Växjö

Wikipedia sewiki https://se.wikipedia.org/wiki/Port%C3%A1la:Ovdasiidu MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Media Erenoamáš Ságastallan Geavaheaddji Geavaheaddjeságastallan Wikipedia Wikipedia-ságastallan Fiila Fiilaságastallan MediaWiki MediaWiki-ságastallan Málle Málleságastallan Veahkki Veahkkeságastallan Kategoriija Kategoriijaságastallan Portála Portálaságastallan TimedText TimedText talk Modula Modulaságastallan Arrangement Arrangementsdiskusjon Växjö 0 8164 306805 267581 2026-08-25T02:18:21Z InternetArchiveBot 24064 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 306805 wikitext text/x-wiki [[File:Växjö in southern Sweden.png|thumb|200px]] '''Växjö''' lea čoahkkebáiki ja gávpot [[Växjö gielda|Växjö gielddas]], [[Kronobergga leatna|Kronobergga leanas]], [[Ruoŧŧa|Ruoŧas]]. Växjö lea maid Kronobergga leana hálddahusguovddáš. Gávpoga viidodat lea 29,29 km² ja olmmošlohku 60 887 (2010).<ref>{{Neahttagáldu | Čálli= | Namma = Tätorternas landareal, folkmängd och invånare per km2 2005 och 2010| Čujuhus= http://www.scb.se/Statistik/MI/MI0810/2010A01/Tatorternami0810tab1_4.xls | Beaivemearri= 14.12.2011 | Olggosaddi= Statistiska centralbyrån, SCB| čujuhuvvon= 21.6.2013 | Giella = {{sv}}}}</ref>. ==Govat== <gallery> Växjö Turistkarta 1940.djvu|Växjö turistakárta jagis 1940 Sm 10, Växjö.JPG|Växjö runageađgi Sm 10 Araby herrgård 1890.jpg|Araby gárdin jagi 1890 Växjö nya station.JPG|Växjö ođđa stašuvdna Växjö gamla station.JPG|Växjö boares stašuvdna, dálá Växjö poastaviessu </gallery> ==Gáldut== <references/> == Geahča maid == * [[Ruoŧa leanat]] == Liŋkkat == * [https://web.archive.org/web/20070211233227/http://www.turism.vaxjo.se/ www.vaxjo.se] {{Nalta}} [[Kategoriija:Kronobergga leana čoahkkebáikkit]] [[Kategoriija:Växjö gieldda čoahkkebáikkit]] g17y0m8mhxum224pe0orvc2sg02iwe7 Växjö gielda 0 8369 306806 267591 2026-08-25T02:18:22Z InternetArchiveBot 24064 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 306806 wikitext text/x-wiki {{SDG}} [[Fiila:Växjö Municipality in Kronoberg County.png|right|250px|thumb]] [[Fiila:Sm 10, Växjö.JPG|thumb|250px|right|Växjö runageađgi Sm 10]] [[Fiila:Gransholms herrgård och pappersbruk.jpg|thumb|250px|right|Gransholms gárdin ja báberfabrihkka]] [[Fiila:Gamla masugnen vid Åryd.jpg|thumb|250px|right|Åryda boares masuvdna sullii jagi 1900]] [[Fiila:Lammhults kyrka int3.jpg|thumb|250px|right|Lammhulta girku gástalihtti]] [[Fiila:Kalvsviks kyrka003.JPG|thumb|250px|right|Kalvsvika girku Växjö gielddas]] {{commonscat|Växjö}} '''Växjö gielda''' lea gielda [[Ruoŧŧa|Ruoŧas]] [[Kronobergga leatna|Kronobergga leanas]]. Gieldda olmmošlohku lea 85 083 (2013)<ref name="scb2013">{{Neahttagáldu | Čálli= | Namma = Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2013 och befolkningsförändringar 1 januari - 31 mars 2013 | Čujuhus= http://www.scb.se/Pages/TableAndChart____228187.aspx | Beaivemearri= 13.05.2013 | Olggosaddi= Statistiska centralbyrån, SCB| čujuhuvvon= 22.6.2013 | Giella = {{sv}}}}</ref>. ==Čoahkkebáikkit== Växjö gielddas leat 13 [[čoahkkebáiki|čoahkkebáikki]]. Uhca oassi [[Norrhult-Klavreström]]as gullá maiddái Växjö gildii, muhto eanaš oassi dás čoahkkebáikkis lea [[Uppvidinge gielda|Uppvidinge gielddas]]. Tabeallas lea čoahkkebáikkiid olmmošlohku [[juovlamánu 31.]] 2010.<ref name="scb2010">{{Neahttagáldu | Čálli= | Namma = Tätorternas landareal, folkmängd och invånare per km2 2005 och 2010| Čujuhus= http://www.scb.se/Statistik/MI/MI0810/2010A01/Tatorternami0810tab1_4.xls | Beaivemearri= 14.12.2011 | Olggosaddi= Statistiska centralbyrån, SCB| čujuhuvvon= 20.6.2013 | Giella = {{sv}}}}</ref> {| class="wikitable" ! # !! Čoahkkebáiki !! Olmmošlohku |- | 1 || '''[[Växjö]]''' || 60 887 |- | 2 || [[Rottne]] || 2354 |- | 3 || [[Ingelstad]] || 1674 |- | 4 || [[Braås]] || 1547 |- | 5 || [[Lammhult]] || 1459 |- | 6 || [[Gemla]] || 1342 |- | 7 || [[Åryd (Växjö gielda)|Åryd]] || 684 |- | 8 || [[Åby (Växjö gielda)|Åby]] || 456 |- | 9 || [[Furuby]] || 372 |- | 10 || [[Nöbbele]] || 257 |- | 11 || [[Tävelsås]] || 225 |- | 12 || [[Björnö (Växjö gielda)|Björnö]] || 215 |- | 13 || [[Kalvsvik]] || 51 |} ==Gáldut== <references /> == Geahča maid == [[Listu Ruoŧa gielddain]] == Liŋkkat == * [https://web.archive.org/web/20070211233227/http://www.turism.vaxjo.se/ www.vaxjo.se] [[Kategoriija:Kronobergga leatna]] ce9d7ddn1lzb6lkcpz7z6xk6sw1d96r Beaivvášsevnnjodeapmi 0 9681 306807 306587 2026-08-25T11:41:46Z CommonsDelinker 184 Removing [[:c:File:Solareclipse1_(1683459168).jpg|Solareclipse1_(1683459168).jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:ChemSim|ChemSim]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Solareclipse1 (1683459168).jpg|]]. 306807 wikitext text/x-wiki {{SDG}} [[Fiila:Solar eclips 1999 4.jpg|thumb|250px|right|Govvejuvvon [[Frankriika|Frankriikkas]] go lei ollislaš beaivvášsevnnjodeapmi [[1999]]]] [[Fiila:Solar eclipse animate (2006-Mar-29).gif|250px|thumb|Beaivvášsevnnjodeami animašuvdna [[njukčamánu 29.]] beaivvi [[2006]]]] '''Beaivvášsevnnjodeapmi''' dáhpáhuvvá go [[mánnu]] boahtá [[beaivváš|beaivváža]] ja [[máilbmi|máilmmi]] gaskii nu ahte beaivváš belohahkii dahje oalát jávká mánu duohkái. Ollislaš dahje dievas beaivvášsevnnjodeapmi lea okta earenoamážeamos luonddudáhpáhusain. [[Geassemánu 2.]] beaivvi 2011 lei gaskaijabeaivváža sevnnjodeapmi Davvi-Sámis, ja mánnu govččai goasii 60 % beaivvážis. Dat dáhpáhuvai gaskaija áigge ja dan sáhtii buoremusat oaidnit Davvi-Sámis, gos dien áigge lea gaskaijabeaivváš. Nie viidát ii govčča mánnu beaivváža ovdal go 76 jagi geahčen fas - 2087:s. [[Fred Espenak]] lea [[NASA]] olis almmuhan kataloga mas oaidná 5000 jagi áiggi sevnnjodemiid - sullii 2000 o. Kr. rájes gitta 3000 jagi m. Kr. Orru ahte Østfolddas [[báktesárgumat]] lassánedje sullii 900 - 700 o. Kr. Espenaka katalogas oaidnit ahte jagis 857 o. Kr. lei ollislaš beaivvášsevnnjodeapmi, muhto doppe ii lean leamaš sevnnjodeapmi áigodagas 1229 ja 857 o. Kr., ja danne sáhttet [[bronsaáigi|bronsaáiggis]] nu sakka sárgon bávttiide dien dáhpáhusa. Davvi-Sámis ledje leamaš ollislaš beaivvášsevnnjodeamit jagiin 1067, 938 ja 929 o. Kr.<ref>Andrew J.Boyle: ''Solskip og stjerneguder'' (s. 25), forlaget Opphav, Fredrikstad 2008, ISBN 978-82-997845-0-4</ref> == Iešguđet beaivvášsevnnjodeamit == Leat njealjelágan beaivvášsevnnjodeamit. * '''Ollislaš sevnnjodeapmi''' dáhpáhuvvá go [[mánnu]] gokčá olles beaivváža. Garrasit báiti beaivváža ovdii boahtá seavdnjadet oaidnemeahttun mánnojorbadas. Beaivváža [[korona]] mii muđui lea menddo čuovggaheapme oaidnit, ihtá dál čuovgi riekkisin. Ollislaš beaivvášsevnnjodeapmi oidno dušše unna oasážis máilmmis. * '''Gierdosevnnjodeapmi''' (annulára) lea dalle go beaivváš ja mánnu leaba juste ovtta linjjá alde go máilmmis geahččá, muhto mánnu lea nu guhkkin eret máilmmis ahte ii govčča olles beaivváža. Dalle oidno beaivváš šearradit čuovgi riekkisin (gierdun) mánu birra. * '''Hybriida sevnnjodeapmi''' lea ollislaš ja gierdosevnnjodeami gaskasaš dáhpáhus. Muhtin báikkiin lea sevnnjodeapmi ollislaš ja eará sajiin fas gierdosevnnjodeapmi. * '''Belohahkii (oassálas) sevnjjodeapmi''' lea go beaivváš ja mánnu eaba leat juste linjjá alde. Dalle lea mánnu dušše belohahkii beaivváža ovddas. Dieinna lágiin oidnojit buot duot golbma eará sevnnjodeami báikkiin mat leat olggobealde [[guovddášlinjá|guovddášlinjjá]]. Dat sáhttá maid ná oidnot vaikko guovddášlinjá ii deaivva máilmmi obanassiige. Lea imašlaš soaittáhat ahte beaivváš lea sullii 400 geardde guhkkelis máilmmis go mánnu ja das lea sullii 400 geardde stuorit diamehter. Go eatnamis geahččá, de orruba dat leame ovtta stuorrát. Dát soaittáhat dat dahká ahte máilmmis sáhttá oaidnit ollislaš beaivvášsevnnjodeami. Duogážin dasa go muhtin sevnnjodeamit leat gierdohápmásaččat ja earát fas ollásit gokčet, lea ahte mánnu johtá ellipttalaš (jorbodahkii guhkolaš) geainnu mielde máilmmi birra. Dat dahká ahte mánnu lea muhtumin guhkkelis eret ja muhtumin lagabus máilmmi. Go mánnu lea guhkkin eret, de gokčá dat unnit oasi almmis, ii ge leat doarvái stuoris gokčat olles beaivváža. Gierdosevnnjodeapmi dáhpáhuvvá dávjjit go ollislaš sevnnjodeapmi, danne go mánu gaskamearálaš gaska lea menddo stuoris dasa ahte ollislaččat gokčat. == Sevnnjodeami geahččat == Lea várálaš geahččat njuolga beaivvážii, vaikko geahčasta dušše moadde sekundda hávális. Liikká sáhttá čalbmi ja oaidnu billahuvvat. Lea vejolaš oalát čalmmehuvvat dan geažil. Čalbmi ii dovdda bákčasa, mii várrešii várálašvuođa vuostá, ja danne sáhttá jođánit geavvat ahte čalbmi vaháguvvá. Dábálaččat lea beaivváš nu šearrat ahte dasa ii dárjja geahččat. Go lea beaivvášsevnnjodeapmi, de ii oro leame nu šearrat, muhto liikká lea beaivváščuovga seamma várálaš. Beaivvášsevnnjodeami geahččamii leat ráhkaduvvon vásedin čalbmeláset. Ii galgga makkárge eará lásiid čađa geahččat beaivvážii. <ref>[https://web.archive.org/web/20080806115829/http://www.adressa.no/nyheter/trondheim/article1124735.ece Adressa - Beaivvášsevnnjodeapmi sáhttá dahkat čalmmeheapmin]</ref>. [[File:Eclipse_Valladolid_October_3_2005_-02.jpg|thumb|250px|left|Govvejeuvvon [[Valladolid]]as ([[Spania]]s). Gierdosevnnjodeapmi [[golggotmánu 3.]] [[2005]]]] [[File:Solar Eclipse in Iceland - Staring at the sun.jpeg|thumb|left|300px|Olbmot geahččame beaivvášsevnnjodeami [[2003]]:s [[Islánda|Islánddas]]]] [[File:Film_eclipse_soleil_1999.jpg|thumb|700px|left| Luc Viatour govven sevnnjodeami [[1999]]]] == Goas beaivvášsevnnjodeamit? == Dá lea oassi beaivvášsevnnjodemiin: {| border=1 style="border-collapse:collapse" cellspacing=0 cellpadding=5 align="center" !colspan=8 bgcolor="#cccccc" |Muhtin beaivvášsevnnjodeamit |- !rowspan=2| Beaivi !colspan=3| Áigi ([[Coordinated Universal Time|UTC]]) !rowspan=2| Makkár !rowspan=2| Bistu (maks.) !rowspan=2| Báikkit !rowspan=2| Komenttat |- ! Álgu !! Gasku !! Loahppa |- | [[miessemánu 9.]] b. [[1919]] || - || - || - || ollislaš || - | [[Oarje-Afrihká]] | Govven: [[Arthur Eddington]] verifisereren dihte oppalaš [[relativitehtateoriija]] |- | [[borgemánu 11.]] b. [[1999]] || - || - || - || ollislaš || - | [[Europá]], [[Asia]] | |- | [[geassemánu 21.]] b. [[2001]] || - || - || - || ollislaš || 04:57 min | [[Lulli-Amerihká]], [[Afrihká]] | |- | [[juovlamánu 14.]] b. [[2001]] || - || - || - || gierdohápmásaš | 03:53 min | Davvi- ja Gaska-Amerihká | |- | [[geassemánu 10.]] b. [[2002]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 00:23 min | [[Asia]], [[Australia]], [[Davvi-Amerihká]] | |- | [[juovlamánu 4.]] b. [[2002]] || - || - || - || ollislaš || 02:04 min | [[Lulli-Afrihká]], [[Antarktis]], [[Indonesia]], [[Australia]] | |- | [[miessemánu 31.]] b. [[2003]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 03:37 min | [[Eurohpá]], [[Asia]], [[Davvi-Amerihká]] | |- | [[skábmamánu 23.]] b. [[2003]] || - || - || - || ollislaš || 01:57 min | [[Australia]], [[New Zealand]], [[Antarktis]], [[Syd-Amerika]] | |- | [[cuoŋománu 19.]] b. [[2004]] || - || - || - || belohahkii || - | [[Antarktis]], [[Lulli-Afrihká]] | |- | [[golggotmánu 14.]] b. [[2004]] || - || - || - || belohahkii || - | [[Asia]], [[Hawaii]], [[Alaska]] | |- | [[cuoŋománu 8.]] b. [[2005]] || - || - || - || hybriida || 00:42 min | [[Jaskesáhpi]], [[Gaska-Amerihká]] | |- | [[golggotmánu 3.]] b. [[2005]] || 08:41 || 10:31 || 12:22 || gierdohápmásaš || 04:32 min | [[Davvi-Afrihká]], [[Eurohpá]], Oarje-[[Asia]], [[Gaskanuorti]] ja [[India]] | [https://web.archive.org/web/20060106144127/http://sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/SEmono/ASE2005/ASE2005.html] |- | [[njukčamánu 29.]] [[2006]]|| - || - || - || ollislaš || 04:07 min | [[Brasiila]], [[Davvi-Afrihká]], [[Gaska-Asia]], [[Mongolia]] | [https://web.archive.org/web/20080304084740/http://sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/SEmono/TSE2006/TSE2006.html] |- | [[čakčamánu 22.]] b. [[2006]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 07:09 min | [[Lulli-Amerihká]], [[Oarje-Afrihká]], [[Antarktis]] | |- | [[njukčamánu 19.]] b. [[2007]] || - || - || - || belohahkii || - | [[Asia]], [[Alaska]] | |- | [[čakčamánu 11.]] b. [[2007]] || - || - || - || belohahkii || - | [[Lulli-Amerihká]], [[Antarktis]] | |- | [[guovvamánu 7.]] b. [[2008]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 02:12 min | [[Antarktis]], [[Australia]], [[New Zealand]] | |- | [[borgemánu 1.]] b. [[2008]] || - || - || - || ollislaš || 02:27 min | [[Davvi-Amerihká]], [[Eurohpá]], [[Asia]] | |- | [[ođđajagimánu 26.]] b. [[2009]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 07:54 min | [[Lulli-Afrihká]], [[Antarktis]], [[Lullinuorta-Asia]], [[Australia]] | |- | [[suoidnemánu 22.]] b. [[2009]] || - || - || - || ollislaš || 06:39 min | [[India]], [[Kiiná]], [[Jaskesáhpi]], buoremusat oidnui [[Shanghai]]as, [[Hangzhou]]as dahje [[Wuhan]]as. | Bisttii buot guhkimis [[21. jahkečuohti|jahkečuođis]]. |- | [[ođđajagimánu 15.]] b. [[2010]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 11:08 min | [[Afrihká]], [[Asia]] | |- | [[suoidnemánu 11.]] b. [[2010]] || - || - || - || ollislaš || 05:20 min | Lulimus [[Lulli-Amerihká]]s, [[Tahiti]], [[Beassášsuolu]] | |- | [[ođđajagimánu 4.]] b. [[2011]] || - || - || - || belohahkii || - | [[Eurohpá]], [[Afrihká]], [[Guovddáš-Asia]] | |- | [[geassemánu 1.]] b. [[2011]] || - || - || - || belohahkii || - | [[Islánda]], [[Davvi-Sápmi]], davvin [[Davvi-Amerihká]]s, Nuorta-[[Asia]] | |- | [[suoidnemánu 1.]] b. [[2011]] || - || - || - || belohahkii || - | Lullin [[Indiamearra|Indiamearas]] | |- | [[skábmamánu 25.]] b. [[2011]] || - || - || - || belohahkii || - | [[Lulli-Afrihká]], [[Antarktis]], [[Tasmania]], [[New Zealand]] | |- | [[miessemánu 20.]] b. [[2012]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 05:46 min | [[Jaskesáhpi]], [[Asia]], [[Davvi-Amerihká]] | |- | [[skábmamánu 13.]] b. [[2012]] || - || - || - || ollislaš || 04:02 min | [[Australia]], [[New Zealand]], lullin [[Lulli-Amerihká]]s, lullin [[Jaskesáhpi]] | |- | [[miessemánu 10.]] b. [[2013]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 06:03 min | [[Australia]], [[New Zealand]], guovddáš [[Jaskesáhpi]] | |- | [[skábmamánu 3.]] b. [[2013]] || - || - || - || hybriida || 01:40 min | Nuorta [[United States|Amerihká]], [[Lulli-Eurohpá]], [[Afrihká]] | |- | [[cuoŋománu 29.]] b. [[2014]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 00:00 min | Lulli-[[India]], [[Australia]], [[Antarktis]] | |- | [[golggotmánu 23.]] b. [[2014]] || - || - || - || belohahkii || - | Davit [[Jaskesáhpi]], [[Davvi-Amerihká]] | |- | [[njukčamánu 20.]] [[2015]] || - || - || - || ollislaš || 02:47 min | [[Atlanteráhpi]] ovdal [[Englánda|Englándda]], [[Fearsullot]], [[Svalbárda]], [[Davvipola]] | |- | [[čakčamánu 13.]] b. [[2015]] || - || - || - || belohahkii || - | [[Lulli-Afrihká]], Lulli-[[India]], [[Antarktis]] | |- | [[njukčamánu 9.]] b. [[2016]] || - || - || - || ollislaš || 04m09s | Lulli-[[Asia]], [[Jaskesáhpi]] | |- | [[čakčamánu 1.]] b. [[2016]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 03m06s | [[Afrihká]] | |- | [[guovvamánu 26.]] b. [[2017]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 00m44s | Lullin [[Afrihká]]s, lullin [[Lulli-Amerihká]]s | |- | [[borgemánu 21.]] b. [[2017]] || - || - || - || ollislaš || 02m40s | [[Davvi-Amerihká]] | |- | [[guovvamánu 15.]] b. [[2018]] || - || - || - || belohahkii || - | [[Antarktis]], lullin [[Lulli-Amerihká]]s | |- | [[suoidnemánu 13.]] b. [[2018]] || - || - || - || belohahkii || - | Lullin [[Australia]]s | |- | [[borgemánu 11.]] b. [[2018]] ||- || - || - || belohahkii || - | Davimus [[Europá]]s, Davvi-[[Asia]] | |- | [[ođđajagimánu 6.]] b. [[2019]] || - || - || - || belohahkii || - | Nuorta-[[Asia]] | |- | [[suoidnemánu 2.]] b. [[2019]] || - || - || - || ollislaš || 04m33s | [[Lulli-Amerhká]] | |- | [[juovlamánu 26.]] b. [[2019]] ||- || - || - || gierdohápmásaš || 03m39s | Lulli-[[Asia]] | |- | [[geassemánu 21.]] b. [[2020]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 00m38s | Lulli-[[Asia]] | |- | [[juovlamánu 14.]] b. [[2020]] || - || - || - || ollislaš || 02m10s | [[Lulli-Amerihká]] | |- |} == Liŋkkat == * [http://www.finnmarkdagblad.no/nyheter/article5629822.ece Filbma, Beaivvášsevnnjodeapmi Sámis 1.6.11]  == Čujuhusat == {{reflist}} [[Kategoriija:Beaivvášsevnnjodeapmi|*]] ihbnmrq6h6k65str1vcxj8ykcs63kyd