Wikipedia scwiki https://sc.wikipedia.org/wiki/P%C3%A0gina_printzipale MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Media Ispetziale Cuntierra Usuàriu Cuntierra usuàriu Wikipedia Cuntierra Wikipedia File Cuntierra file MediaWiki Cuntierra MediaWiki Template Cuntierra template Agiudu Cuntierra agiudu Categoria Cuntierra categoria TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1673 190809 157231 2026-09-19T22:52:48Z Ciaurlec 3329 190809 wikitext text/x-wiki {{s}} {{Variant|LOG}} [[File:Encyclopedie de D'Alembert et Diderot - Premiere Page - ENC 1-NA5.jpg|thumb|Sa cobertina de sa prima edizione de su [[1751]] de su primu volume]] S' '''Enciclopedìa''' est un obera de riferimentu e unu compendiu chi cuntenit diversas notizias de diversos ramos de s'ischire. E amustrat sos varios argumentos in òrdine alfabèticu. Su nùmene benit dae su grecu ''enkyklopaideia'', est a nai ''imparu cumpridu''. Sas enciclopedìas esistin dae pius de 2000 annos; sa pius antiga podet esse cunsiderada sa [[Naturalis Historia]] de [[Plinio (su essu)|Plinio]]. Meda importante est istada in s' [[istòria]] moderna (sa [[Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers]]) criada in [[Frantza]] in su periodo de s'[[Illuminismu]] dae [[Denis Diderot]] e [[Jean le Rond D'Alembert]]. Sa Enciclopedìa fit istada pubricada a volumes singolos a partire dae su 1751 a su [[1772]]. * Sinònimos: enciclopedia, entziclopedia [[Categoria:Enciclopedias| ]] [[Categoria:Sièntzias]] pazwg6po4ljawlbp2h841i4ejzs2azy 0 1843 190815 183314 2026-09-19T22:55:40Z Ciaurlec 3329 levato dalla categoria meno specifica 190815 wikitext text/x-wiki {{Variant|ISFUNDU=yellow|ORU=red|NUG}}Sa '''matemàtica''' est un'issièntzia, tra sas prus de importu e anticas de su mundu. == Finalidades de sa Matemàtica == Sa paràula "matemàtica" benit de su [[limba grega|gregu]] μάθημα (''máthema''), tradusiditzu cun sas paràulas "iscièntzia", "connoschèntzia" o "imparu"; μαθηματικός (''mathematikós'') cheret narrer "disizosu de imparare". Cun custa paràula oe mutimus sa dissiprina chi, chistionende a s'ingrussu, podimus narrer chi abàidat a sos protzedimentos chi permitent de ponner e resolver chistiones chi pertocant cantidade, tirada e figuras ispatziales, moimentos de corpos e chi istùdiat sos mètodos chi permitent de manizare de manera generale custos protzedimentos. Sa matemàtica tenet unu connotu antigu in totu sos pòpulos; si fit dodada de mètodos e ogetos pretzisos, e duncas impunnaiat a arribare a su ''status'' de iscièntzia, at passu passu alladiadu sas argumentos de sa chirca sua e ispainadu sos campos chi podet agiudare cun càrculos e modellos. Est de importu chi in unas cantas limbas a sa paràula singulare preferant su prurale ''matemàticas''. Totu assentant chi sa matemàtica sighit a tenner resurtados de fatu e de bisura de importu mannu. In s'istòria sua longa bi sunt istados tempos de grande crèschida e de istentu de sos istùdios. Custu in parte pro s'importu de sas personas bonas a donare aportos meda innoadores e craridores e de istrumbulare sa chirca matemàtica gràtzias a sas calidades issoro de imparadores. Sa manera de traballare e de comunicare de sos matemàticos, reduit meda sos atopos de faddinas o de malu cumprendimentu. In s'istòria de sa matemàtica faghet a bier una cuntierra continuada de duas maneras de intender s'iscièntzia: una chi abàidat a sas aprigaduras, e una chi abàidat a sa sistemadura teòrica. A segunda de sas edades e de sos ambientes binchiat s'una o s'àtera. == Argumentos de sa Matemàtica == Circhemus como de sinnalare a s'ingrussu sos argumentos ogetos de sa chirca matemàtica, mustrende una ispètzia de caminu ghiadu acostende passu passu sos problemas, sas resonadas e sas sistemaduras teòricas. Sos primos problemas chi portant a s'acostare a sa matemàtica sunt sos chi faghet a afrontare cun s'[[aritmètica]]: sunt càrculos fatos cun sas bator oberatziones chi podent pertocare contabilidade siendale, aprètziu de mannàrias geomètricas o mecànicas, càrculos pro ogetos e tècnicas chi agatamus in sa vida de onni die. Sos prus simpres de custos càrculos faghet a los fagher serbende·si petzi de [[nùmeru naturale|nùmeros interos naturales]], ma luegus sos probremas de càrculu rechedent de poder manigiare sos [[Nùmeru interu acapiadu|nùmeros interos acapiados]] e sos [[nùmeru ratzionale|nùmeros ratzionales]]. Sos probremas de càrculu prus simpres los resolvimus cun fòrmulas chi torrant resurtados consighiditzos. Faghende prus difìtziles sos enuntziados nois depimus serbire de [[ecuatzione]]s. Sas prus simpres sunt sas lineares, e ca a issas portant sas chistiones geomètricas prus simpres, e ca sunt resolviditzas, totas o gasì, cun protzessos istandard. In sa geometria prana elementare ponimus finas problemas de costrutzione chi rechedent de aprofundire unas cantas costrutziones geomètricas. In sas fòrmulas e in sas ecuatziones est megius a fagher intrare paràmetros cun balore no definidu: de gasi podemus disponner de ainas de portada prus generale, chi permitent de cunsighire economias mannas de cunsideru. Pro apretziare megius sas fòrmulas e pro resolver medas tipos de ecuatziones est abisòngiu a pensare unu [[càrculu literale]] chi permitat de aminudare unas cantas fòrmulas. Sas règulas de custu càrculu literale cumponent s'[[àlgebra elementare]] chi faghet a cunsiderare una tècnica chi podet esser utilosa pro totos. Primos bisòngios de impostare unu sistema e duncas bisòngiu de astratzione: arribamus a istudiare sas istruturas. == Partes de sa Matemàtica == === Cantidades === {| style="border:1px solid #999; text-align:center;" cellspacing="20" align="center" | <math>1, 2, \ldots \,\!</math> || <math>0, 1, -1, \ldots \,\!</math> || <math>\frac{1}{2}, \frac{2}{3}, 0.125,\ldots \,\!</math> || <math>\pi, e, \sqrt{2},\ldots \,\!</math> || <math>i, 3i+2, e^{i\pi/3},\ldots \,\!</math> |- | [[Nùmeros naturales]] || [[Nùmeros intregos]] || [[Nùmeros ratzionales]] || [[Nùmeros reales]] || [[Nùmeros cumplessos]] |} [[Nùmeru]] -- [[Nùmeros naturales]] -- [[Pi Gregu]] -- [[Nùmeros interos]] -- [[Nùmeros ratzionales]] -- [[Nùmeros irratzionales]] -- [[Nùmeros cumplessos]] -- [[Nùmeros ipercumplessos]] <!-- -- [[Quaternioni]] -- [[Ottonioni]] -- [[Sedenioni]] --> -- [[Nùmeros iperriales]] -- [[Nùmeros surreales]] -- [[Nùmeros ordinales]] -- [[Nùmeros cardinales]] <!-- [[Numeri p-adici|Numeri ''p''-adici]] -- [[Sequenze di interi]] -- [[Costanti matematiche]]--> -- [[Nùmene de sos nùmeros]] -- [[Disfinidu]] === Ainas === {| style="border:1px solid #999; text-align:center;" cellspacing="20" align="center" width="50%" | <math>36 \div 9 =4 \,\!</math> | <math>x^2+3x+1=0 \,\!</math> | <math>\int 1_S\,d\mu=\mu(S) \,\!</math> |- | [[Aritmètica]] | [[Àlgebra]] | [[Anàlisi matemàtica|Anàlisi]] |- | <math> \frac {\partial p(x,y)} {\partial y} = \frac {\partial q(x,y) } {\partial x} \,\!</math> | [[File:Vectorfield jaredwf.png|96px]] | <math>\begin{matrix} A^{\mu \nu} B_{\sigma \tau}= T^{\mu\nu}_{\sigma \tau} \\ A^{\mu}_\nu B^\tau _\sigma = T^{\mu \tau}_{\nu \sigma } \end{matrix} \,\!</math> |- | [[Ecuatziones differentziales|Ecuatzione differentziale]] | [[Càrculu vetoriale]] | [[Càrculu tensoriale]] |- | [[File:Block diagram.png|96px]] | [[File:LorenzAttractor.png|96px]] | [[File:Daubechies20LowPassHighPass2DFilter.png|96px]] |- | [[Teoria de sos sistemas]] | [[Teoria de su caos|Teoria de su casinu]] | [[Lista de funtziones]] |} ==== Ainas [[informàtica]]s ==== In sos ùrtimos annos amus tentu a disposta medas pachitos software impunnados a automatisare s'esecutada de càrculos numèricos, sas elaboradas simbòlicas, sa fraigadura de gràficos e de ambientes de bisura e, pro cunsighèntzia, impunnados a agiudare s'istùdiu de sa matemàtica e s'adelantamentu de sos programas chi potzant esser diaderus funtzionales. De importu e capassidade manna sunt sas chi naramus [[Sistema de àlgebra informàtica|sistemas de àlgebra informàtica]] o finas cun su nòmene ingresu [[Computer algebra system]]s, incurtzadu in [[CAS]]. Sinnalamus unos cantos programas [[open source]] o comuncas a disposta a donu pro s'istùdiu de sa matemàtica: * [[Maxima]] est unu ''computer algebra system'' cun totu sas funtziones iscritu in [[Lisp]]. Est fundadu a pitzus de DOE-MACSYMA e distribuidu cun permissu [[GNU GPL]].[http://maxima.sourceforge.net/ http://maxima.sourceforge.net/] * [[Scilab]] est unu [[software]] creadu pro su [[càrculu numèricu]], abratzat unu muntone de funtziones adelantadas pro sos programas iscientìficos e [[ingenieria|ingenierìsticos]]. Faghet a agiungher funtziones noas iscritas in unos cantos limbàgios ([[C]], [[Fortran]]...) e manìgiat medas tipos de istruturas (listas, [[polinòmiu|polinòmios]], [[funtzione|funtziones ratzionales]], sistemas lineares..). [http://scilabsoft.inria.fr/ http://scilabsoft.inria.fr/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040727171441/http://scilabsoft.inria.fr/ |date=2004-07-27 }} * [[Maed]], software pro imparare pro resolver problemas simpres [http://sf.net/projects/maed/ Home Page]) * [[Octave]], limbàgiu de livellu artu ([http://www.octave.org Home Page]) === Istruturas === [[Àlgebra astrata]] -- [[Teoria de sos nùmeros]] -- [[Geometria algèbrica]] -- [[Grupu (matemàtica)|Teoria de sos grupos]] -- [[Monòide]]s -- [[Anàlisi matemàtica|Anàlisi]] -- [[Topologia]] -- [[Àlgebra lineare]] -- [[Teoria de sos grafos]] -- [[Àlgebra universale]] -- [[Teoria de sas categorias]] === Ispàtzios === [[Topologia]] -- [[Geometria]] -- [[Trigonometria]] -- [[Geometria algèbrica]] -- [[Geometria diferentziale]] -- [[Topologia diferentziale]] -- [[Topologia algèbrica]] -- [[Àlgebra lineare]] -- [[Geometria fratale]] -- [[Teoria de sa mesura]] -- [[Anàlisi funtzionale]] === Matemàtica apricada === [[Mecànica]] -- [[Anàlisi numèrica]] -- [[Otimizu (matemàtica)|Otimizu]] -- [[Probabilidade]] -- [[Istatìstica]] -- [[Matemàtica siendale]] === Fondamentos e mètodos === [[Filosofia de sa matemàtica]] -- [[Lògica matemàtica]] -- [[Teoria de sos modellos]] -- [[Teoria de sos umpares]] -- [[Teoria de sas categorias]] -- [[Tàula de sos sìmbulos matemàticos]] -- [[Lògica]] <!---== Matemàtica e istòria == *[[Panoràmica istòrica (matemàtica)|Panoràmica istòrica]] *[[Panoràmica istòrica de sas nodaduras matemàticas]] *[[Iscritos de istòria de sa matemàtica]] *[[Cronologia de sa matemàtica]] *[[Istòria de s'imparòngiu de sa matemàtica]] == Personas, prèmios e garas == [[Matemàticos A-C]] - [[Matemàticos D-L]] - [[Matemàticos M-R]] - [[Matemàticos S-Z]] == Comunidade de sa matemàtica == * [[Organismos assotziados de sos matemàticos]] * [[Matemàtica in Internet]] * [[Giassos e pàginas (matemàtica)|Giassos e pàginas pro sa matemàtica]]---> == Unos cantos aforismas issupra sa matemàtica == * ''Sa '''matemàtica''' est sa litra chi Deus at impreadu pro iscrier s'universu.'' ([[Galileo Galilei]], [[1564]]-[[1642]]) * ''Sa '''matemàtica''' est prus de una forma de arte. '' ([[Takakazu Seki]], [[1642]]-[[1708]]) * ''Sa '''matemàtica''' est sa Vida de sos Deos.'' ([[Novalis]], [[1772]]-[[1801]]) * ''Sa '''matemàtica''' est unu limbàgiu.'' ([[Josiah Gibbs]], [[1839]]-[[1903]]) * ''Sa '''matemàtica''' la podimus definire comente s'iscièntzia inue no ischimus mai de ite semus chistionende, ne chi su chi naramus est beru.'' ([[Bertrand Russell]], [[1872]]-[[1970]]) * ''Sos '''matemàticos''' sunt maistros de pannu amachiados: cosint "tota sa bistimenta chi faghet" isperende de fagher finas carchi cosa bona a la ponner a beru.'' (forsis de [[David van Dantzig]], [[1900]]-[[1959]]) * ''Su limbàgiu de sa '''matemàtica''' funtzionat finas foras de contu in sas iscièntzias naturales [...] unu donu ispantosu chi no cumprendimus ne meressimus.'' ([[Eugene Wigner]], [[1902]]-[[1995]]) * ''Sa '''matemàtica''' est limbàgiu [...] e lògica.'' ([[Richard Feynman]], [[1918]]-[[1988]]) * ''A su cumentzu e a s'acabu tenimus su mistèriu. Diamus poder narrer chi tenimus su progetu de Deus. A custu mistèriu sa '''matemàtica''' si acostat, sena bi intrare.'' ([[Ennio De Giorgi]], [[1928]]-[[1996]]) * ''Sa '''matemàtica''' est cudda parte de iscièntzia chi dias poder sighire a fraigare finas si cras a mangianu, ischidende·ti, iscoberis chi s'universu no bi est prus.'' (remonadu dae [[Dave Rusin]]) * ''"Sos matemàticos faeddant cun Deus, sos fìsicos faeddant cun sos matemàticos, sos àteros faeddant intre issos"'' - (ditzu anònimu) {{Sièntzias}}{{Artìculu de su mese|santugaine/ledàmene|2009}} [[Categoria:Matemàtica| ]] 86dsy61xlyl80yj7bth70q34jfcpv0k 0 1981 190812 143093 2026-09-19T22:54:00Z Ciaurlec 3329 190812 wikitext text/x-wiki {{s}} Sa '''Biologia''' (de su grecu βίος, biòs= bida e λόγος,logos= istudiu) est s'istùdiu de sa [[bida]] segundu sos mètodos de sa [[sièntzia]] moderna. Sa biologia includit medas materias ispissu funt cunsideradas indipendentis, is primus a proponi custu tremini fuint, in sos comintzos de XIX securu, Jean-Baptiste de Lamarck e Gottfried Reinhold Treviranus. ---- == Sos livellos de istùdiu de sa Biologia == * a livellu molecolari, cun sa biologia molecolari, sa biochimica e sa genetica molecolari; * a livellu tzellulari, cun sa citologia; * a livellu pluritzellulari, con sa fisiologia, anatomia e s'istologia; * a livellu de progressu de unu solu organismu, cun sa biologia de su progressu; * a livellu de pobolatzioni de organismos, cun sa genitica de sas pobolatzionis e cun sa etologia; * a livellu de medas generis, cun sa sistematica; * a livellu ancora pru mannu badi s'ecologia e sos ustudios de s'evolutzioni * e s'urtimu livellu ca esti progressendi in custus urtimus tempus esti la esobiologia, ca buscada sa vida foras de sa terra == == <gallery> File:Guriezo Adino vaca toro terneras.jpg|Animalia - Bos primigenius taurus File:Zboże.jpg|Planta - Triticum File:Morchella esculenta 08.jpg|Fungi - Morchella esculenta File:Fucus serratus2.jpg|Stramenopila/Chromista - Fucus serratus File:Gemmatimonas aurantiaca.jpg|Bacteria - Gemmatimonas aurantiaca (- = 1 Micrometer) File:Halobacteria.jpg|Archaea - Halobacteria File:Gamma phage.png|Virus - Gamma phage </gallery> {{Sièntzias}} [[Categoria:Biologia| ]] t2f65u2d0ywljy7fayonfjhnpspowph 0 2244 190813 127353 2026-09-19T22:54:27Z Ciaurlec 3329 190813 wikitext text/x-wiki {{Variant|LOG}}S''''aritmètica''' est unu campu de sa [[matemàtica]] chi istùdiat sas propriedades elementares de tzertas ''operatziones'' cun sos [[nùmeru (matemàtica)|nùmeros]], in ispètzia sos [[nùmeru intreu|nùmeros intreos]]. == Operatziones aritmèticas == Sas operatziones aritmèticas traditzionales sunt ''additzione'', ''sutratzione'', ''multiplicatzione'' e ''divisione'', mancari a bortas sos istudiosos pòngiant in sa dicsiprina finas operatziones prus adelantadas comente e s<nowiki>'</nowiki>''innartziamentu a podèntzia'', s'''estratzione de raighina'', sos ''logaritmos'' e s'impreu de sas ''percentuales''. Sos càrculos aritmèticos cherent fatos respetende s<nowiki>'</nowiki>''òrdine de sas operatziones''. == Teoria de sos nùmeros == Sa paràula ''aritmètica'' la impreamus finas cando chistionamus de sa ''teoria de sos nùmeros''. Custa istùdiat sas propriedades de sos 'intreos' umpare a sos 'nùmeros primos', sa [[pratzilidade]], e sas solutziones intreas de sas ecuatziones, chi sunt argumentos chi sunt creschende a lestru in sa matemàtica moderna. Inoghe incontramus su ''teorema fundamentale de s'aritmètica'' e sas ''funtziones aritmèticas''. == Imparamentu de s'aritmètica in s'iscola italiana == In generale in s'iscola de sos pitzinnos sos mastros imparant sos algoritmos de càrculu manuales pro fagher sas bator operatziones in s'umpare de sos nùmeros naturales e de sos nùmeros ratzionales positivos in sa forma deghimale; in sas de sos pitzocheddos sos algoritmos de custas operatziones matessi fatas cun fratziones e introduint s'umpare de sos nùmeros ratzionales e su de sos nùmeros reales. Semper sos pitzocheddos istùdiant sas operatziones de innartziamentu a podèntzia, de estratzione de raighina, de pratzidore comunu mannu e de multiplu comunu piticu. Umperaiat a imparare s'algoritmu manuale de estratzione de raighina cuadrada, ma como non lu faghent semper, ca medas professores preferint a imparare s'impreu de sas tàulas numèricas o su de su carcoladore tragaditzu. Sos istudiantes imparant finas a aprossimai sos resurtados. In sas iscolas de sos pitzocos istùdiant sos logaritmos; inoghe puru sunt passados dae s'imparu pro impreare su règulu carculadore a su de su carculadore o de s'elaboradore. Ambaduas custas ainas las impreant meda cando finint sos istùdios pro fagher càrculos numèricos. [[Categoria:Matemàtica]] 38pl5clst0wonrbd5u4a48rt5t064u2 0 2375 190808 143085 2026-09-19T22:52:28Z Ciaurlec 3329 190808 wikitext text/x-wiki '''Iscièntzia''' in su sentidu prus ampru si referit a calesisiat connoschèntzia o abilidade, mascamente (ma no petzi) cando faghet a la mesurare. Sa faedda ''iscièntzia'' descriet puru calesisiat campu de istùdiu sistemàticu o sa connoschèntzia tirada de unu istùdiu de gai. Prus a s'istrinta, ''iscièntzia'' si referit a unu sistema de achirire connoschèntzia fundadu in sa isperimentadura, e finas a su corpus de connoschèntzias organisadas chi sos òmines ant tiradu dae chircas de gai. Sos campos de iscièntzia sunt pro su prus classificados segundu duas lìneas printzipales: :* [[Iscièntzias naturales]], s'istùdiu de sos fenòmenos naturales; :* [[Iscièntzias sotziales]], s'istùdiu de su [[cumportamentu]] umanu e de sa [[sotziedade]]. {{Sièntzias}} [[Categoria:Sièntzias| ]] [[Categoria:Sièntzias sotziales]] 3eaxvby4a9se0r8isu72omb1gb8llk4 0 3035 190814 123041 2026-09-19T22:54:56Z Ciaurlec 3329 spostata su una categoria più specifica 190814 wikitext text/x-wiki {{stub}} S'<nowiki></nowiki>'''anàlisi numèrica''' est sa parte de sa [[matemàtica]] ke imperant is ordinadoris po computai problemas matemàticos e aère resurtadas numèricas, impreada sempre candu amus carculos comente [[integrales]], [[ecuatziones differentziales]] chi no se podent faghere cun sas manos. [[Category:Matemàtica]] irajml383cycp1p8dmu2ji6a2w43fvx 14 4557 190816 127015 2026-09-19T22:57:42Z Ciaurlec 3329 190816 wikitext text/x-wiki [[Categoria:Sièntzias sotziales]] [[Categoria:Istòria]] ftbigk6v7eeuwipefr43ng8ii1d9xob 0 6431 190810 161260 2026-09-19T22:52:56Z Ciaurlec 3329 190810 wikitext text/x-wiki {{s}}{{Variant|LSC}} Su '''prèmiu Nobel''' est una onorificèntzia chi benit assinnada dae su guvernu [[Isvetzia|isvedesu]], chi benit cunsinnada cada annu a persones chi si sunt distantas in sa chirca iscientìfica o in sas artes o pro àere contribuidu a megiorare sa sotziedade. Su premiu est istadu criadu pro voluntade de [[Alfred Nobel]], unu industriale isvedesu chi aiat inventadu sa [[dinamite]]. Su primu prèmiu Nobel est istadu assinnadu in su 1901. [[Categoria:Premiu Nobel]] [[Categoria:Literadura| ]] [[Categoria:Sièntzias]] gs5dywi8x6n4sz5u79benuhzo5cswfh 14 7129 190811 126835 2026-09-19T22:53:23Z Ciaurlec 3329 190811 wikitext text/x-wiki [[Categoria:Persones pro attividade]] [[Categoria:Sièntzias| ]] lams5rf86ma8lagdfuslorcx628g0pt 0 7311 190822 131390 2026-09-19T23:29:13Z Fróis 26447 /* */ 190822 wikitext text/x-wiki {{Variant|LOG}}[[File:利玛窦像，游文辉绘.jpg|thumb|220px|right|Matteo Ricci]] {{Bio |Nòmene = Matteo |Sambenàdu = Ricci |Sesso = M |LoguNascita = Macerata |DieMeseNascita = 6 de santuaine |AnnuNascita = 1552 |LoguMorte = Pechino |DieMeseMorte= 11 de maiu |AnnuMorte = 1610 |PreFaìna = |Faìna = matematicu |Epoca = |Epoca2 = |Faìna2 = geografu |Faìna3 = tradutore |FaìnaAltre = |Natzionalidade = italianu }} Gesuita, matematicu, geografu, cartografu. Omine de cultura manna. == Biografia == Fizu de una antiga e nobile familia aiat cominzadu a istudiare cun profittu mannu dae minore; a 9 annos aiat cominzadu a frecuentare su Collegiu de sos [[Gesuitas]] e a 16 annos est istadu mandadu a [[Roma]] a istudiare [[Giurisprudenza]]. In su [[1571]] est istadu ammittidu a su noviziadu de sos gesuitas. Matteu est partidu pro s'[[Oriente]] in su [[1577]] dae [[Coimbra]] e a poi de meses de viaggiu est approdadu a [[Goa]]. Dae inoghe est partidu pro [[Cocìn]] inue benit ordinadu preideru. Una olta in [[Macao]] Ricci pedit de andare a [[Shaozhou]] e a [[Pechino]]. Arrividi a Pechinu daboi de tantas peripezias sa prima olta in su [[1597]] e daboi bi est torradu in su [[1601]] cun autorizatzione iscritta de s'imperadore [[Wanli]]. In pagu tempus Ricci cunvertidi unu numeru mannu de funtzionarios de s'imperu, sos cales lu aian aggiuadu a tradurre testos iscientificos e a sa redatzione de su [[Mappamondo]]. Ada traduidu in latinu liberos de Confuciu, e in cinesu sos primos 6 liberos de sa [[Geometria]] de [[Euclide]], e testos de astronomia e geografia. Mortu a Pechino, est istadu sepultadu in unu terrinu offertu dae s'imperadore, e pro sa prima olta in s'istoria de sa Cina est istadu cunzessu unu terrinu de s'istadu pro un'istranzu. Ancora oe in Pechino esistit sa tumba sua. Giuliu Andreotti in su 2001 at bidu custa tumba, e torradu in Italia ada iscrittu unu liberu:"Un gesuita in Cina: Matteo Ricci, dall'Italia a Pechino". == Bibliografia == === in [[limba italiana|italianu]] === * AA.VV., (a cura di) Silvia Mostaccio, ''Evangelizzazione e globalizzazione. Le missioni gesuitiche tra storia e storiografia.'', Roma, 2010 * Michela Fontana, ''Matteo Ricci. Un gesuita alla corte dei Ming'', Milano, Mondadori, 2005 * Filippo Mignini, ''Matteo Ricci. Il chiosco delle fenici'', Ancona, Il Lavoro editoriale 2005 === in [[limba inglesa|inglesu]] === * [[Vincent Cronin]], ''The Wise Man from the West: Matteo Ricci and his Mission to China'' (1955) ISBN 0-00-626749-1 * [[Jonathan D. Spence]], ''The [[Memory Palace]] of Matteo Ricci'' (1985) [[Categoria:Italianos|Ricci, Matteo]] [[Categoria:Matematicos|Ricci, Matteo]] [[Categoria:Geografos|Ricci, Matteo]] [[Categoria:Gesuitas|Ricci, Matteo]] [[Categoria:Traduttores|Ricci, Matteo]] [[Categoria:Missionarios in Cina]] ok0yd034wvk7g1gw67ncuiix5ju2vcm 10 14256 190820 174122 2026-09-19T23:01:17Z Ciaurlec 3329 190820 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Europa |state = collapsed |title = [[Istados de su mundu]]{{,}}[[Istados de s'Europa|Europa]] |list1 = {{ALB}}{{,}}{{AND}}{{,}}{{ARM}}<ref name=C>Istadu o dipendèntzia fisicamente asiàtica ma generalmente cunsideradu europeu suta perfilu antròpicu</ref>{{,}}{{AUT}}{{,}}{{AZE}}<ref name="B">Istadu cun territòriu totu o in parte in [[Asia|Àsia]] segundu sas cunventziones geogràficas diferentes</ref>{{,}}{{BEL}}{{,}}{{BLR}}{{,}}{{BIH}}{{,}}{{BGR}}{{,}}{{HRV}}{{,}}{{DNK}}{{,}}{{EST}}{{,}}{{FIN}}{{,}}{{FRA}}{{,}}{{GEO}}<ref name="B"/>{{,}}{{DEU}}{{,}}{{GRC}}{{,}}{{IRL}}{{,}}{{ISL}}{{,}}{{SVK}}{{,}}{{SVN}}{{,}}{{ESP}}{{,}}{{SWE}}{{,}}{{CHE}}{{,}}{{ITA}}{{,}}{{LVA}}{{,}}{{LIE}}{{,}}{{LTU}}{{,}}{{LUX}}{{,}}{{MLT}}{{,}}{{MKD}}{{,}}{{MDA}}{{,}}{{MCO}}{{,}}{{MNE}}{{,}}{{NOR}}{{,}}{{NLD-R}}{{,}}{{POL}}{{,}}{{PRT}}{{,}}{{GBR}}{{,}}{{CZE}}{{,}}{{ROU}}{{,}}{{RUS}}<ref name="A">Istadu cun sa majoria de su territòriu in [[Asia|Àsia]]</ref>{{,}}{{SMR}}{{,}}{{SRB}}{{,}}{{CYP}}<ref name=C />{{,}}{{VAT}}{{,}}{{UKR}}{{,}}{{HUN}} |group2 = Istados ''de facto'' indipendentes |list2 = {{ABK}}<ref name="B"/>{{,}}{{Artsakh}}<ref name="C"/>{{,}}[[File:Flag_of_Donetsk_People's_Republic.svg|border|20x20px]] [[Repùblica Populare de Doneck|Doneck]]{{,}}{{KOS}}{{,}}[[File:Flag of the Lugansk People's Republic (Official).svg|border|20x20px]] [[Repùblica Populare de Lugansk|Lugansk]]{{,}}[[File:Flag of South Ossetia.svg|20x20px]] [[Ossètzia de Sud]]<ref name="B"/>{{,}}[[File:Flag_of_Transnistria_(state).svg|border|20x20px]] [[Transnìstria]]{{,}}{{TRNC}}<ref name="C"/>{{,}} |group3 = <small>Istados in parte europeos</small> |list3 = <small>{{KAZ}}<ref name="A"/> ([[Regione de Atyrau|Atyrau]], [[Regione de Kazachistàn Otzidentale|Kazachistàn Otzidentale]]){{,}}{{TUR}}<ref name="A"/> ([[Tràtzia orientale]])</small> |belowstyle = text-align:left; |below = <references /> }}<noinclude> [[Categoria:Template de navegadura]] ge0k5pm06z12z4w2n1ix5i1c0s1661d 10 14259 190817 143167 2026-09-19T22:59:30Z Ciaurlec 3329 aggiunta categoria 190817 wikitext text/x-wiki {{Navbox generic | name = Sièntzias | state = Sièntzias | title = [[Iscièntzia|Sièntzias]] | image = [[File:PrirodneNauke.svg|60px]] | above = | groupstyle = text-align:right; | liststyle = text-align:left; | group1 = [[Iscièntzias formales]] | list1 = [[Matemàtica]] • [[Informàtica]] • [[Istatìstica]] • [[Lògica]] | group2 = [[Sièntzias naturales]] | list2 = [[Astronomia]] • [[Chìmica]] • [[Fìsica]] • [[Iscièntzias de sa Terra]] <small>([[Meteorologia]] • [[Ecologia]] • [[Geologia]])</small> | group3 = [[Sièntzias naturales]] | list3 = [[Biologia]] <small>([[Biologia molecolari]] • [[Biochimica]] • [[Genetica molecolari]] • [[Citologia]] • [[Fisiologia]] • [[Anatomia]] • [[Istologia]] • [[Biologia de su progressu]] • [[Genitica de sas pobolatzionis]] • [[Etologia]] • [[Sistematica]] • [[Ecologia]] • [[Esobiologia]])</small> • [[Geologia]] | group4 = [[Sièntzias sotziales]] | list4 = [[Deretu‎]] • [[Economia]] • [[Filosofia‎]] • [[Geografia‎]] • [[Istòria‎]] • [[Linguìstica‎]] • [[Polìtiga‎]] • [[Sotziologia‎]] | group5 = [[Sièntzias aplicadas]] | list5 = [[Ingegneria]] | below = }}<noinclude>[[Categoria:Sièntzias]]</noinclude> [[Categoria:Template de navegadura]] oyhum8qxgqo05gbmmjsn724p26dkysy 10 16267 190819 183468 2026-09-19T23:01:08Z Ciaurlec 3329 190819 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Istados federales USA |state = collapsed |title = [[File:Flag of the USA.svg|20px|]] [[Istados Unidos de Amèrica]] [[File:Flag of the USA.svg|20px|]] |group1 = [[Istadu federadu de Istados Unidos de Amèrica|Istados federados]] |list1 = [[File:Flag of Alabama.svg|15px]] [[Alabama]] - [[File:Flag of Alaska.svg|15px]] [[Alaska]] - [[File:Flag of Arizona.svg|15px]] [[Arizona]] - [[File:Flag of Arkansas.svg|15px]] [[Arkansas]] - [[File:Flag of California.svg|15px]] [[Califòrnia]] - [[File:Flag of North Carolina.svg|15px]] [[Carolina de Nord|Carolina de Nord]] - [[File:Flag of South Carolina.svg|15px]] [[Carolina de Sud]] - [[File:Flag of Colorado.svg|15px]] [[Colorado]] - [[File:Flag of Connecticut.svg|15px]] [[Connecticut]] - [[File:Flag of North Dakota.svg|15px]] [[Dakota de Nord]] - [[File:Flag of South Dakota.svg|15px]][[Dakota de Sud]] - [[File:Flag of Delaware.svg|15px]] [[Delaware]] - [[File:Flag of Florida.svg|15px]] [[Flòrida]] - [[File:Flag of Georgia (U.S. state).svg|15px]] [[Geòrgia (Istados Unidos de Amèrica)|Geòrgia]] - [[File:Flag of Hawaii.svg|15px]] [[Hawaii]] - [[File:Flag of Idaho.svg|15px]] [[Idaho]] - [[File:Flag of Illinois.svg|15px]] [[Illinois]] - [[File:Flag of Indiana.svg|15px]] [[Indiana]] - [[File:Flag of Iowa.svg|15px]] [[Iowa]] - [[File:Flag of Kansas.svg|15px]] [[Kansas]] - [[File:Flag of Kentucky.svg|15px]] [[Kentucky]] - [[File:Flag of Louisiana.svg|15px]] [[Louisiana]] - [[File:Flag of Maine.svg|15px]][[Maine]] - [[File:Flag of Maryland.svg|15px]] [[Maryland]] - [[File:Flag of Massachusetts.svg|15px]] [[Massachusetts]] - [[File:Flag of Michigan.svg|15px]] [[Michigan]] - [[File:Flag of Minnesota.svg|15px]] [[Minnesota]] - [[File:Flag of Mississippi.svg|15px]] [[Mississippi (istadu)|Mississippi]]- [[File:Flag of Missouri.svg|15px]] [[Missouri]] - [[File:Flag of Montana.svg|15px]] [[Montana]] - [[File:Flag of Nebraska.svg|15px]] [[Nebraska]] - [[File:Flag of Nevada.svg|15px]] [[Nevada]] - [[File:Flag of New Hampshire.svg|15px]] [[New Hampshire]]- [[File:Flag of New Jersey.svg|15px]] [[New Jersey]] - [[File:Flag of New York.svg|15px]] [[New York (istadu)|New York]] - [[File:Flag of New Mexico.svg|15px]] [[Nou Mèssicu]] - [[File:Flag of Ohio.svg|15px]] [[Ohio]] - [[File:Flag of Oklahoma.svg|15px]] [[Oklahoma]] - [[File:Flag of Oregon.svg|15px]] [[Oregon]] - [[File:Flag of Pennsylvania.svg|15px]] [[Pennsylvania]] - [[File:Flag of Rhode Island.svg|15px]] [[Rhode Island]] - [[File:Flag of Tennessee.svg|15px]] [[Tennessee]] - [[File:Flag of Texas.svg|15px]] [[Texas]] - [[File:Flag of Utah.svg|15px]] [[Utah]] - [[File:Flag of Vermont.svg|15px]] [[Vermont]] - [[File:Flag of Virginia.svg|15px]] [[Virgìnia]] - [[File:Flag of West Virginia.svg|15px]] [[Virgìnia Otzidentale]] - [[File:Flag of Washington.svg|15px]] [[Washington (Istadu)|Washington]] - [[File:Flag of Wisconsin.svg|15px]] [[Wisconsin]] - [[File:Flag of Wyoming.svg|15px]] [[Wyoming]] |group2 = [[Distretu federale]] |list2 = [[File:Flag of Washington, D.C.svg|15px]] [[Washington (Distretu de Colùmbia)]] |group3 = [[Àreas insulares de Istados Unidos de Amèrica|Àreas insulares]] |list3 = [[File:Flag of Guam.svg|15px]] [[Guam]] - [[File:Flag of the Northern Mariana Islands.svg|15px]] [[Ìsulas Mariannas Setentrionales]] - [[File:Flag of the United States Virgin Islands.svg|15px]] [[Ìsulas Vìrgines Americanas]] - [[File:Flag of Puerto Rico.svg|15px]] [[Puerto Rico]] - [[File:Flag of American Samoa.svg|15px]] [[Samoa Americanas]] |group4 = [[Ìsulas minores perifèricas de Istados Unidos de Amèrica|Ìsulas minores perifèricas]] |list4 = [[Ìsula Baker]] - [[Ìsula Howland]] - [[Ìsula Jarvis]] - [[Atollu Johnston]] - [[Kingman Reef]] - [[Atollu Midway]] - [[Ìsula Navassa]] - [[Atollu Palmyra]] - [[Ìsula de Wake]] |belowstyle = text-align:left; |below = <references /> }}<noinclude>[[Category:Istados Unidos]] [[Categoria:Template de navegadura]] mz9y761xfczn4gkze14qnfo2xp33uwo 8 18761 190823 190038 2026-09-20T09:44:47Z NguoiDungKhongDinhDanh 20431 Remove deprecated option. See [[:phab:T298199|T298199]] for more information. ([[:m:GS|global sysop]] action) 190823 wikitext text/x-wiki == Categorias == * Cat-a-lot[dependencies=mediawiki.util]|Cat-a-lot.js 8scmjg0qd9g7c06vqgdo1q2bgok5csu 10 19015 190821 173066 2026-09-19T23:01:27Z Ciaurlec 3329 190821 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Àsia |state = collapsed |title = [[Istados de su mundu]]{{,}}[[Istados de s'Àsia|Àsia]] |list1 = [[File:Flag of Afghanistan (2013–2021).svg|15px]] [[Afganistàn]]{{,}}[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|15px]] [[Aràbia Saudita]]{{,}}[[File:Flag of Bahrain.svg|15px]] [[Bahrein]]{{,}}[[File:Flag of Bangladesh.svg|15px]] [[Bangladesh]]{{,}}[[File:Flag of Bhutan.svg|15px]] [[Bhutan]]{{,}}[[File:Flag of Brunei.svg|15px]] [[Brunei]] {{,}}[[File:Flag of Cambodia.svg|15px]] [[Cambògia]]{{,}}[[File:Flag of the People's Republic of China.svg|15px]] [[Tzina]]{{,}}[[File:Flag of North Korea.svg|15px]] [[Corea de su Norte]]{{,}}{{KOR}}{{,}}[[File:Flag of the United Arab Emirates.svg|15px]] [[Emirados Àrabos Unidos]]{{,}}[[File:Flag of the Philippines.svg|15px]] [[Filipinas]]{{,}}{{JPN}}{{,}}[[File:Flag of Jordan.svg|15px]] [[Giordània]]{{,}}[[File:Flag of India.svg|15px]] [[Ìndia]]{{,}}[[File:Flag of Indonesia.svg|15px]] [[Indonèsia]]{{,}}[[File:Flag of Iran.svg|15px]] [[Iran|Iràn]]{{,}}[[File:Flag of Iraq.svg|15px]] [[Iraq|Iràq]]{{,}}[[File:Flag of Israel.svg|15px]] [[Israele]]{{,}}[[File:Flag of Yemen.svg|15px]] [[Jemen]]{{,}}[[File:Flag of Kyrgyzstan.svg|15px]] [[Kirgizistàn]]{{,}}[[File:Flag of Kuwait.svg|15px]] [[Kuwait]]{{,}}[[File:Flag of Laos.svg|15px]] [[Laos]]{{,}}[[File:Flag of Lebanon.svg|15px]] [[Lìbanu]]{{,}}[[File:Flag of Maldives.svg|15px]] [[Maldivas]]{{,}}[[File:Flag of Malaysia.svg|15px]] [[Malaìsia]]{{,}}[[File:Flag of Mongolia.svg|15px]] [[Mongòlia]]{{,}}[[File:Flag of Myanmar.svg|15px]] [[Myanmar]]{{,}}[[File:Flag of Nepal.svg|15px]] [[Nepal]]{{,}}[[File:Flag of Oman.svg|15px]] [[Omàn]]{{,}}[[File:Flag of Pakistan.svg|15px]] [[Pakistan|Pakistàn]]{{,}}[[File:Flag of Qatar.svg|15px]] [[Qatàr]]{{,}}[[File:Flag of Singapore.svg|15px]] [[Singapore]]{{,}}[[File:Flag of Syria.svg|15px]] [[Siria|Sìria]]{{,}}[[File:Flag of Sri Lanka.svg|15px]] [[Sri Lanka]]{{,}}[[File:Flag of Thailand.svg|15px]] [[Tailàndia]]{{,}}[[File:Flag of Tajikistan.svg|15px]] [[Tagikistàn]]{{,}}[[File:Flag of East Timor.svg|15px]] [[Timor Orientale]]{{,}}[[File:Flag of Turkmenistan.svg|15px]] [[Turkmenistàn]]{{,}}[[File:Flag of Uzbekistan.svg|15px]] [[Uzbekistàn]]{{,}}[[File:Flag of Vietnam.svg|15px]] [[Vietnam]] |group2 = Istados cun reconnoschimentu limitadu |list2 = [[File:Flag of Palestine.svg|15px]] [[Istadu de Palestina|Palestina]]{{,}}[[File:Flag of the Republic of China.svg|15px]] [[Taiwan]] |group3 = Istados petzi fisicamente asiàticos<ref>Istados generalmente cunsiderados europeos suta perfilu antròpicu</ref> |list3 = {{ARM}}{{,}}{{AZE}}<ref name="Arm">Istadu cunsideradu fisicamente pro intreu asiàticu petzi dae unas cantas cunventziones geograficas</ref>{{,}}{{CYP}}{{,}}{{GEO}}<ref name="Arm" /> |group4 = Istados in parte asiàticos |list4 = [[File:Flag of Egypt.svg|15px]] [[Egitu]] ([[Penìsula de su Sinai|Sinai]]){{,}}{{GRC}} ([[Egeu Setentrionale|Ìsulas de s'Egeu setentrionale]], [[Dodecanesu]]){{,}}{{KAZ}} (totu francas sas regiones de [[Regione de Atyrau|Atyrau]] e [[Regione de Kazachistàn Otzidentale|Kazachistàn Otzidentale]]){{,}}{{RUS}} ([[Rùssia asiàtica]]){{,}}{{TUR}} (totu franca sa [[Tràtzia Orientale]]) |group5 = Istados ''de facto'' indipendentes |list5 = {{ABK}}<ref name="Arm" />{{,}}{{Artsakh}}{{,}}[[File:Flag of South Ossetia.svg|20x20px]] [[Ossètzia de Sud]]<ref name="Arm" />{{,}}{{TRNC}} |belowstyle = text-align:left; |below = <references /> }}<noinclude> [[Categoria:Template de navegadura]] de7nbbm2inpk7jyeishgla4rqys3qho 10 20536 190818 190388 2026-09-19T23:00:49Z Ciaurlec 3329 190818 wikitext text/x-wiki {{Navbox|name=Àfrica|state=collapsed|title=[[Istados de su mundu]]{{,}}[[Istados de s'Àfrica|Àfrica]]|list1=[[File:Flag of Algeria.svg|15px]] [[Algeria]]{{,}}[[File:Flag of Angola.svg|15px]] [[Angola]]{{,}}[[File:Flag of Benin.svg|15px]] [[Benìn]]{{,}}[[File:Flag of Botswana.svg|15px]] [[Botswana]]{{,}}[[File:Flag of Burkina Faso.svg|15px]] [[Burkina Faso]]{{,}}[[File:Flag of Burundi.svg|15px]] [[Burundi]] {{,}}[[File:Flag of Cameroon.svg|15px]] [[Camerùn]]{{,}}[[File:Flag of Cape Verde (10-17).svg|15px]] [[Cabu Birde]]{{,}}[[File:Flag of Chad.svg|15px]] [[Ciàd]]{{,}}[[File:Flag of the Comoros.svg|15px]] [[Comoras]]{{,}}[[File:Flag of Ivory Coast.svg|15px]] [[Costa de Avòriu]]{{,}}[[File:Flag of Egypt.svg|15px]] [[Egitu]]{{,}}[[File:Flag of Eritrea.svg|15px]] [[Eritrea]]{{,}}[[File:Flag of Eswatini.svg|15px]] [[Eswatini]]{{,}}[[File:Flag of Ethiopia.svg|15px]] [[Etiòpia]]{{,}}[[File:Flag of Gabon.svg|15px]] [[Gabòn]]{{,}}[[File:Flag of Gambia.svg|15px]] [[Gàmbia]]{{,}}[[File:Flag of Ghana.svg|15px]] [[Ghana]]{{,}}[[File:Flag of Djibouti.svg|15px]] [[Gibuti]]{{,}}[[File:Flag of Guinea.svg|15px]] [[Guinea]]{{,}}[[File:Flag of Guinea-Bissau.svg|15px]] [[Guinea-Bissau]]{{,}}[[File:Flag of Equatorial Guinea.svg|15px]] [[Guinea Ecuadoriale]]{{,}}[[File:Flag of Kenya.svg|15px]] [[Kenya]]{{,}}[[File:Flag of Lesotho.svg|15px]] [[Lesotho]]{{,}}[[File:Flag of Liberia.svg|15px]] [[Libèria]]{{,}}[[File:Flag of Libya.svg|15px]] [[Lìbia]]{{,}}[[File:Flag of Madagascar.svg|15px]] [[Madagascàr]]{{,}}[[File:Flag of Malawi.svg|15px]] [[Malawi]]{{,}}[[File:Flag of Mali.svg|15px]] [[Mali]]{{,}}[[File:Flag of Morocco.svg|15px]] [[Marrocu]]{{,}}[[File:Flag of Mauritania.svg|15px]] [[Mauritània]]{{,}}[[File:Flag of Mauritius.svg|15px]] [[Maurìtzius]]{{,}}[[File:Flag of Mozambique.svg|15px]] [[Mozambicu]]{{,}}[[File:Flag of Namibia.svg|15px]] [[Namìbia]]{{,}}[[File:Flag of Niger.svg|15px]] [[Niger]]{{,}}[[File:Flag of Nigeria.svg|15px]] [[Nigèria]]{{,}}[[File:Flag of Central African Republic.svg|15px]] [[Repùblica Tzentrafricana]]{{,}}[[File:Flag of the Republic of the Congo.svg|15px]] [[Repùblica de su Congo]]{{,}}[[File:Flag of Democratic Republic of the Congo.svg|15px]] [[Repùblica Democràtica de su Congo]]{{,}}[[File:Flag of Rwanda.svg|15px]] [[Ruanda]]{{,}}[[File:Flag of São Tomé and Príncipe.svg|15px]] [[São Tomé e Príncipe]]{{,}}[[File:Flag of Senegal.svg|15px]] [[Senegàl]]{{,}}[[File:Flag of Seychelles.svg|15px]] [[Seychelles]]{{,}}[[File:Flag of Sierra Leone.svg|15px]] [[Sierra Leone]]{{,}}[[File:Flag of Somalia.svg|15px]] [[Somàlia]]{{,}}[[File:Flag of South Africa.svg|15px]] [[Sudàfrica]]{{,}}[[File:Flag of Sudan.svg|15px]] [[Sudàn]]{{,}}[[File:Flag of South Sudan.svg|15px]] [[Sudàn de su Sud]]{{,}}[[File:Flag of Tanzania.svg|15px]] [[Tanzània]]{{,}}[[File:Flag of Togo (3-2).svg|15px]] [[Togo]]{{,}}[[File:Flag of Tunisia.svg|15px]] [[Tunisia]]{{,}}[[File:Flag of Uganda.svg|15px]] [[Uganda]]{{,}}[[File:Flag of Zambia.svg|15px]] [[Zàmbia]]{{,}}[[File:Flag of Zimbabwe.svg|15px]] [[Zimbabwe]] |group2=Istados ''de facto'' indipendentes|list2=[[File:Flag of Somaliland.svg|15px]] [[Somaliland]] |group3=Territòrios cun istatus indefinidu|list3=[[File:Flag of Western Sahara.svg|15px]] [[Sahara Otzidentale]] |group4=Dipendèntzias|list4= [[File:Flag of France.svg|15px]] [[Ìsulas isparghinadas de s'Otzèanu Indianu]] ([[Frantza]]){{,}}[[File:Coat of Arms of Mayotte.svg|15px]] [[Mayotte]] ([[Frantza]]){{,}}[[File:Armoiries Réunion.svg|15px]] [[Reunione (ìsula)|Reunione]] ([[Frantza]]){{,}}[[File:Flag of the United Kingdom.svg|15px]] [[Sant'Alena, Ischissione e Tristan dae Cunha]] ([[Regnu Unidu]]) |group5=Territòrios africanos de istados no africanos|list5=[[File:Flag of Ceuta.svg|15px]] [[Ceuta]] ([[Ispagna]]){{,}}[[File:Flag of Canary Islands.svg|15px]] [[Ìsulas Canàrias]] ([[Ispagna]]){{,}}[[File:Flag of Portugal.svg|15px]] [[Ìsulas Selvagens]] ([[Portugallu]]){{,}}[[File:Flag of Italy.svg|15px]] [[Lampedusa]] ([[Itàlia]]){{,}}[[File:Flag of Italy.svg|15px]] [[Lampione]] ([[Itàlia]]){{,}}[[File:Flag of Madeira.svg|15px]] [[Madeira|Madèira]] ([[Portugallu]]){{,}}[[File:Flag of Melilla.svg|15px]] [[Melilla]] ([[Ispagna]]){{,}}[[File:Flag of Spain.svg|15px]] [[Plazas de Soberania]] ([[Chafarinas]] · [[Peñón de Alhucemas]] · [[Peñón de Vélez de la Gomera]] · [[Perejil]]) ([[Ispagna]]){{,}}[[File:Flag of Yemen.svg|15px]] [[Socotra]] ([[Jemen]]) |belowstyle = text-align:left; |below = <references /> }}<noinclude> [[Categoria:Template de navegadura]] 8ukdksayufw52xryphebyv2lnb314cy