Helsset

Wikipedia sewiki https://se.wikipedia.org/wiki/Port%C3%A1la:Ovdasiidu MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Media Erenoamáš Ságastallan Geavaheaddji Geavaheaddjeságastallan Wikipedia Wikipedia-ságastallan Fiila Fiilaságastallan MediaWiki MediaWiki-ságastallan Málle Málleságastallan Veahkki Veahkkeságastallan Kategoriija Kategoriijaságastallan Portála Portálaságastallan TimedText TimedText talk Modula Modulaságastallan Arrangement Arrangementsdiskusjon Helsset 0 999 307408 305863 2026-10-11T16:11:16Z Paju 16067 + updated area, population, language shares (based on fiwiki), mayor + added references 307408 wikitext text/x-wiki {{Gieldadieđut, Suopma | namma = Helsset | vearjogovva = Helsinki.vaakuna.svg | kárta = Helsinki.sijainti.suomi.2009.svg | leatna = [[Lulli-Suoma leatna]] | eanangoddi= [[Uusimaa eanangoddi]] | guovlogielda = [[Helssega guovlogielda]] | vuođđudanjahki = 1550<ref name="Suom.paikannimi"/> | hálddahusguovddáš = | viidodat = 715,47 (214,58) <ref name="pinta-ala2026"/> | olmmošlohku = 694 392 | olmmošlogujahki = 31.12.2025<ref name="kuntal-as.luku"/> | giella = [[suomagiella]] (73,4 %) [[ruoŧagiella]] (5,4 %) | url = www.hel.fi | gielddahoavda = Daniel Sazonov <ref name="johto"/><ref name="hel.fi-2.12.2025"/> | eará = }} [[Fiila:Helsinki 25.01464E 60.23290N.jpg|thumb|Satellihttagovva Helssegis]] [[Fiila:HelsinkiMontage NoEffects.jpg|thumb]] '''Helsset''' ({{g-fi|Helsinki}}, {{g-sv|Helsingfors}}) lea [[Suopma|Suoma]] oaivegávpot.<ref name="Suom.paikannimi"/><ref name="kuntal-perus"/> Dan rádjegielddat leat [[Espoo]], [[Vantaa]] ja [[Sipoo]].<ref name="kuntal-perus"/> == Gilit == * Eteläinen suurpiiri: 1. Kruununhaka | 2. Kluuvi | 3. Kaartinkaupunki | 4. Kamppi | 5. Punavuori | 6. Eira | 7. Ullanlinna | 8. Katajanokka | 9. Kaivopuisto | 13. Etu-Töölö | 14. Taka-Töölö | 20. Länsisatama (Ruoholahti; Salmisaari; Lapinlahti; Jätkäsaari; Hernesaari) | 31. Lauttasaari (Kotkavuori; Vattuniemi; Myllykallio; Koivusaari) | 52. Suomenlinna * Läntinen suurpiiri: 15. Meilahti | 16. Ruskeasuo (Vanha Ruskeasuo; Pikku Huopalahti) | 18. Laakso | 29. Haaga (Etelä-Haaga; Kivihaka; Pohjois-Haaga; Lassila) | 30. Munkkiniemi (Vanha Munkkiniemi; Kuusisaari; Lehtisaari; Munkkivuori; Niemenmäki; Talinranta) | 32. Konala | 33. Kaarela (Kannelmäki; Maununneva; Malminkartano; Hakuninmaa; Kuninkaantammi; Honkasuo) | 46. Pitäjänmäki (Pajamäki; Tali; Reimarla; Marttila; Pitäjänmäen yritysalue) * Keskinen suurpiiri: 10. Sörnäinen (Vilhonvuori; Kalasatama; Sompasaari; Hanasaari) | 11. Kallio (Siltasaari; Linjat; Torkkelinmäki) | 12. Alppiharju (Harju; Alppila) | 17. Pasila (Länsi-Pasila; Pohjois-Pasila; Itä-Pasila; Keski-Pasila) | 21. Hermanni (Hermanninmäki; Hermanninranta; Kyläsaari) | 22. Vallila | 23. Toukola (Toukola; Arabianranta) | 24. Kumpula | 25. Käpylä | 26. Koskela | 27. Vanhakaupunki * Pohjoinen suurpiiri: 28. Oulunkylä (Pirkkola; Maunula; Metsälä; Patola; Veräjämäki; Maunulanpuisto; Veräjälaakso) | 34. Pakila (Länsi-Pakila; Itä-Pakila) | 35. Tuomarinkylä (Paloheinä; Torpparinmäki; Tuomarinkartano; Haltiala) * Koillinen suurpiiri: 36. Viikki (Viikinranta; Latokartano; Viikin tiedepuisto; Viikinmäki) | 37. Pukinmäki | 38. Malmi (Ylä-Malmi; Ala-Malmi; Pihlajamäki; Tattariharju; Malmin lentokenttä; Pihlajisto) | 39. Tapaninkylä (Tapaninvainio; Tapanila) | 40. Suutarila (Siltamäki; Tapulikaupunki; Töyrynummi) | 41. Suurmetsä (Puistola; Heikinlaakso; Tattarisuo; Alppikylä; Jakomäki) * Kaakkoinen suurpiiri: 19. Mustikkamaa–Korkeasaari | 42. Kulosaari | 43. Herttoniemi (Länsi-Herttoniemi; Roihuvuori; Herttoniemen yritysalue; Herttoniemenranta) | 44. Tammisalo | 48. Vartiosaari | 49. Laajasalo (Yliskylä; Jollas; Tullisaari; Kruunuvuorenranta; Hevossalmi) | 50. Villinki | 51. Santahamina | 53. Ulkosaaret (Länsisaaret; Itäsaaret; Aluemeri) * Itäinen suurpiiri: 45. Vartiokylä (Vartioharju; Puotila; Puotinharju; Myllypuro; Marjaniemi; Roihupellon teollisuusalue; Itäkeskus) | 47. Mellunkylä (Kontula; Vesala; Mellunmäki; Kivikko; Kurkimäki) | 54. Vuosaari (Keski-Vuosaari; Nordsjön kartano; Uutela; Meri-Rastila; Kallahti; Aurinkolahti; Rastila; Niinisaari; Mustavuori) * Östersundomin suurpiiri: 55. Östersundom | 56. Salmenkallio | 57. Talosaari | 58. Karhusaari | 59. Ultuna (Landbo, Puroniitty) == Historjá == [[Ruoŧŧa|Ruoŧa]] gonagas vuođđudii Helssega jagis [[1550]].<ref name="Suom.paikannimi"/> [[1700-lohku (jahkečuohti)|1700-logus]] huksejuvvui Helssega ovdii ladni ([[suomagiella|suomagillii]] ''Suomenlinna'', [[ruoŧagiella|ruoŧagillii]] ''Sveaborg'') vuoi sáhttet bealuštit iežaset [[Ruošša]] vuostá. Helsset válljejuvvui oaivegávpogin jagis [[1812]] dan maŋŋá go Suomas lei boahtán oassi Ruošša keaisárriikka. Helssegis šattai Suoma dásseválddi oaivegávpot jagis [[1917]]. == Viidodat ja dálkkádat == Viidodat oktiibuot 686 km² Eananviidodat 186 km² Mearraviidodat 500 km² Jagi gaskaárvosaš temperatuvra (2003) + 5,6 °C Lieggasamos mánotbadji, suoidnemánnu, gaskaárvosaš temperatuvra + 17,2 °C Čoaskámus mánotbadji, [[guovvamánnu]], gaskaárvosaš temperatuvra - 4,9 °C == Gáldut == {{Gáldut| * <ref name="Suom.paikannimi">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://kaino.kotus.fi/www/verkkojulkaisut/julk63/SuomalainenPaikannimikirja_e-kirja_kuvallinen.pdf | namma =Suomalainen paikannimikirja. Kuvallinen pdf-julkaisu, s. 75-76: Helsinki| čálli = | beaivemearri =2019 (alkup. 2007) | olggosaddi =Kotimaisten kielten tutkimuskeskus, kotus.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="pinta-ala2026">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.maanmittauslaitos.fi/media/31708/download | namma =Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2026 | beaivemearri =1.1.2026 | olggosaddi =Maanmittauslaitos, maanmittauslaitos.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="kuntal-as.luku">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.kuntaliitto.fi/sites/default/files/media/file/Kuntajaot-ja-asukasluvut-kunnittain-1997-2026.xlsx | namma =Kuntajaot ja asukasluvut kunnittain 1997-2026 | beaivemearri =31.12.2025 | olggosaddi =Kuntaliitto, kuntaliitto.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="kuntal-perus">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.kuntaliitto.fi/kunnat/helsinki | namma = Kuntien yhteystiedot ja vaakunat: Helsinki| beaivemearri = | olggosaddi =Kuntaliitto, kuntaliitto.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="johto">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.hel.fi/fi/paatoksenteko-ja-hallinto/kaupungin-organisaatio/kaupungin-johtoryhma | namma =Kaupungin johtoryhmä| olggosaddi =Helsingin kaupunki, hel.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="hel.fi-2.12.2025">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.hel.fi/fi/uutiset/pormestari-daniel-sazonov-elamamme-on-naapurustossa-johon-kiinnitymme | namma =Pormestari Daniel Sazonov: "Elämämme on naapurustossa, johon kiinnitymme” | čálli = | beaivemearri =2.12.2025 | olggosaddi =Helsingin kaupunki, hel.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> }} == Liŋkkat == {{Commonscat}} * [http://www.hel.fi/ Helssega gávpoga siiddut] * [http://www.helsinki.fi/ Helssega siiddut] [[Kategoriija:Helsset]] [[Kategoriija:Suoma gávpogat]] [[Kategoriija:Eurohpá oaivegávpogat]] [[Kategoriija:Lulli-Suoma leatna]] {{Incubatorleaŋka | sma = Helsinki | smj = Helsinki | smn = Helsig | fkv = Helsinki }} 5mrqtnj6mojy5wa0vuvmcwk9qtn9wnf Sámegielat 0 1001 307398 306466 2026-10-11T12:30:23Z Paju 16067 f 307398 wikitext text/x-wiki {{WPiskkadeapmi}} {{SDG}} [[Fiila:Sami languages large 2.png|upright=1.25|right|thumb|Sámegielaid guovllut 1. [[lullisámegiella]] 2. [[ubmisámegiella]] 3. [[bihtánsámegiella]] 4. [[julevsámegiella]] 5. [[davvisámegiella]] 6. [[nuortalašgiella]] 7. [[anárašgiella]] 8. [[gielddasámegiella]] 9. [[darjjesámegiella]]]] '''Sámegielat '''leat gielat maid [[sámit]] hállet. Sámegielat gullet [[Urálalaš gielat|urálalaš gielaid]] [[Suopmelaš-ugralaš gielat|suopmelaš-ugralaš gielaide]]. Sámegielat, [[Nuortamearasuopmelaš gielat|nuortamearasuopmelaš gielat]] ja [[mordvagielat]] gullet oarjeurálalaš gielaide. Rádjá joavkkuid gaskkas manná [[Davvisámegiella|davvisámegiela]] ja [[anárašgiella|anárašgiela]] gaska. Justa daid gielaid gaska leat 8 isoglossa dahjege gielalaš ráji, mat juhket sámegielaid oarje- ja nuortasápmelaš gielaide. ==Klassifiseren== Sámegielat juhkkojuvvojit guovtti jovkui, oarjesápmelaš ja nuortasápmelaš joavkkuide. [[Davvisámegiella|Davvisámegiela]] ja [[anárašgiella|anárašgiela]] gaska leat 8 isoglossa dahjege gielalaš ráji, mat juhket sámegielaid oarje- ja nuortasápmelaš gielaide. === Oarjesápmelaš gielat === [[Fiila:C04018 Snaaasen gaerjagaaetie.jpg|250px|right|thumb|Lullisáme- ja dárogiel galba]] [[Fiila:Porosaivontie.jpg|250px|right|thumb|Davvisáme- ja suomagiel galba Suomas]] : '''Lullijoavku''' :* [[lullisámegiella]] (sullii 300 hálli) :* [[ubmisámegiella]] (sullii 20 hálli) : '''Davvijoavku''' :: '''Davvijoavkku oarjejoavku''' ::* [[bihtánsámegiella]] (sullii 20 hálli) ::* [[julevsámegiella]] (sullii 2000 hálli) :: '''Davvijoavkku davvijoavku''' ::* [[davvisámegiella]] (sullii 30 000 hálli, sullii 75 % sámegielagiin Norggas, Ruoŧas ja Suomas hállet davvisámegiela<ref name="KOTUS">[https://web.archive.org/web/20120131042155/http://www.kotus.fi/?l=se&s=207 Sámegiella], Ruovttueatnan gielaid dutkanguovddáš 6.2.2007</ref>) ::** Durdnosa sámegiella ::** Finnmárkku suopmanat ::*** Finnmárkku oarjesuopmanat ::*** Finnmárkku nuortasuopmanat ::** Mearrasámegiella === Nuortasápmelaš gielat === [[Fiila:E.W. Borg alphabet 1859.gif|250px|right|thumb|Suoma- ja anárašgiel alfabehta (Borg, jagi 1859)]] [[Fiila:Sami alphabet 1933.jpg|250px|right|thumb|Gielddasámegiel alfabehta jagi 1933]] : '''Nannánjoavku''' :* [[anárašgiella]] (sullii 450 hálli, hállojuvvo [[Anárjávri|Anárjávrri]] birrasis) :* [[nuortalašgiella]] (Suoma bealde sullii 300 hálli ja Ruošša bealde sullii 20-30) :* [[áhkkilsámegiella]] (jávkkan 2000-logus, maŋimuš hálli jámii [[2003]]:s) : '''Njárgajoavku''' :* [[gielddasámegiella]] (sullii 100–350 hálli) :* [[darjjesámegiella]] (sullii 6 hálli) : '''[[Giemasámegiella]]''' (jávkkan 1800-logus) ==Dálá servodatlaš dilli== Buot sámegielat leat áitatvuloš gielat, muhto erenomážit ubmi-, biđon ja darjjesámegielat leat hui lahka jávkama.<ref name="Etnologue1">[http://www.ethnologue.com/nearly_extinct.asp Endangered languages] Ethnologue, Languages of the World</ref> ===Dilli Norggas=== [[Norga|Norgga]] vuođđolága mielde sámegielas lea virggálaš stáhtus 12 [[gielda|gielddain]]: [[Deatnu|Deanus]], [[Gáivuotna|Gáivuonas]], [[Guovdageaidnu|Guovdageainnus]], [[Kárášjohka|Kárášjogas]], [[Unjárga|Unjárggas]], [[Porsáŋgu|Porsáŋggus]], [[Loabák|Loabágis]], [[Divttasvuotna|Divttasvuonas]], [[Snoasa]]s, [[Raavrevijhke]]s, [[Aarborte]]s ja [[Plassje]]s. Čiehča vuosttaš gieldda gullet davvisámegiela giellaguvlui, Divttasvuotna fas [[julevsámegiella|julevsámegiela]] guvlui, ja maŋimus njealje gieldda [[lullisámegiella|lullisámegiela]] giellaguvlui. ===Dilli Ruoŧas=== ===Dilli Suomas=== Bealli Suoma 9 350 sámis <ref>{{Neahttagáldu | Čujuhus= http://www.samediggi.fi/index.php?option=com_docman&task=doc_download&gid=8&Itemid=20 | Namma = Saamelaisten lukumäärä vuoden 2007 Saamelaiskäräjävaaleissa | Čálli= | Vuorkáhápmi= | Lassidiehtu= | publikašuvdna= | Beaivemearri= | Olggosaddinbáiki= | Olggosaddi= Sámediggi ja Väestörekisterikeskus |čujuhuvvon= cuoŋománu 24. 2009| Giella = ([[suomagiella|suomagillii]])}}</ref> máhttet sámegiela. Suomas hállojuvvo [[davvisámegiella]], [[anárašgiella]] ja [[nuortalašgiella]], main anárašgiella dušše Suomas. Buoremus dilli lea davvisámegielas, mii ii leat seamma áitatvuloš go eará sámegielat. Anárašgiela dilli lea vehá buoret go nuortalašgiela, dan dihte go anárašgielat giellabeassedoaibma lea joatkašuvvan guhkit áiggi. Suomas sámiid ruovttuguovllus ássi sámiin lea leamaš riekti geavahit sámegiela virgeolbmuiguin jagi [[1992]] rájes, muhto virgeolbmuin ii gáibiduvvo sámegielmáhttu baicce geavahuvvojit jorgaleaddjit ja dulkkat.<ref name="Venäjän saamenkieliset katoavat nopeasti">[http://www.hs.fi/verkkolehti/ulkomaat/artikkeli/1135238287447?ref=lk_dl_2 Venäjän saamenkieliset katoavat nopeasti] HS Digilehti 2.8.2008</ref> Suoma sámiid ruovttuguovllus ([[Ohcejohka|Ohcejoga]], [[Anár]]a ja [[Eanodat|Eanodaga]] gielddat ja [[Soađegilli|Soađegili]] gieldda davvioassi) mánáin lea riekti lohkat vuođđoskuvllas ja logahagas sámegiela eatnigiellan, váljaávnnasin dahje eaktodáhtolaččat. Dasa lassin giella oahpahuvvo maid ruovttuguovllu olggobealde [[Oulu]]s, [[Roavvenjárga|Roavvenjárggas]] ja Soađegili girkogilis. Sámegiela lea vejolaš čállit studeantadutkosis eatnigiellan. Vuosttas háve dát dáhpáhuvai jagis [[1994]]. Sámit leat ain juo guovttegielagat, mii dárkkuha dan, ahte sii hállet sámegiela lassin riikkaid váldogiela. Suomas skuvllain oahpahuvvo davvisámegiela lassin maid anáraš- ja nuortalašgillii, vaikke eanas oahpahusas lea davvisámegillii. Sámegielat oahpahusa birrasis leat Suomas sullii 500 oahppi, geain 150 ožžot oahpahusa (davvi-, anár- dahje nuorta-) sámegillii.<ref name="peda">https://web.archive.org/web/20061010073043/http://www.peda.net/veraja/saame/saamelaisuus peda.net</ref> Váldooassi oahpahusas dáhpáhuvvá 1–6-luohkáin. Suomas golbma universitehta fállet sámegiela oahpahusa. [[Oulu universitehta]] [http://www.oulu.fi/giellagas/ Giellagas-instituhtas] lea vejolaš studeret sámegiela váldoávnnasin. Oalgeávnnasin sámegiela lea vejolaš studeret Helssega universitehtas ja Lappi universitehtas. ===Dilli Ruoššas=== Ruošša beale sámiin dušše sullii 40% máhttet sámegiela. Ruoššas lea hui unnán doarjja sámegielaide. Virgeolbmuin ii gáibiduvvo sámegielmáhttu iige geaidnogalbbain dihtto sámegiella. [[Gielddasámegiella]] oahpahuvvo veháš skuvllain vieris giellan. [[Áhkkilsámegiella]] lea jo jáddan juovlamánus [[2003]], go maŋimuš eatnigielahálli Marija Sergina jámii. Darjjesámegiella lea hui áitatvuloš ja dan hállá eatnigiellan vuollel 10 olbmo, geain nuoramus lea riegádan jagis [[1937]].<ref name="Venäjän saamenkieliset katoavat nopeasti" /> == Typologalaš iešvuođat == === Grammatihkalaš iešvuođat === [[Urálalaš gielat|Urálalaš gielain]] dábáleamos [[morfologiija|morfologalaš]] proseassa lea [[suffiksa|suffikseren]]: Gehčosat lasihuvvojit máddagii. Gielain ii leat [[genus]] dahje [[grammatihkalaš sohkabealli]], iige sojahanklássa, dego omd. [[dárogiella|dárogielas]] lea. Daid sajis sámegielain lea máttaklássat: Suffivssaid hápmi lea máttaklássas gitta. Cealkaga frásat leat huksejuvvon nie, ahte frása oaivi, sátni, mii mearrida gos frása sáhttá leat cealkkagis, lea frása loahpas. Dan dihte sámegielain leat eanet [[postposišuvdna|postposišuvnnat]] go [[preposišuvdna|preposišuvnnat]]. === Sátnevuorkká iešguđetláganvuođat === [[Áhčči min|Áhčči min sámegillii]] sámegielain. ==Olggobeal liŋkkat== * [https://web.archive.org/web/20160213073827/http://kaino.kotus.fi/algu/ Sámegielaid etymologaš diehtovuođđu] == Girjjálašvuohta sámegielaid birra == [https://glottolog.org/resource/languoid/id/saam1281 Glottolog: Sámi gielladutkama ibilografiija] * Itkonen, Erkki and Itkonen, Terho and Korhonen, Mikko. 1971. Lapin murteiden fonologiaa. (Castrenianumin toimitteita, 1.) Helsinki: [s.n.]. 110pp. * Korhonen, Mikko. 1967 - 1974. Die Konjugation im Lappischen: morphologisch-historische Untersuchung. (Suomalais-Ugrilaisen Seuran Toimituksia, 143 + 155.) Helsinki: Suomalais-Ugrilainen Seura. * Korhonen, Mikko. 1969. Die Entwicklung der morphologischen Methode im Lappischen. Finnisch-Ugrische Forschungen 37. 203–362. * Korhonen, Mikko 1988: The Lapp language. Denis Sinor: [https://epdf.pub/the-uralic-languages-description-history-and-foreign-influences-handbuch-der-ori.html The Uralic languages]. s. 41-57. Leiden: Brill. * Lagercrantz, Eliel. 1927. Strukturtypen und Gestaltwechsel im Lappischen. (Suomalais-Ugrilaisen Seuran Toimituksia, 57.) Helsinki: Suomalais-ugrilainen seura. 438pp. * Lagercrantz, Eliel 1939: Lappischer Wortschatz. ''Lexica Societatis Fenno-Ugricae'' ; 6. Helsinki, 1939. 2 band. * Larsson, Lars-Gunnar . 1985. Kriterien zur Klassifikazion der lappischen Dialekte in Schweden. In Wolfgang Veenker (ed.), Dialectologia Uralica. Materialien des ersten internationalen Symposions zur Dialektologie der uralischen Sprachen. 4–7 September 1984 in Hamburg, 159–171. Harrassowitz. * Sammallahti, Pekka 1998: [http://www.nb.no/nbsok/nb/5b55ff641598c54e7895ef15adf236dc?index=1#0 The Saami languages. An introduction] Kárášjohka: Davvi girji. * Schlachter, Wolfgang 1969: 'Das lappische Tempussystem'. Symposium über Syntax der uralischen Sprachen, pp. 178–195. Abhandlungen der Akademie der Wissenschaften in Göttingen, Vandenhoeck & Ruprecht in Göttingen. * Trosterud, Trond 2020: ''Samiske bokutgjevingar i Noreg – eit uttrykk for norsk samepolitikk?'' I [http://samisketallforteller.no/se/node/4120 Samiske tall forteller] 13 s. 85-101. ==Gáldut== {{Gáldut}} {{Urálalaš gielat}} [[Kategoriija:Sámegielat|*]] 552hg2a58hlha40j96gus9fxp9u9iay Stockholmma leatna 0 1738 307397 299041 2026-10-11T12:29:40Z Paju 16067 f 307397 wikitext text/x-wiki {{Ruoŧa leatna |namma = Stockholms län |eará-namma = Stockholmma leatna |kárta = SverigesLän2007Stockholm.svg |vearjogovva = Stockholm län vapen.svg |hálddahusguovddáš = [[Stockholbma]] |viidodat = 6 519 |olmmošlohku = 2 119 760 (2012) }} [[Fiila:Municipalities of Stockholm.png|thumb|250px|right|Stockholmma leana gielddat]] [[Fiila:Segeltorp 5.jpg|thumb|250px|right|Galba Stockholmma gávpoga ja Stockholmma leana gaskkas jagis 1936]] '''Stockholmma leatna''' ({{g-sv|Stockholms län}}) lea [[Ruoŧŧa|Ruoŧa]] [[Ruoŧa leanat|leatna]]. Dan viidodat lea 6 519 km² ja olmmošlohku 2 119 760 (2012). Leana hálddahusguovddáš lea [[Stockholbma]]. ===Leana 10 stuorámus čoahkkebáikki=== Jagi 2010 Stockholmma leanas leat 134 [[čoahkkebáiki|čoahkkebáikki]].<ref name="läänirajat ylittävät">{{Neahttagáldu | Čálli= | Namma = MI38 Småorter och tätorter: Tätorter 2010, korrigerad version 2012-11-14| Čujuhus= http://www.scb.se/statistik/MI/MI0810/2010A01/MI0810_2010A01_SM_MI38SM1101.pdf| Beaivemearri= 14.11.2012| Olggosaddi= | čujuhuvvon= 23.11.2012 | Giella = {{sv}}}}</ref> Čuovvovaš tabeallas leat leana 10 stuorámus čoahkkebáikki.<ref name="suurimmat taajamat">{{Neahttagáldu | Čálli= | Namma = Landareal, folkmängd och invånartäthet (inv/km2), per tätort 2005 och 2010| Čujuhus= http://www.scb.se/Statistik/MI/MI0810/2010A01X/Tatorternami0810tab1_ny.xls| Beaivemearri= 28.5.2012 | Olggosaddi= Statistiska centralbyrån| čujuhuvvon= 15.11.2012 | Giella = {{sv}}}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! # !! Čoahkkebáiki !! Olmmošlohku (31.12.2010)<ref name="suurimmat taajamat"/> |- | 1 || '''[[Stockholbma]]'''* || align="right"| 1 372 565 |- | 2 || [[Södertälje]] || align="right"| 64 619 |- | 3 || [[Täby]]* || align="right"| 61 272 |- | 4 || [[Tumba (Botkyrka)|Tumba]]* || align="right"| 37 852 |- | 5 || [[Upplands Väsby]] || align="right"| 37 594 |- | 6 || [[Lidingö]] || align="right"| 31 561 |- | 7 || [[Vallentuna]]* || align="right"| 29 519 |- | 8 || [[Åkersberga]] || align="right"| 28 033 |- | 9 || [[Märsta]] || align="right"| 24 068 |- | 10 || [[Boo]] || align="right"| 24 052 |} Leana oaivegávpogin čoahkkebáiki lea buoidi. Čoahkkebáikkit, mis lea asteriska nama maŋŋá (*) leat eambbo go ovttas gielddas.<ref name="läänirajat ylittävät"/> ==Gáldut== {{Gáldut}} {{Ruoŧa leanat}} [[Kategoriija:Stockholmma leatna| ]] f8q06gturl9y26c571flod0l9vyx51i Suomussalmi 0 3569 307396 307234 2026-10-11T12:24:07Z Paju 16067 + added photo (2005) 307396 wikitext text/x-wiki {{Gieldadieđut, Suopma | namma = Suomussalmi gielda | vearjogovva = Suomussalmi.vaakuna.svg | kárta = Suomussalmi sijainti Suomi.svg | leatna = [[Oulu leatna]] | eanangoddi= [[Kainuu eanangoddi]] | guovlogielda = [[Kehys-Kainuu guovlogielda]] | vuođđudanjahki = 1867 | hálddahusguovddáš = | viidodat = 5 857,61 | olmmošlohku = 6 957 | olmmošlogujahki = 31.12.2025<ref name="kuntal-as.luku">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.kuntaliitto.fi/sites/default/files/media/file/Kuntajaot-ja-asukasluvut-kunnittain-1997-2026.xlsx | namma =Kuntajaot ja asukasluvut kunnittain 1997-2026 | čálli =| beaivemearri =31.12.2025 | olggosaddi =Kuntaliitto, kuntaliitto.fi | čujuhuvvon =7.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> | giella = [[suomagiella]]<ref name="kuntal-perus"/> | url = www.suomussalmi.fi | gielddahoavda = Asta Tolonen | eará = }} [[Fiila:Suomussalmen kunta ilmakuva.jpg|thumb|left|]] '''Suomussalmi''' lea [[Suopma|Suoma]] gielda [[Kainuu eanangoddi|Kainuus]].<ref name="kuntal-perus"/> Gielddas orrot 6 957 olbmo (31.12.2025).<ref name="kuntal-as.luku"/> Suomussalmi rádjegielddat leat [[Taivalkoski]], [[Puolanka]], [[Hyrynsalmi]], [[Kuusamo]], [[Pudasjärvi]] ja [[Kuhmo]].<ref name="kuntal-perus">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.kuntaliitto.fi/municipalities-all?name=Sotkamo| namma = Kuntien yhteystiedot ja vaakunat: Sotkamo| čálli =| beaivemearri = | olggosaddi =Kuntaliitto, kuntaliitto.fi | čujuhuvvon =7.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> Nuortan Suomussalmi rádjašuvvá [[Ruošša]]. Suomussalmi gieldda guovllus lei [[Dálvesoahti|dálvesoađi]] áigge guokte stuorra dáistaleami: Suomussalmi dáistaleapmi ja Raatteentie dáistaleapmi. Suomussalmis leage dál Raatteen Portti -nammasaš musea, mii gieđahallá dálvesoađi. Musea lahka lea maid dálvesoađi muitomearka. == Gilit == Alajärvi, Ala-Vuokki, Hossa, Jumaliskylä, Juntusranta, Kaljuskylä, Kerälä, Kiannanniemi, Korpela, Korvua, Kuivajärvi, Kurimo, Lomakylä, Myllylahti, Näljänkä, Näätälä, Peranka, Pesiökylä, Pesiönlahti, Piispajärvi, Pisto, Pitämä, Pyhäkylä, Raate, Ruhtinansalmi, Sakara, Selkoskylä, Siikaranta, Suomussalmen kirkonkylä, Tervakangas, Vaaranniva, Vasara, Vuokki, Yli-Vuokki, Ämmänsaari == Gáldut == {{Gáldut}} == Liŋkkat == {{Commonscat}} {{Kainuu gielddat}} [[Kategoriija:Oulu leatna]] [[Kategoriija:Kainuu eanangoddi]] rwj744onul2crogc6wht76janzkg9sj Tampere 0 3727 307409 307274 2026-10-12T02:50:49Z Paju 16067 + updates + references 307409 wikitext text/x-wiki {{SDG}} {{Gieldadieđut, Suopma | namma = Tampere | vearjogovva = Tampere.vaakuna.svg | kárta = Tampere sijainti Suomi.svg | leatna = [[Oarje-Suoma leatna]] | eanangoddi= [[Pirkanmaa eanangoddi]] | guovlogielda = [[Tampere guovlugielda]] | vuođđudanjahki = [[1779]]<ref name="Suom.paikannimi"/> | hálddahusguovddáš = | viidodat = 690,71 (526,16)<ref name="pinta-ala2026"/> | olmmošlohku = 263 337 | olmmošlogujahki = 31.12.2025<ref name="kuntal-as.luku"/> | giella = [[suomagiella]]<ref name="kuntal-perus"/> | url = www.tampere.fi | gielddahoavda = Ilmari Nurminen <ref name="johto"/><ref name="yle.fi-14.4.2025"/> | eará = }} [[Fiila:Tampella Koskenniska Tampere.JPG|thumb|Tampere]] '''Tampere''' lea [[Suopma|Suoma]] ({{g-sv|Tammerfors}}) gávpot [[Pirkanmaa eanangoddi|Pirkanmaa]] eanangottis.<ref name="kuntal-perus"/><ref name="Suom.paikannimi"/> Dan rádjegielddat leat [[Kangasala]], [[Lempäälä]], [[Nokia (gávpot)|Nokia]], [[Orivesi]], [[Pirkkala]], [[Ruovesi]] ja [[Ylöjärvi]].<ref name="kuntal-perus"/> == Gilit == Aito, Härmä, Herva, Iides, Kämmen, Kauka, Keskusta, Koivisto, Leino, Lentävä, Liela, Messu, Peltoo, Pispala, Raho, Sampo, Tasa, Terä, Tesoma == Gáldut == {{Gáldut| * <ref name="Suom.paikannimi">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://kaino.kotus.fi/www/verkkojulkaisut/julk63/SuomalainenPaikannimikirja_e-kirja_kuvallinen.pdf | namma =Suomalainen paikannimikirja. Kuvallinen pdf-julkaisu, s. 445: Tampere| čálli = | beaivemearri =2019 (alkup. 2007) | olggosaddi =Kotimaisten kielten tutkimuskeskus, kotus.fi | čujuhuvvon =12.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="pinta-ala2026">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.maanmittauslaitos.fi/media/31708/download | namma =Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2026 | beaivemearri =1.1.2026 | olggosaddi =Maanmittauslaitos, maanmittauslaitos.fi | čujuhuvvon =12.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="kuntal-as.luku">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.kuntaliitto.fi/sites/default/files/media/file/Kuntajaot-ja-asukasluvut-kunnittain-1997-2026.xlsx | namma =Kuntajaot ja asukasluvut kunnittain 1997-2026 | beaivemearri =31.12.2025 | olggosaddi =Kuntaliitto, kuntaliitto.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="kuntal-perus">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.kuntaliitto.fi/kunnat/tampere | namma = Kuntien yhteystiedot ja vaakunat: Tampere| olggosaddi =Kuntaliitto, kuntaliitto.fi | čujuhuvvon =12.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="johto">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.tampere.fi/kaupunki-ja-paatoksenteko/organisaatio/pormestarimalli/pormestari-ilmari-nurminen | namma =Pormestari Ilmari Nurminen| olggosaddi =Tampereen kaupunki, tampere.fi | čujuhuvvon =12.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="yle.fi-14.4.2025">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://yle.fi/a/74-20155931 | namma =34-vuotias Ilmari Nurminen johtaa pian Tamperetta – tällainen hän on | čálli =Lauri Rautavuori| beaivemearri =14.4.2025 | olggosaddi = yle.fi | čujuhuvvon =12.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> }} == Liŋkkat == {{Commonscat}} {{Pirkanmaa eanangotti gielddat}} [[Kategoriija:Oarje-Suoma leatna]] [[Kategoriija:Suoma gávpogat]] 1r2i2w4llfathw65bsie8lflkvz98bz Espoo 0 3769 307404 307251 2026-10-11T15:44:40Z Paju 16067 + updated area, population, language share, mayor+ added references 307404 wikitext text/x-wiki {{SDG}} {{Gieldadieđut, Suopma | namma = gielda | vearjogovva = Espoo.vaakuna.svg | kárta = Espoo sijainti Suomi.svg | leatna = [[Lulli-Suoma leatna]] | eanangoddi= [[Uusimaa eanangoddi]] | guovlogielda = [[Helssega guovlogielda]] | vuođđudanjahki = 1458 | hálddahusguovddáš = | viidodat = 528,03 (312,88)<ref name="pinta-ala2026"/> | olmmošlohku = 325 716 | olmmošlogujahki = 31.12.2025<ref name="kuntal-as.luku"/> | giella = [[suomagiella]] (68,0 %)[[ruoŧagiella]] (6,2 %) | url = www.espoo.fi | gielddahoavda =Kai Mykkänen <ref name="johto"/><ref name="is.fi-21.10.2024"/> | eará = }} '''Espoo''' ({{g-sv|Esbo}}) lea [[Suopma|Suoma]] gávpot [[Uusimaa eanangoddi|Uusimaa]] eanangottis.<ref name="kuntal-perus"/><ref name="Suom.paikannimi"/> Dan rádjegielddat leat [[Helsinki]], [[Kauniainen]], [[Kirkkonummi]], [[Nurmijärvi]], [[Vantaa]] ja [[Vihti]].<ref name="kuntal-perus"/> == Gilit == * Pohjois-Espoo (''Norra Esbo''): Bodom, Kalajärvi, Lahnus, Lakisto, Luukki, Niipperi, Perusmäki, Röylä, Vanhakartano, Velskola * Suur-Espoonlahti (''Stor-Esboviken''): Espoonlahti, Kaitaa, Latokaski, Nöykkiö, Saunalahti, Soukka, Suvisaaristo * Suur-Kauklahti (''Stor-Köklax''): Espoonkartano, Kauklahti, Kurttila, Vanttila * Suur-Leppävaara (''Stor-Alberga''): Karakallio, Kilo, Laaksolahti, Leppävaara, Lintuvaara, Lippajärvi, Sepänkylä, Viherlaakso * Suur-Matinkylä (''Stor-Mattby''): Henttaa, Matinkylä, Olari * Suur-Tapiola (''Stor-Hagalund''): Haukilahti, Laajalahti, Mankkaa, Niittykumpu, Otaniemi, Pohjois-Tapiola, Tapiola, Westend * Vanha-Espoo (''Gamla Esbo''): Espoon keskus, Gumböle, Högnäs, Järvenperä, Karhusuo, Karvasmäki, Kaupunginkallio, Kolmperä, Kunnarla, Kuurinniitty, Muurala, Nupuri, Nuuksio, Siikajärvi, Vanha-Nuuksio == Gáldut == {{Gáldut| * <ref name="Suom.paikannimi">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://kaino.kotus.fi/www/verkkojulkaisut/julk63/SuomalainenPaikannimikirja_e-kirja_kuvallinen.pdf | namma =Suomalainen paikannimikirja. Kuvallinen pdf-julkaisu, s. 50: Espoo| čálli = | beaivemearri =2019 (alkup. 2007) | olggosaddi =Kotimaisten kielten tutkimuskeskus, kotus.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="pinta-ala2026">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.maanmittauslaitos.fi/media/31708/download | namma =Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2026 | beaivemearri =1.1.2026 | olggosaddi =Maanmittauslaitos, maanmittauslaitos.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="kuntal-as.luku">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.kuntaliitto.fi/sites/default/files/media/file/Kuntajaot-ja-asukasluvut-kunnittain-1997-2026.xlsx | namma =Kuntajaot ja asukasluvut kunnittain 1997-2026 | beaivemearri =31.12.2025 | olggosaddi =Kuntaliitto, kuntaliitto.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="kuntal-perus">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.kuntaliitto.fi/kunnat/espoo | namma = Kuntien yhteystiedot ja vaakunat: Espoo| beaivemearri = | olggosaddi =Kuntaliitto, kuntaliitto.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="johto">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.espoo.fi/fi/kaupunki-ja-paatoksenteko/kaupunginjohtaja-ja-toimialajohto | namma =Kaupunginjohtaja ja toimialajohto| beaivemearri =| olggosaddi =Espoon kaupunki, espoo.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="is.fi-21.10.2024">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.is.fi/politiikka/art-2000010777721.html | namma =Kai Mykkänen valittiin Espoon kaupunginjohtajaksi | čálli =Erno Laisi| beaivemearri =21.10.2024| olggosaddi =is.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> }} == Liŋkkat == {{Commonscat}} {{Uusimaa eanangotti gielddat}} [[Kategoriija:Lulli-Suoma leatna]] [[Kategoriija:Suoma gávpogat]] bqgeocpe7n0187tjaydo73iz51pshuj 307405 307404 2026-10-11T15:45:52Z Paju 16067 f 307405 wikitext text/x-wiki {{SDG}} {{Gieldadieđut, Suopma | namma = Espoo | vearjogovva = Espoo.vaakuna.svg | kárta = Espoo sijainti Suomi.svg | leatna = [[Lulli-Suoma leatna]] | eanangoddi= [[Uusimaa eanangoddi]] | guovlogielda = [[Helssega guovlogielda]] | vuođđudanjahki = 1458 | hálddahusguovddáš = | viidodat = 528,03 (312,88)<ref name="pinta-ala2026"/> | olmmošlohku = 325 716 | olmmošlogujahki = 31.12.2025<ref name="kuntal-as.luku"/> | giella = [[suomagiella]] (68,0 %)[[ruoŧagiella]] (6,2 %) | url = www.espoo.fi | gielddahoavda =Kai Mykkänen <ref name="johto"/><ref name="is.fi-21.10.2024"/> | eará = }} '''Espoo''' ({{g-sv|Esbo}}) lea [[Suopma|Suoma]] gávpot [[Uusimaa eanangoddi|Uusimaa]] eanangottis.<ref name="kuntal-perus"/><ref name="Suom.paikannimi"/> Dan rádjegielddat leat [[Helsinki]], [[Kauniainen]], [[Kirkkonummi]], [[Nurmijärvi]], [[Vantaa]] ja [[Vihti]].<ref name="kuntal-perus"/> == Gilit == * Pohjois-Espoo (''Norra Esbo''): Bodom, Kalajärvi, Lahnus, Lakisto, Luukki, Niipperi, Perusmäki, Röylä, Vanhakartano, Velskola * Suur-Espoonlahti (''Stor-Esboviken''): Espoonlahti, Kaitaa, Latokaski, Nöykkiö, Saunalahti, Soukka, Suvisaaristo * Suur-Kauklahti (''Stor-Köklax''): Espoonkartano, Kauklahti, Kurttila, Vanttila * Suur-Leppävaara (''Stor-Alberga''): Karakallio, Kilo, Laaksolahti, Leppävaara, Lintuvaara, Lippajärvi, Sepänkylä, Viherlaakso * Suur-Matinkylä (''Stor-Mattby''): Henttaa, Matinkylä, Olari * Suur-Tapiola (''Stor-Hagalund''): Haukilahti, Laajalahti, Mankkaa, Niittykumpu, Otaniemi, Pohjois-Tapiola, Tapiola, Westend * Vanha-Espoo (''Gamla Esbo''): Espoon keskus, Gumböle, Högnäs, Järvenperä, Karhusuo, Karvasmäki, Kaupunginkallio, Kolmperä, Kunnarla, Kuurinniitty, Muurala, Nupuri, Nuuksio, Siikajärvi, Vanha-Nuuksio == Gáldut == {{Gáldut| * <ref name="Suom.paikannimi">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://kaino.kotus.fi/www/verkkojulkaisut/julk63/SuomalainenPaikannimikirja_e-kirja_kuvallinen.pdf | namma =Suomalainen paikannimikirja. Kuvallinen pdf-julkaisu, s. 50: Espoo| čálli = | beaivemearri =2019 (alkup. 2007) | olggosaddi =Kotimaisten kielten tutkimuskeskus, kotus.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="pinta-ala2026">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.maanmittauslaitos.fi/media/31708/download | namma =Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2026 | beaivemearri =1.1.2026 | olggosaddi =Maanmittauslaitos, maanmittauslaitos.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="kuntal-as.luku">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.kuntaliitto.fi/sites/default/files/media/file/Kuntajaot-ja-asukasluvut-kunnittain-1997-2026.xlsx | namma =Kuntajaot ja asukasluvut kunnittain 1997-2026 | beaivemearri =31.12.2025 | olggosaddi =Kuntaliitto, kuntaliitto.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="kuntal-perus">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.kuntaliitto.fi/kunnat/espoo | namma = Kuntien yhteystiedot ja vaakunat: Espoo| beaivemearri = | olggosaddi =Kuntaliitto, kuntaliitto.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="johto">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.espoo.fi/fi/kaupunki-ja-paatoksenteko/kaupunginjohtaja-ja-toimialajohto | namma =Kaupunginjohtaja ja toimialajohto| beaivemearri =| olggosaddi =Espoon kaupunki, espoo.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="is.fi-21.10.2024">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.is.fi/politiikka/art-2000010777721.html | namma =Kai Mykkänen valittiin Espoon kaupunginjohtajaksi | čálli =Erno Laisi| beaivemearri =21.10.2024| olggosaddi =is.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> }} == Liŋkkat == {{Commonscat}} {{Uusimaa eanangotti gielddat}} [[Kategoriija:Lulli-Suoma leatna]] [[Kategoriija:Suoma gávpogat]] qafp6htppmscejd8utuakt5g9l04rh0 307406 307405 2026-10-11T15:48:40Z Paju 16067 + added photomontage 307406 wikitext text/x-wiki {{SDG}} {{Gieldadieđut, Suopma | namma = Espoo | vearjogovva = Espoo.vaakuna.svg | kárta = Espoo sijainti Suomi.svg | leatna = [[Lulli-Suoma leatna]] | eanangoddi= [[Uusimaa eanangoddi]] | guovlogielda = [[Helssega guovlogielda]] | vuođđudanjahki = 1458 | hálddahusguovddáš = | viidodat = 528,03 (312,88)<ref name="pinta-ala2026"/> | olmmošlohku = 325 716 | olmmošlogujahki = 31.12.2025<ref name="kuntal-as.luku"/> | giella = [[suomagiella]] (68,0 %)[[ruoŧagiella]] (6,2 %) | url = www.espoo.fi | gielddahoavda =Kai Mykkänen <ref name="johto"/><ref name="is.fi-21.10.2024"/> | eará = }} [[Fiila:Espoo Montage 1.jpg|thumb|]] '''Espoo''' ({{g-sv|Esbo}}) lea [[Suopma|Suoma]] gávpot [[Uusimaa eanangoddi|Uusimaa]] eanangottis.<ref name="kuntal-perus"/><ref name="Suom.paikannimi"/> Dan rádjegielddat leat [[Helsinki]], [[Kauniainen]], [[Kirkkonummi]], [[Nurmijärvi]], [[Vantaa]] ja [[Vihti]].<ref name="kuntal-perus"/> == Gilit == * Pohjois-Espoo (''Norra Esbo''): Bodom, Kalajärvi, Lahnus, Lakisto, Luukki, Niipperi, Perusmäki, Röylä, Vanhakartano, Velskola * Suur-Espoonlahti (''Stor-Esboviken''): Espoonlahti, Kaitaa, Latokaski, Nöykkiö, Saunalahti, Soukka, Suvisaaristo * Suur-Kauklahti (''Stor-Köklax''): Espoonkartano, Kauklahti, Kurttila, Vanttila * Suur-Leppävaara (''Stor-Alberga''): Karakallio, Kilo, Laaksolahti, Leppävaara, Lintuvaara, Lippajärvi, Sepänkylä, Viherlaakso * Suur-Matinkylä (''Stor-Mattby''): Henttaa, Matinkylä, Olari * Suur-Tapiola (''Stor-Hagalund''): Haukilahti, Laajalahti, Mankkaa, Niittykumpu, Otaniemi, Pohjois-Tapiola, Tapiola, Westend * Vanha-Espoo (''Gamla Esbo''): Espoon keskus, Gumböle, Högnäs, Järvenperä, Karhusuo, Karvasmäki, Kaupunginkallio, Kolmperä, Kunnarla, Kuurinniitty, Muurala, Nupuri, Nuuksio, Siikajärvi, Vanha-Nuuksio == Gáldut == {{Gáldut| * <ref name="Suom.paikannimi">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://kaino.kotus.fi/www/verkkojulkaisut/julk63/SuomalainenPaikannimikirja_e-kirja_kuvallinen.pdf | namma =Suomalainen paikannimikirja. Kuvallinen pdf-julkaisu, s. 50: Espoo| čálli = | beaivemearri =2019 (alkup. 2007) | olggosaddi =Kotimaisten kielten tutkimuskeskus, kotus.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="pinta-ala2026">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.maanmittauslaitos.fi/media/31708/download | namma =Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2026 | beaivemearri =1.1.2026 | olggosaddi =Maanmittauslaitos, maanmittauslaitos.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="kuntal-as.luku">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.kuntaliitto.fi/sites/default/files/media/file/Kuntajaot-ja-asukasluvut-kunnittain-1997-2026.xlsx | namma =Kuntajaot ja asukasluvut kunnittain 1997-2026 | beaivemearri =31.12.2025 | olggosaddi =Kuntaliitto, kuntaliitto.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="kuntal-perus">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.kuntaliitto.fi/kunnat/espoo | namma = Kuntien yhteystiedot ja vaakunat: Espoo| beaivemearri = | olggosaddi =Kuntaliitto, kuntaliitto.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="johto">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.espoo.fi/fi/kaupunki-ja-paatoksenteko/kaupunginjohtaja-ja-toimialajohto | namma =Kaupunginjohtaja ja toimialajohto| beaivemearri =| olggosaddi =Espoon kaupunki, espoo.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="is.fi-21.10.2024">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.is.fi/politiikka/art-2000010777721.html | namma =Kai Mykkänen valittiin Espoon kaupunginjohtajaksi | čálli =Erno Laisi| beaivemearri =21.10.2024| olggosaddi =is.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> }} == Liŋkkat == {{Commonscat}} {{Uusimaa eanangotti gielddat}} [[Kategoriija:Lulli-Suoma leatna]] [[Kategoriija:Suoma gávpogat]] gssmwwis6xps9xgznhkg38oz6i45wwl 307407 307406 2026-10-11T15:51:22Z Paju 16067 f (Helsinki → Helsset) 307407 wikitext text/x-wiki {{SDG}} {{Gieldadieđut, Suopma | namma = Espoo | vearjogovva = Espoo.vaakuna.svg | kárta = Espoo sijainti Suomi.svg | leatna = [[Lulli-Suoma leatna]] | eanangoddi= [[Uusimaa eanangoddi]] | guovlogielda = [[Helssega guovlogielda]] | vuođđudanjahki = 1458 | hálddahusguovddáš = | viidodat = 528,03 (312,88)<ref name="pinta-ala2026"/> | olmmošlohku = 325 716 | olmmošlogujahki = 31.12.2025<ref name="kuntal-as.luku"/> | giella = [[suomagiella]] (68,0 %)[[ruoŧagiella]] (6,2 %) | url = www.espoo.fi | gielddahoavda =Kai Mykkänen <ref name="johto"/><ref name="is.fi-21.10.2024"/> | eará = }} [[Fiila:Espoo Montage 1.jpg|thumb|]] '''Espoo''' ({{g-sv|Esbo}}) lea [[Suopma|Suoma]] gávpot [[Uusimaa eanangoddi|Uusimaa]] eanangottis.<ref name="kuntal-perus"/><ref name="Suom.paikannimi"/> Dan rádjegielddat leat [[Helsset]], [[Kauniainen]], [[Kirkkonummi]], [[Nurmijärvi]], [[Vantaa]] ja [[Vihti]].<ref name="kuntal-perus"/> == Gilit == * Pohjois-Espoo (''Norra Esbo''): Bodom, Kalajärvi, Lahnus, Lakisto, Luukki, Niipperi, Perusmäki, Röylä, Vanhakartano, Velskola * Suur-Espoonlahti (''Stor-Esboviken''): Espoonlahti, Kaitaa, Latokaski, Nöykkiö, Saunalahti, Soukka, Suvisaaristo * Suur-Kauklahti (''Stor-Köklax''): Espoonkartano, Kauklahti, Kurttila, Vanttila * Suur-Leppävaara (''Stor-Alberga''): Karakallio, Kilo, Laaksolahti, Leppävaara, Lintuvaara, Lippajärvi, Sepänkylä, Viherlaakso * Suur-Matinkylä (''Stor-Mattby''): Henttaa, Matinkylä, Olari * Suur-Tapiola (''Stor-Hagalund''): Haukilahti, Laajalahti, Mankkaa, Niittykumpu, Otaniemi, Pohjois-Tapiola, Tapiola, Westend * Vanha-Espoo (''Gamla Esbo''): Espoon keskus, Gumböle, Högnäs, Järvenperä, Karhusuo, Karvasmäki, Kaupunginkallio, Kolmperä, Kunnarla, Kuurinniitty, Muurala, Nupuri, Nuuksio, Siikajärvi, Vanha-Nuuksio == Gáldut == {{Gáldut| * <ref name="Suom.paikannimi">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://kaino.kotus.fi/www/verkkojulkaisut/julk63/SuomalainenPaikannimikirja_e-kirja_kuvallinen.pdf | namma =Suomalainen paikannimikirja. Kuvallinen pdf-julkaisu, s. 50: Espoo| čálli = | beaivemearri =2019 (alkup. 2007) | olggosaddi =Kotimaisten kielten tutkimuskeskus, kotus.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="pinta-ala2026">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.maanmittauslaitos.fi/media/31708/download | namma =Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2026 | beaivemearri =1.1.2026 | olggosaddi =Maanmittauslaitos, maanmittauslaitos.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="kuntal-as.luku">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.kuntaliitto.fi/sites/default/files/media/file/Kuntajaot-ja-asukasluvut-kunnittain-1997-2026.xlsx | namma =Kuntajaot ja asukasluvut kunnittain 1997-2026 | beaivemearri =31.12.2025 | olggosaddi =Kuntaliitto, kuntaliitto.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="kuntal-perus">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.kuntaliitto.fi/kunnat/espoo | namma = Kuntien yhteystiedot ja vaakunat: Espoo| beaivemearri = | olggosaddi =Kuntaliitto, kuntaliitto.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="johto">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.espoo.fi/fi/kaupunki-ja-paatoksenteko/kaupunginjohtaja-ja-toimialajohto | namma =Kaupunginjohtaja ja toimialajohto| beaivemearri =| olggosaddi =Espoon kaupunki, espoo.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="is.fi-21.10.2024">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.is.fi/politiikka/art-2000010777721.html | namma =Kai Mykkänen valittiin Espoon kaupunginjohtajaksi | čálli =Erno Laisi| beaivemearri =21.10.2024| olggosaddi =is.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> }} == Liŋkkat == {{Commonscat}} {{Uusimaa eanangotti gielddat}} [[Kategoriija:Lulli-Suoma leatna]] [[Kategoriija:Suoma gávpogat]] f22h711gr94tka7zokmo6ubslx4lguq Lahti 0 3827 307410 307271 2026-10-12T02:59:28Z Paju 16067 + updates + references 307410 wikitext text/x-wiki {{SDG}} {{Gieldadieđut, Suopma | namma = Lahden kaupunki | vearjogovva = Lahti.vaakuna.svg | kárta = Lahti sijainti Suomi.svg | leatna = [[Lulli-Suoma leatna]] | eanangoddi= [[Päijät-Häme eanangoddi]] | guovlogielda = [[Lahti guovlugielda]] | vuođđudanjahki = 1878<ref name="Suom.paikannimi"/> | hálddahusguovddáš = | viidodat = 517,63 (459,58)<ref name="pinta-ala2026"/> | olmmošlohku = 121 832 | olmmošlogujahki = 31.12.2025<ref name="kuntal-as.luku"/> | giella = [[suomagiella]]<ref name="kuntal-perus"/> | url = www.lahti.fi | gielddahoavda = Niko Kyynäräinen <ref name="johto"/> | eará = }} '''Lahti''' ({{g-sv|Lahtis}}) lea [[Suopma|Suoma]] gávpotgielda [[Lulli-Suoma leatna|Lulli-Suoma leanas]], [[Päijät-Häme eanangoddi|Päijät-Häme eanangottis]]. Lahti gávpot gullá [[Lahti guovlugielda|Lahti guovlugildii]]. Dan rádjegielddat leat [[Asikkala]], [[Heinola]], [[Hollola]], [[Iitti]] ja [[Orimattila]].<ref name="kuntal-perus"/> [[Fiila:Centre of Lahti.JPG|thumb|250px|Aleksanterinkatu (Lahti).]] == Gáldut == {{Gáldut| * <ref name="Suom.paikannimi">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://kaino.kotus.fi/www/verkkojulkaisut/julk63/SuomalainenPaikannimikirja_e-kirja_kuvallinen.pdf | namma =Suomalainen paikannimikirja. Kuvallinen pdf-julkaisu, s. 215: Lahti | beaivemearri =2019 (alkup. 2007) | olggosaddi =Kotimaisten kielten tutkimuskeskus, kotus.fi | čujuhuvvon =12.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="pinta-ala2026">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.maanmittauslaitos.fi/media/31708/download | namma =Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2026 | beaivemearri =1.1.2026 | olggosaddi =Maanmittauslaitos, maanmittauslaitos.fi | čujuhuvvon =12.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="kuntal-as.luku">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.kuntaliitto.fi/sites/default/files/media/file/Kuntajaot-ja-asukasluvut-kunnittain-1997-2026.xlsx | namma =Kuntajaot ja asukasluvut kunnittain 1997-2026 | beaivemearri =31.12.2025 | olggosaddi =Kuntaliitto, kuntaliitto.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="kuntal-perus">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.kuntaliitto.fi/kunnat/lahti | namma = Kuntien yhteystiedot ja vaakunat: Lahti| olggosaddi =Kuntaliitto, kuntaliitto.fi | čujuhuvvon =12.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="johto">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.lahti.fi/kaupunki-ja-paatoksenteko/tietoja-lahdesta/kaupungin-organisaatio/kaupungin-johtoryhma/ | namma =Kaupungin johtoryhmä| beaivemearri =| olggosaddi =lahden kaupunki, lahti.fi | čujuhuvvon =12.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> }} == Liŋkkat == {{Commonscat}} * [http://www.lahti.fi/ Lahti] - gávpoga siiddut * [https://web.archive.org/web/20120802054932/http://www.lahdessa.info/ Lahti info] - Lahti info siiddut {{Päijät-Häme eanangotti gielddat}} [[Kategoriija:Lulli-Suoma leatna]] [[Kategoriija:Suoma gávpogat]] dits3dxhcpfvjhabka64i2fa2anzyyx Davvi-Pohjanmaa eanangoddi 0 4198 307389 307385 2026-10-11T12:01:01Z Paju 16067 + Liŋkkat 307389 wikitext text/x-wiki {{SDG}} [[Fiila:Pohjois-Pohjanmaa sijainti Suomi.svg|160px|thumb|Kárta.]] [[Fiila:Pohjois-Pohjanmaan vaakuna.svg|thumb|160px|Davvi-Pohjanmaa vearjogovva.]] '''Davvi-Pohjanmaa eanangoddi''' ({{g-fi|Pohjois-Pohjanmaa}}, {{g-sv|Norra Österbotten}}) lea eanangoddi Suomas. Eanangotti oaivegávpot lea [[Oulu]]. Davvi-Pohjanmaa eanangotti viidodat lea 45 852,01 km² (eanaviidodat 36 832,47 km²)<ref name="pinta-ala2026"/> ja dan olmmošlohku lea 417 939 ássi (2025)<ref name="suomi-2026" />. == Davvi-Pohjanmaa eanangotti gielddat == [[Alavieska]], [[Haapajärvi]], [[Haapavesi]], [[Hailuoto]], [[Ii]], [[Kalajoki]], [[Kempele]], [[Guossán]] (Kuusamo), [[Kärsämäki]], [[Liminka]], [[Lumijoki]], [[Merijärvi]], [[Muhos]], [[Nivala]], [[Oulainen]], [[Oulu]], [[Pudasjärvi]], [[Pyhäjoki]], [[Pyhäjärvi]], [[Pyhäntä]], [[Raahe]], [[Reisjärvi]], [[Sievi]], [[Siikajoki]], [[Siikalatva]], [[Taivalkoski]], [[Tyrnävä]], [[Utajärvi]], [[Vaala]], [[Ylivieska]].<ref name="kuntal-pohj.pohj."/> == Ovddeš gielddat == [[Haukipudas]], [[Himanka]], [[Kestilä]], [[Kiiminki]], [[Kuivaniemi]], [[Oulujoki]], [[Oulunsalo]], [[Paavola]], [[Pattijoki]], [[Piippola]], [[Pulkkila]], [[Rantsila]], [[Rautio]], [[Revonlahti]], [[Ruukki]], [[Saloinen]], [[Temmes]], [[Vihanti]], [[Yli-Ii]], [[Ylikiiminki]]. == Gáldut == {{Gáldut| * <ref name="pinta-ala2026">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://www.maanmittauslaitos.fi/media/31708/download | namma =Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2026, s. 7 | čálli =| beaivemearri =1.1.2026 | olggosaddi =Maanmittauslaitos, maanmittauslaitos.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="suomi-2026">{{Neahttagáldu | čujuhus =https://urn.fi/URN:ISBN:978-952-244-752-4 | namma =Suomi lukuina 2026, s. 10 | čálli =| beaivemearri = | olggosaddi =Tilastokeskus, stat.fi | čujuhuvvon =11.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> * <ref name="kuntal-pohj.pohj.">{{Neahttagáldu | čujuhus = https://www.kuntaliitto.fi/maakunta/pohjois-pohjanmaa | namma = Pohjois-Pohjanmaa | čálli =| beaivemearri = | olggosaddi =Kuntaliitto, kuntaliitto.fi | čujuhuvvon =5.10.2026 | giella ={{fi}} }}</ref> }} == Liŋkkat == {{Commonscat|Northern Ostrobothnia|Davvi-Pohjanmaa eanangotti}} {{Suoma eanangottit}} [[Kategoriija:Davvi-Pohjanmaa eanangoddi|*]] te5okfwghhzzifmynnwqczw9393cw1e Petra Magga-Vars 0 4484 307394 303401 2026-10-11T12:05:32Z Paju 16067 + {{Gáldut}} 307394 wikitext text/x-wiki {{Olmmoš}} '''Petra Biret Magga-Vars''' (ovddeš '''Petra Biret Magga''') lea sámepolitihkkár [[Vuohčču|Vuohču guovllus]] [[Soađegilli|Soađegilis]]. Magga-Vars lea bajásgeassidiehtaga magisttar ja bargá doaibmabagadallin.<ref name="YLE Sápmi Válggat">[https://web.archive.org/web/20111224031956/http://areena.yle.fi/audio/1316066753394 Saamelaiskäräjävaalit 2011: 6 Petra Magga-Vars]</ref> Magga-Vars lea [[Sámediggi, Suopma|Suoma Sámedikki]] lahttu jagiin [[2003]]-[[2011]]. Son válljejuvvui maid [[Suoma Sámedikki válggat 2007|Sámedikki válggain 2007]] Sámedikki áirrasin jagiide [[2008]]-[[2011]]. Son lei maid evttohassan [[Suoma Sámedikki válggat 2011|Suoma Sámedikki válggain 2011]]. Petra Magga-Vars lei jođiheaddjin sámegielat mánáid tv-prográmmas [[Unna Junná]]s ovttas [[Sofia Jannok]]an. == Gáldut == {{Gáldut}}  {{DEFAULTSORT:Magga-Vars, Petra}} [[Kategoriija:Sápmelaš politihkkárat]] {{Suoma Sámedikki lahtut 2003-2007}} {{Suoma Sámedikki lahtut 2008-2011}} {{Suoma Sámedikki lahtut 2012-2015}} {{Nalta}} o8atb9yw2ymu6s7637ttip6lcidda5e Anne Nuorgam 0 4487 307392 299147 2026-10-11T12:04:02Z Paju 16067 f: {{Gáldut}} 307392 wikitext text/x-wiki {{Olmmoš}} '''Mirva Anne Marjatta Nuorgam''' dahjege '''Geađgenjár' Niillas Ásllat Ánne ''' (riegádan [[juovlamánu 22.]] beaivve [[1964]]) lea sámepolitihkkár [[Ohcejohka|Ohcejogas]] eret. Son lei [[Sámediggi, Suopma|Suoma Sámedikki]] lahttu jagiin [[2003]]-[[2007]]. Son válljejuvvui maid [[Suoma Sámedikki válggat 2007|Sámedikki válggain 2007]] Sámedikki áirrasin jagiide [[2008]]-[[2011]]. Son lei maid evttohassan [[Suoma Sámedikki válggat 2011|Suoma Sámedikki válggain 2011]].<ref name="YLE Sápmi Válggat">[http://areena.yle.fi/audio/1315996129676 Saamelaiskäräjävaalit 2011: 37 Anne Nuorgam]</ref> Son lea leamašan maiddái [[Sámiráđđi|Sámiráđi]] lahttu. == Gáldut == {{Gáldut}}  {{DEFAULTSORT:Nuorgam, Anne}} [[Kategoriija:Riegádeamit 1964]] [[Kategoriija:Sápmelaš politihkkárat]] {{Suoma Sámedikki lahtut 2003-2007}} {{Suoma Sámedikki lahtut 2008-2011}} {{Suoma Sámedikki lahtut 2012-2015}} {{Nalta}} s66qfl8v0jg84ljrvnash3wje0nkmms Pekka Pekkala 0 4489 307390 303398 2026-10-11T12:02:09Z Paju 16067 /* Gáldut */ + {{Gáldut}} 307390 wikitext text/x-wiki {{Olmmoš}} '''Pekka Pekkala''' lea [[anáraččat|anáraš]] sámepolitihkkár. Son orru [[Avvil]]is [[Anár|Anára gielddas]]. Pekkala lei [[Sámediggi, Suopma|Suoma Sámedikki]] lahttu jagiin [[2003]]-[[2007]]. Son válljejuvvui ođđasit Sámedikki áirrasin [[Suoma Sámedikki válggat 2007|Sámedikki válggain 2007]]. Son lei maid evttohassan [[Suoma Sámedikki válggat 2011|Suoma Sámedikki válggain 2011]].<ref name="YLE Sápmi Válggat">[https://web.archive.org/web/20111224061659/http://areena.yle.fi/audio/1316066573275 Saamelaiskäräjävaalit 2011: 7 Pekka Pekkala]</ref> Son lei maid Anár gieldda váldostivrra lahttu, Anár searvegotti váldostivrra lahttu ja searvegotti ráđi lahttu. == Gáldut == {{Gáldut}}  {{DEFAULTSORT:Pekkala, Pekka}} [[Kategoriija:Sápmelaš politihkkárat]] {{Suoma Sámedikki lahtut 2003-2007}} {{Suoma Sámedikki lahtut 2008-2011}} {{Suoma Sámedikki lahtut 2012-2015}} {{Nalta}} 183indwv6pt6gcs6hvwwgy0fdf96ox3 Anu Avaskari 0 4490 307391 303389 2026-10-11T12:02:50Z Paju 16067 f: {{Gáldut}} 307391 wikitext text/x-wiki {{SDG}} {{Olmmoš}} '''Anu Aino-Sisko Maarit Avaskari''' (ovddeš '''Anu Aino-Sisko Maarit Pietikäinen''') lea [[anáraččat|anáraš]] sámepolitihkkár, gii orru [[Avvil]]is. Son gullá Aikio-sohkii.<ref name="YLE Sápmi Válggat">[https://web.archive.org/web/20111223072110/http://areena.yle.fi/audio/1316067182117 Saamelaiskäräjävaalit 2011: 3 Anu Avaskari]</ref> Avaskari lei [[Sámediggi, Suopma|Suoma sámedikki]] lahttu jagiin [[2003]]-[[2007]]. Son válljejuvvui maid [[Suoma Sámedikki válggat 2007|sámedikki válggain 2007]] sámedikki áirrasin jagiide [[2008]]-[[2011]]. Son lei goalmmát geardde evttohassan [[Suoma Sámedikki válggat 2011|Suoma Sámedikki válggain 2011]] ja válljejuvvui válgabadjái 2012-2015. == Gáldut == {{Gáldut}} {{Suoma Sámedikki lahtut 2012-2015}} {{Suoma Sámedikki lahtut 2008-2011}} {{Suoma Sámedikki lahtut 2003-2007}} {{Nalta}}  {{DEFAULTSORT:Avaskari, Anu}} [[Kategoriija:Sápmelaš politihkkárat]] mokx82ij8urw4psjdvarbymljusdhmt Klemetti Näkkäläjärvi 0 4498 307393 301451 2026-10-11T12:05:01Z Paju 16067 + {{Gáldut}} 307393 wikitext text/x-wiki {{Olmmoš}} '''Heikki Klemetti Näkkäläjärvi''' dahjege '''Juvvá Lemet''' (riegádan [[golggotmánu 18.]] b. [[1960]] [[Eanodat|Eanodagas]]) lea sápmelaš kulturantropologa, gielladutki ja politihkkár. Son lea [[Eanodat|Eanodaga]] [[Njunnás]]is eret, muhto orru dál Vuottesjávrris.<ref name="Juvvá Lemeha válgasiiddut">[https://web.archive.org/web/20160305071709/http://personal.inet.fi/koti/klemetti/klemetti/Bures_boahtin.html Juvvá Lemeha válgasiiddut]</ref> ==Politihkka== Näkkäläjärvi lei leamašan Sámedikki lahttu jagiid [[1996]]–[[2003]] ja várrelahttu jagiid [[2003]]–[[2007]]. Jagiid [[2008]]–[[2011]] ja [[2012]]–[[2015]] son doaimmai [[Sámediggi, Suopma|Suoma Sámedikki]] presideanta.<ref name="yle-7903203">{{Neahttagáldu | čálli = Näkkäläjärvi, Pirita; Harju, Terhi; Saijets, Maria | namma = Ovdalaš ságadoalliin guhkes bajit – Sanila-Aikio ii sihkkar álgágo evttohassan čakčat | čujuhus = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/ovdalas_sagadoalliin_guhkes_bajit__sanila-aikio_ii_sihkkar_algago_evttohassan_cakcat/7903203 | beaivemearri = 2.4.2015 | olggosaddi = [[Yle Sápmi]] | čujuhuvvon = 16.12.2019 }}</ref> Njukčamánu 2015 Näkkäläjärvi guđii iežas barggu ságajođiheaddjin ja buot luohttámušdoaimmaid Sámedikkis, go Suoma riikkabeaivvit mearridedje geavahit seammá sápmelašmeroštallama.<ref name="yle-7859224">{{Neahttagáldu | čálli = Guttorm, Susanna; Näkkäläjärvi, Pirita; Harju, Terhi | namma = Sanila-Aikio ja Paltto eaba áiggo earránit sámedikkis | čujuhus = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/sanila-aikio_ja_paltto_eaba_aiggo_earranit_samedikkis/7859224 | beaivemearri = 11.3.2015 | olggosaddi = [[Yle Sápmi]] | čujuhuvvon = 16.12.2019 }}</ref><ref name="yle-7858935">{{Neahttagáldu | čálli = Näkkäläjärvi, Pirita; Alajärvi, Martta | namma = Klemetti Näkkäläjärvi lea bivdán earu Sámedikki ságadoalli barggus sápmelašmeroštallama dihte | čujuhus = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/klemetti_nakkalajarvi_lea_bivdan_earu_samedikki_sagadoalli_barggus_sapmelasmerostallama_dihte/7858935 | beaivemearri = 11.3.2015 | olggosaddi = [[Yle Sápmi]] | čujuhuvvon = 16.12.2019 }}</ref> Näkkäläjärvi mielde dát bidjá vára vuollái sámiid sajádaga eamiálbmogin.<ref name="yle-7858935"/> Näkkäläjärvi sadjái bođii Sámedikki várreságajođiheaddji [[Tiina Sanila-Aikio]] gii doaimmai ságajođiheaddjin válgabaji 2012–2015 loahpa rádjai.<ref name="yle-7896485">{{Neahttagáldu | čálli = Harju, Terhi | namma = Tiina Sanila-Aikio lij sääʹmteeʹǧǧ ođđ saaǥǥjååʹđteei | čujuhus = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/tiina_sanila-aikio_lij_saamteegg_o_saajaateei/7896485 | beaivemearri = 28.3.2015 | olggosaddi = [[Yle Sápmi]] | čujuhuvvon = 16.12.2019 |giella = {{sms}}}}</ref><ref name="yle-7895644">{{Neahttagáldu | čálli = Näkkäläjärvi, Pirita | namma = Sanila-Aikio válljejuvvui sámedikki ođđa ságadoallin 2015 jienaiguin 12–8 | čujuhus = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/sanila-aikio_valljejuvvui_samedikki_oa_sagadoallin_2015_jienaiguin_128/7895644 | beaivemearri = 28.3.2015 | olggosaddi = [[Yle Sápmi]] | čujuhuvvon = 16.12.2019}}</ref> == Gáldut == {{Gáldut}} {{DEFAULTSORT:Naäkkaälaäjaärvi, Klemetti}} [[Kategoriija:Riegádeamit 1960]] [[Kategoriija:Sápmelaš politihkkárat]] {{Suoma Sámedikki lahtut 2003-2007}} {{Suoma Sámedikki lahtut 2008-2011}} {{Suoma Sámedikki lahtut 2012-2015}} {{Nalta}} 3bg7gmjodlks3ppc8ltdrvzlmqfgg75 Rauni Äärelä 0 5668 307403 303404 2026-10-11T12:32:03Z Paju 16067 f 307403 wikitext text/x-wiki {{Olmmoš}} '''Rauni Inka Anneli Äärelä''' (r. [[suoidnemánu 16.]] b. [[1982]]<ref name="Facebook">[http://fi-fi.facebook.com/pages/Rauni-%C3%84%C3%A4rel%C3%A4/220238418026256?sk=info Rauni Äärelä Facebookas]</ref>) lea sámepolitihkkár [[Soađegilli|Soađegilis]] eret, vaikko su vánhemat leat eret [[Vuohčču|Vuohčus]]. Son lea vázzán Soađegili logahaga ja studeren Lappi universitehtas Roavvenjárggas. Son bargá luohkáoahpaheaddjin.<ref name="YLE Sápmi Válggat">[https://web.archive.org/web/20111223210625/http://areena.yle.fi/audio/1316066452437 Saamelaiskäräjävaalit 2011: 8 Rauni Äärelä]</ref> Äärelä válljejuvvui [[Suoma Sámedikki válggat 2007|Sámedikki válggain 2007]] Sámedikki áirrasin jagiide [[2008]]-[[2011]]. Son lei maid evttohassan [[Suoma Sámedikki válggat 2011|Suoma Sámedikki válggain 2011]], ja válljejuvvui dalle maid. Äärelä leamašan fárus [[Roavvenjárga|Roavvenjárgga]] sámi searvi Mii rs. doaimmas, ja leamašan searvvi ságadoalli.<ref name="KEPA">[https://web.archive.org/web/20070823000519/http://www.kepa.fi/uutiset/5274 AEPF: Kulttuurikin vahvemman ehdoilla]</ref> == Gáldut == {{Gáldut}}  {{DEFAULTSORT:Aarela, Rauni}} [[Kategoriija:Riegádeamit 1982]] {{Suoma Sámedikki lahtut 2008-2011}} {{Suoma Sámedikki lahtut 2012-2015}} {{Nalta}} crerrzmrjtnwgeovktqr2z2a1bypfpx Asko Länsman 0 5669 307399 291197 2026-10-11T12:30:54Z Paju 16067 f 307399 wikitext text/x-wiki {{SDG}} {{Olmmoš}} '''Asko Tapani Länsman''' (riegádan [[guovvamánu 10.]] beaivve [[1964]]<ref name="Facebook: Asko Länsman nro 22">[https://archive.is/20121129220954/fi-fi.facebook.com/pages/Asko-L%C3%A4nsman-nro-22/205814746145283?sk=info Facebook: Asko Länsman nro 22]</ref>) lea sámipolitihkkár [[Ohcejohka|Ohcejoga gielddas]]. Son válljejuvvui [[Suoma Sámedikki válggat 2007|Sámedikki válggain 2007]] Sámedikki áirrasin jagiide [[2008]]-[[2011]]. Son lei maid evttohassan [[Suoma Sámedikki válggat 2011|Suoma Sámedikki válggain 2011]]. == Gáldut == {{Gáldut}} {{Suoma Sámedikki lahtut 2012-2015}} {{Suoma Sámedikki lahtut 2008-2011}} {{Nalta}}  {{DEFAULTSORT:Lansman, Asko}} [[Kategoriija:Sápmelaš politihkkárat]] ex1h6m76qi8rnvnti2znfzmo6acxf39 Veikko Guttorm 0 5672 307402 303407 2026-10-11T12:31:44Z Paju 16067 f 307402 wikitext text/x-wiki {{SDG}} {{Olmmoš}} '''Veikko Armas Johannes Guttorm''' dahje '''Jalvvi-Veikko''' lea [[sámit|sápmelaš]] politihkkár eret [[Njuorggán|Njuorggámis]] [[Ohcejohka|Ohcejoga gielddas]]. Son bargá guovloráđđeolmmožin.<ref name="YLE Sápmi Válggat">[https://web.archive.org/web/20111224080441/http://areena.yle.fi/audio/1316064345112 Saamelaiskäräjävaalit 2011: 15 Veikko Guttorm]</ref> Son válljejuvvui [[Suoma Sámedikki válggat 2007|sámedikki válggain 2007]] sámedikki áirrasin jagiide [[2008]]-[[2011]]. Son lei maid evttohassan [[Suoma Sámedikki válggat 2011|Suoma sámedikki válggain 2011]]. Guttorm lea maid [[Sámi soster]] -searvvi ságajođiheaddji. == Gáldut == {{Gáldut}}  {{DEFAULTSORT:Guttorm, Veikko}} [[Kategoriija:Sápmelaš politihkkárat]] {{Suoma Sámedikki lahtut 2008-2011}} {{Suoma Sámedikki lahtut 2012-2015}} {{Nalta}} hvev3adn95je3b2571wz9w15gnmdh8q Veikko Porsanger 0 5675 307401 303408 2026-10-11T12:31:26Z Paju 16067 f 307401 wikitext text/x-wiki {{SDG}} {{Olmmoš}} '''Veikko Antero Porsanger''' lea sámipolitihkkár [[Ohcejohka|Ohcejogas]]. Son válljejuvvui [[Suoma Sámedikki válggat 2007|Sámedikki válggain 2007]] Sámedikki áirrasin jagiide [[2008]]-[[2011]]. Porsanger lea maid evttohassan [[Suoma Sámedikki válggat 2011|Suoma Sámedikki válggain 2011]].<ref name="YLE Sápmi Válggat">[https://web.archive.org/web/20111223235343/http://areena.yle.fi/audio/1316006251979 Saamelaiskäräjävaalit 2011: 28 Veikko Porsanger]</ref> == Gáldut == {{Gáldut}}  {{DEFAULTSORT:Porsanger, Veikko}} [[Kategoriija:Sápmelaš politihkkárat]] {{Suoma Sámedikki lahtut 2008-2011}} {{Suoma Sámedikki lahtut 2012-2015}} {{Nalta}} kephcu4hv7ku1zoe69fo2jaff8zl98n Tauno Haltta 0 5677 307400 303405 2026-10-11T12:31:09Z Paju 16067 f 307400 wikitext text/x-wiki {{SDG}} {{Olmmoš}} '''Tauno Haltta''' lea [[Nuortasápmelaččat|nuortalaš]] sámepolitihkkár [[Anár]]a [[Njeallim]]is. Son lei [[Sámediggi, Suopma|Suoma sámedikki]] várrelahttu jagiin [[2008]]-[[2011]]. Son válljejuvvui [[Suoma Sámedikki válggat 2007|sámedikki válggain 2007]] lahttun. Son lei maid evttohassan [[Suoma Sámedikki válggat 2011|Suoma Sámedikki válggain 2011]].<ref name="YLE Sápmi Válggat">[https://web.archive.org/web/20111223220357/http://areena.yle.fi/audio/1316005291251 Saamelaiskäräjävaalit 2011: 24 Tauno Haltta]</ref> == Gáldut == {{Gáldut}}  {{DEFAULTSORT:Haltta, Tauno}} [[Kategoriija:Sápmelaš politihkkárat]] [[Kategoriija:Nuortasápmelaččat]] {{Suoma Sámedikki lahtut 2008-2011}} {{Suoma Sámedikki lahtut 2012-2015}} {{Nalta}} 06sa4zta4ro748bkp8m7h6qmrn90l7x Alaska 0 5880 307395 301155 2026-10-11T12:06:18Z Paju 16067 + {{Gáldut}} 307395 wikitext text/x-wiki [[Fiila:State-of-Alaska-Map.png|thumb|250px|Alaska]] [[Fiila:Wonder Lake, Denali2.jpg|thumb|right|250px|[[Denali álbmotmeahcci]].]] [[Fiila:Denali_Mt_McKinley.jpg|thumb|right|250px|[[Denali]] lea alimus várri olles [[Davvi-Amerihkká|Davvi-Amerihkás]].]] '''Alaska''' ({{IPAEng|əˈlæskə}}, {{g-ru|Аляска}}) lea [[Amerihká ovttastuvvan stáhtat|Amerihká ovttastuvvan stáhtaid]] 49. [[Amerihká ovttastuvvan stáhtaid oassestáhtat|oassestáhta]]. Viidodaga ektui Alaska lea Amerihká ovttastuvvan stáhtaid stuorimus oassestáhta.<ref name="SEA">{{Girjegáldu | Čálli= Leinonen, Matti; Nyberg, Teuvo; Kenno, Pirkko; Veistola, Simo; Aikio, Sulo | Namma = Skuvlla eatnandiehtu - Amerihkká | Jahki = 2006 | Bihttá = 10. Alaska - USA jiekŋaskáhppe | Siidu = 116 | Olggosaddinbáiki = [[Anár]] | Olggosaddi = [[Suoma Sámediggi|Sámediggi]] | Dovdolohku = ISBN 952-441-115-6 | Lohkanbeaivvi = 7.7.2020 }}</ref> Dan oaivegávpot lea [[Juneau]]. ==Etymologiija== Stáhta namma "Alaska" boahtá [[Aleutagiella|aleutagielat]] sánis ''alaxsxaq'', mii máksá "nannán".<ref>Ransom, J. Ellis. 1940. ''Derivation of the Word ‘Alaska’''. American Anthropologist n.s., 42: pp. 550-551</ref> ==Historjá== Amerihká ovttastuvvan stáhtaid [[olgoministtar]] [[William H. Seward]] osttii Alaskka 7,2 miljovnna USA dolláriin Ruoššas [[njukčamánu 30.]] beaivvi [[1867]].<ref name="SEA"/> [[Ođđajagimánu 3.]] beaivve jagis [[1959]] Alaska šattai [[Amerihká ovttastuvvan stáhtaid oassestáhtat|Amerihká ovttastuvvan stáhtaid 49. oassestáhta]]. == Gáldut == {{Gáldut}} {{USA oassestáhtat}} {{Nalta}} [[Kategoriija:Alaska]] csfkx70p1oa4fdvickly3tlpo534r9e