Wikipedia scwiki https://sc.wikipedia.org/wiki/P%C3%A0gina_printzipale MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Media Ispetziale Cuntierra Usuàriu Cuntierra usuàriu Wikipedia Cuntierra Wikipedia File Cuntierra file MediaWiki Cuntierra MediaWiki Template Cuntierra template Agiudu Cuntierra agiudu Categoria Cuntierra categoria TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Zagàbria 0 5495 190900 171069 2026-10-05T07:16:41Z ~2026-53587-49 30304 /* */ 190900 wikitext text/x-wiki {{coord|format=dms|display=title}} {{Variant|LOG}} [[File:Panorama Zagreb.jpg|thumb|600px|center|Panorama de sa tzitade]] '''Zagàbria''' ([[limba croata|croatu]]: Zagreb) est sa [[capitale]] e sa tzitade prus manna de sa [[Croàtzia]], cun prus de 1.106.000 abitantes postos in una tirada de 641,355 [[Chilòmetru cuadradu|km²]]. Est attraessada dae su [[riu Sava]]. == Istoria == == Geografia == == Cultura == [[Categoria:Tzitades de sa Croàtzia]] [[Categoria:Capitales europeas]][[Categoria:capitales de istadu]] m0goi05cvbdxas3ungmff4ihcrlbduj Canada 0 5849 190906 190522 2026-10-05T08:33:01Z Raphael1256 14338 /* */ 190906 wikitext text/x-wiki {{variant|LOG}}[[File:Flag of Canada.svg|right|thumbnail|210px| Sa Bandela de su Canada]] [[File:Canada (orthographic projection).svg|right|thumbnail|210px|Su Canada]] [[File:Canada topo.jpg|right|thumbnail|210px|Sa carta fisica]] [[File:Political map of Canada.png|right|thumbnail|210px|Sas provintzias e sos territorios]] Su '''Canada''', su '''Cànada''' ò su '''Canadà''', est un'istadu de s'[[Amèrica Setentrionale|Amèrica setentrionale]], e est delimitadu dae s'[[Oceanu Atlanticu|Oceanu Atlantigu]] a est, dae s'[[Otzèanu Patzìficu]] a ovest e dae s'[[Otzèanu Atlànticu]] a nord. A sud e a norte-ovest ([[Alaska]]) confinat cun sos [[Istados Unidos de Amèrica]]. Pustis de sa [[Rùssia]] est su paisu pius mannu de su mundu. Su Canada est un'[[istadu federale]] cumpostu de deghe [[Provintzias]] e tres Territòrios, est una [[Democratzia|demogratzia]] parlamentare e una monarchia costitutzionale, rezida dae su re [[Charles III de Regnu Unidu|Charles III]] de su [[Regnu Unidu]]. Su Canada at otènnidu s'indipendèntzia dae su Regnu Unidu depustis de unu protzessu polìtigu chi fit comintzadu in su [[1867]] ed est istadu cumpridu in su [[1982]]. Sa [[capitale federale]] de s'istadu est [[Ottawa]]. Est una natzione multiculturale e bilìngue: sas limbas ufitziales difatis sun s'[[Limba inglesa|inglesu]] e su [[frantzesu]]. Però in Canada, pro su fatu de sa cumpositzione de sa populatzione, chi cumprendet medas etnias, si bi faeddan limbas meda. Su Canada est una natzione industrializada e tecnologicamente avanzada. S'economia si fundat printzipalmente in sas risorsas naturales e su comèrciu, in sa prus parte cara a sos Istados Unidos. Su Canada at medas e complessas relatziones cun sos àteros istados de su mundu, difatis faghet parte de su [[G8]], sa [[NATO]], s'APEC, de su [[Commonwealth de sas Natziones|Commonwealth of Nations]], de [[Francophonie]] e de sas [[NU|Natziones Unidas]]. == Etimologia == Su nòmene '''Canada''' nde benit dae sa peràula de sos [[Iroquesos]] de su riu St. Lawrence (Santu Larentu), [[kanata]], chi cheret nàrrere ''"bidda"'' o ''"acampamentu"''. In su 1535, sos indìgenos chi abitaian a curtzu de sa [[Québec (tzitade)|Quebec City]] de oe aian usadu custa peràula cun s'esploradore frantzesu [[Jacques Cartier]] pro indicare una bidda. Cartier dae tando in pustis at comintzadu a usare sa peràula Canada pro indicare no solu sa bidda ma totu su logu; dae su [[1545]], in sos lìberos e cartas geogràficas europeas an comintzadu a jamare sa regione cun su nòmene Canada. == Istoria == Sa terra de su Canada est istada abitada pro millènnios dae medas grupos de populatziones indìgenas. Depustis de su [[1492]] sun comintzadas sas esploratziones de sos europeos, sa prima de [[Giovanni Caboto]] chi in su [[1497]] fit arrividu in Canada (forsis in [[Nova Scotia]]. Fit istada poi frequantada màssimu dae issos [[frantzesos]] chi aian comintzadu a si frimare in sa costa [[Oceanu Atlanticu|Atlantiga]]. In su [[1793]] depustis de una gherra durada sete annos sa [[Frantza]] aiat tzèdidu casi totu sas colònias in [[Amèrica]]. In su [[1867]], cun s'unione de tres de sas colonias inglesas de su Nordamèrica e cun sa colònia frantzesa, cun sa creatzione de sa Confederatzione Canadesa, est istadu formadu unu domìniu [[federale]] de 4 provìntzias. == Su sistema polìtigu e s'organizatzione de s'istadu == Su Canada est un'[[istadu federale]], istituidu comente e dominiu in su 1867, e dae su [[1926]] apartenente a su [[Commonwealth de sas Natziones|Commonwealth]]. Sa natzione est divisa in 10 Provìntzias e 3 Territòrios. ==== Provintzias ==== * [[File:Flag of British Columbia.svg|bordo|30px]] - [[Columbia Britannica]] * [[File:Flag of Alberta.svg|bordo|30px]] - [[Alberta]] * [[File:Flag of Saskatchewan.svg|30px]] - [[Saskatchewan]] * [[File:Flag of Manitoba.svg|bordo|30px]] - [[Manitoba]] * [[File:Flag of Ontario.svg|bordo|30px]] - [[Ontario]] * [[File:Flag of Quebec.svg|bordo|30px]] - [[Québec]] * [[File:Flag of New Brunswick.svg|bordo|30px]] - [[Nou Brunswick|New Brunswick]] * [[File:Flag of Nova Scotia.svg|bordo|30px]] - [[Nova Scotia]] * [[File:Flag of Prince Edward Island.svg|bordo|30px]] - [[Ìsula de su Prìntzipe Eduardu|Prince Edward Island]] * [[File:Flag of Newfoundland and Labrador.svg|bordo|30px]] - [[Terranova e Labrador]] ==== Territorios ==== * [[File:Flag of Yukon.svg|bordo|30px]] - [[Yukon]] * [[File:Flag of the Northwest Territories.svg|bordo|30px]] - [[Territorios de su Nord-Ovest]] * [[File:Flag of Nunavut.svg|bordo|30px]] - [[Nunavut]] === Sas tzitades printzipales === * [[Ottawa]], Ontario * [[Toronto]], Ontario * [[Montreal]], Quebec * [[Vancouver]], British Columbia * [[Calgary]], Alberta * [[Winnipeg]], Manitoba * [[Edmonton]], Alberta * [[Windsor]], Ontario * [[Québec (tzitade)|Québec]], Quebec * [[Saskatoon]], Saskatchewan * [[Regina (Saskatchewan)|Regina]], Saskatchewan * [[Hamilton]], Ontario * [[Sherbrooke]], Quebec * [[London (Ontario)|London]], Ontario === Monarchia === * [[Charles III]] * [[Mary Simon]] * [[Mark Carney]] == Persones de importu == * [[Pierre Trudeau]], polìtigu * [[Neil Young]], cantautore * [[Glenn Gould]], pianista * [[Johnny Lombardi]], editore * [[Michael Bublé]], cantante * [[David Suzuki]], giornalista, ambientalista == Galleria == <gallery> Image:Voyageur canoe.jpg|Su cummerciu de sas pelliccias est istada s'attividade economica printzipale finas a tottu su XIX seculu. Image:Cntower2.jpg|[[Toronto]] Ontario Image:Hamilton-5145.jpg|[[Hamilton (Ontario)|Hamilton]] Ontario Image:Downtown seen from Mont-Royal.jpg|[[Montreal]] Quebec Image:DWEdmonton1.jpg|[[Edmonton]] Alberta Image:Vancouver-bridge.jpg|[[Vancouver]] British Columbia </gallery> [[Categoria:Natziones de s'America]] [[Categoria:Canada| ]] {{Template:Amèrica}} sln9j62qdu0mxxairz8vhe65ek4868y Toronto 0 5850 190903 172776 2026-10-05T08:27:18Z Raphael1256 14338 190903 wikitext text/x-wiki {{illustratzioni manna|Toronto panorama.jpg|1200px|<center>Panorama de sa tzitade.</center>}} {{Variant|LOG}} '''Toronto''' est sa tzidade pius populada de su [[Canada|Canadà]] e ada 2.503.281 abitantes (5.555.912 in s'[[area metropolitana]]) edd'est sa capitale de sa provìntzia de s'[[Ontàrio]]. == Personalidades ligadas a Toronto == * [[John James Richard Macleod]] (1876-1935) - iscentziadu * [[Frederick Grant Banting]] (1891- 1941) - iscentziadu * [[Charles Herbert Best]] (1899-1978) - iscentziadu * [[Lester Pearson]], (1897-1972) - politigu * [[Marshall McLuhan]] (1911-1980) - sociologo * [[Johnny Lombardi]] (1915-2002) - editore * [[Norman Jewison]] (1926) - regista * [[Frank Gehry|Frank O. Gehry]] (1929) - architeto * [[Charles L. Caccia]], (1930-2008) politigu, ambientalista * [[Glenn Gould]] (1932-1982) - pianista * [[John Moody Roberts]] - politigu, ambientalista * [[Peter Jennings]] (1938-2005) giornalista, TV anchor * [[Birutė Galdikas]], (1946), ambientalista * [[Neil Young]] (1945) - cantautore * [[Rick Moranis]] (1953) - attore, iscrittore, produttore * [[Frank Crudele]] (1954) - attore * [[Jim Carrey]] (1962)- attore * [[Keanu Reeves]] - attore * [[Alannah Myles]] (1968) - cantautrice * [[Andrea Bargnani]], (1985) - cestista * [[Ed Greenwood]], scrittore * [[Gregory Smith]], attore * [[Alexz Johnson]], (1986) - attrice * [[Neil Peart]], (1952) - Musicista * [[Alex Lifeson]], (1953) - Musicista * [[Geddy Lee]], (1953) - Musicista * [[Michael Geist]] (1968) - Docente universitariu, Giornalista, blogger * [[Cory Doctorow]] (1971) - Giornalista, blogger, attivista * [[Jason McCaslin]], (1980) - Musicista [[File:Toronto at night.jpg|thumb|600px|right|Toronto a de notte]] === Tzitades gemellas === {| wikitable | width=48% valign="top" | * [[Amsterdam]], [[Logos Bascios]] * [[New York]], [[USA|Istados Unidos de América]] * [[Belo Horizonte]], [[Brasile]] * [[Éilat|Eilat]], [[Israele]] * [[Francoforte]], [[Germània]] * [[Jakarta]], [[Indonésia]] * [[Kiev]], [[Ucraina]] * [[Nuova Delhi]], [[India]] * [[Milano]], [[Italia]] * [[Portland]], [[Oregon]], [[USA|Istados Unidos de América]] * [[Quito]], [[Equador]] | width=48% valign="top" | * [[Sagamihara]], [[Giappone]] * [[Chicago]], [[Illinois]], [[USA|Istados Unidos de América]] * [[Salonicco]], [[Grèghia]] * [[Volgogrado]], [[Russia]] * [[Varsavia]], [[Polonia]] * [[Puerto Vallarta]], [[Messico]] * [[Buffalo]], [[USA|Istados Unidos de América]] * [[Sydney]], [[Austrália]] * [[Parigi]], [[Frantza]] * [[Indianapolis]], [[Indiana]], [[USA|Istados Unidos de América]] * [[San Paolo (tzitade)|São Paulo]], [[Brasile]] |} == Acapios foraneos == [http://www.hanifworld.com/Toronto-View.htm Fotografias de Toronto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070509172038/http://www.hanifworld.com/Toronto-View.htm |date=2007-05-09 }} {{s}} [[Categoria:Tzitades de su Canada]] ipqr3jaxp1fgyv4mky2fue8zi8ly734 Ottawa 0 8962 190904 146186 2026-10-05T08:29:25Z Raphael1256 14338 /* */ 190904 wikitext text/x-wiki {{Variant|LOG}}[[File:Canadian parliament MAM.JPG|thumb|220px|right|Sa sede de su parlamentu [[Canada|canadesu]]]][[File:Map of Ontario OTTAWA.svg|thumb|220px|right|Sa positzione de Ottawa in s'Ontario]] '''Ottawa''' est sa capitale federale de su [[Canada]]. Est collocada subra s'isponda meridionale de su [[Ottawa (riu)|riu Ottawa]], in sa provìntzia de s'[[Ontàrio]] subra sa làcana cun sa provìntzia de su [[Québec|Quebec]]. Comente e populatzione est segunda de s'[[Ontario]] poi de [[Toronto]], in su [[2006]] Ottawa contaiat 812.129 abitantes. [[Categoria:Tzitades de su Canada]] [[Categoria:Capitales de istadu]] tdcoj0e92x4ndfsvzm9q98olxl4j4ym Ontàrio 0 11945 190901 177423 2026-10-05T08:23:19Z Raphael1256 14338 Raphael1256 moved page [[Ontario]] to [[Ontàrio]] 177423 wikitext text/x-wiki {{Variant|LOG}}[[File:Ontario in Canada.svg|thumb|244x244px|right|S'Ontario in su Canada]] [[File:Flag of Ontario.svg|thumb|243x243px|Bandera de s'Ontario]] [[File:Niagara Falls- Horseshoe Falls (1).jpg|243px|thumb|[[Ispèndulas de su Niagara]]]] Sa provintzia de s''''Ontario''' est una de sas provintzias de su [[Canada]], sa [[capitale]] sua est [[Toronto]]. Sas limbas faeddadas sunu meda, sa pius diffusas sunu s'[[limba inglesa|inglesu]] e i su [[frantzesu]] ma est meda difusu finas s'[[limba italiana|italianu]]. In su teritoriu sos abitantes a su [[2011]] fini 12.851.821 e sunu de tantas etniaa. == Sas tzitades pius mannas de sa Provintzia == *Toronto capitale de sa provintzia *[[Ottawa]], [[capitale]] de sa nazione *[[Hamilton]] *[[Kitchener]] *[[London (Ontario)]] *[[St. Catharines]] CMA (Niagara Falls, Welland) *[[Oshawa]] *[[Windsor]] CMA (Lakeshore, LaSalle) *[[Barrie]] *[[Sudbury]] *[[Kingston]] *[[Timmins]] [[Categoria:Provintzias o Territorios de su Canada]] 0qjydzy70s37peq8zdbinpeiocb7cwb Québec 0 13727 190905 155535 2026-10-05T08:32:25Z Raphael1256 14338 /* */ 190905 wikitext text/x-wiki {{coord|format=dms|display=title}}{{Variant|LSC}} [[File:Québec, Canada.svg|thumb|244x244px|Posidura de su Québec in su Cànada]] [[File:Flag of Quebec.svg|thumb|243x243px|Bandera de su Québec]] Su '''Québec''' ò '''Quebec''' (in frantzesu: ''Québec'', [kebɛk]) est una provìntzia de su [[Canada]] tzentru-orientale. Est sa sola provìntzia de su Cànada chi tèngiat majoria de populatzione de [[limba mama]] [[limba frantzesa|frantzesa]], chi est fintzas sa sola limba uffitziale de sa provìntzia. Su cabulogu est [[Québec (tzitade)|Québec]], sa bidda prus manna [[Montreal|Montréal]]. == Geografia == Su Québec tenet istèrrida de 1,542,056 km2 e populatzione de unos 8 milliones de bividores. Est sa provìntzia prus istèrrida de totu su [[Canada|Cànada]] e sa segunda prus manna divisione amministrativa (sa prima est su territòriu de [[Nunavut]]). Allàcanat in su sud-uestu cun sa provìntzia de [[Ontario|Ontàrio]], in s'uestu cun is bajas de ''James'' e ''Hudson''<nowiki>, in su norti cun s'</nowiki>''istrintu de Hudson'' e sa ''baja de Ungava'', in s'estu cun su gulfu de Santu Larentzu e is provìntzias de [[Terranova e Labrador]] e [[Nou Brunswick]]. In su sud allàcanat cun is istados [[USA]] de [[Maine]], [[New Hampshire]], [[Vermont]] e [[New York (istadu)|New York]]. Ispartzit fintzas làcanas marìtimas cun su territòriu de [[Nunavut]], [[Ìsula de su Prìntzipe Eduardu]] e [[Nova Scotia|Noa Scotia]]. == Demografia == Su Québec est sa segunda provìntzia prus populada de su [[Canada|Cànada]] a segus de s'[[Ontario|Ontàrio]]. Sa prus parte de is bividores bivet in àreas urbanas a curtzu de su [[frùmene Santu Larentzu]] in s'àrea intre [[Québec (tzitade)|Québec]] e [[Montreal|Montréal]]. Is communidades chi faeddant [[limba inglesa|inglesu]] sunt cuntzentradas in s'uestu de s'ìsula de Montréal, ma si nd'agatant fintzas is regiones de ''Outaouais'', ''Eastern Townships'', e ''Gaspé''. Sa regione de ''Nord-du-Québec'', posta in sa parte prus setentrionale de sa provìntzia, est pagu bìvida e mescamente de pòpulos nadios. == Polìtica == In sa polìtica de sa provìntzia sa chistione de s'indipèndentzia tenet unu rolu primàrgiu. Is guvernos amministrados de su ''[[Parti Québecois]]'' ant fatu referendum subra sa soberania in su 1980 e in su 1985; in totu is duos casos su proponimentu est istadu rebusadu de is votantes, ma sa segunda borta su màrgine de votos est istadu mada istrintu. De is anàlisis de is resultados regionales est resurtadu chi ma majoria de is votantes francòfonos aiat votadu pro su ''Oui''. In su 2006, sa ''House of Commons'' de su [[Canada|Cànada]] at passadu una motzione simbòlica chi reconnòschet su Québec che una natzione a intro de su Cànada aunidu. == Economia == Mancari is risursas naturales de sa provìntzia sunt istadas pro tempus meda longu s'apògiu printzipale de s'economia, fintzas su setore aero-spatziale, is tecnologias de s'informatzione e de sa comunicatzione, sa bio-tecnologia e s'indùstria farmatzèutica tenent rolu de primàrgiu e ant dadu contributu mannu a fàghere de su Québec una provìntzia meda influente in s'economia [[Canada|Cànada]], in ue est segundu isceti a s'[[Ontario|Ontàrio]]. == Àteros progetos == {{commons|Quebec}} [[Categoria:Provintzias o Territorios de su Canada]] 819jkonvlad2pupihtffzfoc9am8e3i Ontario 0 23614 190902 2026-10-05T08:23:19Z Raphael1256 14338 Raphael1256 moved page [[Ontario]] to [[Ontàrio]] 190902 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ontàrio]] 5oxvp81tsj9gv1lqdym4orl8840j5so