Wikipedia
scwiki
https://sc.wikipedia.org/wiki/P%C3%A0gina_printzipale
MediaWiki 1.47.0-wmf.23
first-letter
Media
Ispetziale
Cuntierra
Usuàriu
Cuntierra usuàriu
Wikipedia
Cuntierra Wikipedia
File
Cuntierra file
MediaWiki
Cuntierra MediaWiki
Template
Cuntierra template
Agiudu
Cuntierra agiudu
Categoria
Cuntierra categoria
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Orgòsolo
0
2075
190952
185963
2026-10-13T02:27:40Z
InternetArchiveBot
10458
Sarvende 1 fonte(es) e etichetende·nde 0 comente morta(as).) #IABot (v2.0.9.6
190952
wikitext
text/x-wiki
{{coord|format=dms|display=title}}{{LSC}}
{{Bidda
|nòmene comune = Orgòsolo
|imàzine = Orgosolo Panorama - panoramio.jpg
|nòmene ufitziale = Orgòsolo ([[limba sarda|SC]]) - Orgosolo ([[limba italiana|IT]])
|nòmene Istadu = [[Itàlia]]
|s-nòmene Istadu = s'Itàlia
|nòmene rezone = [[Immàgini:Bandera Regione Sardigna.jpg|22px]] [[Sardigna]]
|s-nòmene rezone = sa Sardigna
|nòmene provìntzia = Nùgoro
|sigla provìntzia = NU
|ladiore = 40°12′0″
|longhiore = 9°21′0″
|artiore = 620
|tirada = 223.66
|populamentu = 4418 <small>31/12/2010</small>
|densidade = 19,75
|apendìtzios = [[Galanoli]], [[Pratobello]]
|comunes lacanantes = [[Durgali]], [['Onne]], [[Mamujada]], [[Nùgoro]], [[Ulìana]], [[Orthullè]], [[Biddamanna Istrisàili]]
|cap = 08027
|prefissu = [[0784]]
|istat = 091046
|fiscale = G097
|nòmene bividores = orgolesos
|nòmene patronu = [[Santu Perdu|Santu Perdu]]
|die patronu = 29 de Làmpadas
|zassu = [https://www.comune.orgosolo.nu.it/ Situ Istitutzionale]
|istemma=Orgòsolo-Istemma.png|sìndigu=Pasquale Mereu|mapa=Map of comune of Orgosolo (province of Nuoro, region Sardinia, Italy) - 2016.svg}}
'''Orgòsolo''' est una [[bidda]] de s'ìsula de [[Sardigna]] cun 4538 bividores de sa [[Provìntzia de Nùgoro]] in sa [[Barbagia de Ollolai]].
S'economia sua est basada in sa pastoria e in su turismu, mescamente pro bisitare sos [[Murales]], oe si at sa connoschèntzia de sa bidda in [[Italia]] e in foras de Itàlia. Custa traditzione de sos murales est nàschida in sos annos '60, paris cun sa protesta polìtica contras a s'idea de s'Istadu de pònnere bases de annestru militare in sa localidade de [[Pratobello]], a mesu caminu dae Orgòsolo a [[Fonne]]. Sos Murales sunt rapresentados disignos polìticos, problemas antigos, iscenas cuotidianas de sa bidda o traditziones antigas.
== Su nùmene ==
Sos primos documentos in ue aparint sos nùmenes '''Orgusula''' e '''Orgosuli''' sunt sas ''Rationes Decimarum'' de su 1300, chi elencaiant sas biddas chi versaiant sas dègumas a sa Cùria.<ref>{{Tzita web|url=https://ulsbarbagia.wordpress.com/2025/03/11/orgosa-orgosolo/|tìtulu=Orgosa, Orgòsolo|situ=Ufìtziu Limba Sarda Orgòsolo, Fonne, Orane, Otzana.|data=2025-03-11|limba=it-IT|atzessu=2025-03-30}}</ref>
Su nùmene de Orgòsolo, sende prelatinu de seguru, non tenet un'orìgine segura, ma giughimus medas teorias diferentes bènnidas dae linguistas e àteros istudiosos. Pro [[Max Leopold Wagner]] podiat significare "logu ùmidu", ma fintzas "padente minore", ligadu a àteros topònimos che a Orgolasi'','' Orgoi'','' Orgosi'','' Orgodori'','' Orgosegoro etz.<ref>{{Tzita libru|nùmene=Max Leopold|sambenadu=Wagner|wkautore=Max Leopold Wagner|tìtulu=Dizionario etimologico sardo|collana=Bibliotheca sarda. Grandi opere|data=2008|editore=[[Ilisso (domo editora)|Ilisso]]|tzitade=Nùgoro|limba=sc,it|ISBN=978-88-6202-030-5}}</ref> A parre de [[Mario Puddu]], cun sas boghes ''orgosa, orgosce, orgose e urgusa'' , su nùmene torrat cun: ''«terrenu'' ''ùmidu ue sumit o essit abba, fintzes furriada de un’erriu ue abbarrat logu e terra de isca; logu campu in mesu de unu padente».''<ref>{{Tzita libru|nùmene=Mario|sambenadu=Puddu|wkautore=Mario Puddu|tìtulu=Ditzionàriu de sa limba e de sa cultura sarda|collana=Ainas|data=2015|editore=[[Condaghes (domo editora)|Condaghes]]|tzitade=Casteddu|limba=sc|ISBN=978-88-7356-248-1}}</ref> Fintzas pro [[Antoninu Rubattu]]<ref>{{Tzita libru|nùmene=Antoninu|sambenadu=Rubattu|tìtulu=Dizionario universale della lingua di Sardegna : italiano-sardo-italiano antico e moderno : con i corrispondenti in inglese, francese, spagnolo, tedesco|data=2001 - 2003|editore=EDES|tzitade=Tàtari|limba=sc,it|ISBN=978-88-86002-39-4}}</ref> e [[Massimo Pittau|Màssimu Pittau]]<ref>{{Tzita libru|nùmene=Massimo|sambenadu=Pittau|wkautore=Massimo Pittau|tìtulu=Nuovo vocabolario della lingua sarda : fraseologico ed etimologico|data=2014|editore=Domus de janas|tzitade=Sestu|limba=sc,it|ISBN=978-88-97084-46-4}}</ref> podet significare "logu ùmidu", ma pro su primu un'àteru significu diat pòdere èssere "lascura", chi difatis si podet nàrrere fintzas "orgosa", cando chi pro Giovanna Corraine "logu ùmidu" in Orgòsolo si narat '''''"‘'''ena"'' (bena) e ''‘"enathile"'' (benàtile).<ref>{{Tzita publicatzione|nùmene=Giovanna|sambenadu=Corraine|data=2018-12-31|tìtulu=Il Sardo a Orgosolo: variazioni d’uso e competenze|rivista=Rhesis. International Journal of Linguistics, Philology and Literature|volume=9|nùmeru=1|pp=94–122|limba=it|atzessu=2025-03-30|doi=10.13125/rhesis/5608|url=https://ojs.unica.it/index.php/rhesis/article/view/5608|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20241115215623/https://ojs.unica.it/index.php/rhesis/article/view/5608|dataarchìviu=2024-11-15|urlmortu=eja}}</ref>
== Su sartu ==
[[File:Orgosolo - M. Fumai.jpg|left|thumb|Su Monte Fumai, in su Supramonte]]
Est una bidda de sa [[Barbàgia de Ollolai|Barbàgia de Ollollai]] a 18 km dae [[Nùgoro]], a 620 m dae s’oru de mare, contat 4550 abitantes e nde leat parte fintas sa fruitzione de Galanoli, a 6 km dae sa bidda in su caminu chi nche giughet a [[Mamujada]]. Su sartu comunale est de 223,66 Km cuadrados, de sos prus mannos de sa provìntzia. Su territòriu de Orgòsolo nche lompet tinas a su de [[Talana]] e [[Orthullè]], a tramontana est a làcana cun su sartu de Nùgoro, a oriente cun su de [[Durgali]] e [[Ulìana]], a mesudie cun su de [[Biddamanna Istrisàili|Biddamanna]], Orthullè e Talana, a otzidente cun sos montes de [[Fonne]] e Mamujada.
A tramontana in sa badde de Locoe, saliosa de bìngias e olias, bi curret su Tzedrinu. A s’ala de su caminu conca a Nùgoro su sartu a làcana cun Mamujada est totu montigros e seddas, cara cara imbetzes su terrinu torrat a atrempare a s’ala de sa badde de Sorasi antis a sas atzas de Punta sa Prima (1416 m) in su Supramonte; a mesudie a palas de sa bidda s’artària creschet totu de unu prontu intre unu padente issipiu de èlighes, fintzas a su gollei campòlicu de su pradu (1000 m), bundante de pastura e mandras conca a sos sartos de Fonne e Mamujada. A sud sa làcana est singiada dae su caminu [[Nùgoro]]-[[Lanusèi|Lanusè]] finas a su Passu de Correboi, a paga treta dae s’atza de Armario (1433), sa prus arta; su sartu sighit fintzas nche lòmpere a su gollei de Olai e dae cue in antis a su Padente de Montes.
S'abba est bundante: Tzedrinu, Riu Flumineddu, Riu Olai, Riu Sorasi e Riu Ilole surcant totu sa sartu.
Su Supramonte s’allàcanat pro belle 3000 ètaros: su terrinu est a giassos sicu e bundante de pedra de carabina e a giassos cugugiadu dae unu padente rude e de rara bellesa e abitadu dae ònnia genia de animales. Partit dae Funtana Bona a Monte Fumai (1316 m) e a su monte Novu Santu Giuanne, dae ue si podet godire de una vista chi ponet a tìmere. Trampas artas, atzas imponentes, ispèntumes de ispantu, gorropos suludrados: custu est su Supramonte de Orgòsolo.
Su padente de Baddes-Nuraghe Mereu est s'ùnicu padente de èlighes de s'era primària de totu s’[[Europa]], chi non est mai istada tallada e chi est che pare dae tando: unu buscu issipiu e malu a b’intrare. Nòdidu peri su padente de Montesi, òasi faunìstica e de catura.
Bundantes sunt sos fenòmenos de carsismu: de mentovare s’ispèntumu de su Suercone o Sercone, calancu carcàriu longu e profundu 200 metros. Custos sitos si podent bisitare a ghia de unos cantos grupos de escursionistas espertos, a sa sola est perigulosu meda, ca si podet faddire caminu e pro more de su padente issipiu e de sos ispèntumes est perigulosu meda e est fàtzile a s'istramancare.
== Istòria ==
Sas istigas archeològicas de su cumplessu de Nuraghe Mereu sunt nòdidas pro sos pinnetos fraigados cun pedra bianca; su nuraghe si presentat cun una turre printzipale e duas segundàrias.
Su sartu est istadu abitadu dae s’[[Sardigna preistòrica|època preistòrica]], de importu sa Gruta Corbeddu, pagu a tesu dae su de [[Ulìana]]. B’at finas unas cantas istigas de su [[Neolìticu]]: sas tumbas ipogèicas de sa Lopasa, e sas ruinas de Orulu, sas [[Menhir|perdas fitas]], sas [[Domus de Janas|concheddas de gianas]] e sas [[Tumba de sos zigantes|tumbas de gigantes]] de Orevara, Oleuli, Locoe e Galanoli.
In su 1420 sa bidda e su sartu suo faghent parte de su [[Regnu de Sardigna (1324-1720)|Regnu de Sardigna]] e gasi sighende est istadu fèudu de sas famìllias prus nòbiles de s'ìsula: Alagon, Carroz, Da Silva fintzas a su 1838. A pustis de su 1820 cun s’Editu de sas Tancaduras pro sos pastore non b’at àpidu perunu megioru e ant sighidu a impreare sas terras pùblicas pro si paschere su bestiàmene.
== Sa cultura ==
[[File:Orgosolo, murales politici, antonio gramsci 01.jpg|left|thumb|Murale in una carrera de sa bidda]]
Sa bidda si presentat a s'istràngiu galana peri pro sos murales chi sunt famados in totue. Sos primos sunt de su 1969 e los at pintados unu grùstiu teatrale anàrchicu "Dionisio", ma a pustis de su 1975, a ghia de su Professore de sas mèdias Francesco Del Casino, custa arte s'est arraighinada de su totu e sos muros de medas domos sunt istados mudados cun custas genias de pinturas. Custu professore in pare peri cun àteros nch'aiant ghetadu in badu peri sos iscolanos de s'iscola mèdia pro fàghere unos cantos murales chi pertocaiant sa Resistèntzia e sa Liberatzione.
Dae tando ònnia annu sos muros de sos fràigos de sa bidda si bestint a nou de murales chi pertenet sos temas sotziales e polìticos prus de importu.
In intro de sa bidda b'at sete crèsias e àteras tres in foras, custu inditat cantu siat forte sa fide in custu logu.
[[File:Donne di Orgosolo in processione.jpg|thumb|Bestimentas traditzionales de Orgòsolo]]
Mancari su Patronu de sa bidda siat Santu Perdu e sa sua festa siat meda intesa e tzelebrada, sa festa chi si faghet de prus est ''Nostra Segnora de Mesaustu'', pròpiu sa die de mesaustu, su 15 de [[Austu]] de cada annu. In custa festa si faghet una manna protzessione, cun prus de 100 caddos e medas costùmenes traditzionales orgolesos. In sa protzessione bator òmines pigant sa Madonna dormida, chi est meda pesante. Sa festa sighit cun sa Vardia, sa famosa cursa de sos caddos. Sa festa cumentzat su 13 e acabbat su 23, e su 23 si faghet una àtera protzessione, a de note, però bi sunt semper medas costùmenes e caddos.
[[File:Il Tenore Murales di Orgosolo.jpg|left|thumb|Su Tenore Murales de Orgòsolo]]
Orgòsolo est connota peri comente sa terra de sos bandidos e custu peri pro more de unos cantos istereòtipos tzinematogràficos, chi ant istrumentalizadu una situatzione de discumbèniu dèpida a unu momentu istòricu pagu flòridu e a s'isulamentu pro una bidda de gente chi su tempus li s'at dadu pagu baga.
Orgòsolo est famada peri pro su [[cantu a tenore]], chi at calidades suas e iscastat dae cussu de su restii de sa Sardigna: su tràgiu est raru, distintu e nòdidu, pro more de un'abertura vocàlica e pro s'ermosura poètica de sas boghes, chi est petzi sua. De mentovare sa boghe de Pepinu Marotto, poeta, cantadore, ativista polìticu e sindacalista.
Medas sunt a oe sos grupos peri de giòvanos chi sighint custa traditzione antiga.
==== Grupos a tenore ====
* [[Coro di Orgosolo|Coro de Orgosolo]], ativu intre sos '50 e '70 de su sèculu coladu
* [[Grupu Rubanu]], su primu a collaborare cun unu jazzista, su contrabbassista [[Marcello Melis]]
* [[Gruppo Mesina|Grupu Mesina]]
* [[Tenore Sa Cumpanzia]]
* [[Coro Supramonte]]
* [[Tenore Antonia Mesina]]
* [[Tenore 'Untana Vona]]
* [[Tenore Murales]]
== S'economia ==
Sa prus parte de sos abitantes pràticat su pastoriu e est impiegada in sos cantieris forestales, ma meda de importu est fintzas su turismu. Difatis sos murales sunt belle su sìmbulu de sa bidda e sos istràngios issèberant de la bisitare peri pro custas òperas. Su turismu difatis est una de sas atividades prus de importu dae unos cantos annos a custa banda: medas sunt sos tzilleris e sos B&B, sas siendas de turismu rurale e ambientale e de escursionismu, chi sunt nàschidos in custos ùrtimos annos e ant megioradu e ant dadu un'àlinu nou e friscu a s'economia. Orgòsolo contat prus de chentu mìgia presèntzias a s'annu, est rara sa die peri in [[ierru]] chi non si bidat nessi unu [[postale]], chi nche acumpàngiat istràngios a bisitare sa bidda.
De mentovare peri un'atividade antiga meda: s'allevamentu de su ghermeddu (bacu de sa seda) e sa filadura de sa seda pro tèssere su lionzu, su mucadore grogu de su costùmene de sa fèmina, custu est un'impreu de fèminas ebbia e oe sunt pagas a lu sighire.
== Persones nòdidas ==
[[File:Antonia Mesina.jpg|thumb|303x303px|Biada Antònia Mesina]]
[[File:Garipa legendariu.jpg|left|thumb|267x267px|Frontespìtziu de su ''Legendariu de Santas Virgines, et Martires de Iesu Christu'' de [[Giuanne Matzeu Garipa|G.M. Garipa]], Roma, 1627]]
Sas persones de importu sunt:
* [[Giuanne Matzeu Garipa|Giuanne Mateu Garipa]]: prèide e teòlogu, at iscritu in su 1627 su ''Legendàriu de Santas Vìrgines et Màrtires de Jesu Cristu'', adatamentu in sardu de un’òpera italiana de un’anònimu, cun unas cantas bidas de santas diferentes e in prus e organizadas in manera diferente, e dedicadu a sos giòvanos de Baunei e Triei. Garipa est meda animosu e detzisu pro un’impreu de sa [[limba sarda]] iscrita e custa òpera est de importu mannu ca su Sardu est impreadu comente limba ufitziale iscrita.
* [[Antònia Mesina]]: morta in su 1935, màrtire pro defensare sa puresa sua, est istada beatificada in su 1987 dae su Biadu [[Giuanne Pàule II]] e si festat cada annu su 17 de [[maju]] cun una professone dae sa bidda a su Motòrgiu, sas rechillas sunt costoidas in sa cripta de sa crèsia de su Sarvadore, chi est in su coro de sa bidda.
* Antoni Monni: senadore e giornalista, su primu a bogare a campu s’idea cuntestada dae medas de su Parcu de su Gennargentu.
== Riferimentos ==
<references />
== Bibliografia ==
* {{Tzita libru|nùmene=Valentina|sambenadu=Schirru|tìtulu=Biddas de sa provìntzia de Nùgoro|annu=2014|editore=Ufìtziu Limba Sarda de sa Provìntzia de Nùgoro|pp=73-74|capìtulu=Orgòsolo}}
*{{Tzita libru|curadore=[[Manlio Brigaglia]] e Salvatore Tola|tìtulu=Dizionario storico-geografico dei comuni della Sardegna|url=https://www.sardegnadigitallibrary.it/index.php?xsl=2435&s=17&v=9&c=4459&c1=%22Dizionario+storico-geografico+dei+Comuni+della+Sardegna%22&n=24&ric=1&idtipo=3|data=2006|editore=[[Carlo Delfino editore]]|tzitade=Tàtari|limba=it|volume=3|capìtulu=Orgosolo|url_capìtulu=http://www.sardegnadigitallibrary.it/mmt/fullsize/2012082710532800009.pdf|OCLC=888708482|ISBN=978-88-7138-430-6|atzessu=2021-12-30|dataarchìviu=2021-12-28|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20211228094625/https://www.sardegnadigitallibrary.it/index.php?xsl=2435&s=17&v=9&c=4459&c1=%22Dizionario+storico-geografico+dei+Comuni+della+Sardegna%22&n=24&ric=1&idtipo=3|urlmortu=eja}}
*{{Tzita libru|nùmene=Aldo|sambenadu=Nieddu|tìtulu=Orgosolo: la montagna segreta : i sentieri del Supramonte|data=2011|editore=Poliedro|tzitade=Nùgoro|limba=it|OCLC=768810108|ISBN=978-88-86741-38-5}}
*{{Tzita libru|nùmene=Francesco|sambenadu=Floris|tìtulu=La Grande Enciclopedia della Sardegna|url=http://www.sardegnacultura.it/j/v/321?s=7&v=9&c=2475&c1=28430&o=1&na=1&n=10|data=2007|editore=[[La Nuova Sardegna]]|tzitade=Tàtari|limba=it|volume=6|capìtulu=Orgosolo|url_capìtulu=https://web.archive.org/web/20120611055129/http://www.sardegnacultura.it/documenti/7_81_20071203170643.pdf|OCLC=879939459|atzessu=2021-12-30|dataarchìviu=2012-06-11|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20120611055129/http://www.sardegnacultura.it/j/v/321?s=7&v=9&c=2475&c1=28430&o=1&na=1&n=10|urlmortu=eja}}
*{{Tzita libru|nùmene=Bannandria|sambenadu=Piredda|tìtulu=Orgosolo: Appunti di preistoria e protostoria|data=2021|editore=Comune di Orgosolo|tzitade=Orgòsolo|limba=it|SBN=IT\ICCU\CAG\2164450}}
== Artìculos ligados ==
* [[Antònia Mesina]]
*[[Lotta de Pratobello|Luta de Pratobello]]
== Ligàmenes esternos ==
* {{Tzita web|url=https://www.comune.orgosolo.nu.it/|tìtulu=Situ istitutzionale|limba=it}}
* {{Tzita web|url=https://www.comune.orgosolo.nu.it/index.php/vivere/cultura/18?aor=desc|tìtulu=Elementos de grammàtica, italianismos e ditzos de su limbàgiu orgolesu|situ=www.comune.orgosolo.nu.it|limba=it,sc|atzessu=2021-12-26|dataarchìviu=2021-12-26|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20211226193657/https://www.comune.orgosolo.nu.it/index.php/vivere/cultura/18?aor=desc|urlmortu=eja}}
<br />{{Controllu de autoridade}}{{Template:Provìntzia de Nùgoro}}
[[Category:Comunes de sa provìntzia de Nùgoro]]
[[Category:Barbàgia de Ollolai]]
gol7s5pirzkiimnzgr198zswng7k0dj
Talassemia
0
13649
190956
189905
2026-10-13T03:19:22Z
InternetArchiveBot
10458
Sarvende 1 fonte(es) e etichetende·nde 0 comente morta(as).) #IABot (v2.0.9.6
190956
wikitext
text/x-wiki
{{LSC}}
{{Infobox
|name = Talassemia
|bodystyle =
|titlestyle =
|abovestyle = background:#C0C0C0;
|subheaderstyle =
|title =
|above = Talassemia
|imagestyle =
|captionstyle =
| image = [[File:Delta Beta Thalassemia.jpg|200px|alt=Example alt text]]
|caption = Mustra de sàmbene de unu patziente cun δ e β Talassemia
|headerstyle = background:#DCDCDC;
|labelstyle = background:#E6E6FA
|datastyle =
|header1 = Ispetzialidade
| label1 =
| data1 =
|header2 =
| label2 = Label defined alone does not display (needs data, or is suppressed)
| data2 =
|header3 =
| label3 =
| data3 = [[Ematologia]]
|header4 = Classificatzione e risursas esternas
| label4 = does not display (same number as a header)
| data4 = does not display (same number as a header)
|header5 =
| label5 = ICD-10
| data5 = D56 [https://icd.who.int/browse10/2010/en#/D56]
|header6 =
| label6 = Sìntomos
| data6 = Fadiga, pallidesa, isplenomegalia, epatomegalia, iterìtzia, urina iscura, alteratziones endòcrinas
|header7 =
| label7 = Càusa
| data7 = Disòrdines genèticos ereditàrios
|header8 = Sinònimos e Variantes
| label8 =
| data8 =
|header9 =
| label9 = Label defined alone does not display (needs data, or is suppressed)
| data9 =
|header10 =
| label10 =
| data10 = Anemia mediterrànea, Male de su sàmbene in abba
|belowstyle =
|below =
}}
Sa '''talassemia''' est una maladia genètica ereditària chi si manifestat cun [[anemia]] crònica (valores minores de 11 g/dl), dèpida a sa mèngua de [[emoglobina]] α o β, proteina chi leat s'[[ossìgenu]] in su sàmbene.<ref>{{Tzita web|url=https://www.osservatoriomalattierare.it/malattie-rare/talassemia|tìtulu=Talassemia: news su farmaci, terapie, sperimentazioni e qualità della vita}}</ref> Si caraterizat in sa clìnica pro emolisi, isplenomegalia, epatomegalia, ispaniadura de su cumpartimentu [[Moeddu òsseu|moeddosu in s'ossu]] e subracàrrigu de [[ferru]] secundàrios a difetos in s'[[eritropojesi]].<ref>{{Tzita web|url=https://www.msdmanuals.com/it-it/professionale/ematologia-e-oncologia/anemie-emolitiche/talassemie|tìtulu=Talassemie - (Anemia mediterranea; Talassemia major e minor)|autore=Evan M. Braunstein}}</ref>
Su nùmine derivat de su [[limba grega|gregu]], sende chi sa prima variedade connota fiat sa [[Mare de Mesu|mediterrànea]]. Su faeddu est nàschidu pro inditare sa caraterìstica de sa maladia de s'agatare prus isparghinada in is chi bivent in logos benatzosos, infestados dae sa [[malària]]. ''Thálassa'' (in gregu θάλασσα), cheret nàrrere ''mare''.<ref>{{Tzita web|url=https://www.osservatoriomalattierare.it/malattie-rare/talassemia|tìtulu=Talassemia: news su farmaci, terapie, sperimentazioni e qualità della vita}}</ref>
==Epidemiologia==
Sa talassemia est meda ispaniada in totu is zonas mediterraneas de s'[[Àfrica de su Norti|Àfrica de Norte]], s'[[Ispagna]] meridionale, sa [[Grèghia|Grètzia]], s'[[Oriente Mèdiu]] e s'[[Italia|Itàlia]],<ref>{{Tzita web|url=http://www.aslcagliari.it/index.php?xsl=7&s=566&v=2&c=441|tìtulu=L'incidenza delle talassemie}}</ref> susetotus in su [[Polèsine]] e in [[Sardigna]],<ref>{{Tzita web|url=https://www.osservatoriomalattierare.it/malattie-rare/talassemia|tìtulu=Talassemia: news su farmaci, terapie, sperimentazioni e qualità della vita}}</ref> ma fintzas in [[Sitzìlia]] e in totu is zonas de costera de su sud.<ref>{{Tzita web|url=http://www.aslcagliari.it/index.php?xsl=7&s=566&v=2&c=441|tìtulu=L'incidenza delle talassemie}}</ref> Si càrculat ca s'1,5% de sa populatzione mundiale siat portadore di β-talassemia, is malaidos sunt tzirca 400.000 e cada annu nàschent unos 60.000 malàidos noos.<ref>{{Tzita web|url=http://www.aslcagliari.it/index.php?xsl=7&s=566&v=2&c=441|tìtulu=L'incidenza delle talassemie}}</ref>
In Sardigna in particulare, chi est sa regione cun is prus artas prevalèntzias de su Mediterràneu, sa maladia s'agatat ispaniada de paris manera in totu sa populatzione, cun frecuèntzia mèdia intre su 11-12,9%,<ref>{{Tzita web|url=http://www.aslcagliari.it/index.php?xsl=7&s=566&v=2&c=441|tìtulu=L'incidenza delle talassemie}}</ref><ref>{{Tzita web|url=http://www.pieracutino.it/storia-e-distribuzione-geografica-dellanemia-mediterranea/|tìtulu=STORIA E DISTRIBUZIONE GEOGRAFICA DELL’ANEMIA MEDITERRANEA|urlmortu=eja}}</ref> prus arta in sa zona de s'[[Aristanis|aristanesu]] (17%) e in sa de [[Casteddu]] (13%),<ref>{{Tzita web|url=https://www.medicinanarrativa.eu/wp-content/uploads/2015/12/Report-Il-valore-per-la-persona-con-Beta-Talassemia-Major.pdf|tìtulu=Il Valore per la persona con Beta Talassemia Major -Progetto di analisi del costo sociale e degli strumenti per
convivere con la malattia|atzessu=2021-08-25|dataarchìviu=2021-08-25|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20210825100648/https://www.medicinanarrativa.eu/wp-content/uploads/2015/12/Report-Il-valore-per-la-persona-con-Beta-Talassemia-Major.pdf|urlmortu=eja}}</ref> chi sunt de su restu is logos cun prus cuntzentratzione arta paules de s'ìsula.
Is talassèmicos in Itàlia sunt unos 5-6.000, de chie unos 1000 [[Populu sardu|sardos]].<ref>{{Tzita web|url=http://www.aslcagliari.it/index.php?xsl=7&s=566&v=2&c=441|tìtulu=L'incidenza delle talassemie}}</ref> Sa durada de vida mèdia e sa calidade de vida de unu talassèmicu sunt meda prus bàscias chi non is de unu sugetu sanu.<ref>{{Tzita web|url=https://www.quotidianosanita.it/scienza-e-farmaci/articolo.php?articolo_id=3922|tìtulu=Talassemia: pazienti sempre più longevi}}</ref><ref>{{Tzita web|url=http://www.fondazionegiambrone.it/wp-content/uploads/2012/05/nuova-brochure-talassemia|tìtulu=Conoscere le talassemie|atzessu=2021-08-25|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20210825100647/http://www.fondazionegiambrone.it/wp-content/uploads/2012/05/nuova-brochure-talassemia|dataarchìviu=2021-08-25|urlmortu=eja}}</ref>
==Etiologia==
Is talassemias formant unu grupu eterogèneu de [[Emoglobinopatia|emoglobinopatias]] ereditàrias cun trasmissione retzessiva, caraterizadas de sìntesi de emoglobina reduta o ausente.<ref>{{Tzita web|url=http://www.pieracutino.it/cosa-e-la-talassemia/|tìtulu=COSA È LA TALASSEMIA|urlmortu=eja}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/thalassemia/symptoms-causes/syc-20354995|tìtulu=Thalassemia}}</ref>
S'emoglobina est una proteina chi s'agatat a intro de s'[[eritrotzitu]], chi ligat s'[[ossìgenu]] e ddu leat in totu su corpus.<ref>{{Tzita web|url=https://www.medicinenet.com/hemoglobin/article.htm|tìtulu=What is hemoglobin?}}</ref> Est costituida de bator sub-unidades globulares, de chi duas α, codificadas dae duos genes - e duncas bator alleles - chi s'agatant in su [[cromosoma]] 16, e duas β, codificadas dae unu gene ebbia - e duncas duos alleles - chi s'agatat in su cromosma 11.<ref>{{Tzita publicatzione|autore=Ross C. Hardison|annu=2012|mese=Nadale|tìtulu=Evolution of Hemoglobin and Its Genes|rivista=Cold Spring Harb Perspect Med.}}</ref> Sa prevalèntzia de mudàntzias genèticas podet variare segundu grupu ètnicu e regione geogràfica.<ref>{{Tzita publicatzione|autore=Vincenzo De Sanctis,1 Christos Kattamis,2 Duran Canatan,3 Ashraf T. Soliman,4 Heba Elsedfy,5 Mehran Karimi,6 Shahina Daar,7 Yasser Wali,8 Mohamed Yassin,9 Nada Soliman,10 Praveen Sobti,11 Soad Al Jaouni,12 Mohamed El Kholy,5 Bernadette Fiscina,13 and Michael Angastiniotis14|annu=2017|tìtulu=β-Thalassemia Distribution in the Old World: an Ancient Disease Seen from a Historical Standpoint|rivista=Mediterr J Hematol Infect Dis.}}</ref>
Segundu su nùmeru de genes deletos o de sa graesa de su difetu si definit sa variedade de talassemia.<ref>{{Tzita web|url=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/thalassemia/symptoms-causes/syc-20354995|tìtulu=Thalassemia}}</ref>
Sa farta genetica si diat èssere seberada intro de is populatziones, ca dat guadàngiu de resistèntzia a sa [[malaghera|malària]],<ref>{{Tzita web|url=https://cordis.europa.eu/article/id/29264-genetic-blood-disorder-proves-resistant-to-malaria/it|tìtulu=Una malattia genetica del sangue si dimostra resistente alla malaria}}</ref> maladia mortale dada de s'inferchidura de unu [[Protozoa|protozou]] de genere ''[[Plasmodium]]'', peri ispitzuladura de sa zinzula ''[[Anopheles]]'', chi s'agatat in is zonas de paules. Su protozou est carradu in s'organismu in intro de su [[eritrocitu|glòbulu ruju]].<ref>{{Tzita web|url=https://www.ashclinicalnews.org/spotlight/blood-beyond-borders-malaria-thalassemia-mediterranean-basin/|tìtulu=Malaria and Thalassemia in the Mediterranean Basin|atzessu=2021-09-12|dataarchìviu=2021-09-12|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20210912090722/https://www.ashclinicalnews.org/spotlight/blood-beyond-borders-malaria-thalassemia-mediterranean-basin/|urlmortu=eja}}</ref>
==Classificatzione==
B'ant formas diferentes de talassemias segundu su tipu de difetu in sa produtzione de is cadenas globìnicas, chi sunt is bator sub-unidades, 2 α e 2 β, chi formant s'emoglobina.
S'iscerant duncas ''α-talassemias'' e ''β-talassemias''. Clinicamente si distinghet fintzas unu grupu prus disvariadu chi pigat nòmine de ''talassemia intermèdia''.
===β-talassemia<ref>{{Tzita web|url=https://www.msdmanuals.com/it/professionale/ematologia-e-oncologia/anemie-emolitiche/talassemie|tìtulu=Talassemie
(Anemia mediterranea; Talassemia major e minor)|autore=Evan M. Braunstein}}</ref>===
* [[File:Thalassemia beta.jpg|thumb|298x298px|trasmissione de sa β-talassemia a is fìgios de babu e mama eterozigotes]]β/β+: ''silente''. Custa forma est caraterizada de una produtzione normale de emoglobina. Unu gene est sanu, s'àteru est difetosu e produit cadenas β-globìnicas in cantidades o de calidades trastocadas, ma non tenet cusseguèntzias. A s'esàmine de s'[[emocromu]] non s'agatant anomalias.
* β/-: ''talassemia minor''. Custa forma est caraterizada de sa deletzione de una cadena β-globìnica ebbia, chi permitet duncas de tènnere vida normale, mancari in s'esàmine de emocromu si potzat averiguare una anemia ipocròmica microtzìtica lèbia.
* β+/-: ''talassemia intermedia''. Custa forma est caraterizada de produtzione de una cadena β-globìnica ebbia, chi est però issa etotu difetosa. Nde cussighit chi su sugetu tenet anemia grae cun problemas dèpidos a acolumada de ferru e ispainadura de su moeddu ossosu. Pro podere bìvere non tenent abisòngiu de trasfusiones regulares.
* -/-: ''talassemia major''. Custa forma est caraterizada de produtzione peruna de cadenas β-globìnicas. Su sugetu tenet anemia grae, problemas ligados a s'acolumada de ferru e a s'ispainadura de su moeddu ossosu, cun [[epatomegalia]] e [[isprenomegalia|isplenomegalia]]. Pro bìvere tenent abbisòngiu de trasfusiones de sàmbene regulares.
===α-talassemia<ref>{{Tzita web|url=https://www.msdmanuals.com/it/professionale/ematologia-e-oncologia/anemie-emolitiche/talassemie|tìtulu=Talassemie
(Anemia mediterranea; Talassemia major e minor)|autore=Evan M. Braunstein}}</ref>===
[[File:Thalassemia alpha.jpg|thumb|294x294px|trasmissone de s'α-talassemia]]
* αα/α-: ''silente''. Custa forma de talassemia est caraterizada dae produtzione normale de emoglobina. Sende chi bi sunt tres cadenas α-globìnicas funtzionantes non dat problema perunu. A s'esàmene de s'emocromu non s'agatant anomalias.
* αα/--; α-/α-: ''tretu α-talassemicu'': Custa forma est caraterizada dae funtzionamentu de duos genes α-globìnicos ebbia. Sa produtzione de cadenas α est nointamas abbastante de permìtere [[eritropojesi]] casi normale. A s'esàmene de s'emocromu s'agatat anemia microtzìtica ipocròmica lèbia, fatu·fatu cunfùndida faddinamente cun [[anemia sideropènica]] (iscàssia de ferru).
* α-/--: ''maladia de HbH''. Custa forma est caraterizada de sa deletzione de tres genes α-globìnicos de bator. In su sàmbene s'agatant duos tipos de emoglobina, s'una e s'àtera instàbiles: tetràmeros γ4 (emoglobina de Bart) e tetràmeros β4 (emoglobina H), chi ligant s'ossìgenu in manera istrinta impedende sa liberatzione e duncas s'ossigenatzione de is tèssidos. A s'esàmene de s'emocromu s'agatat anemia ipocròmica microtzìtica grae, s'esàmene microscòpicu ammostat "tzèllulas a bressallu" e "corpus de Heinz". Sa maladia est is prus de is bortas diagnosticada in edade de minoriu.
* --/--: ''idrope fetale''. Su [[fedu]] non podet bìvere a foras de sa [[ùteru]] e est dàbile chi non arribbet a sa fine de s'ingraidèntzia. Is chi resissint a nàschere morint pagu a pustis de s'illieròngiu. Is fedos sunt imburtzidos e sa pagu emoglobina chi tenent est costituida de tertàmeros γ4 (emoglobina de Bart).
==Tratamentu==
Su tratamentu de is talassemias bàriat segundu sa forma e comorbididades eventuales cun àteras maladias ematològicas, susetotus àteras emoglobinopatias comente s'[[anemia a tzèllulas a farche]].<ref>{{Tzita publicatzione|autore=Nancy F Olivieri 1, Zahra Pakbaz, Elliott Vichinsky|annu=2010|tìtulu=HbE/β-thalassemia: basis of marked clinical diversity|editore=Elsevier Inc.}}</ref>
Is sugetos cun tretu α-talassèmicu o β-talassèmicu non tenent abbisòngiu de tratamentu perunu.<ref>{{Tzita web|url=https://www.msdmanuals.com/it/professionale/ematologia-e-oncologia/anemie-emolitiche/talassemie#v970494_it|tìtulu=Talassemie
(Anemia mediterranea; Talassemia major e minor)|autore=Evan M. Braunstein}}</ref>
Is patzientess cun ''talassemia major'' sunt tratados cun trasfusiones de sàmbene regulares fatas onni tres chidas, prus sa terapia chelante de su ferru, pro su cuntrollu de s'acolumada de ferru in s'organismu.<ref>{{Tzita web|url=https://www.msdmanuals.com/it/professionale/ematologia-e-oncologia/anemie-emolitiche/talassemie#v970494_it|tìtulu=Talassemie
(Anemia mediterranea; Talassemia major e minor)|autore=Evan M. Braunstein}}</ref> Gràtzias a custas terapias oe is talassèmicos podent imbàtere a bìvere fintzas a prus de 40 annos, unos cantos propassant is 60 annos.<ref>{{Tzita web|url=http://www.quotidianosanita.it/cronache/articolo.php?articolo_id=3922|tìtulu=Talassemia: pazienti sempre più longevi|atzessu=2021-09-12|dataarchìviu=2021-09-12|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20210912091344/http://www.quotidianosanita.it/cronache/articolo.php?articolo_id=3922|urlmortu=eja}}</ref>
Sa forma ''intermèdìa ''de sa talassemia, chi dat sìntomos prus lèbios in cumparantzia cun sa ''major'', est tratada cun chelantes de su ferru e fatu·fatu trasfusiones de sàmbene. S'isperu de vida imbatet a unos 70 annos. <ref>{{Tzita web|url=https://www.msdmanuals.com/it/professionale/ematologia-e-oncologia/anemie-emolitiche/talassemie#v970494_it|tìtulu=Talassemie
(Anemia mediterranea; Talassemia major e minor)|autore=Evan M. Braunstein}}</ref> In sa maladia de emoglobina-H s'isplenectomia (bogadura de s'[[isprene]]) podet èssere de ajudu cando s'anemia est grae e s'agatat isplenomegalia.<ref>{{Tzita web|url=https://www.msdmanuals.com/it/professionale/ematologia-e-oncologia/anemie-emolitiche/talassemie#v970494_it|tìtulu=Talassemie
(Anemia mediterranea; Talassemia major e minor)|autore=Evan M. Braunstein}}</ref>
In die de oe is pipios maladiados de talassemia retzint trapiantu de moeddu ossosu de donadore cumpatìbile, chi tenet sutzessu in su 95% de is casos e est su solu tratamentu chi atualmente ddos potzat sanare.<ref>{{Tzita web|url=https://www.msdmanuals.com/it/professionale/ematologia-e-oncologia/anemie-emolitiche/talassemie#v970494_it|tìtulu=Talassemie
(Anemia mediterranea; Talassemia major e minor)|autore=Evan M. Braunstein}}</ref><ref>{{Tzita publicatzione|autore=Antonio Cao, Renzo Galanello|annu=2010|tìtulu=Beta-thalassemia|rivista=Genetics in Medicine volume}}</ref> Is resurtados de is chircas subra sa terapia gènica sunt dende isperos mannos de dda pòdere atuare in su tempus pròssimu benidore.<ref>{{Tzita web|url=https://www.fondazioneveronesi.it/magazine/articoli/cardiologia/beta-talassemia-la-terapia-genica-e-la-cura-definitiva|tìtulu=La terapia genica funziona. Un rivoluzione per i pazienti con beta-talassemia trasfusione dipendente}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.labiotech.eu/trends-news/bluebird-bio-gene-therapy-thalassemia/|tìtulu=First Gene Therapy for Beta Thalassemia Approved in Europe}}</ref><ref>{{Tzita publicatzione|autore=Antonio Cao, Renzo Galanello|annu=2010|tìtulu=Beta-thalassemia|rivista=Genetics in Medicine volume}}</ref>
==Riferimentos==
<references/>
==Àteros progetos==
{{commons|Category:Thalassemia|Talassemia}}{{Artìculu de su mese|santandria/onniasantu|2021}}
[[Categoria:Meighina]]
atlcmu65mgil2mf9aazflft346qk6e0
Olbia Calcio 1905
0
16611
190950
190211
2026-10-13T02:25:08Z
InternetArchiveBot
10458
Sarvende 1 fonte(es) e etichetende·nde 0 comente morta(as).) #IABot (v2.0.9.6
190950
wikitext
text/x-wiki
{{LSC}}
S''''Olbia Calcio 1905 s.r.l.''', mègius connota che a '''Òlbia''', est una sotziedade [[Calcio|de fùbalu]] [[Itàlia|italiana]] cun sede in sa tzitade de [[Terranoa]]<ref>{{Tzita web|limba=it|url=http://www.olbiacalcio.com/societa/contatti|tìtulu=Contatti|situ=https://www.olbiacalcio.com|atzessu=2020-11-29|dataarchìviu=2021-05-13|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20210513222637/http://www.olbiacalcio.com/societa/contatti|urlmortu=eja}}</ref>.
Fundada in su 1906<ref>{{Tzita web|limba=it|url=http://www.olbiacalcio.com/societa/storia|tìtulu=Storia|situ=https://www.olbiacalcio.com|atzessu=2020-11-29|dataarchìviu=2020-09-27|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20200927152958/http://www.olbiacalcio.com/societa/storia|urlmortu=eja}}</ref>, est istada fundada torra in su [[2010]] pro s'esclusione decretada dae su Cussìgiu Federale de sa FIGC a pustis de su fallimentu pro motivos finantziàrios in suta de sa presidèntzia de Franco Rusconi e cun sa denominatzione de Olbia Calcio s.r.l.<ref>{{Tzita noas|limba=it|autore=|url=http://www.tuttocagliari.net/rassegna-stampa/unione-sarda-l-olbia-e-mortaevviva-l-olbia-7568|tìtulu=Unione Sarda - L'Olbia è morta,evviva l'Olbia|publicatzione=Tutto Cagliari|data=|atzessu=2010-07-17}}</ref><ref>{{Tzita web|limba=it|2=|url=http://www.figc-crt.org/comunicati_ufficiali/uploads/ALLE8-A.pdf|tìtulu=Comunicato Ufficiale n. 48/A|situ=http://www.figc-crt.org/|data=2010-07-21|atzessu=2010-07-17|dataarchìviu=2016-10-11|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20161011025021/http://www.figc-crt.org/comunicati_ufficiali/uploads/ALLE8-A.pdf|urlmortu=eja}}</ref><ref>{{Tzita noas|limba=it|autore=|url=http://ricerca.gelocal.it/lanuovasardegna/archivio/lanuovasardegna/2010/08/02/SS4PO_SS401.html?refresh_ce|tìtulu=Nasce sua Eccellenza l'Olbia 1905|publicatzione=[[La Nuova Sardegna]]|data=2016-08-02|atzessu=2016-08-03|dataarchìviu=2016-08-15|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20160815152848/http://ricerca.gelocal.it/lanuovasardegna/archivio/lanuovasardegna/2010/08/02/SS4PO_SS401.html?refresh_ce|urlmortu=eja}}</ref>.
Pro s'istajone 2020-2021 mìlitat in sa [[Sèrie C]], su de tres livellos de su campionadu italianu.
Su colore sotziale printzipale est su biancu, acostagiadu in manera istòrica dae su nieddu, in antis, e dae su blau atualmente. Sos sìmbulos identificativos sunt sa nae trireme e s'ìsula de [[Taulara]]. Su campu de giogu est s'[[Istàdiu Bruno Nespoli]]. De su [[2015]] s'iscuadra est de propiedade de s'imprendidore Alessandro Marino<ref>{{Tzita noas|limba=it|autore=|url=http://www.olbianova.it/sport/calcio-alessandro-marino-presidente-dellolbia-obiettivo-subito-la-lega-pro-saluto-pino-scanu-le-lacrime|tìtulu=Calcio. Alessandro Marino è il nuovo presidente dell'Olbia. Obiettivo: "Subito la Lega Pro". Il saluto di Pino Scanu tra le lacrime|publicatzione=Olbianova|data=|atzessu=2015-08-03}}</ref>. De sa fundatzione a oe at bintu 9 campionados. In su palmarès suo figurat fintzas un'Iscudetu Diletantes bintu in su [[2002]].
== Istòria ==
=== De sa fundatzione a su cumintzu de sa gherra ===
Sa nàschida de sa prima sotziedade de fùbalu de sa tzitade est dudosa, ma pro sas crònacas locales, s'''Unione Sportiva Olbia''<ref>Su sèberu de su nùmene depet èssere postu in relatzione a su cuntestu istòricu de sa fundatzione:
"Interessante est s'esèmpiu de sa Sardigna; inoghe, a su cumintzu de su de XX sèculos, naschent istitutziones medas chi, in manera anàloga a s'Amèrica Latina, torrant a iscobèrrere e torrare donu a su pròpiu passadu, in unu momentu de forte re-iscoperta de s'identidade sarda. Naschent, difatis, sa [[Associazione Sportiva Dilettantistica Torres|Torres]] de [[Tàtari]] (1903), chi ghenna su nùmene de unu de sos bator [[Giudicadu|giudicados]] indipendentes de sa Sardigna medievale; s'''Olbia'' (1905), cando sa tzitade si mutiat galu Terranova e sos fundadores ant torradu a impreare su nùmene de sa tzitade antiga. In [[Casteddu]] esistiant sas setziones de fùbalu de s'[[Ampsicora|Amsicora]], eroe sardu-cartaginesu, e de s'[[Elianora de Arbarèe|Eleonora de Arborea]], giuighissa de Arborea. In [[Tàtari]] fiat ativa sa [[Josto]], de su nùmene de su fìgiu de Amsicora, mentras in [[Aristanis]] at a bènnere fundada sa [[Tharros Calcio|Tharros]] (1906), istòrica tzitade in sa costa tzentru-otzidentale de sa [[Sardigna]]. Fintzas in s'ìsula, tando, s'at fatu massitzu ricursu a nùmenes istòricos e de eroes indìgenos pro fundare un'identidade chi èsseret fintzas isportiva". {{Tzita publicatzione|autore=|nùmene=Domenico|sambenadu=Branca|annu=2012|tìtulu=“Serás eterno como el tiempo y florecerás en cada Primavera”: La squadra di calcio come fenomeno identitario|journal=Anuac|volume=1|nùmeru=1|doi=10.7340/anuac2239-625X-16|url=https://ojs.unica.it/index.php/anuac/article/view/1589|pàginas=59–69|doi-access=free|atzessu=2020-11-29|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20201209073615/https://ojs.unica.it/index.php/anuac/article/view/1589|dataarchìviu=2020-12-09|urlmortu=eja}}</ref> est istada cuntzepida in su [[1905]], prus pretzisamente cara a sa fine de cuddu annu e su cumintzu de cussu imbeniente, candu sa tzitade si tzerriada Terranova Pausania. Su protzessu de fundatzione si fiat concruidu su 12 de ghennàrgiu [[1905|1906]] cun su nùmene de ''Società Ginnastica Olbia'', dae su chi narat un'artìculu de [[La Nuova Sardegna]] de su chenàbura de cussa die; custa sotziedade fiat nàschida che a sotziedade de ginnàstica fundada dae un'atleta tataresu, Egidio Serra. S'artìculu de s'època, iscritu dae Francu Sardu, elencat su primu cussìgiu diretivu chi aiat tentu che a presidente a Agostino Amucano.
A inghìriu a su 1912, su 20 de làmpadas de cuddu annu, a su chi narant sas crònacas, si fiat giogada una partida tra sos piseddos de sa sotziedade, arbitrada dae Paolino Macera de s'Andrea Dòria, mentras sa prima partida ufitziale in unu campionadu fiat istada L.C. (Lìberos Calciadores) Terranovese contra su [[Foot Ball Club Calangianus 1905|Calangianus]], acabada 2-0 pro sos terranoesos su 24 de austu de 1924. Pustis, in s'istajone 1924-1925, sos gadduresos aiant bintu su primu ''Torneu Sardigna'' contra sa [[Associazione Sportiva Dilettantistica Torres|Torres]] in finale.
S'atividade agonìstica torrat a cumintzare a livellu federale in s'istajone 1938-1939 cun sa denominatzione sotzietària de ''G.I.L. Terranova'' e sos piseddos, ghiados dae s'allenadore-giogadore Salvatore Satta naradu “Menelik”, aiant otentu sa prima istòrica promotzione in sa Sèrie C binchende su campionadu de sa Prima Divisione Regionale gràtzias a sas retzes de su cabucannoniere Flavio Piras e a unos àteros membros de s'iscuadra formada dae: Spano A., Jodice, Piccaredda G.M., Dejana, Satta, Pulina, Piro C., Picciaredda F., Piras, Crola e Careddu.
Sa prima istajone de sa noa '''G.I.L. Terranoa''' in Sèrie C, cun Gesuino Sardu presidente e Mario De Palma in sa banchita, no aiat tentu sorte bona, in generale, e difatis, pustis de sa prima vitòria in Sèrie C pro 1-0 contra su Stabia, fiat arribada una sèrie de derrotas chi aiant batidu a sa Prima Divisione, pustis de in pessu chi un'annu de permanèntzia, abarrende·nche pro tres istajones consecutivas finas a sa suspensione de sos campionados pro neghe de sa [[Segunda gherra mundiale|Seconda Guerra Mundiale]].
=== Dae su Pustisgherra a sos annos Setanta ===
Pustis de sa suspensione de sas fainas isportivas pro càusas bèllicas, in s'istiu 1947, sos ''arbos'' torrant a cumentzare in su girone O de sa Sèrie C concruende⋅lu cun unu 6º postu positivu ma sa sotziedade, pro dificultades finantziàrias, a sa fine de s'istajone aiat rinuntziadu a s'iscritzione detzidende de torrare a partire dae sos campionados sardos minores.
In su campionadu de sa [[Eccellenza Sardigna|Prima Divisione Sardigna]] 1948-1949, s'Òlbia fiat torradu a dae segus a s'acabu de un'istajone de passione, abarrende no ativa agonisticamente pro duas istajones. Nointames custu, s'atividade de su fùbalu fiat sighida a livellu locale, gràtzias a unu grupu de giòvanos terranoesos rapresentados dae Mariano Spano, Tonino Varrucciu e Bruno Garrucciu.
Pustis de su perìodu de inatividade, su cambiamentu est arribbadu a s'acabu de su campionadu de sa [[Eccellenza Sardigna|Prima Divisione Sardigna]] 1951-1952, cun s'arribu de su campione de su mundu Gino Colaussi - chi aiat acabadu sa carriera sua de giogadore, pighende parte a 7 garas e faghende unu gol in su cursu de su campionadu intreu - pro incumentzare cussa de allenadore. In s'annu imbeniente, s'Òlbia aiat conchistadu sa promotzione in su campu in Sèrie D e, pròpiu gràtzias a Colaussi in sa banchita, fiant intradas in campu promissas giòvanas che a Gustavo Giagnoni, chi in s'Òlbia aiat fatu 77 incontros cun 23 gol in antis de partire cun sa fortunada carriera sua de giogadore e allenadore a sos livellos màssimos.
Posca su Terranoa, a pustis de àere cumbàtidu in sas positziones de conca pro torrare in sa màssima Divisione diletantìstica, in s'istajone de [[Eccellenza Sardigna|1956-1957]] aiat otènnidu su primu postu e fiat torradu in su Campionadu Interregionale, chi a pustis ant torradu a mutire Sèrie D.
Bìndighi annos a pustis, intre sa Sèrie D e un'esperièntzia curtza in sa [[Eccellenza Sardigna|Prima Divisione Sardigna]] in su 1963-1964 - a sa cale aiat sighidu un'artziada immediadain sa de bator sèries de su campionadu italianu in su 1968 -, s'Òlbia si fiat agatadu, pro sa de tres bortas, in Sèrie C, in suta de sa presidèntzia de Elio Pintus e Paolo "Palleddu" Degortes in sa banchita, binchende su girone F de sa Sèrie D e torrende tra sos professionistas pustis de belle binti annos de ausèntzia, gràtzias a sas retzes de Benvenuto Misani e Selleri e a sas paradas de Bettella.
=== Dae sos annos Setanta a sas dies nostras ===
[[File:Giagnoni, Caocci, Bagatti, Petta, Marongiu - US Olbia 1976-77.jpg|thumb|left|Dae manca: su capitanu Giagnoni, [[Renato Caocci|Caocci]], [[Sergio Bagatti|Bagatti]], Petta e Marongiu in s'Olbia in s'istajone 1976-1977.|link=Special:FilePath/Giagnoni,_Caocci,_Bagatti,_Petta,_Marongiu_-_US_Olbia_1976-77.jpg]]
In sos annos in Sèrie C e a pustis in sa declassada Sèrie C2, a pustis de s'adiosu de Elio Pintus a su timone de sa sotziedade in su 1981 e su s'intreverare de presidentes medas, sos biancos si sunt istabilizados intre sa de tres e sa de bator divisiones professionistas, otenende che a mègius tzantziamentu unu 4u postu in s'istajone de sa Sèrie C2 1993-1994. In sos annos a pustis, s'Òlbia aiat pigadu parte a campionados bonos e malos intre sa Sèrie D e sa Sèrie C, pro torrare a frecuentare s'[[Eccellenza Sardigna]] finas a s'istajone 2009-2010, cando, a pustis de pagu prus de un'annu dae su resurtadu istòricu de sos play-off in sa Sèrie C2 aiat pèrdidu contra a s'Alessandria (una vitòria e una derrota pro 1-0, ma eliminados pro sa peus classìfica), s'Òlbia semper pro problemas finantziàrios fiat partidu dae s'[[Eccellenza Sardigna]], cambiende dirigèntzia e denumenatzione a pustis de s'arribu de s'imprendidore brescianu Franco Rusconi chi, in su [[2007]], aiat rilevadu sa sotziedade ghiende·la a bonos resurtados in sa Sèrie C2, e arribende a fàghere sos play-off in su 2008-09.
A pustis de tres istajones in sa [[Eccellenza Sardigna|divisione regionale màssima]] e unu fallimentu acontèssidu in su 2010, gràtzias a sa partèntzia noa in [[Eccellenza Sardigna]] cun unu grupu de ex giogadores e Pino Scanu a sa presidèntzia, s'Òlbia fiat resèssidu a torrare in sa Sèrie D, gràtzias a unu puntègiu finale de 69 puntos costituidos dae 21 garas bintas, 6 paregiadas e 3 pèrdidas, cun 69 retzes fatas e 23 subidas.
In su campionadu de sa Sèrie D 2014-2015, s'iscuadra aiat isfioradu sa promotzione in sa Lega Pro, concruende cun unu 3u postu finale, a pustis de sa Lupa Castelli Romani e de sa Viterbese, perdende cun cust'ùrtima sa finale play-off de su girone G.
Su 30 de santandria de su [[2015]], a pustis de chimbe annos de gestione de Pino Scanu, chi aiat torradu a pigare sa sotziedade in [[Eccellenza Sardigna]] a pustis de sos problemas finantziàrios, aiant nominadu che a presidente nou Alessandro Marino, dotzente de istrategia in sa [[LUISS University]], finas a s'annu antepostu in su CDA de su [[Cagliari Calcio|Cagliari]] e vitze presidente de su Fluorsid Group.<ref>{{Tzita noas|limba=it|autore=|url=https://www.lanuovasardegna.it/sport/2015/11/21/news/l-olbia-nelle-mani-di-alessandro-marino-1.12487312|tìtulu=L’Olbia nelle mani di Alessandro Marino|publicatzione=[[La Nuova Sardegna]]|data=|atzessu=2020-11-30}}</ref>.
In su campu su Terranoa aiat torradu a recuperare dae su de noe a su de chimbe postu, cungende su campionadu a cuota 62 puntos a mèritu parinale cun Rieti e [[Torres calcio|Torres]], de pare a pare sa de bator e sa de tres classificada in virtude de su mègius positzionamentu in sa classìfica avulsa. S'Òlbia aiat istacadu gasi su billete pro andare a sos isparègios play-off chi aiat bintu cun autorevolesa binchende in sos campos de su Grosseto (semifinale) e de sa [[Torres calcio|Torres]] (finale). Sa vitòria de [[Tàtari]]<ref>{{Tzita noas|limba=it|autore=|url=http://lanuovasardegna.gelocal.it/sassari/foto-e-video/2016/05/29/fotogalleria/l-olbia-vince-il-derby-promozione-contro-la-torres-le-immagini-della-partita-1.13563797#1|tìtulu=L'Olbia vince il derby promozione contro la Torres, le immagini della partita - Foto - la Nuova Sardegna|publicatzione=[[La Nuova Sardegna]]|data=|atzessu=2020-11-30|dataarchìviu=2016-08-13|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20160813030800/http://lanuovasardegna.gelocal.it/sassari/foto-e-video/2016/05/29/fotogalleria/l-olbia-vince-il-derby-promozione-contro-la-torres-le-immagini-della-partita-1.13563797#1|deadurl=yes}}</ref>, chi mancaiat dae prus de 24 annos, aiat torradu a batire entusiasmu mannu a beru in tzitade e aiat cunsentidu a s'Òlbia de si pònnere in su grupu de sas primas sotziedades ripescàbiles pro sa Lega Pro 2016-2017.<ref>{{Tzita noas|limba=it|autore=|url=http://lanuovasardegna.gelocal.it/sport/2016/05/31/news/la-festa-dei-blancos-entro-giugno-la-nuova-lega-pro-1.13577132|tìtulu=La festa dei blancos. Entro giugno la nuova Lega Pro|publicatzione=[[La Nuova Sardegna]]|data=|atzessu=2020-11-30}}</ref>.
Su 4 austu, a pustis de sas detzisiones assùmidas dae su Cussìgiu Federale de sa FIGC, s'Òlbia l'ant ripescada ufitzialmente in sa Lega Pro e insertada in su girone A, e duncas at torradu a giogare unu campionadu de su de tres livellos a pustis de 38 annos.<ref>{{Tzita web|limba=it|url=http://www.olbiacalcio.com/news/comunicati/190/ufficiale-l-olbia-torna-in-serie-c|tìtulu=UFFICIALE: L'OLBIA TORNA IN LEGA PRO!|data=2016-08-04|atzessu=2016-08-11|dataarchìviu=2016-08-07|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20160807210344/http://www.olbiacalcio.com/news/comunicati/190/ufficiale-l-olbia-torna-in-serie-c|urlmortu=eja}}</ref><ref>{{Tzita noas|limba=it|autore=|url=http://www.tuttomercatoweb.com/lega-pro/olbia-il-presidente-marino-annuncia-lega-pro-un-sogno-che-si-avvera-861698|tìtulu=Olbia, il presidente Marino annuncia: "Lega Pro. Un sogno che si avvera"|publicatzione=Tuttomercatoweb|data=2016-08-04|atzessu=2016-08-04|dataarchìviu=2016-08-05|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20160805181238/http://www.tuttomercatoweb.com/lega-pro/olbia-il-presidente-marino-annuncia-lega-pro-un-sogno-che-si-avvera-861698|urlmortu=eja}}</ref><ref>{{Tzita web|limba=it|url=http://www.lega-pro.com/sito/index.php/news-istituzionali-/8518-consiglio-federale-decisi-i-ripescaggi-in-lega-pro|tìtulu=CONSIGLIO FEDERALE: DECISI I RIPESCAGGI IN LEGA PRO|data=2016-08-04|atzessu=2016-08-04}}</ref>.
In s'istajone 2020-21 s'Òlbia partètzipat a su campionadu de Sèrie C, su de tres livellos de s'organizatzione de su [[fùbalu]] [[Itàlia|italianu]], essende in custu momentu sa segunda iscuadra prus importante de s'ìsula.
== Cronistòria ==
''[[Lista de sas istajones de s'Òlbia]]''
== Colores e sìmbulos ==
=== Colores ===
[[File:Olbia1932-33.jpg|thumb|Una formatzione de su Terranoa 1932-1933, in màllia palata ruja e niedda.]]
Su colore traditzionale de sa sotziedade gadduresa est su biancu, pro custa resone s'istivinzu ''Bianchi'' identìficat a sos calciadores terranoesos. In ocasione de su primu derby cun sa [[Associazione Sportiva Dilettantistica Torres|Torres]] - fatu in su [[1924]] - su Terranoa aiat bestidu una divisa granada. In sos primos annos binti, annotamala, s'U.S. Terranovese aiat bestidu màllias ruju-nieddas e biancas cun una rughe niedda. Semper de su matessi perìodu est s'apositzione in sas divisas de giogu de sos [[Bandera de sos battor moros|bator moros]], sìmbulu de s'ìsula.<ref>{{Tzita noas|limba=it|url=http://www.olbiacalcio.com/societa/storia|tìtulu=Storia|publicatzione=https://www.olbiacalcio.com|atzessu=2020-11-29|dataarchìviu=2020-09-27|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20200927152958/http://www.olbiacalcio.com/societa/storia|urlmortu=eja}}</ref>
=== Sìmbulos ufitziales ===
==== Istemma ====
S'istemma sotzietàriu, in sas vàrias evolutziones suas in su cursu de sos annos, est semper istadu caraterizadu dae sa presèntzia de sa nae trireme e dae sa sàgoma de s'ìsula de [[Taulara]], chi apartenet a su comunu de [[Terranoa]], in sa suta-regione de sa [[Caddura|Gaddura.]] A bortas, in carchi versione, at agatadu postu sa figura de sos [[Bandera de sos battor moros|bator moros]].
Su logotipu atuale at debutadu in su freàrgiu [[2016]]. In su cumplessu, ammentat su de su [[Cagliari Calcio|Cagliari]]: un'iscudu triangulare cun una nae, non prus trireme, in sa vela de sa cale cumparent sos bator moros. In s'isfundu, birde ismeraldu, b'est sa sàgoma niedda de s'ìsula de [[Taulara]]. Sunt presentes fintzas su nùmene "Òlbia" e sa data de fundatzione, 1905. S'istemma, cando chi prus adatu a sos cànones de marketing modernos, at retzidu su disaprovu de un'ala de sos tifosos ca narant chi no est in lìnea cun sa traditzione de su tempus coladu.<ref>{{Cita web|url=http://www.olbia.it/serie-d-olbia-vittoria-grosseto-cambio-logo-cagliari-1-02-2016/|tìtulu=L’Olbia sconfigge la capolista! (E cambia logo)|data=2016-02-01|limba=it|atzessu=2016-08-03}}</ref>.
==== Innu ====
S'Innu ufitziale de s'Òlbia s'intìtulat ''Olè, Terranoa olè'', est de sos primos annos duamìgia e est cantadu dae Nena Derosas.<ref>{{Cita web|url=http://www.comune.olbia.ss.it/06/05%20MAGGIO%2006/chentannos/chentannos.html|tìtulu=Kentannos: un libro e 100 candeline per l’Olbia Calcio|data=20 maju 2006|limba=it|atzessu=2016-08-02|dataarchìviu=2016-10-05|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20161005080138/http://www.comune.olbia.ss.it/06/05%20MAGGIO%2006/chentannos/chentannos.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cita web|url=http://lanuovasardegna.gelocal.it/sport/2015/04/21/news/ole-olbia-ole-il-sogno-continua-1.11280784|tìtulu=Olè, Olbia olè|editore=http://lanuovasardegna.gelocal.it/|data=21 abrile 2015|limba=it|atzessu=2016-08-20|dataarchìviu=2016-08-15|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20160815061240/http://lanuovasardegna.gelocal.it/sport/2015/04/21/news/ole-olbia-ole-il-sogno-continua-1.11280784|urlmortu=eja}}</ref>
== Palmarès ==
''Cumpetitziones italianas''
* '''Iscudetu Diletantes'''
**'''Binchidore (1):''' 2001-02
* '''De 4 livellos'''
** '''Binchidore (2):''' 1967-68, 1974-75
* '''De 5 livellos'''
**'''Binchidore (3):''' 1982-83, 1985-86, 2001-02
* '''[[Copa Cossu-Mariotti]]'''
** '''Binchidore''' (2): 1966-67, 1974-75
''Cumpetitziones sardas''
* '''[[Eccellenza Sardigna|Primu livellu]]'''
** '''Binchidore (6):''' 1930-31, 1938-39, 1952-53, 1956-57, 1963-64, 2012-13
** Segundu (4): 1941-42, 1942-43, 1954-55, 2011-12
* '''[[Copa de Sardigna]]'''
** Finalista (1): 2012-13
''Torneos amistosos''
* '''Trofeu Sardigna'''
** Finalista (5): 2016, 2017, 2018, 2019, 2021
* '''Trofeu Goleador'''
** Finalista (1): 2016
* '''Trofeu Grazia Deledda'''
** '''Binchidores (1):''' 2021
== Istruturas ==
=== Istàdiu ===
In orìgine is calciadores terranoesos giogaiant in unu campu chi currispondet a su chi oe est Tzentru Martini. In su 1925 ant inauguradu su "Campu Isportivu Armando Casalini", intituladu a sa memòria de s'omònimu deputadu fascista assassinadu in su cabudanni de su [[1925|1924]].<ref name="picc">{{Cita web|url=http://www.comune.olbia.ss.it/index.php?option=com_content&view=article&id=133:le-piccole-storie-di-olbia-4a-parte&catid=67:rubriche|tìtulu=Le piccole storie di Olbia - 4ª parte|editore=http://www.comune.olbia.ss.it/|limba=it|atzessu=2016-08-02|dataarchìviu=2015-09-23|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20150923205946/http://www.comune.olbia.ss.it/index.php?option=com_content&view=article&id=133:le-piccole-storie-di-olbia-4a-parte&catid=67:rubriche|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cita web|url=http://blog.guerinsportivo.it/blog/2011/03/11/come-il-calcio-di-destra?cookieAccept|tìtulu=Com'è il calcio di destra?|editore=http://blog.guerinsportivo.it/|data=11 martzu 2011|limba=it|atzessu=2016-08-02|dataarchìviu=2016-08-07|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20160807044504/http://blog.guerinsportivo.it/blog/2011/03/11/come-il-calcio-di-destra?cookieAccept|urlmortu=eja}}</ref>
In su 1940, in su terrenu in ue bi fiat su Campu Casalini, ant inauguradu s'Istàdiu Cumonale, a pustis intituladu a su portiere Bruno Nespoli, mortu in su 25 de ghennàrgiu de su [[1940|1960]] a pustis a un'iscontru de giogu durante una Terranoa-Carrarese.<ref>{{Cita web|url=http://blog.libero.it/ATEGODITODEVAGHE/3108525.html|tìtulu=PERCHE' NESPOLI....LA STORIA DELLO STADIO DI OLBIA...|data=10 agustu 2007|limba=it|atzessu=2 agustu 2016|urlmortu=eja}}</ref> S'impiantu naschet in Bia Ungheria e tenet una càbida totale de 3'209 postos, cun s'inclusione de sos 586 de su setore acasagiados.<ref>{{Cita web|url=http://www.olbiacalcio.com/biglietteria/nespoli|tìtulu=Stadio Bruno Nespoli|limba=it|atzessu=2016-08-02|dataarchìviu=2016-08-06|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20160806093435/http://www.olbiacalcio.com/biglietteria/nespoli|urlmortu=eja}}</ref>
== Sotziedades ==
=== Organigramma sotzietàriu ===
=== Setore giovanile ===
Su setore giovanile de su Terranoa contat belle 300 iscritos.<ref name="marino15">{{Cita web|url=http://lanuovasardegna.gelocal.it/sport/2015/12/02/news/l-olbia-come-spa-e-nuovo-stadio-1.12550497|tìtulu=L’Olbia come Spa e nuovo stadio|data=2 nadale 2015|limba=it|atzessu=2016-08-02|dataarchìviu=2016-08-15|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20160815050832/http://lanuovasardegna.gelocal.it/sport/2015/12/02/news/l-olbia-come-spa-e-nuovo-stadio-1.12550497|urlmortu=eja}}</ref> S'iscola càrchido est assentada dae iscuadras Minores Amigos (annos 2007, 2008 e 2009), ''Pulcini'' (2005, 2006 e mistos) e Esordientes (2003 e 2004).<ref>{{Cita web|url=http://www.olbiacalcio.com/giovanili/scuolacalcio|tìtulu=Scuola calcio|limba=it|atzessu=2016-08-02|dataarchìviu=2016-08-06|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20160806175359/http://www.olbiacalcio.com/giovanili/scuolacalcio|urlmortu=eja}}</ref> Annotamala sunt presentes iscuadras Giòvanos a beru (provintziales e élite), Dischentes (élite) e Juniors (regionale).<ref>{{Cita web|url=http://www.olbiacalcio.com/giovanili/Squadre|tìtulu=Settore giovanile|limba=it|atzessu=2020-08-02|dataarchìviu=2016-08-06|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20160806093450/http://www.olbiacalcio.com/giovanili/Squadre|urlmortu=eja}}</ref>
Cun s'arribu a sa presidèntzia de Alessandro Marino - in su nadale de su 2015 - ant istadu predispostu unu potentziamentu de s'Academy cun sa punna de pònnere su setore giovanile terranoesu che a polu de riferimentu pro su territòriu [[Caddura|gadduresu.]]<ref name="piccoliamici">{{Cita web|url=http://www.olbiacalcio.com/iniziative/piccoliamicidiolbia|tìtulu=Piccoli amici dell'Olbia|limba=it|atzessu=2020-08-02|dataarchìviu=2016-08-06|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20160806093535/http://www.olbiacalcio.com/iniziative/piccoliamicidiolbia|deadurl=yes}}</ref> Ant, duncas, printzipiadu una sèrie de initziativas intre sas cales ispicat sa "Festa de is Amigos Minores", sa prima editzione de sa cale s'est acumprida in su freàrgiu de su 2016, ammaniada dae sa Delegatzione Provintziale de Tèmpiu de sa FIGC e acasagiada in s'istàdiu Nespoli, a sa cale ant pigadu parte sotziedades medas de su territòriu.
== Istatìsticas e rècords ==
=== Partetzipatzione a is campionados ===
{| class="wikitable center" style="width: 100%; margin-bottom: 10px;"
! width="10%" | Livellu
! width="25%" | Categoria
! width="15%" | Partetzipatziones
! width="20%" | Imbucada
! width="20%" | Ùrtima istajone
! width="10%" | Totale
|-
| rowspan="2" | 3º
| '''Sèrias C'''
| '''11'''
| 1939-1940
| 1977-1978
| rowspan="2" | '''12'''
|-
| '''Lega Pro'''
| '''1'''
| colspan="2" | 2016-2017
|- style="background-color:#E9E9E9"
| rowspan="5" | 4º
| '''IV Sèrias'''
| '''1'''
| colspan="2" | 1953-1954
| rowspan="5" | '''36'''
|- style="background-color:#E9E9E9"
| '''Campionadu Interregionale'''
| '''1'''
| colspan="2" | 1958-1959
|- style="background-color:#E9E9E9"
| '''Sèrias''' D
| '''11'''
| 1959-1960
| 2015-2016
|- style="background-color:#E9E9E9"
| '''Sèrias C2'''
| '''21'''
| 1978-1979
| 2007-2008
|- style="background-color:#E9E9E9"
| '''Lega Pro sa Segunda Divisione'''
| '''2'''
| 2008-2009
| 2009-2010
|-
| rowspan="4" | 5º
| '''Campionadu Interregionale - 2ª''' Cat.
| '''1'''
| colspan="2" | 1957-1958
| rowspan="4" | '''11'''
|-
| '''Sèrias''' D
| '''6'''
| 1979-1980
| 2014-2015
|-
| '''Campionadu Interregionale'''
| '''3'''
| 1981-1982
| 1985-1986
|-
| '''Campionadu Natzionale Diletantes'''
| '''1'''
| colspan="2" | 1998-1999
|}
; Regionales
{| class="wikitable center" style="width: 100%; margin-bottom: 10px;"
! width="10%" | Livellu
! width="25%" | Categoria
! width="15%" | Partetzipatziones
! width="20%" | Imbucada
! width="20%" | Ùrtima istajone
! width="10%" | Totale
|-
| rowspan="4" | I
| '''Prima Divisione'''
| '''7'''
| 1938-1939
| 1951-1952
| rowspan="4" | '''15'''
|-
| '''Promotzione'''
| '''4'''
| 1952-1953
| 1956-1957
|-
| '''Prima Categoria'''
| '''1'''
| colspan="2" | 1963-1963
|-
| '''Primore'''
| '''3'''
| 2010-2011
| 2012-2013
|- style="background-color:#E9E9E9"
| II
| '''Sa de tres Divisiones'''
| '''1'''
| colspan="2" | 1933-1934
| '''1'''
|}
=== Partetzipatzione a sas copas ===
{| class="wikitable center" style="width: 100%; margin-bottom: 10px;"
! style="width:40%" | Cumpetitzione
! style="width:10%" | Partetzipatziones
! style="width:20%" | Imbucada
! style="width:20%" | Ùrtima istajone
! style="width:10%" | Totale
|-
| '''Copa Itàlia Semiprofessionisti'''
| '''7'''
| 1972-1973
| 1978-1979
| rowspan="3" | '''30'''
|-
| '''Copa Itàlia Sèrias C'''
| '''20'''
| 1983-1984
| 2007-2008
|-
| '''Copa Itàlia Ligat Pro'''
| '''3'''
| 2008-2009
| 2016-2017
|- style="background-color:#E9E9E9"
| '''Copa Itàlia Sèrias''' D
| '''3'''
| 2013-2014
| 2015-2016
| '''3'''
|-
| '''Iscudetu diletantes'''
| '''1'''
| colspan="2" | 2001-2002
| '''1'''
|}
=== Istatìsticas de iscuadra ===
De sighida is printzipales rècords de iscuadra de s'istòria de sa Terranoa.<ref name="zapfont">{{cita|Zappadu, Fontanelli}}</ref>
* Mègius vitòria interna: Olbia-Turritano 10-0 (<small>5 abrile 1953</small>)
* Mègius vitòria esterna: Wilier-Olbia 0-6 (<small>29 martzu 1964</small>)
* Pègius derrotada interna: Olbia-Assemprat 0-10 (<small>4 santugaine 1953</small>)
* Pègius derrotada esterna: Casteddu-Olbia 9-1 (<small>4 santandria 1946</small>)
* Parègiu internu cun prus retzes: Olbia-Casteddu Sardu 4-4 (<small>2 maju 1999</small>)
* Parègiu esternu cun prus retzes: Virtus Entella-Olbia 3-3 (<small>13 làmpadas 1971</small>)
* Partida cun prus espèllidos: Formia-Olbia 2-1, 7 espèllidos (<small>5 ghennàrgiu 1971</small>)
* Partida cun prus rigores cuntzèdidos: Virtus Entella-Olbia, 2 rigores pro parte (<small>7 maju 1972</small>)
* Majore nùmeru de gol realizados: 86 gol (<small>1963-1964</small>, Prima Categoria)
* Minore nùmeru de gol realizados: 13 gol (<small>1990-1991</small> , Sèrie C2)
* Minore nùmeru de gol subidos: 10 gol (<small>1985-1986</small>, Campionadu Interregionale)
* Majore nùmeru de gol subidos: 73 gol (<small>1948-1949</small>, Prima Divisione)
* Mègius realizadore in un'ùnicu addòbiu: cun 5 gol, Piero Paoli (<small>1952-1953</small>, Terranoa-Turritanu 10-0) e Benvenuto Misani (<small>1963-1964</small>, Terranoa-Bosa 7-0)
== Tifoseria ==
=== Crobinàgios e rialias ===
Sas ''Brigate Bianche'', sos ''Ultras Mare'' e sos grupos como isciòllidos de sos ''Ultrà Metropolitan'' e de sos ''Boys'' de Terranoa sunt ligados dae raportos de crobinàgiu istrintos cun sas tifoserias sardas de su [[Cagliari Calcio|Cagliari]] e de su [[Foot Ball Calangianus 1905|Calangianus]]. Dae su 2002, sa tifoseria terranoesa est gemellada cun sos ultras de su Frosinone.<ref>{{Tzita web|url=http://www.frosinonecalcio.com/archivio/0203/partite/olbiar.htm|tìtulu=Frosinone - Olbia|limba=it|atzessu=2020-12-02|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20140202232128/http://www.frosinonecalcio.com/archivio/0203/partite/olbiar.htm|urlmortu=eja}}</ref> Raportos de amistade bi sunt imbetzes cun sas tifoserias de Catanzaro<ref>{{Tzita web|url=https://www.uscatanzaro.net/olbia-catanzaro-cronaca-di-una-trasferta-e-di-amicizie-tra-tifosi/|tìtulu=Olbia-Catanzaro. Cronaca di una trasferta e di amicizie tra tifosi|autore=Davide Pane|situ=UsCatanzaro.net|data=2003-05-06|limba=it-IT|atzessu=2020-12-02}}</ref> e Voghera.<ref>{{Tzita web|url=http://www.acvoghera.com/index.php?option=com_content&view=article&id=6&Itemid=17|tìtulu=Storia della "Voghe"|limba=it|atzessu=2020-12-02|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20130525171124/http://www.acvoghera.com/index.php?option=com_content&view=article&id=6&Itemid=17|urlmortu=eja}}</ref>
Sas duas rialias prus fortes sunt cussas cun sa Torres, cun sa cale giogat su ''Derbi de su Cabu 'e Susu''<ref>{{Tzita web|url=http://www.unionesarda.it/Articoli/Articolo/199144|tìtulu=Scontri e sangue dopo il derby Feriti gli ultras di Olbia e Torres|data=2010-10-11|limba=it|atzessu=2020-12-02|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20101014022540/http://www.unionesarda.it/Articoli/Articolo/199144|urlmortu=eja}}</ref>, ''Derbi de su Nord Sardigna''<ref>{{Tzita web|url=https://www.lanuovasardegna.it/sport/2011/12/20/news/scende-in-campo-un-pezzo-di-storia-del-calcio-sardo-1.3618351|tìtulu=Scende in campo un pezzo di storia del calcio sardo|data=2011-12-21|limba=it|atzessu=2021-01-02|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20220102174703/https://www.lanuovasardegna.it/sport/2011/12/20/news/scende-in-campo-un-pezzo-di-storia-del-calcio-sardo-1.3618351|dataarchìviu=2022-01-02|urlmortu=eja}}</ref> o semplitzemente ''[[Derbi de su Nord de Sardigna|Derbi Olbia-Torres]]'', e cun su Tèmpiu, cun su cale giogat su ''[[Derbi de Gaddura]]''.
== Riferimentos ==
<references />
== Bibliografia ==
* {{Cita libro|cid=Zappadu, Fontanelli|autore=Salvatore Zappadu|autore2=Carlo Fontanelli|tìtulu=Kentannos. Storia dell'Olbia calcio dalle origini al terzo millennio|collana=La Biblioteca del Calcio|annu=2006|editore=Geo Edizioni|limba=it|p=400}}.
== Boghes curreladas ==
* [[Terranoa]]
== Collegamentos esternos ==
* [http://www.olbiacalcio.com Giassu ufitziale]
[[Categoria:Fùbalu in Sardigna]]
1zm812lvrejovhjx7ejd3abwmqdtr3b
Deep Purple
0
17687
190946
189926
2026-10-13T00:47:23Z
InternetArchiveBot
10458
Sarvende 1 fonte(es) e etichetende·nde 0 comente morta(as).) #IABot (v2.0.9.6
190946
wikitext
text/x-wiki
{{Variant|LSC}}
{{Artista musicale
| nùmene = Deep Purple
| image =Deep Purple (1971).JPG
| image_size =
| landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank -->
| alt =
| caption =Sos Deep Purple de su 1971
| ruolu = **Mandatory** Use one: solo_singer, non_vocal_instrumentalist, non_performing_personnel, or temporary
| nùmene_de_nàschida =
| nùmene_nativu =
| nùmene_nativu_lang =
| zistru =
| data_de_nàschida = <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} -->
| logu_de_nàschida =
| orìgine = [[Rennu Unidu]]
| data_de_morte = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) -->
| logu_de_morte =
| gènere_musicale = [[Hard rock]], [[Rock progressivu]], [[Heavy metal]]
| ocupatzione =
| istrumentos =
| annos_de_atividade = [[1968]]-[[1976]] ; [[1984]]- como <!-- YYYY–YYYY (or –present) -->
| eticheta =
| artistas_assotziados =
| giassu = http://www.deeppurple.com/ <!-- {{URL|example.com}} -->
| istrumentos_notàbiles =
}}
'''Deep Purple''' est unu grupu de rock inglesu fundadu a Hertford (Hertfordshire) in su 1968.<ref>Notes de la portada de ''Shades of Deep Purple''. Pàgines 4-5.</ref> Paris cun [[Led Zeppelin]] e [[Black Sabbath]], si cunsìderat chi sunt unu de sos grupos pionieres de s'[[heavy metal]] e s'[[hard rock]] modernu, cun totu chi carchi membru intentant de non si categorizare in unu gènere ispetzìficu.<ref>{{Tzita web|url=http://www.deep-purple.net/interviews/ian-gillan-2007.html|tìtulu=Ian Gillan Interview, 2007|situ=www.deep-purple.net|atzessu=2021-08-10}}</ref> Sa banda puru achiriat elementos de [[Musica classica|mùsica clàssica]], blues-rock, pop e rock progressivu.<ref name="vh1">{{Tzita web |url=http://www.vh1.com/artists/az/deep_purple/bio.jhtml |tìtulu=Biografia de Deep Purple per Jason Ankeny i Greg Prato d'Allmusic |atzessu=2018-03-02 |dataarchìviu=2009-05-30 |urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20090530130605/http://www.vh1.com/artists/az/deep_purple/bio.jhtml |deadurl=yes }}</ref> Una borta sunt istados postos in lista in su livru de sos ''Guinness World Record'' comente sa banda prus burdellosa, e sunt bènnidas unos 100 milliones de albums totu in tundu de su mundu.<ref>{{Tzita web |url=http://www.viewauckland.co.nz/deep_purple_concert_auckland_logan_campbell_centre_index.html |tìtulu=Deep Purple Concert Auckland, Logan Campbell Centre |atzessu=2018-03-02 |urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20090523145039/http://www.viewauckland.co.nz/deep_purple_concert_auckland_logan_campbell_centre_index.html |dataarchìviu=2009-05-23 |urlmortu=eja}}</ref><ref name="real">[http://uk.real.com/music/artist/Deep_Purple/ Deep Purple - Hard Rock - Rock/Pop - Music - www.real.com]</ref><ref>«[http://www.ilikemusic.com/rock/Deep_Purple-1587 Deep Purple - Rapture Of The Deep]». ''I Like Music article''. [Consulta: 12 abril 2007].</ref><ref>{{Tzita web|url=http://www.sivltd.com/events/502/deep_purple.html|tìtulu=Deep Purple {{!}} Events {{!}} Hallam FM Arena|limba=en|atzessu=2018-03-02|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20110716080413/http://www.sivltd.com/events/502/deep_purple.html|dataarchìviu=2011-07-16|deadurl=eja}}</ref><ref>[http://www.emimusicpub.com/worldwide/artist_profile/deep-purple_profile.html Artist Profile - Deep Purple]</ref><ref>[http://www.marketwire.com/mw/release.do?id=781817 DEEP PURPLE and Paid, Inc. Launch First VIP Fan Experience Concert Package Sales on www.DeepPurple.org]</ref> Deep Purple fiat in sa positzione 22 de su programma de sa VH1 ''Greatest Artists of Hard Rock'' (Grandu Artistas de s'Hard Rock).<ref>[http://www.vh1.com/shows/dyn/the_greatest/62187/episode_wildcard.jhtml?wildcard=/shows/dynamic/includes/wildcards/the_greatest/hardrock_list_full.jhtml&event_id=862768&start=61 The Greatest: 100 Greatest Artists of Hard Rock (40 - 21)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090316194928/http://www.vh1.com/shows/dyn/the_greatest/62187/episode_wildcard.jhtml?wildcard=%2Fshows%2Fdynamic%2Fincludes%2Fwildcards%2Fthe_greatest%2Fhardrock_list_full.jhtml&event_id=862768&start=61 |date=2009-03-16 }} a VH1.com</ref>
Sa banda at cambiadu medas bortas de formatzione e no at trivalladu durante oto annos (1976-84). Sas formatziones intre su 1968 e su 1976 si nùmenant normalmente Mark I, II, III e IV.<ref>{{Tzita web|url=http://www.ram.org/music/reviews/deep_purple.html|tìtulu=Deep Purple reviews|situ=www.ram.org|atzessu=2021-08-10}}</ref><ref>{{Tzita web|url=http://www.rock.co.za/files/marki.html|tìtulu=Deep Purple Mark I & Mark II|situ=www.rock.co.za|atzessu=2021-08-10}}</ref> A sa segunda formatzione, sa prus resessida in manera cummertziale, b'aiat [[Ian Gillan]] (boghe), [[Ritchie Blackmore]] ([[Ghitarra|chitarrista]]), [[Jon Lord]] ([[Tecladu|tastiera]]), [[Roger Glover]] ([[Bassu Elètricu|bassu elètricu]]) e [[Ian Paice]] ([[bateria]]). Custa formatzione est istada ativa intre su 1969 e su 73 e est torrada in s'iscena intre su 1984 e su 89 e una àtera bia in su 1993 in antis chi sas discòrdias intre Blackmore e sos àteros membros divenirent irreparàbiles. Sa formatzione atuale includet su chitarrista [[Steve Morse]] e est meda de prus istàbile. Dae cando Lord s'at retiradu su 2002, Paice est s'ùnicu membru originale.
== De in antis ==
Su grupu Episode Six, chi at istèrridu carchi single in su Regnu Unidu a metade de sos annos 60, fiat formadu dae Ian Gillan a sa boghe, Graham Dimmock a sa chitarra, Roger Glover a su bassu, Tony Lander a sa [[Ghitarra|chitarra]], Sheila Carter a sas tastieras, e Harvey Shields a sa [[Bateria|bateria.]] Mancari faghende numerosos tours, non sunt arribados mai a èssere unu grupu de sutzessu.
In su [[1967]] s'est creadu su grupu Flowerpot Men, connotu tando finas comente a The Ivy League, fundadu supra unu trio vocale. Su nùmene nou s'ispiraiat a su programma televisivu de pitzinnos The Flowerpot Men, e sugeriat craros ligàmenes cun sa psichedèlia, su Flower Power e su consumu de sustàntzias comente su cànnabis. Sa cantzone prus populare de su grupu est istada Let's Go To San Francisco, chi medas ascurtadores ant interpretadu comente a parodia de su sutzessu de Scott McKenzie If You're Going to San Francisco, cosa chi sa banda at negadu. Sa formatzione sua includiat Tony Burrows, Neil Landon, Robin Shaw e Pete Nelson a sas boghes, Ged Stone a sa [[Ghitarra|chitarra]], Nick Simper a su bassu, Jon Lord a s'òrganu, e Carlo Little [[Bateria|bateria.]] Jon Lord fiat istadu membru de The Artwoods, Nick Simper aiat fatu parte dae su grupu de Screaming Lord Sutch, ue puru aiat tocadu cun su ghitarrista Ritchie Blackmore.
== Cumintzos ==
In s'annu [[1967]], Chris Curtis, s'est postu in cuntatu cun Tony Edwards cun sa boluntade chi custu esseret su mànager de su grupu chi teniat prevìdidu creare. Edwards at atzèdidu a finantziare su progetu paris cun una pariga de sòtzios, John Coletta e Ron Hire (Hire-Edwards-Coletta – HEC Enterprises).
Curtis at cumintzadu una sèrie de cuntatos pro agatare sos mùsicos chi diant dèpere fàghere parte de su grupu, chi si diat numenare Roundabout, cun Jon Lord, chi tocaiat s'Òrganu Hammond. Luego at cumbintu su chitarrista Ritchie Blackmore chi torraret dae [[Amburgo|Amburgu]] pro fàghere un'auditzione. Su matessi Curtis, chitzo at abbandonadu su grupu ma tantu HEC Enterprises comente Lord e Blackmore ant chertu mantènnere su progetu in ativu, resone pro sa cale ant dimandadu s'intrada in su grupu de sos mùsicos Nick Simper (bassu), Rod Evans (boghe) e Ian Paice ([[bateria]]), sos duos ùrtimos chi provenint de su grupu The Maze. A pustis de sos primos cuntzertos in unu tour de Danimarca su beranu de su [[1968]], sa banda at detzìdidu, a cussìgiu de Blackmore, de cambiare su nùmene e divenire '''Deep Purple'''.
Su santugaine de su [[1968]], su grupu at tentu un'èsitu nòdidu in sos [[Istados Unidos de Amèrica|Istados Unidos]] cun sa versione de sa cantzone Hush de Joe South, chi faghiat parte de su primu discu suo, Shades of Deep Purple, resone pro sa cale sunt istados cuntratados pro fàghere de aberi-cuntzertu de sos Cream in su tour de su discu suo Goodbye. Chitzo sunt istados dispatzados dae su tour ca comintzaiant a fàghere umbra a su grupu printzipale e puru pro sa rivalidade chi esistit intre Blackmore e su chitarrista de sos Cream, [[Eric Clapton|Eric Clapton.]] S'annu [[1969]] ant publicados sos duos imbenientes discos, chi ant cròmpidu un'èsitu moderadu: The Book of Taliesyn e Deep Purple, s'ùrtimu de sos cales includiat un'orchestra a calicunas cantzones. A pustis de custos tres primos discos e de numerosos tours pro sos [[Istados Unidos de Amèrica|Istados Unidos]], Ian Gillan at sostituidu Evans a sa boghe e Roger Glover at fatu su matessi cun Simper a su bassu, dende logu a sa chi diat èssere cunsiderada comente a sa formatzione clàssica de sos '''Deep Purple''', puru mentovada Mark II (segundu su sistema de numeratzione de sas diversas formatziones chi su grupu est arribadu a tènnere durante sa carriera sua). Custa formatzione de su grupu, duncas, est sa responsàbile de unu de sos discos emblemàticos de s'istòria de su rock, su Concerto for Group and Orchestra, un'òpera sinfònica in tres movimentos cumposta dae Lord e interpretada in diretu a su Royal Albert Hall pro sa London Philharmonic Orchestra, dirigida dae Sir Malcolm Arnold. Custu discu, paris cun Five Bridges de The Nice, est cunsideradu una de sas primas collaboratziones resessidas intre una banda de [[Rock and roll|rock]] e un'orchestra.
== Lómpida de acontessimentu mundiale ==
A pustis de su discu cun orchestra, unu progetu chi Lord semper aiat tentu in conca, sa banda at ispantadu totus cun s'editzione de unu discu ue su virtuosismu, su tratamentu sonoru de sos istrumentos durante sa registratzione, s'enduriment de sas lìnias vocales (boghes inclùdidas) e sa radicalizatzione de s'istile, prus feridore e electrificat, ant dadu logu a una de las aberis pionieres de su [[Hard rock|rock duru]], Deep Purple in Rock (registradu intre su [[1969]] e su [[1970]]), òpera de riferimentu de su gènere e una de sas impresas chi prus influèntzia diant fàghere intro de su Rock. Finas a su [[1973]], Deep Purple sunt divenidos unu de sos grupu de prus fama a livellu mundiale a pustis de istèrrere sos discos Fireball (prus progressivu de su predetzessore suo), Machine Head (discu de una torrada tzerta a su rock giùghere e chi est puru connotu pro inclùdere sa cantzone Smoke ue the Water), e su discu dòpiu in diretu Made in Japan.
A pustis de su discu Who Do We Think We Are ([[1973]]), chi includiat s'exitós single Woman from Tokyo, sas tensiones personales intre sos cumponentes de sa banda ant dadu comente a resurtadu s'essida de Gillan e Glover, sostituidos pare pare dae su cantante disconnotu David Coverdale e su bassista e puru cantante Glenn Hughes, chi provenit de su grupu Trapeze. Custa formatzione noa, sa Mark III, at publicadu duos discos: Burn (1974) e Stormbringer ([[1974]]), ue s'influèntzia de Hughes e Coverdale s'est fata notare in s'istile de su grupu, cada borta cun prus tendèntzia a s'imbesse su Funk e su Soul. Custa evolutzione no at agradadu Blackmore, resone pro sa cale su chitarrista at detzìdidu formare su pròpiu grupu suo Rainbow.
Su càmbiu de Blackmore, unu de sos màssimos responsàbiles de su sonu e sas cumpositziones de sa banda, at rapresentadu unu disafiu enorme. Su logu suo est istadu ocupadu dae su chitarrista nordamericanu Tommy Bolin, chi aiat cròmpidu una reputatzione nòdida pro su traballu suo cun Zephyr, James Gang e Billy Cobham (cun custu ùrtimu, Bolin at registradu su chi est una de sas impresas de su Jazz Fusion, su discu Spectrum). Isetada sa tendèntzia istilìstica chi aiat achiridu su grupu a suos duos ùrtimos discos, s'inclusione de Bolin s'est dimustrada idònea e s'est materializada a su discu Come Taste the Band ([[1975]]), chi mancari sa calidade sua no at satisfatu sos isetos de sos sighidores de sa tapa prus clàssica de su grupu. Custu, paris cun sa crèschida progressiva de sa rivalidade intre Coverdale e Hughes, e cun su fatu chi Bolin patiat una dipendèntzia forte dae s'eroina, ant favoridu unu tour caraterizadu dae sos atuamentos irregulares e ant resurtadu in s'isparzimentu de su grupu. Pagu a pustis, Bolin diat mòrrere de una sobredosi de eroina in Miami.
Custa separatzione at dadu logu a diversas bandas de nòdidu acontessimentu comente Rainbow, Whitesnake e Gillan, numenadas in manera populare comente s'"ereu Purple". Mancari custu, b'at àpidu una pressione chi creschet de sos sighidores e promotores pro una reunione de su grupu.
== Sa reunione ==
Custu clima ispiegat su fatu chi su [[1980]] Rod Evans, paris cun unu grupu de mùsicos disconnotos, fedes unu tour suta su nùmene de Deep Purple. Comente a ùnicu membru originale de su grupu, e bastante disconnotu dae sa grussària de sos sighidores, custu tour at provocadu una reatzione nemiga entree sos ammiradores e s'istampa chi ant bidu totu paris comente unu frau. Su grupu at fatu carchi cuntzertu in [[Messicu|Mèssicu]] e in sos [[Istados Unidos de Amèrica|Istados Unidos]] in antis chi si detzideret de cumintzare atziones legales contra s'impreu de su nùmene de Deep Purple.
In s'abrile de su [[1984]], su programma ''The Friday Rock Show'' de sa BBC at annuntziadu chi sa formatzione clàssica de sos Deep Purple, cun Blackmore, Gillan, Glover, Lord, e Paice, aiat detzìdidu si riunire e fiat registrende nou materiale. S'est signada unu cuntratu cun Polydor in Europa e Mercury in Nord-amèrica e su santugaine de su 1984 s'est istèrridu su discu Perfect Strangers, su cale tour fiat comintzadu in [[Noa Zelanda|Zelanda Noa]] e fiat arribadu in [[Europa]] s'istiu imbeniente inghiriadu dae unu grandu èsitu.
S'acontzada Mark II at registradu unu discu nou, The House of Blue Light (1987), chi no at cròmpidu s'èsitu de su predetzessore suo, e de su tour sou si vanu estrarre su materiale chi diat formare su discu dòpiu in diretu Nobody's Perfect ([[1987|1988]]), chi includiat una versione de "Hush" chi at aparèssidu comente a single ammentadore de sos 20 annos de sa banda. Sos problemas de caratere personale intre Gillan e Blackmore, chi aiant favoridu sa truncadura de sa formatzione s'annu [[1973]], fiant andados torra creschende e in su [[1989]] su cantante est istadu catzadu dae su grupu. Su sustitutu suo est istadu Joe Lynn Turner, chi fiat istadu cantende de Rainbow a sos òrdines de Blackmore a cumintzu de sos otanta. Custa formatzione at registradu su discu Slaves & Masters [[1990]]) e nd'at fatu su tour chi currispondet. Mancari sa calidade de su discu, unu setore de sos sighidores de su grupu no ant atzetadu sa presèntzia de s'exRaimbow.
Su fatu chi Lord, Paice e Glover fiant partidàrios de una torrada de Gillan, e chi fiant naschende pressiones pro fortzare una segunda reunione chi ammentaret de su 25 anniversàriu de sa nàschida de sa Mark II, Joe Lynn Turner at abbandonadu su grupu pròpiu cando si fiat produinde su chi depiat èssere su discu imbeniente de sa banda. Blackmore nch'at atzèdidu e Blackmore e sa formatzione clàssica at registradu su discu The Battle Acudis Ue (1993). Su posteriore tour europeu, mancari essende unu sutzessu, no at evitadu su torrare a naschire de sas betzas tensiones intre Gillan e Blackmore. Comente a cunsighèntzia de custu, Blackmore at abbandonadu su grupu a metade tour in su santandria de su [[1993|1993.]] Joe Satriani s'est fatu càrrigu de sa chitarra e at permìtidu chi su grupu poderet fàghere su restu de su tour ([[Giappone|Giapone]]) finas a su nadale. Satriani est abbarradu comente a chitarrista finas a su tour de istiu de su 1994 cando, mancari si l'aiant ofertu de divenire chitarrista permanente de su grupu, at prefertu continuare sa carriera sua a sa sola. Su grupu s'est postu in cuntatu tando cun su de primore exmembros de sos Dixie Dregs, Steve Morse, chi est istadu chitarrista de sos Deep Purple finas a s'atualidade.
== Rennoamentu ==
Sa noa e rivitalizada formatzione at godidu de un'èsitu nòdidu durante sos annos 90 e at publicadu duos noos discos de istùdiu Purpendicular 1996, e Abandon ([[1996|1998]]), chi ant retzidu crìticas positivas meda, e diversos diretos.
Su [[1999]], pro ammentare de su 30 anniversàriu de s'eventu, Jon Lord, cun s'agiudu de unu faghent e musicòlogu, at revisionadu su Cuntzerto for Group and Orchestra, e s'òpera est istada de nou interpretada a su Royal Albert Hall a cabudannu, custa borta cun sa London Symphony Orchestra dirigida dae Paul Mann. Puru sunt istadas interpretadas, cun grupu e orchestra, carchi cantu de sas carrieras de sos membros de su grupu, paris cun carchi clàssicos de sos Deep Purple mescamente arrangiados pro s'ocasione. Totu paris s'est collida a su discu e DVD In Cuntzertu with the London Symphony Orchestra (2000).
Sa banda at sighidu a fàghere tour in manera costante finas a su [[2002]], cando Jon Lord (membru fundadore de su grupu e chi, paris cun Ian Paice, fiat s'ùnicu chi fiat istadu presente a totu sas incarnatziones de sa banda) at annuntziadu chi abbandonaiat in manera amistosa su grupu e si retiraiat pro si dedicare a progetos personales, mescamente cumpositziones de orchestra. Su sustitutu suo est istadu su veteranu teclista Don Airey, chi fiat istadu, intre àteros, cun Rainbow e Whitesnake).
Su [[2003]], Deep Purple ant publicadu Bananas, de tìtulu e estètica polèmicas ma sutzessu de bèndidas, e chi fiat su primu discu suo de istùdiu in chimbe annos. Su santandria de su [[2005]], de su 37 annu de vida de sos Deep Purple, su grupu at fatu su protagonista una torrada tzerta a s'aspetu suo prus progressivu cun s'editzione de su discu Rapture of the Deep, reconnotu dae medas comente su discu suo prus resessidu dae Purpendicular.
== Deep Purple e s'Heavy Metal ==
Mancari a s'ispissu si los est assòtziadu cun custu subgèneru, sos Deep Purple no sunt istadu mai una banda de [[Heavy Metal]], mancari medas bandas de Heavy Metal reconnoschent su grupu britànnicu comente un'influèntzia ladina. Durante sos annos, su grupu est andadu isvilupende pro su chi pertocat s'istile suo, in parte dèpidu a sos diversos cambiamentos de personale a sas formatziones suas, ma semper s'est caraterizada pro tènnere mùsicos de artu livellu tècnicu intro de su gènere suo, e pro tènnere ispetziale cura in s'ora de cumpònnere e de traballare sos arrangiamentos. Carchi formatzione de Deep Purple at giutu elementos de su [[jazz]] e de sa [[Musica classica|mùsica clàssica]] europea in unu cuntestu de [[rock]], cosa chi est istada fatzilitada dae su tastu suo pro sos isvilupos istrumentales, sos solos largos e s'improvisatzione.
== Formatziones ==
Su brincu intre Mk (Mark) V e Mk VII, faghet riferimentu a sos cuntzertos chi su grupu at fatu cun [[Joe Satriani]] a sa chitarra, cando [[Ritchie Blackmore]] at abbandonadu sa banda durante su tour sou de su [[1994|1994.]] Sa Mk VI est sa formatzione ùnica de Deep Purple chi no at istèrridu peruna registratzione ufitziale.
{| style="float: right; width: 375px; margin: 0px 0px 10px 1em; border-collapse: collapse; border: 1px solid rgb(226, 226, 226);" class="toccolours" border="1" cellspacing="0" cellpadding="2"
|+ style="font-size: 120%;" |''Formatziones de '''Deep Purple'''''
! bgcolor="#E7EBEE" | Mk E(1968-1969)<br>
<br>
|
* Rod Evans - boghe
* Ritchie Blackmore - [[Ghitarra|chitarra]]
* Jon Lord - tastieras
* Nick Simper - bassu
* Ian Paice - [[bateria]]
|-
! bgcolor="#E7EBEE" | Mk II(1969-1973)<br>
<br>
|
* Ian Gillan - boghe
* Ritchie Blackmore - [[Ghitarra|chitarra]]
* Jon Lord - tastieras
* Roger Glover - bassu
* Ian Paice - [[bateria]]
|-
! bgcolor="#E7EBEE" | Mk III(1973-1975)<br>
<br>
|
* David Coverdale - boghe
* Ritchie Blackmore - [[Ghitarra|chitarra]]
* Jon Lord - tastieras
* Glenn Hughes - bassu,boghe
* Ian Paice - bateria
|-
! bgcolor="#E7EBEE" | Mk IV(1975-1976)<br>
<br>
|
* David Coverdale - vocales
* Tommy Bolin - guitar
* Jon Lord - keyboards
* Glenn Hughes - bass guitar,vocales
* Ian Paice - [[bateria]]
|-
! bgcolor="#E7EBEE" | (1976-1984)
| Inatividade
|-
! bgcolor="#E7EBEE" | Mk II, riunida(1984-1989)<br>
<br>
|
* Ian Gillan - boghe
* Ritchie Blackmore - [[Ghitarra|chitarra]]
* Jon Lord - tastieras
* Roger Glover - bassu
* Ian Paice - [[bateria]]
|-
! bgcolor="#E7EBEE" | Mk V(1989-1991)<br>
<br>
|
* Joe Lynn Turner - boghe
* Ritchie Blackmore - [[Ghitarra|chitarra]]
* Jon Lord - tastieras
* Roger Glover - bassu
* Ian Paice - [[bateria]]
|-
! bgcolor="#E7EBEE" | Mk II, segunda reunione(1992-1994)<br>
<br>
|
* Ian Gillan - boghe, armònica
* Ritchie Blackmore - [[Ghitarra|chitarra]]
* Jon Lord - tastieras
* Roger Glover - bassu
* Ian Paice - [[bateria]]
|-
! bgcolor="#E7EBEE" | Mk VII(1994-2002)<br>
<br>
|
* Ian Gillan - boghe, armònica
* Steve Morse - [[Ghitarra|chitarra]]
* Jon Lord - tastieras
* Roger Glover - bassu
* Ian Paice - [[bateria]]
|-
! bgcolor="#E7EBEE" | Mk VIII(dae su 2002)<br>
<br>
|
* Ian Gillan - boghe, armònica
* Steve Morse - [[Ghitarra|chitarra]]
* Don Airey - tastieras
* Roger Glover - bassu
* Ian Paice - [[bateria]]
|}
== Tour mundiales ==
Si cunsìderat chi sos Deep Purple siat una de sas bandas chi faghet prus tours in su mundu.<ref>[http://www.thehighwaystar.com/news/2008/02/22/fall-tour-of-germany/ The Highway Star — Fall tour of Germany]</ref><ref>[http://www.thehighwaystar.com/thsblog/2008/02/06/pisco-sour-under-peruvian-skies/ The Highway Star — Pisco Sour under Peruvian skies]</ref><ref>[http://deeppurpleliveindex.com/ The Deep Purple Live Index]</ref> Dae su 1968 fintzas a como (escludende sa separatzione intre su 1976 e su 1983) continuant a fàghere giros totu in tundu de su mundu. In su 2007 ant retzidu unu prèmiu ispetziale pro àere bèndidu prus de 150.000 billetes in Frantza in 40 abbojadas in su paisu petzi in su 2007.<ref>[http://www.deep-purple.net/review-files/europe07/europe2007winter.html Deep Purple, 2007 Tour Reviews]</ref>
Su 2007, su ''Rapture of the Deep Tour'' est istadu votadu su de ses mègius tour de s'annu (de totu sos gèneres musicales) dae sos ascurtadores de Planet Rock.<ref>
http://www.planetrock.co.uk/article.asp?id=544140#Tour Of The Year</ref> Su tour ''A Bigger Bang Tour'' de sos Rolling Stone est istadu votada sa de chimbe, superende la girat de Deep Purple pro petzi unu 1%. Deep Purple at lantzadu unu DVD nou de resumu in diretu, Around the World Live, su maju de su 2008. Su freàrgiu de su 2008, sa banda at fatu su primu cuntzertu suo in su Cremlinu de Mosca pro una petitzione personale de Dmitry Medvedev, chi tando fiat su candidadu preferidu pro su càrrigu de Presidente de Rùssia.<ref>{{Tzita web |url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/music/article3381001.ece |tìtulu=Deep Purple perform for Russia's future president - Times Online |atzessu=2018-03-02 |dataarchìviu=2011-06-15 |urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20110615081719/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/music/article3381001.ece |urlmortu=eja }}</ref> Sa banda at fatu a su Campionadu de Sci Nòrdicu de su 2009 a Liberec ([[Repùblica Ceca|Tzèchia]]).<ref>FIS Newsflash 215. January 21, 2009.</ref>
* Deep Purple Debut Tour, 1968
* Shades of Deep Purple Tour, 1968
* The Book of Taliesyn Tour, 1968
* Deep Purple European Tour (pre-tour pro In Rock), 1969-1970
* In Rock World Tour, 1970-1971
* Fireball World Tour, 1971-1972
* Machine Head World Tour, 1972-1973
* Deep Purple European Tour, 1974
* Burn World Tour, 1974
* Stormbringer World Tour, 1974-1975
* Come Taste The Band World Tour, 1975-1976
* Perfect Strangers World Tour ( Reunion Tour, ''Tour de sa Reunione''), 1984-1985
* The House of Blue Light World Tour, 1987-1988
* Slaves and Masters World Tour, 1991
* Deep Purple 25 Years Anniversary World Tour (''The Battle Rages on Tour''), 1993
* Deep Purple and Joe Satriani Tour, 1993-1994
* Deep Purple Secret Mexican Tour, 1994
* Deep Purple Secret USA Tour, 1994-1995
* Deep Purple Asian & African Tour, 1995
* Purpendicular World Tour, 1996-1997
* A Band on World Tour, 1998-1999
* Concerto World Tour, 2000-2001
* Deep Purple World Tour, 2001-2003
* Bananas World Tour, 2003-2005
* Rapture of the Deep World Tour, 2006-2009
== Discografia in istùdiu ==
(Datas de publicatzione)
* Mk I
** Shades of Deep Purple, cabudanni de su 1968
** The Book of Taliesyn, nadale de su 1968
** Deep Purple, santandria de su 1969
* Mk II
** Deep Purple in Rock, làmpadas de su 1970
** Fireball, cabudanni de su 1971
** Machine Head, martzu de su 1972
** Who Do We Think We Are, freàrgiu de su 1973
* Mk III
** Burn, freàrgiu de su 1974
** Stormbringer, nadale de su 1974
* Mk IV
** Come Taste the Band, santugaine de su 1975
* Mk II, riunida
** Perfect Strangers, santandria de su 1984
** The House of Blue Light, ghennàrgiu de su 1987
* Mk V
** Slaves & Masters, santugaine de su 1990
* Mk II, segunda reunione
** The Battle Acudis Ue, trìulas de su 1993
* Mk VII
** Purpendicular, freàrgiu de su 1996
** Abandon, maju de su 1998
* Mk VIII
** Bananas, austu de su 2003
** Rapture of the Deep, santugaine de su 2005
** Now What?!, abrile de su 2013
** Infinite, abrile de su 2017
** Whoosh!, 2020
** Turning to Crime, 2021
* Mk IX
** =1, 2024
** SPLAT!, 2026
== Discografia in diretu ==
* Mk II
** Cuntzerto for Group and Orchestra, (1969)
** Scandinavian Nights, (1970) istèrridu su 1988
** Made in Japan, (1972)
** Live in Japan, (1972). Triplu CD istèrridu su 1993.
** Deep Purple In Cuntzertu, (1970-1972) istèrridu su 1980
** Nobody's Perfect, (1987-1988)
** In The Absence of Pink, (1985) istèrridu su 1991
** Highway Star (1984), istèrridu comente a parte de sa càscia The Bootleg Dias èssere 1984-2000 s'annu 2001.
** Third Night (1985), istèrridu comente a parte de sa càscia The Bootleg Dias èssere 1984-2000 s'annu 2001.
** Hungary Days - Live in Budapèst 1987, istèrridu comente a parte de sa càscia The Bootleg Dias èssere 1984-2000 s'annu 2001.
** Come Hell oro High Water, (1993) istèrridu su 1994
** Live In Stuttgart & Birmingham 1993, istèrridu su 2005
** In Your Trousers (1993), istèrridu comente a parte de sa càscia The Bootleg Dias èssere 1984-2000 s'annu 2001.
* Mk III
** Made in Europe, (1975)
** Live in London, (1974) istèrridu su 1982
** California Jamming = Live at the California Jam, (1974) istèrridu su 1996
** The Finale Cuntzertos (recorded live in Europe 1975), istèrridu 1996
** Gustu Might Take Your Life (1974) istèrridu su 2003.
* Mk IV
** Last Cuntzertu in Japan, (1976) istèrridu su 1977.
** Ue the Wings of a Russian Foxbat = King Biscuit Flower Hour, (1975) istèrridu su 1995
** This Time Around - Live in Tokyo, (1975) istèrridu 2001
* Mk VII
** Sunrise (1995), istèrridu comente a parte de sa càscia The Bootleg Dias èssere 1984-2000 s'annu 2001.
** Live at the Olympia '96, istèrridu su 1997
** Totale Abandon : Live in Australia, (1999)
** In Cuntzertu with the London Symphony Orchestra, (1999)
** Live at the Rotterdam Ahoy (2000) istèrridu su 2001
** Made in Japan 2000, istèrridu comente a parte de sa càscia The Bootleg Dias èssere 1984-2000 s'annu 2001.
== Filmografia ==
* Live in Cuntzertu 72/73, DVD chi includet su materiale de s'editzione in VHS de su [[1990]] "Scandinavian Nights Live in Denmark 1972", e nch'achirit materiale inèditu de su [[1973|1973.]] Istèrridu su [[2005]].
* Live in California 74, DVD chi includet su materiale de s'editzione in VHS de su [[1998]] "California Jam", e nch'achirit materiale inèditu de su matessi atuamentu. Istèrridu su [[2005]].
* New Live & Rare - The Video Collection 1984-[[2000]], istèrridu su 2000.
* Come Hell oro High Water registradu in [[Birmingham]] su 9 de santandria de su [[1993|1993.]] Istèrridu su 2001.
* In Cuntzertu with the London Symphony Orchestra ([[1999]]).
* Totale Abandon - Australia 1999, istèrridu su [[1999]] e torradu a publicare su [[2003]] cun materiale additzionale.
* Bombay Calling - Bombay Live '95], istèrridu su [[2000]].
== Riferimentos ==
<references/>
== Ligàmenes esternos ==
* [http://www.thehighwaystar.com The Highway Star]
* [http://www.deeppurple.org/ www.deeppurple.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928131152/http://www.deeppurple.org/ |date=2007-09-28 }}
* [http://www.gillan.com/ Pàgina ufitziale de Ian Gillan]
* [http://www.rogerglover.com/ Pàgina ufitziale de Roger Glover]
* [http://www.stevemorse.com/ Pàgina ufitziale de Steve Morse]
* [http://www.donairey.com/ Pàgina ufitziale de Don Airey] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120614083009/http://www.donairey.com/ |date=2012-06-14 }}
* [http://www.blackmoresnight.com/ Pàgina ufitziale de Ritchie Blackmore]
* [http://www.picturedwithin.com/ Pàgina subra Jon Lord a càrrigu de Daniel Bengtsson] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050703004424/http://www.picturedwithin.com/ |date=2005-07-03 }}
* [http://www.tbolin.com/ Pàgina ufitziale de Tommy Bolin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160629034243/http://www.tbolin.com/ |date=2016-06-29 }}
* [http://www.glennhughes.com/ Pàgina ufitziale de Glenn Hughes]
* [http://www.davidcoverdale.com/ Pàgina ufitziale de David Coverdale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110201224842/http://www.davidcoverdale.com/ |date=2011-02-01 }}
* [http://www.joelynnturner.com/ Pàgina ufitziale de Joe Lynn Turner] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070627163430/http://www.joelynnturner.com/ |date=2007-06-27 }}
* [http://www.deeppurple-thephotobook.com DEEP PURPLE - THE PHOTO BOOK] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100323185210/http://www.deeppurple-thephotobook.com/ |date=2010-03-23 }}
{{Controllu de autoridade}}
bydjpd1v9yxetig1pdz2wjttqr9qag9
Maria Del Zompo
0
19657
190948
178190
2026-10-13T01:59:56Z
InternetArchiveBot
10458
Sarvende 1 fonte(es) e etichetende·nde 0 comente morta(as).) #IABot (v2.0.9.6
190948
wikitext
text/x-wiki
{{LSC}}
{{Biografia|nùmene=Maria Del Zompo|traballu=Meiga, Chircadora, Dotzente universitària, Retora de s'Universidade de Casteddu|immàgine=|descritzione=|data_de_nàschida=21 de abrile 1951|logu_de_nàschida=[[Casteddu]]|data_de_morte=|logu_de_morte=|natzionalidade=[[sardos|sarda]]; [[italianos|italiana]]|nùmene_intreu=|fìgios=|contributos_de_importu=Dotzente universitària e Diretora de su Dipartimentu de Farmacologia Clinica Universitàriu, prima fèmina a cunsighire su tìtulu de Retore in s'Universidade de Casteddu|nùmene_babbu=|nùmene_mama=|religione=|immàgine_istemma=|nùmene_tìtulu2=|nùmene_tìtulu1=|legenda_istemma=Istemma|còjube=}}
'''Maria Del Zompo''' ([[Casteddu]], 21 de abrile 1951) est una [[Meighina|meiga]], dotzente universitària, diretora de su dipartimentu de Sièntzias Biomèdicas e, dae su 2015, retora de s'[[Universidade de Casteddu]], prima fèmina elèghida a custa carriga in s'istoria de s'Ateneu<ref>{{Tzita web|url=https://www.lanuovasardegna.it/cagliari/cronaca/2015/03/20/news/maria-del-zompo-rettore-a-cagliari-la-prima-donna-magnifico-dopo-60-uomini-1.11083868|tìtulu=Maria Del Zompo rettore a Cagliari, la prima donna Magnifico dopo 60 uomini|urlmortu=eja}}</ref>.
== Biografia ==
Nàschida in [[Casteddu]], Maria Del Zompo cunsighet sa maduresa clàssica in su 1969 e sa Làurea in Meighina e Chirurgia in su [[1975]] in s'[[Universidade de Casteddu|Universidade de is Istùdios de Casteddu]]. Intre su [[1976]] e su [[1979]] traballat che assistente incarrigada in sa Clinica de Maladias Nervosas e Mentales Universitària e in su [[1980]] s'ispetzializat in [[neurologia]].
Traballat comente borsista in su Biological Psychiatry Branch, NIMH, Bethesda, MD (USA) suta diretzione de su professore Robert M. Post fintzas a su 1982.
Torrada a Casteddu sighet comente chircadora in s'[[Universidade de Casteddu]] in s'Istitutu de Farmacologia fintzas a su 1986 e in su Dipartimentu de Neurosièntzias “B.B. Brodie” fintzas a su [[1993]], cando est nùmenada responsàbile de sa Setzione de Farmacologia Clinica de su Dipartimentu matessi, torradu a denumenare Dipartimentu de Sièntzias Biomèdicas. In s'intertantu est fintzas nùmenada professora assotziada de Farmacologia.
Dae su [[1995]] est responsàbile de su Tzentru de Psicofarmacologia Clìnica e de su Tzentru Tzefaleas Primitivas, de su Dipartimentu de Sièntzias Biomedicas Universitàriu. Dae su [[1999]] est Dotzente in su Dotoradu de Chirca in Neurosièntzias de s'Universidade de Casteddu.
A partire dae su 2000 est professora ordinària de Farmacologia pro sa Facultade de Meighina de Chirurgia de s'Universidade de Casteddu, Diretora de s'Unidade Complessa de Farmacologia Clìnica in [[Azienda Ospedalieru-Universitària|AOU]] de [[Casteddu]].
Dae su 2002 est Cumponente de su Tzentru de Etzellèntzia pro sa Chirca “Neurobiologia de is Tossicodipendèntzias”. Dae su matessi annu a su est annotamala diretora de s'Iscola de Ispetzializatzione in Farmacologia de sa Facultade de Meighina e Chirurgia, fintzas a su 2012 est responsàbile de su Servìtziu de Informatzione e Formatzione de su Fàrmacu.
Intre su 2007 e su 2011 est Diretora de su Dipartimentu de Neurosièntzias “B.B. Brodie”.
Dae su 2011 est assotziada a s’Istitutu de Neurosièntzias de su CNR relativamente a sa Commessa “Neurobiologia de is Dipendèntzias” e dae su 2012 est Diretora de su Dipartimentu de Sièntzias Biomèdicas.<ref>{{Tzita web|url=https://www.crui.it/atenei-e-rettori-crui/elenco-rettori/maria-del-zompo-rettore-universita-di-cagliari.html|tìtulu=Del Zompo Maria - Rettore Università di Cagliari|atzessu=2020-05-08|dataarchìviu=2020-08-10|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20200810022417/https://www.crui.it/atenei-e-rettori-crui/elenco-rettori/maria-del-zompo-rettore-universita-di-cagliari.html|deadurl=yes}}</ref>
In su 20 de martzu de su 2015 arribat s'eletzione a Retora de s'[[Universidade de Casteddu|Universidade de is Istùdios de Casteddu]]<ref>{{Tzita web|url=https://www.unica.it/unica/it/ateneo_s01_ss01_sss01.page|tìtulu=Rettore}}</ref>, pro chi at a abarrare in càrriga fintzas a su [[2021]].
== Reconnoschimentos e incàrrigos<ref>{{Tzita web|url=https://people.unica.it/mariadelzompo/curriculum/|tìtulu=Maria Del Zompo|atzessu=2020-05-08|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20190921204253/http://people.unica.it/mariadelzompo/curriculum/|dataarchìviu=2019-09-21|urlmortu=eja}}</ref>==
* Prèmiu “Fèmina de s’Annu”, istituidu dae sa Delegatzione Sardigna de s' “Assòtziu Imprenditoras e Fèminas Dirigentes de Azienda” (AIDDA), in su 2007.
* Prèmiu “Elionora De Arbaree”, istituidu dae s’International Inner Wheel Club de Casteddu, in su 2000.
* Prèmiu “Burroughs Wellcome Stipend Award”, Burroughs Wellcome Fund, Research Triangle Park, NC (USA) in su 1981.
* Membru de sa Commissione Chirca e Isvilupu de s'Agentzia Italiana de su Fàrmacu (AIFA), dae su 2005.
* Cumponente de s'Albu de is Espertos de su Comitadu de Indiritzu pro sa Valutatzione de sa Chirca (CIVR), dae su 2004.
* Membru de sa Cummissione pro su Prontuàriu Terapèuticu Provintziale, dae su 2003.
* Cumponente de su Tzentru de Etzellèntzia pro sa Neurobiologia de is Tossicudipendèntzias dae su 2002.
==Notas==
<references/>
i2rpneguy9i2tkxfaob6fv5jco9zjq8
Cuntierra:Deep Purple
1
20915
190947
189466
2026-10-13T00:47:24Z
InternetArchiveBot
10458
Notìfica de fontes modificadas chi bisòngiant de una revisione) #IABot (v2.0.9.6
190947
wikitext
text/x-wiki
== Ligàmenes esternos modificados (Austu 2021) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 4 ligàmenes esternos in [[Deep Purple]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=172281 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20110716080413/http://www.sivltd.com/events/502/deep_purple.html annantu a http://www.sivltd.com/events/502/deep_purple.html
*Archìviu https://web.archive.org/web/20070928131152/http://www.deeppurple.org/ annantu a http://www.deeppurple.org/
*Archìviu https://web.archive.org/web/20050703004424/http://www.picturedwithin.com/ annantu a http://www.picturedwithin.com/
*Archìviu https://web.archive.org/web/20100323185210/http://www.deeppurple-thephotobook.com/ annantu a http://www.deeppurple-thephotobook.com/
. Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu[[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|talk]]) 21:41, 9 Aus 2021 (CEST)
== Ligàmenes esternos modificados (Austu 2021) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 2 ligàmenes esternos in [[Deep Purple]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=173268 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20090530130605/http://www.vh1.com/artists/az/deep_purple/bio.jhtml annantu a http://www.vh1.com/artists/az/deep_purple/bio.jhtml
*Archìviu https://web.archive.org/web/20110201224842/http://www.davidcoverdale.com/ annantu a http://www.davidcoverdale.com/
. Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu[[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|talk]]) 08:32, 21 Aus 2021 (CEST)
== Ligàmenes esternos modificados (Cabudanni 2022) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Deep Purple]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=178465 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20090316194928/http://www.vh1.com/shows/dyn/the_greatest/62187/episode_wildcard.jhtml?wildcard=%2Fshows%2Fdynamic%2Fincludes%2Fwildcards%2Fthe_greatest%2Fhardrock_list_full.jhtml&event_id=862768&start=61 annantu a http://www.vh1.com/shows/dyn/the_greatest/62187/episode_wildcard.jhtml?wildcard=%2Fshows%2Fdynamic%2Fincludes%2Fwildcards%2Fthe_greatest%2Fhardrock_list_full.jhtml&event_id=862768&start=61
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 03:04, 30 Cab 2022 (CEST)
== Ligàmenes esternos modificados (Cabudanni 2024) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Deep Purple]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=184819 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20120614083009/http://www.donairey.com/ annantu a http://www.donairey.com/
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 01:39, 12 Cab 2024 (CEST)
== Ligàmenes esternos modificados (Cabudanni 2024) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Deep Purple]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=184893 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20110615081719/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/music/article3381001.ece annantu a http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/music/article3381001.ece
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 01:40, 30 Cab 2024 (CEST)
== Ligàmenes esternos modificados (Santandria 2025) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Deep Purple]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=187683 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20070627163430/http://www.joelynnturner.com/ annantu a http://www.joelynnturner.com/
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 01:11, 25 Std 2025 (CET)
== Ligàmenes esternos modificados (Martzu 2026) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Deep Purple]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=189465 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20160629034243/http://www.tbolin.com/ annantu a http://www.tbolin.com/
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 01:44, 11 Mar 2026 (CET)
== Ligàmenes esternos modificados (Santugaine 2026) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Deep Purple]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190946 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20090523145039/http://www.viewauckland.co.nz/deep_purple_concert_auckland_logan_campbell_centre_index.html annantu a http://www.viewauckland.co.nz/deep_purple_concert_auckland_logan_campbell_centre_index.html
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 02:47, 13 Stg 2026 (CEST)
gqirlnhpf8jzsrs7204h3wz795rttu7
Cuntierra:Maria Del Zompo
1
21013
190949
172533
2026-10-13T01:59:57Z
InternetArchiveBot
10458
Notìfica de fontes modificadas chi bisòngiant de una revisione) #IABot (v2.0.9.6
190949
wikitext
text/x-wiki
== Ligàmenes esternos modificados (Austu 2021) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmenes esternos in [[Maria Del Zompo]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=172532 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20200810022417/https://www.crui.it/atenei-e-rettori-crui/elenco-rettori/maria-del-zompo-rettore-universita-di-cagliari.html annantu a https://www.crui.it/atenei-e-rettori-crui/elenco-rettori/maria-del-zompo-rettore-universita-di-cagliari.html
. Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu[[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|talk]]) 23:05, 9 Aus 2021 (CEST)
== Ligàmenes esternos modificados (Santugaine 2026) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Maria Del Zompo]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190948 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20190921204253/http://people.unica.it/mariadelzompo/curriculum/ annantu a https://people.unica.it/mariadelzompo/curriculum/
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 03:59, 13 Stg 2026 (CEST)
79nq5icwourtqqv0zo93ul3gp0t5yz5
Cuntierra:Olbia Calcio 1905
1
21036
190951
189898
2026-10-13T02:25:09Z
InternetArchiveBot
10458
Notìfica de fontes modificadas chi bisòngiant de una revisione) #IABot (v2.0.9.6
190951
wikitext
text/x-wiki
== Ligàmenes esternos modificados (Austu 2021) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 4 ligàmenes esternos in [[Olbia Calcio 1905]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=172592 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20160813030800/http://lanuovasardegna.gelocal.it/sassari/foto-e-video/2016/05/29/fotogalleria/l-olbia-vince-il-derby-promozione-contro-la-torres-le-immagini-della-partita-1.13563797 annantu a http://lanuovasardegna.gelocal.it/sassari/foto-e-video/2016/05/29/fotogalleria/l-olbia-vince-il-derby-promozione-contro-la-torres-le-immagini-della-partita-1.13563797
*Archìviu https://web.archive.org/web/20161005080138/http://www.comune.olbia.ss.it/06/05%20MAGGIO%2006/chentannos/chentannos.html annantu a http://www.comune.olbia.ss.it/06/05%20MAGGIO%2006/chentannos/chentannos.html
*Archìviu https://web.archive.org/web/20150923205946/http://www.comune.olbia.ss.it/index.php?option=com_content&view=article&id=133:le-piccole-storie-di-olbia-4a-parte&catid=67:rubriche annantu a http://www.comune.olbia.ss.it/index.php?option=com_content&view=article&id=133:le-piccole-storie-di-olbia-4a-parte&catid=67:rubriche
*Archìviu https://web.archive.org/web/20160806093535/http://www.olbiacalcio.com/iniziative/piccoliamicidiolbia annantu a http://www.olbiacalcio.com/iniziative/piccoliamicidiolbia
. Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu[[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|talk]]) 23:31, 9 Aus 2021 (CEST)
== Ligàmenes esternos modificados (Cabudanni 2021) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternos in [[Olbia Calcio 1905]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=173514 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20161011025021/http://www.figc-crt.org/comunicati_ufficiali/uploads/ALLE8-A.pdf annantu a http://www.figc-crt.org/comunicati_ufficiali/uploads/ALLE8-A.pdf
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|talk]]) 01:55, 6 Cab 2021 (CEST)
== Ligàmenes esternos modificados (Cabudanni 2022) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 3 ligàmene(s) esternu(os) in [[Olbia Calcio 1905]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=178222 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20160815152848/http://ricerca.gelocal.it/lanuovasardegna/archivio/lanuovasardegna/2010/08/02/SS4PO_SS401.html?refresh_ce annantu a http://ricerca.gelocal.it/lanuovasardegna/archivio/lanuovasardegna/2010/08/02/SS4PO_SS401.html?refresh_ce
*Archìviu https://web.archive.org/web/20160805181238/http://www.tuttomercatoweb.com/lega-pro/olbia-il-presidente-marino-annuncia-lega-pro-un-sogno-che-si-avvera-861698 annantu a http://www.tuttomercatoweb.com/lega-pro/olbia-il-presidente-marino-annuncia-lega-pro-un-sogno-che-si-avvera-861698
*Archìviu https://web.archive.org/web/20160815061240/http://lanuovasardegna.gelocal.it/sport/2015/04/21/news/ole-olbia-ole-il-sogno-continua-1.11280784 annantu a http://lanuovasardegna.gelocal.it/sport/2015/04/21/news/ole-olbia-ole-il-sogno-continua-1.11280784
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 13:08, 3 Cab 2022 (CEST)
== Ligàmenes esternos modificados (Cabudanni 2022) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Olbia Calcio 1905]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=178375 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Ligàmene de archìviu https://www.lanuovasardegna.it/sport/2011/12/20/news/scende-in-campo-un-pezzo-di-storia-del-calcio-sardo-1.3618351 remplasadu cun https://web.archive.org/web/20220102174703/https://www.lanuovasardegna.it/sport/2011/12/20/news/scende-in-campo-un-pezzo-di-storia-del-calcio-sardo-1.3618351 pro https://www.lanuovasardegna.it/sport/2011/12/20/news/scende-in-campo-un-pezzo-di-storia-del-calcio-sardo-1.3618351
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 03:49, 27 Cab 2022 (CEST)
== Ligàmenes esternos modificados (Làmpadas 2023) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 5 ligàmene(s) esternu(os) in [[Olbia Calcio 1905]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=180617 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20200927152958/http://www.olbiacalcio.com/societa/storia annantu a http://www.olbiacalcio.com/societa/storia
*Archìviu https://web.archive.org/web/20160807210344/http://www.olbiacalcio.com/news/comunicati/190/ufficiale-l-olbia-torna-in-serie-c annantu a http://www.olbiacalcio.com/news/comunicati/190/ufficiale-l-olbia-torna-in-serie-c
*Archìviu https://web.archive.org/web/20200927152958/http://www.olbiacalcio.com/societa/storia annantu a http://www.olbiacalcio.com/societa/storia
*Archìviu https://web.archive.org/web/20160806175359/http://www.olbiacalcio.com/giovanili/scuolacalcio annantu a http://www.olbiacalcio.com/giovanili/scuolacalcio
*Archìviu https://web.archive.org/web/20160806093450/http://www.olbiacalcio.com/giovanili/Squadre annantu a http://www.olbiacalcio.com/giovanili/Squadre
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 04:08, 24 Làm 2023 (CEST)
== Ligàmenes esternos modificados (Làmpadas 2024) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 2 ligàmene(s) esternu(os) in [[Olbia Calcio 1905]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=184068 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20210513222637/http://www.olbiacalcio.com/societa/contatti annantu a http://www.olbiacalcio.com/societa/contatti
*Archìviu https://web.archive.org/web/20160806093435/http://www.olbiacalcio.com/biglietteria/nespoli annantu a http://www.olbiacalcio.com/biglietteria/nespoli
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 04:40, 7 Làm 2024 (CEST)
== Ligàmenes esternos modificados (Nadale 2025) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Olbia Calcio 1905]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=187726 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20160815050832/http://lanuovasardegna.gelocal.it/sport/2015/12/02/news/l-olbia-come-spa-e-nuovo-stadio-1.12550497 annantu a http://lanuovasardegna.gelocal.it/sport/2015/12/02/news/l-olbia-come-spa-e-nuovo-stadio-1.12550497
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 22:58, 1 Nad 2025 (CET)
== Ligàmenes esternos modificados (Abrile 2026) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Olbia Calcio 1905]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=189897 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20160807044504/http://blog.guerinsportivo.it/blog/2011/03/11/come-il-calcio-di-destra?cookieAccept annantu a http://blog.guerinsportivo.it/blog/2011/03/11/come-il-calcio-di-destra?cookieAccept
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 04:00, 29 Abr 2026 (CEST)
== Ligàmenes esternos modificados (Santugaine 2026) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Olbia Calcio 1905]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190950 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20201209073615/https://ojs.unica.it/index.php/anuac/article/view/1589 annantu a https://ojs.unica.it/index.php/anuac/article/view/1589
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 04:25, 13 Stg 2026 (CEST)
to4k6cz8vv6rmnq5p858hq8wxl462vx
Cuntierra:Orgòsolo
1
21331
190953
181924
2026-10-13T02:27:41Z
InternetArchiveBot
10458
Notìfica de fontes modificadas chi bisòngiant de una revisione) #IABot (v2.0.9.6
190953
wikitext
text/x-wiki
{{crèditos|"Biddas de sa provìntzia de Nùgoro" (2014), de s'Ufìtziu Limba Sarda de sa provìntzia de Nùgoro|2021111610004451}}
== Ligàmenes esternos modificados (Trìulas 2023) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Orgòsolo]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=180732 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20211228094625/https://www.sardegnadigitallibrary.it/index.php?xsl=2435&s=17&v=9&c=4459&c1=%22Dizionario+storico-geografico+dei+Comuni+della+Sardegna%22&n=24&ric=1&idtipo=3 annantu a https://www.sardegnadigitallibrary.it/index.php?xsl=2435&s=17&v=9&c=4459&c1=%22Dizionario+storico-geografico+dei+Comuni+della+Sardegna%22&n=24&ric=1&idtipo=3
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 02:19, 9 Trì 2023 (CEST)
== Ligàmenes esternos modificados (Santugaine 2023) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Orgòsolo]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=181923 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20211226193657/https://www.comune.orgosolo.nu.it/index.php/vivere/cultura/18?aor=desc annantu a https://www.comune.orgosolo.nu.it/index.php/vivere/cultura/18?aor=desc
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 05:13, 16 Stg 2023 (CEST)
== Ligàmenes esternos modificados (Santugaine 2026) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Orgòsolo]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190952 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20241115215623/https://ojs.unica.it/index.php/rhesis/article/view/5608 annantu a https://ojs.unica.it/index.php/rhesis/article/view/5608
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 04:27, 13 Stg 2026 (CEST)
i89ocssuujq1vk4i74h2ij3pm0sjasw
Cuntierra:Talassemia
1
22782
190957
187802
2026-10-13T03:19:22Z
InternetArchiveBot
10458
Notìfica de fontes modificadas chi bisòngiant de una revisione) #IABot (v2.0.9.6
190957
wikitext
text/x-wiki
== Ligàmenes esternos modificados (Maju 2024) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Talassemia]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=183988 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20210912090722/https://www.ashclinicalnews.org/spotlight/blood-beyond-borders-malaria-thalassemia-mediterranean-basin/ annantu a https://www.ashclinicalnews.org/spotlight/blood-beyond-borders-malaria-thalassemia-mediterranean-basin/
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 08:41, 3 Maj 2024 (CEST)
== Ligàmenes esternos modificados (Austu 2024) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Talassemia]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=184616 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20210825100648/https://www.medicinanarrativa.eu/wp-content/uploads/2015/12/Report-Il-valore-per-la-persona-con-Beta-Talassemia-Major.pdf annantu a https://www.medicinanarrativa.eu/wp-content/uploads/2015/12/Report-Il-valore-per-la-persona-con-Beta-Talassemia-Major.pdf
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 05:26, 19 Aus 2024 (CEST)
== Ligàmenes esternos modificados (Nadale 2025) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Talassemia]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=187801 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20210912091344/http://www.quotidianosanita.it/cronache/articolo.php?articolo_id=3922 annantu a http://www.quotidianosanita.it/cronache/articolo.php?articolo_id=3922
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 09:17, 20 Nad 2025 (CET)
== Ligàmenes esternos modificados (Santugaine 2026) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Talassemia]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190956 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20210825100647/http://www.fondazionegiambrone.it/wp-content/uploads/2012/05/nuova-brochure-talassemia annantu a http://www.fondazionegiambrone.it/wp-content/uploads/2012/05/nuova-brochure-talassemia
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 05:19, 13 Stg 2026 (CEST)
95ai9s0bfrlqtn6d20eauiorfxobpyb
Pinkwashing
0
22800
190954
184213
2026-10-13T02:38:34Z
InternetArchiveBot
10458
Sarvende 1 fonte(es) e etichetende·nde 0 comente morta(as).) #IABot (v2.0.9.6
190954
wikitext
text/x-wiki
{{LSC}}
[[File:משפריצות פעולה ורודה 2.jpg|thumb|314x314px|Durante su [[Gay Pride]] de [[Tel Aviv]] de su [[2013]] su colletivu de militantes anarco-queer "Mashpritzot" aiat protestadu contras de su pinkwashing de Israele.]]
Su '''Pinkwashing''' (dae s'[[Limba inglesa|inglesu]] ''pink'', rosa, e ''whitewash'', isbiancare o amuntare), literalmente '''limpiadura rosa''', est unu trèmene chi in su cuntestu de is [[LGBT|deretos LGBTI]] si referit a sa bariedade de istrategias polìticas e de [[marketing]] miradas a sa promotzione de istitutziones, paisos, persones, produtos o siendas, apellende a sa cunditzione issoro de simpatizadores LGBT cun s'obietivu de si fàghere atinare che progressistas, modernos e tollerantes.<ref>{{Tzita web|url=https://valori.it/pinkwashing-rainbow-femminismo-dossier-washing/|tìtulu=Rainbow e pinkwashing: se le battaglie per i diritti civili servono a vendere|limba=italianu}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.dictionary.com/e/slang/pinkwashing/|tìtulu=pinkwashing|limba=inglesu}}</ref>
Su trèmene fiat istadu in òrigine bogadu a pitzu dae sa [[Breast Cancer Action]] pro identificare sas aziendas chi asseguraiant apoderare is [[Fèmina|fèminas]] cun càncaru de sinu, mentras in realidade punnaiant a otènnere balàngios majores e megiorare s'imàgine issoro comente impresas assotziende a su nèmene issoro publitzidades pro càusas benèficas.<ref>{{Tzita web|url=https://www.bcaction.org/about-think-before-you-pink/|tìtulu=Think before you pink - Breast Cancer Action|limba=inglesu|atzessu=2024-06-16|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20240616090029/https://www.bcaction.org/about-think-before-you-pink/|dataarchìviu=2024-06-16|urlmortu=eja}}</ref>
Sa paràula, est de pònnere a costàgiu cun is dinàmicas e is crìticas tìpicas de su [[greenwashing]], naschet sighende sas istigas de su greenwashing matessi. Su cuntzetu de pinkwashing fiat nàschidu comente crìtica, chirchende de ghetare iscrètia subra is intentos reales de unas cantas initziativas chi antimes de èssere mòvidas dae interessos sientìficos efetivos, punnaiant a atirare s'atentzione de is consumadores chi, cherende sustentare sa càusa benèfica, finiant comporende is produtos de siendas dislindadas.<ref>{{Tzita web|url=http://madeinusachallenge.com/2011/pinkwashing-breast-cancer-awareness-or-exploitation/|tìtulu=PINKWASHING: BREAST CANCER AWARENESS OR EXPLOITATION?|atzessu=2024-06-16|dataarchìviu=2016-06-11|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20160611000119/http://madeinusachallenge.com/2011/pinkwashing-breast-cancer-awareness-or-exploitation/|urlmortu=eja}}</ref>
Est duncas àterentantis usada pro isterridura de significadu critichende una trama de comunicatzione fundada subra sa posa de bonu coru cara a personas LGBTI a banda de una impresa o una entidade polìtica chi intentat de mudare s'imàgine e sa numenada sua in sentidu progressista, tolerante e abertu, cun s'obietivu ''de facto'' cuadu de s'ispaniare su mercadu o de atirare acunstentimentos.
In custu sentidu s'espressione est fintzas istada impitada pro fàghere relatu a una suposta innetadura de imàgine de s'istadu de [[Israele]] chi, promovende sa populatzione [[LGBT|LGBTI]] sua, istraviat sa violadura sistemàtica de is [[deretos umanos]] de sa populatzione [[Istadu de Palestina|palestinesa]] segundu s'opinione de carchi mitza.<ref>{{Tzita web|url=https://www.jpost.com/Israel/Foreign-Ministry-promoting-Gay-Israel|tìtulu=Foreign Ministry promoting Gay Israel|limba=inglesu}}</ref> In custu casu projetende s'aparèntzia de unu territòriu [[gay-friendly]], sa populatzione LGBTI e liberale diat arribare a si sentire identificada cun is positziones polìticas de s'Istadu ([[omonatzionalismu]]), partetzipende a s'[[islamofobia]] istitutzionalizada, segundu su cunsideru chi sa populatzione [[Islam|musulmana]] est in manera netzessària [[Omofobia|omòfoba]] o discoidare de sa discriminatzione padèssida in su paisu cosa sua.<ref>{{Tzita web|url=https://www.nytimes.com/2011/11/23/opinion/pinkwashing-and-israels-use-of-gays-as-a-messaging-tool.html|tìtulu=Israel and ‘Pinkwashing’|limba=inglesu}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.elquintopoder.cl/politica/pinkwashing-y-el-lavado-de-imagen-de-israel/|tìtulu=«Pinkwashing» y el lavado de imagen de Israel|limba=ispagnolu}}</ref>
==Riferimentos==
<references/>
[[Categoria: Sotziedade]]
716t4fofs8x6rxh98zw7p908ixm4bsb
Gustave Courbet
0
23615
190932
190931
2026-10-12T20:23:20Z
Mistico Dois
19393
190932
wikitext
text/x-wiki
{{LSC}}{{stub}}{{Biografia|immàgine=Gustave Courbet, photograph Atelier Nadar, c. 1860s.jpg|data_de_nàschida=10 de làmpadas de su 1819|logu_de_nàschida=Ornans, Frantza|data_de_morte=31 de nadale de su 1877|logu_de_morte=La Tour-de-Peilz|natzionalidade=frantzesu|traballu=pintore}}
'''Gustave Courbet''' (10 de [[làmpadas]] de [[1819]], Ornans – 31 de [[nadale]] de [[1877]], La Tour-de-Peilz, Isvìtzera) est istadu unu pintore [[Frantza|frantzesu]].
Est istadu su cabu de su movimentu realista in sa pintura frantzesa de su sèculu XIX. Courbet at cumintzadu un'istile nou in ue sa preocupatzione printzipale fiat sa rapresentatzione de sa realidade. Sotzialista impinnadu, sos cuadros suos fagheiant fintzas unu cumentu sotziale subra de su mundu chi lu inghiriàiat. Sos cuadros de Courbet sunt istados una fonte de ispiratzione pro medas àteros pintores, in particulare pro sos impressionistas e sos pustis-impressionistas frantzesos e de àteros paises.
Sos cuadros suos de sa fine de sa dècada de 1840 e de su cumintzu de sos annos 1850 li ant portadu su primu reconnoschimentu. Sfidaiant sas cunventziones rapresentende massajos e operajos non idealizados, a fitianu in una scala manna traditzionalmente riservada a sos cuadros de temas religiosos o istòricos. Sos cuadros imbenientes fiant pro sa majoria de unu caràtere prus pagu polìticu: paesàgios, marinas, iscenas de cassa, nudos e naturas mortas. Courbet est istadu impresonadu pro ses meses in su 1871 pro sa partetzipatzione sua a sa Comune de Parigi e at bìvido in esìliu in [[Isvìtzera]] dae su 1873 fintzas a sa morte sua, bator annos a pustis.
{{Controllu de autoridade}}
{{DEFAULTSORT:Courbet, Gustave}}
[[Categoria:Biografias]]
[[Categoria:Pintores]]
[[Categoria:Frantzesos]]
skp8hh9i68u5dzlvg7ex2zj2xjsngsq
190933
190932
2026-10-12T20:23:40Z
Mistico Dois
19393
190933
wikitext
text/x-wiki
{{LSC}}{{stub}}{{Biografia|immàgine=Gustave Courbet, photograph Atelier Nadar, c. 1860s.jpg|data_de_nàschida=10 de làmpadas de su 1819|logu_de_nàschida=Ornans, Frantza|data_de_morte=31 de nadale de su 1877|logu_de_morte=La Tour-de-Peilz, Isvìtzera|natzionalidade=frantzesu|traballu=pintore}}
'''Gustave Courbet''' (10 de [[làmpadas]] de [[1819]], Ornans – 31 de [[nadale]] de [[1877]], La Tour-de-Peilz, Isvìtzera) est istadu unu pintore [[Frantza|frantzesu]].
Est istadu su cabu de su movimentu realista in sa pintura frantzesa de su sèculu XIX. Courbet at cumintzadu un'istile nou in ue sa preocupatzione printzipale fiat sa rapresentatzione de sa realidade. Sotzialista impinnadu, sos cuadros suos fagheiant fintzas unu cumentu sotziale subra de su mundu chi lu inghiriàiat. Sos cuadros de Courbet sunt istados una fonte de ispiratzione pro medas àteros pintores, in particulare pro sos impressionistas e sos pustis-impressionistas frantzesos e de àteros paises.
Sos cuadros suos de sa fine de sa dècada de 1840 e de su cumintzu de sos annos 1850 li ant portadu su primu reconnoschimentu. Sfidaiant sas cunventziones rapresentende massajos e operajos non idealizados, a fitianu in una scala manna traditzionalmente riservada a sos cuadros de temas religiosos o istòricos. Sos cuadros imbenientes fiant pro sa majoria de unu caràtere prus pagu polìticu: paesàgios, marinas, iscenas de cassa, nudos e naturas mortas. Courbet est istadu impresonadu pro ses meses in su 1871 pro sa partetzipatzione sua a sa Comune de Parigi e at bìvido in esìliu in [[Isvìtzera]] dae su 1873 fintzas a sa morte sua, bator annos a pustis.
{{Controllu de autoridade}}
{{DEFAULTSORT:Courbet, Gustave}}
[[Categoria:Biografias]]
[[Categoria:Pintores]]
[[Categoria:Frantzesos]]
769tzw55f4wv3mi957n6uxml26eadxd
Édouard Manet
0
23616
190934
2026-10-12T20:26:14Z
Mistico Dois
19393
Artìculu nou.
190934
wikitext
text/x-wiki
{{LSC}}{{stub}}
'''Édouard Manet''' ([[Parigi]], 23 de [[ghennàrgiu]] de [[1832]] – [[Parigi]], 30 de [[abrile]] de [[1883]]) est istadu unu pintore [[Frantza|frantzesu]].
Est istadu unu de sos primos pintores de su de [[XIX sèculu]] a pinghere sos sugetos de sa vida de cada die. Custu dd'at fatu meda importante pro sa pintura moderna, in particulare pro su colazu dae su [[realismu]] a s'[[impressionismu]]. Calchi pintura de sas suas at istigadu meda cuntierra. Sos cuadros ''Su pranzu in subra de s'erba'' e ''Olympia'' sunt istados su punto de partida pro unu grupu de pitores zòvanos pro isvilupare su chi prus tardu est istadu mutidu impressionismu.
{{Controllu de autoridade}}
{{DEFAULTSORT:Manet, Édouard}}
[[Categoria:Biografias]]
[[Categoria:Pintores]]
[[Categoria:Frantzesos]]
qu24s8ldzvcbug28i7ihsxlxzxrr1rp
190935
190934
2026-10-12T20:27:22Z
Mistico Dois
19393
190935
wikitext
text/x-wiki
{{LSC}}{{stub}}
'''Édouard Manet''' ([[Parigi]], 23 de [[ghennàrgiu]] de [[1832]] – [[Parigi]], 30 de [[abrile]] de [[1883]]) est istadu unu pintore [[Frantza|frantzesu]].
Est istadu unu de sos primos pintores de su de XIX séculu a pinghere sos sugetos de sa vida de cada die. Custu dd'at fatu meda importante pro sa pintura moderna, in particulare pro su colazu dae su [[realismu]] a s'[[impressionismu]]. Calchi pintura de sas suas at istigadu meda cuntierra. Sos cuadros ''Su pranzu in subra de s'erba'' e ''Olympia'' sunt istados su punto de partida pro unu grupu de pitores zòvanos pro isvilupare su chi prus tardu est istadu mutidu impressionismu.
{{Controllu de autoridade}}
{{DEFAULTSORT:Manet, Édouard}}
[[Categoria:Biografias]]
[[Categoria:Pintores]]
[[Categoria:Frantzesos]]
fj0cv76zkaltce4vzmptbmee4px9dk6
190936
190935
2026-10-12T20:29:06Z
Mistico Dois
19393
190936
wikitext
text/x-wiki
{{LSC}}{{stub}}
'''Édouard Manet''' (23 de [[ghennàrgiu]] de [[1832]], [[Parigi]] – 30 de [[abrile]] de [[1883]], [[Parigi]]) est istadu unu pintore [[Frantza|frantzesu]].
Est istadu unu de sos primos pintores de su de XIX séculu a pinghere sos sugetos de sa vida de cada die. Custu dd'at fatu meda importante pro sa pintura moderna, in particulare pro su colazu dae su [[realismu]] a s'[[impressionismu]]. Calchi pintura de sas suas at istigadu meda cuntierra. Sos cuadros ''Su pranzu in subra de s'erba'' e ''Olympia'' sunt istados su punto de partida pro unu grupu de pitores zòvanos pro isvilupare su chi prus tardu est istadu mutidu impressionismu.
{{Controllu de autoridade}}
{{DEFAULTSORT:Manet, Édouard}}
[[Categoria:Biografias]]
[[Categoria:Pintores]]
[[Categoria:Frantzesos]]
fcjaysmek7m32u5lhsvleq4n5if6enm
190937
190936
2026-10-12T20:31:06Z
Mistico Dois
19393
190937
wikitext
text/x-wiki
{{LSC}}{{stub}}{{Biografia|immàgine=|data_de_nàschida=23 de ghennàrgiu de su 1832|logu_de_nàschida=Parigi, Frantza|data_de_morte=30 de abrile de su 1883|logu_de_morte=Parigi, Frantza|natzionalidade=frantzesu|traballu=pintore}}
'''Édouard Manet''' (23 de [[ghennàrgiu]] de [[1832]], [[Parigi]] – 30 de [[abrile]] de [[1883]], [[Parigi]]) est istadu unu pintore [[Frantza|frantzesu]].
Est istadu unu de sos primos pintores de su de XIX séculu a pinghere sos sugetos de sa vida de cada die. Custu dd'at fatu meda importante pro sa pintura moderna, in particulare pro su colazu dae su [[realismu]] a s'[[impressionismu]]. Calchi pintura de sas suas at istigadu meda cuntierra. Sos cuadros ''Su pranzu in subra de s'erba'' e ''Olympia'' sunt istados su punto de partida pro unu grupu de pitores zòvanos pro isvilupare su chi prus tardu est istadu mutidu impressionismu.
{{Controllu de autoridade}}
{{DEFAULTSORT:Manet, Édouard}}
[[Categoria:Biografias]]
[[Categoria:Pintores]]
[[Categoria:Frantzesos]]
ag7llacz30i4aw43gs7yc4ogdlclquu
190938
190937
2026-10-12T20:32:56Z
Mistico Dois
19393
190938
wikitext
text/x-wiki
{{LSC}}{{stub}}{{Biografia|immàgine=Édouard Manet, en buste, de face - Nadar.jpg|data_de_nàschida=23 de ghennàrgiu de su 1832|logu_de_nàschida=Parigi, Frantza|data_de_morte=30 de abrile de su 1883|logu_de_morte=Parigi, Frantza|natzionalidade=frantzesu|traballu=pintore}}
'''Édouard Manet''' (23 de [[ghennàrgiu]] de [[1832]], [[Parigi]] – 30 de [[abrile]] de [[1883]], [[Parigi]]) est istadu unu pintore [[Frantza|frantzesu]].
Est istadu unu de sos primos pintores de su de XIX séculu a pinghere sos sugetos de sa vida de cada die. Custu dd'at fatu meda importante pro sa pintura moderna, in particulare pro su colazu dae su [[realismu]] a s'[[impressionismu]]. Calchi pintura de sas suas at istigadu meda cuntierra. Sos cuadros ''Su pranzu in subra de s'erba'' e ''Olympia'' sunt istados su punto de partida pro unu grupu de pitores zòvanos pro isvilupare su chi prus tardu est istadu mutidu impressionismu.
{{Controllu de autoridade}}
{{DEFAULTSORT:Manet, Édouard}}
[[Categoria:Biografias]]
[[Categoria:Pintores]]
[[Categoria:Frantzesos]]
4l00xwo3dwpl2p4p3twzxkb5zya2bm6
190945
190938
2026-10-12T20:38:44Z
Mistico Dois
19393
190945
wikitext
text/x-wiki
{{LSC}}{{stub}}{{Biografia|immàgine=Édouard Manet, en buste, de face - Nadar.jpg|data_de_nàschida=23 de ghennàrgiu de su 1832|logu_de_nàschida=Parigi, Frantza|data_de_morte=30 de abrile de su 1883|logu_de_morte=Parigi, Frantza|natzionalidade=frantzesu|traballu=pintore}}
'''Édouard Manet''' (23 de [[ghennàrgiu]] de [[1832]], [[Parigi]] – 30 de [[abrile]] de [[1883]], [[Parigi]]) est istadu unu pintore [[Frantza|frantzesu]].
Est istadu unu de sos primos pintores de su de XIX séculu a pinghere sos sugetos de sa vida de cada die. Custu dd'at fatu meda importante pro sa pintura moderna, in particulare pro sas suas cumpositziones dae su [[realismu]] a s'[[impressionismu]]. Calchi pintura de sas suas at istigadu meda cuntierra. Sos cuadros ''Su pranzu in subra de s'erba'' e ''Olympia'' sunt istados su punto de partida pro unu grupu de pitores zòvanos pro isvilupare su chi prus tardu est istadu mutidu impressionismu.
{{Controllu de autoridade}}
{{DEFAULTSORT:Manet, Édouard}}
[[Categoria:Biografias]]
[[Categoria:Pintores]]
[[Categoria:Frantzesos]]
889ouagpvbv9yucpt0p3tejc6m7hv77
1882
0
23617
190939
2026-10-12T20:34:03Z
Mistico Dois
19393
Pàgina creada cun '{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1860|1870|1880|1890|1900|1879|1880|1881|1882|1883|1884|1885|1886|1887}} S'annu '''1832''' (MLCCCLXXII in nùmeros romanos) est un [[annu]] incomintzadu in [[lunis]] segundu su [[calendàriu gregorianu]]. [[Categoria:Annos]] [[Categoria:XIX seculu]]'
190939
wikitext
text/x-wiki
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1860|1870|1880|1890|1900|1879|1880|1881|1882|1883|1884|1885|1886|1887}}
S'annu '''1832''' (MLCCCLXXII in nùmeros romanos) est un [[annu]] incomintzadu in [[lunis]] segundu su [[calendàriu gregorianu]].
[[Categoria:Annos]]
[[Categoria:XIX seculu]]
08yfsqir0scb9ko5pz0wgmw57oduesz
190940
190939
2026-10-12T20:34:32Z
Mistico Dois
19393
190940
wikitext
text/x-wiki
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1860|1870|1880|1890|1900|1879|1880|1881|1882|1883|1884|1885|1886|1887}}
S'annu '''1882''' (MLCCCLXXXII in nùmeros romanos) est un [[annu]] incomintzadu in [[lunis]] segundu su [[calendàriu gregorianu]].
[[Categoria:Annos]]
[[Categoria:XIX seculu]]
5qyyjfklj29guf3kox7ip7hhetzxr1k
190941
190940
2026-10-12T20:34:44Z
Mistico Dois
19393
Mistico Dois moved page [[1832]] to [[1882]]
190940
wikitext
text/x-wiki
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1860|1870|1880|1890|1900|1879|1880|1881|1882|1883|1884|1885|1886|1887}}
S'annu '''1882''' (MLCCCLXXXII in nùmeros romanos) est un [[annu]] incomintzadu in [[lunis]] segundu su [[calendàriu gregorianu]].
[[Categoria:Annos]]
[[Categoria:XIX seculu]]
5qyyjfklj29guf3kox7ip7hhetzxr1k
1832
0
23618
190942
2026-10-12T20:34:44Z
Mistico Dois
19393
Mistico Dois moved page [[1832]] to [[1882]]
190942
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[1882]]
8tguk0w1bjhsfei3waazqarh4a70tuk
190943
190942
2026-10-12T20:36:31Z
Mistico Dois
19393
Removed redirect to [[1882]]
190943
wikitext
text/x-wiki
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1860|1870|1880|1890|1900|1829|1830|1831|1832|1833|1834|1835|1836|1837}}
S'annu '''1832''' (MLCCCLXXII in nùmeros romanos) est un [[annu]] incomintzadu in [[lunis]] segundu su [[calendàriu gregorianu]].
[[Categoria:Annos]]
[[Categoria:XIX seculu]]
swdhanclk89wbou233f3mxcj7amtp25
190944
190943
2026-10-12T20:36:53Z
Mistico Dois
19393
190944
wikitext
text/x-wiki
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1860|1870|1880|1890|1900|1829|1830|1831|1832|1833|1834|1835|1836|1837}}
S'annu '''1832''' (MDCCCXXXII in nùmeros romanos) est un [[annu]] incomintzadu in [[lunis]] segundu su [[calendàriu gregorianu]].
[[Categoria:Annos]]
[[Categoria:XIX seculu]]
o9useek6iz8wmv63hagpa3r680x75ro
Cuntierra:Pinkwashing
1
23619
190955
2026-10-13T02:38:35Z
InternetArchiveBot
10458
Notìfica de fontes modificadas chi bisòngiant de una revisione) #IABot (v2.0.9.6
190955
wikitext
text/x-wiki
== Ligàmenes esternos modificados (Santugaine 2026) ==
Salude a totus,
Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Pinkwashing]].
Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190954 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas:
*Archìviu https://web.archive.org/web/20240616090029/https://www.bcaction.org/about-think-before-you-pink/ annantu a https://www.bcaction.org/about-think-before-you-pink/
.
Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot.
Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 04:38, 13 Stg 2026 (CEST)
bo99k746oihmzinf1p0qeynmbkdrsyo