Wikipedia
shiwiki
https://shi.wikipedia.org/wiki/Tasna_Tamzwarut
MediaWiki 1.47.0-wmf.7
first-letter
Midya
Amẓli
Amsawal
Asmras
Amsawal n usmras
Wikipidya
Amsawal n Wikipidya
Afaylu
Amsawal n ufaylu
MidyaWiki
Amsawal n MidyaWiki
Talɣa
Amsawal n talɣa
Tiwisi
Amsawal n twisi
Taggayt
Amsawal n taggayt
Aggur
Amsawal n waggur
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Aḥmad Badduj
0
1504
78512
68879
2026-06-21T00:06:28Z
InternetArchiveBot
82
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
78512
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox
| abovestyle = background-color: lightgrey;
| headerstyle= background-color: lightgrey;
| subheaderstyle = background-color: lightgrey;
|above = Aḥmad Badduj
|subheader2 = ''ⵃⵎⴰⴷ ⴱⴰⴷⴷⵓⵊ''
|image1 = [[Afaylu:Ahmed_Badouj_-_Argan.jpg|250px|center]]
|caption1 = Tawlaft n igllin n unaẓur Aḥmad Badduj.
|header1 =Tudrt
|label2 = '''Talallit'''
|data2= 1950, [[Agadir]]
|label3 = '''Lmut'''
|data3= 22 Ɣuct 2020, [[Agadir]]
|label4 = '''Tamntilt n lmut'''
|data4= Aṭṭan n [[Aṭṭan n kurunafirus 2019|Kufid-19]]
|label5 = '''Adɣar'''
|data5= [[Sus|Tamazirt n Sus]]
|label6= '''Tamazirt'''
|data6= [[Afaylu:Flag of Morocco.svg|18px]] [[Lmɣrib]]
|header20 =Tawuriwin
|label21= '''Tutlayt taymmat'''
|data21= [[Taclḥit]]
|label22= '''Tutlayin'''
|data22= [[Taclḥit]] d [[Taɛrabt]]
|label23 = '''Tawuri'''
|data23= [[Assufɣ]], [[Asmdya]]
}}
'''Aḥmad Badduj''' (1950 - 22 Ɣuct 2020) iga yan zɣ inmɣuṛn n taẓuṛi taclḥit tamaziɣt, ilul ɣ usggas n 1950 ɣ Msgina igan yan udwar n Ifrxs itabɛan i [[Agadir|Ugadir]], tasga n [[Tasga n Sus-Masst|Sus Masst]]. Dars uggar n 30 film s tutlayt [[taclḥit]].
== Tudrt-nns ==
Aḥmad Badduj iga yuws n Talburjt ɣ [[Agadir|Ugadir]]. Iswurri ɣ kigan n twuriwin lli ɣ d yumẓ lbac nns, ilɛb akk d iɛrrimn n [[Talḥasant n Ugadir|Talḥasant n ugadir]] ɣ usggwas n 1967.
Ɣ usggwas n 1972 ifta s [[Inzggan]], ɣin aɣ iskr trabbut nns tamzwarut n lmṣraḥ s [[Taclḥit|tmaziɣt]] iga yas s yism "''Amnar Umrr''". Izri nn ɣ tuggt n trubba yaḍni aylliɣ ikcm d tamsmunt n Tifawin ɣ isggwas n 1985, zɣ lliɣ disn ikcm as ibda ar ittuyssan ɣ ammas n ubaraz n tẓuri d lmaṣraḥ amaziɣ.
Ɣ usggwas n 1989 icark ɣ ṭṭṣwir n lfilm lli akk izwarn s tutlayt [[taclḥit]] d akk [[tutlayin timaziɣin]] at igan "[[Tamɣart n Wurɣ|''Tamɣart n wurɣ'']]". Zɣ ɣ-akud-ann icark ɣ kigan n laflam yaḍni iskr akk ntta talif d lixraj.
Immut igllin n Aḥmad Badduj s tmaḍunt n [[Aṭṭan n kurunafirus 2019|Kurunafirus]] ɣ wass n 20 ɣuct 2020 ɣ [[Agadir|Ugadir]]. Ikka-tt-inn yad ihrc s sskar d wul
== Laflam nns ==
{| class="wikitable"
!Asggʷas
!Assaɣ
!Ma iga
!Amssufɣ
|-
|2008
|Houti Houta
|Asmdya
|Nasim Abasi
|-
|1992
|Taguḍi
|Lmudir, Asmdya
|Aḥmad Badduj
|-
|1989
|Tamɣart n wurɣ
|Asmdya ɣ ḍḍawr n Iddr
|Lḥusin Biyzgarn
|}
== Lmut nns ==
Ur ta ilkinn unɣmis n wis yudf igllin n unaẓuṛ Aḥmad Badduj ajajuy ffir n yat tulɣizt tadusant ally ilullk udul nns. Yudj ɣ yan uzmz agrmim, ɣ ur ifri udimal n umaḍal .Ssirdn imṭṭawn ul nns zg umnus Izry aɣiluf ɣ icba n imalgn, n igurad, n imddukkal d ismunn n tẓuṛi d isffarahn s umata. Ilsa tallara aha iny tazujra ffir n kigan n twuriwin n usuny d usrlel (proposé pour la mis en scène de «isers» et «alil» s wukus n «s» ittyalsn i usfsis n tawalt) ɣ tmzgunt d uɣraw uẓṛmussu zg «iẓṛa» d «umussu».<ref>Tamttant n Ahmed Badduj :https://web.archive.org/web/20201204201417/https://www.amazighnews.net/202008261235/aggaj-uglil.html</ref>
Idda ɣ yan uzmz nna gis ittugᵚdl ubḥlus s umntil n ufrurt n ubayyur n [[Aṭṭan n kurunafirus 2019|Kufid-19]], aha ur illi xas amduny s usttum. Mac iddɣ iga udm adugman hatin ar ittɣima iddr ɣ tungint n iwdann nna t issnn. Udm nns iga wi-n umxṛfef d umԑafar d tassasin n uzlaḍ ɣ igma d unzwum n tẓuṛi n usuny nna s immuqqn. Udm nns ila tifiras izzdrazn tasuta ikkan asala nns. Iffɣ akal , yaḍu s wakal. Iffɣ tasddagamt nna gis ifka, iskullԑ ɣ ignna n tẓuṛi , iggz akal. Ikka tin iman d yan usmun ɣ tihirit n umggaru-ad taf ad immgnt ɣ yat tfagla n usnnumku nns. Kud aḍun ttuẓwan s utwar n tgrwawt aha ifra i usmun nns ma s issilɣ tihirit nns mqqaṛ idrus uy-nna as ittufkan ɣ ulssi. Ay-a iga tamatart n usfṣky d uflsy (le dévouement) n igllin. Ar urttuɣ ad issdnɣ umɣnanu tawja nns tamẓẓyant d tamqṛant aha ifk as afurgt, ad t yadn s tamlla nns, issɣlel t ɣ umaglal nns anmmazzu. Nga wi-n umɣnanu ar sars nttuɣul. Walu may d inna ḥtta yan dat urttum nns abla ad issidn.
== Tisaɣulin ==
<references/>
<references />{{Amud/Udm amaziɣ}}
{{Taẓuṛi tamaziɣt g Lmɣrib}}
[[Taggayt:Inaẓurn iclḥiyn]]
4wt734wmr8seqhl7bh53km6vzg69rqp
Bṛahim Lɛsri
0
1549
78514
69441
2026-06-21T00:13:34Z
InternetArchiveBot
82
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
78514
wikitext
text/x-wiki
'''Brahim Lɛsri Amaziɣ''' iga yan amara [[Imaziɣen|amaziɣ]] [[Iclḥiyn|aclḥiy]] ar ittara s tutlayt [[taclḥit]]. Ilul ɣ [[Tarrast]] tama n [[Agadir|Ugadir]], ig yan ɣ willi sbiddnin amussu amaziɣ ɣ [[Tasdawit n Bnu Zuhr|tsdawit n Ugadir]] (MCA) d wayyaw n tmsmunt Tamaynut ɣ [[Agadir|Ugadir]] d [[Inzggan]]. Ikka tt inn ɣ ubiru n tmsmunt n tsdawit n unbdu.
Immatti s [[Bariz]] ɣ [[Fransa]], yiws ɣinn ɣ tiddi n umussu amaziɣ, isbidd d imddukkal nns tamsmunt n Azamaziɣ. Yumẓ aḍiplum nns n DEA ɣ tanṭrupulujit tamadant ɣ EHEES. Iga ɣ taymunt n ssit akadimik n mondeberbere.com. Yiws ɣ usnmili n usays amaziɣ Anmuggar ɣ Rradyu Beur FM ɣ [[Bariz]]. Isnmala asays n Isaffn n idls ɣ Radio Plus ɣ [[Agadir|Ugadir]].
Issufɣ d ungaln [[Ijawwan n tayri|''Ijawwan n tayri'']] d [[Isḍmal n tmagit|''Isḍmal n tmagit'']] d [[Tamɣra n uccann|''Tamɣra n uccann'']] d Tadla n tullisin [[Aɛzri n tuẓẓumt|''Aɛzri n tuẓẓumt'']] d usuɣl n tmzgunt n Moliere Aṭbib mqqar t ur igi d [[Tadlist n ismawn imaziɣn|''Tadlist n ismawn imaziɣn'']], nttan d mas Karim Agnaw. Dars tugtt n isnfarn n usnflul (asuɣl, ungal, taskla n wazzann...).<ref>Adal n udlis nns amaynu : Iwis n taɣart ([https://www.facebook.com/photo/?fbid=5213121652038943&set=a.636480419703112 tawlaft])</ref>
== Ẓṛ uggar ==
* [[Ijawwan n tayri]]
* [[Iwis n taɣart]]
== Izdayn n brra ==
* Tasawayt n mrirda Tibratin i tɛrrimt tamɣribit tibratin n imaratn d tmaratin i tmɣarin n Lmɣrib ([https://amadalamazigh.press.ma/tasawayt-n-mrirda-tibratin-i-t%C9%9Brrimt-tam%C9%A3ribit-tibratin-n-imaratn-d-tmaratin-i-tm%C9%A3arin-n-lm%C9%A3rib/ alink nns])
* Amazighnews.net - Brahim Lasri ([https://web.archive.org/web/20201130043932/https://www.amazighnews.net/Livres/Brahim-Lasri.html alink nns])
* Yan interview nns ɣ Club Adlis ([https://www.dailymotion.com/video/x9w8w3 alink nns])
== Tisaɣulin ==
<references/>
<references />
[[Taggayt:Taskla tamaziɣt]]
[[Taggayt:Amara]]
4uqdvq3fwksg7ckfu918j5geoe2269x
Butfunast
0
1558
78513
69349
2026-06-21T00:11:49Z
InternetArchiveBot
82
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
78513
wikitext
text/x-wiki
{{Film|assaɣ=Butfunast|Azwl anṣli=Butfunast d 40 imxxarn|Ufuɣ=1992|tiɣzi tawlaft=100|Tamazirt=[[Afaylu:Flag of Morocco.svg|18px]] [[Lmɣrib]]|Tutlayt=[[Taclḥit]]|Asufɣ=[[Lɛrbi Altit]]|Tamssurt n ufars=[[Warda Vision]]|Anaw=Taḍṣa}}
Iga '''Butfunast''' (nɣ s yism iɣzzifn: '''Butfunast d 40 imxxarn''') yan lfilm n [[taclḥit|tclḥiyt]] iffɣ d ɣ usggʷas n 1992<ref>[https://web.archive.org/web/20201101005736/https://www.amazighnews.net/films/Boutfounaste-et-les-40-voleurs.html Amazighnews.net :: Boutfounaste] ''- s tutlayt tafransist''</ref>, nttan ad igan afilm lli akkʷ ittawssann ɣ ssinima [[taclḥit]] d [[Tutlayin timaziɣin|tamaziɣt]]. Isnkr nn lfilm ad yat tgrawla imqqurn ɣ [[ssinima tamaziɣt]]. Issufɣ t id ssi [[Lɛrbi Altit]]<ref>[https://b.nrme.net/detail1056357123.html B.nrme.net :: امحند أو بوتفوناست] ''- s tutlayt taɛrabt''</ref> S wawwas n ssi [[Muḥammad Abaɛmran|Muḥammad Baɛmran]] d ssi [[Ḥasan Ibuka]].
== Tisaɣulin ==
<references/>
<references />[[Taggayt:Ssinima tamaziɣt]]
[[Taggayt:Laflam n tclḥit]]
okuyqsjeng1mjwtn6o9y26d8nrb4f14
Ijawwan n tayri
0
1689
78515
70242
2026-06-21T00:16:55Z
InternetArchiveBot
82
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
78515
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ijawwan n tayri''' iga yan wungal s tutlayt [[taclḥit]] yura-t [[Brahim Lɛsri]]. Ar tinin masd Ijawwan n tayri iṛza tugt n mayttuyḥban d mad ur ittuynnan. Mac willi sennin ɣ tusna tamaziɣt ar gis ẓrran mas aysawal, yaɣḍ awal f yat tmukrist n tayri. Ur d Issutl ɣiklli kullu skarn rways d imdyasen li s fulkayn, s mim tayri.
Ufuɣ n tfruxtad, d tazlans a dder d yan ufruɣ, ur sul iga aḥbu ɣ tizi yad wala dar yan. Kra igat udm ɣ ungal ad ar isawwal f yyirn lliɣ tusi Tililli. Izil ijla ngr tunfust d tayri. Ur sul issn mad iga izd imiri ns ? Is iga babas n walli tusi ? srfufunt ijiwjiwn aylliɣ as iskar lhal mas iga ubijju win s.
== Amaynu s tirra n tmaziɣt==
Ungal ad ira ad iml i willi issntaln tidt n tmaziɣt, mas tsul tskla nɣ ddawas n idrarn, ɣ tuzzumt n tgmma d ibrgmma n iɣrman. Mas ddrn Imaziɣn ɣ tmizar nsn ula tin wiyyad. Rad sul ilin ɣ umadal ad afad ad ttinin i talli d ittagan azal tafukt, awal immimn taskla, d umarg iziln azawan.
Ur d ɣar win tirra s tmaziɣt, mac win imarnutn lli f issutl : tuzdɣt n yan ufrux d tfruxt bla iywln, tayri n ufrux i tfruxt mqqar tskr ahlig... ɣ yan umadan ittmnidn mayan s gar izri.
Ungal ad ira ad iml i willi issntaln tidt n tmaziɣt, mas tsul tskla nɣ ddawas n idrarn, ɣ tuzzumt n tgwmma d ibrgwmma n tmdinin. Mas ddrn Imaziɣn ɣ tmizar nsn ula tin wiyyad. Rad sul ilin ɣ umadal ad afad ad ttinin i talli d ittagwan azal tafukt, awal immimn taskla, d umarg iziln azawan.
==Tallast==
Tayrin n yan afrux (Izil) n yat fruxt (Tillili). Angal ar isawal fyat tayri li ifln Izil bla ixf issaɣs tayri issudan ignwan. Mac afruxad ar ismuqqul izd tayri yad tga ɣir z yat tasga, ar iẓrra masd Tillili ur as baḥra tkfa tizi ns wala tsmaqql gis. mayd af ra yamz graygat yan abrid llit issufɣn.
Zrin wussan d isgwasn, sbadel afgan wala tiwuriwines, Izil rayg angmar ni islman, immurzm taggurt f tuwuriwin n il d iftasn d islman, ifl tiɣri wala ikrrajn. Tillili rast slkmn izdayn yaḍnin iy wis ngmas. Azday amaynu rad ifl i Tillili ɣalli mu ur tswingm. Ra ttassi aḥlig bla taḥl. Tamukristad tamaynut rast tsffaɣ tamazirt.
Afra liɣ ratswingm ig taɣarast liraddars iguru igat a trwl, twats dar Izil lli izdɣn ɣ yat tuzdɣt n izufriyn, imlas tiswak d iɣarasn yaḍnin.
==Ilinken ttaweynin s mani yaḍen==
*[https://web.archive.org/web/20100617100633/http://www.amazighnews.net/20090109289/Ijawwan-n-tayri-de-Brahim-Lasri-Amazigh.html Ijawwan n tayri]
*[https://web.archive.org/web/20120316141441/http://www.mondeberbere.com/ Agzzum]
[[Taggayt:ⵉⴷⵍⵉⵙⵏ ⵙ ⵜⵎⴰⵣⵉⵖⵜ]]
[[Taggayt:Taskla tamaziɣt]]
== Tisaɣulin ==
<references/>
6wzgjdh9i55a4umtsi6andj6b7c83hs
Lmsɛudi Muḥmmad
0
3628
78516
71526
2026-06-21T00:22:37Z
InternetArchiveBot
82
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
78516
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Afaylu:IMG-20221126-WA0004.jpg|vignette|tawlaft n '''Lmsɛudi''' '''Muḥmmad''' amara d umdyaz amrruki]]
'''Lmsɛudi Muḥmmad''' amara d umdyaz [[Lmɣrib|amrruki]], ilul g usggʷas n 1991 ɣ udwwaṛ n Umdiɣr g tsga n tɣiwant n Tmzgadiwin, illan g tqbilt n [[Ilbnsirn]] tasga n [[Imi n Tanut]], [[Cicawa]]. Ig asdawi ɣ tmassanin tasusyulujiyin g [[Tasdawit n Bnu Zuhr|tsdawit n Ibn Zuhr]] g [[Agadir|Ugadir]].<ref>https://ar.wikipedia.org/wiki/المسعودي_محمد</ref>
== Tismɣurin ==
Yura sa n idlisn s tutlayt tamaziɣt, d kigan n imgrad ɣzzifnin g wikipedia tamaziɣt, yumẓ kigan n tsmɣurin tinamurin.
* Yumẓ tasmɣurt n tbadut 2m tv ɣ usggʷas n 2012, ɣ tskla n iɛrrimn.
* Yumẓ tasmɣurt n tzlɣa n tirra n imaratn s tmaziɣt ɣ usggʷas n 2019.
* Yumẓ tasmɣurt n tussna tamaziɣt n usinag agldan n tussna tamaziɣt asggʷas n 2020.
* Yumẓ tamaziɣt n wikipedia tamdrawt lli tssufɣ tkadimit n tgldit n lmɣrib asggʷas n 2022.
== Idlisn ==
Idlisn lli yura umara amaziɣ Lmsɛudi Muḥmmad:
* Adlis n tmzgunt - [[Taydrt n uswingm|''Taydrt n uswingm'']] - d iffɣ nn ɣ usggʷas n 2019, Tssufɣ t id tzlɣa n tirra n imaratn s tmaziɣt. lli yumẓn tasmɣurt n tskla tamaziɣt n [[Asinag Agldan n Tussna Tamaziɣt|usinag agldan n tussna tamaziɣt,]] ɣ usggʷas n 2020, ɣ anaw n tskla n umẓyan.
* Adlis n tullisin timaziɣin igzzuln - [[Ixf n ungi|''Ixf n ungi'']] - d iffɣ nn ɣ usggʷas n 2021, issufɣ t id [[Asinag Agldan n Tussna Tamaziɣt|usinag agldan n tussna tamaziɣt]], isman 18 n tullist tamaziɣt bḍan t awal f kigan n untimn imaynutn.
* Adlis n tmdyazin - ''[[Amwan n wawal]]'' - iffɣ d ɣ usggʷas n 2015, yumẓ tasmɣurt n tbadut tis snat n usnflul n tskla n iɛrrimn ɣ usggʷas n 2013. Isman kigan n tmdyazin isawaln f kṛaḍ wantimn : tamagit - tudrt - tayri.
== Tisaɣulin ==
* [https://web.archive.org/web/20210911132732/http://tirra.net/web/?p=736 Amwan wawal – Muḥmmad Lmsɛudi] - Tirra.net
*https://web.archive.org/web/20240228052000/https://biblio.ircam.ma/opac_css/index.php?lvl=author_see&id=16663
*http://www.bnrm.ma/bnrm/images/Bibliographie_livres-2015.pdf
*https://www.youtube.com/watch?v=2gV-vhcJRhg
*https://www.dailymotion.com/video/x11a1j1
{{Amud/Ixatarn amaziɣ}}
[[Taggayt:Amara]]
[[Taggayt:Amdyaz]]
cps7j3374vxcsjqpacuuei0ws4bmhth
Talgamt n wungaln s tclḥit
0
3679
78519
78475
2026-06-21T00:48:40Z
InternetArchiveBot
82
Rescuing 10 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
78519
wikitext
text/x-wiki
Ar ttarm tlgamt-a ad tsmun akkʷ ungaln d warratn lli ttyuranin s [[Tutlayt Taclḥit|tutlayt taclḥit]].
== [[Ungal]]n ==
{| class="wikitable sortable"
!Ism n udlis
!Amara
!Asggʷas n uffuɣ
|-
|'''''Iqqs yiɣirdm ...'''''
|Hicam Fuad Gguɣlt
|2021<ref>[https://www.facebook.com/ziribotifawt/posts/1880477242137572 ⵀⵉⵛⴰⵎ ⴼⵓⴰⴷ ⴳⴳⵓⵖⵍⵜ] ''facebook.com''</ref>
|-
|'''''Iwis n taɣart'''''
|[[Brahim Lɛsri]]
|2020<ref>[https://web.archive.org/web/20210523235309/https://vava-innova.com/article/2021/05/21/maroc-en-2020-24-romans-ont-ete-publies-dans-les-langues-amazighes-tacel%E1%B8%A5it-tamazi%C9%A3t-n-usammer-tarifit/ "Maroc : En 2020, 24 romans ont été publiés dans les langues amazighes (tacelḥit, tarifit, tamaziɣt n usammer)"] - Vava-innova</ref>
|-
|'''''Camḥḍiḍ'''''
|[[Muḥmmad Usus|Muḥammad Usus]]
|2020<ref name=":0">[http://tirra.net/web/?p=7577 "Tzlɣa n Tirra tqqn tusna n 2020/2970 s 16 n ungal amaynu."] - Tirra.net</ref>
|-
|'''''Taḍuri'''''
|[[Muḥmmad Usus|Muḥammad Usus]]
|2020<ref name=":0" />
|-
|'''''Tifilla n tmagust'''''
|Faḍma Faras
|2020<ref name=":0" />
|-
|'''''Ibiw n tarir'''''
|Faḍma Faras
|2020<ref name=":0" />
|-
|'''''Taɣufi issrɣa ubayyuṛ'''''
|[[Lḥsn zahur|Laḥsn Zahur]]
|2020<ref name=":0" />
|-
|'''''Tagmart n ismḍal'''''
|Ɛaziza Nafya
|2020<ref name=":0" />
|-
|'''''Titbirin tiḥrḍaḍ'''''
|Ḥasan u Brahim
|2020<ref name=":0" />
|-
|'''''Tamdayt d usnṣi'''''
|Hicam Fuad Gguɣlt
|2020<ref name=":0" />
|-
|'''''Ifri n baba'''''
|Zahra Dikr
|2020<ref name=":0" />
|-
|'''''Amarg n ubukis'''''
|Lḥusin Murabiḥ
|2020<ref name=":0" />
|-
|'''''Tiɣuyya'''''
|Ḥabib Laknasi
|2020<ref name=":0" />
|-
|'''''Fk iyi ad suɣ'''''
|Bucra Laduzi
|2020<ref name=":0" />
|-
|'''''Adis n wuccn'''''
|Mmlɛid Ladnani
|2020<ref name=":0" />
|-
|'''''Iɣzdisn frɣnin'''''
|Jamila Irizi
|2020<ref name=":0" />
|-
|'''''Asawn s uzddar'''''
|Xadija Lgjda
|2020<ref name=":0" />
|-
|'''''Tamɣra n izlallayn'''''
|Salḥ Ayt Salḥ
|2020<ref name=":0" />
|-
|'''''Tigurrma illsn'''''
|Xadija Lgjda
|2019<ref name=":1">[https://www.facebook.com/tamazightnutaram/posts/346405763397765 Talgamt n wungalen ttyaranin s tmaziɣt n waṭlas]- Tamaziɣt n utaram</ref>
|-
|'''''Tawala n yiḍaggʷn'''''
|Ɛabdslam Amaxa
|2019<ref name=":1" />
|-
|'''''Illis n Thrra'''''
|Jamal Ayt Jddi
|2019<ref name=":1" />
|-
|'''''Taggʷst n ifrawn'''''
|Ɛli u Bubkr
|2019<ref name=":1" />
|-
|'''''Ssus isasan nnk'''''
|Ḥabib Laknasi
|2019<ref>[https://almouggar.com/shop/product/ssus-isasan-nnk-607330?category=3470 "Ssus isasan nnk"] - almouggar.com</ref>
|-
|'''''Tanawt n wuklan'''''
|Zahra Dikr
|2019<ref>[https://web.archive.org/web/20210831094031/https://www.minculture.gov.ma/wp-content/uploads/2021/02/Guideprix-01_02-planche.pdf دليل جائزة المغرب للكتاب 2020 - وزارة الثقافة]</ref>
|-
|'''''Inaḍan n waḍan'''''
|Mmlɛid Ladnani
|2018<ref name=":1" />
|-
|'''''Tisatin'''''
|Xadija Lgjda
|2018<ref name=":1" />
|-
|'''''Tiski tarjdalt'''''
|Zahra Dikr
|2018<ref name=":1" />
|-
|'''''Tamawayt n darnɣ'''''
|Ḥasan u Brahim
|2018<ref>[https://web.archive.org/web/20211016203322/http://tirra.net/web/?p=6420 Tiɣri ɣ ungal » Tamawayt n darnɣ » n Hasan Ubrahim] - tirra.net</ref>
|-
|'''''Azmul n usammɣ iṛẓan'''''
|Lḥusin Murabiḥ
|2018<ref>[https://web.archive.org/web/20211016203319/https://imaal.ma/fr/book/azmul-n-usamm-izan/show "Azmul n usammɣ iṛẓan"] - imaal</ref>
|-
|'''''Igusifn n twargit'''''
|Ḥabib Laknasi
|2018<ref>[https://www.worldcat.org/title/igusifn-n-twargit-ungal/oclc/1136844552 Igusifn n twargit : ungal]</ref>
|-
|'''''Aɣyul d uzgn'''''
|[[Lḥsn zahur|Laḥsn Zahur]]
|2018<ref>[https://web.archive.org/web/20211016203318/http://tirra.net/web/?p=6628 Urtan n usnflul: Aɣyul d uzgn n Lahsen Zaheur] - tirra.net</ref>
|-
|'''''Inakufn'''''
|[[Muḥmmad Usus|Muḥammad Usus]]
|2017<ref>[https://web.archive.org/web/20211016203319/http://tirra.net/web/?p=6643 Urtan n usnflul: Inakufn n Mohamed Oussous] - tirra.net</ref>
|-
|'''''Tafaska n trrugza'''''
|Jamila Irizi
|2017<ref>[https://agadirtv.ma/%D8%AA%D8%A7%D9%81%D8%A7%D8%B3%D9%83%D8%A7-%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%91%D9%88%D9%83%D8%B2%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A9-%D8%AA%D8%AD%D9%83%D9%8A-%D8%B9%D9%86-%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%A9-%D8%AA/ “تافاسكا ن ترّوكزا” .. فتاة تعرضت للاغتصاب وتزوجت بمغتصبها]</ref>
|-
|'''''Tamɣra n uccann'''''
|[[Brahim Lɛsri]]
|2017<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=NqxrlsMseYA Tamɣra n uccann] g Youtube</ref>
|-
|'''''Tarragin n waggas'''''
|Ḥasan Ubutu
|2017<ref>[https://al3omk.com/263030.html رواية “tarragin n waggas” لأبوتو تفوز بالجائزة الأولى لرابطة الكتاب بالأمازيغية] </ref>
|-
|'''''Tumrt n tglgaḍ'''''
|Ɛabdslam Amaxa
|2016<ref>[https://web.archive.org/web/20211016203318/https://imaal.ma/book/tumrt-n-tglga/show "Tumrt n tglgaḍ"] - imaal</ref>
|-
|'''''Aɣuri n urtum'''''
|Xalid Agrssul
|2015<ref>"[https://web.archive.org/web/20211016203320/https://imaal.ma/book/auri-n-urtum/show Aɣuri n urtum"] - imaal</ref>
|-
|'''''Ha tudrt ha d amarg nns'''''
|Mulɛid Lɛdnani
|2015<ref>[https://web.archive.org/web/20211016203319/https://imaal.ma/fr/book/ha-tudrt-ha-d-amarg-nns/show "Ha tudrt ha d amarg nns"] - imaal</ref>
|-
|'''''Gr tillas d tifawt'''''
|Yaḥya Yidir Buhwili
|2015<ref>[https://web.archive.org/web/20211016203321/https://biblio.ircam.ma/opac_css/index.php?lvl=notice_display&id=16498 ⴳⵔ ⵜⵉⵍⵍⴰⵙ ⴷ ⵜⵉⴼⴰⵡⵜ] - IRCAM</ref>
|-
|'''''Tiwargiwin jlanin'''''
|Muḥammad Ddahuz
|2015<ref>[https://www.facebook.com/1652554711679593/posts/2193771700891222/ ⴰⵎⴰⵔⴰ ⴰⵎⴰⵣⵉⵖ ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⴷⴷⴰⵀⵓⵣ. ⵓⵏⴳⴰⵍ ⵉⵍⴰⵏ ⴰⵣⵡⵍ « ⵜⵉⵡⴰⵔⴳⵉⵡⵉⵏ ⵊⵍⴰⵏⵉⵏ »]</ref>
|-
|'''''Imanass'''''
|Brahim Iɛzza
|2015<ref>[https://web.archive.org/web/20211016203321/http://tirra.net/web/?p=2548 « Imanass » ungal amzwaru n Brahim I3zza] - tirra.net</ref>
|-
|'''''Aḍlalas'''''
|Dawud Garhu
|2015<ref>[https://web.archive.org/web/20211016203323/http://tirra.net/web/?p=769 « Aḍlalas » Ungal n Daoud Garhou] - tirra.net</ref>
|-
|'''''Titrit n Tiwudc'''''
|Xadija Ikan
|2013<ref>[https://web.archive.org/web/20211016203318/https://www.amazighnews.net/Livres/Titrit-n-Tiwudc.html "Titrit n Tiwudc"] - amazighnews.net</ref>
|-
|'''''Ismḍal n tmagit'''''
|[[Brahim Lɛsri]]
|2013<ref>[https://web.archive.org/web/20211016203320/https://www.amazighnews.net/Livres/Ismdal-n-tmagit.html "Ismdal n tmagit"] - amazighnews.net</ref>
|-
|'''''Tikttay'''''
|Muḥammad Mustawi
|2012<ref>[https://web.archive.org/web/20211016183930/https://www.maghress.com/fr/lopinion/23843 Mohamed Moustaoui, un des pionniers pour la sauvegarde de la culture orale du Souss] - Maghress</ref>
|-
|'''''Tamurt n ilfawn'''''
|[[Muhemmad Akunad|Muḥammad Akunaḍ]]
|2012<ref>[https://web.archive.org/web/20211016182435/https://imaal.ma/book/tamurt-n-ilfawn/show "Tamurt n ilfawn"] - imaal</ref>
|-
|'''''Tawnza'''''
|Fatima Bahlul
|2011<ref>[https://web.archive.org/web/20211016182435/http://tirra.net/web/?p=209 "Tawnza"] - tirra.net</ref>
|-
|'''''Igḍaḍ n Wihran'''''
|Lḥusin Buyaɛqubi
|2010<ref>https://web.archive.org/web/20220118043658/https://www.amazighnews.net/Livres/Igdad-n-wihran.html</ref>
|-
|'''''Ijawwan n tayri'''''
|[[Brahim Lɛsri]]
|2008<ref>[https://web.archive.org/web/20211016170057/https://www.amazighnews.net/Livres/Ijawwan-n-tayri.html "Ijawwan n tayri"] - Amazighnews</ref>
|-
|'''''Ijjign n tidi'''''
|[[Muhemmad Akunad|Muḥammad Akunaḍ]]
|2006<ref>[https://core.ac.uk/download/pdf/267979554.pdf "LANGUES ET LITTÉRATURE BERBÈRES: DÉVELOPPEMENT ET STANDARDISATION"] - Anna Maria Di Tolla</ref>
|-
|'''''Tawargit d imikk'''''
|[[Muhemmad Akunad|Muḥammad Akunaḍ]]
|2002<ref>[https://web.archive.org/web/20211016170106/https://www.ircam.ma/sites/default/files/Mohamed_Amarir.pdf Tawargit d imikk de Mohamed Akounad : un récit fondateur] - IRCAM</ref>
|-
|'''''Imula n tmktit'''''
|[[Al Xatir Abulqasm|Lxatir Abulqasm]]
|2002<ref>[https://web.archive.org/web/20211016180304/https://imaal.ma/book/imula-n-tmektit/show Imula n tmektit] - imaal</ref>
|}
-{
{{Isugam}}
}-
{{Amud}}
[[Taggayt:Taskla tamaziɣt]]
[[Taggayt:Taskla]]
== Tisaɣulin ==
bi8t7ovc21mcv02u19rc9mp8kk53a1h
Muḥmmad Akunaḍ
0
3905
78517
72407
2026-06-21T00:30:09Z
InternetArchiveBot
82
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
78517
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox
| abovestyle = background-color: lightgrey;
| headerstyle = background-color: lightgrey;
| subheaderstyle = background-color: lightgrey;
| above = Muḥmmad Akunaḍ
| subheader2 = ''ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⴰⴽⵓⵏⴰⴹ محمد أكوناض''
| image1 = [[File:ⴰⴽⵓⵏⴰⴹ ⵎⵓⵃⴰⵎⴰⴷ ⴳ ⵉⵙⵏⵉ ⵏ ⵓⵔⵖ.jpg|250px]]
| caption1 =
| label2 = '''Asakud n tlalit'''
| data2 = 1950
| label3 = '''Adɣar n tlalit'''
| data3 = [[Tiɣirn]], [[Iḥaḥan]], [[Afaylu:Flag of Morocco.svg|18px]] [[Lmɣrib]]
| label4 = '''Tutlayt taymmat'''
| data4 = [[Tutlayin timaziɣin|Tamaziɣt]] [[Tutlayt Taclḥit|Taclḥit]]
| label5 = '''Tutlayin yaḍnin'''
| data5 = [[Tutlayt taɛṛabt|Taɛṛabt]] d [[Tutlayt Tafṛansist|Tfṛansist]]
| label6 = '''Tawuri'''
| data6 = [[Aslmad]], [[Amara]] d [[Anɣmas|Unɣmas]]
| label7 = '''Tismɣurin'''
| data7 = * Tasmɣurt n usinag agldan n tussna tamaziɣt ɣ usuɣl 2006.
* Tasmɣurt n usays akkʷ yufn ɣ usaḍṛaṛ.
}}
'''Muḥmmad Akunaḍ''' (s [[Tifinaɣ|tfinaɣ]]: ''ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⴰⴽⵓⵏⴰⴹ'') ilul d 1950 ɣ usun n [[Tiɣirn]] tama n [[Tmanar]] ɣ [[Iḥaḥan]], yat ɣ tqbilin mqqurnin n Iclḥiyn, tlla gr [[Agadir|Ugadir]] d [[Mugadur]] (Taṣṣuṛt).<ref name="amazighnews">'''(Tafṛansist)''' [https://web.archive.org/web/20230530041015/https://www.amazighnews.net/Livres/Mohamed-Akounad.html Mohamed Akounad] ɣ usit [[Amazighnews]], ittukcim ɣ 17/02/2022.</ref>
Iga yan ɣ imɣnasn imaziɣn mqqurnin, yusi anzgum n tmaziɣt ɣ mnnaw yigran zɣ zikk, yura mnnaw idlisn s tmaziɣt, iswuri ula ɣ yigr n tɣmsa zɣ usggʷas 1993.<ref name="taɣmsa">'''(Taɛṛabt)''' [http://tirra.net/web/?p=5538 محمد أكوناض و الإعلام السمعي] ɣ usit n [[Tirra, tazlɣa n imaratn s tmaziɣt]], ittukcim ɣ 17/02/2022.</ref>
Issɣra [[Tutlayt Taɛṛabt]] ɣ yan usinan ɣ [[Agadir|Ugadir]], iga yan ɣ igmamn urmidn ɣ mnnawt tnsmunin zun d [[Tamagrawt Tamaynut]], ayaw n Ugadir, [[Tasdawit n unbdu (Agadir)]], [[Tirra, tazlɣ n imaratn s tmaziɣt|Tirra, tazlɣa n imaratn s tmaziɣt]] d tiyyaḍ.<ref name="EverybodyWiki">'''(Tafṛansist)''' [https://everybodywiki.com/Mohamed_Akounad Mohamed Akounad] ɣ usit [[EverybodyWiki Bios & Wiki]], ittukcim ɣ 17/02/2022.</ref>
Yumẓ tasmɣurt n [[Asinag Agldan n Tussna Tamaziɣt|Usinag Agldan n Tussna Tamaziɣt]] ɣ usuɣl asggʷas 2006.<ref name="EverybodyWiki" />
==Timẓi d tɣri==
Zun d akkʷ tazzanin ɣ wawtay nns, ikcim ''Muḥmmad Akunaḍ'' s tmzgid n usun zikk, ar gis yaqra [[lqṛan]] aylliɣ t iḥsa sḍist twal mmḍfaṛnin. Iddu ilmma s [[Tmanar]] ismd gis tiɣri nns tamzwarut d imikk ɣ tɣri tasinant.<ref name="amazighnews"/>
Ɣ usggʷas 1965, immudda ''Muḥmmad Akunaḍ'' zɣ tmazirt nns af ad iḍfṛ tiɣri nns ɣ [[Asinag Anslm n Trudant|Usinag Anslm n Trudant]] nna ittussann ɣ [[Tarudant|Trudant]] akud ann, asinag nna ɣ ssufɣn mnnaw imɣnasn imaziɣn, zun d [[Ḥmad Adɣrni]], [[Ḥasan Id Blqasm]] d wiyyaḍ.<ref name="amazighnews" />
==Muḥmmad Akunaḍ d tɣmsa==
Iggut mad issnn mas iga ''Muḥmmad Akunaḍ'' yan ɣ imaratn imaziɣn mqqurnin, ig ula amskar anamun urmid ɣ mnnawt tmsmunin. Macc idrus mad issnn mas iga ula anɣmas d umsnkda n yan usays imursn ɣ usaḍṛaṛ asgawan n Ugadir zɣ usggʷas 1993.<ref name="taɣmsa"/>
Iḥml bahra uslmad ''Muḥmmad Akunaḍ'' taɣmsa zɣ tmẓiyt nns, ikka tt nn ar issflid i isuyas ɣ usaḍṛaṛ anamur s yils n [[tutlayt tamaziɣt|Tmaziɣt]] d usaḍṛaṛ usgawan n Ugadir, ar issflid i isuyas nna izzray [[Ɛmmi Musa]] d [[Mḥmmd Lɛtmani]] d wiyyaḍ.<ref name="taɣmsa"/> Lliɣ iga amzraw ɣ tɣiwant n tutlayt ɣ [[Mṛṛakc]], ar idrru nttan yan umzraw zɣ [[Actukn|Wactukn]] ɣ isuyas n isaḍṛaṛn, ar gisn ttmsgdaln f tɣmsa.<ref name="taɣmsa" />
Ɣ usggʷas 1993, ismun yan igiwr ɣ [[Awrir|Wawrir]] gr uslmad [[Ɛabdullah Bliliḍ]] d [[Ɛabdullah Asfar]], anɣmas d umzday n tdala n [[taclḥit|Tclḥit]] ɣ Usaḍṛaṛ asgawan n Ugadir, msawaln f uskkir n kra n usays adlsan innzgmn s imaynutn n tdlsa tamaziɣt, d usiggl s kra n uslmad mad t izzrayn, isumr uslmad Ɛabdullah Bliliḍ ''Muḥmmad Akunaḍ'', inyalkam ilmma unɣmas amzday d Ukunaḍ, imcacka d dids f usays, ismiqqirt d unmhal n usaḍṛaṛ [[Ḥmad Abunaṣṛ]], idggi t, ig "Tawssna ar afrak" ism izwarn ittusumrn i usays nɣ "Tawssna taɣamt n kuyan", macc amzday isnyif "Tawssna taɣamt n kuyan".<ref name="taɣmsa"/>
Inty ilmma uzmmem n tsdditin n usays, ar tzzray yat tsddit n 15 tusdidin kraygat imalass, ar gis isawal uslmad ''Muḥmmad Akunaḍ'' f isntal n twssna tamatayt s yat tmaziɣt iɣusn. Alliɣ zrin wattayn n sin isggʷsn ɣ wawtay n usays, d ɣ ḍaṛat n yinaw n udabu ɣ usggʷas 1994 f usskcm n tmaziɣt s tbadutin tiɣmsanin, ittusnfl yism n usays "Tawssna taɣamt n kuyan" ig "Tawssna tamaziɣt", ar izzray kraygat imalass ɣ usaḍṛaṛ asgawan n Ugadir, yili wallas nns ɣ usaḍṛaṛ anamur n tmaziɣt kraygat imalass ɣ yiḍ. Ɣ yimir n unbdu ar ittnfal yism n usays ig "Tamimt n unbdu", ar t nit izzray uslmad ''Muḥmmad Akunaḍ'', ar ilmma ibrray usays inbgiwn, ar didsn ittmsawal f tmntilin n tawssna. Ɣilad ar izzray usays ɣ 25 tusdidin kraygat imalass ɣ usaḍṛaṛ asgawan n Ugadir s yism "Tawssna tamaziɣt".<ref name="taɣmsa"/>
Ɣ usggʷas 1997, yumẓ usays tasmɣurt n usays amaziɣ akkʷ ifulkin ɣ uswir anamur, tasmɣurt nna ɣ drun tugtt n isuyas ɣ isaḍṛaṛn isgawann ula inamurn, aylli yujjan asays ad iddu s dat, yili azrak dar imasayn n usaḍṛaṛ asgawan n Ugadir.<ref name="taɣmsa"/>
''Muḥmmad Akunaḍ'' yugga d s ugdud ula ɣ tbadut n tmaziɣt (tiss tamt) s uzuzzr n yinzan d inumak nnsn ɣ yan usays n usslmd n tmaziɣt nna tzzray massa [[Xadija Aruhal]].
==Idlisn nns==
* [[Afaylu:رواية تاوارگيت د إيميك.jpg|vignette|Tawargit d Imikk]]'''Ungal'''<ref name="idlisn">'''(Tafṛansist)''' [http://www.masharif.com/fr/2020/04/23/mohamed-akounad-balzac-amazighs-hassan-oumouloud-ait-baha-maroc Mohmed Akounad, Le Balza des Amazighs! Par: Hassan Oumouloud–Ait Baha-Maroc], masharif.com, ittukcim ɣ 18/02/2022.</ref>
** [[Tawargit d imik]] 2002, issuɣl t [[Lḥsn Nacf]] s [[tutlayt tafṛansist|Tfṛansist]] ig as s uzwl "Un youyou dans la mosquée".
** [[Ijjigen n Tidi]] 2006.
** [[Tamurt n Ilfawn]] 2012.
** [[Aɣyul n Wurɣ]], issuɣl t s [[Tutlayin timaziɣin|Tmaziɣt]] nttan d [[Muḥmmad Usus]].
* '''Tullist''' (asuɣl n tulisin zɣ tskla tarusit.)<ref name="idlisn"/>
** [[Taghufi n Umiyn]] 2015.
** [[Fasilya tafalkayt]] 1996.
** [[Tiddukla]]
** [[Gar Tagʷmat]]
** [[Timilla Ifrsn]]
* '''Tamdyazt'''<ref name="idlisn"/>
** [[Tamɣra n Uggani]] 2019.
== Tisaɣulin ==
<references/>
{{Taggayt|Amara|Taskla tamɣribiyt|Imaratn imaziɣn|Taskla tamaziɣt|Imaratn imɣribiyn}}{{Amud/Udm amaziɣ}}
gpacpijm2v4x2ltrmq2l1jybfrp89pc
Muḥmmad Lmsɛudi
0
5787
78518
72413
2026-06-21T00:30:18Z
InternetArchiveBot
82
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
78518
wikitext
text/x-wiki
[[Afaylu:IMG-20221126-WA0004.jpg|vignette|muḥmmad lmsɛudi]]
'''lmsɛudi muḥmmad''' amara d umdyaz amrruki, ilul g usggʷas n 1991 ɣ udwwaṛ n umdiɣr g tsga n tɣiwant n tmzgadiwin, illan g tqbilt n ilbnsirn tasga n imi n tanut, cicawa.
ig asdawi ɣ tmassanin tasusyulujiyin g tsdawit n ibn zuhr g ugadir.
== tismɣurin ==
yura sa n idlisn s tutlayt tamaziɣt, d kigan n imgrad ɣzzifnin g wikibidya tamaziɣt, yumẓ kigan n tsmɣurin tinamurin.
* yumẓ tasmɣurt n tbadut duzim ɣ usggʷas n 2012, ɣ tskla n iɛrrimn.
* yumẓ tasmɣurt n tzlɣa n tirra n imaratn s tmaziɣt ɣ usggʷas n 2019.
* yumẓ tasmɣurt n tussna tamaziɣt n usinag agldan n tussna tamaziɣt asggʷas n 2020.
* yumẓ tasmɣurt n tamaziɣt n wikibidya tamdrawt lli tssufɣ tkadimit n tgldit n lmɣrib asggʷas n 2022.
== idlisn ==
idlisn lli yura umara amaziɣ lmsɛudi muḥmmad:
* adlis n tmzgunt - ''taydrt n uswingm'' - d iffɣ nn ɣ usggʷas n 2019, tssufɣ t id tzlɣa n tirra n imaratn s tmaziɣt. lli yumẓn tasmɣurt n tskla tamaziɣt n usinag agldan n tussna tamaziɣt, ɣ usggʷas n 2020, ɣ anaw n tskla n umẓyan.
* adlis n tullisin timaziɣin igzzuln - ''ixf n ungi'' - d iffɣ nn ɣ usggʷas n 2021, issufɣ t id usinag agldan n tussna tamaziɣt, isman 18 n tullist tamaziɣt bḍan t awal f kigan n untimn imaynutn.
* adlis n tmdyazin - ''amwan n wawal'' - iffɣ d ɣ usggʷas n 2015, yumẓ tasmɣurt n tbadut tis snat n usnflul n tskla n iɛrrimn ɣ usggʷas n 2013. isman kigan n tmdyazin isawaln f kṛaḍ wantimn : tamagit - tudrt - tayri.
== Tisaɣulin ==
* [https://web.archive.org/web/20210911132732/http://tirra.net/web/?p=736 Amwan wawal – Muḥmmad Lmsɛudi] - Tirra.net
*https://web.archive.org/web/20240228052000/https://biblio.ircam.ma/opac_css/index.php?lvl=author_see&id=16663
*http://www.bnrm.ma/bnrm/images/Bibliographie_livres-2015.pdf
*https://www.youtube.com/watch?v=2gV-vhcJRhg
*https://www.dailymotion.com/video/x11a1j1
b8bfvupsmn89tp5ocsilqhux4gotoh0