Wikipedia
sewiki
https://se.wikipedia.org/wiki/Port%C3%A1la:Ovdasiidu
MediaWiki 1.47.0-wmf.18
first-letter
Media
Erenoamáš
Ságastallan
Geavaheaddji
Geavaheaddjeságastallan
Wikipedia
Wikipedia-ságastallan
Fiila
Fiilaságastallan
MediaWiki
MediaWiki-ságastallan
Málle
Málleságastallan
Veahkki
Veahkkeságastallan
Kategoriija
Kategoriijaságastallan
Portála
Portálaságastallan
TimedText
TimedText talk
Modula
Modulaságastallan
Arrangement
Arrangementsdiskusjon
Skellefteå gielda
0
8640
306832
276894
2026-09-06T02:08:30Z
InternetArchiveBot
24064
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
306832
wikitext
text/x-wiki
{{SDG}}
{{Gieldadieđut, Ruoŧŧa
| gielda = Skellefteå gielda
| báikegoddi = Västerbottena
| eanan = Ruoŧŧa
| govastat = Skellefteå vapen.svg
| govva = Skellefteå Municipality in Västerbotten County.png
| gielda nr =
| eanadat = Västerbottena
| areála = 10031.98
| veahkat = 71 879
}}
'''Skellefteå gielda''' ([[ruoŧagiella|ruoŧagillii]]): ''Skellefteå kommun'') lea gielda Davvi-[[Ruoŧŧa|Ruoŧas]] [[Västerbottena leatna|Västerbottena leanas]].
==Čoahkkebáikkit==
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Skellefteå gielda.
{| class="wikitable"
! # !! Čoahkkebáiki !! Ássit
|-
| 1 || '''[[Skellefteå]]''' || align="right" | 32,425
|-
| 2 || [[Ursviken]] || align="right" | 4,054
|-
| 3 || [[Skelleftehamn]] || align="right" | 3,120
|-
| 4 || [[Bureå]] || align="right" | 2,345
|-
| 5 || [[Kåge]] || align="right" | 2,205
|-
| 6 || [[Bergsbyn]] || align="right" | 1,818
|-
| 7 || [[Byske]] || align="right" | 1,731
|-
| 8 || [[Burträsk]] || align="right" | 1,632
|-
| 9 || [[Boliden]] || align="right" | 1,515
|-
| 10 || [[Jörn]] || align="right" | 877
|-
| 11 || [[Ersmark, Skellefteå|Ersmark]] || align="right" | 865
|-
| 12 || [[Lövånger]] || align="right" | 779
|-
| 13 || [[Medle]] || align="right" | 558
|-
| 14 || [[Kusmark]] || align="right" | 437
|-
| 15 || [[Örviken]] || align="right" | 411
|-
| 16 || [[Södra Bergsbyn och Stackgrönnan]] || align="right" | 406
|-
| 17 || [[Ostvik]] || align="right" | 392
|-
| 18 || [[Bygdsiljum]] || align="right" | 370
|-
| 19 || [[Drängsmark]] || align="right" | 353
|-
| 20 || [[Myckle]] || align="right" | 343
|}
== Liŋkkat ==
* [https://web.archive.org/web/20040717185829/http://www.skelleftea.se/ www.skelleftea.se]
{{Västerbottena gielddat}}
[[Kategoriija:Västerbottena leatna]]
9aufxcdz4irmudxatpv4xclued4pfz3
Diabetes
0
19525
306833
306830
2026-09-06T09:31:26Z
M7
9828
Geavaheaddji [[Special:Contributions/~2026-47940-00|~2026-47940-00]] ([[User_talk:~2026-47940-00|ságastallan]]) rievdadusat sihkkojuvvojedje ja siidu máhcahuvvui veršuvdnii, man geavaheaddji [[User:Yupik|Yupik]] lei ráhkadan.
297639
wikitext
text/x-wiki
[[Fiila:Insulin Application.jpg|250px|thumb|right|[[Insuliidnapeanna]], mainna bidjat insuliinna goruhii.]]
'''Diabetes''' (''Diabetes mellitus'', maiddái gohčoduvvon '''sohkardávda''') lea dávda mas olbmo [[čoavječolgaráksá]] ii nagot ráhkadit doarvái [[insuliidna|insuliinna]] goruhii. Diabetesa mihtilmas dávdamearka lea alla varrasohkkar.
== Tiippat ==
Diabetes dábálaččat juhkkojuvvo guovtti tiipii. Tiipa 1 ja tiipa 2. Tiipa 2 lea dábálaččat go tiipa 1.
=== Tiipa 1 ===
[[Tiipa 1 diabetes]]is goruda [[Immuvdnavuogádat|immunasystema]] dovdameahttun sivas bilida čoavječolgarávssá [[betasealla]]id mat ráhkadit insuliinna. Dalle insuliinna ferte addit goruhii cirggastagain, peannain dahje insuliidnapumppain.
Suoma olbmot buohccájit eanemus máilmmis tiipa 1 diabetesii.
=== Tiipa 2 ===
[[Tiipa 2 diabetes]]a váttisvuohta lea ovddemustá [[insuliidnaresistensa]], mii dađistaga váibada čoavječolgarávssá dassážii go dilli lea seammá go tiipa 1, namalassii ahte čoavječolgaráksá ii nagot ráhkadit doarvái insuliinna go livččii dárbu. Dát kombinašuvdna, go čoavječolgaráksá váibagoahtá ja eará gođđosat mat dábálaččat vástidit insuliidnii šaddet resisteanttat, mielddisbuktá ahte tiipa 2 diabetes lea dávda mii váilevaš divššuin vearrána áiggi mielde.
Tiipa 2 diabetes lea álbmotdávda mii lassána [[Davviriikkat|Davviriikkain]]. Earenoamážit [[Suopma|Suomas]] dávda lea viehka dábálaš. Olbmot geat gillájit tiipa 2 diabetesa leat várálaččat jápmit ovdal áiggi ja maiddái buohccát iešguđet lassedávddaide. Diabetes lea dutkansuorgi mii stuorru. Maŋemus jagiid [[dálkkas]]fitnodagat leat duddjon máŋga ođđa dálkasiid. Ja dađistaga lea maiddái dutkojuvvon movt daid dálkasiid galggašii geavahit divššus.
Diabetes tiipa 2 lassána dálá servodagas. Servodaga alla gaskamearálaš ahki, unnán rumašlaš lihkadeapmi ja [[buoidun]] váikkuhit lassáneapmái. Tiipa 1 diabetes maiddái lassána, muhto mii dasa livččii sivvan lea eahpečielggas.
== Dovdomearkkat ==
Diabetesa dábálaš dovdomearkkat leat goiku, váibbasvuohta ja gožžandárbu.
== Geahča maid==
* [https://www.youtube.com/watch?v=Cgo-pO02lhU Fáktát diabetesa birra 1] ja [https://www.youtube.com/watch?v=7TRVzVmE-QA 2] Norgga diabeteslihttu
* [http://coahkis.com/wp-content/uploads/2018/11/Tunnetko_diabeteksen_saamenkielinen_nettiin.pdf Dovddatgo diabetesa? Teste iežat riskka buohccát tiippa 2 diabetesii] Suoma diabeteslihttu
* [http://coahkis.com/wp-content/uploads/2017/12/Saamenkielinen_ruokaesite_diabetes.pdf Dovddatgo diabetesa? Tiippa 2 diabetesa biebmodillirávagirjjáš] Suoma diabeteslihttu
* [http://coahkis.com/wp-content/uploads/2018/11/Saamenkielinen_tyypin_2_riskitesti.pdf Tiippa 2 diabetesa buohccánriskka árvvoštallanskovvi] Suoma diabeteslihttu
[[Kategoriija:Diabetes| ]]
jtfs4nmibvfg5hahu052e7mdumk9fkr