Wikipedia shiwiki https://shi.wikipedia.org/wiki/Tasna_Tamzwarut MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Midya Amẓli Amsawal Asmras Amsawal n usmras Wikipidya Amsawal n Wikipidya Afaylu Amsawal n ufaylu MidyaWiki Amsawal n MidyaWiki Talɣa Amsawal n talɣa Tiwisi Amsawal n twisi Taggayt Amsawal n taggayt Aggur Amsawal n waggur TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Tamzzuɣrt 0 15429 78758 78757 2026-08-25T10:19:42Z Aɣaras iḍlan 2610 /* */ 78758 wikitext text/x-wiki Yat '''tmzzuɣrt''' tga yan wamun n itran d ugḍṛuṛ d warragn ann lli gratsn llanin, ismun tn unzaɣ n tnzzaɣt. Mgalant kigan n tmzzuɣar ɣ tiddi nnsnt (gr 2.000 ar 500.000 n usggʷas n tifawt ɣ tzuri) ula ɣ talɣa nnsnt. Aẓnẓaṛ lli d ittkkan timzzuɣar ar ittajja imassann ad tnt aṭṭun f tmzzuɣar ttyawmyarnin d tmzzuɣar ttdmarnin, nna ɣ llan id msnnbgr-itran. Igrawn n tmzzuɣar lli ittyannayn ɣ umɣrad ar asn aqqran s igdadn d id magʷr-igdadn. == Tisuɣal == 272crijojq2u8ocihxsb4u0bkvwhc0m 78759 78758 2026-08-25T10:42:44Z Aɣaras iḍlan 2610 78759 wikitext text/x-wiki Yat '''tmzzuɣrt''' tga yan wamun n itran d ugḍṛuṛ d warragn ann lli gratsn llanin, ismun tn unzaɣ n tnzzaɣt. Mgalant kigan n tmzzuɣar ɣ tiddi nnsnt (gr 2.000 ar 500.000 n usggʷas n tifawt ɣ tzuri) ula ɣ talɣa nnsnt. Aẓnẓaṛ lli d ittkkan timzzuɣar ar ittajja imassann ad tnt aṭṭun f tmzzuɣar ttyawmyarnin d tmzzuɣar ttdmarnin, nna ɣ llan id msnnbgr-itran. Igrawn n tmzzuɣar lli ittyannayn ɣ umɣrad ar asn aqqran s igdadn d id magʷr-igdadn. Tuggt n tmzzuɣar ar ilkkm umwan nnsn gr 10 id mlyar d 13.6 id mlyar n usggʷas. Ilin kra gisnt druɣ ad lkmn amwan n umɣrad nit s ugayyu nns, lli ittyarun ɣ wattayn n 13.8 id mlyar n usggʷas ayad. Ar ttɣaln imassann n itran is d tamzzuɣrt lli kullu imẓẓiyn ɣ id xtilli ttyawssannin, tettyawskar ɣ wattayn n 500 mlyun n usggʷas ayad. Iẓḍaṛ ad munnt tmzzuɣar, ad ttyawsnmalant ɣ kra n tgrummatin llan gisnt kra n tmiḍi niɣ d ma fllas idrusn ɣ igmamn ismun tn uzday n tnzzaɣt lli illan gratsn. Timskarin yaḍnin mqqurnin, mi ttinin tismunayn (clusters), ẓḍarnt ad yili gisnt ifḍan n yimazalln. Tigrawin ad d tismunayn tzḍarnt ula nttnti ad ttusnmalant ɣ tismunayn tixatarin (superclusters), lli ur ismun kra n uzday n ljadibiyya. Tismunayn ad tixatarin, d idɣarn lli ixwan, d "igudar" n yimazalln, ula timskarin yaḍnin mqqurnin, nttnti a ibnnun azṭṭa amagnaw (cosmic web) n tanga (matière) ɣ lkwun ad. == Tisuɣal == s11o5c96ss99ojj21wd1731f8sv7hgz 78760 78759 2026-08-25T10:42:58Z Aɣaras iḍlan 2610 78760 wikitext text/x-wiki Yat '''tmzzuɣrt''' tga yan wamun n itran d ugḍṛuṛ d warragn ann lli gratsn llanin, ismun tn unzaɣ n tnzzaɣt. Mgalant kigan n tmzzuɣar ɣ tiddi nnsnt (gr 2.000 ar 500.000 n usggʷas n tifawt ɣ tzuri) ula ɣ talɣa nnsnt. Aẓnẓaṛ lli d ittkkan timzzuɣar ar ittajja imassann ad tnt aṭṭun f tmzzuɣar ttyawmyarnin d tmzzuɣar ttdmarnin, nna ɣ llan id msbgr-itran. Igrawn n tmzzuɣar lli ittyannayn ɣ umɣrad ar asn aqqran s igdadn d id magʷr-igdadn. Tuggt n tmzzuɣar ar ilkkm umwan nnsn gr 10 id mlyar d 13.6 id mlyar n usggʷas. Ilin kra gisnt druɣ ad lkmn amwan n umɣrad nit s ugayyu nns, lli ittyarun ɣ wattayn n 13.8 id mlyar n usggʷas ayad. Ar ttɣaln imassann n itran is d tamzzuɣrt lli kullu imẓẓiyn ɣ id xtilli ttyawssannin, tettyawskar ɣ wattayn n 500 mlyun n usggʷas ayad. Iẓḍaṛ ad munnt tmzzuɣar, ad ttyawsnmalant ɣ kra n tgrummatin llan gisnt kra n tmiḍi niɣ d ma fllas idrusn ɣ igmamn ismun tn uzday n tnzzaɣt lli illan gratsn. Timskarin yaḍnin mqqurnin, mi ttinin tismunayn (clusters), ẓḍarnt ad yili gisnt ifḍan n yimazalln. Tigrawin ad d tismunayn tzḍarnt ula nttnti ad ttusnmalant ɣ tismunayn tixatarin (superclusters), lli ur ismun kra n uzday n ljadibiyya. Tismunayn ad tixatarin, d idɣarn lli ixwan, d "igudar" n yimazalln, ula timskarin yaḍnin mqqurnin, nttnti a ibnnun azṭṭa amagnaw (cosmic web) n tanga (matière) ɣ lkwun ad. == Tisuɣal == ixwjqap4fikpz69rh5cghgrfuw547a0 78761 78760 2026-08-25T10:43:55Z Aɣaras iḍlan 2610 /* */ 78761 wikitext text/x-wiki Yat '''tmzzuɣrt''' tga yan wamun n itran d ugḍṛuṛ d warragn ann lli gratsn llanin, ismun tn unzaɣ n tnzzaɣt. Mgalant kigan n tmzzuɣar ɣ tiddi nnsnt (gr 2.000 ar 500.000 n usggʷas n tifawt ɣ tzuri) ula ɣ talɣa nnsnt. Aẓnẓaṛ lli d ittkkan timzzuɣar ar ittajja imassann ad tnt aṭṭun f tmzzuɣar ttyawmyarnin d tmzzuɣar ttdmarnin, nna ɣ llan id msbgr-itran. Igrawn n tmzzuɣar lli ittyannayn ɣ umɣrad ar asn aqqran s igdadn d id magʷr-igdadn. Tuggt n tmzzuɣar ar ilkkm umwan nnsn gr 10 id mlyar d 13.6 id mlyar n usggʷas. Ilin kra gisnt druɣ ad lkmn amwan n umɣrad nit s ugayyu nns, lli ittyarun ɣ wattayn n 13.8 id mlyar n usggʷas ayad. Ar ttɣaln imassann n itran is d tamzzuɣrt lli kullu imẓẓiyn ɣ id xtilli ttyawssannin, tbayn ɣ wattayn n 500 mlyun n usggʷas ayad. Iẓḍaṛ ad munnt tmzzuɣar, ad ttyawsnmalant ɣ kra n tgrummatin llan gisnt kra n tmiḍi niɣ d ma fllas idrusn ɣ igmamn ismun tn uzday n tnzzaɣt lli illan gratsn. Timskarin yaḍnin mqqurnin, mi ttinin tismunayn (clusters), ẓḍarnt ad yili gisnt ifḍan n yimazalln. Tigrawin ad d tismunayn tzḍarnt ula nttnti ad ttusnmalant ɣ tismunayn tixatarin (superclusters), lli ur ismun kra n uzday n ljadibiyya. Tismunayn ad tixatarin, d idɣarn lli ixwan, d "igudar" n yimazalln, ula timskarin yaḍnin mqqurnin, nttnti a ibnnun azṭṭa amagnaw (cosmic web) n tanga (matière) ɣ lkwun ad. == Tisuɣal == gs81q914oaipe9wfsdzfy98zm0jo5y1 78762 78761 2026-08-25T10:50:54Z Aɣaras iḍlan 2610 /* */ 78762 wikitext text/x-wiki Yat '''tmzzuɣrt''' tga yan wamun n itran d ugḍṛuṛ d warragn ann lli gratsn llanin, ismun tn unzaɣ n tnzzaɣt. Mgalant kigan n tmzzuɣar ɣ tiddi nnsnt (gr 2.000 ar 500.000 n usggʷas n tifawt ɣ tzuri) ula ɣ talɣa nnsnt. Aẓnẓaṛ lli d ittkkan timzzuɣar ar ittajja imassann ad tnt aṭṭun f tmzzuɣar ttyawmyarnin d tmzzuɣar ttdmarnin, nna ɣ llan id msbgr-itran. Igrawn n tmzzuɣar lli ittyannayn ɣ umɣrad ar asn aqqran s igdadn d id magʷr-igdadn. Tuggt n tmzzuɣar ar ilkkm umwan nnsn gr 10 id mlyar d 13.6 id mlyar n usggʷas. Ilin kra gisnt druɣ ad lkmn amwan n umɣrad nit s ugayyu nns, lli ittyarun ɣ wattayn n 13.8 id mlyar n usggʷas ayad. Ar ttɣaln imassann n itran is d tamzzuɣrt lli kullu imẓẓiyn ɣ id xtilli ttyawssannin, tbayn ɣ wattayn n 500 mlyun n usggʷas ayad. Iẓḍaṛ ad munnt tmzzuɣar, ad ttyawsnmalant ɣ kra n tgrummatin llan gisnt kra n tmiḍi niɣ d ma fllas idrusn ɣ igmamn ismun tn uzday n tnzzaɣt lli illan gratsn. Imskiwn flinin yaḍnin, mi ttinin tismunayn (clusters), ẓḍarnt ad yili gisnt ifḍan n yimazalln. Tigrawin ad d tismunayn tzḍarnt ula nttnti ad ttusnmalant ɣ tismunayn tixatarin (superclusters), lli ur ismun kra n uzday n ljadibiyya. Tismunayn ad tixatarin, d idɣarn lli ixwan, d "igudar" n yimazalln, ula timskarin yaḍnin mqqurnin, nttnti a ibnnun azṭṭa amagnaw (cosmic web) n tanga (matière) ɣ lkwun ad. == Tisuɣal == 1008xlxqd67kuvz5oq0azviox636prd 78763 78762 2026-08-25T11:01:03Z Aɣaras iḍlan 2610 /* */ 78763 wikitext text/x-wiki Yat '''tmzzuɣrt''' tga yan wamun n itran d ugḍṛuṛ d warragn ann lli gratsn llanin, ismun tn unzaɣ n tnzzaɣt. Mgalant kigan n tmzzuɣar ɣ tiddi nnsnt (gr 2.000 ar 500.000 n usggʷas n tifawt ɣ tzuri) ula ɣ talɣa nnsnt. Aẓnẓaṛ lli d ittkkan timzzuɣar ar ittajja imassann ad tnt aṭṭun f tmzzuɣar ttyawmyarnin d tmzzuɣar ttdmarnin, nna ɣ llan id msbgr-itran. Igrawn n tmzzuɣar lli ittyannayn ɣ umɣrad ar asn aqqran s igdadn d id magr-igdadn. Asafla n tmzzuɣar ar ilkkm umwan nnsnt gr 10 id mlyar d 13.6 id mlyar n usggʷas. Ilint kra gisnt druɣ ad lkmnt amwan n umɣrad nit s ugayyu nns, lli ittyarun ɣ wattayn n 13.8 id mlyar n usggʷas ayad. Ar ttɣaln imassann n itran is d tamzzuɣrt lli kullu imẓẓiyn ɣ id xtilli ttyawssannin, tbayn ɣ wattayn n 500 mlyun n usggʷas ayad. Iẓḍaṛ ad munnt tmzzuɣar, ad ttyawsnmalant ɣ kra n tgrummatin llan gisnt kra n tmiḍi niɣ d ma fllas idrusn ɣ igmamn ismun tn uzday n tnzzaɣt lli illan gratsn. Imskiwn flinin yaḍnin, mi ttinin imdadayn (clusters), iẓḍaṛ ad gisn yili afḍan n tmzzuɣar. Tigrummatin ad d imdadayn ad iẓḍar ula nttni ad ttyawsnmalan ɣ magr-imdadayn, lli ur ismun kra n uzday n tnzzaɣt. Id magʷr-imdadayn, d idɣarn uganin, d "iɣrban" n tmzzuɣar, ula imskiwn flinin yaḍnin, nttni ad iskarn aẓṭṭa agnnan n tanga ɣ umɣrad ad. == Tisuɣal == n4gem2pk55lscv6y2981n6nry7s3rsg 78764 78763 2026-08-25T11:01:50Z Aɣaras iḍlan 2610 /* */ 78764 wikitext text/x-wiki Yat '''tmzzuɣrt''' tga yan wamun n itran d ugḍṛuṛ d warragn ann lli gratsn llanin, ismun tn unzaɣ n tnzzaɣt. Mgalant kigan n tmzzuɣar ɣ tiddi nnsnt (gr 2.000 ar 500.000 n usggʷas n tifawt ɣ tzuri) ula ɣ talɣa nnsnt. Aẓnẓaṛ lli d ittkkan timzzuɣar ar ittajja imassann ad tnt aṭṭun f tmzzuɣar ttyawmyarnin d tmzzuɣar ttdmarnin, nna ɣ llan id msbgr-itran. Igrawn n tmzzuɣar lli ittyannayn ɣ umɣrad ar asn aqqran s igdadn d id magr-igdadn. Asafla n tmzzuɣar ar ilkkm umwan nnsnt gr 10 id mlyar d 13.6 id mlyar n usggʷas. Ilint kra gisnt druɣ ad lkmnt amwan n umɣrad nit s ugayyu nns, lli ittyarun ɣ wattayn n 13.8 id mlyar n usggʷas ayad. Ar ttɣaln imassann n itran is d tamzzuɣrt lli kullu imẓẓiyn ɣ id xtilli ttyawssannin, tbayn ɣ wattayn n 500 mlyun n usggʷas ayad.<ref name=":0">{{Bdr awib |date=2023-06-09 |title=Galaxies - NASA Science |url=https://science.nasa.gov/universe/galaxies/ |access-date=2026-08-25 |language=en-US}}</ref> Iẓḍaṛ ad munnt tmzzuɣar, ad ttyawsnmalant ɣ kra n tgrummatin llan gisnt kra n tmiḍi niɣ d ma fllas idrusn ɣ igmamn ismun tn uzday n tnzzaɣt lli illan gratsn. Imskiwn flinin yaḍnin, mi ttinin imdadayn (clusters), iẓḍaṛ ad gisn yili afḍan n tmzzuɣar. Tigrummatin ad d imdadayn ad iẓḍar ula nttni ad ttyawsnmalan ɣ magr-imdadayn, lli ur ismun kra n uzday n tnzzaɣt. Id magʷr-imdadayn, d idɣarn uganin, d "iɣrban" n tmzzuɣar, ula imskiwn flinin yaḍnin, nttni ad iskarn aẓṭṭa agnnan n tanga ɣ umɣrad ad.<ref name=":0" /> == Tisuɣal == m52yw2t66uozy2z35a9ogvdh21wniaz 78765 78764 2026-08-25T11:03:45Z Aɣaras iḍlan 2610 /* */ 78765 wikitext text/x-wiki Yat '''tmzzuɣrt''' tga yan wamun n itran d ugḍṛuṛ d warragn ann lli gratsn llanin, ismun tn unzaɣ n tnzzaɣt. Mgalant kigan n tmzzuɣar ɣ tiddi nnsnt (gr 2.000 ar 500.000 n usggʷas n tifawt ɣ tzuri) ula ɣ talɣa nnsnt. Aẓnẓaṛ lli d ittkkan timzzuɣar ar ittajja imassann ad tnt aṭṭun f tmzzuɣar ttyawmyarnin d tmzzuɣar ttdmarnin, nna ɣ llan id msbgr-itran. Igrawn n tmzzuɣar lli ittyannayn ɣ umɣrad ar asn aqqran s igdadn d id magr-igdadn.<ref>{{Bdr awib |last=rédaction |first=la |date=2013-01-02 |title=Définition {{!}} Galaxie : qu&#039;est-ce que c&#039;est ? {{!}} sciences |url=https://www.futura-sciences.com/sciences/definitions/univers-galaxie-36/ |access-date=2026-08-25 |website=Futura |language=fr-FR}}</ref> Asafla n tmzzuɣar ar ilkkm umwan nnsnt gr 10 id mlyar d 13.6 id mlyar n usggʷas. Ilint kra gisnt druɣ ad lkmnt amwan n umɣrad nit s ugayyu nns, lli ittyarun ɣ wattayn n 13.8 id mlyar n usggʷas ayad. Ar ttɣaln imassann n itran is d tamzzuɣrt lli kullu imẓẓiyn ɣ id xtilli ttyawssannin, tbayn ɣ wattayn n 500 mlyun n usggʷas ayad.<ref name=":0">{{Bdr awib |date=2023-06-09 |title=Galaxies - NASA Science |url=https://science.nasa.gov/universe/galaxies/ |access-date=2026-08-25 |language=en-US}}</ref> Iẓḍaṛ ad munnt tmzzuɣar, ad ttyawsnmalant ɣ kra n tgrummatin llan gisnt kra n tmiḍi niɣ d ma fllas idrusn ɣ igmamn ismun tn uzday n tnzzaɣt lli illan gratsn. Imskiwn flinin yaḍnin, mi ttinin imdadayn (clusters), iẓḍaṛ ad gisn yili afḍan n tmzzuɣar. Tigrummatin ad d imdadayn ad iẓḍar ula nttni ad ttyawsnmalan ɣ magr-imdadayn, lli ur ismun kra n uzday n tnzzaɣt. Id magʷr-imdadayn, d idɣarn uganin, d "iɣrban" n tmzzuɣar, ula imskiwn flinin yaḍnin, nttni ad iskarn aẓṭṭa agnnan n tanga ɣ umɣrad ad.<ref name=":0" /> == Tisuɣal == ios2oapn35durd3wxj67kfcs7b6ag3u 78766 78765 2026-08-25T11:05:02Z Aɣaras iḍlan 2610 /* */ 78766 wikitext text/x-wiki Yat '''tmzzuɣrt''' tga yan wamun n itran d ugḍṛuṛ d warragn ann lli gratsn llanin, ismun tn unzaɣ n tnzzaɣt. Mgalant kigan n tmzzuɣar ɣ tiddi nnsnt (gr 2.000 ar 500.000 n usggʷas n tifawt ɣ tzuri) ula ɣ talɣa nnsnt. Aẓnẓaṛ lli d ittkkan timzzuɣar ar ittajja imassann ad tnt aṭṭun f tmzzuɣar ttyawmyarnin d tmzzuɣar ttdmarnin, nna ɣ llan id msbgr-itran. Igrawn n tmzzuɣar lli ittyannayn ɣ umɣrad ar asn aqqran s igdadn d id magr-igdadn.<ref>{{Bdr awib |last=rédaction |first=la |date=2013-01-02 |title=Définition {{!}} Galaxie : qu&#039;est-ce que c&#039;est ? {{!}} sciences |url=https://www.futura-sciences.com/sciences/definitions/univers-galaxie-36/ |access-date=2026-08-25 |website=Futura |language=fr-FR}}</ref> Asafla n tmzzuɣar ar ilkkm umwan nnsnt gr 10 id mlyar d 13.6 id mlyar n usggʷas. Ilint kra gisnt druɣ ad lkmnt amwan n umɣrad nit s ugayyu nns, lli ittyarun ɣ wattayn n 13.8 id mlyar n usggʷas ayad. Ar ttɣaln imassann n itran is d tamzzuɣrt lli kullu imẓẓiyn ɣ id xtilli ttyawssannin, tbayn ɣ wattayn n 500 mlyun n usggʷas ayad.<ref name=":0">{{Bdr awib |date=2023-06-09 |title=Galaxies - NASA Science |url=https://science.nasa.gov/universe/galaxies/ |access-date=2026-08-25 |language=en-US}}</ref> Iẓḍaṛ ad munnt tmzzuɣar, ad ttyawsnmalant ɣ kra n tgrummatin llan gisnt kra n tmiḍi niɣ d ma fllas idrusn ɣ igmamn ismun tn uzday n tnzzaɣt lli illan gratsn. Imskiwn flinin yaḍnin, mi ttinin imdadayn (clusters), iẓḍaṛ ad gisn ilin wafḍan n tmzzuɣar. Tigrummatin ad d imdadayn ad iẓḍar ula nttni ad ttyawsnmalan ɣ magr-imdadayn, lli ur ismun kra n uzday n tnzzaɣt. Id magʷr-imdadayn, d idɣarn uganin, d "iɣrban" n tmzzuɣar, ula imskiwn flinin yaḍnin, nttni ad iskarn aẓṭṭa agnnan n tanga ɣ umɣrad ad.<ref name=":0" /> == Tisuɣal == e905awd245sor4hteebzzpts4p25318 78767 78766 2026-08-25T11:05:39Z Aɣaras iḍlan 2610 /* */ 78767 wikitext text/x-wiki Yat '''tmzzuɣrt''' tga yan wamun n itran d ugḍṛuṛ d warragn ann lli gratsn llanin, ismun tn unzaɣ n tnzzaɣt. Mgalant kigan n tmzzuɣar ɣ tiddi nnsnt (gr 2.000 ar 500.000 n usggʷas n tifawt ɣ tzuri) ula ɣ talɣa nnsnt. Aẓnẓaṛ lli d ittkkan timzzuɣar ar ittajja imassann ad tnt aṭṭun f tmzzuɣar ttyawmyarnin d tmzzuɣar ttdmarnin, nna ɣ llan id msbgr-itran. Igrawn n tmzzuɣar lli ittyannayn ɣ umɣrad ar asn aqqran s igdadn d id magr-igdadn.<ref>{{Bdr awib |last=rédaction |first=la |date=2013-01-02 |title=Définition {{!}} Galaxie : qu&#039;est-ce que c&#039;est ? {{!}} sciences |url=https://www.futura-sciences.com/sciences/definitions/univers-galaxie-36/ |access-date=2026-08-25 |website=Futura |language=fr-FR}}</ref> Asafla n tmzzuɣar ar ilkkm umwan nnsnt gr 10 id mlyar d 13.6 id mlyar n usggʷas. Ilint kra gisnt druɣ ad lkmnt amwan n umɣrad nit s ugayyu nns, lli ittyarun ɣ wattayn n 13.8 id mlyar n usggʷas ayad. Ar ttɣaln imassann n itran is d tamzzuɣrt lli kullu imẓẓiyn ɣ id xtilli ttyawssannin, tbayn ɣ wattayn n 500 mlyun n usggʷas ayad.<ref name=":0">{{Bdr awib |date=2023-06-09 |title=Galaxies - NASA Science |url=https://science.nasa.gov/universe/galaxies/ |access-date=2026-08-25 |language=en-US}}</ref> Iẓḍaṛ ad munnt tmzzuɣar, ad ttyawsnmalant ɣ kra n tgrummatin llan gisnt kra n tmiḍi niɣ d ma fllas idrusn ɣ igmamn ismun tn uzday n tnzzaɣt lli illan gratsn. Imskiwn flinin yaḍnin, mi ttinin imdadayn (clusters), iẓḍaṛ ad gisn ilin wafḍan n tmzzuɣar. Tigrummatin ad d imdadayn ad iẓḍar zaɣd nttni ad ttyawsnmalan ɣ magr-imdadayn, lli ur ismun kra n uzday n tnzzaɣt. Id magʷr-imdadayn, d idɣarn uganin, d "iɣrban" n tmzzuɣar, ula imskiwn flinin yaḍnin, nttni ad iskarn aẓṭṭa agnnan n tanga ɣ umɣrad ad.<ref name=":0" /> == Tisuɣal == 61zo6jb8kylsurwq3cjb1tgrb48zj3p 78768 78767 2026-08-25T11:07:18Z Aɣaras iḍlan 2610 /* */ 78768 wikitext text/x-wiki {{databox|en=galaxy}} Yat '''tmzzuɣrt''' tga yan wamun n itran d ugḍṛuṛ d warragn ann lli gratsn llanin, ismun tn unzaɣ n tnzzaɣt. Mgalant kigan n tmzzuɣar ɣ tiddi nnsnt (gr 2.000 ar 500.000 n usggʷas n tifawt ɣ tzuri) ula ɣ talɣa nnsnt. Aẓnẓaṛ lli d ittkkan timzzuɣar ar ittajja imassann ad tnt aṭṭun f tmzzuɣar ttyawmyarnin d tmzzuɣar ttdmarnin, nna ɣ llan id msbgr-itran. Igrawn n tmzzuɣar lli ittyannayn ɣ umɣrad ar asn aqqran s igdadn d id magr-igdadn.<ref>{{Bdr awib |last=rédaction |first=la |date=2013-01-02 |title=Définition {{!}} Galaxie : qu&#039;est-ce que c&#039;est ? {{!}} sciences |url=https://www.futura-sciences.com/sciences/definitions/univers-galaxie-36/ |access-date=2026-08-25 |website=Futura |language=fr-FR}}</ref> Asafla n tmzzuɣar ar ilkkm umwan nnsnt gr 10 id mlyar d 13.6 id mlyar n usggʷas. Ilint kra gisnt druɣ ad lkmnt amwan n umɣrad nit s ugayyu nns, lli ittyarun ɣ wattayn n 13.8 id mlyar n usggʷas ayad. Ar ttɣaln imassann n itran is d tamzzuɣrt lli kullu imẓẓiyn ɣ id xtilli ttyawssannin, tbayn ɣ wattayn n 500 mlyun n usggʷas ayad.<ref name=":0">{{Bdr awib |date=2023-06-09 |title=Galaxies - NASA Science |url=https://science.nasa.gov/universe/galaxies/ |access-date=2026-08-25 |language=en-US}}</ref> Iẓḍaṛ ad munnt tmzzuɣar, ad ttyawsnmalant ɣ kra n tgrummatin llan gisnt kra n tmiḍi niɣ d ma fllas idrusn ɣ igmamn ismun tn uzday n tnzzaɣt lli illan gratsn. Imskiwn flinin yaḍnin, mi ttinin imdadayn (clusters), iẓḍaṛ ad gisn ilin wafḍan n tmzzuɣar. Tigrummatin ad d imdadayn ad iẓḍar zaɣd nttni ad ttyawsnmalan ɣ magr-imdadayn, lli ur ismun kra n uzday n tnzzaɣt. Id magʷr-imdadayn, d idɣarn uganin, d "iɣrban" n tmzzuɣar, ula imskiwn flinin yaḍnin, nttni ad iskarn aẓṭṭa agnnan n tanga ɣ umɣrad ad.<ref name=":0" /> == Tisuɣal == 4kf8cz44eih13tvqvgly52h20jzky26