Wikipedia
sewiki
https://se.wikipedia.org/wiki/Port%C3%A1la:Ovdasiidu
MediaWiki 1.47.0-wmf.4
first-letter
Media
Erenoamáš
Ságastallan
Geavaheaddji
Geavaheaddjeságastallan
Wikipedia
Wikipedia-ságastallan
Fiila
Fiilaságastallan
MediaWiki
MediaWiki-ságastallan
Málle
Málleságastallan
Veahkki
Veahkkeságastallan
Kategoriija
Kategoriijaságastallan
Portála
Portálaságastallan
TimedText
TimedText talk
Modula
Modulaságastallan
Arrangement
Arrangementsdiskusjon
Davvisámegiella
0
1129
306574
306244
2026-06-02T00:17:55Z
InternetArchiveBot
24064
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
306574
wikitext
text/x-wiki
{{WPiskkadeapmi}}
{{Giella| namma = Davvisámegiella
| iežas = davvisámegiella, sámegiella
| kategoriija = [[Urálalaš gielat]]
| kategoriija2 = [[Sámegielat]]
| kategoriija3 = '''Davvisámegiella'''
| guovlu = [[Ruoŧŧa]], [[Norga]], [[Suopma]]
| vir = [[Anár]], [[Eanodat]], [[Soađegilli]], [[Ohcejohka]], [[Deanu gielda|Deatnu]], [[Gáivuotna]], [[Guovdageaidnu]], [[Kárášjohka]], [[Loabát]], [[Porsáŋgu]], [[Unjárga]]
| mearri = sullii 30 000
| sadji = ii čuođi stuorámusa joavkkus
| abc = láhten
| gáhtten = [[Ruovttueatnan gielaid dutkanguovddáš]]
| iso1 = se
| iso2 = sme
| iso3 = sme
| sil = SME
}}
[[Fiila:WIKITONGUES-_Lene_and_B%C3%B8rre_speaking_Northern_Sami.webm|thumb|]]
[[Fiila:Sami languages large 2.png|upright=1.25|right|thumb|Sámegielaid guovllut
1. [[lullisámegiella]]
2. [[ubmisámegiella]]
3. [[biđonsámegiella]]
4. [[julevsámegiella]]
5. [[davvisámegiella]]
6. [[nuortalašgiella]]
7. [[anárašgiella]]
8. [[gielddasámegiella]]
9. [[darjjesámegiella]]]]
'''Davvisámegiella''' gullá [[sámegielat|sámegielaid]] oarjesámegielaid davvejovkui ovttas [[julevsámegiella|julev-]] ja [[bihtánsámegiella|bihtánsámegielain]]. Eará oarjesámegielat leat [[ubmisámegiella]] ja [[lullisámegiella]].
== Guovlu ==
Davvisámegiella hállojuvvo [[Ruoŧŧa|Ruoŧas]], [[Norga|Norggas]] ja [[Suopma|Suomas]].
== Alfabehta ==
''Gč. maid [[Davvisámegiela alfabehta]]''
{| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF"
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а
a
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Á á
á
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b
be
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c
ce
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Č č
če
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d
de
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Đ đ
đje
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e
e
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f
eff
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g
ge
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h
ho
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i
i
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j
je
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k
ko
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l
ell
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m
emm
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n
enn
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ŋ ŋ
eŋŋ
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o
o
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p
pe
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r
err
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s
ess
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Š š
eš
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t
te
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ŧ ŧ
ŧe
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u
u
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v
ve
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z
ez
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ž ž
ež
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |
|}
== Davvisámegiela suopmanat ==
''Gč. maid [[Davvisámegiela suopmanat]]''
== Jietnadatoahppa ==
=== Diftoŋggat ===
[[Diftoŋga|Diftoŋggat]] leat guokte [[vokála]] maŋŋálagaid mat jietnaduvvojit ovttas.
Davvisámegiela čállingielas gávdnojit njeallje diftoŋgga: '''ea, ie oa''' ja '''uo'''. [[Guovdageaidnu]]laččat dábálaččat jietnadit diftoŋggaid nugo dat leat čállojuvvon, muhto [[Kárášjohka|Kárášjogas]] '''ea''' gullo dego '''ie'''. [[Vuolle-Deatnu|Vuolle-Deanus]] '''ea''' gullo dego '''iä'''. Kárášjogas '''ie''' gullo dávjá dego '''e''', Vuolle-Deanus fas dego '''ea'''.<ref name=":0">Pope, Sárá, Eatnigiella 2.deaddileapmi, Davvi Girji o.s 1996</ref>
'''oa''' gullo Kárášjogas dávjá dego '''uo''' ja Vuolle-Deanus '''oa''' gullo dego '''uo, uä''' dahje '''ue'''. Kárášjogas '''uo''' gullo dego '''ue'''. Vuolle-Deanus '''uo''' gullo dego '''uä'''.<ref name=":0" />
== Giellaoahppa ==
=== Morfologiija ===
''Gč. maid [[Davvisámegiela sojahanoahppu]]''
Davvisámegiela morfologiija dahje sojahanoahppu gieđahallá mo davvisámegiela sánit sojahuvvojit.
== Sátnevuorká ==
== Čállingiella ==
[[Davvisámegiela ortografiija|Davvisámegiela čállinvuogi]] hutkin sáhttá dadjat [[Knud Leem]]a. Su čállinvuohki lei ráhkaduvvon Finnmárkku suopmaniid vuođul.
Sámekonfereansa dohkkehii oktasaš čállingiela, man Sámi giellalávdegoddi evttohii [[1978]]:s. Davvisámegiela oktasaš ortografiija váldojuvvui atnui jagis [[1979]], go [[Norgga Girko- ja oahpahusdepartemeanta]] dohkkehii dan skuvlaatnui.
== Historjá ==
== Girjjálašvuohta ==
=== Bibliografiija ===
* [https://glottolog.org/resource/languoid/id/nort2671 Glottolog: Davvisámegiela gielladutkama bibilografiija]
=== Sátnegirjjit ===
* {{Girjegáldu | Čálli = Knud Leem | Jahki = 1756 | Namma = En Lappesk Nomenclator efter den Dialect, som bruges af Fjeld-Lapperne i Porsanger-Fjorden | www = https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/leem1756.pdf | Olggosaddinbáiki = København }}
* {{Girjegáldu | Čálli = Knud Leem | Jahki = 1768 | Namma = Lexicon Lapponicum bipartitum, Lapponico – Danico – Latinum & Danico – Latino – Lapponicum, cum Indice Latino. Pars Prima Lapponico – Danico – Latina | Olggosaddinbáiki = København}}
* Frette, Thor (1975): ''Norsk-samisk ordbok (Dárugiel-sámigiel sádnigir'ji)'', Universitetsforlaget.
* {{Girjegáldu | Čálli = Jens Andreas Friis | Jahki = 1887 | Namma = Ordbog over det lappiske Sprog med latinsk og norsk Forklaring samt en Oversigt over Sprogets Grammatik | www = https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/friis1887.pdf }}
* Nielsen, Konrad (1913): [http://fennougrica.kansalliskirjasto.fi/handle/10024/89820 Lappisches Wörterbuch nach den Dialekten von Polmak, Karasjok und Kautokeino]. Heft I. Lexica Societatis Fenno-Ugricae I. 1913.
* Nielsen, Konrad (1932-1938): Lappisk ordbok Lapp dictionary (med Asbjørn Nesheim)
* {{Girjegáldu | Čálli = Stockfleth, Nils Vibe | Jahki = 1852 | Namma = Norsk-lappisk Ordbog | www = https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/stockfleth1852.pdf }}
=== Grammatihkat ja artihkkalat grammatihka birra ===
* Friis, J. A. (1856). [https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/friis1856lappiskgrammatik.pdf Lappisk Grammatik. Udarbeidet efter den finmarkiske Hoveddialekt eller Sproget, saaledes som det almindeligst tales i norsk Finmarken]
* Nickel, Klaus Peter (1990). Samisk grammatikk. Oslo: Universitetsforlaget.
* Nickel, Klaus Peter (1994). [https://web.archive.org/web/20210414145039/https://beta.nb.no/items/eaad24abe5ea19a27f8dccdff33abb7b%3Bpage%3D0%3BsearchText%3Dklaus%20peter%20nickel#?h=klaus%20peter%20nickel&c=0&cv=0&xywh=-1642%252C66%252C5965%252C4310 Samisk grammatikk]. Karasjok: Davvi girji.
* Nielsen, Konrad (1926-1929): Lærebok i lappisk
* Leem, Knud (1748). [https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/leem1748.pdf En Lappisk Grammatica Efter den Dialect, som bruges af Field-Lapperne udi Porsanger-Fiorden]
* Rask, Rasmus (1832). [https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/rask1832v1.pdf Ræsonneret lappisk Sproglære efter den Sprogart, som bruges af Fjældlapperne i Porsangerfjorden i Finmarken. En Omarbejdelse af Prof. Knud Leems Lappiske Grammatica]. København.
* Sammallahti, Pekka (1998). [http://www.nb.no/nbsok/nb/5b55ff641598c54e7895ef15adf236dc?index=1#0 The Saami languages. An introduction]. Karasjok: Davvi girji.
* Stockfleth, N. V. (1840). [https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/stockfleth1840grammatikietlapp00stoc.pdf Grammatik i det lappiske Sprog saaledes som det tales i norsk-Finmarken]. Förste Del. Bogstav- og Formlæren. (PDF).
* Ylikoski, Jussi (2009). [http://www.sgr.fi/sust/sust257/sust257.html Non-finites in North Saami]. 257. Helsingfors: Mémoires de la Société Finno-Ougrienne.
=== Neahttásiiddut===
* [http://gtweb.uit.no/jorgal Dihtorjorgaleapmi davvisámegielas girjedárogillii]
* [http://risten.no Sámi giellagálddu tearbmabánka]
* [http://giellatekno.uit.no/oahpa/grammatihkka.sme.html Davvisámegiela gieallaoahppa neahtas]
* [http://www.risten.no/bakgrunn/gram/sme/index_no.html Oanehis davvisámegiela gieallaoahppa neahtas]
* [http://divvun.no Divvunprográmma davvisámegillii]
* [http://giellatekno.uit.no Davvisámegiela giellaoahpalaš analysa]
* [http://www.e-skuvla.no E-skuvla.no]
* [http://sanit.oahpa.no/ Neahttadigisánit e-sátnegirji]
==Gáldut==
{{Gáldut}}
== Liŋkkat ==
* [https://web.archive.org/web/20070927075853/http://www.karasjok.kommune.no/documentarchive.aspx?Option=2&Areaid=79&title=Oppslagsverk+&maintitle= Dáro- ja davvisámegiel tearpmat]
* [http://www.risten.no/bakgrunn/gram/sme/index_se.html Davvisámegiel grammatihkka.]
* [http://giellatekno.uit.no/ Sámi giellateknologiija prošeakta]
* [https://web.archive.org/web/20160213073827/http://kaino.kotus.fi/algu/ Sámegielaid etymologaš diehtovuođđu]
* [https://web.archive.org/web/20140101113215/http://www.lohkan.no/ Sátnemeahccái]
* [https://web.archive.org/web/20140109064512/http://www4.ur.se/gulahalan/ Gulahalan, sámegiela álgo- ja joatkkagurssa]
* [https://satni.org/ Sámegielaid neahttasátnegirji]
* [https://sanit.oahpa.no/ Neahttadigisánit]
* [https://satnegirji.skuolfi.org/ Suoma-Davvisáme-Suoma neahttasátnegirji]
{{Urálalaš gielat}}
[[Kategoriija:Davvisámegiella|*]]
[[Kategoriija:Norgga gielat]]
[[Kategoriija:Ovttaskas gielat]]
[[Kategoriija:Suoma gielat]]
[[Kategoriija:Ruoŧa gielat]]
[[Kategoriija:Sámegielat]]
jmgnmybejm4hz0xi7nqpwu6cavm536e
Uŋgára
0
7547
306573
233978
2026-06-01T20:36:50Z
EmausBot
4074
Bot: Rättar dubbel omdirigering till [[Ungar]]
306573
wikitext
text/x-wiki
#STIVREN [[Ungar]]
nzphwte4hesef2bgcjxpx9i8zt2ri78
Ungár
0
7933
306571
233979
2026-06-01T20:36:30Z
EmausBot
4074
Bot: Rättar dubbel omdirigering till [[Ungar]]
306571
wikitext
text/x-wiki
#STIVREN [[Ungar]]
nzphwte4hesef2bgcjxpx9i8zt2ri78
Uŋgár
0
17423
306572
233865
2026-06-01T20:36:40Z
EmausBot
4074
Bot: Rättar dubbel omdirigering till [[Ungar]]
306572
wikitext
text/x-wiki
#STIVREN [[Ungar]]
nzphwte4hesef2bgcjxpx9i8zt2ri78
Geavaheaddjeságastallan:དེའིལེའི་ནང་དུ
3
27270
306570
2026-06-01T13:59:01Z
Yupik
128
/* Bures boahtin! */ ođđa fáddá
306570
wikitext
text/x-wiki
{{Bb}} Thank you for your recent machine translation contribution, which will unfortunately have to be deleted. Please do not create or edit articles in languages you do not know on any Wikipedia. - [[Geavaheaddji:Yupik|Yupik]] ([[Geavaheaddjeságastallan:Yupik|ságastallan]]) geassemánnu 1 b. 2026 dii. 13.59 (UTC)
f8fc0se300kz3ngwq2yx48drwy9pppm