ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="shn">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး</sitename>
    <dbname>shnwiki</dbname>
    <base>https://shn.wikipedia.org/wiki/%E1%81%BC%E1%82%83%E1%82%88%E1%82%81%E1%80%B0%E1%80%9D%E1%80%BA%E1%82%81%E1%82%85%E1%81%B5%E1%80%BA%E1%82%88</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.3</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ၶိုၵ်ႉတွၼ်း</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဢုပ်ႇၵုမ်</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ဢုပ်ႇၵုမ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဢုပ်ႇၵုမ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ၾၢႆႇ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဢုပ်ႇၵုမ် ၾၢႆႇ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မီႇတီႇယႃႇဝီႇၶီႇ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ဢုပ်ႇၵုမ် မီႇတီႇယႃႇဝီႇၶီႇ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ထႅမ်းပလဵတ်ႉ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ဢုပ်ႇၵုမ် ထႅမ်းပလဵတ်ႉ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ဢုပ်ႇၵုမ် လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ပိူင်ထၢၼ်ႈ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ဢုပ်ႇၵုမ် ပိူင်ထၢၼ်ႈ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ၵိူၼ်ႇတူ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">တွၼ်ႈဢုပ်ႇ ၵိူၼ်ႇတူ</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">ပိူင်လိူင်း</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">ဢုပ်ႇၵုမ် ပိူင်လိူင်း</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မေႃႇၵျူး</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ဢုပ်ႇၵုမ် မေႃႇၵျူး</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>373</id>
    <revision>
      <id>126086</id>
      <parentid>106720</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T04:34:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saimawnkham</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉၶေႃႈမုၼ်း</comment>
      <origin>126086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49292" sha1="nvhanuj61iuztc27ji78v68ne434tj4" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = တႃႈလိူဝ်ႇ
|settlement_type = [[ဝဵင်းၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ဝဵင်းၼႂ်းၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ]]
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မိူင်းမၢၼ်ႈ
|pushpin_map_caption = ဢွင်ႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
|image_skyline = Mandalay montage မန္တလေ 2020.png
|imagesize = 250px
|image_caption =
|image_map = 
|map_caption = 
|subdivision_type = မိူင်း
|subdivision_name = {{ၸွမ်ပိဝ်|မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ}}
|subdivision_type1 = [[ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ၸႄႈတိူင်း]]
|subdivision_name1 = {{ၸွမ်ပိဝ်|ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ}}
|subdivision_type2 = [[ၸႄႈတွၼ်ႈၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ၸႄႈတွၼ်ႈ]]
|subdivision_name2 = [[ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇ]]
|subdivision_type3 = 
|subdivision_name3 = 
|unit_pref = Imperial
|area_total_km2 = 163.84
|population = 
|population_total =  ၁,၂၂၅,၁၃၃
|population_urban = 
|population_rural = 
|population_as_of = သဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ၼပ်ႉႁူဝ်ႁိူၼ်း ၂၀၁၄ 
|population_footnotes = &lt;ref name=un&gt;{{Cite web |url=http://esa.un.org/unup/index.asp?panel=2 |title=United Nations World Urbanization Prospects, 2007 revision |accessdate=24 January 2009 |publisher=The United Nations Population Division |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081218103032/http://esa.un.org/unup/index.asp?panel=2 |archivedate=18 December 2008 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=mdy-150&gt;{{Cite web | url=http://www.mmtimes.com/no471/n001.htm | title=Mandalay marks 150th birthday | author=Zon Pann Pwint, Minh Zaw and Khin Su Wai | date=18–24 May 2009 | work=The Myanmar Times | accessdate=20 March 2018 | archivedate=2 June 2009 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20090602044006/http://www.mmtimes.com/no471/n001.htm }}&lt;/ref&gt;
|population_blank1_title = ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်း
|population_blank1       = [[ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႊ|မၢၼ်ႊ]]၊ [[ၵူၼ်းၶိူဝ်း ဢိၼ်းတီးယႃး|ဢိၼ်းတီးယႃး]]၊[[ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶႄႇ|ၶႄႇ]]၊ [[ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး|တႆး]]
|population_blank2 =  [[ထေရဝႃတ|ထေႇရဝႃႇတ ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ]]၊ [[ၽႃႇသႃႇၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇ|ၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇ]]၊ [[ၽႃႇသႃႇႁိၼ်ႇတူႇ| ႁိၼ်ႇတူႇ]]၊ [[ၽႃႇသႃႇ ဢိတ်ႇသလၢမ်ႇ|ဢိတ်ႇသလၢမ်ႇ]]
|population_blank2_title = သႃႇသၼႃႇၵိူဝ်းယမ်
|population_density_km2 = auto
|leader_title = 
|coordinates = {{Coord|21.96937|96.09534|region:MM|format=dms|display=inline, title}}
|elevation_ft = 70 
|elevation_m = 
|timezone = [[လၵ်းၸဵင်ၶၢဝ်းယၢမ်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|MST]]
|utc_offset = +06:30
|area_code = 2 (mobile: 20,69, 90)&lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | title=Myanmar Area Codes | accessdate=2018-03-20 | archivedate=2009-12-01 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar }}&lt;/ref&gt;
|website = {{URL|http://www.goldencity.asia}}
}}

'''ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ''' ({{lang-my|မန္တလေးမြို့}}), ({{lang-en|Mandalay}}) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ မၢႆသွင် ၼႂ်း [[မိူင်းမၢၼ်ႈ|မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ]] ၼႆႉသေ ပဵၼ်[[ၸႄႈလူင်|ၸႄႈလူင်]]တီႈ [[တႃႈလိူဝ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်း|ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ]]ယဝ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ်သဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ၼပ်ႉႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 2014 ၼၼ်ႉသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးၵႂႃႇ 1,225,553 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ၵႆႇယၢၼ်ၵၼ်တင်း ဝဵင်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး [[ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ|ဝဵင်ႈတႃႈၵုင်ႈ]] 445 လၵ်းသေ မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇ [[ၼမ်ႉၵဵဝ်|မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်]]ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းသၢပ်ႇလႅၼ် ၸႄႈလူင်တႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်း 6 ၸႄႈဝဵင်းသေ ၵႅမ်ၸႄႈဝဵင်း မီးဝႆႉယူႇ 1 ဝဵင်းယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းႁေႃၶမ်း [[ပၢၼ်ၶုၼ်ၵူင်းပွင်ႇ|ပၢၼ်ၶုၼ်ၵူင်းပွင်ႇ]] ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း တႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ။  ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း [[ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇ]] တႃႇ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊ ပွတ်းၼိူဝ်မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ [[ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ]] ယဝ်ႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ယႂ်ႇထီႉသွင်ယဝ်ႉ။ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ မီးတီႈပွတ်းၵႅၼ်ၵၢင် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ် ၾိင်ႈမျႅၼ်ႇမႃႇ မီးၸုတုမ်ၵၼ်ဝႆႉၵေႃႈၸႂ်ႈယဝ်ႉ။ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆ လႆႈလတ်းၶၢမ်ႈမႃး ပၢၼ်သၢမ်ပၢၼ်ယဝ်ႉသေတႃႉ တိုၵ်ႉမီးလွင်ႈလိုဝ်းလင်ဝႆႉယူႇ။ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ၼႂ်း 100 ပီၼၼ်ႉ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇၺႃးၽေးၾႆး၊ လႆႈထုၵ်ႇၺႃးတၢမ်ႇ [[သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်|သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်]]လႄႈ လႆႈမီးလွင်ႈလူႉလႅဝ်မႃးသေ တႃႉ ၶိုၼ်းမႄႈတင်ႈၶိုၼ်းမႂ်ႇမႃးယူႇ။
မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇၵျုႁွင်ႇ 21 တီႇၵရီႇ 98 မိတ်ႉၼိတ်ႉလႄႈ လွင်ႇၵျီႇၵျုဢွၵ်ႇ 96 တီႇၵရီႇ 08 မိတ်ႉၼိတ်ႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းပဵၼ်ဝဵင်းႁေႃႇၶမ်း မိူင်းမၢၼ်ႈ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းလႄႈ ၶူဝ်းပူၺ်ႈမိူဝ်ႈမိုၼ်ႉၵွၼ်ႇၼႆႉ ၵိုတ်းဝႆႉတင်းၼမ်တင်းလၢႆယဝ်ႉ။

== သၢႆပိုၼ်း ==

မိူဝ်ႈပီ 1857 ၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ ရႁၢၼ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် ဢၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းသေတႃႉ [[ၶုၼ်မင်းတုင်း|ၶုၼ်မင်းတုင်း]] တႄႇတင်ႈမႃး ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေး) ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ(မၢၼ်းတလေး) ၼႆႉ တေႃႇထိုင် ပီ (1860-1885) မိူဝ်ႈပႆႇထိုင် ပၢင်တိုၵ်း [[သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢင်းၵိတ်ႉပွၵ်ႉထိသၢမ်|သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢင်းၵိတ်ႉပွၵ်ႈထိသၢမ်]] မိူဝ်ႈပီ 1885 ၼၼ်ႉၼႆ ပဵၼ်မႃး ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ ၶုၼ်မၢၼ်ႈ ဢၼ်လွတ်ႈလႅတ်း မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉၽၢႆႇသၢႆႉ ၼိူဝ်ၽင်ႇၼမ်ႉမႄႈၵဵဝ်သေ မီးၼႂ်းၵႄႈ မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် လႄႈ [[သၼ်လွႆတႆး|သၼ်လွႆတႆး]] တၢင်းၵႂၢင်ႈမၼ်းမီး 8 လၵ်းသေ ပဵၼ်တီႈၼႃႈလိၼ်ပဵင်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ 25 လၵ်းပၼ်မူၼ်းသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 1963 ၼၼ်ႉ လၢမ်းဝႃႈ မီး 215,426 ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။ မီး 38 ပွၵ်ႉ၊ လင်ႁိူၼ်းမီး 35000 ၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၵူႈမဵဝ်း ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇသဝ်းၼင်ႇ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၾိင်ႈၾႃႉယႃႇသီႇတႄႉ မႆႉသေ ႁႅင်ႈႁွင်ဝႆႉယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ &quot;ရတၼႃႇပူင်ႇ&quot; ၼႆသေတႃႉ ဝၢႆးလင်မႃး ဢိင်ၸွမ်းၸိုဝ်ႈ &quot;[[လွႆတႃႈလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေးတွင်ႇ)|မၢၼ်းတလေးတွင်ႇ]]&quot; သေ ၸင်ႇလႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ &quot;မၢၼ်းတလေး&quot; ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။

=== တႃႈလိူဝ်ႇ ၵၢပ်ႈပၢၼ်ၶူဝ်ႇလူဝ်ႇၼီႇ (၁၈၈၅ တေႃႇ ၁၉၄၈)===

ဝၢႆးသေ ပၢင်သိုၵ်း ဢင်းၵိတ်ႉ - မၢၼ်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ် ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈပီ 1885 ၼၼ်ႉ မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ လႆႈသုမ်း လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃသေ တူၵ်းတႂ်ႈမိုဝ်း ဢင်းၵိတ်ႉၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈၶၢႆႉဢဝ် ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ၵႂႃႇပဵၼ်တႃႈၵုင်ႈသေတႃႉ ဢၼ်ပဵၼ်ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ဝဵင်းပဵၼ်ၵႅၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပၼ်ယူပ်ႈယွမ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၶဝ်တႄႇၵေႃႇသၢင်ႈပၼ် ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇလူတ်ႉလႅၼ်း မိူဝ်ႈပီ 1889 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1925 ၼၼ်ႉၸမ်ႉ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇပၼ် [[ၸၼ်ႉၸွမ်ႉတႃႈလိူဝ်ႇ|ၶေႃးလဵၵ်ႉတႃႈလိူဝ်ႇ]] မႃးယူဝ်ႉ။

ၵၢပ်ႈပၢၼ်ၶူဝ်ႇလူဝ်ႇၼီႇၼၼ်ႉ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ လႆႈပဵၼ်ဝဵင်းၵႅၼ်ၵၢင် တွၼ်ႈတႃႇပူင်သွၼ် လွင်ႈၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ လႄႈ ပၢႆးမွၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ လႆႈၶၢမ်ႇတၢမ်ႇ သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင် ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းမႃးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1942၊ လိူၼ်ဢေႇပႄႇ 3 ဝၼ်းၼၼ်ႉ [[မိူင်းၵျပၢၼ်ႇ|ၵျပၢၼ်ႇ]]ၶဝ် ဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ်သေ ၶဝ်ႈတိုၵ်းလႄႈ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ လႆႈလူႉလႅဝ်ၵႂႃႇ ႁႃႈပုၼ်ႈသၢမ်ပုၼ်ႈသေ ၵူၼ်း 2000 လႆႈတၢႆယွၼ်ႉမၼ်းယဝ်ႉ။


=== တႃႈလိူဝ်ႇ ပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် (1948 တေႃႇ ယၢမ်းလဵဝ်) ===

ဝၢႆးသေ လႆႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ ၵႃႈတီႈ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် မိူဝ်ႈပီ 1948 ၼၼ်ႉယဝ်ႉယဝ်ႈၵေႃႈ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ သိုပ်ႇပဵၼ်ဝဵင်း ၵႅၼ်ၵၢင်တွၼ်ႈတႃႇ ၾိင်ႈငႄႈ၊ ပၢႆးပႆႇၺႃႇ လႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈပႆႇထိုင် 1991 ၶၢဝ်းယၢမ်းၼၼ်ႉ တီႈပွတ်းၼိူဝ် မိူင်းမၢၼ်ႈ (မျႅၼ်ႇမႃႇ) ၼႆႉ မီး [[ၸၼ်ႉၸွမ်တႃႈလိူဝ်ႇ|ၸၼ်ႉၸွမ်တႃႈလိူဝ်ႇ]]၊ [[ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမေႃယႃတႃႈလိူဝ်ႇ|ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမေႃယႃတႃႈလိူဝ်ႇ]] လႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးသိုၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်း။ တီႇၵရီႇၶေႃးလဵၵ်ႉ တီႈဝဵင်းဢွၼ်ႇၵမ်ႈၽွင်ႈၵူၺ်း မႃးၵွင်ႉၵၼ်တီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်တႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉသေသွၼ်ယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈပီ 1959 လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆး တႃႈလိူဝ်ႇတဵမ်ပၢၵ်ႇပီ ၵႃႈတီႈ တိၼ်လွႆတႃႈလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေးတွင်ႇ) ၼၼ်ႉသေ ယင်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တသဵၵ်ႉၶွင်းမႃးၵွၼ်ႇ။

လၢၵ်ႈထၢၵ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈပႃႇတီႇလဵဝ် (1962-1988) ၼႆႉ ယွၼ်ႉၸႂ်ႉလၢႆးၵၢၼ်ႁပ်ႉၽၵ်းတူ မႃးလႄႈ ၽၢင်ႁၢင်ႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ လႆႈတူၵ်းယွမ်းလူင်းမႃး။ မိူဝ်ႈၸဝ်ႉ 1980 ၼၼ်ႉ လင်ႁိူၼ်းတႅမ်ႇ ဢၼ်မႂ်ႇ ဢွၵ်ႇမႃးတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးလႅင်တၢင်းၼမ်သေ ပေႃးလႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းလႅင် (စက်ဘီးမြို့တော်) ဝႃးၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၾႆးမႆႈမိူဝ်ႈ 1981 လိူၼ်မေႇၼၼ်ႉသေ လင်ႁိူၼ်း လႆႈလူႉသုမ်းၵႂႃႇ မွၵ်ႈ 6000 လင်ၼႆႉသေ ၵူၼ်း 36000 ပၢႆ လႆႈပဵၼ်ၵူၼ်းၽၢၼ်ႁိူၼ်းၽၢၼ်ယေးၵႂႃႇယဝ်ႉ။ 1984 လိူၼ်မၢၶျ်ႉ 24 ဝၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၾႆးမႆႈထႅင်ႈလႅင်ႈ လင်ႁိူၼ်း 2700 လႆႈလူႉသုမ်းၵႂႃႇသေ ၵူၼ်း 23000 လႆႈၽၢၼ်ႁိူၼ်းၽၢၼ်ယေးၵႂႃႇထႅင်ႈ။ ယွၼ်ႉလွင်ႈၾႆးမႆႈၸိူင်ႉၼၼ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ထိူင်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 2008 လိူၼ်ၾႅပ်ႉဝႃႇရီႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၾႆးလႆႈမႆႈ ၵၢတ်ႈလူင် ယတၼႃႇပူင်ႇ ဢၼ်ယႂ်ႇထီႉသွင် တီႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၾႆးဢၼ်မႆႈထႅင်ႈ ယႂ်ႇယႂ်ႇလူင်လူင်ၼႆႉ မႆႈမိူဝ်ႈ ပီ 2009 လိူၼ်ၾႅပ်ႉဝႃႇရီႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မႆႈၵႂႃႇ လင်ႁိူၼ်း 320 လင်သေ ၵူၼ်း 1600 လႆႈၽၢၼ်ႁိူၼ်းၽၢၼ်ယေးၵႂႃႇ။

== ဢွင်ႇတီႈၸိူဝ်းလိုဝ်းလင် ==

* [[ၽြႃးလူင် မႁႃႇမုၼိ (ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ)|ၽြႃးလူင် မႁႃႇမုၼိ]]၊
* [[လွႆတႃႈလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေးတွင်ႇ)|လွႆတႃႈလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေးတွင်ႇ)]] လႄႈ [[ၽြႃးၵျွၵ်ႉတေႃႇၵျီး (ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ)|ၽြႃးၵျွၵ်ႉတေႃႇၵျီး]]၊
* [[ၽြႃးၵုတူဝ်ႇတေႃႇ (ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ)|ၵုတူဝ်ႇတေႃႇ]]၊
* [[ၵွင်းမူး ၸၼ်ႇတႃႇမုၼိ|ၸၼ်ႇတႃႇမုၼိ]]၊
* [[ယၢၼ်ႇၵိၼ်းတွင်ႇ (လွႆယၢၼ်ႇၵိၼ်း)|ယၢၼ်ႇၵိၼ်းတွင်ႇ]]၊
* [[ယေႇတၶုၼ်ႇတွင်ႇ (လွႆၼမ်ႉတူၵ်းတၢတ်ႇ)|ယေႇတၶုၼ်ႇတွင်ႇ]]၊
* [[တွင်ႇပျူင်း|တွင်ႇပျူင်း]]၊
* [[ယတၼႃႉၵူႇ|ယတၼႃႉၵူႇ]]၊
* [[ၽြႃးသူၺ်ႇၸႃႇယၢၼ်ႇ|ၽြႃးသူၺ်ႇၸႃႇယၢၼ်ႇ]]၊
* [[တွင်ႇတမၢၼ်ႇဢိၼ်း (ၼွင်တွင်ႇတမၢၼ်ႇ)|တွင်ႇတမၢၼ်ႇဢိၼ်း]] လႄႈ [[ၶူဝ်ဢူးပဵင်ႇ|ၶူဝ်ဢူးပဵင်ႇ]]၊
* [[ႁေႃၶမ်းတႃႈလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေး ၼၢၼ်းတေႃႇ)|ႁေႃၶမ်းတႃႈလိူဝ်ႇ]] ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။


=== မႁႃႇမုၼိ ===
{{Main|ၽြႃးလူင် မႁႃႇမုၼိ(တႃႈလိူဝ်ႇ)}}
[[File:Mahamuni Image.JPG|thumb|right|ၽြႃးလူင် မႁႃႇမုၼိ]]
ႁူၼ်ႁၢင်ႈ ၽြႃးလူင် မႁႃႇမုၼိ ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် တီႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၵေႃးတမ ဢဝ်ဢၢႆဢူၵ်းမၼ်းၸဝ်ႈ ပၼ် 7 ပွၵ်ႈလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ မီးၸႂ် ၼႆယဝ်ႉ။ ပၢၼ် ပူဝ်းတေႃႇၽယႃး [[ၶုၼ်ပတူင်ႇ|ၶုၼ်ပတူင်ႇ]] မိူဝ်ႈပီ 1784 ၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း ၸဝ်ႈၵႅမ်မိူင်း ဢူးပေႃႇၼႆႉ ၵႂႃႇပၢင်းမႃးတီႈ [[ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ|ရၶႅင်ႇ]] ၼႆယဝ်ႉ။

=== လွႆတႃႈလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေႈတွင်ႇ) ===

{{Main|လွႆတႃႈလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေးတွင်ႇ)}}
[[File:Mandalay Hill, Myanmar.JPG|thumb|right|လွႆတႃႈလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေးတွင်ႇ)]]

လွႆမၢၼ်းတလေးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေး) ယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈ တၢင်ႉသုင် ၼႃႈပၢင်ႇလၢႆႇ 230 မီႇတႃႇယဝ်ႉ။ တႄႇဝႆႉၵွင်းမူးတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ လွႆမၢၼ်းတလေးၼႆႉ မိူၼ်မႂ်းသုမ်ႇမုင်းဝႆႉတီႈၼိူဝ် ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇဝႆႉလႄႈ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈၼိူဝ်လွႆမၢၼ်းတလေးၼၼ်ႉတူၺ်းၼႆ တေလႆႈႁၼ် ႁူဝ်ဝဵင်းၵဝ်ႇ၊ ၶူးဝဵင်းလႄႈ ၽၢင်ႈႁၢင်ႈယဵမ်ႈ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးမုင်ႈတူၺ်း ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇၼႆ တေလႆႈႁၼ် သၼ်လွႆတႆးသေ ပေႃးမုင်ႈတူၺ်း ၽၢႆႇတူၵ်းသမ်ႉတေလႆႈႁၼ် ၽင်ႇၼမ်ႉၵဵဝ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ မၢၼ်းတလေး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းလုၵ်ႉတီႈ 'မဏ္ဍလ' ဢၼ်ဝႃႈ 'မဏ္ဍလေး' ၼႆသေ ဝၢႆးၼႆႉ ၸင်ႇပဵၼ်မႃး 'မန္တလေး' ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈပွင်ႇမၼ်းၼႄႉ ပဵၼ်တီႈလိၼ် မူၼ်ႈသိူဝ်းသႃႇယႃႇ ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈဝႃႈ လုၵ်ႉတီႈ 'မန္ဓရေး' သေ လၢႆႈပဵၼ်မႃးၼႆၵေႃႈဝႃႈ။ တီႈပွင်ႇမၼ်းတႄႉ ပဵၼ်တီႈ ဢၼ်မီးၽုင်းဢူ ၼႆၵေႃႈဝႃႈ။ ၵမ်ႈၽွင်းၵေႃႈဝႃႈ မိူဝ်ႈပၢၼ်ပူးၵမ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပဵၼ်လွႆ ဢၼ် ၶုၼ်သျိၼ်ႇၸေႃး မိၼ်းၵလေး မႃးထင်သဝ်းၵႂႃႇလႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ မိၼ်းၵလေးတွင်ႇ ၼႆသေ ဝၢႆးၼႆႉပဵၼ်မႃး မၢၼ်းတလေးတွင်ႇ ၼႆၵေႃႈဝႃႈ။ ယွၼ်ႉၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းလွႆၼၼ်ႉ မႃးတင်ႇဝဵင်းလႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ဝဵင်းမၢၼ်းတလေး ၼႆၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ဝႃႈယဝ်ႉ။ &lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)&lt;/ref&gt;


=== ႁၢင်ႈႁေႃ တႃႈလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေး ၼၢၼ်းတေႃႇ) ===

{{Main|ႁေႃၶမ်းမၢၼ်းတလေး (ႁေႃၶမ်းတႃႈလိူဝ်ႇ)}}
ႁေႃၶမ်းလူင်တႃႈလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေးၼၢၼ်းတေႃႇ) ဢၼ်ဢဝ်ၶူးဝႄးလႄႈ ႁူဝ်ဢုတ်ႇလူင် ၵင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႈတီႈ ဢၼ် [[ၶုၼ်ၵူင်းပွင်ႇ|ၶုၼ်ၵူင်းပွင်ႇ]] ၶဝ် ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းမႃးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်း [[သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်|သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်]] ၼၼ်ႉ ၵမ်းၵမ်းထုၵ်ႇၺႃး မၢၵ်ႇပွႆႇသႂ်ႇလႄႈ လႆႈလူႉလႅဝ်ၵႂႃႇသေတႃႉ ဝၢႆးလင်မႃး ၶိုၼ်းမႄးၵေႃႈတင်ႈ ႁၢင်ႈႁေႃ မျႃႉၼၢၼ်းၸၢမ်ႇၵျေႃႇ မႃးယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းႁေႃမၢၼ်းတလေးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်းပွတ်းၵၢင်ၶဝ် ဢဝ်ပၵ်းႁဵတ်းတီႈယူႇၶဝ်ဝႆႉလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် တေၶဝ်ႈဢႅဝ်ႇလေႇၼႂ်းမၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇပေႃးငၢႆႈ။

== ၽၢႆႇတေႃႉသူင်ႇလႄႈ ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ ==

ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ယွၼ်ႉမီးဝႆႉတီႈ ၵႅၼ်ၵၢင်မိူင်းမၢၼ်ႈ (မျႅၼ်ႇမႃႇ) လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ သူင်ႇၶူဝ်းတေႃႉၶူဝ်းၵႂႃႇမႃးၸူး မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈဝႆႉပဵၼ်ၵႅၼ်မၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းတႄႉ ႁူမ်ႈဝႃႈမီး လူတ်ႉၵႃးပၢတ်ႉၸ် ပၼ်ဝဵင်းယူႇသေတႃႉ ဢမ်ႇပေႃးဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵမ်ႉၼမ်ၼႆႉဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉ လႅင် လႄႈ လူတ်ႉၶိူင်ႈ ၵူၺ်း။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ယင်းႁွင်ႉဝႃႈပဵၼ် ဝဵင်းလႅင် ၼႆသေတႃႉ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ သမ်ႉပေႃးတေလႆႈႁွင်ႉဝႃႈပဵၼ် ဝဵင်းလူတ်ႉၶိူင်ႈ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။

=== သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်===

မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉ [[တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၶျၢၼ်းမျႃႉတႃႇၸီႇ တႃႈလိူဝ်ႇ|တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၶျၢၼ်းမႃႉတႃႇၸီႇ]] မႃးသေ ၽိူဝ်ႇထိုင် ပီ 2000 မႃး ၶၢမ်ႇသဵင်ႈငိုၼ်း တေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ 150 လၢၼ်ႉသေၵေႃႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇမႃး [[တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်း တႃႈလိူဝ်ႇ|တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်း တႃႈလိူဝ်ႇ]] ၵႃႈတီႈ [[ဝဵင်းတတႃးဢူး]] ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵႆယၢၼ်ၵၼ်တင်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ 28 လၵ်းယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ [[သၢႆႁိူဝ်းမိၼ် ၸိူဝ်းပၵ်းၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်ၼႂ်းမိူင်း]] ဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်ႈလူင်းသေ ၸိူဝ်းပဵၼ် သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းတႄႉ ၵွင်ႉသိုပ်ႇမိၼ်ၸူး [[မိူင်းၶႄႇ|မိူင်းၶႄႇ]]၊ [[ဝဵင်းၶူၺ်းမိၼ်ႈ]]၊ [[မိူင်းထႆး|မိူင်းထႆး]] [[ဝဵင်းမိူင်းၵွၵ်ႇ]]၊ [[မိူင်းသိင်ႇၵႃႇပူႇ|မိူင်းသိင်ႇၵႃႇပူႇ]] ဝဵင်းသိင်ႇၵႃႇပူႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

=== သၢႆၼမ်ႉ ===

ႁူမ်ႈဝႃႈ တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း လႄႈ တၢင်းလူတ်ႉၵႃး ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးသေတႃႉ ဢၼ်ပဵၼ်မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉတႄႉ သိုပ်ႇပဵၼ်တီႈဢၼ်တေႃႉသူင်ႇ ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ၼမ်ႉမၼ်း၊ ၵိူဝ်၊ မၢၵ်ႇၽိတ်ႉ၊ မႆႉပွင်လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်တၢင်ႇၸိူဝ်းယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။

=== တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း ===

တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ ၼႆႉ မၼ်းမီႈတီႈ တၢင်းၽႄဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ (မျႅၼ်ႇမႃႇ)ယူႇ။ လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းလိူဝ်ႇသေ ဢဝ်တင်းသၢႆလူတ်ႉလဵၼ်း ၵႂႃႇၸူးလႆႈ [[ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ]]၊ [[ၼေႇပျီႇတေႃႇ|ၼေႇပျီႇတေႃႇ]]၊ [[ဝဵင်းပၢင်ႇဢူး]]၊ [[ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ]]၊ [[ဝဵင်းမူင်ႇယႂႃႇ]]၊ [[ဝဵင်းပၶူၵ်ႉၵူႇ]]၊ [[ဝဵင်းၵၢတ်ႇလိုဝ်း|ဝဵင်းၵလေး]]၊ [[ဝဵင်းၵၢၼ်ႉၵေႃး]]၊ [[ဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇ]]၊ [[ဝဵင်းၵေႃလၢင်း|ဝဵင်းၵေႃလၢင်း (ၵေႃးလိၼ်း)]]၊ [[ဝဵင်းၼပႃး]]၊ [[ဝဵင်းၵၢၼ်ႉပလူႇ]]၊ [[ဝဵင်းမိူင်းယၢင်း|ဝဵင်းမိူင်းယၢင်း (မူဝ်းၺိၼ်း)]]၊ [[ဝဵင်းႁူဝ်ပၢင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်|ဝဵင်းႁူဝ်ပၢင်ႇ (ႁူဝ်ႇပိၼ်ႇ)]]၊ [[ဝဵင်းမိူင်းၵွင်း|ဝဵင်းမိူင်းၵွင်း (မူဝ်းၵွင်း)]]၊ [[ဝဵင်းၸႄႈၼႃး|ဝဵင်းၸႄႈၼႃး (မျိတ်ႉၵျီးၼႃး)]] ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။

တီႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း မီး လူတ်ႉလဵၼ်းထၢတ်ႈ ပၼ်ႇႁွပ်ႇဝဵင်းသေတႃႉ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပိူင်လူတ်ႉလဵၼ်းထၢတ်ႈပၼ်ႇဝဵင်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။


=== တၢင်းလူတ်ႉၵႃး ===

ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢွင်ႈတီႈလီ တွၼ်ႈတႃႇၵပ်းသိုပ်ႇၸူး မိူင်းဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇ ၸိူဝ်းပဵၼ် မိူင်းၶႄႇ လႄႈ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်းဢေးသျႃးၼႆႉၵေႃႈ လတ်းၶၢမ်ႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
* သၢႆတၢင်းလူတ်ႉၵႃး မျႅၼ်ႇမႃႇ - ၶႄႇ : သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉၵႃး တႃႈလိူဝ်ႇ - တၵွင်း - မၢၼ်ႈမေႃႇ - ၸႄႈၼႃး၊ သဵၼ်ႈတၢင်း တႃႈလိူဝ်ႇ - မိူင်းၵုတ်ႈ - မၢၼ်ႈမေႃႇ၊ သဵၼ်ႈတၢင်း တႃႈလိူဝ်ႇ - လႃႈသဵဝ်ႈ - မူႇၸေႊ
* သၢႆတၢင်းလူတ်ႉၵႃး မျႅၼ်ႇမႃႇ - ဢိၼ်းတီးယႃး : တႃႈလိူဝ်ႇ - ၸႄႈၵႅင်း - မူင်ႇယႂႃႇ - ၵလေးဝ - တူပ်းမိုဝ်း (တမူး)
* သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် တႃႈၵုင်ႈ - ၼေႇပျီႇတေႃႇ - တႃႈလိူဝ်ႇ


== ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ==

ဢိင်ၼိူဝ်ၶေႃႈလၢမ်း ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉသေႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ မိူဝ်ႈပီ 2007 ၼၼ်ႉ တင်းသဵင်ႈ မီးမွၵ်ႈ 1 လၢၼ်ႉ ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉလွင်ႈတိူဝ်းတွၼ်းႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းလႄႈ ပေႃးထိုင် ပီ 2025 မႃးၼႆ ၵူၼ်းယူႇၼႂ်းဝဵဝ်းၼႆႉ တေမီးမႃးမွၵ်ႈ 1.5 လၢၼ်ႉၼႆႉၼႆ လႆႈလၢမ်းဝႆႉမီးၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ဝဵင်းၾိင်ႈငႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ (မျႅၼ်ႇမႃႇ) ၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 20 ပၢႆၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶႄႇၶဝ် လႆႈၸိုမ်းၶဝ်ႈမႃးသေ ၾိင်ႈငႄႈၶႄႇၵေႃႈ လႆႈၸိုမ်းၶဝ်ပႃးမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶႄႇၼႆႉ ၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈ ၶႅပ်းမႂ်တူဝ် ဢဝ်ၶဝ်ႈၸွမ်းတြႃးမၼ်း။ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ လူႇထုတေႃႇဢမႃႇ ဝႃႈမႃး &quot;ၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇၼၢၼ်ႇၶဝ်ၼႆ့ ဢမ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသိုၵ်းသေ ၶႂၢၵ်ႈမိူင်းမႃး&quot; ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႈၵူၼ်းယူႇၼႂ်းဝဵင်းၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶႄႇ မီးဝႆႉ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 30 တေႃႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 40 ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၶိူဝ်း ဢိၼ်းတီးယႃးၶဝ်ၵေႃႈ ယူႇသဝ်း တီႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။

ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ၼႆႉ ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇပိူင်လူင်မၼ်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းၶႄႇတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉၸွမ်း တႅဝ်းၵၢတ်ႇၶႄႇ လႄႈ ၸွမ်းၵၢတ်ႇၸေးၶျူဝ်ႇ ၼၼ်ႉယူႇ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းၽႃႇသႃႇ ဢင်းၵိတ်ႉတႄႉၵေႃႈ ဝႆႉပဵၼ် ၽႃႇသႃႇၶေႃႈၵႂၢမ်း ထီႉသၢမ်သေ လၢတ်ႈယူႇယဝ်ႉ။

== ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ==

ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ဝဵင်းပိူင်လူင် တွၼ်ႈတႃႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီး မိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းၵၢင်လႄႈ ပွတ်းၼိူဝ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ သၢႆတၢင်းလွင်ႈၵႃႉၶူဝ်းၸူး ၼွၵ်ႈမိူင်း ၼင်ႇ [[မိူင်းၶႄႇ|မိူင်းၶႄႇ]] လႄႈ [[မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး|ဢိၼ်းတီးယႃး]]ၼႆႉ လႆႈလတ်းၶၢမ်ႈ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉပဵၼ် လွင်ႈၽႅၼ်ႇပူဝ်း၊ တတ်းၽႃႇ သူၺ်း တၢင်ႇသီ သႅင်ၶဵဝ်၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၶူဝ်းမႆႉ၊ ၵၢၼ်ဢဝ်သႅင်ႁၢင်ႈၶိူင်ႈ၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်း ၽြႃးႁိၼ်ၶၢဝ် လႄႈ ႁူၼ်ႁၢင်ႈၽြႃႈမႆႉ၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်း ၶႅပ်းငိုၼ်း၊ ၶႅပ်းၶမ်း၊ ၶမ်းသိူင်း ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

== ၸႄႈဝဵင်း ==
ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉတႂ်ႈၽွင်းငၢမ်းဢုပ်ႇပိူင်ႇ ၵေႃႇမတီႇႁူၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶႅပ်ႇလိၼ် တီႈၼႂ်း ၵေႃႇမတီႇႁူၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်းယႂ်ႇ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ မၼ်းပႃးဝႆႉ ၸေႈဝဵင်း (7) ဝဵင်းယဝ်ႉ။
* [[ၸႄႈဝဵင်းဢွင်ႇမျေႇတႃႇၸၢၼ်ႇ]]
* [[ၸႄႈဝဵင်းၶျၢၼ်းဢေးတႃႇၸၢၼ်ႇ]]
* [[ၸႄႈဝဵင်းၶျၢၼ်းမျႃႉတႃႇၸီႇ]]
* [[ၸႄႈဝဵင်းမႁႃႇဢွင်ႇမျေႇ]]
* [[ၸႄႈဝဵင်းပျီႇၵျီးတၶုၼ်ႇ]]
* [[ၸႄႈဝဵင်းဢမရပူႇရ]]
* [[ၸႄႈဝဵင်းပတဵင်ႇၵျီး]]

== ၸၼ်ႉၸွမ် လႄႈ ၶေႃးလဵၵ်ႉ ==
# [[ၸၼ်ႉၸွမ် ဝဵင်းလိူဝ်ႇ |ၸၼ်ႉၸွမ် ဝဵင်းလိူဝ်ႇ ]]
# [[ၸၼ်ႉၸွမ် ယတၼႃႇပူင်ႇ|ၸၼ်ႉၸွမ် ယတၼႃႇပူင်ႇ]]
# [[ၸၼ်ႉၸွမ် ပၢႆးၵေႃႇသၢင်ႈ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ|ၸၼ်ႉၸွမ် ပၢႆးၵေႃႇသၢင်ႈ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ]]
# [[ၸၼ်ႉၸွမ် ပၢႆးမေႃယႃ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ|ၸၼ်ႉၸွမ် ပၢႆးမေႃယႃ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ]]
# [[ၸၼ်ႉၸွမ် ၽႃႇသႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း ဝဵင်းလိူဝ်ႇ|ၸၼ်ႉၸွမ် ၽႃႇသႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း ဝဵင်းလိူဝ်ႇ]]
# [[ၸၼ်ႉၸွမ် ၶွမ်ႇၽိဝ်းတိူဝ်ႇ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ|ၸၼ်ႉၸွမ် ၶွမ်ႇၽိဝ်းတိူဝ်ႇ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ]]
# [[ၸၼ်ႉၸွမ် ပၢႆးယႃႈယႃ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ|ၸၼ်ႉၸွမ် ပၢႆးယႃႈယႃ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ]]
# [[ၸၼ်ႉၸွမ် ပၢႆး​ဢႃႇယႃး ဝဵင်းလိူဝ်ႇ|ၸၼ်ႉၸွမ် ပၢႆး​ဢႃႇယႃး ဝဵင်းလိူဝ်ႇ]]
# [[ၸၼ်ႉၸွမ် ပၢႆးမေႃယႃ ၽၢႆႇၶဵဝ်ႈ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ|ၸၼ်ႉၸွမ် ပၢႆးမေႃယႃ ၽၢႆႇၶဵဝ်ႈ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ]]
# [[ၸၼ်ႉၸွမ် သွၼ်တီႈၵႆ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ|ၸၼ်ႉၸွမ် သွၼ်တီႈၵႆ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ]]
# [[ၸၼ်ႉၸွမ် ပၢႆးမေႃၽၢႆႇယႃႈယႃ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ|ၸၼ်ႉၸွမ် ပၢႆးမေႃၽၢႆႇယႃႈယႃ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ]]

== ၾိင်ႈငႄႈ လႄႈ ပၢႆးမွၼ်း ==
တီႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ တႄႇဢဝ် ၶၢဝ်းဢွၵ်ႇဝႃႇ ႁၢၼ်ႉတေႃႇပေႃးထိုင် လိူၼ်သီႇၼႆႉ ပွႆးပေႃးသိုပ်ႇပေႃးတၢမ်းၵၼ်လူင်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ပွႆးၽြႃး၊ ပွႆးၵထိၼ်ႇ၊ ပွႆးလူႇ၊ ပွႆးယၢတ်ႇၼမ်ႉၵျွင်း၊ ပွႆးမုၼ်ၸဝ်ႈလွၼ်ႇ၊ ပွႆးပၢင်ၶႅၵ်ႇ၊ ပွႆးဝၼ်းၵိူတ်ႇ၊ ပွႆးယွင်ႈၵုင်ႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ​ယဝ်ႉ။ ပေႃးပဵၼ် ပွႆးၽြႃးၼႆႉ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ် သႂ်ႇပႃး ၸၢတ်ႈသႅင်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေၵွၼ်ႇဢေႃႈ။

== တီႈလီၶဝ်ႈၸႂ် ==
# [[သူၼ်သတ်း ယတၼႃႇပူင်ႇ|သူၼ်သတ်း ယတၼႃႇပူင်ႇ]]
# [[သူၼ်လူင်ငဝ်ႈဝဵင်း|သူၼ်လူင်ငဝ်ႈဝဵင်း]]
# [[သူၼ်မၼေႃႇယမၢၼ်ႇ|သူၼ်မၼေႃႇယမၢၼ်ႇ]]

== ဝဵင်းပီႈၼွင်ႉၵၼ် == 
* သီႇရီႇပုၼ်ႇ၊ မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျိူဝ်း
* ၶူၺ်းမိင်ႈ၊ မိူင်းၶႄႇ
* ၽၼွၼ်းပိၼ်ႇ၊ မိူင်းၵမ်ႇပေႃးတီးယိူဝ်း

==ၾိင်ႈၾႃႉ==
{{Weather box
| location     = တႃႈလိူဝ်ႇ (1981–2010, သုင်သုတ်း 1889–တေႃႇယၢမ်းလဵဝ်)
| metric first = y
| single line  = y
|Jan record high C = 37.2
|Feb record high C = 39.2
|Mar record high C = 42.8
|Apr record high C = 48.0
|May record high C = 45.0
|Jun record high C = 42.0
|Jul record high C = 41.6
|Aug record high C = 39.8
|Sep record high C = 43.4
|Oct record high C = 39.2
|Nov record high C = 38.5
|Dec record high C = 34.0
|year record high C = 48.0
| Jan high C = 29.6
| Feb high C = 32.7
| Mar high C = 36.6
| Apr high C = 38.9
| May high C = 36.9
| Jun high C = 35.2
| Jul high C = 35.1
| Aug high C = 34.3
| Sep high C = 34.0
| Oct high C = 33.4
| Nov high C = 31.1
| Dec high C = 29.1
|year high C = 33.9
| Jan low C = 13.7
| Feb low C = 16.0
| Mar low C = 20.4
| Apr low C = 24.7
| May low C = 25.9
| Jun low C = 26.1
| Jul low C = 26.2
| Aug low C = 25.8
| Sep low C = 25.4
| Oct low C = 24.0
| Nov low C = 19.9
| Dec low C = 15.4
|year low C = 22.0
|Jan record low C = 8.0
|Feb record low C = 10.0
|Mar record low C = 12.8
|Apr record low C = 13.0
|May record low C = 17.4
|Jun record low C = 20.0
|Jul record low C = 20.0
|Aug record low C = 19.5
|Sep record low C = 20.5
|Oct record low C = 18.5
|Nov record low C = 11.1
|Dec record low C = 7.6
|year record low C = 7.6
| rain colour = green
| Jan rain mm = 0.9
| Feb rain mm = 3.8
| Mar rain mm = 5.8
| Apr rain mm = 40.4
| May rain mm = 130.0
| Jun rain mm = 99.5
| Jul rain mm = 74.7
| Aug rain mm = 132.9
| Sep rain mm = 157.1
| Oct rain mm = 130.7
| Nov rain mm = 36.4
| Dec rain mm = 4.9
| year rain mm = 817.1
| Jan rain days = 0.4
| Feb rain days = 0.4
| Mar rain days = 0.4
| Apr rain days = 3.3
| May rain days = 8.3
| Jun rain days = 7.2
| Jul rain days = 5.9
| Aug rain days = 8.7
| Sep rain days = 8.1
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 2.8
| Dec rain days = 0.7
| year rain days = 53.0
| Jan humidity = 68
| Feb humidity = 58
| Mar humidity = 49
| Apr humidity = 50
| May humidity = 66
| Jun humidity = 73
| Jul humidity = 71
| Aug humidity = 76
| Sep humidity = 76
| Oct humidity = 77
| Nov humidity = 74
| Dec humidity = 72
| year humidity = 68
| Jan sun = 309
| Feb sun = 280
| Mar sun = 301
| Apr sun = 291
| May sun = 267
| Jun sun = 208
| Jul sun = 182
| Aug sun = 168
| Sep sun = 215
| Oct sun = 223
| Nov sun = 269
| Dec sun = 278
| year sun = 2991
| source 1 = [[Norwegian Meteorological Institute|Norwegian Meteorological Institute]] (average high and average low, and rainfall 1981–2010),&lt;ref name=&quot;metno&quot;&gt;{{Cite web | archiveurl = https://web.archive.org/web/20181008145507/http://met-xpprod.customer.enonic.io/publikasjoner/met-report/met-report-2017/_/attachment/download/a3bf1468-4e93-486a-aa3f-4bea3871cffa:b8f39ba9ecfbde7d7c6da8ca769f4a1a96d61d39/MyanmarClimateReportFINAL24Oct2017.pdf | archivedate = 8 October 2018 | url = http://met-xpprod.customer.enonic.io/publikasjoner/met-report/met-report-2017/_/attachment/download/a3bf1468-4e93-486a-aa3f-4bea3871cffa:b8f39ba9ecfbde7d7c6da8ca769f4a1a96d61d39/MyanmarClimateReportFINAL24Oct2017.pdf | title = Myanmar Climate Report | publisher = Norwegian Meteorological Institute | pages =26-36  | accessdate = 8 October 2018}}&lt;/ref&gt;  World Meteoroglogical Organization (rainy days 1961–1990),&lt;ref name=&quot;WMO&quot;&gt;{{Cite web | archiveurl = https://web.archive.org/web/20120506125832/http://worldweather.wmo.int/180/c00588.htm| archivedate = 6 May 2012 | url = http://worldweather.wmo.int/180/c00588.htm | title = World Weather Information Service – Mandalay | publisher = World Meteorological Organization | accessdate = 23 February 2013}}&lt;/ref&gt; Meteo Climat (record highs and lows)&lt;ref name = meteoclimat&gt;
{{Cite web 
| url = http://meteo-climat-bzh.dyndns.org/index.php?page=stati&amp;id=1512
| title = Station Mandalay 
| publisher = Meteo Climat 
|language = French 
| accessdate = 11 June 2016}}&lt;/ref&gt;
| source 2 = Danish Meteorological Institute (sun and relative humidity, 1931–1960)&lt;ref name=DMI&gt;{{Cite web | last1 = Cappelen | first1 = John | last2 = Jensen | first2 = Jens | archiveurl = https://web.archive.org/web/20130427173827/http://www.dmi.dk/dmi/tr01-17.pdf | archivedate = 27 April 2013 | url = http://www.dmi.dk/dmi/tr01-17.pdf | work = Climate Data for Selected Stations (1931–1960) | title = Myanmar – Mandalay | page = 188 | publisher = Danish Meteorological Institute | language = Danish | accessdate = 23 February 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130427173827/http://www.dmi.dk/dmi/tr01-17.pdf |date=27 April 2013 }}&lt;/ref&gt;
| date     = January 2016}}

==ႁွင်ႈၼႄ==

&lt;gallery&gt;
File:Mandalay kuthodaw.jpg| ၽြႃးၵုတူဝ်ႇတေႃႇ
File:Atumashi monastery.JPG|ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ဢတုမသျိ
File:Kone Yoe mosque, Mandalay, Myanmar.JPG|ပလီႇၵူင်းယူဝ်း(သဵၼ်ႈတၢင်းပီႇ 26)
File:Mandalay Fort Wall.jpg|ႁူဝ်ႉလူင်ဝဵင်းႁေႃၶမ်း မၢၼ်းတလေး
File:Mandalay Street.JPG|တၢင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ
File:Mandalay, Myanmar.jpg|ႁၢင်ႈၽၢႆႇၼႃႈ [[တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ|တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းလူင်]] 
File:Pariyatti Sasana University, Mandalay.jpg|ၸၼ်ႉၸွမ် ပရိယတ်ႉတိသႃႇသၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်း
File:Mandalay Hill view, Myanmar.JPG|လွႆမၢၼ်းတလေး (လွႆဝဵင်းလိူဝ်ႇ)
File:University of Dental Medicine, Mandalay, Myanmar.jpg|ၸၼ်ႉၸွမ် ပၢႆးမေႃယႃၶဵဝ်ႈ
File:University of Mandalay entrance, Myanmar.jpg|တၢင်းၶဝ်ႈ ၸၼ်ႉၸွမ် ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ
File:University of Mandalay, Myanmar.jpg|ၸၼ်ႉၸွမ် ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ
File:University of Foreign Languages, Mandalay, Myanmar.jpg|ၸၼ်ႉၸွမ် ၽႃႇသႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း (တီႈၵဝ်ႇ)
&lt;/gallery&gt;

==ၽိုၼ်ဢိင်==
&lt;references/&gt;


==ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆၼွၵ်ႈ==

{{ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ}}
{{DEFAULTSORT:တႃႈလိူဝ်ႇ}}
[[Category:ဝဵင်းၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇ]]</text>
      <sha1>nvhanuj61iuztc27ji78v68ne434tj4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထႅမ်းပလဵတ်ႉ:Did you know</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1173</id>
    <revision>
      <id>126071</id>
      <parentid>8627</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T00:38:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saimawnkham</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ဢမ်ႇဢွၵ်ႇယၢၼ် လွင်ႈပိၼ်ႇၽၢႆႇသေ Saimawnkham ၶၢႆႉဝႆႉ ၼႃႈလိၵ်ႈ [[ထႅမ်းပလဵတ်ႉ:Did you know]] တေႃႇ [[ထႅမ်းပလဵတ်ႉ:ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁူႉယူႇႁႃႉ]]: မႄးလၢႆႈၸိုဝ်ႈ</comment>
      <origin>8626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1403" sha1="1lqdqyrs05uza2z58x0890kfqk2dpvh" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;float:right;margin:0.5em 0.9em 0.4em 0&quot;&gt;[[File:Wikipedia-logo-200.png|right|thumb|{{my|ဝီႇၶီႇၽီးတီးယိူဝ်း}}]]&lt;/div&gt;
{{my|ဝီႇၶီႇၽီးတီးယိူဝ်း ၼႆႉ ပဵၼ်ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁူမ်ႈၵၼ် တႅမ်ႈထတ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉ ဝႅပ်ႇယၢင်ႇ ဝႅပ်ႉသၢႆႉ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဝီႇၶီႇ ၼၼ်ႉသေ သၢင်ႈႁႂ်ႈတႃႇၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁူမ်ႈၵၼ် တႅမ်ႈထတ်းလႆႈၼၼ်ႉ။ ၵူၼ်းတင်းၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈထတ်းမူၼ်ႉမႄးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယိူဝ်း တိူဝ်းလီဢွၼ်တွၼ်းသေၵဝ်ႇယူႇယဝ်ႉ။ တီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယိူဝ်းတႆးၼႆႉ တေလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၾွၼ်ႉၸိူဝ်းဢၼ် သၢင်ႈၸွမ်း လၵ်းၸဵင်ယူႇၼီႇၶူတ်ႉ 5.2 သေ တႅမ်ႈလႆႈ ထတ်းလႆႈယူႇဢေႃႈ။}} ('''[[Wikipedia|more...]]''')
&lt;br&gt;</text>
      <sha1>1lqdqyrs05uza2z58x0890kfqk2dpvh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126072</id>
      <parentid>126071</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T00:42:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saimawnkham</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ဢမ်ႇဢွၵ်ႇယၢၼ် လွင်ႈပိၼ်ႇၽၢႆႇသေ Saimawnkham ၶၢႆႉဝႆႉ ၼႃႈလိၵ်ႈ [[ထႅမ်းပလဵတ်ႉ:ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁူႉယူႇႁႃႉ]] တေႃႇ [[ထႅမ်းပလဵတ်ႉ:Did you know]]: မႄးလၢႆႈၸိုဝ်ႈ</comment>
      <origin>8626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1403" sha1="1lqdqyrs05uza2z58x0890kfqk2dpvh" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;float:right;margin:0.5em 0.9em 0.4em 0&quot;&gt;[[File:Wikipedia-logo-200.png|right|thumb|{{my|ဝီႇၶီႇၽီးတီးယိူဝ်း}}]]&lt;/div&gt;
{{my|ဝီႇၶီႇၽီးတီးယိူဝ်း ၼႆႉ ပဵၼ်ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁူမ်ႈၵၼ် တႅမ်ႈထတ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉ ဝႅပ်ႇယၢင်ႇ ဝႅပ်ႉသၢႆႉ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဝီႇၶီႇ ၼၼ်ႉသေ သၢင်ႈႁႂ်ႈတႃႇၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁူမ်ႈၵၼ် တႅမ်ႈထတ်းလႆႈၼၼ်ႉ။ ၵူၼ်းတင်းၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈထတ်းမူၼ်ႉမႄးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယိူဝ်း တိူဝ်းလီဢွၼ်တွၼ်းသေၵဝ်ႇယူႇယဝ်ႉ။ တီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယိူဝ်းတႆးၼႆႉ တေလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၾွၼ်ႉၸိူဝ်းဢၼ် သၢင်ႈၸွမ်း လၵ်းၸဵင်ယူႇၼီႇၶူတ်ႉ 5.2 သေ တႅမ်ႈလႆႈ ထတ်းလႆႈယူႇဢေႃႈ။}} ('''[[Wikipedia|more...]]''')
&lt;br&gt;</text>
      <sha1>1lqdqyrs05uza2z58x0890kfqk2dpvh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထႅမ်းပလဵတ်ႉ:Today's featured article</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1429</id>
    <revision>
      <id>126076</id>
      <parentid>63080</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T02:24:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saimawnkham</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉၶေႃႈမုၼ်း</comment>
      <origin>126076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5913" sha1="rkb45pwvmdml2bn4w5w5wowkb25l10g" xml:space="preserve">[[File:Flag of Shan State.svg|thumb|ၸွမ်ပိဝ်ၸိုင်ႈတႆး]]
'''ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး''' ဢမ်ႇၼၼ် '''ဝၼ်းမိူင်းတႆး''' ဢမ်ႇၼၼ် '''ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး''' ၼႆႉ တီႈတေႉမၼ်း ပဵၼ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈတွင်းမၢႆလွင်ႈဝၼ်းထီႈၸဵတ်း၊ လိူၼ်ထူၼ်ႈသွင်(ၾႅပ်ႇပႂႃႇရီႇ) ပီႊ 1947 ၼီႈ တီႈဝဵင်းပၢင်လူင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊  ဢၼ်ၽူႈတၢင်တူဝ်ၸုမ်းတႆး၊ ၶၢင်၊ ၶျၢင်း ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း တႄးႁူတ်ႈသၼ်လွႆၶဝ် လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၽွမ်ႉၸႂ်ၵၼ် တႃႇႁူမ်ႈႁွမ်းဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃႈတီႈၶုၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 

==တၢင်းလမ်ႇလွင်ႈဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး==

7. 2. 1947 ၼီႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းလၢၵ်ႈလၢႆးလူင်ဝၼ်းၼိူင်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်းတႆးပၢၼ်မႂ်ႇ။ ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်တင်ႈလၵ်းထၢၼ်သၢၵ်ႈသေႇ ဢၼ်ၸႅင်ႈၼႄလႆႈဝႃႈ တႆးပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းလူင်ဢၼ်ၼိူင်ႈ ဢၼ်ႁူႉပွင်ႇလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ။ ပဵၼ်ဝၼ်းပိူင်းၼႄဝႃႈ တႆးမီးၸိူဝ်ႉမီးၶိူဝ်း၊ မီးမၢၼ်ႈမီးမိူင်း၊ ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမေႃၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ဢၼ်တႄႇတင်ႈလႆႈၸိုင်ႈမိူင်း၊ မီးလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈ၊ မီးတုင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸွမ်ပိဝ်ၸိုင်ႈမိူင်း၊ မီးၽဵင်းၵႂၢမ်းၸွမ်ပိဝ်တုင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶေႃၶေႃႈ ဢၼ်တူဝ်ႈတၼ်းၸႅင်ႈၼႄဝႃႈ ပဵၼ်ၶိူဝ်းလွတ်ႈလႅဝ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶီႈၶႃႈတႂ်ႈမိုဝ်းၽႂ်။ ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်တႅပ်းတတ်း သုၼ်ႇတၢင်းၽွၼ်းပၢင်ႈ လွင်ႈလီလွင်ႈၸႃႉ တႃႇပိုၼ်းတႆးမႃးဝၼ်းၼိူင်ႈ။ ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇလီလူင်လီလိုမ်းပႅတ်ႈ၊ ပဵၼ်ဝၼ်းထုၵ်ႇလီဢဝ်ယိုင်ႈယႂ်ႇတႃႇထၢတ်ႈၸႂ် ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းယူႇတႃႇသေႇၼၼ်ႉဝၼ်းၼိူင်ႈ။ ပဵၼ်ဝၼ်းၵၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၶိူဝ်းၵူၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးတင်းလၢႆ ၵူႊလၢႆလၢႆၶိူဝ်း လႆႈၸႂ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် ပဵၼ်ၼမ်ႉၼိူင်ႈၸႂ်လဵဝ်မႃးၼၼ်ႉဝၼ်းၼိူင်ႈ။ ပဵၼ်ဝၼ်း်ၸဝ်ႈၶႆႈၾႃႉၸိုင်ႈတႆးတင်းလၢႆ ႁူမ်ႈပႃးၵူၼ်းမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉတင်းသဵင်ႈ မေႃၽွမ်ႉႁူမ်ႈလႆႈၸႂ်ၵၼ် တႃႇၵေႃႇတင်ႈပဵၼ်လုမ်းလူင်တႅၼ်းၽွင်းမိူင်းတႆးလႄႈလိူၵ်ႈဢဝ်လႆႈၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်တၢင်တူဝ်မိူင်းတႆး (လူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈတႆးတူဝ်ႈတၼ်း)ဝႆႉထႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈၸႂ်ႈ။ ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈလႆႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ တႃႇၵေႃႇတင်ႈမုၵ်ႉၸုမ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၶိူဝ်းတႄးႁူတ်ႈသၼ်လွႆၼၼ်ႉၵေႃႈၸႂ်ႈ။ ပဵၼ်ဝၼ်းတမ်းမၼ်ႈလႆႈၸႂ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ တႃႇၸင်ႈၸႂ်ဢဝ်လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃႈ ပုၼ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵေႃႈၸႂ်ႈယဝ်ႉ။

==ဝၼ်းလဵဝ် လၢႆၸိုဝ်ႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်လၢႆသဵင်==

7. 2. 1947 ၼႆႉ လႆႈမီးမႃးလၢႆၸိုဝ်ႈ ၸွမ်းပိုၼ်းယၢမ်းၶၢဝ်းတၢင်းမၼ်းမႃးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇတႄႇႁွင်ႉမႃးဝႃႈ '''ဝၼ်းတႆး'''၊ '''ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး'''။ ဝၢႆးမႃး (ဝၢႆး 1974) ႁႂ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ '''ဝၼ်းမိူင်းတႆး'''(ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆးမိူင်းတႆး)၊ ဝၢႆးလင်မႃးသမ်ႉ ႁႂ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ဝၼ်းၸႄႈမိူင်းမိူင်းတႆး(ရှမ်းပြည်နယ်နေ့) ၼႆယဝ်ႉ။

('''[[ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး|ထႅင်ႈ...]]''')</text>
      <sha1>rkb45pwvmdml2bn4w5w5wowkb25l10g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1974</id>
    <revision>
      <id>126084</id>
      <parentid>124926</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T04:06:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saimawnkham</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>126084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45149" sha1="i9m84fb336iri7mjkj3b44fh285t81x" xml:space="preserve">{{Infobox official post
| post = ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ
| body = မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မျၢၼ်ႇမႃႇ
| native_name = {{lang|my|ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်‌ သမ္မတ}}
| insignia = State_Seal_of_the_Republic_of_the_Union_of_Myanmar.svg
| insigniasize = 
| insigniacaption = [[မိၵ်ႈမၢႆၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ|မိၵ်ႈမၢႆၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ]]
| insigniaalt = 
| flag = Flag of Myanmar.svg
| flagsize = 
| flagalt = 
| flagborder = 
| flagcaption = [[Flag of Myanmar]]
| image = Min Aun Hlaing at Tianjin (2025).jpg
| imagesize = 160px
| alt = 
| incumbent = [[မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ]]
| acting = 
| incumbentsince = 2026 ဢေႇပရႄႇ 3
| department = 
| style = [[:en:President (government title)|ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ]] (ဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းၵၢၼ်)&lt;br/&gt;[[:en:Excellency|ၸဝ်ႈၶုၼ်]] (တၢင်းၵၢၼ်)
| type = [[ၽူႈယႂ်ႇ ၸိုင်ႈမိူင်း]]
| status = 
| abbreviation = 
| member_of = [[ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်]]&lt;br/&gt;[[ၶွင်ႇသီႇ ၵႅတ်ႇၵင်ႈ လႄႈ ႁူမ်ႇလူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (မျၢၼ်ႇမႃႇ)|ၶွင်ႇသီႇ ၵႅတ်ႇၵင်ႈ လႄႈ ႁူမ်ႇလူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ]]
| reports_to = 
| residence = [[ႁေႃၸွမ်ၸိုင်ႈ၊ ၼေႇပျီႇတေႃႇ|ႁေႃၸွမ်ၸိုင်ႈ]]
| seat = [[ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ|ၼေႇပျီႇတေႃႇ]]
| nominator = [[လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်|သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်]]
| appointer = [[ၸုမ်းလိူၵ်ႈတၢင်ႇၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ|ၸုမ်းလိူၵ်ႈတၢင်ႇၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ]]
| appointer_qualified = 
| termlength = ႁႃႈပီ၊
| termlength_qualified = ၸၢင်ႈႁပ်ႉၵၢၼ်လႆႈထႅင်ႈ တႃႇဢႃႇယု သိုပ်ႇၼိုင်ႈ
| constituting_instrument = [[လၵ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ (2018)|လၵ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ]]
| precursor = [[:en:List of colonial governors of Burma|ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈ]]
| formation = {{start date and age|df=y|1948|1|4}}
| first = [[ၸဝ်ႈၶမ်းသိူၵ်ႈ (ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ)|ၸဝ်ႈၶမ်းသိူၵ်ႈ]]
| last = 
| abolished = 
| succession = 
| unofficial_names = 
| deputy = [[ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ]]
| salary = [[ငိုၼ်းၵျၢပ်ႈမျၢၼ်ႇမႃႇ|K]]5 လၢၼ်ႉ/US$ 2,385 တေႃႇလိူၼ်&lt;ref&gt;{{Cite web|url = https://www.mmtimes.com/news/nld-cuts-salaries-mps-ministers-saves-nearly-k6b.html|title = NLD cuts salaries of MPS, ministers, saves nearly K6b|date = 25 February 2019|access-date = 12 January 2020|archive-date = 30 November 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20211130102708/https://www.mmtimes.com/news/nld-cuts-salaries-mps-ministers-saves-nearly-k6b.html|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;
| website = {{URL|www.president-office.gov.mm}}
| footnotes = 
}}

{{ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပိုၼ်းပၢႆးမိူင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ}}

'''ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ''' ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈယႂ်ႇ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ [[မိူင်းမၢၼ်ႈ|မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ]]သေ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် [[ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်|ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်]]ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် [[ၸုမ်းလိူၵ်ႈတၢင်ႇၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ]] ၼၼ်ႉ ၵေႃႉ လိူၵ်ႈတၢင်ႇ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ၵေႃႇမတီႇသၢမ်ဢၼ် တီႈ ၸုမ်းလိူၵ်ႈတင်ႈၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉ သေၵေႃႈ လိူၵ်ႈဢဝ် ၼေႃႇၸွမ်ၸိုင်ႈယဝ်ႉ။ &lt;ref name=&quot;reu&quot;&gt;{{Cite news|url=http://in.reuters.com/article/2011/01/31/idINIndia-54526820110131?pageNumber=1|title=FACTBOX - Myanmar's new political structure|date=31 January 2011|work=Reuters|accessdate=21 August 2011|archivedate=6 October 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121006062243/http://in.reuters.com/article/2011/01/31/idINIndia-54526820110131?pageNumber=1|access-date=11 September 2018|archive-date=6 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121006062243/http://in.reuters.com/article/2011/01/31/idINIndia-54526820110131?pageNumber=1}}&lt;/ref&gt;

လုၵ်ႉတီႈ [[လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ|သၽႃးၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း]]၊ [[လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း|သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း]] လႄႈ တႅၼ်းၽွင်းတပ်ႉမတေႃႇ ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ် လဝ်ႈတၢင်ႇ ၼေႃႇၸွမ်ၸိုင်ႈ ၽၢႆႇၵေႃႉၵေႃႉယဝ်ႉ။ &lt;ref name=&quot;reu&quot;/&gt; ၸုမ်းလိူၵ်ႈတၢင်ႇၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ၼႆႉ ႁႂ်ႈတႅၼ်းၽွၼ်းသၽႃးၶဝ် ပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်တီႈ သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ၼေႃႇၸွမ်ၸိုင်ႈ ၵေႃႉဢၼ်လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၼမ်သေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇပဵၼ် ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းသေ ဢၼ်ၵိုတ်းသွင်ၵေႃႉၼၼ်ႉ ပဵၼ် [[ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း]] ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။&lt;ref name=&quot;reu&quot;/&gt;

ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ် [[ဝိၼ်းမျိၼ်ႉ၊ ဢူး (တႅၼ်းၽွင်းသၽႃး)|ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ]]သေ ယွၼ်.မၼ်းလႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၼမ်သေပိူၼ်ႈ တီႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတၢင်ႇ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈသၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 2018၊ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ်မႃးမႃး ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းယူႇယဝ်ႉ။

== သၢႆပိုၼ်း ==
မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ [[မိူင်းမၢၼ်ႈ|မိူင်းမၢၼ်ႈ]]ၼႆႉ ဝၢႆးသေလႆႈ လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶဝ် ၵႃႈတီႈဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် မိူဝ်ႈ 1948 လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 4 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႃႇၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇပဵၼ်ၽူႈယႂ်ႇၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈ ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈယႂ်ႇၸိုင်ႈမိူင်းသေတႃႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈယႂ်ႇၽၢႆႇၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင်ယဝ်ႉ။ ပေႃးလႆႈလၢတ်ႈတႄႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၶေႃႈပႃးၼႂ်း လၵ်းမိူင်း ပီ 1947 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈဢၼ်မီးဢၢမ်းၼၢၵ်ႈဢိတ်းဢွၼ်ႇၼိုင်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း ယႃႉသိမ်းသၽႃး လႄႈ ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသွမ်ႈၼၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇယႃႇႁႂ်ႈ လွင်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ လႆႈလုတ်ႈႁၢမ်းၼၼ်ႉ ၽွင်းၼၼ်ႉတႄႉ ထုၵ်ႇလႆႈပၼ် ပုၼ်ႈၽွၼ်း တွၼ်ႈတႃႇ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၸူဝ်ႈၶၢဝ်းယူႇ။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၸိူဝ်းလႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းပၢၼ် မႃႇလီမၢၼ်ႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ -
# [[ၶမ်းသိူၵ်ႈ၊ ၸဝ်ႈ|ၸဝ်ႈၶမ်းသိူၵ်ႈ]]
# [[ပႃႉဢူး၊ ဢူး (ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ)|ဢူးပႃႉဢူး]] လႄႈ
# [[ဝိၼ်းမွင်ႇ၊ မၢၼ်း (ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ)|ဢူးဝိၼ်းမွင်ႇ]] ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ မိူဝ်ႈပီ 1962 ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ တပ်ႉမတေႃႇ ဢၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်သိုၵ်းၼေႇဝိၼ်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်လွင်ႈသိမ်းဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမႃးသေ လၵ်းမိူင်းၼင်ႇပႃႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈယႃႉပႅတ်ႈလႄႈ ပိူင်ပႃႇလီမၢၼ်ႇတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ဢိၵ်ႇတင်း ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ထုၵ်ႇယႃႉပႅတ်ႈပႃးၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢိင်လူၺ်ႈ လၵ်းမိူင်း 1974 သေ ယိပ်းၵမ်ပိူင် ပႃႇတီႇလဵဝ်သေ ယွၼ်ႉမၵ်းမၼ်ဝႃႈ ၽူႈယႂ်ႇၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆလႄႈ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ် ၽူႈမီးဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸိူဝ်းဢဝ်ၽုၼ်ႈၽွၼ်းမႃး ၸွမ်းလူၺ်ႈလၵ်းမိူင်းၼၼ်ႉၼႆႉ -
# [[ၼေႇဝိၼ်း၊ ဢူး|ဢူးၼေႇဝိၼ်း]]
# [[ၸၢၼ်းယု၊ ဢူး (ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ)|ဢူးၸၢၼ်းယု (ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ)]]
# [[ၸဵင်ႇလႂိၼ်ႇ၊ ဢူး|ဢူးၸဵင်ႇလႂိၼ်ႇ]]
# [[ဢေးၵူဝ်ႇ၊ ဢူး (ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ)|ဢူးဢေးၵူဝ်ႇ (ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ)]] လႄႈ
# [[မွင်ႇမွင်ႇ၊ တွၵ်ႇတႃႇ|တွၵ်ႉတႃႇမွင်ႇမွင်ႇ]] ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ထိုင်ပီ 1988 ဝၢႆးသေပဵၼ် လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ 8888 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ တပ်ႉမတေႃႇၶိုၼ်းသိမ်းဢဝ် ဢၢမ်းၼၢၵ်ႈသေ ဢၼ်ပဵၼ် လၵ်းမိူင်း 1974 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇယႃႉပႅတ်ႈယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းသိုၵ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇသေ ၸိူဝ်းပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈၽူႈၸတ်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၸဝ်ႈၸွမ်သိုၵ်းၸေႃးမွင်ႇ လႄႈ ၸဝ်ႈၸွမ်သိုၵ်းတၢၼ်းသူၺ်ႇၶဝ် ဢုပ်ႉမိူင်းမႃးသေ ၶၢဝ်းယၢမ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၸွမ်းလၵ်းမိူင်းသေ ဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ၽူႈယႂ်ႇၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈသင်၊ ၽူႈယႂ်ႇၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈသင် ဢမ်ႇပဵၼ်မႃးပိူင် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ တွၼ်ႈတႃႇဢွၼ်ႁူဝ် ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႄႉ တၢင်ႇဝႆႉ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ် လၵ်းမိူင်း 2008 မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉသေ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈယႂ်ႇၸိုင်ႈမိူင်းသေဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်ပႃး ၽူႈယႂ်ႇ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈပီ 2011 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 4 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈၸုမ်းလိူၵ်ႈတၢင်ႇၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ် ၽူႈတၢင်တူဝ် ဢၼ်သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်ႈႁူမ်ႈတုမ်လိူၵ်ႈတၢင်ႇဝႆႉလႄႈသင် ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈတၢင်တူဝ် ၽၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် ဢွၼ်ၵၼ် ပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်သေ တႅပ်းတတ်းလႄႈ ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇ လႆႈပဵၼ်မႃး ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။

== ပုၼ်ႈၽွင်းလႄႈ သုၼ်ႇႁဵတ်းလႆႈ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်း ==
ၸွမ်းလူၺ်ႈ [[လၵ်းမိူင်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ (2008)|လၵ်းမိူင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၂၀၀၈]]ၼၼ်ႉသေ ပုၼ်ႈၽွၼ်းလႄႈ သုၼ်ႇႁဵတ်းလႆႈ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။

*၂၀၂။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ပေႃးတင်း လွင်ႈၽွမ်ႉၸႂ် [[လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်|သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်]]သေၼႆ
** (က) တေၸၢင်ႈမၵ်းမၼ်ႈလႆႈ ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် ၸွမ်းၼင်ႇတၢင်းလူဝ်ႇမီးၼၼ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းပဵၼ်ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈမႄးမၵ်းမၼ်ႈလႆႈ ထႅမ်သႂ်ႇလႆႈထႅင်ႈ။
** (ခ) ႁူဝ်ၼပ်ႉၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႈ လူဝ်ၵႃႈႁိုဝ် ၸၢင်ႈမၵ်းမၼ်ႈလႆႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈတိူဝ်းလႆႈ ယွမ်းပႅတ်ႈလႆႈ။

*၂၀၃။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆ့ တေလႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယဝ်ႉ။ ၵႅမ်ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိူင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ တေလႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွင်း ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈလႄႈသင် လုၵ်ႉတီႈၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢိၵ်ႇတင်း သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႈ တေလႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းပႃးယဝ်ႉ။

*၂၀၅။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈမိူင်းသေ 
** (က) ၸၢင်ႈယုၵ်ႉယွင်ႈဢၢပ်ႈမႅင်ႇ ၸုမ်ႈၵုင်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း၊ မိၵ်ႈၵုင်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈယူႇယဝ်ႉ။
** (ခ) ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸုမ်ႈၵုင်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း၊ မိၵ်ႈၵုင်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ဢၢပ်ႈမႅင်ႇဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်းၸၢင်ႇမႄးႁုပ်ႈသိမ်းဢဝ်ၶိုၼ်းလႆႈယူႇယဝ်ႉ။

*၂၀၆။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ဢဝ်တၢင်းလွင်ႈၽွမ်ႉၸႂ် သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ၸၢင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇၵၼ်တင်း မိူင်းၼွၵ်ႈသေ ၸၢင်ႈတတ်းၶၢတ်ႇ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတင်း မိူင်းၼွၵ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ပေႃးဝႃႈမီးလွင်ႈသၢႆငၢႆ လူဝ်ႇဢဝ်လိူင်ႈမႃးၼႆ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ငူပ်ႉငိၵၼ်တင်း [[ၶွင်ႇၸီႇၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈ ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ|ၶွင်ႇၸီႇၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈ ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ]] သေၵေႃႈ ၸၢင်ႈတတ်းၶၢတ်ႇ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇတင်း မိူင်းၼွၵ်ႈ သေမိူင်းမိူင်းယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ လႆႈဢဝ်လွင်ႈတၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈ လဝ်ႈတၢင်ႇတီႈ သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေၵေႃႈ လႆႈဢဝ်ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။

*၂၀၈။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆ့ ၸွမ်းလူၺ်ႈၾိင်ႈမိူင်းသေ ၸၢင်ႈတၢင်ႇပဵၼ် ၽူႈယႂ်ႇ ၸုမ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်၊ ၸၢင်ႈထူၵ်းဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။

*၂၀၉။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈၾိင်ႈမိူင်းသေ
** (က) ဢဝ်လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈ သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵူႈမိူင်းမိူင်း၊ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ (ဢမ်ႇၼၼ်) ႁဵတ်းလႆႈလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ မိူင်းတေႃႇမိူင်း၊ လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈပၼ်၊ လွင်ႈယႃႉပႅတ်ႈ၊ လွင်ႈထွၼ်ဢွၵ်ႇတီႈၼႂ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
** (ခ) ၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇလူဝ်ႇဢဝ်လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈ သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵူႈမိူင်းမိူင်း၊ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ (ဢမ်ႇၼၼ်) ႁဵတ်းလႆႈလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ မိူင်းတေႃႇမိူင်း၊ လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈပၼ်၊ လွင်ႈယႃႉပႅတ်ႈ၊ လွင်ႈထွၼ်ဢွၵ်ႇတီႈၼႂ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

*၂၁၀။  ဢိင်လူၺ်ႈၼိူဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းသေ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ မီးသုၼ်ႇ ဢဝ်လွင်ႈ ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလၢႆးငၢႆးၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈတၢင်းၸိုင်ႈမိူင်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸၢင်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း၊ ၸၢင်ႈသူင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈၸူး ပၢင်ၵုမ်သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း (ဢမ်ႇၼၼ်) တီႈပၢင်ၵုမ်သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း၊ ဢမ်ႇၼၼ် တင်းမိူင်းပတ်ႉပိုၼ်ႉ။

*၂၁၁။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ သင်ဝႃႈမီးတၢင်းလူဝ်ႇမႃး ၸၢင်ႇမွၵ်ႇလၢတ်ႈထိုင် ၼႃႇယၵသၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ တွၼ်ႈတႃႇ ႁွင်ႉဢဝ်တႃႇၸတ်းႁဵတ်းပၼ် ပၢင်ၵုမ်လမ်ႇလွင်ႈ သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈသင်၊ ပၢင်ၵုမ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင် ၼႆယဝ်ႉ။

*၂၁၂။**(က) ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ လိူဝ်သေလွင်ႈ ငိုၼ်းတွင်း ဢၼ်မီးၼႂ်းၵႄႈ ပၢင်ၵုမ်သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈဢၼ်ၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လူဝ်ႇဢဝ်လိူင်ႈ ႁဵတ်းၵမ်းလဵဝ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းၶေႃႈပူင်ႇဢၼ်ဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမၼ်ႈၼင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
** (ခ) ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆ့ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၼႂ်းဢမ်ႇလႆႈၶိုၼ်းႁုပ်ႈသိမ်း ၶေႃႈပူင် ဢၼ်ဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမၼ်ႈၼင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉၸိုင် တႄႇဢဝ်ဝၼ်းပူင်ၶေႃႈပူင်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 60 ဝၼ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈတၢင်ႇလဝ်ဢဝ်လွင်ႈမၵ်းမႂ်ႈ တီႈၼႂ်းပၢင်ၵုမ် သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 60 ဝၼ်းၼၼ်ႉ သင်ဢမ်ႇမီးတွၼ်ႈတႃႇႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆ ႁွင်ႉႁႂ်ႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေၵေႃႈ တေလႆႈဢဝ် ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈယဝ်ႉ။
** (ဂ) သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈလွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈတီႈ သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆ ၶေႃႈပူင်ဢၼ်ဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမၼ်ႈၼင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈၼၼ်ႉသေ တေလႆႈၵိုတ်းယိုတ်း လွင်ႈဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
** (ဃ) ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ဢဝ်လွင်ႈၽွမ်ႉၸႂ် သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶေႃႈပူင်ဢၼ်ဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမၼ်ႈၼင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈသိုပ်ႇမၼ်ႈၵႂႃႇလႆႈယူႇ။
** (င) ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 60 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈဝႃႈႁုပ်ႈသိမ်း ၶေႃႈပူင် ဢၼ်ဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမၼ်ႈၼင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ သေတႃႉၵေႃႈ တေလႆႈဢဝ် ၶေႃႈပူင် ဢၼ်ဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမၼ်ႈၼင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ တၢင်ႇၼႄတီႈ သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ၸမ်ဝၼ်းၼၼ်ႉသေပိူၼ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
** (စ) သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ တီႈၼႂ်းၶေႃႈပူင် ဢၼ်ဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမၼ်ႈၼင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ ဢၼ်သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမ်ႇမီးသုတ်ႇတႅပ်းတတ်းလႆႈၼၼ်ႉၸိုင်ႈ ဢိင်ၼိူဝ်လူၺ်ႈ လၵ်းမိူင်းသေ ၶေႃႈမၵ်းမၢႆၼၼ်ႉ တေလႆႈ လူႉႁၢႆယဝ်ႉ။

*၂၁၄။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ပေႃးဝႃႈ သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မၵ်းမၼ်ႈမၵ်းမၢႆ ၾိင်ႈမိူင်းယဝ်ႉၼႆ တေလႆႈဢဝ်လိူင်ႈႁဵတ်းသၢတ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈမၵ်းမၢႆပႃးၼႂ်း လၵ်းမိူင်းသေ တေလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းယဝ်ႉ။ ၾိင်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈထူၵ်းဢွၵ်ႇပိုၼ်ႇၽၢဝ်ႇတီႈ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸိုင်ႈမိူင်း({{Langx|my|နိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း}}) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

*၂၁၅။ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ သုၼ်ႇႁဵတ်းလႄႈ ပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢၼ်ဢၢပ်ႈၼွပ်ႇပၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဝႆႉ ဢိင်လူၺ်ႈ ၾိင်ႈမိူင်းသေဢၼ်ဢၼ်လႄႈသင် ဢိင်လူၺ်ႈလၵ်းမိူင်းသေလႄႈသင်ၼႆ တေဢမ်ႇလႆႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တွၼ်ႈတႃႇ ၵႂႃႇၵႄႈလိတ်ႈတီႈ သၽႃးလႂ်၊ လုမ်းတတ်းသိၼ်လႂ်။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ လွင်ႈဢမ်ႇမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ တေဢမ်ႇလႆႈ ၵဵဝ်ႇၵၢႆႇၵၼ်တင်း လွင်ႈမၵ်းမၢႆ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈမၢပ်ႇမႂ် ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း လၵ်းမိူင်းၼၼ်ႉ။

== သဵၼ်ႈမၢႆၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ (2011-ယၢမ်းလဵဝ်)==
{{Main|သဵၼ်ႈမၢႆ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ}}

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%; border:1px #AAAAFF solid&quot;
|-
!rowspan=2 | №
!width=80 rowspan=2 | ၶႅပ်းႁၢင်ႈ
!rowspan=2 | ၸိုဝ်ႈ&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(ၵိူတ်ႇ-တၢႆ)&lt;/small&gt;
!colspan=3 | ဢႃႇယု
!rowspan=2 | ပႃႇတီႇပၢႆးမိူင်း
!rowspan=2 colspan=2|ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ
!rowspan=2 | [[သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်|သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်]]
|-
!တႄႇ
!ယဝ်ႉတူဝ်ႈ
!ဝၼ်းၶၢဝ်း
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot;
| rowspan=2 style=&quot;background:#006B31; color:white&quot; | '''၁'''
| rowspan=2 | [[File:TheinSeinASEAN.jpg|80px]]
| rowspan=2 | '''[[တဵင်းၸဵင်ႇ၊ ဢူး|ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇ]]'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(၁၉၄၅-)&lt;/small&gt;
| 2011 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 30
| 2016 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 30
| {{Age in days|2011|3|30|2016|3|30}}
| [[ပျီႇထွင်ႇၸုၵျၢၼ်ႉၶႅင်ႇယေးၼိၼ့် ၽုၼ်ႉၽျူဝ်းယေးပႃႇတီႇ|ပျီႇထွင်ႇၸုၵျၢၼ်ႉၶႅင်ႇယေးၼိၼ့် ၽုၼ်ႉၽျူဝ်းယေးပႃႇတီႇ]]
|[[လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇ|I]]
|[[ပျီႇထွင်ႇၸုၵျၢၼ်ႉၶႅင်ႇယေးၼိၼ့် ၽုၼ်ႉၽျူဝ်းယေးပႃႇတီႇ|USDP]]-[[တပ်ႉမတေႃႇ|တပ်ႉမတေႃႇ]]
|rowspan=1 bgcolor=#006B31 | [[ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ၊ ၂၀၁၀|{{Color|white|''၁'' &lt;small&gt;(၂၀၁၀)&lt;/small&gt;}}]]
|-
| colspan=7 | ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇ ဢိင်ၼိူဝ် လၵ်းမိူင်း ၂၀၀၈ 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot;
| rowspan=2 style=&quot;background:{{ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ/meta/color}}; color:white&quot; | ၂
| rowspan=2 | [[File:President Htin Kyaw.jpg|80px]]
| rowspan=2 | '''[[ထိၼ်ႇၵျေႃႇ၊ ဢူး|ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ]]'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(၁၉၄၆–)&lt;/small&gt;
| 2016 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 30
| 2018 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 21&lt;ref name=&quot;pom&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.president-office.gov.mm/?q=briefing-room/news/2018/03/21/id-13603|title=နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး သတင်းထုတ်ပြန်ချက် အမှတ်၊ ၁ / ၂၀၁၈|date=၂၁ မတ် ၂၀၁၈|accessdate=၂၁ မတ် ၂၀၁၈|archive-date=2021-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201193248/https://www.president-office.gov.mm/?q=briefing-room/news/2018/03/21/id-13603|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| {{Age in days|2016|3|30|2018|3|21}}
| [[ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ|ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ]]
| [[လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ|II]]
|[[ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ|NLD]]-[[တပ်ႉမတေႃႇ|တပ်ႉမတေႃႇ]]
|rowspan=1 bgcolor={{ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ/meta/color}} | [[ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ ၂၀၁၅|{{Color|white|''၂'' &lt;small&gt;(၂၀၁၅)&lt;/small&gt;}}]]
|-
| colspan=7 |ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ၵေႃႉထူၼ်ႈသွင်&lt;br /&gt;ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵူၼ်းမိူင်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot;
| rowspan=2 style=&quot;background:{{ပျီႇထွင်ႇၸုၵျၢၼ်ႉၶႅင်ႇယေးၼိၼ့် ၽုၼ်ႉၽျူဝ်းယေးပႃႇတီႇ/meta/color}}; color:white&quot; | '''-'''
| rowspan=2 |
| rowspan=2 | '''[[မျိၼ်ႉသူၺ်ႇ (ၸွမ်သိုၵ်း)|ဢူးမျိၼ်ႉသူၺ်ႇ]]'''&lt;br&gt;{{Small|(၁၉၅၁–)}}&lt;br /&gt;{{Small|''ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ''}}
| 2018 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 21
| 2018 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 30
| {{Age in days|2018|3|21|2018|3|30}}
| [[ပျီႇထွင်ႇၸုၵျၢၼ်ႉၶႅင်ႇယေးၼိၼ့် ၽုၼ်ႉၽျူဝ်းယေးပႃႇတီႇ|ပျီႇထွင်ႇၸုၵျၢၼ်ႉၶႅင်ႇယေးၼိၼ့် ၽုၼ်ႉၽျူဝ်းယေးပႃႇတီႇ]]
| [[လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ|II]]
| [[ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ|NLD]]—[[တပ်ႉမတေႃႇ|တပ်ႉမတေႃႇ]]
| rowspan=1 |
|-
| colspan=7 align=left|ဝၢႆးသေ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ မိူဝ်ႈပီ 2018 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 21 ၼၼ်ႉသေ ၵေႃႉပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢူးမျိၼ်ႉသူၺ်ႇၼႆႉ ဢိင်လူၺ်ႈ [[လၵ်းမိူင်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ (၂၀၀၈)|လၵ်းမိူင်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ (၂၀၀၈)]]သေ ၸူဝ်ႈပႆႇလိူၵ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းမႂ်ႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၸဵတ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉယဝ်ႉ။
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot;
| rowspan=2 style=&quot;background:{{ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ/meta/color}}; color:white&quot; | '''၃'''
| rowspan=2 | [[File:Win Myint 2017 cropped.jpg|80px]]
| rowspan=2 | '''[[ဝိၼ်းမျိၼ်ႉ၊ ဢူး (တႅၼ်းၽွင်းသၽႃး)|ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ]]'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(၁၉၅၁–)&lt;/small&gt;
| လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 30
| တိုၵ်ႉႁၢပ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်းဝႆႉ
| {{Age in days|2018|3|30}}
| [[ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ|ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ]]
| [[လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ|II]]
|[[ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ|NLD]]-[[တပ်ႉမတေႃႇ|တပ်ႉမတေႃႇ]]
|rowspan=1 bgcolor={{ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ/meta/color}} | [[ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ ၂၀၁၅|{{Color|white|''၃'' &lt;small&gt;(၂၀၁၈)&lt;/small&gt;}}]]
|-
|colspan=7 align=left|ဝၢႆးသေ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇယဝ်ႉ ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈပဵၼ် ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း။
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot;
| rowspan=2 style=&quot;background:{{ပျီႇထွင်ႇၸုၵျၢၼ်ႉၶႅင်ႇယေးၼိၼ့် ၽုၼ်ႉၽျူဝ်းယေးပႃႇတီႇ/meta/color}}; color:white&quot; | '''-'''
| rowspan=2 | 
| rowspan=2 | '''[[မျိၼ်ႉသူၺ်ႇ (ၸွမ်သိုၵ်း)|ဢူးမျိၼ်ႉသူၺ်ႇ]]'''&lt;br&gt;{{small|(၁၉၅၁–)}}&lt;br /&gt;{{small|''ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ''}}
| 2021 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 1
| 2024 ၸူႇလၢႆႇ 22
| {{age in days|2021|2|1|2024|7|22}}
| [[ပျီႇထွင်ႇၸုၵျၢၼ်ႉၶႅင်ႇယေးၼိၼ့် ၽုၼ်ႉၽျူဝ်းယေးပႃႇတီႇ]]
| 
| 
| rowspan=1 |[[ၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း]]
|-
| colspan=7 align=left| ဢဝ်တႃၶုၼ်ဝႆႉ [[လွင်ႈထုၵ်ႇသိုၵ်းသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ 2021|ဝၢႆးသေ သိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ မိူဝ်ႈပီ 2021]]။
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot;
| rowspan=2 style=&quot;background:{{ပျီႇထွင်ႇၸုၵျၢၼ်ႉၶႅင်ႇယေးၼိၼ့် ၽုၼ်ႉၽျူဝ်းယေးပႃႇတီႇ/meta/color}}; color:white&quot; | '''-'''
| rowspan=2 | [[ၾၢႆႇ:Мин_Аун_Хлайн_в_Татарстане_04_(25-06-2021)_(cropped_2).jpg|80px]]
| rowspan=2 | '''[[မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ|ၸွမ်ပွင်သိုၵ်း မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ]]'''&lt;br&gt;{{small|(၁၉၅၆–)}}&lt;br /&gt;{{small|''ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ''}}
| 2024 ၸူႇလၢႆႇ 22
| 
| {{age in days|2024|7|22}}
| [[တပ်ႉမတေႃႇ]]
| [[လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ (2021)|လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (၂၀၂၁-တေႃႇယၢမ်းလဵဝ်)]]
| 
| rowspan=1 |[[ၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း]]
|-
| colspan=7 align=left| ဢဝ်တႃၶုၼ်ဝႆႉ [[လွင်ႈထုၵ်ႇသိုၵ်းသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ 2021|ဝၢႆးသေ သိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ မိူဝ်ႈပီ 2021]]။
|}

==ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း==
{{Main|ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ ၂၀၁၅}}
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ ၼႆႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းမႃး မိူဝ်ႈပီ 2015 ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 8 ဝၼ်းၼၼ်ႉသေ လုၵ်ႉတီႈ ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ လႆႈဢွင်ႇပႄႉၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်သေၵေႃႈ ၸင်ႇလႆႈလိူၵ်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵူၼ်းမိူင်း [[ထိၼ်ႇၵျေႃႇ၊ ဢူး|ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ]] တၢင်ႇပဵၼ် ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းမႃးယဝ်ႉ။ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ [[ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ|တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ]] ၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း လႄႈ လွင်ႈမၵ်းမၢႆၾိင်ႈမိူင်းသၽႃး တၢင်ႇပၼ်သေ ၸင်ႇလႆႈတႄႇ ႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း [[ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း|ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း]]ယူႇယဝ်ႉ။

== တႃႇတူၺ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း ==
*[[ပၢႆးမိူင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ပၢႆးမိူင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ]]
*[[သဵၼ်မၢႆ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|သဵၼ်မၢႆ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ]]
*[[ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ]]
*[[ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ]]

== ၽိုၼ်ဢိင် ==
{{Reflist}}
{{ၽူႈယႂ်ႇၽၢႆႇၽွင်းငမ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ}}
{{ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ}}

[[ပိူင်ထၢၼ်ႈ:!Main category]]
[[ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပိုၼ်းတူဝ်]]
[[ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ]]
[[ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ]]</text>
      <sha1>i9m84fb336iri7mjkj3b44fh285t81x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ၼေႇပျီႇတေႃႇ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2172</id>
    <redirect title="ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ" />
    <revision>
      <id>126085</id>
      <parentid>15426</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T04:08:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saimawnkham</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉၶေႃႈမုၼ်း</comment>
      <origin>126085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="qlzqr9p5x8u506omi9sj3lwefrokjr8" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ]]</text>
      <sha1>qlzqr9p5x8u506omi9sj3lwefrokjr8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2173</id>
    <revision>
      <id>126081</id>
      <parentid>124723</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T03:46:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saimawnkham</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Saimawnkham moved page [[ၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ ဝဵင်း]] to [[ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ]] over a redirect without leaving a redirect: ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉၸိုဝ်ႈ</comment>
      <origin>124723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53143" sha1="k94rfkqzfd5q4dpyfgu8tatemh34aba" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name               = ၼေႇပျီႇတေႃႇ
| native_name        = {{nobold|{{lang|my|နေပြည်တော်}}}}
| other_name         = NPT
| official_name      = ၼေႇပျီႇတေႃႇ
| pushpin_label_position = Bottom
| pushpin_map        = Myanmar#Asia
| pushpin_map_caption = Location of Nay Pyi Taw, Myanmar
| settlement_type    = [[Capital of Myanmar|Capital city]]
| image_skyline      =
| image_size         = 
| image_caption      = Clockwise from top: [[Uppatasanti Pagoda]], [[Nay Pyi Taw Water Fountain Garden|Water Fountain Garden]], Ministry Zone, Gems Museum, [[Pyidaungsu Hluttaw|Union Parliament]]
| map_caption        = 
| image_flag         = 
| flag_size          = 
| image_seal         = 
| seal_size          = 
| subdivision_type   = Country
| subdivision_name   = [[Myanmar]]
| subdivision_type1  = [[Administrative divisions of Myanmar|Division]]
| subdivision_name1  = [[Naypyidaw Union Territory]]&lt;ref name=eleven&gt;{{Cite news|script-title=my:တိုင်းခုနစ်တိုင်းကို တိုင်းဒေသကြီးများအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တိုင်းနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသများ ရုံးစိုက်ရာ မြို့များကို လည်းကောင်း ပြည်ထောင်စုနယ်မြေတွင် ခရိုင်နှင့်မြို့နယ်များကို လည်းကောင်း သတ်မှတ်ကြေညာ|newspaper=[[Weekly Eleven|Weekly Eleven News]]|date=20 August 2010|url=http://www.news-eleven.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4375:2010-08-20-12-39-51&amp;catid=42:2009-11-10-07-36-59&amp;Itemid=112|access-date=23 August 2010|language=my|title=Eleven Media Group Co., Ltd|archive-date=11 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141111102351/http://www.news-eleven.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4375:2010-08-20-12-39-51&amp;catid=42:2009-11-10-07-36-59&amp;Itemid=112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| subdivision_type2  = Subdivisions
| subdivision_name2  = 8 townships
| unit_pref          = Metric
| area_code          = 067
| area_footnotes     = &lt;ref name=pedrosa&gt;{{Cite news|first=Veronica|last=Pedrosa|title=Burma's 'seat of the kings'|url=http://english.aljazeera.net/NR/exeres/80733C47-7F1C-45EB-BB8E-805DB15BFE67.htm|publisher=[[Al Jazeera Arabic|Al Jazeera]] |date=20 November 2006|access-date=21 November 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061123141200/http://english.aljazeera.net/NR/exeres/80733C47-7F1C-45EB-BB8E-805DB15BFE67.htm|archive-date=23 November 2006}}&lt;/ref&gt;
| area_total_km2     = 7,054.37
| population_total   = 924,608
| population_density_km2 = 131.1
| population_density_sq_mi = 339.5
| population_footnotes = &lt;ref name=Urbanization&gt;Department of Population, Myanmar.&lt;/ref&gt;
| population_note    = 
| established_date   = 2005
| established_date2  = 2008
| established_title  = Settled
| established_title2 = Incorporated
| government_footnotes = &lt;ref name=Mayor&gt;{{cite web |title=News Briefs |work=The Myanmar Times |publisher=Myanmar Consolidated Media |url=http://www.myanmar.com/myanmartimes/MyanmarTimes16-309/news_brief.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060627090843/http://www.myanmar.com/myanmartimes/MyanmarTimes16-309/news_brief.htm |url-status=dead |archive-date=27 June 2006 |date=20 March 2006 |access-date=1 April 2006 }}&lt;/ref&gt;
| leader_name        = [[Myo Aung]] (Mayor)
| leader_title       = Chairman
| coordinates        = {{coord|19|44|51|N|96|06|54|E|type:city_region:MM-18|display=it}}
| elevation_ft       = 377
| elevation_m        = 115
| timezone           = [[Myanmar Standard Time|MMT]]
| utc_offset         = +06:30
| governing_body     = [[Naypyidaw Development Committee]]
| seat               = Nay Pyi Taw City Hall
}}

'''ၼေႇပျီႇတေႃႇ''' ({{Langx|my|နေပြည်တော်}}), ({{Langx|en|Naypyitaw}}) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈလူင် [[မိူင်းမၢၼ်ႈ|မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ]]ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 2005 လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 6 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈၶၢႆႉဢဝ် ဝဵင်းဢုပ်ႉပိူင်ၶွင် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ၶၢႆႉၵႂႃႇၸူး ပၢင်ႇသီၶဵဝ် ဢၼ်ယၢၼ်ၵႆတင်း [[ဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ]] 2 လၵ်း (3.2 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၸႄႈလူင်ၵဝ်ႇ [[ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ]] ၼႆႉ မီးၽၢႆႇႁွင်ႇ ယၢၼ်ၵႆၵၼ် မွၵ်ႈ 200 လၵ်း (320 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) ၼႆႉယဝ်ႉ။&lt;ref name=geomap&gt;{{Cite web|url=http://www.geographic.org/geographic_names/name.php?uni=9355719&amp;fid=713&amp;c=burma#MAP |title=Naypyidaw: Burma  |work=Geographical Names |accessdate=2011-12-06}}&lt;/ref&gt; ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈၼႂ်းၶႂၢင်ႇမၼ်းၼႆႉ ပိုၼ်ႇၽၢဝ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းမျၢၼ်ႇမႃႉတပ်ႉမတေႃႇ မိူဝ်ႈ ပီ 2006, လိူၼ်မၢၶျ်ႉ 27 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ၽွင်းၵေႃႇသၢင်ႈ ၸႄႈလူင်ယူႇ။ တေဢၢၼ်းႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၼႂ်းပီ 2012 ဝႃႈၼႆမႃးယဝ်ႉ။&lt;ref name=mcc&gt;Marshall Cavendish Corporation (2007). ''World and Its Peoples: Eastern and Southern Asia.'' Marshall Cavendish. p. 650.&lt;/ref&gt; မိူဝ်ႈပီ 2009 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးဝႆႉ 925,000 သေ ပေႃး တႃႈၵုင်ႈလႄႈ [[ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ]]ယဝ်ႉ ပဵၼ်ဝဵင်းထီႉသၢမ် ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းဝဵင်းၵမ်ႉပႃႈၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ယူႇယဝ်ႉ။

==ငဝ်ႈငႃႇဝေႃးႁၢၼ်==
ၶေႃႈၵႂၢမ်း ၼေႇပျီႇတေႃႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပေႃးလႆႈပိၼ်ၽႃႇသႃႇတူၺ်း ၽၢႆႇမၢၼ်ႊၼႆ ဝႃႈပဵၼ် &quot;ဝဵင်းပၵ်းႁၢင်ႈႁေႃ&quot;၊ &quot;ဝဵင်းၸၢဝ်းၶုၼ်&quot;၊ &quot;တီႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၸၢမ်ႇပူၺ်ႈ&quot; ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။&lt;ref name=pcgn&gt;[http://www.pcgn.org.uk/Burma%200907.pdf &quot;An Introduction to the Toponymy of Burma (October 2007) – Annex A&quot;]p. 8, The Permanent Committee on Geographic Names (PCGN), United Kingdom {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081031143028/http://www.pcgn.org.uk/Burma%200907.pdf |date=2008-10-31 }}&lt;/ref&gt; ပေႃးဢဝ်ၾိင်ႈထုင်းဝႃႈ ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၵိုၵ်းတူဝ်ပႃႈလင် ဝဵင်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးတူၺ်းတူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ႁွင်ႉမႃးဝႃႈ ယတၼႃႇပူင်ႇၼေႇပျီႇတေႃႇ ({{Langx|my|ရတနာပုံနေပြည်တော်}}), ({{Langx|en|Yadanabon Naypyidaw}}) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တီႈပွင်ႇၼင်ႇလိၵ်ႈဝႃႈတႄႉ ၽၢႆႇမၢၼ်ႊဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းႁေႃလႅတ်ႇ ({{Langx|my|နေ၏နန်းမြို့}}) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။

==ပိုၼ်း==

ဝၢႆးသေပဵၼ်မႃး ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆယဝ်ႉသေ ႁူမ်ႈဝႃႈ ပိုၼ်းၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ပွတ်းဢေႇဝႆႉၼႆသေတႃႉၵေႃႈ တီႈဢၼ်တင်ႈဝႆႉဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇယူႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ယၢမ်ႈပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈတပ်ႉငဝ်ႈၸိုဝ်ႈ (BIA) ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် ဢၼ်ပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉဢွင်ႇသၢၼ်းဢွၼ်ႁူဝ်မႃးၼၼ်ႉလႄႈ လွင်ႈပိုၼ်းဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇၼင်ႇလိၼ်ၼႆႉတႄႉ လႆႈဝႃႈမီးပိုၼ်းယၢဝ်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉဢွင်ႇသၢၼ်းၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ်မိူင်းထႆးသေ ၶိုၼ်ႈၼႃႈသိုၵ်းမႃး မႃးတင်ႈၽုၺ်ႇငဝ်ႈၸိုဝ်ႈသိုၵ်းတီႈ ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ-လႄႇဝေးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ဢၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈပဵၼ်ငဝ်ႈတႄႇ တႃႇလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃမႃးသေ တေလႆႈဝႃႈပဵၼ် လိၼ်ဢွင်ႇပႄႉ (အောင်မြေ)ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ လႆႈတင်ႈတႄႇၼေႇပျီႇတေႃႇဝႆႉ တီႈ ၽၢႆႇတူၵ်းဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ ၵႆယၢၼ် 2 လၵ်း (3.2 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တင်းဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈဝႃႈ မီးၽၢႆႇႁွင်ႇသေ ယၢၼ်ၵႆမွၵ်ႈ 200 လၵ်း (320 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းတႄႇ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း လႆႈၶၢတ်ႇႁူင်းၵၢၼ်ၽၢႆႇၵေႃႇသၢင်ႈ မွၵ်ႈ 25 ဢၼ်ဢိၵ်ႇပႃး ဢေးသျႃးဝေႃး လႄႈ ထူးလိမိတႅတ်ႉ သေၵေႃႈ တႄႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ပႆႇယဝ်ႉတူဝ်ႈတင်းမူတ်းသေတႃႉ ထိုင်ပီ ၂၀၀၅ ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ ၆ ဝၼ်းၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ လႆႈၸႅၵ်ႇၸုမ်းသေ ၶၢႆႉမႃးတီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇယူႇယဝ်ႉ။

လုၵ်ႉၼၼ်ႈႁိုင်ထႅင်ႈႁႃႈဝဵင်း လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 11 ဝၼ်း ၶၢဝ်းယၢမ်း ပွတ်းၼႂ်း 11 မူင်းၼၼ်ႉ ဢဝ်လူတ်ႉတၢင်ႇၵုၼ်တပ်ႉ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး 1100 လမ်းၼႆႉတၢင်ႇဢဝ် ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ 11 ဢၼ်သေ ဢွၵ်ႇမႃးတႅႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈယဝ်ႉ။ လႆႈမုင်ႈမွင်းမႃးဝႃႈ ပေႃးလိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇသဵင်ႈ ၼႂ်းပီ 2006 ၼၼ်ႉ တေဢၢင်းတမ်းတီႈယူႇ ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင်တင်းသဵင်ႈ ႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ယွၼ်ႉလႆႈၶၢႆႉ ႁိပ်ႈႁိပ်ႈၼႅတ်ႈၼႅတ်ႈလႄႈ လွင်ႈႁူင်းႁဵၼ်းဢမ်ႇပႆႇမီးတဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈသင် ယွၼ်ႉတၢင်ႇတီႈတၢင်ႇလဵၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇတဵမ်ထူၼ်ႈသင်လႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ လႆႈၽၢတ်ႇယၢၼ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းၶဝ်မႃးယူႇ တႃႇၶၢဝ်းယၢမ်းတွၼ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းၼႆႉ ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ႁၢမ်ႈႁႄႉလွင်ႈ ဢဝ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ၶၢႆ့မႃးၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။။&lt;ref name=hla&gt;Ntay, Hla Hla (23 February 2007). [http://www.burmanet.org/news/2007/02/23/agence-france-presse-myanmars-new-capital-offers-small-luxuries-in-total-isolation-hla-hla-htay/ Myanmar's new capital offers little in the way of luxuries]. Agence France-Presse.&lt;/ref&gt; ဢၼ်ပဵၼ်တီႈငဝ်ႈၸိုဝ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းလႄႈ တီႈထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ၸႅၵ်ႇဝႆႉတီႈႁင်းၶေႃယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် ထုၵ်ႇႁႄႉႁၢမ်ႈၶဝ်ႈၸူး ဢွင်ႈတီႈ တပ်ႉသိုၵ်းလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈႁိမ်းလုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇႁႄႉႁၢမ်ႈ ဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းၶၢႆႇၶူဝ်းၶၢႆၵုၼ်ၶဝ် ၶဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈမီးၸၼ်ႉထၢၼ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ၸႂ်ႉၶေႃႈၵႂၢမ်းတူဝ်ယေႃႈ ၼပတ &quot;နပတ&quot; ​သေ ႁဵတ်းၵၢၼ်တႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႃးယဝ်ႉ။

ထိုင်ပီ ၂၀၀၆ လိူၼ်မၢၶျ်ႉ ၂၇ ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းသိုၵ်း ၁၂,၀၀၀ ၼႆႉဢၼ်ၵၼ်ႁဵတ်း ၵၢၼ်ၼႄဢဵၼ်ႁႅင်းပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၵႃႈတီႈ ဝဵင်းဢၼ်မႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵေႃႈၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းတပ်ႉမတေႃႇ ဢၼ်ယုၵ်ႉယွင်ႈ ဝၼ်းၶွပ်ႈၶူပ်ႇ ပီ ၁၉၄၅ ဢၼ်ဝၼ်းတႄႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ လွင်ႈၵျပၢၼ်ႇၶဝ်ၶဝ်ႈသိမ်းမိူင်းၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၼႄႁၢင်ႈသိုၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းဝၢင်းၼႄႁၢင်ႈသိုၵ်းၼၼ်ႉ ႁၢမ်ႈပေႃႉ ငဝ်းတူင်ႉ၊ ၶႅပ်းႁၢင်ႈမႃးသေ တီႈၼႂ်းဝၢင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ႁူၼ်ႁၢင်ႈၶုၼ်မၢၼ်ႊ ၸိူဝ်းပဵၼ် ဢၼေႃႇယထႃႇ၊ ပယိၼ်ႉၼွင်ႇ လႄႈ ဢလွင်ႈၽယႃး ၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်သၢမ်ၵေႃႉၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၼႂ်းပိုၼ်းမၢၼ်ႊဝႃႈ ပဵၼ်ၶုၼ် ၸိူဝ်းဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသေပိူၼ်ႈၼႆႉ ၶဝ်မၢႆထိုင်ဝႆႉဝႃႈၼၼ်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈဝဵင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တႄႇၸႂ်ႉတိုဝ်း တႄႇႁွင်ႉတီႈ ပၢင်ပွႆးၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼႂ်းၶႂၢင်ႇမၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ &lt;ref name=bbc4848408&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4848408.stm|title=Burma's new capital stages parade|work=BBC News|publisher=BBC|date=27 March 2006|accessdate=6 April 2006}}&lt;/ref&gt;

==လွင်ႈတၢင်းပိုၼ်ႉထၢၼ် ဢၼ်လႆႈၶၢႆႉၵႂႃႇၸူးၼေႇပျီႇတေႃႇ==

ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈႁိမ်းၵႅၼ်ၵၢင်မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်တီႈလီ တွၼ်ႈတႃႇဢုပ်ႉပိူင်ႇတင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇပတ်ႉပိုၼ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ လႄႈ သၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇၵေႃႈ ပဵၼ်ၵႅၼ်ၵၢင်မၼ်းသေ တိူဝ်ႉၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း မိူင်းတႆး၊ မိူင်းယၢင်းလႅင် လႄႈ မိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃး လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝႆႉမီးႁိမ်းၸမ်လႄႈ ပိုၼ့်တီႈဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈမီးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်မႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ တွၼ်ႈတႃႇပေႃးတေၼိမ်သဝ်းမႃး တေၸၢင်ႈပၼ်တၢင်းၵမ်ႉတၢင်းၸွႆႈယူႇၼႆယဝ်ႉ။&lt;ref name=McGeown2005&gt;McGeown, Kate (8 November 2005). [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/4416960.stm Burma's confusing capital move]. BBC News.&lt;/ref&gt; လွင်ႈတၢင်းလႆႈၶၢႆႉၸႄႈလူင်ၸူး ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပိူင်လူင်ၽၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတႃႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇလႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၵေႃႈၼမ်လႄႈသင်၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ပွၵ်ႉယွမ်ၸိူဝ်းၵူၼ်းယူႇသဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လေႃးလႄးၵၼ်ဝႆႉလႄႈသင်၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမီးဝႆႉယူႇ တီႈၼႂ်းဝဵင်းလႄႈဢမ်ႇၵႃး ၽွင်းတိုၵ်ႉတေပႆယၢင်ႈၸူး သဵၼ်ႈတၢင်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇၼၼ်ႉ ယူင်ႉသၢင်ႈပိုၼ်ႉထၢၼ်ဢၼ်လူဝ်ႇမီးၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇမီးတႅတ်ႈတေႃးလီ ၵႃႈတီႈတႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၶၢႆႉၸူး ၸႄႈလူင်မႂ်ႇသေ လႆႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ။

ဝၢႆးလင်မိူဝ်းၼႃႈမႃးၼႆ ပေႃးတီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ  သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈမီးမႃး ပၢင်ဢုပ်ႉဢူဝ်း ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈၵူႈမိူင်းမိူင်းလႄႈသင်၊ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ တေလႆႈႁပ်ႉပဵၼ်ၸဝ်ႈႁိူၼ်း တႃႇပၢင်ႇၶႄႉၶဵင်ပၢႆးလဵၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင်ၼႆ ၸင်ႇလႆႈၶၢႆႉၸူး ၼေႇပျီႇတေႃႇ ၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ မီးႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်းလူင်ပွင်ၸိုဝ်ႈ ဢၼ်ၶိုတ်းၸၼ်ႉၵူႈမိူင်းမိူင်းလႄႈသင်၊ မီးႁူင်းလႅမ်းဢၼ်ၶိုတ်းၸၼ်ႉၵူႈမိူင်းမိူင်းၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ယူင်ႉသၢင်ႈပိုၼ်ႉငဝ်ႈ ဢၼ်ၵိုင်ႇမီး ၸွမ်းၼင်ႇလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၸူး ၵူႈမိူင်းမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈသၽႃး ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတွၼ်ႈတႃႇ ပိူင်တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းယဝ်ႉသေ ယၢမ်းလဵဝ်ပေႃးႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်သၽႃး မီးမႃး သွင်ၸုပ်ႈယဝ်ႉ။


==ၼႃႈလိၼ်ပထဝီႇ==
ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ သၼ်လွႆပႃႇၵိူဝ်ႇလႄႈ သၼ်လွႆမိူင်းတႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ်သဵၼ်ႈမၢႆၼႂ်းၶႂၢင်ႇမၼ်းသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈၸႄႈလူင်ၼႆႉ မီး  ၇၀၅၄.၃၇ လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်းဝႃႈၼႆသေ၊ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမီး ၉၂၄,၆၀၈ ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၽၢႆၶျွင်းမၵျီႈၼႆႉ မီးၽၢႆႇႁွင်ႇၼေႇပျီႇတေၢႆ ယၢၼ်မွၵ်ႈလၢႆၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇၼၼ်ႉသေ၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၽၢႆငလၢႆႉၼၼ်ႉတႄႉ မီးဝႆႉၽၢႆႇၸၢၼ်းဝဵင်း ယၢၼ်ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇဢိတ်းဢွၼ်ႇၼၼ်ႉယဝင်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၽၢႆယေႇသိၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ မီးဝႆႉၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ႁၢမ်ႉၵႆဝႆႉဢိတ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုတ်ႉႁွင်ႇ  ၁၉° ၁၈' လႄႈ ၂၀° ၂၅'၊ ၼႂ်းၵႄႈလွင်ႇၵျီႇတုတ်ႉဢွၵ်ႇ ၉၅° ၄၅' လႄႈ ၉၆° ၄၅' ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ယၢၼ်ႇၵႆတင်းတႃႈၵုင်ႈ ၃၂၀ ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ (၁၉၈ လၵ်း)သေ ၵႆယၢၼ်ၵၼ်တင်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၁၃၈ လၵ်းယဝ်ႉ။
[[File:Naypyitaw Apartment.jpg|right|thumb|ယူင်ႉသၢင်ႈတႃႇၵူၼ်းယူႇ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ]]

==ဢွင်ႈတီႈၵူၼ်းယူႇသဝ်း==

လွၵ်းတီႈတွၼ်ႈတႃႇႁိူၼ်းၵူၼ်းယူႇၼႆႉ ၽွတ်းႁႅၼ်းဝႆႉလီငၢမ်းသေ၊ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶွင်ႉတီႈယူႇၼႆႉ ဢိင်လူၺ်ႈၼိူဝ် ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈလႄႈ ဢိင်လူၺ်ႈၼိူဝ် မီးၼႃႈႁိူၼ်းဢမ်ႇမီးၼႃႈႁိူၼ်းသေၵေႃႈ ၸႅၵ်ႇသေ ပၼ်တီႈယူႇဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ တီးၼႂ်းဝဵင်းၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆ ဢၼ်ပဵၼ် ယူင်ႉသၢင်ႈသီႇၸၼ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ 1200 လင်ယဝ်ႉ။&lt;ref name=nytimes2007&gt;{{Cite news|url=http://www.nytimes.com/2007/10/05/world/asia/05Naypyitaw.html?fta=y|work=The New York Times|title=Myanmar's Remote Capital Is Still a Work in Progress|first=Grant|last=Peck|date=5 October 2007|accessdate=20 May 2010}}&lt;/ref&gt; ၸိူဝ်းပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈဢုတ်ႇဢၼ်ယႂ်ႇဢၼ်လူင်ၼႆႉ ဢၼ်မုင်းမၼ်းပဵၼ်ဝႆႉ သီလႅင်၊ သီၶဵဝ် ဢမ်ႇၼၼ် သီႇသွမ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ႁွင်ႈၵူၼ်းယူႇ မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢိင်လူၺ်ႈၼိူဝ် ထၢၼ်ႈၽွင်းသေၵေႃႈ ၸႅၵ်ႇသီမၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ပိူင်ယၢင်ႇမၼ်း ပေႃးဝႃႈပဵၼ် တီႈၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ထၢၼ်ႈၽွင်းပၢႆးယူႇလီၶဝ်ယူႇၼႆ ၸွမ်ႁိူၼ်းပဵၼ်ဝႆႉ သီသွမ်ႇသေ ပေႃးဝႃႈ ပဵၼ်ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ထၢၼ်ႈၽွင်းၽၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼႆႉ ၸွမ်းႁိူၼ်းပဵၼ် သီၶဵဝ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈပဵၼ် ၽူႈမီးၸၼ်ႉထၢၼ်ႈသုင်ၶဝ်တႄႉ လႆႈယူႇႁိူၼ်းလင်လဵဝ် ႁင်းၶေႃယဝ်ႉ။

==ဢွင်ႈတီႈတပ်ႉမတေႃႇ==
ၸိူဝ်းပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈမီးၸၼ်ႉထၢၼ်ႈသုင်ၽၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇ လႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇသိုၵ်း ၸိူဝ်းလမ်ႇလွင်ႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်လႆႈယူႇႁူမ်ႈၵၼ် တီႈၼႂ်းဝၢင်းလူင်ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ယၢၼ်ၵႆႇ 11 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ တင်း ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်တၢင်ႇၸိူဝ်းသေ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ တီႈၼႂ်းဝၢင်းလူင်ၼၼ်ႉ မီးလုၵ်းပၢႆႈမၢၵ်ႇ၊ မီးလွတ်ႇတၢင်းတႂ်းလိၼ် ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် ထုၵ်ႇႁၢမ်ႈ ဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ဢွင်ႈတီႈတပ်ႉမတေႃႇၼႆ ႁင်းၶေႃသေ ပေႃးဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၶေႃႈပူင်ၶႂၢင်းပၼ် ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇၶဝ်လႆႈ။

==ဢွင်ႈတီႈထၢၼ်ၽွင်းလူင်==
ယူင်ႉသၢင်ႈပႃႇလီႇမၢၼ်ႇ လႄႈ [[ႁိူၼ်းၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ (ၼေႇပျီႇတေႃႇ)|ႁိူၼ်းၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ]] ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈႁူင်းႁေႃၸႄႈလူင်ၼႆႉ မိူၼ်ယူင်ႉႁၢင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉသေ ႁၢင်ႈၽၢင်ၸွမ်မၼ်းတႄႉပဵၼ် လၢႆးမိုဝ်းမၢၼ်ႊယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇလင်ႁူင်းႁေႃၸႄႈလူင်ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉပၢင်ႇလဵၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈ မီးပႃးၼမ်ႉတူၵ်းတၢတ်ႇပွမ်သေ တီႈၼၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးပွႆးၼႄၾႆးၾႃႉႁိူဝ်ႈလႅင်း ၵူႈဝၼ်းယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် ၵမ်ႉပႃႈၼမ်ၼႆႉ ႁၢင်ႈၽၢင်မၼ်း မိူၼ်ၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။&lt;ref&gt;''The Australian''. &quot;[http://www.theaustralian.com.au/news/a-monument-to-juntas-fear/story-e6frg6t6-1111114648426 A monument to junta's fear]&quot;. 16 October 2007&lt;/ref&gt;

==ဢွင်ႈတီႈႁူင်းလႅမ်း==
[[File:Naypyidaw.3.jpg|right|thumb|ႁူင်းလႅမ်းတေႃႇဝိၼ်ႇၵုမုတရႃႇ၊ မီးဝႆႉတီႈၼႃႈလိၼ်ႁူင်းလႅမ်းၼေႇပျီႇတေႃႇ။]]
တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ႁူင်းလႅမ်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁူင်းလႅမ်း ဢၼ်ပဵၼ်တီႈလိုဝ်ႈသဝ်းၼင်ႇႁိူၼ်းၼၼ်ႉ ယင်းတိုၵ်ႉမီးဢေႇတႄႉတႄႉသေ၊ ၵူၺ်းမီးၸွမ်းၵုင်းဢွၼ်ႇ တီႈၼၼ်ႈတီႈၼႆႈႁၢင်ႇႁၢင်ႇၵူၺ်း။ ၼႃႈလိၼ်ၼႆႉ တေပဵၼ်မႃးၼႂ်းၵႅၼ်ၵၢင်ဝဵင်းယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၼေႇပျီႇတေႃႇလႄႈ တီႈႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ႁူင်းလႅမ်း 12 ဢၼ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈၼၼ်ႉ ပႅတ်ႇဢၼ်ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ႁူင်းလႅမ်းၼေႇပျီႇတေႃႇသေ တႃႇသွင်ဢၼ်ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ လႄႇဝေး ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉၵႃး တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။&lt;ref name=YP&gt;{{Cite web |title=Myanmar Yellow Pages: Nay Pyi Taw Listings |url=http://www.myanmaryellowpages.biz/useful-hotlines.htm |accessdate=2018-05-28 |archivedate=2012-03-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120302042137/http://www.myanmaryellowpages.biz/useful-hotlines.htm }}&lt;/ref&gt;

==တီႈဢွၵ်ႇသိုဝ်ႉၵၢတ်ႇ==
[[File:Junction Centre Naypyitaw.jpg|right|thumb|]]
ဢၼ်ပဵၼ် ႁူင်းၵုၼ်ႇပႁူဝ်ႇလၢၼ်းသူင်ႇ ၵၢတ်ႇလူင်ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢင်ၵႅၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တွၼ်ႈတႃႇၼေႇပျီႇတေႃႇယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈတၢင်ႇၸိူဝ်း တွၼ်ႈတႃႇဢွၵ်ႇႁႃသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင်တႄႉ ပဵၼ်ၵၢတ်ႇသပျႄႇၵူင်း လႄႈ တိူၵ်ႈၵုၼ်ႇ ပႁူဝ်ႇလၢၼ်းသူင်ႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်တိူၵ်ႇၵုၼ်ႇပႁူဝ်ႇလၢၼ်းသူင်ႇၼႆႉ ၶွမ်ႇပၼီႇသူၺ်ႇတွင်ႇၽုၼ်ႉၽျူဝ်းယေး ၵေႃႉၵေႃႇသၢင်ႈမႃးပၼ်သေ ၼႂ်းၵႃႈၽႅၼ်ၵၢၼ်ၵၢတ်ႇ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ပဵၼ်တိူၵ်ႈၵုၼ်ႇၵူၼ်းမိူင်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉ။ တိူၵ်ႈၵုၼ်ႇၼၼ်ႉပိုတ်ႇမႃး မိူဝ်ႈ ၂၀၀၉ လိူၼ်ဢေႃးၵၢသ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၵၢတ်ႇမျူဝ်ႉမ ၼၼ်ႉ မီးလၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈလႄႈ မီးတႅဝ်းၵၢတ်ႇတၢင်းၵိၼ် ၸွမ်းၽင်ႇတၢင်းသေ တီႈႁိမ်းၵၢတ်ႇသပေႇၵူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးလၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၵႂႃႇထႅင်ႈမွၵ်ႈလၢႆလၵ်းၼႆ တေမီးလၢၼ်ႉၵိၼ်ႁူဝ်ၶမ်ႈ ၵႃႈတီႈ လႄႇဝေးလႄႈ ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

==ဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းလီၶဝ်ႈၸႂ်==
[[File:National Herbal Park.jpg|right|thumb|ႁူးၶဝ်ႈသူၼ်မွၵ်ႇတူၼ်ႈၽၼ်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပဵၼ်ယႃႈယႃ]]
*သူၼ်မွၵ်ႇငလၢႆႉၵၢၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်သူၼ်မွၵ်ႇဢွၼ်ႇတီႈလဵၼ်ႈၼမ်ႉသေ မီးဝႆႉတီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵျွႆးသျိၼ်း တီႈႁိမ်းၶၢင်ႈၽၢႆငလၢႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (လႆႈလၢမ်းတူၺ်း တေၵႆယၢၼ်တင်း ၼေႇပျီႇတေၢႆ မွၵ်ႈၸဵတ်းလၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ)။ လႆႈပိုတ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီ 2008 ၼၼ်ႉသေ တီႈသူၼ်မွၵ်ႇငလၢႆႉၼၼ်ႉ မီးတီႈ ၶီႇၽိဝ်ၼမ်ႉ၊ တီႈလိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉၼင်ႇသၽႃႇဝ၊ မီးဢွင်ႈတီႈလိုဝ်ႈ လႄႈ မီးၽင်ႇၼမ်ႉဝႆႉယဝ်ႉ။ သူၼ်မွၵ်ႇၼႆႉ ပေႃးဝႃႈဝၼ်းဢိုတ်းလုမ်း ၶၢဝ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၼႆ ပိုတ်ႇပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းယူႇယဝ်ႉ။

[[File:Naypyitaw Gems Museum-01.JPG|right|thumb|ႁူင်းၼႄၵႅဝ်ႈသဵင်ႈၼေႇပျီႇတေႃႇ]]
* [[သူၼ်သတ်း (ၼေႇပျီႇတေႃႇ)|သူၼ်သတ်းၼေႇပျီႇတေႃႇ]] ၼႆႉ လႆႈပိုတ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီ ၂၀၀၈ ၼၼ်ႉသေ တူဝ်သတ်းမီး ၄၂၀ လႄႈ မီးႁိူၼ်းၼူၵ်ႉၽႅၼ်ႇၵႂိၼ်း ဢၼ်ထိင်းပၼ်ၾိင်ႈၾႃႉတႃႇၶဝ်ယူႇၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။&lt;ref name=nyt&gt;{{Cite news| url=http://www.nytimes.com/2008/06/24/world/asia/24myanmar-sub.html?_r=1&amp;pagewanted=all&amp;oref=slogin|title=Built to Order: Myanmar’s New Capital Isolates and Insulates Junta|date=24 June 2008|publisher=The New York Times}}&lt;/ref&gt; သူၼ်သတ်းၼႆႉ ပဵၼ်သူၼ်သတ်းဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈတီႈၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆယဝ်ႉ။ သူၼ်သတ်းၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ၵႆယၢၼ်တင်း ဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ (18) လၵ်းသေ၊ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ လႄႈ ဝဵင်းတၢတ်ႉၵူင်းယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး (၆၁၂) ဢေႇၵသေ လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ ၂၀၀၇ လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ (၁၈) ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ ထိုင် ပီ ၂၀၀၈ လိူၼ်မၢၶျ်ႉ (၂၆) လႆႈပိုတ်ႇသူၼ်သတ်းၼၼ်ႉမႃးယဝ်ႉ။ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် တီႈသူၼ်သတ်းၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ-
** တူဝ်သတ်းတိုၵ်းၼူမ်း (၃၂)မဵဝ်း - (၂၈၀) တူဝ်
** တူဝ်ၵၢၼ်းလိၼ် (၁၂) မဵဝ်း - (၆၂) တူဝ်
** ၸၢဝ်းၼူၵ်ႉ (၄၃) မဵဝ်း - (၂၇၄) တူဝ်
** သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ဢၼ်ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆဢမ်ႇလိူင်ႇ လႄႈ
** [[ၽႅၼ်ႇၵႂိၼ်း|ၽႅၼ်ႇၵႂိၼ်း]] ၸိူဝ်းဢမ်ႇယူႇသဝ်းႁႃၵိၼ် တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လဵင်ႉလူၼႄဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေ ဝၼ်းၸၼ် ပိုတ်ႇၼႄဝႆႉပၼ် ၵူႈဝၼ်းယဝ်ႉ။

[[File:Naypyidaw -- Water Fountain Garden.JPG|right|thumb|သူၼ်မွၵ်ႇၼမ်ႉၼေႇပျီႇတေႃႇ]]
* ဢၼ်ပဵၼ်သူၼ်မွၵ်ႇတူၼ်ႈၽၼ်းၶဝ်ႈပဵၼ်ယႃႈယႃၼႆႉ တႄႇပိုတ်ႇၽုၺ်ႇမႃးမိူဝ်ႈပီ 2008 ၼၼ်ႉသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈ မီး 200 ဢေႇၵ (0.81 လွၵ်းၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)ယဝ်ႉ။ ၼႄဝႆႉ တူၼ်ႈၽၼ်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပဵၼ်ယႃႈယႃ ဢၼ်မီးၵူႈတီႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းသူၼ်တူၼ်ႈယႃႈယႃ ၼၼ်ႉ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈဝႆႉတူၼ်ႈၽၼ်းယႃႈယႃ (500) ပၢႆယဝ်ႉ။
* တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ မီးပၢင်ႇၵွပ်ႉၾ် သွင်ပၢင်ႇ (ပၢင်ႇၵွပ်ႉၾ်ၸႄႈလူင်ၼေႇပျီႇတေႃႇလႄႈ ပၢင်ႇၵွပ်ႉၾ်ယေႇပျႃႇ)
* မီးႁူင်းၼႄၵႅဝ်ႈသႅင် ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
* [[ႁူင်းၼႄၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႈ (ၼေႇပျီႇတေႃႇ)|ႁူင်းၼႄၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႈ (ၼေႇပျီႇတေႃႇ)]]
* [[သူၼ်သႃႇၽႃႇရီႇ (ၼေႇပျီႇတေႃႇ)|သူၼ်သႃႇၽႃႇရီႇ (ၼေႇပျီႇတေႃႇ)]]
* [[ၵွင်းမူး ဢုပႃတတၼ်တိ|ၵွင်းမူး ဢုပႃတတၼ်တိ]]

==ဢွင်ႈတီႈၵူႈမိူင်းမိူင်း==
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈပၼ်ဝႆႉ ၼင်လိၼ် တၢင်းၵႂၢင်ႈသွင်ႁႅတ်ႇတႃႇ တွၼ်ႈတႃႇ လုမ်းတၢင်တူဝ်ၸုမ်းၸၢတ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လႄႈ လုမ်းၽွင်းၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ယဝ်ႉ။

==ၾိင်ႈငႄႈ==
'''ၽၢႆႇလဝ်ႇမူၼ်ႈ'''

ပၢင်ပွႆးပၼ် [[သူးလူင်ႉလႅၼ်ႇ ငဝ်းတူင်ႉ မျၢၼ်ႇမႃႇ|သူးလူင်ႉလႅၼ်ႇ ငဝ်းတူင်ႉ မျၢၼ်ႇမႃႇ]] ဢၼ်ပၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈၶတ်းၸႂ်ၶႅမ်ႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၽၢႆႇငဝ်းတူင်ႉမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇယဝ်ႉ။ တီႈတိူၵ်ႈၵုၼ် ပႁူဝ်ႇလၢၼ်းၸူင်ႇ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ မီးဢွင်ႈတီႈငဝ်းတူင်ႉတီႈၼိုင်ႈလႄႈ တီႈပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉတင်း တၢတ်ႉၵူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉတီႈၼႄငဝ်းတူင်ႉ ယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။

==ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး==

''လွင်ႈဢိင်ၼိူဝ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း''

'''ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ'''

တီႈထုင်ႉၼႄႇပျီႇတေႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၸၼ်ႉၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉ မီး ဝဵင်း (ၵၢင်ဝဵင်း) လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းႁိမ်းႁွမ်း ပႅတ်ႇၸႄႈဝဵင်းယဝ်ႉ။ တီႈၵၢင်ဝဵင်းၼၼ်ႉ သိုပ်ႇၵၼ်သေ ၸႅၵ်ႇဝႆႉ ပွၵ်ႉသီႇပွၵ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း [[ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ]]၊ [[လႄႇဝေး]] လႄႈ [[တတ်ႉၵူင်း]] ၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း [[ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း]] မႃးယဝ်ႉ။ [[ၸႄႈဝဵင်းဢုတ်ႉတရသီႇရိ]]၊ [[ၸႄႈဝဵင်းတၵ်ႉၶိၼႃႇသီႇရိ]]၊ [[ၸႄႈဝဵင်းပုပ်ႉပသီႇရိ]]၊ [[ၸႄႈဝဵင်းၸမ်ႇပူႇသီႇရိ]]၊ [[ၸႄႈဝဵင်းၸေႇယႃႇသီႇရိ]] ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မႂ်ႇယဝ်ႉ။ 2009 လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင်တင်းသဵင်ႈ လႆႈၶၢႆႉၸူးဝဵင်းဢုပ်ႉပိူင်ႇ ႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်လုမ်းၽၢႆႇၸီႉသင် ၶွင် ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင်ၶဝ်ၵူၺ်း တေၵိုတ်းဝႆႉ တႃႈၵုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။

{|
|-
! ၼႂ်းဝဵင်း(ပွၵ်ႉ) !! ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးဝႆႉ !! ၸိူဝ်းပဵၼ်ဢၼ်မႂ်ႇ
|-
| ၸေႇယတဵၵ်ႉထိ(မႃးတီႈပႃႇလိ) ||                     ||       ဢုတ်ႉတရသီႇရိ (မႃးတီႈပႃႇလိ)
|-
| ပႆႇၺႃႇတဵၵ်ႉထိ(မႃးတီႈပႃႇလိ ) ||       ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ ||       တၵ်ႉၶိၼႃႇသီႇရိ (မႃးတီႈပႃႇလိ)
|-
| ပေႃးၵတဵၵ်ႉထိ(မႃးတီႈပႃႇလိ) ||     လႄႇဝေး ||       ပုပ်ႉပသီႇရိ (မႃးတီႈပႃႇလိ)
|-
| မင်ႇၵလႃႇတဵၵ်ႉထိ(မႃးတီႈပႃႇလိ) ||    တတ်ႉၵူင်း ||       ၸမ်ႇပူႇသီႇရိ ၊ၸေႇယႃႇသီႇရိ (မႃးတီႈပႃႇလိ)
|}

==ပၢႆးပႆႇၺႃႇ==
'''ၼေႇပျီႇတေႃႇ'''
* ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မၢႆ 1

'''ယေႇသိၼ်း'''
* [[ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမေႃယႃ ၽၢႆတူဝ်ႇသတ်း(ယေႇသိၼ်း)|ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမေႃယႃ ၽၢႆတူဝ်ႇသတ်း(ယေႇသိၼ်း)]]
* [[ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးၽုၵ်ႇသွမ်ႈယေႇသိၼ်း|ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးၽုၵ်ႇသွမ်ႈယေႇသိၼ်း]]
* [[ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးထိူၼ်ႇမႆႉယေႇသိၼ်း|ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးထိူၼ်ႇမႆႉယေႇသိၼ်း]]

==ၽၢႆႇၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ==

ဢၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ်ၽၢႆႇတေႃႇသူင်ႇတႃႇ ၵူၼ်းတၢင်းၼမ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈပဵၼ်ႁိမ်းႁွမ်းတႄႉ မီးလွင်ႈမၵ်းၶၢၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းလူင် တႃႈၵုင်ႈၼေႇပျီႇတႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းပႅတ်ႇသဵၼ်ႈ ဢၼ်မီးတၢင်းယၢဝ်း 323.3 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇၼၼ်ႉ ၵပ်းသိုပ်ႇၼေႇပျီႇတေႃႇ ၸူးတႃႈၵုင်ႈသေ ပဵၼ်ပွတ်းတွၼ်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် တႃႈၵုင်ႈ - ၼေႇပျီႇတေႃႇ - တႃႈလိူဝ်ႇ ဢၼ်မီးတၢင်းယၢဝ်း 563 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ယဵၵ်ႉတႃႇ ၼႆႉမီး 20 သဵၼ်ႈသေ မိူၼ်ၼင်ႇတၢင်းၼႂ်းဝဵင်းၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။

===တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း===

ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းတွၼ်ႈတႃႇၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်း ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉလႄႈ တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းလႄႇဝေးၶဝ် ၵေႃႉၸတ်းၵၢၼ်ပၼ်ဝႆႉယူႇ။ တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်း ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း ဢၼ်မီးဝႆႉၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ - တႃႈလိူဝ်ႇ။ တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းလႄႇဝေးၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်း ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉလႄႈ ၵျွၵ်ႉပတွင်းယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ တႃႈၵုင်ႈၵႂႃႇပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ ၸွမ်းလူတ်ႉလဵၼ်းၼႆ တၢင်းႁိုင် ႁိုင် 9 ၸူဝ်ႈမူင်းယဝ်ႉ။ လူတ်ႉလဵၼ်းၼႆႉ ဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵၢင်ဝၼ်း 12 မူင်းသေ ႁွတ်ႈၽႅဝ် ၵၢင်ၶမ်ႈ 7:30 မူင်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇၽၢႆႇၵၢၼ်တေႃႉသူင် သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႇဝဵင်းမႂ်ႇ ပေႃးတေတဵမ်ထူၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈတႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းၼေႇပျီႇတေႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ၽၢႆႇပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။

===တၢင်းသၢႆလူမ်း===
[[File:Naypyidaw.9.jpg|Alt=Naypyidaw.9.jpg|right|thumb|200px|ၽၢင်ႁၢင်ႈဢွၼ်ႇ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၼေႇပျီႇတေႃႇ]]
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼေႇပျီႇတေႃႇ ဢၼ်ႁူႉဝႆႉဝႃႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ဢေႇလႃႇ ၼႆႉ မီးၵႆယၢၼ်ဝဵင်း ၁၀ လၵ်း (၁၆ ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) မီးၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇဝဵင်းသေ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ ဢေႇလႃႇ လႄႈ ဝဵင်းလႄႇဝေးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်ၼႂ်းမိူင်း ဢၼ်ပဵၼ်သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်းပၵၢၼ်ႇ၊ သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်မၢၼ်းတလေး၊ သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်မျၢၼ်ႇမႃႇလႄႈ သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်တႃႈၵုင်ႈၸိူဝ်းၼႆ တႃႇၸၼ်လႅၼ်ႈပၼ် တႃႈၵုင်ႈတင်း ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်းမိူင်း ၵူႈတီႈတီႈၼၼ်ႉၼႆ လႆႈၸႂ်ႉတႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ တႄႇၵေႃႇသၢင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ ၂၀၀၉ လိူၼ်ဢေႇပရႄႇၼၼ်ႉသေ ယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉ ၼိုင်ႈပီၼႆႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်း ၃.၅ လၢၼ်ႉ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇလႆႈ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။

===တၢင်းလူတ်ႉၵႃး===
ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်ၼႆႉ ႁူဝ်ၶမ်ႈႁူဝ်ၼႂ်ၼႆ ၶဝ်ဢဝ်လူတ်ႉပၢတ်ႉၸ်သေ ၸၼ်လႅၼ်ႈပၼ်တွၼ်ႈတႃႇ လုမ်းဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၼႆႉ မီးတႃႈလူတ်ႉၵႃးငဝ်ႈၸိုင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ မီးႁူင်းၵၢၼ်ၶၢတ်ႇလူတ်ႉၵႃး ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၶဝ်ပိူင်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။

==ၽၢႆတူၺ်းထိုင်ပၢႆးယူႇလီ==
ႁူင်းယႃၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီ ၂၀၀၆ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ဝဵင်းႁိမ်းႁွမ်း တီႈ လႄႇဝေး၊ ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ (ပျိၼ်းမၼႃး) လႄႈ တတ်ႉၵူင်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉႁူင်းယႃ ဝဵင်းလင်လင်ယဝ်ႉ။

==ၽၢႆႇၵပ်းသိုပ်ႇ==

တႄႇပီ ၂၀၀၉ ၼၼ်ႉသေ ၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈ ၾူင်းၸီႇတီႇဢႅမ်ႇဢေႇႁၢမ်းသၢႆ တင်းဝဵင်းယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်တီႈ ႁွင်ႈယူႇလူင်ပွင်ၸိုဝ်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶဝ် ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇ သႂ်ႇသၢႆၾူင်းသုၼ်ႇတူဝ်။ လႆႈၸႂ်ႉၾူင်းဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ၸႂ်ႉၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈဢၼ်လဵဝ် ဢၼ်လႆႈၾႆးၾႃႉ ၂၄ ၸူဝ်ႈမူင်း တီႈၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉယဝ်ႉ။

==ၽိုၼ်ဢိင်==
&lt;references/&gt;

==ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ==
* [http://svaradarajan.blogspot.com/2007/01/naypyitaw-photo-album.html Nay Pyi Daw - A photo album]
* [http://willthedutch.blogspot.com/2007/06/inside-naypyidaw.html Inside Napyidaw]

{{ၼႃႈလိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼေႇပျီႇတေႃႇ}}
{{ၸႄႈမိူင်းလႄႈၸႄႈတိူင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ}}
[[Category:!Main category]]
[[Category:ၼေႇပျီႇတေႃႇ]]
[[Category:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼေႇပျီႇတေႃႇ]]</text>
      <sha1>k94rfkqzfd5q4dpyfgu8tatemh34aba</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126082</id>
      <parentid>126081</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T03:46:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saimawnkham</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>126082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53209" sha1="lgvy4a70qyef5q1v9ew2fr9kq7m7uci" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name               = ၼေႇပျီႇတေႃႇ
| native_name        = {{nobold|{{lang|my|နေပြည်တော်}}}}
| other_name         = NPT
| official_name      = ၼေႇပျီႇတေႃႇ
| pushpin_label_position = Bottom
| pushpin_map        = Myanmar#Asia
| pushpin_map_caption = Location of Nay Pyi Taw, Myanmar
| settlement_type    = [[Capital of Myanmar|Capital city]]
| image_skyline      =
| image_size         = 
| image_caption      = Clockwise from top: [[Uppatasanti Pagoda]], [[Nay Pyi Taw Water Fountain Garden|Water Fountain Garden]], Ministry Zone, Gems Museum, [[Pyidaungsu Hluttaw|Union Parliament]]
| map_caption        = 
| image_flag         = 
| flag_size          = 
| image_seal         = 
| seal_size          = 
| subdivision_type   = Country
| subdivision_name   = [[Myanmar]]
| subdivision_type1  = [[Administrative divisions of Myanmar|Division]]
| subdivision_name1  = [[Naypyidaw Union Territory]]&lt;ref name=eleven&gt;{{Cite news|script-title=my:တိုင်းခုနစ်တိုင်းကို တိုင်းဒေသကြီးများအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တိုင်းနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသများ ရုံးစိုက်ရာ မြို့များကို လည်းကောင်း ပြည်ထောင်စုနယ်မြေတွင် ခရိုင်နှင့်မြို့နယ်များကို လည်းကောင်း သတ်မှတ်ကြေညာ|newspaper=[[Weekly Eleven|Weekly Eleven News]]|date=20 August 2010|url=http://www.news-eleven.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4375:2010-08-20-12-39-51&amp;catid=42:2009-11-10-07-36-59&amp;Itemid=112|access-date=23 August 2010|language=my|title=Eleven Media Group Co., Ltd|archive-date=11 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141111102351/http://www.news-eleven.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4375:2010-08-20-12-39-51&amp;catid=42:2009-11-10-07-36-59&amp;Itemid=112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| subdivision_type2  = Subdivisions
| subdivision_name2  = 8 townships
| unit_pref          = Metric
| area_code          = 067
| area_footnotes     = &lt;ref name=pedrosa&gt;{{Cite news|first=Veronica|last=Pedrosa|title=Burma's 'seat of the kings'|url=http://english.aljazeera.net/NR/exeres/80733C47-7F1C-45EB-BB8E-805DB15BFE67.htm|publisher=[[Al Jazeera Arabic|Al Jazeera]] |date=20 November 2006|access-date=21 November 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061123141200/http://english.aljazeera.net/NR/exeres/80733C47-7F1C-45EB-BB8E-805DB15BFE67.htm|archive-date=23 November 2006}}&lt;/ref&gt;
| area_total_km2     = 7,054.37
| population_total   = 924,608
| population_density_km2 = 131.1
| population_density_sq_mi = 339.5
| population_footnotes = &lt;ref name=Urbanization&gt;Department of Population, Myanmar.&lt;/ref&gt;
| population_note    = 
| established_date   = 2005
| established_date2  = 2008
| established_title  = Settled
| established_title2 = Incorporated
| government_footnotes = &lt;ref name=Mayor&gt;{{cite web |title=News Briefs |work=The Myanmar Times |publisher=Myanmar Consolidated Media |url=http://www.myanmar.com/myanmartimes/MyanmarTimes16-309/news_brief.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060627090843/http://www.myanmar.com/myanmartimes/MyanmarTimes16-309/news_brief.htm |url-status=dead |archive-date=27 June 2006 |date=20 March 2006 |access-date=1 April 2006 }}&lt;/ref&gt;
| leader_name        = [[Myo Aung]] (Mayor)
| leader_title       = Chairman
| coordinates        = {{coord|19|44|51|N|96|06|54|E|type:city_region:MM-18|display=it}}
| elevation_ft       = 377
| elevation_m        = 115
| timezone           = [[Myanmar Standard Time|MMT]]
| utc_offset         = +06:30
| governing_body     = [[Naypyidaw Development Committee]]
| seat               = Nay Pyi Taw City Hall
}}

'''ၼေႇပျီႇတေႃႇ''' ({{Langx|my|နေပြည်တော်}}), ({{Langx|en|Naypyitaw}}) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈလူင် [[မိူင်းမၢၼ်ႈ|မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ]]ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 2005 လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 6 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈၶၢႆႉဢဝ် ဝဵင်းဢုပ်ႉပိူင်ၶွင် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ၶၢႆႉၵႂႃႇၸူး ပၢင်ႇသီၶဵဝ် ဢၼ်ယၢၼ်ၵႆတင်း [[ဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ]] 2 လၵ်း (3.2 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၸႄႈလူင်ၵဝ်ႇ [[ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ]] ၼႆႉ မီးၽၢႆႇႁွင်ႇ ယၢၼ်ၵႆၵၼ် မွၵ်ႈ 200 လၵ်း (320 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) ၼႆႉယဝ်ႉ။&lt;ref name=geomap&gt;{{Cite web|url=http://www.geographic.org/geographic_names/name.php?uni=9355719&amp;fid=713&amp;c=burma#MAP |title=Naypyidaw: Burma  |work=Geographical Names |accessdate=2011-12-06}}&lt;/ref&gt; ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈၼႂ်းၶႂၢင်ႇမၼ်းၼႆႉ ပိုၼ်ႇၽၢဝ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းမျၢၼ်ႇမႃႉတပ်ႉမတေႃႇ မိူဝ်ႈ ပီ 2006, လိူၼ်မၢၶျ်ႉ 27 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ၽွင်းၵေႃႇသၢင်ႈ ၸႄႈလူင်ယူႇ။ တေဢၢၼ်းႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၼႂ်းပီ 2012 ဝႃႈၼႆမႃးယဝ်ႉ။&lt;ref name=mcc&gt;Marshall Cavendish Corporation (2007). ''World and Its Peoples: Eastern and Southern Asia.'' Marshall Cavendish. p. 650.&lt;/ref&gt; မိူဝ်ႈပီ 2009 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးဝႆႉ 925,000 သေ ပေႃး တႃႈၵုင်ႈလႄႈ [[ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ]]ယဝ်ႉ ပဵၼ်ဝဵင်းထီႉသၢမ် ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းဝဵင်းၵမ်ႉပႃႈၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ယူႇယဝ်ႉ။

==ငဝ်ႈငႃႇဝေႃးႁၢၼ်==
ၶေႃႈၵႂၢမ်း ၼေႇပျီႇတေႃႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပေႃးလႆႈပိၼ်ၽႃႇသႃႇတူၺ်း ၽၢႆႇမၢၼ်ႊၼႆ ဝႃႈပဵၼ် &quot;ဝဵင်းပၵ်းႁၢင်ႈႁေႃ&quot;၊ &quot;ဝဵင်းၸၢဝ်းၶုၼ်&quot;၊ &quot;တီႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၸၢမ်ႇပူၺ်ႈ&quot; ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။&lt;ref name=pcgn&gt;[http://www.pcgn.org.uk/Burma%200907.pdf &quot;An Introduction to the Toponymy of Burma (October 2007) – Annex A&quot;]p. 8, The Permanent Committee on Geographic Names (PCGN), United Kingdom {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081031143028/http://www.pcgn.org.uk/Burma%200907.pdf |date=2008-10-31 }}&lt;/ref&gt; ပေႃးဢဝ်ၾိင်ႈထုင်းဝႃႈ ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၵိုၵ်းတူဝ်ပႃႈလင် ဝဵင်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးတူၺ်းတူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ႁွင်ႉမႃးဝႃႈ ယတၼႃႇပူင်ႇၼေႇပျီႇတေႃႇ ({{Langx|my|ရတနာပုံနေပြည်တော်}}), ({{Langx|en|Yadanabon Naypyidaw}}) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တီႈပွင်ႇၼင်ႇလိၵ်ႈဝႃႈတႄႉ ၽၢႆႇမၢၼ်ႊဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းႁေႃလႅတ်ႇ ({{Langx|my|နေ၏နန်းမြို့}}) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။

==ပိုၼ်း==

ဝၢႆးသေပဵၼ်မႃး ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆယဝ်ႉသေ ႁူမ်ႈဝႃႈ ပိုၼ်းၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ပွတ်းဢေႇဝႆႉၼႆသေတႃႉၵေႃႈ တီႈဢၼ်တင်ႈဝႆႉဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇယူႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ယၢမ်ႈပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈတပ်ႉငဝ်ႈၸိုဝ်ႈ (BIA) ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် ဢၼ်ပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉဢွင်ႇသၢၼ်းဢွၼ်ႁူဝ်မႃးၼၼ်ႉလႄႈ လွင်ႈပိုၼ်းဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇၼင်ႇလိၼ်ၼႆႉတႄႉ လႆႈဝႃႈမီးပိုၼ်းယၢဝ်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉဢွင်ႇသၢၼ်းၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ်မိူင်းထႆးသေ ၶိုၼ်ႈၼႃႈသိုၵ်းမႃး မႃးတင်ႈၽုၺ်ႇငဝ်ႈၸိုဝ်ႈသိုၵ်းတီႈ ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ-လႄႇဝေးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ဢၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈပဵၼ်ငဝ်ႈတႄႇ တႃႇလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃမႃးသေ တေလႆႈဝႃႈပဵၼ် လိၼ်ဢွင်ႇပႄႉ (အောင်မြေ)ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ လႆႈတင်ႈတႄႇၼေႇပျီႇတေႃႇဝႆႉ တီႈ ၽၢႆႇတူၵ်းဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ ၵႆယၢၼ် 2 လၵ်း (3.2 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တင်းဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈဝႃႈ မီးၽၢႆႇႁွင်ႇသေ ယၢၼ်ၵႆမွၵ်ႈ 200 လၵ်း (320 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းတႄႇ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း လႆႈၶၢတ်ႇႁူင်းၵၢၼ်ၽၢႆႇၵေႃႇသၢင်ႈ မွၵ်ႈ 25 ဢၼ်ဢိၵ်ႇပႃး ဢေးသျႃးဝေႃး လႄႈ ထူးလိမိတႅတ်ႉ သေၵေႃႈ တႄႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ပႆႇယဝ်ႉတူဝ်ႈတင်းမူတ်းသေတႃႉ ထိုင်ပီ ၂၀၀၅ ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ ၆ ဝၼ်းၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ လႆႈၸႅၵ်ႇၸုမ်းသေ ၶၢႆႉမႃးတီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇယူႇယဝ်ႉ။

လုၵ်ႉၼၼ်ႈႁိုင်ထႅင်ႈႁႃႈဝဵင်း လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 11 ဝၼ်း ၶၢဝ်းယၢမ်း ပွတ်းၼႂ်း 11 မူင်းၼၼ်ႉ ဢဝ်လူတ်ႉတၢင်ႇၵုၼ်တပ်ႉ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး 1100 လမ်းၼႆႉတၢင်ႇဢဝ် ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ 11 ဢၼ်သေ ဢွၵ်ႇမႃးတႅႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈယဝ်ႉ။ လႆႈမုင်ႈမွင်းမႃးဝႃႈ ပေႃးလိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇသဵင်ႈ ၼႂ်းပီ 2006 ၼၼ်ႉ တေဢၢင်းတမ်းတီႈယူႇ ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင်တင်းသဵင်ႈ ႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ယွၼ်ႉလႆႈၶၢႆႉ ႁိပ်ႈႁိပ်ႈၼႅတ်ႈၼႅတ်ႈလႄႈ လွင်ႈႁူင်းႁဵၼ်းဢမ်ႇပႆႇမီးတဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈသင် ယွၼ်ႉတၢင်ႇတီႈတၢင်ႇလဵၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇတဵမ်ထူၼ်ႈသင်လႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ လႆႈၽၢတ်ႇယၢၼ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းၶဝ်မႃးယူႇ တႃႇၶၢဝ်းယၢမ်းတွၼ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းၼႆႉ ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ႁၢမ်ႈႁႄႉလွင်ႈ ဢဝ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ၶၢႆ့မႃးၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။။&lt;ref name=hla&gt;Ntay, Hla Hla (23 February 2007). [http://www.burmanet.org/news/2007/02/23/agence-france-presse-myanmars-new-capital-offers-small-luxuries-in-total-isolation-hla-hla-htay/ Myanmar's new capital offers little in the way of luxuries]. Agence France-Presse.&lt;/ref&gt; ဢၼ်ပဵၼ်တီႈငဝ်ႈၸိုဝ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းလႄႈ တီႈထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ၸႅၵ်ႇဝႆႉတီႈႁင်းၶေႃယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် ထုၵ်ႇႁႄႉႁၢမ်ႈၶဝ်ႈၸူး ဢွင်ႈတီႈ တပ်ႉသိုၵ်းလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈႁိမ်းလုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇႁႄႉႁၢမ်ႈ ဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းၶၢႆႇၶူဝ်းၶၢႆၵုၼ်ၶဝ် ၶဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈမီးၸၼ်ႉထၢၼ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ၸႂ်ႉၶေႃႈၵႂၢမ်းတူဝ်ယေႃႈ ၼပတ &quot;နပတ&quot; ​သေ ႁဵတ်းၵၢၼ်တႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႃးယဝ်ႉ။

ထိုင်ပီ ၂၀၀၆ လိူၼ်မၢၶျ်ႉ ၂၇ ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းသိုၵ်း ၁၂,၀၀၀ ၼႆႉဢၼ်ၵၼ်ႁဵတ်း ၵၢၼ်ၼႄဢဵၼ်ႁႅင်းပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၵႃႈတီႈ ဝဵင်းဢၼ်မႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵေႃႈၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းတပ်ႉမတေႃႇ ဢၼ်ယုၵ်ႉယွင်ႈ ဝၼ်းၶွပ်ႈၶူပ်ႇ ပီ ၁၉၄၅ ဢၼ်ဝၼ်းတႄႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ လွင်ႈၵျပၢၼ်ႇၶဝ်ၶဝ်ႈသိမ်းမိူင်းၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၼႄႁၢင်ႈသိုၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းဝၢင်းၼႄႁၢင်ႈသိုၵ်းၼၼ်ႉ ႁၢမ်ႈပေႃႉ ငဝ်းတူင်ႉ၊ ၶႅပ်းႁၢင်ႈမႃးသေ တီႈၼႂ်းဝၢင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ႁူၼ်ႁၢင်ႈၶုၼ်မၢၼ်ႊ ၸိူဝ်းပဵၼ် ဢၼေႃႇယထႃႇ၊ ပယိၼ်ႉၼွင်ႇ လႄႈ ဢလွင်ႈၽယႃး ၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်သၢမ်ၵေႃႉၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၼႂ်းပိုၼ်းမၢၼ်ႊဝႃႈ ပဵၼ်ၶုၼ် ၸိူဝ်းဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသေပိူၼ်ႈၼႆႉ ၶဝ်မၢႆထိုင်ဝႆႉဝႃႈၼၼ်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈဝဵင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တႄႇၸႂ်ႉတိုဝ်း တႄႇႁွင်ႉတီႈ ပၢင်ပွႆးၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼႂ်းၶႂၢင်ႇမၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ &lt;ref name=bbc4848408&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4848408.stm|title=Burma's new capital stages parade|work=BBC News|publisher=BBC|date=27 March 2006|accessdate=6 April 2006}}&lt;/ref&gt;

==လွင်ႈတၢင်းပိုၼ်ႉထၢၼ် ဢၼ်လႆႈၶၢႆႉၵႂႃႇၸူးၼေႇပျီႇတေႃႇ==

ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈႁိမ်းၵႅၼ်ၵၢင်မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်တီႈလီ တွၼ်ႈတႃႇဢုပ်ႉပိူင်ႇတင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇပတ်ႉပိုၼ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ လႄႈ သၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇၵေႃႈ ပဵၼ်ၵႅၼ်ၵၢင်မၼ်းသေ တိူဝ်ႉၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း မိူင်းတႆး၊ မိူင်းယၢင်းလႅင် လႄႈ မိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃး လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝႆႉမီးႁိမ်းၸမ်လႄႈ ပိုၼ့်တီႈဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈမီးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်မႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ တွၼ်ႈတႃႇပေႃးတေၼိမ်သဝ်းမႃး တေၸၢင်ႈပၼ်တၢင်းၵမ်ႉတၢင်းၸွႆႈယူႇၼႆယဝ်ႉ။&lt;ref name=McGeown2005&gt;McGeown, Kate (8 November 2005). [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/4416960.stm Burma's confusing capital move]. BBC News.&lt;/ref&gt; လွင်ႈတၢင်းလႆႈၶၢႆႉၸႄႈလူင်ၸူး ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပိူင်လူင်ၽၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတႃႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇလႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၵေႃႈၼမ်လႄႈသင်၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ပွၵ်ႉယွမ်ၸိူဝ်းၵူၼ်းယူႇသဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လေႃးလႄးၵၼ်ဝႆႉလႄႈသင်၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမီးဝႆႉယူႇ တီႈၼႂ်းဝဵင်းလႄႈဢမ်ႇၵႃး ၽွင်းတိုၵ်ႉတေပႆယၢင်ႈၸူး သဵၼ်ႈတၢင်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇၼၼ်ႉ ယူင်ႉသၢင်ႈပိုၼ်ႉထၢၼ်ဢၼ်လူဝ်ႇမီးၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇမီးတႅတ်ႈတေႃးလီ ၵႃႈတီႈတႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၶၢႆႉၸူး ၸႄႈလူင်မႂ်ႇသေ လႆႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ။

ဝၢႆးလင်မိူဝ်းၼႃႈမႃးၼႆ ပေႃးတီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ  သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈမီးမႃး ပၢင်ဢုပ်ႉဢူဝ်း ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈၵူႈမိူင်းမိူင်းလႄႈသင်၊ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ တေလႆႈႁပ်ႉပဵၼ်ၸဝ်ႈႁိူၼ်း တႃႇပၢင်ႇၶႄႉၶဵင်ပၢႆးလဵၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင်ၼႆ ၸင်ႇလႆႈၶၢႆႉၸူး ၼေႇပျီႇတေႃႇ ၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ မီးႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်းလူင်ပွင်ၸိုဝ်ႈ ဢၼ်ၶိုတ်းၸၼ်ႉၵူႈမိူင်းမိူင်းလႄႈသင်၊ မီးႁူင်းလႅမ်းဢၼ်ၶိုတ်းၸၼ်ႉၵူႈမိူင်းမိူင်းၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ယူင်ႉသၢင်ႈပိုၼ်ႉငဝ်ႈ ဢၼ်ၵိုင်ႇမီး ၸွမ်းၼင်ႇလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၸူး ၵူႈမိူင်းမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈသၽႃး ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတွၼ်ႈတႃႇ ပိူင်တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းယဝ်ႉသေ ယၢမ်းလဵဝ်ပေႃးႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်သၽႃး မီးမႃး သွင်ၸုပ်ႈယဝ်ႉ။


==ၼႃႈလိၼ်ပထဝီႇ==
ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ သၼ်လွႆပႃႇၵိူဝ်ႇလႄႈ သၼ်လွႆမိူင်းတႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ်သဵၼ်ႈမၢႆၼႂ်းၶႂၢင်ႇမၼ်းသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈၸႄႈလူင်ၼႆႉ မီး  ၇၀၅၄.၃၇ လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်းဝႃႈၼႆသေ၊ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမီး ၉၂၄,၆၀၈ ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၽၢႆၶျွင်းမၵျီႈၼႆႉ မီးၽၢႆႇႁွင်ႇၼေႇပျီႇတေၢႆ ယၢၼ်မွၵ်ႈလၢႆၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇၼၼ်ႉသေ၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၽၢႆငလၢႆႉၼၼ်ႉတႄႉ မီးဝႆႉၽၢႆႇၸၢၼ်းဝဵင်း ယၢၼ်ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇဢိတ်းဢွၼ်ႇၼၼ်ႉယဝင်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၽၢႆယေႇသိၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ မီးဝႆႉၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ႁၢမ်ႉၵႆဝႆႉဢိတ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုတ်ႉႁွင်ႇ  ၁၉° ၁၈' လႄႈ ၂၀° ၂၅'၊ ၼႂ်းၵႄႈလွင်ႇၵျီႇတုတ်ႉဢွၵ်ႇ ၉၅° ၄၅' လႄႈ ၉၆° ၄၅' ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ယၢၼ်ႇၵႆတင်းတႃႈၵုင်ႈ ၃၂၀ ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ (၁၉၈ လၵ်း)သေ ၵႆယၢၼ်ၵၼ်တင်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၁၃၈ လၵ်းယဝ်ႉ။
[[File:Naypyitaw Apartment.jpg|right|thumb|ယူင်ႉသၢင်ႈတႃႇၵူၼ်းယူႇ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ]]

==ဢွင်ႈတီႈၵူၼ်းယူႇသဝ်း==

လွၵ်းတီႈတွၼ်ႈတႃႇႁိူၼ်းၵူၼ်းယူႇၼႆႉ ၽွတ်းႁႅၼ်းဝႆႉလီငၢမ်းသေ၊ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶွင်ႉတီႈယူႇၼႆႉ ဢိင်လူၺ်ႈၼိူဝ် ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈလႄႈ ဢိင်လူၺ်ႈၼိူဝ် မီးၼႃႈႁိူၼ်းဢမ်ႇမီးၼႃႈႁိူၼ်းသေၵေႃႈ ၸႅၵ်ႇသေ ပၼ်တီႈယူႇဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ တီးၼႂ်းဝဵင်းၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆ ဢၼ်ပဵၼ် ယူင်ႉသၢင်ႈသီႇၸၼ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ 1200 လင်ယဝ်ႉ။&lt;ref name=nytimes2007&gt;{{Cite news|url=http://www.nytimes.com/2007/10/05/world/asia/05Naypyitaw.html?fta=y|work=The New York Times|title=Myanmar's Remote Capital Is Still a Work in Progress|first=Grant|last=Peck|date=5 October 2007|accessdate=20 May 2010}}&lt;/ref&gt; ၸိူဝ်းပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈဢုတ်ႇဢၼ်ယႂ်ႇဢၼ်လူင်ၼႆႉ ဢၼ်မုင်းမၼ်းပဵၼ်ဝႆႉ သီလႅင်၊ သီၶဵဝ် ဢမ်ႇၼၼ် သီႇသွမ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ႁွင်ႈၵူၼ်းယူႇ မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢိင်လူၺ်ႈၼိူဝ် ထၢၼ်ႈၽွင်းသေၵေႃႈ ၸႅၵ်ႇသီမၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ပိူင်ယၢင်ႇမၼ်း ပေႃးဝႃႈပဵၼ် တီႈၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ထၢၼ်ႈၽွင်းပၢႆးယူႇလီၶဝ်ယူႇၼႆ ၸွမ်ႁိူၼ်းပဵၼ်ဝႆႉ သီသွမ်ႇသေ ပေႃးဝႃႈ ပဵၼ်ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ထၢၼ်ႈၽွင်းၽၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼႆႉ ၸွမ်းႁိူၼ်းပဵၼ် သီၶဵဝ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈပဵၼ် ၽူႈမီးၸၼ်ႉထၢၼ်ႈသုင်ၶဝ်တႄႉ လႆႈယူႇႁိူၼ်းလင်လဵဝ် ႁင်းၶေႃယဝ်ႉ။

==ဢွင်ႈတီႈတပ်ႉမတေႃႇ==
ၸိူဝ်းပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈမီးၸၼ်ႉထၢၼ်ႈသုင်ၽၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇ လႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇသိုၵ်း ၸိူဝ်းလမ်ႇလွင်ႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်လႆႈယူႇႁူမ်ႈၵၼ် တီႈၼႂ်းဝၢင်းလူင်ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ယၢၼ်ၵႆႇ 11 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ တင်း ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်တၢင်ႇၸိူဝ်းသေ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ တီႈၼႂ်းဝၢင်းလူင်ၼၼ်ႉ မီးလုၵ်းပၢႆႈမၢၵ်ႇ၊ မီးလွတ်ႇတၢင်းတႂ်းလိၼ် ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် ထုၵ်ႇႁၢမ်ႈ ဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ဢွင်ႈတီႈတပ်ႉမတေႃႇၼႆ ႁင်းၶေႃသေ ပေႃးဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၶေႃႈပူင်ၶႂၢင်းပၼ် ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇၶဝ်လႆႈ။

==ဢွင်ႈတီႈထၢၼ်ၽွင်းလူင်==
ယူင်ႉသၢင်ႈပႃႇလီႇမၢၼ်ႇ လႄႈ [[ႁိူၼ်းၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ (ၼေႇပျီႇတေႃႇ)|ႁိူၼ်းၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ]] ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈႁူင်းႁေႃၸႄႈလူင်ၼႆႉ မိူၼ်ယူင်ႉႁၢင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉသေ ႁၢင်ႈၽၢင်ၸွမ်မၼ်းတႄႉပဵၼ် လၢႆးမိုဝ်းမၢၼ်ႊယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇလင်ႁူင်းႁေႃၸႄႈလူင်ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉပၢင်ႇလဵၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈ မီးပႃးၼမ်ႉတူၵ်းတၢတ်ႇပွမ်သေ တီႈၼၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးပွႆးၼႄၾႆးၾႃႉႁိူဝ်ႈလႅင်း ၵူႈဝၼ်းယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် ၵမ်ႉပႃႈၼမ်ၼႆႉ ႁၢင်ႈၽၢင်မၼ်း မိူၼ်ၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။&lt;ref&gt;''The Australian''. &quot;[http://www.theaustralian.com.au/news/a-monument-to-juntas-fear/story-e6frg6t6-1111114648426 A monument to junta's fear]&quot;. 16 October 2007&lt;/ref&gt;

==ဢွင်ႈတီႈႁူင်းလႅမ်း==
[[File:Naypyidaw.3.jpg|right|thumb|ႁူင်းလႅမ်းတေႃႇဝိၼ်ႇၵုမုတရႃႇ၊ မီးဝႆႉတီႈၼႃႈလိၼ်ႁူင်းလႅမ်းၼေႇပျီႇတေႃႇ။]]
တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ႁူင်းလႅမ်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁူင်းလႅမ်း ဢၼ်ပဵၼ်တီႈလိုဝ်ႈသဝ်းၼင်ႇႁိူၼ်းၼၼ်ႉ ယင်းတိုၵ်ႉမီးဢေႇတႄႉတႄႉသေ၊ ၵူၺ်းမီးၸွမ်းၵုင်းဢွၼ်ႇ တီႈၼၼ်ႈတီႈၼႆႈႁၢင်ႇႁၢင်ႇၵူၺ်း။ ၼႃႈလိၼ်ၼႆႉ တေပဵၼ်မႃးၼႂ်းၵႅၼ်ၵၢင်ဝဵင်းယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၼေႇပျီႇတေႃႇလႄႈ တီႈႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ႁူင်းလႅမ်း 12 ဢၼ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈၼၼ်ႉ ပႅတ်ႇဢၼ်ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ႁူင်းလႅမ်းၼေႇပျီႇတေႃႇသေ တႃႇသွင်ဢၼ်ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ လႄႇဝေး ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉၵႃး တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။&lt;ref name=YP&gt;{{Cite web |title=Myanmar Yellow Pages: Nay Pyi Taw Listings |url=http://www.myanmaryellowpages.biz/useful-hotlines.htm |accessdate=2018-05-28 |archivedate=2012-03-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120302042137/http://www.myanmaryellowpages.biz/useful-hotlines.htm }}&lt;/ref&gt;

==တီႈဢွၵ်ႇသိုဝ်ႉၵၢတ်ႇ==
[[File:Junction Centre Naypyitaw.jpg|right|thumb|]]
ဢၼ်ပဵၼ် ႁူင်းၵုၼ်ႇပႁူဝ်ႇလၢၼ်းသူင်ႇ ၵၢတ်ႇလူင်ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢင်ၵႅၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တွၼ်ႈတႃႇၼေႇပျီႇတေႃႇယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈတၢင်ႇၸိူဝ်း တွၼ်ႈတႃႇဢွၵ်ႇႁႃသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင်တႄႉ ပဵၼ်ၵၢတ်ႇသပျႄႇၵူင်း လႄႈ တိူၵ်ႈၵုၼ်ႇ ပႁူဝ်ႇလၢၼ်းသူင်ႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်တိူၵ်ႇၵုၼ်ႇပႁူဝ်ႇလၢၼ်းသူင်ႇၼႆႉ ၶွမ်ႇပၼီႇသူၺ်ႇတွင်ႇၽုၼ်ႉၽျူဝ်းယေး ၵေႃႉၵေႃႇသၢင်ႈမႃးပၼ်သေ ၼႂ်းၵႃႈၽႅၼ်ၵၢၼ်ၵၢတ်ႇ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ပဵၼ်တိူၵ်ႈၵုၼ်ႇၵူၼ်းမိူင်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉ။ တိူၵ်ႈၵုၼ်ႇၼၼ်ႉပိုတ်ႇမႃး မိူဝ်ႈ ၂၀၀၉ လိူၼ်ဢေႃးၵၢသ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၵၢတ်ႇမျူဝ်ႉမ ၼၼ်ႉ မီးလၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈလႄႈ မီးတႅဝ်းၵၢတ်ႇတၢင်းၵိၼ် ၸွမ်းၽင်ႇတၢင်းသေ တီႈႁိမ်းၵၢတ်ႇသပေႇၵူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးလၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၵႂႃႇထႅင်ႈမွၵ်ႈလၢႆလၵ်းၼႆ တေမီးလၢၼ်ႉၵိၼ်ႁူဝ်ၶမ်ႈ ၵႃႈတီႈ လႄႇဝေးလႄႈ ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

==ဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းလီၶဝ်ႈၸႂ်==
[[File:National Herbal Park.jpg|right|thumb|ႁူးၶဝ်ႈသူၼ်မွၵ်ႇတူၼ်ႈၽၼ်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပဵၼ်ယႃႈယႃ]]
*သူၼ်မွၵ်ႇငလၢႆႉၵၢၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်သူၼ်မွၵ်ႇဢွၼ်ႇတီႈလဵၼ်ႈၼမ်ႉသေ မီးဝႆႉတီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵျွႆးသျိၼ်း တီႈႁိမ်းၶၢင်ႈၽၢႆငလၢႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (လႆႈလၢမ်းတူၺ်း တေၵႆယၢၼ်တင်း ၼေႇပျီႇတေၢႆ မွၵ်ႈၸဵတ်းလၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ)။ လႆႈပိုတ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီ 2008 ၼၼ်ႉသေ တီႈသူၼ်မွၵ်ႇငလၢႆႉၼၼ်ႉ မီးတီႈ ၶီႇၽိဝ်ၼမ်ႉ၊ တီႈလိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉၼင်ႇသၽႃႇဝ၊ မီးဢွင်ႈတီႈလိုဝ်ႈ လႄႈ မီးၽင်ႇၼမ်ႉဝႆႉယဝ်ႉ။ သူၼ်မွၵ်ႇၼႆႉ ပေႃးဝႃႈဝၼ်းဢိုတ်းလုမ်း ၶၢဝ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၼႆ ပိုတ်ႇပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းယူႇယဝ်ႉ။

[[File:Naypyitaw Gems Museum-01.JPG|right|thumb|ႁူင်းၼႄၵႅဝ်ႈသဵင်ႈၼေႇပျီႇတေႃႇ]]
* [[သူၼ်သတ်း (ၼေႇပျီႇတေႃႇ)|သူၼ်သတ်းၼေႇပျီႇတေႃႇ]] ၼႆႉ လႆႈပိုတ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီ ၂၀၀၈ ၼၼ်ႉသေ တူဝ်သတ်းမီး ၄၂၀ လႄႈ မီးႁိူၼ်းၼူၵ်ႉၽႅၼ်ႇၵႂိၼ်း ဢၼ်ထိင်းပၼ်ၾိင်ႈၾႃႉတႃႇၶဝ်ယူႇၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။&lt;ref name=nyt&gt;{{Cite news| url=http://www.nytimes.com/2008/06/24/world/asia/24myanmar-sub.html?_r=1&amp;pagewanted=all&amp;oref=slogin|title=Built to Order: Myanmar’s New Capital Isolates and Insulates Junta|date=24 June 2008|publisher=The New York Times}}&lt;/ref&gt; သူၼ်သတ်းၼႆႉ ပဵၼ်သူၼ်သတ်းဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈတီႈၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆယဝ်ႉ။ သူၼ်သတ်းၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ၵႆယၢၼ်တင်း ဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ (18) လၵ်းသေ၊ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ လႄႈ ဝဵင်းတၢတ်ႉၵူင်းယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး (၆၁၂) ဢေႇၵသေ လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ ၂၀၀၇ လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ (၁၈) ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ ထိုင် ပီ ၂၀၀၈ လိူၼ်မၢၶျ်ႉ (၂၆) လႆႈပိုတ်ႇသူၼ်သတ်းၼၼ်ႉမႃးယဝ်ႉ။ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် တီႈသူၼ်သတ်းၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ-
** တူဝ်သတ်းတိုၵ်းၼူမ်း (၃၂)မဵဝ်း - (၂၈၀) တူဝ်
** တူဝ်ၵၢၼ်းလိၼ် (၁၂) မဵဝ်း - (၆၂) တူဝ်
** ၸၢဝ်းၼူၵ်ႉ (၄၃) မဵဝ်း - (၂၇၄) တူဝ်
** သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ဢၼ်ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆဢမ်ႇလိူင်ႇ လႄႈ
** [[ၽႅၼ်ႇၵႂိၼ်း|ၽႅၼ်ႇၵႂိၼ်း]] ၸိူဝ်းဢမ်ႇယူႇသဝ်းႁႃၵိၼ် တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လဵင်ႉလူၼႄဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေ ဝၼ်းၸၼ် ပိုတ်ႇၼႄဝႆႉပၼ် ၵူႈဝၼ်းယဝ်ႉ။

[[File:Naypyidaw -- Water Fountain Garden.JPG|right|thumb|သူၼ်မွၵ်ႇၼမ်ႉၼေႇပျီႇတေႃႇ]]
* ဢၼ်ပဵၼ်သူၼ်မွၵ်ႇတူၼ်ႈၽၼ်းၶဝ်ႈပဵၼ်ယႃႈယႃၼႆႉ တႄႇပိုတ်ႇၽုၺ်ႇမႃးမိူဝ်ႈပီ 2008 ၼၼ်ႉသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈ မီး 200 ဢေႇၵ (0.81 လွၵ်းၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)ယဝ်ႉ။ ၼႄဝႆႉ တူၼ်ႈၽၼ်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပဵၼ်ယႃႈယႃ ဢၼ်မီးၵူႈတီႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းသူၼ်တူၼ်ႈယႃႈယႃ ၼၼ်ႉ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈဝႆႉတူၼ်ႈၽၼ်းယႃႈယႃ (500) ပၢႆယဝ်ႉ။
* တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ မီးပၢင်ႇၵွပ်ႉၾ် သွင်ပၢင်ႇ (ပၢင်ႇၵွပ်ႉၾ်ၸႄႈလူင်ၼေႇပျီႇတေႃႇလႄႈ ပၢင်ႇၵွပ်ႉၾ်ယေႇပျႃႇ)
* မီးႁူင်းၼႄၵႅဝ်ႈသႅင် ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
* [[ႁူင်းၼႄၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႈ (ၼေႇပျီႇတေႃႇ)|ႁူင်းၼႄၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႈ (ၼေႇပျီႇတေႃႇ)]]
* [[သူၼ်သႃႇၽႃႇရီႇ (ၼေႇပျီႇတေႃႇ)|သူၼ်သႃႇၽႃႇရီႇ (ၼေႇပျီႇတေႃႇ)]]
* [[ၵွင်းမူး ဢုပႃတတၼ်တိ|ၵွင်းမူး ဢုပႃတတၼ်တိ]]

==ဢွင်ႈတီႈၵူႈမိူင်းမိူင်း==
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈပၼ်ဝႆႉ ၼင်လိၼ် တၢင်းၵႂၢင်ႈသွင်ႁႅတ်ႇတႃႇ တွၼ်ႈတႃႇ လုမ်းတၢင်တူဝ်ၸုမ်းၸၢတ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လႄႈ လုမ်းၽွင်းၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ယဝ်ႉ။

==ၾိင်ႈငႄႈ==
'''ၽၢႆႇလဝ်ႇမူၼ်ႈ'''

ပၢင်ပွႆးပၼ် [[သူးလူင်ႉလႅၼ်ႇ ငဝ်းတူင်ႉ မျၢၼ်ႇမႃႇ|သူးလူင်ႉလႅၼ်ႇ ငဝ်းတူင်ႉ မျၢၼ်ႇမႃႇ]] ဢၼ်ပၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈၶတ်းၸႂ်ၶႅမ်ႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၽၢႆႇငဝ်းတူင်ႉမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇယဝ်ႉ။ တီႈတိူၵ်ႈၵုၼ် ပႁူဝ်ႇလၢၼ်းၸူင်ႇ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ မီးဢွင်ႈတီႈငဝ်းတူင်ႉတီႈၼိုင်ႈလႄႈ တီႈပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉတင်း တၢတ်ႉၵူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉတီႈၼႄငဝ်းတူင်ႉ ယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။

==ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး==

''လွင်ႈဢိင်ၼိူဝ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း''

'''ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ'''

တီႈထုင်ႉၼႄႇပျီႇတေႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၸၼ်ႉၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉ မီး ဝဵင်း (ၵၢင်ဝဵင်း) လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းႁိမ်းႁွမ်း ပႅတ်ႇၸႄႈဝဵင်းယဝ်ႉ။ တီႈၵၢင်ဝဵင်းၼၼ်ႉ သိုပ်ႇၵၼ်သေ ၸႅၵ်ႇဝႆႉ ပွၵ်ႉသီႇပွၵ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း [[ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ]]၊ [[လႄႇဝေး]] လႄႈ [[တတ်ႉၵူင်း]] ၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း [[ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း]] မႃးယဝ်ႉ။ [[ၸႄႈဝဵင်းဢုတ်ႉတရသီႇရိ]]၊ [[ၸႄႈဝဵင်းတၵ်ႉၶိၼႃႇသီႇရိ]]၊ [[ၸႄႈဝဵင်းပုပ်ႉပသီႇရိ]]၊ [[ၸႄႈဝဵင်းၸမ်ႇပူႇသီႇရိ]]၊ [[ၸႄႈဝဵင်းၸေႇယႃႇသီႇရိ]] ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မႂ်ႇယဝ်ႉ။ 2009 လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင်တင်းသဵင်ႈ လႆႈၶၢႆႉၸူးဝဵင်းဢုပ်ႉပိူင်ႇ ႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်လုမ်းၽၢႆႇၸီႉသင် ၶွင် ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင်ၶဝ်ၵူၺ်း တေၵိုတ်းဝႆႉ တႃႈၵုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။

{|
|-
! ၼႂ်းဝဵင်း(ပွၵ်ႉ) !! ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးဝႆႉ !! ၸိူဝ်းပဵၼ်ဢၼ်မႂ်ႇ
|-
| ၸေႇယတဵၵ်ႉထိ(မႃးတီႈပႃႇလိ) ||                     ||       ဢုတ်ႉတရသီႇရိ (မႃးတီႈပႃႇလိ)
|-
| ပႆႇၺႃႇတဵၵ်ႉထိ(မႃးတီႈပႃႇလိ ) ||       ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ ||       တၵ်ႉၶိၼႃႇသီႇရိ (မႃးတီႈပႃႇလိ)
|-
| ပေႃးၵတဵၵ်ႉထိ(မႃးတီႈပႃႇလိ) ||     လႄႇဝေး ||       ပုပ်ႉပသီႇရိ (မႃးတီႈပႃႇလိ)
|-
| မင်ႇၵလႃႇတဵၵ်ႉထိ(မႃးတီႈပႃႇလိ) ||    တတ်ႉၵူင်း ||       ၸမ်ႇပူႇသီႇရိ ၊ၸေႇယႃႇသီႇရိ (မႃးတီႈပႃႇလိ)
|}

==ပၢႆးပႆႇၺႃႇ==
'''ၼေႇပျီႇတေႃႇ'''
* ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မၢႆ 1

'''ယေႇသိၼ်း'''
* [[ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမေႃယႃ ၽၢႆတူဝ်ႇသတ်း(ယေႇသိၼ်း)|ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမေႃယႃ ၽၢႆတူဝ်ႇသတ်း(ယေႇသိၼ်း)]]
* [[ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးၽုၵ်ႇသွမ်ႈယေႇသိၼ်း|ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးၽုၵ်ႇသွမ်ႈယေႇသိၼ်း]]
* [[ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးထိူၼ်ႇမႆႉယေႇသိၼ်း|ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးထိူၼ်ႇမႆႉယေႇသိၼ်း]]

==ၽၢႆႇၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ==

ဢၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ်ၽၢႆႇတေႃႇသူင်ႇတႃႇ ၵူၼ်းတၢင်းၼမ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈပဵၼ်ႁိမ်းႁွမ်းတႄႉ မီးလွင်ႈမၵ်းၶၢၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းလူင် တႃႈၵုင်ႈၼေႇပျီႇတႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းပႅတ်ႇသဵၼ်ႈ ဢၼ်မီးတၢင်းယၢဝ်း 323.3 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇၼၼ်ႉ ၵပ်းသိုပ်ႇၼေႇပျီႇတေႃႇ ၸူးတႃႈၵုင်ႈသေ ပဵၼ်ပွတ်းတွၼ်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် တႃႈၵုင်ႈ - ၼေႇပျီႇတေႃႇ - တႃႈလိူဝ်ႇ ဢၼ်မီးတၢင်းယၢဝ်း 563 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ယဵၵ်ႉတႃႇ ၼႆႉမီး 20 သဵၼ်ႈသေ မိူၼ်ၼင်ႇတၢင်းၼႂ်းဝဵင်းၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။

===တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း===

ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းတွၼ်ႈတႃႇၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်း ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉလႄႈ တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းလႄႇဝေးၶဝ် ၵေႃႉၸတ်းၵၢၼ်ပၼ်ဝႆႉယူႇ။ တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်း ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း ဢၼ်မီးဝႆႉၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ - တႃႈလိူဝ်ႇ။ တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းလႄႇဝေးၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်း ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉလႄႈ ၵျွၵ်ႉပတွင်းယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ တႃႈၵုင်ႈၵႂႃႇပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ ၸွမ်းလူတ်ႉလဵၼ်းၼႆ တၢင်းႁိုင် ႁိုင် 9 ၸူဝ်ႈမူင်းယဝ်ႉ။ လူတ်ႉလဵၼ်းၼႆႉ ဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵၢင်ဝၼ်း 12 မူင်းသေ ႁွတ်ႈၽႅဝ် ၵၢင်ၶမ်ႈ 7:30 မူင်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇၽၢႆႇၵၢၼ်တေႃႉသူင် သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႇဝဵင်းမႂ်ႇ ပေႃးတေတဵမ်ထူၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈတႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းၼေႇပျီႇတေႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ၽၢႆႇပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။

===တၢင်းသၢႆလူမ်း===
[[File:Naypyidaw.9.jpg|Alt=Naypyidaw.9.jpg|right|thumb|200px|ၽၢင်ႁၢင်ႈဢွၼ်ႇ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၼေႇပျီႇတေႃႇ]]
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼေႇပျီႇတေႃႇ ဢၼ်ႁူႉဝႆႉဝႃႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ဢေႇလႃႇ ၼႆႉ မီးၵႆယၢၼ်ဝဵင်း ၁၀ လၵ်း (၁၆ ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) မီးၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇဝဵင်းသေ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ ဢေႇလႃႇ လႄႈ ဝဵင်းလႄႇဝေးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်ၼႂ်းမိူင်း ဢၼ်ပဵၼ်သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်းပၵၢၼ်ႇ၊ သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်မၢၼ်းတလေး၊ သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်မျၢၼ်ႇမႃႇလႄႈ သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်တႃႈၵုင်ႈၸိူဝ်းၼႆ တႃႇၸၼ်လႅၼ်ႈပၼ် တႃႈၵုင်ႈတင်း ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်းမိူင်း ၵူႈတီႈတီႈၼၼ်ႉၼႆ လႆႈၸႂ်ႉတႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ တႄႇၵေႃႇသၢင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ ၂၀၀၉ လိူၼ်ဢေႇပရႄႇၼၼ်ႉသေ ယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉ ၼိုင်ႈပီၼႆႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်း ၃.၅ လၢၼ်ႉ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇလႆႈ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။

===တၢင်းလူတ်ႉၵႃး===
ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်ၼႆႉ ႁူဝ်ၶမ်ႈႁူဝ်ၼႂ်ၼႆ ၶဝ်ဢဝ်လူတ်ႉပၢတ်ႉၸ်သေ ၸၼ်လႅၼ်ႈပၼ်တွၼ်ႈတႃႇ လုမ်းဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၼႆႉ မီးတႃႈလူတ်ႉၵႃးငဝ်ႈၸိုင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ မီးႁူင်းၵၢၼ်ၶၢတ်ႇလူတ်ႉၵႃး ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၶဝ်ပိူင်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။

==ၽၢႆတူၺ်းထိုင်ပၢႆးယူႇလီ==
ႁူင်းယႃၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီ ၂၀၀၆ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ဝဵင်းႁိမ်းႁွမ်း တီႈ လႄႇဝေး၊ ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ (ပျိၼ်းမၼႃး) လႄႈ တတ်ႉၵူင်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉႁူင်းယႃ ဝဵင်းလင်လင်ယဝ်ႉ။

==ၽၢႆႇၵပ်းသိုပ်ႇ==

တႄႇပီ ၂၀၀၉ ၼၼ်ႉသေ ၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈ ၾူင်းၸီႇတီႇဢႅမ်ႇဢေႇႁၢမ်းသၢႆ တင်းဝဵင်းယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်တီႈ ႁွင်ႈယူႇလူင်ပွင်ၸိုဝ်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶဝ် ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇ သႂ်ႇသၢႆၾူင်းသုၼ်ႇတူဝ်။ လႆႈၸႂ်ႉၾူင်းဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ၸႂ်ႉၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈဢၼ်လဵဝ် ဢၼ်လႆႈၾႆးၾႃႉ ၂၄ ၸူဝ်ႈမူင်း တီႈၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉယဝ်ႉ။

==ၽိုၼ်ဢိင်==
&lt;references/&gt;

==ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ==
* [http://svaradarajan.blogspot.com/2007/01/naypyitaw-photo-album.html Nay Pyi Daw - A photo album]
* [http://willthedutch.blogspot.com/2007/06/inside-naypyidaw.html Inside Napyidaw]

{{ၼႃႈလိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼေႇပျီႇတေႃႇ}}
{{ၸႄႈမိူင်းလႄႈၸႄႈတိူင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ}}
{{DEFAULTSORT:ၼေႇပျီႇတေႃႇ}}
[[ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၼေႇပျီႇတေႃႇ]]
[[ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼေႇပျီႇတေႃႇ]]</text>
      <sha1>lgvy4a70qyef5q1v9ew2fr9kq7m7uci</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ၼႃႈႁူဝ်ႁႅၵ်ႈ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2217</id>
    <revision>
      <id>126074</id>
      <parentid>66610</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T02:23:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saimawnkham</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>126074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4950" sha1="pblzuccvfxdjn6c8lm9z9u6clvyulr5" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;ၼႃႈႁူဝ်ႁႅၵ်ႈ/style.css&quot; /&gt;
&lt;!--        BANNER ACROSS TOP OF PAGE        --&gt;
&lt;!--        &quot;WELCOME TO WIKIPEDIA&quot; AND ARTICLE COUNT        --&gt;
&lt;div id=&quot;mp-topbanner&quot; class=&quot;mp-box&quot;&gt;
&lt;div id=&quot;mp-welcomecount&quot;&gt;
&lt;div id=&quot;mp-welcome&quot;&gt;&lt;h1&gt;'''[[ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး]] ႁပ်ႉတွၼ်ႈယူႇဢေႃႈ။'''&lt;h1&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;mp-free&quot;&gt;ၼႆႉပဵၼ် [[ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ]] ဢၼ်ၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉ [[လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်:သိုပ်ႇမိုတ်ႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး|ထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၶဝ်ႈတူၺ်းလႆႈ၊ တႅမ်ႈလႆႈ၊ ထတ်းလႆႈ]]။&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;articlecount&quot;&gt;ယၢမ်းၼႆႉ လိၵ်ႈႁွမ်တွမ် [[လိၵ်ႈတႆး|ၽႃႇသႃႇတႆး]] မီးၵႂႃႇ '''[[Special:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]]''' ႁူဝ်ယဝ်ႉ။&lt;/div&gt;
&lt;!--{{shnwiki social}}--&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{#if:{{Main Page banner}}|
&lt;div id=&quot;mp-banner&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
{{Main Page banner}}
&lt;/div&gt;
}}
&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;
&lt;div id=&quot;mp-index&quot; class=&quot;mp-index&quot;&gt;
{{Index}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!--
&lt;div id=&quot;mp-font&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;{{User date}}&lt;/div&gt;{{Font Issue}}
&lt;/div&gt;
&lt;br/&gt;
&lt;br/&gt;
--&gt;
&lt;div id=&quot;mp-upper&quot;&gt;
&lt;div id=&quot;mp-left&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-tfa-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;လိၵ်ႈႁွမ်တွမ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-tfa&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{Today's featured article}}&lt;/div&gt;

&lt;h2 id=&quot;mp-dyk-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁူႉယူႇႁႃႉ&amp;nbsp;...&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-dyk&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{Did you know}}&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;mp-right&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-itn-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;ၶၢဝ်ႇ&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-itn&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{ၶၢဝ်ႇ}}&lt;/div&gt;

&lt;h2 id=&quot;mp-otd-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁူႉယူႇႁႃႉ&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-otd&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{Did you know}}&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- {{#switch:{{CURRENTDAYNAME}}|Monday|Friday=
&lt;div id=&quot;mp-middle&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-tfl-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;From today's featured list&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-tfl&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{#ifexist:Wikipedia:Today's featured list/{{#time:F j, Y}}|{{Wikipedia:Today's featured list/{{#time:F j, Y}}}}|{{TFLempty}}}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;}}
--&gt;
&lt;div id=&quot;mp-lower&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-tfp-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;ၶႅပ်းႁၢင်ႈၶိုၵ်ႉတွၼ်း တႃႇမိူဝ်ႈၼႆႉ&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-tfp&quot;&gt;{{POTD/selection|row}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;mp-middle&quot; class=&quot;mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-about-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;လွင်ႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-about&quot;&gt;'''[[ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး|ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး]]''' ၼႆႉ ပဵၼ်ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁူမ်ႈၵၼ် တႅမ်ႈထတ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉ ဝႅပ်ႇယၢင်ႇ ဝႅပ်ႉသၢႆႉ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဝီႇၶီႇ ၼၼ်ႉသေ သၢင်ႈႁႂ်ႈ တႃႇၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁူမ်ႈၵၼ် တႅမ်ႈထတ်းလႆႈၼၼ်ႉ။ ၵူၼ်းတင်းၼမ် ဢွၼ်ၵၼ် တႅမ်ႈထတ်းမူၼ်ႉမႄးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး တိူဝ်းလီသေဢွၼ် တွၼ်းလိူဝ်သေၵဝ်ႇယူႇယဝ်ႉ။ တီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆးၼႆႉ တေလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၾွၼ်ႉၸိူဝ်းဢၼ် သၢင်ႈၸွမ်း လၵ်းၸဵင်ယူႇၼီႇၶူတ်ႉ 5.2 သေ တႅမ်ႈလႆႈ ထတ်းလႆႈယူႇဢေႃႈ။&lt;/div&gt;

&lt;h2 id=&quot;help-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;တၢင်းၸွႆႈထႅမ်&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-help&quot;&gt;{{Help}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;mp-bottom&quot; class=&quot;mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-other&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;တၢင်ႇပိုၼ်ႉတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-other-content&quot;&gt;{{Other areas of Wikipedia}}&lt;/div&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-sister&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;ၶူင်းၵၢၼ်ပီႈၼွင်ႉ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-sister-content&quot;&gt;{{Wikipedia's sister projects}}&lt;/div&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-lang&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;ၽႃႇသႃႇ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး&lt;/h2&gt;
&lt;div&gt;{{Wikipedialang}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;{{MainPageInterwikis}}{{noexternallanglinks}}{{#if:{{Wikipedia:Main_Page/Tomorrow}}||}}&lt;/noinclude&gt;__NOTOC____NOEDITSECTION__</text>
      <sha1>pblzuccvfxdjn6c8lm9z9u6clvyulr5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126075</id>
      <parentid>126074</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T02:23:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saimawnkham</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>126075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4957" sha1="mjcr6tf7toecok2cmxzablsf94gh6d2" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;ၼႃႈႁူဝ်ႁႅၵ်ႈ/style.css&quot; /&gt;
&lt;!--        BANNER ACROSS TOP OF PAGE        --&gt;
&lt;!--        &quot;WELCOME TO WIKIPEDIA&quot; AND ARTICLE COUNT        --&gt;
&lt;div id=&quot;mp-topbanner&quot; class=&quot;mp-box&quot;&gt;
&lt;div id=&quot;mp-welcomecount&quot;&gt;
&lt;div id=&quot;mp-welcome&quot;&gt;&lt;h1&gt;'''[[ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး]] ႁပ်ႉတွၼ်ႈယူႇဢေႃႈ။'''&lt;h1&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;mp-free&quot;&gt;ၼႆႉပဵၼ် [[ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ]] ဢၼ်ၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉ [[လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်:သိုပ်ႇမိုတ်ႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး|ထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၶဝ်ႈတူၺ်းလႆႈ၊ တႅမ်ႈလႆႈ၊ ထတ်းလႆႈ]]။&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;articlecount&quot;&gt;ယၢမ်းၼႆႉ လိၵ်ႈႁွမ်တွမ် [[လိၵ်ႈတႆး|ၽႃႇသႃႇတႆး]] မီးၵႂႃႇ '''[[Special:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]]''' ႁူဝ်ယဝ်ႉ။&lt;/div&gt;
&lt;!--{{shnwiki social}}--&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{#if:{{Main Page banner}}|
&lt;div id=&quot;mp-banner&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
{{Main Page banner}}
&lt;/div&gt;
}}
&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;
&lt;div id=&quot;mp-index&quot; class=&quot;mp-index&quot;&gt;
{{Index}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!--
&lt;div id=&quot;mp-font&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;{{User date}}&lt;/div&gt;{{Font Issue}}
&lt;/div&gt;
&lt;br/&gt;
&lt;br/&gt;
--&gt;
&lt;div id=&quot;mp-upper&quot;&gt;
&lt;div id=&quot;mp-left&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-tfa-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;လိၵ်ႈႁွမ်တွမ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-tfa&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{Today's featured article}}&lt;/div&gt;
&lt;!--
&lt;h2 id=&quot;mp-dyk-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁူႉယူႇႁႃႉ&amp;nbsp;...&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-dyk&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{Did you know}}&lt;/div&gt;
--&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;mp-right&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-itn-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;ၶၢဝ်ႇ&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-itn&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{ၶၢဝ်ႇ}}&lt;/div&gt;

&lt;h2 id=&quot;mp-otd-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁူႉယူႇႁႃႉ&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-otd&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{Did you know}}&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;!-- {{#switch:{{CURRENTDAYNAME}}|Monday|Friday=
&lt;div id=&quot;mp-middle&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-tfl-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;From today's featured list&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-tfl&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{#ifexist:Wikipedia:Today's featured list/{{#time:F j, Y}}|{{Wikipedia:Today's featured list/{{#time:F j, Y}}}}|{{TFLempty}}}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;}}
--&gt;
&lt;div id=&quot;mp-lower&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-tfp-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;ၶႅပ်းႁၢင်ႈၶိုၵ်ႉတွၼ်း တႃႇမိူဝ်ႈၼႆႉ&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-tfp&quot;&gt;{{POTD/selection|row}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;mp-middle&quot; class=&quot;mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-about-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;လွင်ႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-about&quot;&gt;'''[[ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး|ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး]]''' ၼႆႉ ပဵၼ်ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁူမ်ႈၵၼ် တႅမ်ႈထတ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉ ဝႅပ်ႇယၢင်ႇ ဝႅပ်ႉသၢႆႉ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဝီႇၶီႇ ၼၼ်ႉသေ သၢင်ႈႁႂ်ႈ တႃႇၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁူမ်ႈၵၼ် တႅမ်ႈထတ်းလႆႈၼၼ်ႉ။ ၵူၼ်းတင်းၼမ် ဢွၼ်ၵၼ် တႅမ်ႈထတ်းမူၼ်ႉမႄးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး တိူဝ်းလီသေဢွၼ် တွၼ်းလိူဝ်သေၵဝ်ႇယူႇယဝ်ႉ။ တီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆးၼႆႉ တေလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၾွၼ်ႉၸိူဝ်းဢၼ် သၢင်ႈၸွမ်း လၵ်းၸဵင်ယူႇၼီႇၶူတ်ႉ 5.2 သေ တႅမ်ႈလႆႈ ထတ်းလႆႈယူႇဢေႃႈ။&lt;/div&gt;

&lt;h2 id=&quot;help-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;တၢင်းၸွႆႈထႅမ်&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-help&quot;&gt;{{Help}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div id=&quot;mp-bottom&quot; class=&quot;mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-other&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;တၢင်ႇပိုၼ်ႉတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-other-content&quot;&gt;{{Other areas of Wikipedia}}&lt;/div&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-sister&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;ၶူင်းၵၢၼ်ပီႈၼွင်ႉ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-sister-content&quot;&gt;{{Wikipedia's sister projects}}&lt;/div&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-lang&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;ၽႃႇသႃႇ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး&lt;/h2&gt;
&lt;div&gt;{{Wikipedialang}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;{{MainPageInterwikis}}{{noexternallanglinks}}{{#if:{{Wikipedia:Main_Page/Tomorrow}}||}}&lt;/noinclude&gt;__NOTOC____NOEDITSECTION__</text>
      <sha1>mjcr6tf7toecok2cmxzablsf94gh6d2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထႅမ်းပလဵတ်ႉ:Other areas of Wikipedia</title>
    <ns>10</ns>
    <id>33387</id>
    <revision>
      <id>126073</id>
      <parentid>66685</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T02:02:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saimawnkham</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉၶေႃႈမုၼ်း</comment>
      <origin>126073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2627" sha1="f2rg8ww7et74tdbpejkgcm5yif1pw43" xml:space="preserve">*'''[[ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:Community Portal|ၵိူၼ်ႇတူ တူင်ႇဝူင်း]]''' – ဢွင်ႈတီႈသုၼ်ၵၢင် တႃႇၽူႈထတ်းလိၵ်ႈၶဝ် ဢၼ်မီး ၶူဝ်းတိုၼ်း၊ လိင်ႉၶ်၊ ၼႃႈၵၢၼ် လႄႈ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ။
*'''[[ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:လၢၼ်ႉၼမ်ႉၼဵင်ႈ|လၢၼ်ႉၼမ်ႉၼဵင်ႈ]]''' – ၾူဝ်ႇရမ်ႇ တႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်း လွင်ႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး တူဝ်မၼ်း ဢိၵ်ႇပႃး ပိူင်ၵၢၼ် လႄႈ ပၼ်ႁႃႈ လွင်ႈပၢႆးၸၢင်ႈ။
*'''[[ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:ၶၢဝ်ႇ|ၶၢဝ်ႇဝႅပ်ႉသၢႆႉ]]''' – ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈၶၢဝ်ႇငၢဝ်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး လႄႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ဢၼ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်။
*'''[[ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:ၽိူၼ်ၼမ်ႉၼဵင်ႈ|ၽိူၼ်ၼမ်ႉၼဵင်ႈ]]''' – ထၢမ်ၶေႃႈထၢမ်ပိုၼ်ႉထၢၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈမႄးထတ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး။
*'''[[ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:ၽိူၼ်ၸွႆႈထႅမ်|ၽိူၼ်ၸွႆႈထႅမ်]]''' – တွင်ႈထၢမ် လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈမႄးထတ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး။
*'''[[ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:ၽိူၼ်ၽိုၼ်ဢိင်|ၽိူၼ်ၽိုၼ်ဢိင်]]''' – ထၢမ်ၶေႃႈထၢမ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းႁူဝ်ၶေႃႈ သႅၼ်သမ်ႇ။
*'''[[ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:လမ်းၼႂ်း/ၵိူၼ်ႇတူ|ၵိူၼ်ႇတူ လမ်းၼႂ်း]]''' – လၢႆးတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ပိူၼ်ႈ တႃႇတေ ၼႄတၢင်း ၼႂ်းပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ။
&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f2rg8ww7et74tdbpejkgcm5yif1pw43</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37159</id>
    <revision>
      <id>126077</id>
      <timestamp>2026-05-26T03:43:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saimawnkham</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:my:Special:Redirect/revision/1024637|တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]&quot;</comment>
      <origin>126077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5118" sha1="4qk8hnced7ommxakmm2rr140myn8l6n" xml:space="preserve">{{Infobox legislative term
| name = သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်
| before = [[သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်]]
| after = သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသီႇ
| jurisdiction = [[မိူင်းမၢၼ်ႈ|မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ]]
| meeting_place = ႁွင်ႈပၢင်ၵုမ်သၽႃးၵူင်းမိူင်း၊ ႁူင်းႁေႃသၽႃး၊ ၼေႇပျီႇတေႃႇ
| term_start = 2026 မၢတ်ႉၶျ် 16
| term_end = ယၢမ်းလဵဝ်
| election = [[ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ၊ 2025-2026|2025-2026]]
| government = [[လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ]]
| chamber1 = ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ
| chamber1_image = Myanmar Pyithu Hluttaw 2026 composition (373 seats) shn.png
| chamber1_leader1_type = ႁူဝ်ႈပဝ်ႇ
| control1 = {{colorbox|#00470c}} [[:my:ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] (231)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#38e54d}} [[:my:တပ်မတော်|တပ်ႉမတေႃႇ]] (110)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#f88e2a}} [[:my:ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|SNDP]] (7)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#a1a1a1}} [[:my:ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|PNO]] (5)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#ff0000}} [[:my:မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ|MUP]] (5)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#000000}} [[:my:တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ|NUP]] (4)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#1869b8}} [[:my:နာဂအမျိုးသားပါတီ|NNP]] (4)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#00eeff}} [[:my:ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|KNDP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#420040}} [[:my:ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ|RNP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#bbff00}} [[:my:ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ|SSP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#060061}} [[:my:ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ|DNDP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#712323}} [[:my:အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ|INLP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#ff007b}} [[:my:ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ|KSPP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#5c9aff}} သုၼ်ႇလဵဝ် (1)
| background_color = #00470c
| chamber1_leader1 = [[ၶိၼ်ႇယီႇ]]
| chamber1_leader2_type = ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ
| chamber1_leader2 = [[မွင်ႇမွင်ႇဢူင်း]]
| membership1 = 440 ၵေႃႉ {{small|(လၵ်းမိူင်း)}} &lt;br&gt;
၃၇၃ ၵေႃႉ {{small|(ၽွၼ်းလႆႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ)}} &lt;br&gt;
| session1_start = 2026 မၢတ်ႉၶျ် 16
| session1_type = ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ
| session1_end = 2026 ဢေႇပရႄႇ 8
}}'''သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်ၼႆႉ''' ပဵၼ်သၽႃးတႂ်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႈသေ လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈမႃး ဢိင်ၼိူဝ် ၽွၼ်းလႆႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ 2025–2026 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ ပၢင်ၵုမ်သၽႃး ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ တႄႇၸတ်းႁဵတ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ ပီ 2026 မၢတ်ႉၶျ် 16 တီႈႁွင်ႈပၢင်ၵုမ် သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း တီႈ ဝဵင်း[[ၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ ဝဵင်း|ၼေႇပျီႇတေႃႇ]] ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတင်ကျင်းပ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဇေယျာသီရိမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးခင်ရီ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တပ်ကုန်းမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးမောင်မောင်အုန်းတို့အား ရွေးကောက်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80861 |access-date=2026-04-01 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>4qk8hnced7ommxakmm2rr140myn8l6n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126078</id>
      <parentid>126077</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T03:43:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saimawnkham</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ဢမ်ႇဢွၵ်ႇယၢၼ် လွင်ႈပိၼ်ႇၽၢႆႇသေ Saimawnkham ၶၢႆႉဝႆႉ ၼႃႈလိၵ်ႈ [[ပၢင်ၵုမ်သၽႃးပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်]] တေႃႇ [[သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်]]: မႄးလၢႆႈၸိုဝ်ႈ</comment>
      <origin>126077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5118" sha1="4qk8hnced7ommxakmm2rr140myn8l6n" xml:space="preserve">{{Infobox legislative term
| name = သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်
| before = [[သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်]]
| after = သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသီႇ
| jurisdiction = [[မိူင်းမၢၼ်ႈ|မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ]]
| meeting_place = ႁွင်ႈပၢင်ၵုမ်သၽႃးၵူင်းမိူင်း၊ ႁူင်းႁေႃသၽႃး၊ ၼေႇပျီႇတေႃႇ
| term_start = 2026 မၢတ်ႉၶျ် 16
| term_end = ယၢမ်းလဵဝ်
| election = [[ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ၊ 2025-2026|2025-2026]]
| government = [[လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ]]
| chamber1 = ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ
| chamber1_image = Myanmar Pyithu Hluttaw 2026 composition (373 seats) shn.png
| chamber1_leader1_type = ႁူဝ်ႈပဝ်ႇ
| control1 = {{colorbox|#00470c}} [[:my:ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] (231)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#38e54d}} [[:my:တပ်မတော်|တပ်ႉမတေႃႇ]] (110)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#f88e2a}} [[:my:ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|SNDP]] (7)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#a1a1a1}} [[:my:ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|PNO]] (5)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#ff0000}} [[:my:မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ|MUP]] (5)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#000000}} [[:my:တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ|NUP]] (4)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#1869b8}} [[:my:နာဂအမျိုးသားပါတီ|NNP]] (4)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#00eeff}} [[:my:ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|KNDP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#420040}} [[:my:ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ|RNP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#bbff00}} [[:my:ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ|SSP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#060061}} [[:my:ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ|DNDP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#712323}} [[:my:အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ|INLP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#ff007b}} [[:my:ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ|KSPP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#5c9aff}} သုၼ်ႇလဵဝ် (1)
| background_color = #00470c
| chamber1_leader1 = [[ၶိၼ်ႇယီႇ]]
| chamber1_leader2_type = ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ
| chamber1_leader2 = [[မွင်ႇမွင်ႇဢူင်း]]
| membership1 = 440 ၵေႃႉ {{small|(လၵ်းမိူင်း)}} &lt;br&gt;
၃၇၃ ၵေႃႉ {{small|(ၽွၼ်းလႆႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ)}} &lt;br&gt;
| session1_start = 2026 မၢတ်ႉၶျ် 16
| session1_type = ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ
| session1_end = 2026 ဢေႇပရႄႇ 8
}}'''သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်ၼႆႉ''' ပဵၼ်သၽႃးတႂ်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႈသေ လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈမႃး ဢိင်ၼိူဝ် ၽွၼ်းလႆႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ 2025–2026 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ ပၢင်ၵုမ်သၽႃး ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ တႄႇၸတ်းႁဵတ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ ပီ 2026 မၢတ်ႉၶျ် 16 တီႈႁွင်ႈပၢင်ၵုမ် သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း တီႈ ဝဵင်း[[ၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ ဝဵင်း|ၼေႇပျီႇတေႃႇ]] ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတင်ကျင်းပ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဇေယျာသီရိမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးခင်ရီ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တပ်ကုန်းမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးမောင်မောင်အုန်းတို့အား ရွေးကောက်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80861 |access-date=2026-04-01 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>4qk8hnced7ommxakmm2rr140myn8l6n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126079</id>
      <parentid>126078</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T03:44:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saimawnkham</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉၶေႃႈမုၼ်း</comment>
      <origin>126079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5120" sha1="nejs3n64nrtcrkvagacvr0dpzv4q1ku" xml:space="preserve">{{Infobox legislative term
| name = သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်
| before = [[သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်]]
| after = သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသီႇ
| jurisdiction = [[မိူင်းမၢၼ်ႈ|မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ]]
| meeting_place = ႁွင်ႈပၢင်ၵုမ်သၽႃးၵူင်းမိူင်း၊ ႁူင်းႁေႃသၽႃး၊ ၼေႇပျီႇတေႃႇ
| term_start = 2026 မၢတ်ႉၶျ် 16
| term_end = ယၢမ်းလဵဝ်
| election = [[ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ၊ 2025-2026|2025-2026]]
| government = [[လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ]]
| chamber1 = ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ
| chamber1_image = Myanmar Pyithu Hluttaw 2026 composition (373 seats) shn.png
| chamber1_leader1_type = ႁူဝ်ႈပဝ်ႇ
| control1 = {{colorbox|#00470c}} [[:my:ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] (231)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#38e54d}} [[:my:တပ်မတော်|တပ်ႉမတေႃႇ]] (110)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#f88e2a}} [[:my:ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|SNDP]] (7)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#a1a1a1}} [[:my:ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|PNO]] (5)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#ff0000}} [[:my:မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ|MUP]] (5)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#000000}} [[:my:တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ|NUP]] (4)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#1869b8}} [[:my:နာဂအမျိုးသားပါတီ|NNP]] (4)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#00eeff}} [[:my:ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|KNDP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#420040}} [[:my:ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ|RNP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#bbff00}} [[:my:ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ|SSP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#060061}} [[:my:ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ|DNDP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#712323}} [[:my:အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ|INLP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#ff007b}} [[:my:ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ|KSPP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#5c9aff}} သုၼ်ႇလဵဝ် (1)
| background_color = #00470c
| chamber1_leader1 = [[ၶိၼ်ႇယီႇ]]
| chamber1_leader2_type = ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ
| chamber1_leader2 = [[မွင်ႇမွင်ႇဢူင်း]]
| membership1 = 440 ၵေႃႉ {{small|(လၵ်းမိူင်း)}} &lt;br&gt;
၃၇၃ ၵေႃႉ {{small|(ၽွၼ်းလႆႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ)}} &lt;br&gt;
| session1_start = 2026 မၢတ်ႉၶျ် 16
| session1_type = ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ
| session1_end = 2026 ဢေႇပရႄႇ 8
}}

'''သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်ၼႆႉ''' ပဵၼ်သၽႃးတႂ်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႈသေ လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈမႃး ဢိင်ၼိူဝ် ၽွၼ်းလႆႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ 2025–2026 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ ပၢင်ၵုမ်သၽႃး ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ တႄႇၸတ်းႁဵတ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ ပီ 2026 မၢတ်ႉၶျ် 16 တီႈႁွင်ႈပၢင်ၵုမ် သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း တီႈ ဝဵင်း[[ၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ ဝဵင်း|ၼေႇပျီႇတေႃႇ]] ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတင်ကျင်းပ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဇေယျာသီရိမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးခင်ရီ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တပ်ကုန်းမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးမောင်မောင်အုန်းတို့အား ရွေးကောက်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80861 |access-date=2026-04-01 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>nejs3n64nrtcrkvagacvr0dpzv4q1ku</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126080</id>
      <parentid>126079</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T03:44:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saimawnkham</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>သႂ်ႇၽိုၼ်ဢိင်</comment>
      <origin>126080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5165" sha1="7d3ba15t47ep5fku3xu1fasth07jiu8" xml:space="preserve">{{Infobox legislative term
| name = သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်
| before = [[သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်]]
| after = သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသီႇ
| jurisdiction = [[မိူင်းမၢၼ်ႈ|မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ]]
| meeting_place = ႁွင်ႈပၢင်ၵုမ်သၽႃးၵူင်းမိူင်း၊ ႁူင်းႁေႃသၽႃး၊ ၼေႇပျီႇတေႃႇ
| term_start = 2026 မၢတ်ႉၶျ် 16
| term_end = ယၢမ်းလဵဝ်
| election = [[ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ၊ 2025-2026|2025-2026]]
| government = [[လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ]]
| chamber1 = ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ
| chamber1_image = Myanmar Pyithu Hluttaw 2026 composition (373 seats) shn.png
| chamber1_leader1_type = ႁူဝ်ႈပဝ်ႇ
| control1 = {{colorbox|#00470c}} [[:my:ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] (231)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#38e54d}} [[:my:တပ်မတော်|တပ်ႉမတေႃႇ]] (110)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#f88e2a}} [[:my:ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|SNDP]] (7)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#a1a1a1}} [[:my:ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|PNO]] (5)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#ff0000}} [[:my:မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ|MUP]] (5)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#000000}} [[:my:တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ|NUP]] (4)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#1869b8}} [[:my:နာဂအမျိုးသားပါတီ|NNP]] (4)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#00eeff}} [[:my:ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|KNDP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#420040}} [[:my:ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ|RNP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#bbff00}} [[:my:ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ|SSP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#060061}} [[:my:ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ|DNDP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#712323}} [[:my:အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ|INLP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#ff007b}} [[:my:ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ|KSPP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#5c9aff}} သုၼ်ႇလဵဝ် (1)
| background_color = #00470c
| chamber1_leader1 = [[ၶိၼ်ႇယီႇ]]
| chamber1_leader2_type = ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ
| chamber1_leader2 = [[မွင်ႇမွင်ႇဢူင်း]]
| membership1 = 440 ၵေႃႉ {{small|(လၵ်းမိူင်း)}} &lt;br&gt;
၃၇၃ ၵေႃႉ {{small|(ၽွၼ်းလႆႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ)}} &lt;br&gt;
| session1_start = 2026 မၢတ်ႉၶျ် 16
| session1_type = ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ
| session1_end = 2026 ဢေႇပရႄႇ 8
}}

'''သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်ၼႆႉ''' ပဵၼ်သၽႃးတႂ်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႈသေ လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈမႃး ဢိင်ၼိူဝ် ၽွၼ်းလႆႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ 2025–2026 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ ပၢင်ၵုမ်သၽႃး ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ တႄႇၸတ်းႁဵတ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ ပီ 2026 မၢတ်ႉၶျ် 16 တီႈႁွင်ႈပၢင်ၵုမ် သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း တီႈ ဝဵင်း[[ၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ ဝဵင်း|ၼေႇပျီႇတေႃႇ]] ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတင်ကျင်းပ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဇေယျာသီရိမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးခင်ရီ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တပ်ကုန်းမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးမောင်မောင်အုန်းတို့အား ရွေးကောက်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80861 |access-date=2026-04-01 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

==ၽိုၼ်ဢိင်==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>7d3ba15t47ep5fku3xu1fasth07jiu8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126083</id>
      <parentid>126080</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T03:58:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saimawnkham</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉၶေႃႈမုၼ်း</comment>
      <origin>126083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5111" sha1="qm1yksfxoyfl6ablo90v6aa0dfty09p" xml:space="preserve">{{Infobox legislative term
| name = သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်
| before = [[သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်]]
| after = သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသီႇ
| jurisdiction = [[မိူင်းမၢၼ်ႈ|မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ]]
| meeting_place = ႁွင်ႈပၢင်ၵုမ်သၽႃးၵူင်းမိူင်း၊ ႁူင်းႁေႃသၽႃး၊ ၼေႇပျီႇတေႃႇ
| term_start = 2026 မၢတ်ႉၶျ် 16
| term_end = ယၢမ်းလဵဝ်
| election = [[ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ၊ 2025-2026|2025-2026]]
| government = [[လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ]]
| chamber1 = ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ
| chamber1_image = Myanmar Pyithu Hluttaw 2026 composition (373 seats) shn.png
| chamber1_leader1_type = ႁူဝ်ႈပဝ်ႇ
| control1 = {{colorbox|#00470c}} [[:my:ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] (231)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#38e54d}} [[:my:တပ်မတော်|တပ်ႉမတေႃႇ]] (110)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#f88e2a}} [[:my:ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|SNDP]] (7)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#a1a1a1}} [[:my:ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|PNO]] (5)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#ff0000}} [[:my:မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ|MUP]] (5)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#000000}} [[:my:တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ|NUP]] (4)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#1869b8}} [[:my:နာဂအမျိုးသားပါတီ|NNP]] (4)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#00eeff}} [[:my:ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|KNDP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#420040}} [[:my:ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ|RNP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#bbff00}} [[:my:ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ|SSP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#060061}} [[:my:ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ|DNDP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#712323}} [[:my:အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ|INLP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#ff007b}} [[:my:ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ|KSPP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#5c9aff}} သုၼ်ႇလဵဝ် (1)
| background_color = #00470c
| chamber1_leader1 = [[ၶိၼ်ႇယီႇ]]
| chamber1_leader2_type = ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ
| chamber1_leader2 = [[မွင်ႇမွင်ႇဢူင်း]]
| membership1 = 440 ၵေႃႉ {{small|(လၵ်းမိူင်း)}} &lt;br&gt;
၃၇၃ ၵေႃႉ {{small|(ၽွၼ်းလႆႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ)}} &lt;br&gt;
| session1_start = 2026 မၢတ်ႉၶျ် 16
| session1_type = ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ
| session1_end = 2026 ဢေႇပရႄႇ 8
}}

'''သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်ၼႆႉ''' ပဵၼ်သၽႃးတႂ်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႈသေ လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈမႃး ဢိင်ၼိူဝ် ၽွၼ်းလႆႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ 2025–2026 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ ပၢင်ၵုမ်သၽႃး ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ တႄႇၸတ်းႁဵတ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ ပီ 2026 မၢတ်ႉၶျ် 16 တီႈႁွင်ႈပၢင်ၵုမ် သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း တီႈ[[ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ]] ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတင်ကျင်းပ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဇေယျာသီရိမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးခင်ရီ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တပ်ကုန်းမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးမောင်မောင်အုန်းတို့အား ရွေးကောက်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80861 |access-date=2026-04-01 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

==ၽိုၼ်ဢိင်==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>qm1yksfxoyfl6ablo90v6aa0dfty09p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126089</id>
      <parentid>126083</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T04:49:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saimawnkham</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>126089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5193" sha1="635ecw8y3pvzcwp7k5h7rkdq36h7ofn" xml:space="preserve">{{Infobox legislative term
| name = သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်
| before = [[သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်]]
| after = သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသီႇ
| jurisdiction = [[မိူင်းမၢၼ်ႈ|မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ]]
| meeting_place = ႁွင်ႈပၢင်ၵုမ်သၽႃးၵူင်းမိူင်း၊ ႁူင်းႁေႃသၽႃး၊ ၼေႇပျီႇတေႃႇ
| term_start = 2026 မၢတ်ႉၶျ် 16
| term_end = ယၢမ်းလဵဝ်
| election = [[ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ၊ 2025-2026|2025-2026]]
| government = [[လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ]]
| chamber1 = ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ
| chamber1_image = Myanmar Pyithu Hluttaw 2026 composition (373 seats) shn.png
| chamber1_leader1_type = ႁူဝ်ႈပဝ်ႇ
| control1 = {{colorbox|#00470c}} [[:my:ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] (231)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#38e54d}} [[:my:တပ်မတော်|တပ်ႉမတေႃႇ]] (110)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#f88e2a}} [[:my:ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|SNDP]] (7)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#a1a1a1}} [[:my:ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|PNO]] (5)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#ff0000}} [[:my:မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ|MUP]] (5)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#000000}} [[:my:တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ|NUP]] (4)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#1869b8}} [[:my:နာဂအမျိုးသားပါတီ|NNP]] (4)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#00eeff}} [[:my:ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|KNDP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#420040}} [[:my:ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ|RNP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#bbff00}} [[:my:ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ|SSP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#060061}} [[:my:ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ|DNDP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#712323}} [[:my:အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ|INLP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#ff007b}} [[:my:ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ|KSPP]] (1)&lt;br /&gt;
{{colorbox|#5c9aff}} သုၼ်ႇလဵဝ် (1)
| background_color = #00470c
| chamber1_leader1 = [[ၶိၼ်ႇယီႇ]]
| chamber1_leader2_type = ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ
| chamber1_leader2 = [[မွင်ႇမွင်ႇဢူင်း]]
| membership1 = 440 ၵေႃႉ {{small|(လၵ်းမိူင်း)}} &lt;br&gt;
၃၇၃ ၵေႃႉ {{small|(ၽွၼ်းလႆႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ)}} &lt;br&gt;
| session1_start = 2026 မၢတ်ႉၶျ် 16
| session1_type = ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ
| session1_end = 2026 ဢေႇပရႄႇ 8
}}

'''သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်ၼႆႉ''' ပဵၼ်သၽႃးတႂ်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႈသေ လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈမႃး ဢိင်ၼိူဝ် ၽွၼ်းလႆႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ 2025–2026 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ ပၢင်ၵုမ်သၽႃး ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ တႄႇၸတ်းႁဵတ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ ပီ 2026 မၢတ်ႉၶျ် 16 တီႈႁွင်ႈပၢင်ၵုမ် သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း တီႈ[[ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ]] ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတင်ကျင်းပ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဇေယျာသီရိမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးခင်ရီ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တပ်ကုန်းမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးမောင်မောင်အုန်းတို့အား ရွေးကောက်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80861 |access-date=2026-04-01 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

==ၽိုၼ်ဢိင်==
{{Reflist}}

[[ပိူင်ထၢၼ်ႈ:သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း]]</text>
      <sha1>635ecw8y3pvzcwp7k5h7rkdq36h7ofn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပိူင်ထၢၼ်ႈ:သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း</title>
    <ns>14</ns>
    <id>37160</id>
    <revision>
      <id>126087</id>
      <timestamp>2026-05-26T04:37:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saimawnkham</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>ၵေႃႇသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈဝႆႉ တင်း &quot;[[ပိူင်ထၢၼ်ႈ:သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်]]&quot;</comment>
      <origin>126087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92" sha1="qparr8n20n77tuf3whr2x62ybdnsa4y" xml:space="preserve">[[ပိူင်ထၢၼ်ႈ:သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်]]</text>
      <sha1>qparr8n20n77tuf3whr2x62ybdnsa4y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126088</id>
      <parentid>126087</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T04:48:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saimawnkham</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>126088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1909" sha1="evkchz7jbq5ewmzdueycasxsekceem0" xml:space="preserve">{{Main article|သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း}}

တီႈ ပိူင်ထၢၼ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ၼႄဝႆႉပိူင်ထၢၼ်ႈ လႄႈ ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ၊ လွင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း၊ ပိုၼ်း၊ ၶေႃႈမုၼ်း ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ '''သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း'''ယဝ်ႉ။ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ပွတ်းတွၼ်ႈပိူင်လူင် တႃႇၵၢၼ်သၢင်ႈမၢႆမီႈၾိင်ႈမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ၸုမ်းသၢင်ႈမၢႆမီႈၾိင်ႈမိူင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး တႅၼ်းၽွၼ်းၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

တီႈၼႂ်းပိူင်ထၢၼ်ႈၼႆႉ တေၸၢင်ႈၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ-

* ၵၢၼ်ငၢၼ်း လႄႈ ၶေႃႈပိုတ်ႇတီႈပွင်ႇ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း
* ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ လႄႈ ပိုၼ်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
* လွၵ်းလၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈ တႅၼ်းၽွင်းသၽႃး လႄႈ ပုၼ်ႈၽွင်းၶဝ်
* ပိူင်ၵၢၼ် သၢင်ႈမၢႆမီႈၾိင်ႈမိူင်း လႄႈ တွၼ်ႈၵၼ် သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း


[[ပိူင်ထၢၼ်ႈ:သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်]]</text>
      <sha1>evkchz7jbq5ewmzdueycasxsekceem0</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>