privàu cumenti '''Provos''', fiat una fortza para-militari Repùbbricana irlandesa chi chircaiat de pònni acabu a su guvernu britànnicu in s'isula de s'[[Irlanda]] po agiudai sa [[Re-unificatzioni irlandesa]] e de fài una repùbbrica indipendenti chi abarrat totu s'Irlanda. Est istadu su grupu para-militari prus ativu de sa [[Gherra in s'Irlanda de su Norte]] dae su 1969 a su 1998 in atividadi militari continua, acabendi cumenti organizatzioni in su 2005. luhiiun78gf0min9otghhb51lcti6jt 190434 190428 2026-07-27T15:11:37Z SamSard 25038 SamSard moved page [[Esércitu Repúbbricanu Irlandesu Provvisòriu P.I.R.A]] to [[Esércitu Repúbbricanu Irlandesu Provvisòriu]] 190428 wikitext text/x-wiki {{CAM}} [[File:Provisional Irish Republican Army Badge.svg|thumb|right|200px|Su simbulu de su PIRA.]] S''''Esércitu Repúbbricanu Irlandesu Provvisòriu''' ('''PIRA;''' in Ingresu: ''Provisional Irish Republican Army;'' in Irlandesu: ''Óglaigh na hÉireann''), ufitzialmenti connotu cumenti '''IRA''' e cun su nomini privàu cumenti '''Provos''', fiat una fortza para-militari Repùbbricana irlandesa chi chircaiat de pònni acabu a su guvernu britànnicu in s'isula de s'[[Irlanda]] po agiudai sa [[Re-unificatzioni irlandesa]] e de fài una repùbbrica indipendenti chi abarrat totu s'Irlanda. Est istadu su grupu para-militari prus ativu de sa [[Gherra in s'Irlanda de su Norte]] dae su 1969 a su 1998 in atividadi militari continua, acabendi cumenti organizatzioni in su 2005. luhiiun78gf0min9otghhb51lcti6jt Esércitu Irlandesu de Liberatzione Natzionale 0 23552 190431 2026-07-27T14:43:38Z SamSard 25038 Pàgina creada cun ' '''S'Esércitu Irlandesu de Liberatzione Natzionale''' (in [[Limba inglesa|inglesu]] ''Irish National Liberation Army'' '''INLA''', in [[Gaelicu Irlandesu|gaelicu]] ''Arm Saoirse Náisiúnta na hÉireann'') est unu grupu para-militare istoricu de ideale [[Comunismu|comunista]] repubricanu irlandesu chi at partetzipau in sa [[Gherra in s'Irlanda de su Norte]] dae su 1974 a su 1998, acabende is operatziones militares suas in manera ufitziale in su 2009. Su grupu est ga…' 190431 wikitext text/x-wiki '''S'Esércitu Irlandesu de Liberatzione Natzionale''' (in [[Limba inglesa|inglesu]] ''Irish National Liberation Army'' '''INLA''', in [[Gaelicu Irlandesu|gaelicu]] ''Arm Saoirse Náisiúnta na hÉireann'') est unu grupu para-militare istoricu de ideale [[Comunismu|comunista]] repubricanu irlandesu chi at partetzipau in sa [[Gherra in s'Irlanda de su Norte]] dae su 1974 a su 1998, acabende is operatziones militares suas in manera ufitziale in su 2009. Su grupu est galu in atividade politica. Fundadu dae unu distaccu in intro de sa [[PIRA]], teniat cumente obietivu sa liberatzione de is 6 provintzias istoricas de su norte de s'Irlanda dae sa domadura Britanica e sa costitutzione de unu istadu irlandesu sotzialista. piatrn13napk59y5ivcqfoo05o9jhn5 190432 190431 2026-07-27T14:51:31Z SamSard 25038 190432 wikitext text/x-wiki '''S'Esércitu Irlandesu de Liberatzione Natzionale''' (in [[Limba inglesa|inglesu]] ''Irish National Liberation Army'' '''INLA''', in [[Gaelicu Irlandesu|gaelicu]] ''Arm Saoirse Náisiúnta na hÉireann'') est unu grupu para-militare istoricu de ideale [[Comunismu|comunista]] repubricanu irlandesu chi at partetzipau in sa [[Gherra in s'Irlanda de su Norte]] dae su 1974 a su 1998, acabende is operatziones militares suas in manera ufitziale in su 2009. Su grupu est galu in atividade politica. Fundadu dae unu distaccu in intro de sa [[Esércitu Repúbbricanu Irlandesu Provvisòriu P.I.R.A|PIRA]], teniat cumente obietivu sa liberatzione de is 6 provintzias istoricas de su norte de s'Irlanda dae sa domadura Britanica e sa costitutzione de unu istadu irlandesu sotzialista. nhsr1cho1sfxgrosricehx0y463om3e Esércitu Repúbbricanu Irlandesu Provvisòriu P.I.R.A 0 23553 190435 2026-07-27T15:11:37Z SamSard 25038 SamSard moved page [[Esércitu Repúbbricanu Irlandesu Provvisòriu P.I.R.A]] to [[Esércitu Repúbbricanu Irlandesu Provvisòriu]] 190435 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Esércitu Repúbbricanu Irlandesu Provvisòriu]] tl3cdhcaag2s0x4kofw50w2oq9c5z99