Wikipedia shiwiki https://shi.wikipedia.org/wiki/Tasna_Tamzwarut MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Midya Amẓli Amsawal Asmras Amsawal n usmras Wikipidya Amsawal n Wikipidya Afaylu Amsawal n ufaylu MidyaWiki Amsawal n MidyaWiki Talɣa Amsawal n talɣa Tiwisi Amsawal n twisi Taggayt Amsawal n taggayt Aggur Amsawal n waggur TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Aṭlas amẓyan 0 1511 78714 68905 2026-07-28T11:46:58Z CommonsDelinker 27 Removing [[:c:File:Adad_Medni_3.jpg|Adad_Medni_3.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Wdwd|Wdwd]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Agard Ntguidar|]]. 78714 wikitext text/x-wiki {{Databox|en=Anti-Atlas}} Idrarn n '''waṭlas mẓẓiyn''' nɣ d '''Adrar n Iguzuln''' nɣ d '''Adrar n Yibudrarn''' gan idrarn illan ɣ [[Sus]] ɣ [[ⴰⵎⵕⵕⵓⴽ|Lmɣrib]]. Idrarn n waṭlas mẓẓiyn ɣʷin yat tjumma imqqurn ɣ wakal n iffus n tmazirt zɣ ugaraw n Waṭlas ar iffus utaram ar iffus agmuḍan iɣ akkⵯ tzrit tasgiwin n [[Warzazat]] tlkmt tivrmt n [[Tafilalt]] (tumẓ ɣin ma yaⵥn i kra n 500km n uzaru). Ɣ iffus dars iwtta d tnrẓuft (ṣṣḥra). Adrar lli akkⵯ illan ɣ ugmuḍ n idrarn ad iga tt [[adrar n Saɣru]], d iṭṭaf iwtta ɣ ugafa d idrarn n [[Aṭlas mqqurn|waṭlas mqqurn]]. Afa n idrarn ad iga tt [[adrar n Sirwa]] lli yadli igan yan uburkan, tlkm tiɣzi nns 3304 m. == Idrarn mqqurnin == * [[Adrar n Sirwa]] (3300 m) * [[Adrar n Lkst]] (2374 m) * [[Adrar Mqqurn]] (2258 m) * [[Adrar n Azɣaɣ]] (2080 m) * [[Adrar n Tasslt]] (2000 m) ==Tiwlafin== ===Tiwlafin tinafukin=== <gallery> Panorama Djebel el Kest.jpg| Tawlaft n afa n udrar n [[Adrar n Lkst|Lkst]] Antiatlas_westl_nahe_tafraoute.jpg| Tiɣrmt n [[Tafrawt]] lli illan ɣ ammas n idrarn ad Valley_of_Ammeln.jpg| Tawlaft n idrarn ad d iɣzr n [[Ammln]] </gallery> ===Tiwlafin tipanaromiyin=== [[Afaylu:Jebel aklim summit panorama1.jpg|thumb|left|Adrar n Alkim|942x942px]] [[Afaylu:Tltmsn.jpg|thumb|left|Adrar n Cciɣ Sidi Muss u Brahim|946x946px]] {{Aggur:Tarakalt/Tin imgradn}} [[Taggayt:Tarakal]] [[Taggayt:Idrarn n Lmɣrib]] == Tisaɣulin == <references/> 5w4a4r45dpuljff80ajf3ffu1ydjtly Tamazɣa 0 2126 78713 77826 2026-07-27T22:30:32Z Naslechat 2295 78713 wikitext text/x-wiki {{Gar amla}} [[Afaylu:Tamazgha_(orthographic_projection).svg|vignette|200x200px]] '''Tamazɣa''' (s [[Tifinaɣ|tfinaɣ]] : ⵜⴰⵎⴰⵣⵖⴰ) iga yan wawal ar tt tinin imaziɣn iɣ ran ad sawln f [[Tafriqt n ugafa]], yism ad ismun akk tmizar lli ɣ llan imaziɣn ad tnt igan: [[Muṛitanya]], [[Dzayr]], [[Miṣra]] ([[siwa]]), [[Libya]], [[Amṛṛuk|Amurakuc]], [[Tuns]], [[Tigzirin tiknariyin|Tigzirin tiknariyin (Spanya)]] == Igdudn == Dg Ugafa n Tefriqt, imezdaɣen ineṣliyen neɣ imezdaɣen-imenza d [[Imaziɣen]], d nitni ay d amur ameqran ɣ yimezdaɣen n '''Tamazɣa''', xas ma yella aṭas gi-sen ɣass-a i la ttmeslayen [[Taεrabt]] ukk d/neɣ d Tafransist. Imaziɣen egan-ed tilas i wakal d ameqran, yewwet-ed seg wemda n [[siwa]], ɣ Utaram (West) n [[Miṣra]] aramma d Targa Zewwaɣen (tazeggart) d [[Muritanya]], af (ɣef) yiri n ugaraw Atlasi neɣ adrar n watlas. Akal n Yimaziɣen, seg wakken meqqer aramma ay yewweḍ ɣer wul (tlemmast) n Tefriqt. D [[Imuhaɣ]] neɣ Imucaɣ ay d agdud n Yimaziɣen ay lin (yesɛan) akal meqqren akk gar igduden imaziɣen wiyyaḍ, xas akken ur ttuggtan ara. Akal-nsen d [[Aneɛruf]] (Idurar n Tasili, n Ayer di [[Niger]], atg.). Imaziɣn d imezdaɣ n Tefriqt n Ugafa gar-asent Tagzirt n Sina. D acu kan, Sudan ur telli d aḥric seg Tamazɣa. ==Timizar : == == Iɣbula : == ==Isaɣuln : == [[Taggayt:Tafriqt]] == Tisaɣulin == 59z769cr1khnccjvxnybteeuffm4qlz Tasga n Wactukn-Ayt Baha 0 2138 78715 73752 2026-07-28T11:47:01Z CommonsDelinker 27 Removing [[:c:File:Adad_Medni_3.jpg|Adad_Medni_3.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Wdwd|Wdwd]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Agard Ntguidar|]]. 78715 wikitext text/x-wiki {{Databox|en=Chtouka Aït Baha Province}} Tasga n '''Wactukn-Ayt baha''' (s [[tifinaɣ]]: ⵜⴰⵎⵏⴰⴹⵜ ⵏ ⴰⵛⵜⵓⴽⵏ ⴰⵢⵜ ⴱⴰⵀⴰ, s [[Tutlayt Taɛrabt|taɛrabt]]: ‫إقليم شتوكة آيت باها‬) tga yat tamnaḍt illan ɣ [[Tasga n Sus-masst|tsga n Sus-masst]] ɣ tmazirt n [[Lmɣrib]], tlla iggi wakal n taqbilt n [[Actukn|Wactukn]]. Tamaẓunt nns tga tt tiɣrmt n [[Bigʷra]]. == Tarakalt == Ɣ iggi n wakal n Tasga n Wactukn-Ayt baha llan kigan n taganin s yat tjumma n 90,175 <abbr>hiktar</abbr>, gisn 83,830 hiktar ɣar win [[Argan|targant]]. Tasga n Wactukn-Ayt baha, s yat tajumma n 3,523 <abbr>km<sup>2</sup></abbr>, iḥudda tt id: * Ɣ iẓẓlmḍ tasga n [[Tamnbaḍt n Inzggan-Ayt Mllul|Inzggan-Ayt Mllul]] * Ɣ ugmuḍ tasga n [[Tamnaḍt n Tarudant|Tarudant]] * Ɣ iffus tasga n [[Tamnaḍt n Tiznit|Tiznit]] * Ɣ tagut [[anagraw anaṭlas]] {{Idɣarn n tama|Agafa=[[Tasga n Inzggan-Ayt Mllul]]</br>([[Tamnaḍt n Sus-masst|Sus-masst]])|Agmuḍ=[[Tasga n Tarudant]]</br>([[Tamnaḍt n Sus-masst|Sus-masst]])|Amalu=[[Agaraw Aṭlasi]]|Taɣiwant=Tasga n Wactukn-Ayt Baha|Anẓul=[[Tasga n Tznit]]</br>([[Tamnaḍt n Sus-masst|Sus-masst]])}} == Asnmkta == Ar ittini usiḍn lli ittyuskarn ɣ usggʷas n 2014 mas<ref>[https://web.archive.org/web/20230702000402/http://rgphentableaux.hcp.ma/ RGPH 2014 - Site HCP]</ref>: === Aslmd === * Tigmiḍi n taqubbanit (middn lli ur snnin ad aqqran ula ad ttaran): 39.1% * Tigmiḍi n imzdaɣn lli iɣran ar usinan n usmdi nɣd uggar: 5.7% === Tadamsa === * Tigmiḍi n imzdaɣn lli llan ɣ isggasn nnsn n twuri: 46.6% * Tigmiḍi n tarwuri: 9.7% * Tigmiḍi n imzdaɣn lli swuriynin dar lmxzn (nɣ kantin swurin gis): 4.9% * Tigmiḍi n imzdaɣn lli swuriynin ɣ wuslig (nɣ kantin swurin gis): 65.4% == Timdinin nns == *[[Ayt Baha]] * [[Bigʷra]] * [[Tamdint n Masst|Masst]] == Tadimugrafit == {| class="wikitable" |- ! Asggʷas n usiḍn !! Imzdaɣn kullutn !! Imzdaɣn n tmdint !! Imzdaɣn n idwarn |- | align=center | 1994 || align="center" | 240 092 zdɣ. || align="center" | 25 636 zdɣ. || align="center" | 214 456 zdɣ. |- | align=center | 2004 || align="center" | 297 245 zdɣ. || align="center" | 39 694 zdɣ. || align="center" | 257 551 zdɣ. |- | align=center | 2014 || align="center" | 371 102 zdɣ. || align="center" | 113 531 zdɣ. || align="center" | 257 571 zdɣ. |} == Tigrawin nns == {| class="wikitable sortable" ! Ism !! Amsidg !! Anaw !! Tawjiwin !! Imzdaɣn (2004) !! Imzdaɣn ibrraniyn !! Imzdaɣn imɣribiyn |- | [[Ayt Baha]] || 163.01.03. || Tigrawin tuɣrimin || 1062 || 4767 || 1 || 4766 |- | [[Bigʷra]]|| 163.01.11. || Tigrawin tuɣrimin || 6061 || 25928 || 15 || 25913 |- | [[Ayt Mẓal|Ait Mẓal]] || 163.03.05. || Tigrawin tifarawin || 917 || 4555 || 0 || 4555 |- | [[Ayt Wadrim]] || 163.03.07. || Tigrawin tifarawin || 1438 || 7366 || 0 || 7366 |- | [[Awgnz]] || 163.03.09. || Tigrawin tifarawin || 1304 || 5886 || 0 || 5886 |- | [[Ilaln]] || 163.03.13. || Tigrawin tifarawin || 734 || 3831 || 0 || 3831 |- | [[Ida Ugniḍif]] || 163.03.15. || Tigrawin tifarawin || 864 || 3151 || 0 || 3151 |- | [[Sidi Abdallah El Bouchouari|Sidi Abdallah El Boushwari]] || 163.03.25. || Tigrawin tifarawin || 1713 || 9068 || 1 || 9067 |- | [[Tanalt]] || 163.03.33. || Tigrawin tifarawin || 920 || 3536 || 0 || 3536 |- | [[Targa n Tucka]]|| 163.03.35. || Tigrawin tifarawin || 1244 || 6552 || 0 || 6552 |- | [[Tasgdlt]]|| 163.03.37. || Tigrawin tifarawin || 1168 || 6526 || 0 || 6526 |- | [[Tizi n Takuct]]|| 163.03.39. || Tigrawin tifarawin || 484 || 1951 || 0 || 1951 |- | [[Ait Milk|Ayt Milk]] || 163.05.03. || Tigrawin tifarawin || 2112 || 11414 || 0 || 11414 |- | [[Blfaɛ]]|| 163.05.11. || Tigrawin tifarawin || 4370 || 22406 || 2 || 22404 |- | [[Incadn]]|| 163.05.19. || Tigrawin tifarawin || 4484 || 21542 || 4 || 21538 |- | [[masst, Morocco|masst]] || 163.05.21. || Tigrawin tifarawin || 3339 || 16526 || 5 || 16521 |- | [[Sidi Wassay]]|| 163.05.31. || Tigrawin tifarawin || 1682 || 8571 || 25 || 8546 |- | [[Ayt Ɛmira]]|| 163.07.01. || Tigrawin tifarawin || 10674 || 47458 || 7 || 47451 |- | [[Imi Mqqurn]]|| 163.07.17. || Tigrawin tifarawin || 2063 || 11748 || 0 || 11748 |- | [[Wad Ṣṣafa]]|| 163.07.23. || Tigrawin tifarawin || 7796 || 39386 || 7 || 39379 |- | [[Sidi Bibi]] || 163.07.27. || Tigrawin tifarawin || 5108 || 24639 || 8 || 24631 |- | [[Sidi Busḥab]]|| 163.07.29. || Tigrawin tifarawin || 1882 || 10438 || 0 || 10438 |- |} == Tiwlafin == <center><gallery> Ait Baha seen from north.JPG|Tiɣrmt n [[Ayt Baha]] ittuẓṛan zɣ iẓẓlmḍ. Tanalt.jpg|Tannayt f [[Tanalt]] d idrarn n [[Aṭlas mẓẓiyn|Waṭlas mẓẓiyn]]. Tafraout2.jpg|Iɣrm n [[Tizurgan]] ɣ [[Ida Ugniḍif]]. </gallery></center> [[Taggayt:Sus]] <references /> == Ɣaylli sis izdin == {{Commons izddar|Chtouka-Aït Baha Province|Ctuka-Ayt_Baha}}{{Tasga n Sus masst}}{{Amud/Lmɣrib}} == Tisaɣulin == mjtjmwjmzhk74nwpaqi6f8ywwexdq3n