Wikipedija shwiki https://sh.wikipedia.org/wiki/Glavna_stranica MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter Mediji Posebno Razgovor Korisnik Razgovor s korisnikom Wikipedija Razgovor o Wikipediji Datoteka Razgovor o datoteci MediaWiki Razgovor o MediaWikiju Šablon Razgovor o šablonu Pomoć Razgovor o pomoći Kategorija Razgovor o kategoriji Portal Razgovor o portalu Nacrt Razgovor o nacrtu TimedText TimedText talk Modul Razgovor o modulu Event Event talk 0 3437 42662239 42658308 2026-07-31T07:23:29Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662239 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Periodic table (polyatomic).svg|thumb|right|500px|Standardna forma periodne tabele]] '''Periodni sistem elemenata''' je tabelarni prikaz [[hemijski element|hemijskih elemenata]], organizovanih na osnovu njihovih [[atomski broj|atomskih brojeva]] (broja [[proton]]a u [[atomsko jezgro|jezgru]]), [[elektronska konfiguracija|elektronskoj konfiguraciji]] i ponavljajućim [[hemijska osobina|hemijskim osobinama]].<ref name="Housecroft3rd">{{Housecroft3rd}}</ref><ref name="CRC">{{RubberBible87th}}</ref><ref name="Merck13th">{{Merck13th}}</ref> Elementi su poređani po rastućem atomskom broju, koji se obično navodi sa [[hemijski simbol|hemijskim simbolom]] u svakom polju. Standarni oblik tabele se sastoji od mreže elemenata poređanih u 18 kolona i 7 redova, sa dva reda elemenata ispod te tabele. Tabela se može podeliti na četiri pravougaona [[blok periodnog sistema elemenata|bloka]]: [[Blok periodnog sistema elemenata|s-blok]] nalevo, [[Blok periodnog sistema elemenata|p-blok]] nadesno, [[Blok periodnog sistema elemenata|d-blok]] u sredini i [[Blok periodnog sistema elemenata|f-blok]] ispod njega. Vrste tabele se nazivaju [[Perioda periodnog sistema elemenata|periode]], a kolone se nazivaju [[grupa periodnog sistema elemenata|grupe]], a neke od kolona imaju posebna imena kao što su [[halogeni elementi]] ili [[plemeniti gasovi]]. Pošto je po definiciji periodni sistem zasnovan na ponavljajućim trendovima, svaka takva tabela se može koristiti da se dobiju veze između osobina elemenata i predvide osobine novih, još neotkrivenih ili sintetizovanih elemenata. Zbog toga periodni sistem elemenata, bez obzira da li je u standarnom obliku ili u nekoj drugoj varijanti, pruža koristan okvir za analizu hemijskog ponašanja i široko se upotrebljava u [[hemija|hemiji]] i u drugim naukama. Iako su postojale prethodnice periodnog sistema, [[Dmitrij Mendeljejev|Dmitriju Mendeljejevu]] se uglavnom pripisuju zasluge za objavljivanje prve tabele široko priznatog periodnog sistema elemenata 1869. godine. On je razvio svoj periodni sistem da ilustruje periodične trendove u osobinama tada poznatih elemenata. Mendeljejev je takođe predvideo neke osobine tada nepoznatih elemenata od kojih se očekivalo da popune rupe u njegovoj tabeli. Većina njegovih predviđanja se pokazala tačnom kada su dotični elementi kasnije otkriveni. Mendeljejevljev periodni sistem je od tada proširivan i poboljšan [[otkriće hemijskih elemenata|otkrićem ili sintetizovanjem novih elemenata]] i razvojem novih teoretskih modela za objašnjenje hemijskih odlika. Svi elementi od atomskih brojeva 1 ([[vodonik]]) do 118 ([[ununoktijum]]) su otkriveni ili navodno sintezizovani, dok se elementi 113, 115, 117 i 118 još uvek moraju potvrditi. Prvih 98 elemenata postoje u prirodi, mada se neki mogu pronaći samo u tragovima ili su sintetizovani u laboratorijama pre nego što su pronađeni u prirodi. Elementi sa atomskim brojevima od 99 do 118 su samo sintetizovani ili se tvrdi da su sintetizovani. Dobijanje elemenata koji imaju veće atomske brojeve je izazov, dok se postavlja pitanje koliko se periodni sistem elemenata može modifikovati da se zadovolje bilo kakvi novi dodaci. == Pregled == {{Periodni sistem elemenata-lat}} Sve verzije periodnog sistema obuhvataju samo hemijske elemente, a ne [[Smeša|smeše]] [[hemijsko jedinjenje|jedinjenja]], ili [[subatomske čestice]].<ref group="n">Neke tabele sadrže element nulu (i.e. szostancuja koja se sastoji samo od neutrona), mada to nije uobičajeno. Pogledajte na primer Hemijsku galakciju Filipa Stjuarta.</ref> Svaki hemijski element ima jedinstveni atomski broj koji označava broj protona u njegovom jezgru. Većina elemenata ima različite brojeve [[neutron]]a u različitim atomima, pri čemu se te varijante nazivaju [[izotop]]ima. Na primer, ugljenik ima tri prirodna izotopa: svi njegovi atomi imaju šest protona i većina ima šest neutrona, ali oko jednog procenta ima sedam neutrona, i veoma mala frakcija ima osam neutrona. Izotopi se nikad ne razdvajaju u periodnom sistemu; oni se uvek zajedno grupišu kao jedan element. Elementi koji nemaju stabilne izotope imaju atomske mase najstabilnijih izotopa, i takve mase su navedene u zagradama.<ref name="Greenwood">Greenwood, pp. 24–27</ref> U standardnom periodnom sistemu, elementi su poređani po atomskom broju (broju [[proton]]a u [[atomsko jezgro|jezgru]] atoma). Novi red ([[Perioda periodnog sistema elemenata|''perioda'']]) se počinje kad nova elektronska ljuska ima svoj prvi elektron. Kolone ([[Grupa periodnog sistema|''grupe'']]) su određene [[elektronska konfiguracija|elektronskom konfiguracijom]] atoma; elementi sa istim brojem elektrona u određenoj podljusci padaju u iste kolone (e.g. [[kiseonik]] i [[selen]] su u istoj koloni zato što oba imaju četiri elektrona u krajnjoj p-podljusci). Elementi sa sličnim hemijskim svojstvima generalno padaju u istu grupu periodnog sistema, mada u f-bloku, i donekle u d-bloku, elementi u istoj periodi isto tako imaju slična svojstva. Stoga je relativno lako da se predvide hemijske osobine elementa ako se znaju svojstva jednog od elemenata u njegovoj blizini.<ref>Gray, p. 6</ref> Godine 2014. periodni sistem je imao 114 potvrđena elementa, čime su obuhvaćeni: 1 (vodonik) do 112 ([[kopernicijum]]), 114 ([[flerovijum]]) i 116 ([[livermorijum]]). Elementi 113, 115, 117 i 118 su navodno sintetizovani u laboratorijama međutim te tvrdnje nisu zvanično potvrđene od strane [[Međunarodna unija za čistu i primenjenu hemiju|Međunarodne unije za čistu i primenjenu hemiju]] (IUPAC), niti su im data imena. Kao takvi ovi elementi su trenutno nazivaju po njihovom atomskim brojevima (e.g., "element 113"), ili njihovim provizionim [[sistematsko ime elementa|sistematskim imenima]] ("[[ununtrijum]]", simbol "Uut").<ref>{{cite journal |last=Koppenol |first=W. H. |title=Naming of New Elements (IUPAC Recommendations 2002) |journal=Pure and Applied Chemistry |year=2002 |volume=74 |issue=5 |pages=787–791 |url=http://media.iupac.org/publications/pac/2002/pdf/7405x0787.pdf |format=PDF |doi=10.1351/pac200274050787| issn = 0033-4545}}</ref> Ukupno 98 elemenata se prirodno javlja; preostalih 16 elemenata, od [[ajnštajnijum]]a do [[kopernicijum]]a, i flerovium i livermorijum, se javljaju samo nakon laboratorijske sinteze. Od 98 prirodnih elemenata, 84 su [[Primordijalni elementi|primordijalna]]. Drugih 14 prirodnih elemenata se javljaju jedino u lancu raspadanja primordijalnih elemenata.<ref name="emsley">{{cite book|last=Emsley|first=John|title=Nature's Building Blocks: An A-Z Guide to the Elements|url=https://archive.org/details/naturesbuildingb0000emsl_b1k4|edition=New|year=2011|publisher=Oxford University Press|location=New York, NY|isbn=978-0-19-960563-7}}</ref> Element teži od ajnštajnijuma (elementa 99) nikad nije uočen u makroskopskim količinama u svojoj čistoj formi.<ref>{{cite book| title = The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements| editor1-last = Morss| editor2-first = Norman M.| editor2-last = Edelstein| editor3-last = Fuger|editor3-first = Jean| last = Haire|first = Richard G.| chapter = Fermium, Mendelevium, Nobelium and Lawrencium| publisher = Springer Science+Business Media | year = 2006| isbn = 1-4020-3555-1| location = Dordrecht, The Netherlands| edition = 3rd| ref = CITEREFHaire2006}}</ref> === Varijante rasporeda === {| align=right style="border:1px solid grey; max-width:40%; margin:0 0 0.5em 0.5em;" ! colspan=2 | Periodic table layouts |- style="vertical-align:top" | style="border-right:1px solid grey;" |[[Datoteka:Periodic Table overview (standard).svg|none|x100px|Periodni sistem sa odvojenim f-blokom]] | [[Datoteka:Periodic Table overview (wide).svg|none|left|x75px|Periodni sistem sa umetnutim f-blokom]] |- | colspan=2 style="font-size:85%;" | Lantanoidi i aktinoidi su odvojeni (levo; 18&nbsp;kolona) i u glavnoj tabeli (desno; 32&nbsp;kolone) |} U većini grafičkih prezentacija periodnog sistema, glavna tabela ima 18 kolona i [[lantanoidi]] i [[aktinoidi]] su prikazani kao dva dodatna reda ispod glavne tabele,<ref>Gray, p. 11</ref> sa dva rezervisana mesta prikazana u glavnoj tabeli, između [[barijum]]a i [[hafnijum]]a, i [[radijum]]a i [[raderfordijum]]a, respektivno. Ovi držači mesta mogu dda budu markeri poput asteriska, ili sažeti opisi elemenata ("57&ndash;71"). Ta konvencija je u potpunosti stvar praktičnog formatiranja. Ista struktura tabele može da bude prikazana u formatu sa 32 kolone, pri čemu su lantanidi i aktinoidi u redovima 6 i 7 glavne tabele. Međutim, na bazi hemijskih i fizičkih svojstava elemenata mogu se konstruisati tabele sa mnoštvom alternativnih struktura. == Metodi grupisanja == === Grupe === {{Main|Grupa periodnog sistema elemenata}} ''Grupa'' ili ''familija'' je vertikalna kolona u periodnom sistemu. Grupe obično imaju značajnije periodične trendove od perioda i blokova, kao što je objašnjeno u daljem tekstu. Moderne kvantno mehaničke teorije atomskih struktura objašnjavaju trendove grupa činjenicom da elementi unutar iste grupe generalno imaju iste elektronske konfiguracije u njihovoj [[Elektronska ljuska|valentnoj ljusci]].<ref>Scerri 2007, p. 24</ref> Konsekventno, elementi u istoj grupi imaju slična hemijska svojstva i manifestuju jasan trend u osobinama sa porastom atomskog broja.<ref>{{cite book |last=Messler|first=R. W.|title=The essence of materials for engineers|year=2010|publisher=Jones & Bartlett Publishers|location=Sudbury, MA|isbn=0-7637-7833-8|page=32}}</ref> Međutim u nekim delovima periodnog sistema, kao što su d-blok i f-blok, horizontalne sličnosti mogu da budu jednako važne, ili više izražene od vertikalnih sličnosti.<ref>{{Cite book |last=Bagnall|first=K. W.|year=1967|contribution=Recent advances in actinide and lanthanide chemistry|title=Advances in chemistry, Lanthanide/Actinide chemistry|volume=71|pages=1–12|publisher=American Chemical Society|doi=10.1021/ba-1967-0071|editor1-first=P.R.|editor1-last=Fields|editor2-first=T.|editor2-last=Moeller |series=Advances in Chemistry |isbn=0-8412-0072-6 |postscript=.}}</ref><ref>{{cite book |last1=Day|first1=M. C., Jr.|last2=Selbin|first2=J.|title=Theoretical inorganic chemistry|year=1969|publisher=Nostrand-Rienhold Book Corporation|edition=2nd|location=New York|isbn=0-7637-7833-8|page=103}}</ref><ref>{{cite book |last1=Holman|first1=J.|last2=Hill|first2=G. C.|title=Chemistry in context|url=https://archive.org/details/chemistryinconte00unse|year=2000|publisher=Nelson Thornes|edition=5th|location=Walton-on-Thames|isbn=0-17-448276-0|page=[https://archive.org/details/chemistryinconte00unse/page/40 40]}}</ref> Po međunarodnoj imenskoj konvenciji, grupe se numerišu od 1 do 18 sa leve strane (od alkalnih metala) do krajnje desne kolone (plemenitih gasova).<ref name="IUPAC">{{cite book |title=Nomenclature of Inorganic Chemistry: Recommendations 1990|last=Leigh |first=G. J. |year=1990 |publisher=Blackwell Science |isbn=0-632-02494-1}}</ref> Ranije su bili korišćeni [[rimski broj]]evi. U Americi, rimskim brojevima je dodavano "A" ako je grupa u [[Blok periodnog sistema elemenata|s-]] ili u [[Blok periodnog sistema elemenata|p-bloku]], ili "B" ako je grupa u [[Blok periodnog sistema elemenata|d-bloku]]. Rimski brojevi su odgovarali zadnjoj cifri u današnjoj imenskoj konvenciji (e.g. [[4. grupa hemijskih elemenata|elementi grupe 4]] su bili grupa IVB, a [[14. grupa hemijskih elemenata|elementi grupe 14]] su bili grupa IVA). U Evropi je korišteno slično obeležavanje, izuzev da je "A" korišćeno ako je grupa bila pre [[10. grupa hemijskih elemenata|grupe 10]], a "B" je korišteno za grupe uključujući i iza grupe 10. Dodatno grupe 8, 9 i 10 su tretirane kao triplet-grupa , kolektivno poznata u obe notacije kao grupa VIII. Godine 1988, novi IUPAC imenski sistem je ušao u upotrebu, i ranije korištena imena grupa su postala zastarela.<ref>{{cite journal |last1=Fluck |first1=E.|year=1988 |title=New Notations in the Periodic Table |journal= Pure and Applied Chemistry |volume=60|pages=431–436 |publisher=[[International Union of Pure and Applied Chemistry|IUPAC]]|doi=10.1351/pac198860030431 |url=http://www.iupac.org/publications/pac/1988/pdf/6003x0431.pdf|accessdate=24 March 2012 |issue=3 }}</ref> Nekim od tih grupa su data trivijalna (nesistematska) imena, kao što je prikazano u donjoj tabeli, mada se pojedina retko koriste. Grupe 3–10 nemaju trivijalna imena i oslovljavaju se jednostavno po njihovim grupnim brojevima ili po imenu prvog člana grupe (kao što je 'scandijumova grupa' za [[3. grupa hemijskih elemenata|Grupu 3]]), pošto one pozuju sličnosti i/ili vertikalne trendove u manjoj meri.<ref name="IUPAC" /> Elementi u istoj grupi obično slede patern u pogledu [[Atomski radijus|atomskog radijusa]], [[energija jonizacije|energije jonizacije]], i [[elektronegativnost]]i. Idući od gore nadole u grupi, atomski radijusi elemenata se povećavaju. Pošto broj popunjenih energijskih nivoa raste, valentni elektroni se nalaze sve dalje od nukleusa. Idući od gore na dole, svaki sukcesivni element ima sve manju energiju jonizacije jer je lakše da se ukloni elektron. Slično tome, elementi grupe imaju idući od gore na dole sve manju elektronegativnost usled povećanja rastojanja imeđu valentnih elektrona i nukleusa.<ref name="For Dummies">Moore, p. 111</ref> Postoje izuzeci tih trendova, na primer u [[11. grupa hemijskih elemenata|grupi 11]] gde se elektronegativnost povećava idući naniže.<ref name="Greenwood30"/> {{periodic table (group names)|state=uncollapsed}} === Periode === {{Main|Perioda periodnog sistema elemenata}} ''Perioda'' je horizontalni red u periodnoj tabeli. Mada grupe generalno imaju značajnije periodične trendove, postoje regioni gde su horizontalni trendovi značajniji od trendova vertikalnih grupa, kao što je f-blok, u kom slučaju [[lantanoidi]] i [[aktinoid]]i formiraju dve znatne horizontalne serije elemenata.<ref>{{Cite book|last=Stoker|first=Stephen H.|title=General, organic, and biological chemistry|url=https://archive.org/details/isbn_9780618775019_4ed|year=2007|page=[https://archive.org/details/isbn_9780618775019_4ed/page/n93 68]|publisher=Houghton Mifflin|location=New York|isbn=978-0-618-73063-6|oclc=52445586}}</ref> Elementi u istoj periodi ispoljavaju tredove u pogledu atomskog radijusa, energije jonizacije, [[Afinitet prema elektronu|afiniteta elektrona]], i elektronegativnosti. Krečući se sa leva na desno duž periode, atomiski radius se obično snižava. Do toga dolazi zato što svaki sukcesivni element ima dodatni proton i elektron što ima za posledicu približavanje elektrona nukleusu.<ref>{{cite book |last=Mascetta |first=Joseph |title=Chemistry The Easy Way |url=https://archive.org/details/chemistryeasyway00masc |year=2003|publisher=Hauppauge |location=New York |isbn=978-0-7641-1978-1 |oclc=52047235|edition=4th |page=[https://archive.org/details/chemistryeasyway00masc/page/50 50]}}</ref> Smanjenje atomskog radijusa uzrokuje povišenje energije jonizacije idući s leva na desno duž periode. Što čvršće je element vezan to je više energije potrebno za uklanjanje elektrona. Elektronegativnost se povišava u istom maniru kao i energija jonizacije, zbog privlačenja elektrona od strane nukleusa.<ref name="For Dummies"/> Afinitet elektrona takođe pokazuje izvestan trend duž periode. Metali (na levoj strani periode) generalno imaju niži elektronski afinitet od nemetala (na desnoj strani periode), sa izuzetkom plemenitih gasova.<ref>{{cite book |last1=Kotz |first1=John |last2=Treichel |first2=Paul|last3=Townsend |first3=John |title=Chemistry and Chemical Reactivity, Volume 2|edition=7th |year=2009|publisher=Thomson Brooks/Cole |location=Belmont |isbn=978-0-495-38712-1 |oclc=220756597 |page=324}}</ref> === Blokovi === {{Main|Blok periodnog sistema elemenata}} [[Datoteka:Periodic table blocks spdf (32 column).svg|thumb|400px|Sa leva na desno: s-, f-, d-, p-blok u periodnom sistemu]] Specifični regioni periodnog sistema se nazivaju ''blokovima'' u skladu sa redosledom u kom su elektronske ljuske elemenata popunjene. Blokovi su nazvani po podljusci u kojoj „zadnji“ elektron teoretski boravi.<ref name="Gray12">Gray, p. 12</ref><ref group = "n">Postoje jedna nedosljednost i neke nepravilnosti u ovoj konvenciji. Na primer, [[helijum]] je prikazan da je u p-bloku mada je zapravo element s-bloka, i d-podljuska u d-bloku je zapravo popunjena kad se dosegne grupa 11, umesto grupe 12.</ref> [[Elementi s-bloka|s-blok]] se sastoji od prve dve grupe (alkalnih i zemnoalkalnih metala), kao i vodonika i helijuma. [[Elementi p-bloka|p-blok]] se sastoji od zadnjih šest grupa, što su grupe 13 do 18 po IUPAC notaciji i sadrži između ostalog, sve [[metaloid]]e. [[Elementi d-bloka|d-blok]] se sastoji od grupa 3 do 12 i sadrži sve [[prelazni metali|prelazne metale]]. [[Elementi f-bloka|f-blok]], koji se često prikazuje ispod ostatka periodnog sistema, ne sadrži numerisane grupe i obuhvata lantanoide i aktinoide.<ref>{{cite book |last=Jones |first=Chris |title=d- and f-block chemistry |url=https://archive.org/details/dfblockchemistry0000jone |year=2002 |publisher=J. Wiley & Sons |location=New York |isbn=978-0-471-22476-1|oclc=300468713 |page=[https://archive.org/details/dfblockchemistry0000jone/page/2 2]}}</ref> === Metali, metaloidi i nemetali === [[Datoteka:Periodic table (metals–metalloids–nonmetals, 32 columns).png|300px|right|thumb |{{legend inline|1={{element color|metals}}|2=Metali|border=none}}, {{legend inline|1={{element color|metalloids}}|2=metaloidi|border=none}}, {{legend inline|1={{element color|nonmetals}}|2=nemetali|border=none}}, i {{legend inline|1={{element color|unknown chemical properties}}|2=elementi sa nepozatim hemijskim svojstvima|border=none}} u periodnom sistemu. Različiti izvori nisu saglasni po pitanju klasifikacije dela tih elemenata.]] Na osnovu zajedničkih fizičkih i hemijskih svojstava, elementi se mogu klasifikovati u nekoliko kategorija: [[metal]]i, [[metaloid]]i i [[nemetal]]i. Metali su u opštem slučaju sjajne, visoko provodne čvrste materije koje formiraju legure jedan s drugim, i jonska jedinjenja (soli) sa nemetalima (izuzev [[plemeniti gas|plemenitih gasova]]). Većina nemetala su obojeni ili bezbojni izolacioni gasovi; nemetali koji formiraju jedinjenja sa drugim nemetalima čine to putem [[Kovalentna veza|kovalentnog vezivanja]]. Između metala i nemetala su metaloidi, koji imaju srednja ili mešovita svojstva.<ref>{{cite book |last1=Silberberg|first=M. S.|title=Chemistry: The molecular nature of matter and change|url=https://archive.org/details/chemistrymolecul0000silb_p2y5|year=2006|page=[https://archive.org/details/chemistrymolecul0000silb_p2y5/page/536 536]|publisher=McGraw-Hill|location=New York|edition=4th|isbn=0-07-111658-3}}</ref> Metali i nemetali se dalje mogu klasifikovati u potkategorije koje pokazuju gradijent od metalnih do nemetalnih svojstava, idući s leva na desno u periodnom redu. Metali se dalje dele u visoko reaktivne alkalne metale, manje reaktivne zemljoalkalne metale, lantanoide i aktinoide, arhetipske prelazne metala, i fizički i hemijski slabe post-tranzicione metale. Nemetali se jednostavno dele u poliatomske nemetale, koji pošto su najbliži metaloidima pokazuju donekle metalni karacter; diatomske nemetale, koji su esencijalno nemetalni; i monatomske plemenite gasove, koji su nemetalni i skoro kompletno inertni. Specijalizovana grupiranja kao što su [[refraktorni metali]] i [[plemeniti metali]], koja su podskup (u ovom slučaju) prelaznih metala, su isto tako poznata<ref>{{cite book |last1=Manson|first1=S. S.|last2=Halford|first2=G. R.|title=Fatigue and durability of structural materials|year=2006|page=376|publisher=ASM International|location=Materials Park, Ohio|isbn=0-87170-825-6}}</ref> i povremeno korišćena.<ref>{{cite book |last1=Bullinger|first=Hans-Jörg|title=Technology guide: Principles, applications, trends|url=https://archive.org/details/technologyguidep0000unse|year=2009|page=[https://archive.org/details/technologyguidep0000unse/page/8 8]|publisher=Springer-Verlag|location=Berlin|isbn=978-3-540-88545-0}}</ref> Svrstavanje elemenata u kategorije i potkategorije na bazi zajedničkih svojstava je imperfektno. Postoji ceo spektar svojstava u svakoj kategoriji i nije teško naći preklapanja na granicama, kao što je to slučaj i sa mnogim drugim klasifikacionim šemama.<ref>{{cite book |last=Jones|first=B. W.|title=Pluto: Sentinel of the outer solar system|url=https://archive.org/details/plutosentinelofo00jone|year=2010|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=978-0-521-19436-5|pages=[https://archive.org/details/plutosentinelofo00jone/page/169 169]–71}}</ref> [[Berilijum]] se, na primer, klasifikuje kao zemnoalkalni metal, mada njegova amfoterna hemija i tendencija da uglavnom formira kovalentna jedinjenja su atributi hemijski slabih ili post-tranzicionih metala. [[Radon]] se klasifikuje kao nemetal i plemeniti gas, iako on ima donekle katjonsku hemiju, koja je karakteristična za metale. Druge klasifikacione šeme su moguće, kao što je podela elemenata u [[Geohemijska klasifikacija elemenata|mineraloške pojavne kategorije]], ili kristalizacione strukture. Kategorisanje elemenata na ovaj način datira još od 1869, kad je Hinrichs<ref>{{cite journal |last=Hinrichs |first=G. D. |title=On the classification and the atomic weights of the so-called chemical elements, with particular reference to Stas's determinations|journal=Proceedings of the American Association for the Advancement of Science |year=1869|volume=18 |issue=5 |pages=112–124}}</ref> napomenuo da jednostavne granične linije mogu da budu povučene u periodnom sistemu radi označavanja elemenata sa sličnim svojstvima, kao što su metali i nemetali, ili gasoviti elementi. == Periodni trendovi == {{Main|Periodni trendovi}} === Elektronska konfiguracija === {{Main|Elektronska konfiguracija}} [[Datoteka:Klechkovski rule.svg|upright=0.9|thumb|left|Aproksimativni redosled po kome su ljuske i podljuske organizovane u poledu povećanja energije na osnovu [[Madelungovo pravilo|Madelungovog pravila]]]] Elektronska konfiguracija ili organizacija elektrona koji orbitiraju neutralne atome ispoljava ponavljajući patern ili periodičnost. Elektroni okupiraju serije [[elektronska ljuska|elektronskih ljuski]] (numerisanih kao ljuska 1, ljuska 2, itd). Svaka ljuska se sastoji od jedne ili više [[Elektronska ljuska|orbitala]] (imenovanih s, p, d, f i g). Sa porastom [[atomski broj|atomskog broja]], elektroni progresivno popunjavaju te nivoe i orbitale, manje ili više sledeći [[Madelungovo pravilo]] ili pravilo energetskog uređivanja, kao što je prikazano na dijagramu. Elektronska konfiguracija [[neon]]a, na primer, je 1''s''² 2''s''² 2''p''⁶. Sa atomskim brojem deset, neon ima dva elektrona na prvom nivou, i osam elektrona na drugom nivou — dva u ''s'' orbitali i šest u ''p'' orbitali. S perspektive periodnog sistema, kad prvi put elektron zauzme novi nivo, započinje se nova perioda. Takve pozicije su zauzete [[vodonik]]om i [[alkalni metal|alkalnim metalima]].<ref name=Myers>{{cite book |last=Myers|first=R.|title=The basics of chemistry|url=https://archive.org/details/basicsofchemistr0000myer_e0r6|year=2003|pages=[https://archive.org/details/basicsofchemistr0000myer_e0r6/page/61 61]–67|publisher=Greenwood Publishing Group|location=Westport, CT|isbn=0-313-31664-3}}</ref><ref name=chang2>{{cite book |last=Chang|first=Raymond|title=Chemistry|url=https://archive.org/details/chemistry0000chan|year=2002|publisher=McGraw-Hill|location=New York|edition=7|isbn=0-07-112072-6|pages=[https://archive.org/details/chemistry0000chan/page/289 289]–310; 340–42}}</ref> [[Datoteka:Periodic trends.svg|upright=1.35|thumb|right|Trendovi periodnog sistema (strelice označavaju povećanja)]] Pošto su svojstva elementa uglavnom određena njegovom elektronskom konfiguracijom, osobine elemenata takođe imaju ponavljajuće ili periodične trendove. Neki primeri toga su prikazani na donjim dijagramima za atomske radijuse, energiju jonizacije i elektronski afinitet. Manifestacije tih periodičnih svojstava su bile [[Johann Wolfgang Döbereiner|poznate daleko pre]] razvoja [[Niels Bohr|teorije]], i one su dovele do formulisanja zakona periodičnosti (ponavljanja svojstava elemenata u varirajućim intervalima) i formulisanja prvih periodnih sistema.<ref name=Myers/><ref name=chang2/> === Atomski radijusi === {{main|Atomski radijus}} [[Datoteka:Empirical atomic radius trends.png|thumb|upright=1.35|left|Atomski radijus kao funkcija atomskog broja<ref group="n">[[Plemeniti gasovi]], [[astat]], [[francijum]], i svi elementi teži od [[americijum]]a su izostavljeni, jer podaci o njim nisu dostupni.</ref>]] Atomski radijusi variraju u predvidivom i objašnjivom maniru duž periodnog sistema. Na primer, radijusi se generalno smanjuju duž periode u tabeli, idući od alkalnih metala do plemenitih gasova; i povećavaju se idući niz grupe. Radius se naglo povećava nakon plemenitog gasa na kraju svake periode i alkalnog metala na početku sledeće periode. Ovi trendovi atomskih radijusa (i raznih drugih hemijskih i fizičkih svojstava elemenata) se mogu objasniti teorijom elektronskih nivoa atoma; oni pružaju značajnu evidenciju za razvoj i potvrđivanje [[Kvantna mehanika|kvantne teorije]].<ref name="Greenwood27">Greenwood, p. 27</ref> Elektroni u na 4f-podnivou, koji se progresivno popunjava idući od [[cerijum]]a (elementa 58) do [[iterbijum]]a (elementa 70), nisu posebno efektivni u zaštićivanju rastućeg nuklearnog naelektrisanja iz isturenijih podnivoa. Elementi neposredno iza lantanoida imaju atomske radijuse koji su manji nego što bi očekivalo i koji su skoro identični sa atomskim radijusima elemenata neposredno iznad njih.<ref name="Jolly_contract"> {{cite book |last1=Jolly |first=W. L. |year=1991 |title=Modern Inorganic Chemistry |page=22 |edition=2nd |publisher= McGraw-Hill |isbn=978-0-07-112651-9 }}</ref> Stoga [[hafnijum]] ima virtualno isti atomski radijus (i hemijska svojstva) kao [[cirkonijum]], i [[tantal]] ima atomski radijus sličan [[niobijum]]u, i tako dalje. Ova pojava je poznata kao [[lantanoidna kontrakcija]]. Efekat lantanidne kontrakcije je primetan do [[platina|platine]] (elementa 78), nakon čega je maskiran [[relativistička kvantna hemija|relativističkim efektom]] poznatim kao [[efekat inertnog para]].<ref name="Greenwood28">Greenwood, p. 28</ref> [[Kontrakcija d-bloka]], koja je slična efektu između [[Blok periodnog sistema elemenata|d-bloka]] i [[Blok periodnog sistema elemenata|p-bloka]], je manje izražena nego lantanoidna kontrakcija, mada proizilazi iz sličnih uzroka.<ref name="Jolly_contract"/> === Energija jonizacije === [[Datoteka:First Ionization Energy.svg|thumb|500px|right|Energija jonizacije: svaki period počinje sa minimumom za alkalne metale, i završava se maksimumom for the noble gases]] {{main|Energija jonizacije}} Prva energija jonizacije je energija koja je neophodna za uklanjanje prvog elektrona iz atoma, druga energija jonizacije je energija neophodna za uklanjanje drugog elektrona iz atoma, itd. Za dati atom, sukcesivne energije jonizacije se povećavaju sa stepenom jonizacije. Veliki skokovi u uzastopnim molarnim energijama jonizacije se javljaju pri uljanjanju elektrona iz konfiguracije plemenitih gasova (kompletiranih elektronskih ljuski). Za magnezijum na primer, prva energija jonizacije je 738&nbsp;kJ/mol, a druga je 1450&nbsp;kJ/mol. Prve dve molarne energije jonizacije magnezijuma se odnose na uklanjanje dva 3''s'' elektrona, a treća energija jonizacije bi bila daleko veća 7730&nbsp;kJ/mol, jer bi se odstanjivao 2''p'' elektron iz veoma stabilne konfiguracije Mg²⁺ jona, koja je slična [[neon]]u. Istovetni skokovi se javljaju u energijama jonizacije u drugih atoma treće periode.<ref name="Greenwood28"/> Elektroni u bližim orbitalama su izloženi većim silama elektrostatičkog privlačenja; tako da je za njihovo uklanjanje potrebno više energije. Energija jonizacije se povećava idući na gore i na desno u periodnom sistemu.<ref name="Greenwood28"/> === Elektronegativnost === {{main|Elektronegativnost }} [[Datoteka:Periodic variation of Pauling electronegativities.png|thumb|right|upright=1.35|Grafikon prikazuje porast elektronegativnosti sa porastom broja grupe]] Elektronegativnost je tendencija [[atom]]a da privlači [[elektron]]e.<ref name="definition">{{GoldBookRef|file=E01990|title=Electronegativity}}</ref> Elektonegativnost atoma je zavisna od njegovog [[atomski broj|atomskog broja]] i rastojanaja između [[Valentni elektron|valentnih elektrona]] i nukleusa. Što je veća njegova elektronegativnost, to više element privlači elektrone. Ovo svojstvo je prvi predložio [[Linus Pauling]] 1932. godine.<ref name="paulingJACS">{{cite journal |author= Pauling, L. |authorlink=Linus Pauling |year= 1932 |journal= Journal of the American Chemical Society |volume= 54 |issue= 9 |pages= 3570–3582 |title= The Nature of the Chemical Bond. IV. The Energy of Single Bonds and the Relative Electronegativity of Atoms |doi= 10.1021/ja01348a011}}</ref> U opštem slučaju, elektronegativnost se povećava idući s leva na desno duž periode, i smanjuje se spuštanjem niz grupe. Fluor najelektronegativniji element,<ref group="n">Dok je fluor najelektronegativniji element po Paulingovoj skali, dok je [[neon]] najelektronegativniji element po drugim skalama, kao što je Alenova skala.</ref> dok je [[cezijum]]<!-- not francium; please don't change unless you supply a citation for published experimental results --> najmanje elektronegativan, bar među elementima sa znatnom količinom dostupnih podataka.<ref name="Greenwood30">Greenwood, p. 30</ref> Postoje neki izuzeci od ovog opšteg pravila. [[Galijum]] i [[germanijum]] imaju veću elektronegativnost od [[aluminijum]]a i [[silicijum]]a respektivno, zbog kontrakcije d-bloka. Elementi četvrte periode neposredno nakon prvog reda prelaznih metala imaju neobično male atomske radijuse zato što 3''d'' - elektroni nisu efektivni u zaštićivanju naelektrisanja nukleusa, i manja veličina atoma je u korelaciji sa povećanom elektronegativnošću.<ref name="Greenwood30"/> Anomalno visoka elektronegativnost olova, posebno u odnosu na [[talijum]] i [[bizmut]], čini se da je artefakt selekcije podataka (i dostupnosti podataka) — metode računja, izuzev Polingovog metoda, pokazuju normalne periodične trendove za ove elemente.<ref>{{cite journal |last=Allred |first=A. L. |year=1960 |title=Electronegativity values from thermochemical data |url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0022190261801425|journal=Journal of Inorganic and Nuclear Chemistry |volume=17 |issue=3–4 |pages=215–221 |publisher=Northwestern University |doi=10.1016/0022-1902(61)80142-5 |accessdate=11 June 2012 }}</ref> === Elektronski afinitet === {{main|Elektronski afinitet}} [[Datoteka:Electron affinity of the elements.svg|thumb|upright=1.8|right|Zavisnot elektronskog afiniteta od atomskog broja.<ref>Huheey, Keiter & Keiter, p. 42</ref> Vrednosti se generalno povećavaju duž svake periode, kulminirajući sa halogenima, pre naglog smanjenja kod plemenitih gasova. Primeri lokalizovanih pikova koji su uočljivi kod vodonika, alkalnih metala i [[10. grupa hemijskih elemenata|elemenata 11. grupe]] su uzrokovani tendencijom kompletiranja ''s''-orbitala (pri čemu je 6''s'' orbitala [[Zlato|zlata]] dodatno stabilizovana relativističkim efektima i prisustvom popunjene 4f orbitale).<ref>{{cite book |last1=Siekierski |first1=Slawomir |last2=Burgess |first2=John |title=Concise chemistry of the elements|publisher=Horwood Publishing|location=Chichester|year=2002|isbn=1-898563-71-3|pages=35‒36}}</ref>]] Elektronski afinitet atoma je količina energije koja se oslobodi dodavanjem elektrona u neutralni atom, čime se formira negativni jon. Mada elektronski afinitet znatno varira, izvesni obrasci su primetni. Generalno, [[nemetal]]i imaju pozitivnije vrednosti elektronskog afiniteta od [[metal]]a. [[Hlor]] najjače privlači dodatni elektron. Elektronski afiniteti plemenitih gasova nisu nepobitno izmereni, tako da oni možda imaju neznatno negativne vrednosti.<ref name=chang>Chang, pp. 307–309</ref> Elektronski afinitet se generalno povećava duž periode. To je uzrokovano popunjavanjem valentne ljuske atoma; atom grupe 17 otpušta više energije od atoma grupe 1 pri zadobijanju elektrona, zato što dobija popunjenu valentnu ljusku i stoga je stabilniji.<ref name=chang/> Trend smanjivanja elektronskog afiniteta idući niz grupe je logičan. Dodatni elektron ulazi u orbitale koje su udaljenije od nukleusa. Kao takav taj elektron u manjoj meri privlači nukleus i manje energije se otpušta njegovim dodavanjem. Međutim, pri kretanju nih grupe, oko jedne trećine elemenata pokazuje anomalna svojstva, pri čemu teži elementi imaju veće elektronske afinitete od njihovih susednih lakših kongenera. Ta pojava je uglavnom posledica nedovoljnog zaštićivanja ''d'' i ''f'' elektronima. Uniformno smanjenje elektronskog afiniteta je primetno jedino u 1. grupi atoma.<ref>Huheey, Keiter & Keiter, pp. 42, 880–81</ref> === Metalni karakter === Što je niža vrednost energije jonizacije, elektronegativnosti i elektronskog afiniteta, to u većoj meri element ima [[metal]]ni karakter. Nasuprot tome, nemetalni karakter se povećava sa povećanjem vrednosti tih svojstava.<ref>{{cite book |last1=Yoder |first1=C. H.|last2=Suydam|first2= F. H.|last3=Snavely|first3=F. A. |year=1975 |title=Chemistry |url=https://archive.org/details/chemistry00clau |page=[https://archive.org/details/chemistry00clau/page/58 58] |edition=2nd |publisher=Harcourt Brace Jovanovich |isbn=0-15-506465-7}}</ref> Imajući u vidu periodične trendove te tri osobine, metalni karakter ima tendeciju opadanja duž periode (ili reda). Postoje izvesne iregularnosti, uglavnom zbog slabe zaštite nukleusa ''d'' i ''f'' elektronima, i [[Relativistička kvantna hemija|relativističkih efekata]].<ref>Huheey, Keiter & Keiter, pp. 880–85</ref> Elementi sa najizraženijim metalnim karakterom (poput [[cezijum]]a i [[francijum]]a) su u donjem levom uglu periodnog sistema, a nemetalni elementi ([[kiseonik]], [[fluor]], [[hlor]]) su prevashodno u gornjem desnom uglu. Kombinacija horizontalnih i vertikalnih trendova u ispoljavanju metalnog karaktera objašnjava rebrastu liniju podele između metala i nemetala u nekim periodnim sistemima, i praksu da se ponekad elementi pored te linije smatraju [[metaloid]]ima.<ref>{{cite book |last=Sacks|first=O|title=Uncle Tungsten: Memories of a chemical boyhood|url=https://archive.org/details/uncletungstenmem0000sack_y7s6|year=2009|publisher=Alfred A. Knopf |location=New York|isbn=0-375-70404-3|pages=[https://archive.org/details/uncletungstenmem0000sack_y7s6/page/187 191], 194}}</ref><ref>Gray, p. 9</ref> == Istorija periodnog sistema hemijskih elemenata == Iako je sastavljanje periodnog sistema nešto što se rutinski pripisuje [[Dmitrij Mendeljejev|Mendeljejevu]], periodizacija i sistematizacija elemenata ima znatno dužu istoriju.<ref name="Housecroft3rd"/><ref name="CRC"/><ref name="Merck13th"/> Već u 17. veku, tačnije [[1661]]. godine, [[Robert Bojl]] je poređao tada poznatih 13 [[hemijski element|elemenata]] po rastućoj [[relativna atomska masa|relativnoj atomskoj masi]], dok će ovaj sistem proširiti [[Antoan Lavoazje|Lavoazje]] sa dodatnih 11 elemenata. Za ovo vreme značajna otkrića na polju hemije i fizike, omogućila su otkrivanje i imenovanje novih elemenata, tako da je potreba za klasifikacijom tog rastućeg broja poznatih elemenata postajala sve očiglednija. [[Johan Debernajer]], kao odgovor na ovu potrebu, formira sistem elemenata koji su bili poređani u trijade, po zajedničkim osobinama, i tako da relativna atomska masa srednjeg elementa trijade bude aritmetička sredina gornjeg i donjeg. Sličnu sistematizaciju dao je i francuz [[de Šakankurtua]], koji je došao na ideju da elemente, po rastućoj relativnoj atomskoj masi poređa u spiralu obmotanu oko valjka. Svakako najozbiljni pomak ka današnjem periodnom sistemu, pre Mendeljeva dao je [[Džon Njulends]] koji je prema ugledu na muzičke oktave, dao periodni sistem sa elementima poređanim u oktave, tako da se osobine periodično ponavljaju nakon svakih 7 elemenata. U vertikalnim kolonama, elementi su bili poređani po porastu [[relativna atomska masa|Ar]], dok su horizontalne vrste bile uslovljene sličnošću u osobinama. Ipak rad [[Dmitrij Mendeljejev|Mendeljejeva]] na periodzaciji elemenata ostao je zapamćen kao najvažniji, nemalo zato što je njegovo rešenje periodnog sistema zaista bilo najadekvatnije. [[1869]]. on daje prvu verziju periodnog sistema sa rasporedom elemenata sličnim onom kod Njulendsa. Ovakav raspored Mendeljejev je uslovio zakonom periodičnosti koji je dao po kome su ''fizičke i hemijske osobine elemenata periodične funkcije njihove relativne atomske mase''. [[1871]]. Mendeljev daje drugu, reformisanu verziju periodnog sistema koja se temeljila na izmeni koju je Mendeljejev napravio u zakonu periodičnosti. Naime, on je primetio da su ''osobine hemijskih elemenata zapravo periodične funkcije njihovih [[atomski broj|rednih brojeva]]''. Reformisani periodni sistem imao je elemente podeljene u vertikalne nizove - '''grupe''' - koje su sadržale elemente sličnih osobina i horizontalne nizove - '''periode''' - koje su imale elemente poređane po rastućem rednom broju, i u kojima su su osobine iz prethodnog niza periodično ponavljale. Grupa je u početku bilo 8, prvih 7 su imale podgrupe dok je osma bila podeljena u trijade. Perioda je bilo sedam, i sistem nije sadržao [[Plemeniti gasovi|plemenite gasove]]. Mendeljejev je takođe predvideo postojanje elemenata sa drugim atomskim masama koji još nisu bili otkriveni, ali je na osnovu zakona periodičnosti za njih ostavio odgovarajuća mesta. Danas se ova periodičnost objašnjava periodičnošću javljanja sličnih elektronskih konfiguracija u odgovarajućim atomima. == Napomene == {{reflist|group="n"}} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin|2}} * {{cite book |last=Ball |first=Philip |title=The Ingredients: A Guided Tour of the Elements |url=https://archive.org/details/ingredientsguide0000ball |location=Oxford|publisher=Oxford University Press |year=2002 |isbn=0-19-284100-9}} * {{cite book|last=Chang|first=Raymond|title=Chemistry|url=https://archive.org/details/ingredientsguide0000ball|year=2002|edition=7th|publisher=McGraw-Hill Higher Education|location=New York|isbn=978-0-19-284100-1}} * {{cite book|last=Gray|first=Theodore|authorlink= |title=The Elements: A Visual Exploration of Every Known Atom in the Universe|url=https://archive.org/details/elementsvisualex0000gray_f5s1|year=2009|publisher=Black Dog & Leventhal Publishers|location=New York|isbn=978-1-57912-814-2}} * {{Greenwood&Earnshaw1st}} * {{cite book |last1=Huheey|first1=JE|last2=Keiter|first2=EA|last3=Keiter|first3=RL|title=Principles of structure and reactivity|year=1993|url=https://archive.org/details/inorganicchemist00huhe_0|publisher=Harper Collins College Publishers|location=New York|edition=4th|isbn=0-06-042995-X}} * {{cite book |last=Moore |first=John |title=Chemistry For Dummies |url=https://archive.org/details/chemistryfordumm0000moor |year=2003 |publisher=Wiley Publications |location=New York |isbn=978-0-7645-5430-8 |oclc=51168057 |page=[https://archive.org/details/chemistryfordumm0000moor/page/111 111]}} * {{cite book|last=Scerri |first=Eric|authorlink= |title=The periodic table: Its story and its significance|url=https://archive.org/details/periodictableits0000scer |publisher=Oxford University Press|location=Oxford|year=2007|isbn=0-19-530573-6}} * {{cite book |last=Scerri|first=Eric R.|authorlink= |title=The periodic table: A very short introduction|url=https://archive.org/details/periodictablever0000scer|year=2011|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=978-0-19-958249-5}} * {{cite book |last=Venable|first=F P|title=The development of the periodic law|url=https://archive.org/details/developmentofper00venauoft|year=1896 |publisher=Chemical Publishing Company|location=Easton PA }} * Ekkhard Fluck, Klaus G. Heumann: ''Periodensystem der Elemente: physikalische Eigenschaften; [chemische, biologische und geologische Eigenschaften]'', 5. Auflage, Wiley-VCH, Weinheim 2012, {{ISBN|978-3-527-33285-4}}, {{ISBN|3-527-33285-5}}. * Periodensystem interaktiv! (CD-ROM für Windows und Mac OS X), Welsch & Partner, Tübingen K. Seubert, "Das natürliche System der Elemente von Lothar Meyer u. D. Mendelejew", Ostwalds Klassiker der exakten Wissenschaften" Bd. 68, 1895 (Nachdruck 1990) * Ekkhard Fluck, Klaus G. Heumann: ''Periodensystem der Elemente: physikalische Eigenschaften; [chemische, biologische und geologische Eigenschaften]'', 5. Auflage, Wiley-VCH, Weinheim 2012, {{ISBN|978-3-527-33285-4}}, {{ISBN|3-527-33285-5}}. * Periodensystem interaktiv! (CD-ROM für Windows und Mac OS X), Welsch & Partner, Tübingen K. Seubert, "Das natürliche System der Elemente von Lothar Meyer u. D. Mendelejew", Ostwalds Klassiker der exakten Wissenschaften" Bd. 68, 1895 (Nachdruck 1990) * ''Agafošin N. P.'' Periodičeskiй zakon i periodičeskaя sistema эlementov D. I. Mendeleeva. — M.: Prosveщenie, 1973. — 208 s. * ''Evdokimov Ю.'', kandidat himič. nauk. K istorii periodičeskogo zakona. Nauka i žiznь, № 5 (2009), S. 12-15. * ''Makarenя A. A., Rыsev Ю. V.'' D. I. Mendeleev. — M.: Prosveщenie, 1983. — 128 s. * ''Makarenя A. A., Trifonov D. N.'' Periodičeskiй zakon D. I. Mendeleeva. — M.: Prosveщenie, 1969. — 160 s. * {{cite book|author =Nekrasov B.V.|title=Osnovы obщeй himii|issue=3-e izd|location=M.|publisher = Himiя|year =1973|volume=1|pages=656|ref=Nekrasov B. V., Osnovы obщeй himii, t. 1}} * {{cite book|author =Remi G.|title=Kurs neorganičeskoй himii|issue= |location=M.|publisher = Izd-vo inostrannoй lit-rы|year = 1963 |volume = 1 |pages=920|ref=Remi G., Kurs neorganičeskoй himii, t. 1}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Periodic table}} * [http://www.pse.pbf.hr/hrvatski/veliki_periodni.html#Grupa Veliki periodni sustav elemenata (s objašnjenjima)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050829123346/http://www.pse.pbf.hr/hrvatski/veliki_periodni.html#Grupa |date=2005-08-29 }} * [http://www.ktf-split.hr/periodni/ Periodni sustav elemenata sa Kemijskog-Tehnološkog fakulteta - Split] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040802232424/http://www.ktf-split.hr/periodni/ |date=2004-08-02 }} * {{cite web |url=http://www.ptable.com |title=Dynamic Periodic Table |author=M. Dayah|accessdate=14 May 2012}} * {{cite web |url=http://www.periodicvideos.com |title=The Periodic Table of Videos |author=Brady Haran |publisher=University of Nottingham |accessdate=14 May 2012}} * {{cite web |url=http://www.webelements.com/ |title=WebElements: the periodic table on the web |author=Mark Winter |publisher=University of Sheffield |accessdate=14 May 2012 |archive-date=2014-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/ |url-status=dead }} * {{cite web |url=http://www.meta-synthesis.com/webbook//35_pt/pt_database.php |title=The INTERNET Database of Periodic Tables |author=Mark R. Leach |accessdate=14 May 2012}} {{PSEnav}} {{Hemija-lat}} [[Kategorija:Periodni sistem]] l6reqr4fln68fb27l3aqu9evm3r258f 0 5064 42662187 42338522 2026-07-31T03:31:19Z Inokosni organ 160059 42662187 wikitext text/x-wiki {{Infokutija zemlja |domaće_ime = {{lang|fr|''République du Cameroun''}}<br />{{lang|en|''Republic of Cameroon''}} |konvencionalno_dugo_ime = Republika Kamerun |ime_genitiv = Kameruna |slika_zastave = Flag of Cameroon.svg |slika_grba = Coat of arms of Cameroon.svg |tip_simbola = Emblem |slika_karte = LocationCameroon.svg |moto = ''"Paix, Travail, Patrie"''{{spaces|2}}<small>([[Francuski jezik|francuski]])</small><br />''"Peace, Work, Fatherland"''{{spaces|2}}<small>([[Engleski jezik|engleski]])</small><br /><small>"Mir, rad, domovina"</small> |državna_himna = ''{{lang|fr|[[Chant de Ralliement]]}}'' |službeni_jezici = [[Francuski jezik|francuski]] i [[Engleski jezik|engleski]] |glavni_grad = [[Yaoundé]] |latd=3 |latm=52 |latNS=N |longd=11 |longm=31 |longEW=E |najveći_grad = [[Douala]] |tip_vlade = |vođa_titula1 = [[Popis državnih poglavara Kameruna|Predsjednik]] |vođa_ime1 = [[Paul Biya]] |vođa_titula2 = [[Popis šefova vlada Kameruna|Premijer]] |vođa_ime2 = [[Joseph Ngute]] |suverenitet_tip = [[nezavisnost]] |uspostava_događaj1 = od [[Francuska|Francuske]] i [[Ujedinjenog Kraljevstva|UK]] |uspostava_datum1 = [[1. januar]] [[1960]]. |površina_rang = 52. |area_magnitude = 1 E+11 |površina_km2 = 475.440 |površina_sq_mi = 183.568 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |postotak_voda = 1.3 |površina_oznakal = Ukupna površina <!--default: Total--> |površina_oznaka2 = Površina vode |area_dabodyalign = 6181 sqkm<!--text after area_label2--> |stanovništvo_proc. = 16,380.005 |stanovništvo_proc._rang = 59. |stanovništvo_proc_godina = jul 2005. |popis_stanovništva = 15,746.179 |popis_stanovništva_godina = 2003 |stanovništvo_gustina_km2 = 34 |stanovništvo_gustina_sq_mi = 88 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |stanovništvo_gustina_rang = 138. |GDP_PPP = 32,35 mrld. $ <!--cia.gov--> |GDP_PPP_rang = 91. |GDP_PPP_godina = 2005 |GDP_PPP_per_capita = $2,176 |GDP_PPP_per_capita_rang = 140. |GDP_nominal = 16,99 mrld. $ <!--imf.org--> |GDP_nominal_rang = 83. |GDP_nominal_godina = 2005 |GDP_nominal_per_capita = 952 $ |GDP_nominal_per_capita_rang = 121. |HDI = 0,497 |HDI_rang = 148. |HDI_godina = 2003 |HDI_kategorija = <font color="#e0584e">low</font> |valuta = [[CFA franc]] |valuta_kod = XAF |country_code = |vremenska_zona = |utc_nadom = +1 |vremenska_zona_DST = |utc_nadom_DST = |datum_format = dd-mm-yyyy ([[Naša era|CE]]) |cctld = [[.cm]] |pozivni_broj = +237 }} '''Kamerun''' je država u središnjoj [[Afrika|Africi]]. Na jugozapadu izlazi na [[Gvinejski zaljev]], dio [[Atlantski ocean|Atlantskog oceana]], a graniči na sjeverozapadu s [[Nigerija|Nigerijom]], na istoku s [[Čad]]om i [[Srednjoafrička Republika|Srednjoafričkom Republikom]] te na jugu s [[Republika Kongo|Republikom Kongo]], [[Gabon]]om i [[Ekvatorska Gvineja|Ekvatorskom Gvinejom]]. === Geografija === Kamerun se dijeli na četiri zemljopisne cjeline: na zapadu uz nigerijsku granicu pruža se gorje Kamerun s istoimenim najvišim vrhom (4095 m), ujedno i najvišom planinom ovog dijela Afrike; na jugu se nalazi obalna nizina koja prema unutrašnjosti prelazi u pošumljenu visoravan čija visina ne prelazi 1000 m; u središnjem dijelu zemlje reljef se postupno uzdiže do visoravni Adamaoua (1400 m), a na sjeveru, gdje dominira [[savana]] i suha [[stepa]], nadmorska visina ponovno pada prema [[jezero Čad|jezeru Čad]]. === Historija === Prvi stanovnici zemlje bila su [[pigmeji|pigmejska]] plemena Baka. Na visoravnima Kameruna nastali su jezici skupine [[Bantu]] koji su se kasnije proširili po cijeloj južnoj Africi. Prvi Europljani na ovom području bili su [[Portugal]]ci koji su stigli oko godine [[1500]]., ali nisu osnovali stalne kolonije. Kamerun je potpuno koloniziran tek u kasnim [[1870-ih|1870-ima]] kada je u utrci za osvajanje Afrike ovo područje pripalo [[Njemačka|Njemačkoj]]. Nakon [[prvi svjetski rat|prvog svjetskog rata]] koloniju su podijelile [[Francuska]] i [[Ujedinjeno Kraljevstvo]]. Francuski Kamerun stekao je neovisnost [[1960]]., a godinu dana kasnije oba su dijela ujedinjena. Prvu predsjednik neovisnog Kameruna bio je [[Ahmadou Ahidjo]] koji je vladao do [[1982]]. Njegova se vladavina smatra autoritarnom, čak i diktatorskom, ali je zemlji donio stabilnost i onemogućio pokušaje državnog udara. Naslijedio ga je današnji predsjednik [[Paul Biya]] koji je uglavnom preuzeo metode svog prethodnika. === Stanovništvo === Etnički i vjerski Kamerun je izrazito heterogena zemlja. Mnogobrojni narodi mogu se podijeliti u pet skupina čija teritorijalna raspodjela odgovara zemljopisnoj podjeli: narodi zapadnog gorja (31%, najznačajniji Bamileke i Bamun), narodi obalnih tropskih šuma (12%, najbrojniji Bassa i Duala), narodi tropskih šuma u unutrašnjosti (18%, najbrojniji Beti-Pahuin, narod predsjednika Biya), narodi sjevernih sušnih područja (14%, najbrojniji [[Fulani]]) i Kirdi, stanovnici sjeverne pustinje i središnje visoravni. [[Kršćanstvo]] je prisutno na jugu oko 53% uglavnom katolici 28% i protestanti 25%, a [[Islam]] na sjeveru zemlje oko 22%. Oko petine stanovništva pripada animističkim religijama. [[Douala]], na obali Gvinejskog zaljeva, je najveći kamerunski grad i glavna luka s više od 2 milijuna stanovnika. [[Glavni grad]] Yaoundé s oko 1,5 mil. je u unutrašnjosti zemlje. === Gospodarstvo === Kamerun je vrlo bogat prirodnim resursima. Dvije trećine izvoza čini [[nafta]], a izvozi se još i [[kakao]], [[kava]] i [[drvo]]. [[BDP]] je u 2004. iznosio 1.900 [[američki dolar|USD]] po glavi stanovnika, mjereno po PPP-u. Gospodarstvo opterećuju velika i korumpirana birokracija te spore i nedovoljne reforme. Kroz Kamerun prolazi naftovod kojim se izvozi nafta iz susjednog [[Čad]]a. == Gradovi == Veći gradovi: [[Popis gradova u Kamerunu]] {{Afrika}} {{Zemlje članice Pokreta nesvrstanih}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Cameroon}} [[Kategorija:Kamerun| ]] [[Kategorija:Države u Africi]] a5iw9u4s49n27kuond9e4ky1gf1ncr1 42662188 42662187 2026-07-31T03:54:40Z Inokosni organ 160059 /* Gradovi */ 42662188 wikitext text/x-wiki {{Infokutija zemlja |domaće_ime = {{lang|fr|''République du Cameroun''}}<br />{{lang|en|''Republic of Cameroon''}} |konvencionalno_dugo_ime = Republika Kamerun |ime_genitiv = Kameruna |slika_zastave = Flag of Cameroon.svg |slika_grba = Coat of arms of Cameroon.svg |tip_simbola = Emblem |slika_karte = LocationCameroon.svg |moto = ''"Paix, Travail, Patrie"''{{spaces|2}}<small>([[Francuski jezik|francuski]])</small><br />''"Peace, Work, Fatherland"''{{spaces|2}}<small>([[Engleski jezik|engleski]])</small><br /><small>"Mir, rad, domovina"</small> |državna_himna = ''{{lang|fr|[[Chant de Ralliement]]}}'' |službeni_jezici = [[Francuski jezik|francuski]] i [[Engleski jezik|engleski]] |glavni_grad = [[Yaoundé]] |latd=3 |latm=52 |latNS=N |longd=11 |longm=31 |longEW=E |najveći_grad = [[Douala]] |tip_vlade = |vođa_titula1 = [[Popis državnih poglavara Kameruna|Predsjednik]] |vođa_ime1 = [[Paul Biya]] |vođa_titula2 = [[Popis šefova vlada Kameruna|Premijer]] |vođa_ime2 = [[Joseph Ngute]] |suverenitet_tip = [[nezavisnost]] |uspostava_događaj1 = od [[Francuska|Francuske]] i [[Ujedinjenog Kraljevstva|UK]] |uspostava_datum1 = [[1. januar]] [[1960]]. |površina_rang = 52. |area_magnitude = 1 E+11 |površina_km2 = 475.440 |površina_sq_mi = 183.568 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |postotak_voda = 1.3 |površina_oznakal = Ukupna površina <!--default: Total--> |površina_oznaka2 = Površina vode |area_dabodyalign = 6181 sqkm<!--text after area_label2--> |stanovništvo_proc. = 16,380.005 |stanovništvo_proc._rang = 59. |stanovništvo_proc_godina = jul 2005. |popis_stanovništva = 15,746.179 |popis_stanovništva_godina = 2003 |stanovništvo_gustina_km2 = 34 |stanovništvo_gustina_sq_mi = 88 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |stanovništvo_gustina_rang = 138. |GDP_PPP = 32,35 mrld. $ <!--cia.gov--> |GDP_PPP_rang = 91. |GDP_PPP_godina = 2005 |GDP_PPP_per_capita = $2,176 |GDP_PPP_per_capita_rang = 140. |GDP_nominal = 16,99 mrld. $ <!--imf.org--> |GDP_nominal_rang = 83. |GDP_nominal_godina = 2005 |GDP_nominal_per_capita = 952 $ |GDP_nominal_per_capita_rang = 121. |HDI = 0,497 |HDI_rang = 148. |HDI_godina = 2003 |HDI_kategorija = <font color="#e0584e">low</font> |valuta = [[CFA franc]] |valuta_kod = XAF |country_code = |vremenska_zona = |utc_nadom = +1 |vremenska_zona_DST = |utc_nadom_DST = |datum_format = dd-mm-yyyy ([[Naša era|CE]]) |cctld = [[.cm]] |pozivni_broj = +237 }} '''Kamerun''' je država u središnjoj [[Afrika|Africi]]. Na jugozapadu izlazi na [[Gvinejski zaljev]], dio [[Atlantski ocean|Atlantskog oceana]], a graniči na sjeverozapadu s [[Nigerija|Nigerijom]], na istoku s [[Čad]]om i [[Srednjoafrička Republika|Srednjoafričkom Republikom]] te na jugu s [[Republika Kongo|Republikom Kongo]], [[Gabon]]om i [[Ekvatorska Gvineja|Ekvatorskom Gvinejom]]. === Geografija === Kamerun se dijeli na četiri zemljopisne cjeline: na zapadu uz nigerijsku granicu pruža se gorje Kamerun s istoimenim najvišim vrhom (4095 m), ujedno i najvišom planinom ovog dijela Afrike; na jugu se nalazi obalna nizina koja prema unutrašnjosti prelazi u pošumljenu visoravan čija visina ne prelazi 1000 m; u središnjem dijelu zemlje reljef se postupno uzdiže do visoravni Adamaoua (1400 m), a na sjeveru, gdje dominira [[savana]] i suha [[stepa]], nadmorska visina ponovno pada prema [[jezero Čad|jezeru Čad]]. === Historija === Prvi stanovnici zemlje bila su [[pigmeji|pigmejska]] plemena Baka. Na visoravnima Kameruna nastali su jezici skupine [[Bantu]] koji su se kasnije proširili po cijeloj južnoj Africi. Prvi Europljani na ovom području bili su [[Portugal]]ci koji su stigli oko godine [[1500]]., ali nisu osnovali stalne kolonije. Kamerun je potpuno koloniziran tek u kasnim [[1870-ih|1870-ima]] kada je u utrci za osvajanje Afrike ovo područje pripalo [[Njemačka|Njemačkoj]]. Nakon [[prvi svjetski rat|prvog svjetskog rata]] koloniju su podijelile [[Francuska]] i [[Ujedinjeno Kraljevstvo]]. Francuski Kamerun stekao je neovisnost [[1960]]., a godinu dana kasnije oba su dijela ujedinjena. Prvu predsjednik neovisnog Kameruna bio je [[Ahmadou Ahidjo]] koji je vladao do [[1982]]. Njegova se vladavina smatra autoritarnom, čak i diktatorskom, ali je zemlji donio stabilnost i onemogućio pokušaje državnog udara. Naslijedio ga je današnji predsjednik [[Paul Biya]] koji je uglavnom preuzeo metode svog prethodnika. === Stanovništvo === Etnički i vjerski Kamerun je izrazito heterogena zemlja. Mnogobrojni narodi mogu se podijeliti u pet skupina čija teritorijalna raspodjela odgovara zemljopisnoj podjeli: narodi zapadnog gorja (31%, najznačajniji Bamileke i Bamun), narodi obalnih tropskih šuma (12%, najbrojniji Bassa i Duala), narodi tropskih šuma u unutrašnjosti (18%, najbrojniji Beti-Pahuin, narod predsjednika Biya), narodi sjevernih sušnih područja (14%, najbrojniji [[Fulani]]) i Kirdi, stanovnici sjeverne pustinje i središnje visoravni. [[Kršćanstvo]] je prisutno na jugu oko 53% uglavnom katolici 28% i protestanti 25%, a [[Islam]] na sjeveru zemlje oko 22%. Oko petine stanovništva pripada animističkim religijama. [[Douala]], na obali Gvinejskog zaljeva, je najveći kamerunski grad i glavna luka s više od 2 milijuna stanovnika. [[Glavni grad]] Yaoundé s oko 1,5 mil. je u unutrašnjosti zemlje. === Gospodarstvo === Kamerun je vrlo bogat prirodnim resursima. Dvije trećine izvoza čini [[nafta]], a izvozi se još i [[kakao]], [[kava]] i [[drvo]]. [[BDP]] je u 2004. iznosio 1.900 [[američki dolar|USD]] po glavi stanovnika, mjereno po PPP-u. Gospodarstvo opterećuju velika i korumpirana birokracija te spore i nedovoljne reforme. Kroz Kamerun prolazi naftovod kojim se izvozi nafta iz susjednog [[Čad]]a. {| class="wikitable sortable" ! Grad ! Departman ! Regija |- | [[Yaoundé]] | [[Mfoundi (Kamerun)|Mfoundi]] | [[Région du Centre (Kamerun)|Centre]] |- | [[Douala]] | [[Wouri (Kamerun)|Wouri]] | [[Région du Littoral|Littoral]] |- | [[Garoua]] | [[Benoué (Kamerun)|Benoué]] | [[Région du Nord (Kamerun)|Nord]] |- | [[Maroua]] | [[Diamaré (Kamerun)|Diamaré]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Bamenda]] | [[Mezam (Kamerun)|Mezam]] | [[Région du Nord-Ouest (Kamerun)|Nord-Ouest]] |- | [[Ngaoundéré]] | [[Vina (Kamerun)|Vina]] | [[Région de l'Adamaoua (Kamerun)|Adamaoua]] |- | [[Kumba]] | [[Meme (Kamerun)|Mene]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |- | [[Bafoussam]] | [[Mifi (Kamerun)|Mifi]] | [[Région de l'Ouest (Kamerun)|Ouest]] |- | [[Kousséri]] | [[Logone-et-Chari (Kamerun)|Logone-et-Chari]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Bertoua]] | [[Lom-et-Djérem (Kamerun)|Lom-et-Djérem]] | [[Région de l'Est (Kamerun)|Est]] |- | [[Limbe]] | [[Fako (Kamerun)|Fako]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |- | [[Buea]] | [[Fako (Kamerun)|Fako]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |- | [[Mokolo]] | [[Mayo-Tsanaga (Kamerun)|Mayo-Tsanaga]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Guider]] | [[Mayo-Louti (Kamerun)|Mayo-Louti]] | [[Région du Nord (Kamerun)|Nord]] |- | [[Foumban]] | [[Noun (Kamerun)|Noun]] | [[Région de l'Ouest (Kamerun)|Ouest]] |- | [[Nkongsamba]] | [[Moungo (Kamerun)|Moungo]] | [[Région du Littoral|Littoral]] |- | [[Ebolowa]] | [[Mvila (Kamerun)|Mvila]] | [[Région du Sud (Kamerun)|Sud]] |- | [[Kribi]] | [[Océan (Kamerun)|Océan]] | [[Région du Sud (Kamerun)|Sud]] |- | [[Kumbo]] | [[Bui (Kamerun)|Bui]] | [[Région du Nord-Ouest (Kamerun)|Nord-Ouest]] |- | [[Yagoua]] | [[Mayo-Danay (Kamerun)|Mayo-Danay]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Kaélé]] | [[Mayo-Kani (Kamerun)|Mayo-Kani]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Meiganga]] | [[Mbéré (Kamerun)|Mbéré]] | [[Région de l'Adamaoua (Kamerun)|Adamaoua]] |- | [[Mora]] | [[Mayo-Sava (Kamerun)|Mayo-Sava]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Bogo]] | [[Diamaré (Kamerun)|Diamaré]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Tiko]] | [[Fako (Kamerun)|Kamerun]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |} == Vanjske veze == {{Commonscat|Cameroon}} [[Kategorija:Kamerun| ]] [[Kategorija:Države u Africi]] 7gm5e8yll1y9rdnix3j5x49wg6smsmq 42662189 42662188 2026-07-31T03:56:18Z Inokosni organ 160059 42662189 wikitext text/x-wiki {{Infokutija zemlja |domaće_ime = {{lang|fr|''République du Cameroun''}}<br />{{lang|en|''Republic of Cameroon''}} |konvencionalno_dugo_ime = Republika Kamerun |ime_genitiv = Kameruna |slika_zastave = Flag of Cameroon.svg |slika_grba = Coat of arms of Cameroon.svg |tip_simbola = Emblem |slika_karte = LocationCameroon.svg |moto = ''"Paix, Travail, Patrie"''{{spaces|2}}<small>([[Francuski jezik|francuski]])</small><br />''"Peace, Work, Fatherland"''{{spaces|2}}<small>([[Engleski jezik|engleski]])</small><br /><small>"Mir, rad, domovina"</small> |državna_himna = ''{{lang|fr|[[Chant de Ralliement]]}}'' |službeni_jezici = [[Francuski jezik|francuski]] i [[Engleski jezik|engleski]] |glavni_grad = [[Yaoundé]] |latd=3 |latm=52 |latNS=N |longd=11 |longm=31 |longEW=E |najveći_grad = [[Douala]] |tip_vlade = |vođa_titula1 = [[Popis državnih poglavara Kameruna|Predsjednik]] |vođa_ime1 = [[Paul Biya]] |vođa_titula2 = [[Popis šefova vlada Kameruna|Premijer]] |vođa_ime2 = [[Joseph Ngute]] |suverenitet_tip = [[nezavisnost]] |uspostava_događaj1 = od [[Francuska|Francuske]] i [[Ujedinjenog Kraljevstva|UK]] |uspostava_datum1 = [[1. januar]] [[1960]]. |površina_rang = 52. |area_magnitude = 1 E+11 |površina_km2 = 475.440 |površina_sq_mi = 183.568 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |postotak_voda = 1.3 |površina_oznakal = Ukupna površina <!--default: Total--> |površina_oznaka2 = Površina vode |area_dabodyalign = 6181 sqkm<!--text after area_label2--> |stanovništvo_proc. = 16,380.005 |stanovništvo_proc._rang = 59. |stanovništvo_proc_godina = jul 2005. |popis_stanovništva = 15,746.179 |popis_stanovništva_godina = 2003 |stanovništvo_gustina_km2 = 34 |stanovništvo_gustina_sq_mi = 88 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |stanovništvo_gustina_rang = 138. |GDP_PPP = 32,35 mrld. $ <!--cia.gov--> |GDP_PPP_rang = 91. |GDP_PPP_godina = 2005 |GDP_PPP_per_capita = $2,176 |GDP_PPP_per_capita_rang = 140. |GDP_nominal = 16,99 mrld. $ <!--imf.org--> |GDP_nominal_rang = 83. |GDP_nominal_godina = 2005 |GDP_nominal_per_capita = 952 $ |GDP_nominal_per_capita_rang = 121. |HDI = 0,497 |HDI_rang = 148. |HDI_godina = 2003 |HDI_kategorija = <font color="#e0584e">low</font> |valuta = [[CFA franc]] |valuta_kod = XAF |country_code = |vremenska_zona = |utc_nadom = +1 |vremenska_zona_DST = |utc_nadom_DST = |datum_format = dd-mm-yyyy ([[Naša era|CE]]) |cctld = [[.cm]] |pozivni_broj = +237 }} '''Kamerun''' je država u središnjoj [[Afrika|Africi]]. Na jugozapadu izlazi na [[Gvinejski zaljev]], dio [[Atlantski ocean|Atlantskog oceana]], a graniči na sjeverozapadu s [[Nigerija|Nigerijom]], na istoku s [[Čad]]om i [[Srednjoafrička Republika|Srednjoafričkom Republikom]] te na jugu s [[Republika Kongo|Republikom Kongo]], [[Gabon]]om i [[Ekvatorska Gvineja|Ekvatorskom Gvinejom]]. === Geografija === Kamerun se dijeli na četiri zemljopisne cjeline: na zapadu uz nigerijsku granicu pruža se gorje Kamerun s istoimenim najvišim vrhom (4095 m), ujedno i najvišom planinom ovog dijela Afrike; na jugu se nalazi obalna nizina koja prema unutrašnjosti prelazi u pošumljenu visoravan čija visina ne prelazi 1000 m; u središnjem dijelu zemlje reljef se postupno uzdiže do visoravni Adamaoua (1400 m), a na sjeveru, gdje dominira [[savana]] i suha [[stepa]], nadmorska visina ponovno pada prema [[jezero Čad|jezeru Čad]]. === Historija === Prvi stanovnici zemlje bila su [[pigmeji|pigmejska]] plemena Baka. Na visoravnima Kameruna nastali su jezici skupine [[Bantu]] koji su se kasnije proširili po cijeloj južnoj Africi. Prvi Europljani na ovom području bili su [[Portugal]]ci koji su stigli oko godine [[1500]]., ali nisu osnovali stalne kolonije. Kamerun je potpuno koloniziran tek u kasnim [[1870-ih|1870-ima]] kada je u utrci za osvajanje Afrike ovo područje pripalo [[Njemačka|Njemačkoj]]. Nakon [[prvi svjetski rat|prvog svjetskog rata]] koloniju su podijelile [[Francuska]] i [[Ujedinjeno Kraljevstvo]]. Francuski Kamerun stekao je neovisnost [[1960]]., a godinu dana kasnije oba su dijela ujedinjena. Prvu predsjednik neovisnog Kameruna bio je [[Ahmadou Ahidjo]] koji je vladao do [[1982]]. Njegova se vladavina smatra autoritarnom, čak i diktatorskom, ali je zemlji donio stabilnost i onemogućio pokušaje državnog udara. Naslijedio ga je današnji predsjednik [[Paul Biya]] koji je uglavnom preuzeo metode svog prethodnika. === Stanovništvo === Etnički i vjerski Kamerun je izrazito heterogena zemlja. Mnogobrojni narodi mogu se podijeliti u pet skupina čija teritorijalna raspodjela odgovara zemljopisnoj podjeli: narodi zapadnog gorja (31%, najznačajniji Bamileke i Bamun), narodi obalnih tropskih šuma (12%, najbrojniji Bassa i Duala), narodi tropskih šuma u unutrašnjosti (18%, najbrojniji Beti-Pahuin, narod predsjednika Biya), narodi sjevernih sušnih područja (14%, najbrojniji [[Fulani]]) i Kirdi, stanovnici sjeverne pustinje i središnje visoravni. [[Kršćanstvo]] je prisutno na jugu oko 53% uglavnom katolici 28% i protestanti 25%, a [[Islam]] na sjeveru zemlje oko 22%. Oko petine stanovništva pripada animističkim religijama. [[Douala]], na obali Gvinejskog zaljeva, je najveći kamerunski grad i glavna luka s više od 2 milijuna stanovnika. [[Glavni grad]] Yaoundé s oko 1,5 mil. je u unutrašnjosti zemlje. === Gospodarstvo === Kamerun je vrlo bogat prirodnim resursima. Dvije trećine izvoza čini [[nafta]], a izvozi se još i [[kakao]], [[kava]] i [[drvo]]. [[BDP]] je u 2004. iznosio 1.900 [[američki dolar|USD]] po glavi stanovnika, mjereno po PPP-u. Gospodarstvo opterećuju velika i korumpirana birokracija te spore i nedovoljne reforme. Kroz Kamerun prolazi naftovod kojim se izvozi nafta iz susjednog [[Čad]]a. == Gradovi == Veći gradovi: [[Popis gradova u Kamerunu]] {| class="wikitable sortable" ! Grad ! Departman ! Regija |- | [[Yaoundé]] | [[Mfoundi (Kamerun)|Mfoundi]] | [[Région du Centre (Kamerun)|Centre]] |- | [[Douala]] | [[Wouri (Kamerun)|Wouri]] | [[Région du Littoral|Littoral]] |- | [[Garoua]] | [[Benoué (Kamerun)|Benoué]] | [[Région du Nord (Kamerun)|Nord]] |- | [[Maroua]] | [[Diamaré (Kamerun)|Diamaré]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Bamenda]] | [[Mezam (Kamerun)|Mezam]] | [[Région du Nord-Ouest (Kamerun)|Nord-Ouest]] |- | [[Ngaoundéré]] | [[Vina (Kamerun)|Vina]] | [[Région de l'Adamaoua (Kamerun)|Adamaoua]] |- | [[Kumba]] | [[Meme (Kamerun)|Mene]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |- | [[Bafoussam]] | [[Mifi (Kamerun)|Mifi]] | [[Région de l'Ouest (Kamerun)|Ouest]] |- | [[Kousséri]] | [[Logone-et-Chari (Kamerun)|Logone-et-Chari]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Bertoua]] | [[Lom-et-Djérem (Kamerun)|Lom-et-Djérem]] | [[Région de l'Est (Kamerun)|Est]] |- | [[Limbe]] | [[Fako (Kamerun)|Fako]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |- | [[Buea]] | [[Fako (Kamerun)|Fako]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |- | [[Mokolo]] | [[Mayo-Tsanaga (Kamerun)|Mayo-Tsanaga]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Guider]] | [[Mayo-Louti (Kamerun)|Mayo-Louti]] | [[Région du Nord (Kamerun)|Nord]] |- | [[Foumban]] | [[Noun (Kamerun)|Noun]] | [[Région de l'Ouest (Kamerun)|Ouest]] |- | [[Nkongsamba]] | [[Moungo (Kamerun)|Moungo]] | [[Région du Littoral|Littoral]] |- | [[Ebolowa]] | [[Mvila (Kamerun)|Mvila]] | [[Région du Sud (Kamerun)|Sud]] |- | [[Kribi]] | [[Océan (Kamerun)|Océan]] | [[Région du Sud (Kamerun)|Sud]] |- | [[Kumbo]] | [[Bui (Kamerun)|Bui]] | [[Région du Nord-Ouest (Kamerun)|Nord-Ouest]] |- | [[Yagoua]] | [[Mayo-Danay (Kamerun)|Mayo-Danay]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Kaélé]] | [[Mayo-Kani (Kamerun)|Mayo-Kani]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Meiganga]] | [[Mbéré (Kamerun)|Mbéré]] | [[Région de l'Adamaoua (Kamerun)|Adamaoua]] |- | [[Mora]] | [[Mayo-Sava (Kamerun)|Mayo-Sava]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Bogo]] | [[Diamaré (Kamerun)|Diamaré]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Tiko]] | [[Fako (Kamerun)|Kamerun]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |} {{Afrika}} {{Zemlje članice Pokreta nesvrstanih}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Cameroon}} [[Kategorija:Kamerun| ]] [[Kategorija:Države u Africi]] n8l03aj8pftv321wslawrhjiajxdxpo 42662191 42662189 2026-07-31T04:56:53Z Inokosni organ 160059 42662191 wikitext text/x-wiki {{Infokutija zemlja |domaće_ime = {{lang|fr|''République du Cameroun''}}<br />{{lang|en|''Republic of Cameroon''}} |konvencionalno_dugo_ime = Republika Kamerun |ime_genitiv = Kameruna |slika_zastave = Flag of Cameroon.svg |slika_grba = Coat of arms of Cameroon.svg |tip_simbola = Emblem |slika_karte = LocationCameroon.svg |moto = ''"Paix, Travail, Patrie"''{{spaces|2}}<small>([[Francuski jezik|francuski]])</small><br />''"Peace, Work, Fatherland"''{{spaces|2}}<small>([[Engleski jezik|engleski]])</small><br /><small>"Mir, rad, domovina"</small> |državna_himna = ''{{lang|fr|[[Chant de Ralliement]]}}'' |službeni_jezici = [[Francuski jezik|francuski]] i [[Engleski jezik|engleski]] |glavni_grad = [[Yaoundé]] |latd=3 |latm=52 |latNS=N |longd=11 |longm=31 |longEW=E |najveći_grad = [[Douala]] |tip_vlade = |vođa_titula1 = [[Popis državnih poglavara Kameruna|Predsjednik]] |vođa_ime1 = [[Paul Biya]] |vođa_titula2 = [[Popis šefova vlada Kameruna|Premijer]] |vođa_ime2 = [[Joseph Ngute]] |suverenitet_tip = [[nezavisnost]] |uspostava_događaj1 = od [[Francuska|Francuske]] i [[Ujedinjeno Kraljevstvo|UK]] |uspostava_datum1 = [[1. januar]] [[1960]]. |površina_rang = 52. |area_magnitude = 1 E+11 |površina_km2 = 475.440 |površina_sq_mi = 183.568 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |postotak_voda = 1.3 |površina_oznakal = Ukupna površina <!--default: Total--> |površina_oznaka2 = Površina vode |area_dabodyalign = 6181 sqkm<!--text after area_label2--> |stanovništvo_proc. = 16,380.005 |stanovništvo_proc._rang = 59. |stanovništvo_proc_godina = jul 2005. |popis_stanovništva = 15,746.179 |popis_stanovništva_godina = 2003 |stanovništvo_gustina_km2 = 34 |stanovništvo_gustina_sq_mi = 88 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |stanovništvo_gustina_rang = 138. |GDP_PPP = 32,35 mrld. $ <!--cia.gov--> |GDP_PPP_rang = 91. |GDP_PPP_godina = 2005 |GDP_PPP_per_capita = $2,176 |GDP_PPP_per_capita_rang = 140. |GDP_nominal = 16,99 mrld. $ <!--imf.org--> |GDP_nominal_rang = 83. |GDP_nominal_godina = 2005 |GDP_nominal_per_capita = 952 $ |GDP_nominal_per_capita_rang = 121. |HDI = 0,497 |HDI_rang = 148. |HDI_godina = 2003 |HDI_kategorija = <font color="#e0584e">low</font> |valuta = [[CFA franc]] |valuta_kod = XAF |country_code = |vremenska_zona = |utc_nadom = +1 |vremenska_zona_DST = |utc_nadom_DST = |datum_format = dd-mm-yyyy ([[Naša era|CE]]) |cctld = [[.cm]] |pozivni_broj = +237 }} '''Kamerun''' je država u središnjoj [[Afrika|Africi]]. Na jugozapadu izlazi na [[Gvinejski zaljev]], dio [[Atlantski ocean|Atlantskog oceana]], a graniči na sjeverozapadu s [[Nigerija|Nigerijom]], na istoku s [[Čad]]om i [[Srednjoafrička Republika|Srednjoafričkom Republikom]] te na jugu s [[Republika Kongo|Republikom Kongo]], [[Gabon]]om i [[Ekvatorska Gvineja|Ekvatorskom Gvinejom]]. === Geografija === Kamerun se dijeli na četiri zemljopisne cjeline: na zapadu uz nigerijsku granicu pruža se gorje Kamerun s istoimenim najvišim vrhom (4095 m), ujedno i najvišom planinom ovog dijela Afrike; na jugu se nalazi obalna nizina koja prema unutrašnjosti prelazi u pošumljenu visoravan čija visina ne prelazi 1000 m; u središnjem dijelu zemlje reljef se postupno uzdiže do visoravni Adamaoua (1400 m), a na sjeveru, gdje dominira [[savana]] i suha [[stepa]], nadmorska visina ponovno pada prema [[jezero Čad|jezeru Čad]]. === Historija === Prvi stanovnici zemlje bila su [[pigmeji|pigmejska]] plemena Baka. Na visoravnima Kameruna nastali su jezici skupine [[Bantu]] koji su se kasnije proširili po cijeloj južnoj Africi. Prvi Europljani na ovom području bili su [[Portugal]]ci koji su stigli oko godine [[1500]]., ali nisu osnovali stalne kolonije. Kamerun je potpuno koloniziran tek u kasnim [[1870-ih|1870-ima]] kada je u utrci za osvajanje Afrike ovo područje pripalo [[Njemačka|Njemačkoj]]. Nakon [[prvi svjetski rat|prvog svjetskog rata]] koloniju su podijelile [[Francuska]] i [[Ujedinjeno Kraljevstvo]]. Francuski Kamerun stekao je neovisnost [[1960]]., a godinu dana kasnije oba su dijela ujedinjena. Prvu predsjednik neovisnog Kameruna bio je [[Ahmadou Ahidjo]] koji je vladao do [[1982]]. Njegova se vladavina smatra autoritarnom, čak i diktatorskom, ali je zemlji donio stabilnost i onemogućio pokušaje državnog udara. Naslijedio ga je današnji predsjednik [[Paul Biya]] koji je uglavnom preuzeo metode svog prethodnika. === Stanovništvo === Etnički i vjerski Kamerun je izrazito heterogena zemlja. Mnogobrojni narodi mogu se podijeliti u pet skupina čija teritorijalna raspodjela odgovara zemljopisnoj podjeli: narodi zapadnog gorja (31%, najznačajniji Bamileke i Bamun), narodi obalnih tropskih šuma (12%, najbrojniji Bassa i Duala), narodi tropskih šuma u unutrašnjosti (18%, najbrojniji Beti-Pahuin, narod predsjednika Biya), narodi sjevernih sušnih područja (14%, najbrojniji [[Fulani]]) i Kirdi, stanovnici sjeverne pustinje i središnje visoravni. [[Kršćanstvo]] je prisutno na jugu oko 53% uglavnom katolici 28% i protestanti 25%, a [[Islam]] na sjeveru zemlje oko 22%. Oko petine stanovništva pripada animističkim religijama. [[Douala]], na obali Gvinejskog zaljeva, je najveći kamerunski grad i glavna luka s više od 2 milijuna stanovnika. [[Glavni grad]] Yaoundé s oko 1,5 mil. je u unutrašnjosti zemlje. === Gospodarstvo === Kamerun je vrlo bogat prirodnim resursima. Dvije trećine izvoza čini [[nafta]], a izvozi se još i [[kakao]], [[kava]] i [[drvo]]. [[BDP]] je u 2004. iznosio 1.900 [[američki dolar|USD]] po glavi stanovnika, mjereno po PPP-u. Gospodarstvo opterećuju velika i korumpirana birokracija te spore i nedovoljne reforme. Kroz Kamerun prolazi naftovod kojim se izvozi nafta iz susjednog [[Čad]]a. == Politika == Prema ustavu, Kamerun je decentralizirana, sekularna, demokratska i socijalna republika. Članak 1. također priznaje [[Engleski jezik|engleski]] i [[Francuski jezik|francuski]] kao službene jezike. No, politika u Kamerunu u stvari se odvija u okviru [[Demokratura|izborne autokracije]] u kojoj se višestranački izbori održavaju od [[1992.]] godine, vladajuća stranka pobjeđuje na svakim izborima, a [[Paul Biya]] obnaša dužnost predsjednika od [[1982.]] godine. Vladajuća stranka je "Demokratski skup kamerunskog naroda" ({{jez-fr|Rassemblement démocratique du peuple camerounais}}, RDPC), osnovan [[1985.]] godine pod nazivom "''Union nationale cameraunaise''". Od stjecanja neovisnosti [[1960.]] godine, Kamerun je bio jednopartijska država kojom su upravljala samo dva predsjednika: [[Ahmadou Ahidjo]] i [[Paul Biya]]. Zakonodavnu vlast čine [[Senat Kameruna|Senat]] i [[Nacionalna skupština Kameruna]], pri čemu je Nacionalna skupština donji dom parlamenta, a Senat gornji dom. Politička oporba je potisnuta, a izbori se manipuliraju u korist vladajuće stranke. Vlada je [[1997.]] godine donijela zakon kojim se odobrava osnivanje više političkih stranaka te ublažavaju ograničenja za osnivanje udruga građana i privatnih novina. Prvi višestranački parlamentarni i predsjednički izbori u Kamerunu održani su [[1992.]] godine, nakon čega su uslijedili lokalni izbori [[1996.]] te još jedan krug parlamentarnih i predsjedničkih izbora [[1997.]] godine. Budući da je vlada odbila razmotriti zahtjeve oporbe za osnivanjem neovisnog izbornog povjerenstva, tri glavne oporbene stranke bojkotirale su predsjedničke izbore u oktobru [[1997]], na kojima je Biya lako pobijedio. Čelnik jedne od oporbenih stranaka, [[Bello Bouba Maigari]] iz stranke NUDP, naknadno se pridružio vladi. U Kamerunu postoji niz neovisnih novina. Cenzura je ukinuta [[1996.]] godine, no vlada ponekad zapljenjuje ili zabranjuje rad novina te povremeno uhićuje novinare. Iako zakon iz [[1990.]] dopušta rad privatnih radijskih i televizijskih postaja, vlada do marta [[1998.]] nije izdala nijednu dozvolu za rad. Stanje ljudskih prava u Kamerunu s godinama se poboljšava, no i dalje postoje nedostaci. I dalje se bilježe slučajevi zlostavljanja, uključujući premlaćivanje pritvorenika, proizvoljna uhićenja i nezakonite pretrage. Pravosuđe je često korumpirano, neučinkovito i podložno političkom utjecaju. Vrijedi istaknuti činjenicu da je Kamerun jedina zemlja u kojoj su istovremeno na snazi ​​dva ustava. Primjerice, [[Ustav Kameruna (1972)|Ustav]] iz [[1972.]] određuje premijera kao ustavnog nasljednika šefa države u slučaju njegove nesposobnosti za obnašanje dužnosti, smrti, ostavke ili neobjašnjene odsutnosti. S druge strane, [[Ustav Kameruna (1996)|ustavna reforma]] iz [[1996.]] određuje predsjednika Senata kao ustavnog nasljednika. Međutim, Senat (predviđen reformom iz 1996) zapravo ne postoji, a zatim osim produljenja predsjedničkog mandata s pet na sedam godina, vrlo je malo odredbi ustavne reforme iz 1996. doista provedeno u praksi. === Predsjednici i premijeri === {| class="wikitable" style="width:100%; text-align:center" ! colspan="3" | Predsjednici Republike Kameruna ! colspan="4" | Predsjednici vlade Kameruna |- ! Razdoblje ! Ime ! Slika ! colspan="2" | Razdoblje ! colspan="2" | Ime |- | rowspan="12" | [[1960]]-[[1982]] | rowspan="12" | [[Ahmadou Ahidjo]]<br>{{small|([[Union nationale camerounaise]])}} | rowspan="12" | [[Datoteka:AhmadouAhidjoNL1979-5 (cropped).jpg|90px]] | colspan="2" | [[1960.]] | colspan="2" | [[Ahmadou Ahidjo]] |- | colspan="2" | [[1960]]-[[1961]] | colspan="2" | [[Charles Assalé]] |- ! colspan="2" | Istočni Kamerun ! colspan="2" | Zapadni Kamerun |- ! Razdoblje ! Ime ! Razdoblje ! Ime |- | [[1961]]-[[1965]] | [[Charles Assalé]] | [[1961]]-[[1965]] | [[John Ngu Foncha]] |- | [[1965.]] | [[Vincent de Paul Ahanda]] | rowspan="2" | [[1965]]-[[1968]] | rowspan="2" | [[Augustine Ngom Jua]] |- | rowspan="2" | [[1965]]-[[1972]] | rowspan="2" | [[Simon Pierre Tchoungui]] |- | [[1968]]-[[1972]] | [[Salomon Tandeng Muna]] |- ! colspan="4" | Predsjednici vlade ujedinjenog Kameruna |- ! colspan="2" | Razdoblje ! colspan="2" | Ime |- | colspan="2" | [[1972]]-[[1975]] | colspan="2" | ''dužnost ukinuta'' |- | colspan="2" | [[1975]]-[[1982]] | colspan="2" | [[Paul Biya]] |- | rowspan="9" | [[1982]] – danas | rowspan="9" | [[Paul Biya]]<br>{{small|([[Rassemblement démocratique du peuple camerounais]])}} | rowspan="9" | [[Datoteka:Paul Biya in December 14th, 2022.jpg|90px]] | colspan="2" | [[1982]]-[[1983]] | colspan="2" | [[Bello Bouba Maigari]] |- | colspan="2" | [[1983]]-[[1984]] | colspan="2" | [[Luc Ayang]] |- | colspan="2" | [[1984]]-[[1991]] | colspan="2" | ''dužnost ukinuta'' |- | colspan="2" | [[1991]]-[[1992]] | colspan="2" | [[Sadou Hayatou]] |- | colspan="2" | [[1992]]-[[1996]] | colspan="2" | [[Simon Achidi Achu]] |- | colspan="2" | [[1996]]-[[2004]] | colspan="2" | [[Peter Mafany Musonge]] |- | colspan="2" | [[2004]]-[[2009]] | colspan="2" | [[Ephraïm Inoni]] |- | colspan="2" | [[2009]]-[[2019]] | colspan="2" | [[Philémon Yang]] |- | colspan="2" | [[2019]] – danas | colspan="2" | [[Joseph Ngute]] |} == Gradovi == Veći gradovi: [[Popis gradova u Kamerunu]] {| class="wikitable sortable" ! Grad ! Departman ! Regija |- | [[Yaoundé]] | [[Mfoundi (Kamerun)|Mfoundi]] | [[Région du Centre (Kamerun)|Centre]] |- | [[Douala]] | [[Wouri (Kamerun)|Wouri]] | [[Région du Littoral|Littoral]] |- | [[Garoua]] | [[Benoué (Kamerun)|Benoué]] | [[Région du Nord (Kamerun)|Nord]] |- | [[Maroua]] | [[Diamaré (Kamerun)|Diamaré]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Bamenda]] | [[Mezam (Kamerun)|Mezam]] | [[Région du Nord-Ouest (Kamerun)|Nord-Ouest]] |- | [[Ngaoundéré]] | [[Vina (Kamerun)|Vina]] | [[Région de l'Adamaoua (Kamerun)|Adamaoua]] |- | [[Kumba]] | [[Meme (Kamerun)|Mene]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |- | [[Bafoussam]] | [[Mifi (Kamerun)|Mifi]] | [[Région de l'Ouest (Kamerun)|Ouest]] |- | [[Kousséri]] | [[Logone-et-Chari (Kamerun)|Logone-et-Chari]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Bertoua]] | [[Lom-et-Djérem (Kamerun)|Lom-et-Djérem]] | [[Région de l'Est (Kamerun)|Est]] |- | [[Limbe]] | [[Fako (Kamerun)|Fako]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |- | [[Buea]] | [[Fako (Kamerun)|Fako]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |- | [[Mokolo]] | [[Mayo-Tsanaga (Kamerun)|Mayo-Tsanaga]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Guider]] | [[Mayo-Louti (Kamerun)|Mayo-Louti]] | [[Région du Nord (Kamerun)|Nord]] |- | [[Foumban]] | [[Noun (Kamerun)|Noun]] | [[Région de l'Ouest (Kamerun)|Ouest]] |- | [[Nkongsamba]] | [[Moungo (Kamerun)|Moungo]] | [[Région du Littoral|Littoral]] |- | [[Ebolowa]] | [[Mvila (Kamerun)|Mvila]] | [[Région du Sud (Kamerun)|Sud]] |- | [[Kribi]] | [[Océan (Kamerun)|Océan]] | [[Région du Sud (Kamerun)|Sud]] |- | [[Kumbo]] | [[Bui (Kamerun)|Bui]] | [[Région du Nord-Ouest (Kamerun)|Nord-Ouest]] |- | [[Yagoua]] | [[Mayo-Danay (Kamerun)|Mayo-Danay]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Kaélé]] | [[Mayo-Kani (Kamerun)|Mayo-Kani]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Meiganga]] | [[Mbéré (Kamerun)|Mbéré]] | [[Région de l'Adamaoua (Kamerun)|Adamaoua]] |- | [[Mora]] | [[Mayo-Sava (Kamerun)|Mayo-Sava]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Bogo]] | [[Diamaré (Kamerun)|Diamaré]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Tiko]] | [[Fako (Kamerun)|Kamerun]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |} {{Afrika}} {{Zemlje članice Pokreta nesvrstanih}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Cameroon}} [[Kategorija:Kamerun| ]] [[Kategorija:Države u Africi]] prm1lnqsiu0go72gexapmg1b0utzxbd 42662195 42662191 2026-07-31T05:20:50Z Inokosni organ 160059 /* Gradovi */ 42662195 wikitext text/x-wiki {{Infokutija zemlja |domaće_ime = {{lang|fr|''République du Cameroun''}}<br />{{lang|en|''Republic of Cameroon''}} |konvencionalno_dugo_ime = Republika Kamerun |ime_genitiv = Kameruna |slika_zastave = Flag of Cameroon.svg |slika_grba = Coat of arms of Cameroon.svg |tip_simbola = Emblem |slika_karte = LocationCameroon.svg |moto = ''"Paix, Travail, Patrie"''{{spaces|2}}<small>([[Francuski jezik|francuski]])</small><br />''"Peace, Work, Fatherland"''{{spaces|2}}<small>([[Engleski jezik|engleski]])</small><br /><small>"Mir, rad, domovina"</small> |državna_himna = ''{{lang|fr|[[Chant de Ralliement]]}}'' |službeni_jezici = [[Francuski jezik|francuski]] i [[Engleski jezik|engleski]] |glavni_grad = [[Yaoundé]] |latd=3 |latm=52 |latNS=N |longd=11 |longm=31 |longEW=E |najveći_grad = [[Douala]] |tip_vlade = |vođa_titula1 = [[Popis državnih poglavara Kameruna|Predsjednik]] |vođa_ime1 = [[Paul Biya]] |vođa_titula2 = [[Popis šefova vlada Kameruna|Premijer]] |vođa_ime2 = [[Joseph Ngute]] |suverenitet_tip = [[nezavisnost]] |uspostava_događaj1 = od [[Francuska|Francuske]] i [[Ujedinjeno Kraljevstvo|UK]] |uspostava_datum1 = [[1. januar]] [[1960]]. |površina_rang = 52. |area_magnitude = 1 E+11 |površina_km2 = 475.440 |površina_sq_mi = 183.568 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |postotak_voda = 1.3 |površina_oznakal = Ukupna površina <!--default: Total--> |površina_oznaka2 = Površina vode |area_dabodyalign = 6181 sqkm<!--text after area_label2--> |stanovništvo_proc. = 16,380.005 |stanovništvo_proc._rang = 59. |stanovništvo_proc_godina = jul 2005. |popis_stanovništva = 15,746.179 |popis_stanovništva_godina = 2003 |stanovništvo_gustina_km2 = 34 |stanovništvo_gustina_sq_mi = 88 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |stanovništvo_gustina_rang = 138. |GDP_PPP = 32,35 mrld. $ <!--cia.gov--> |GDP_PPP_rang = 91. |GDP_PPP_godina = 2005 |GDP_PPP_per_capita = $2,176 |GDP_PPP_per_capita_rang = 140. |GDP_nominal = 16,99 mrld. $ <!--imf.org--> |GDP_nominal_rang = 83. |GDP_nominal_godina = 2005 |GDP_nominal_per_capita = 952 $ |GDP_nominal_per_capita_rang = 121. |HDI = 0,497 |HDI_rang = 148. |HDI_godina = 2003 |HDI_kategorija = <font color="#e0584e">low</font> |valuta = [[CFA franc]] |valuta_kod = XAF |country_code = |vremenska_zona = |utc_nadom = +1 |vremenska_zona_DST = |utc_nadom_DST = |datum_format = dd-mm-yyyy ([[Naša era|CE]]) |cctld = [[.cm]] |pozivni_broj = +237 }} '''Kamerun''' je država u središnjoj [[Afrika|Africi]]. Na jugozapadu izlazi na [[Gvinejski zaljev]], dio [[Atlantski ocean|Atlantskog oceana]], a graniči na sjeverozapadu s [[Nigerija|Nigerijom]], na istoku s [[Čad]]om i [[Srednjoafrička Republika|Srednjoafričkom Republikom]] te na jugu s [[Republika Kongo|Republikom Kongo]], [[Gabon]]om i [[Ekvatorska Gvineja|Ekvatorskom Gvinejom]]. === Geografija === Kamerun se dijeli na četiri zemljopisne cjeline: na zapadu uz nigerijsku granicu pruža se gorje Kamerun s istoimenim najvišim vrhom (4095 m), ujedno i najvišom planinom ovog dijela Afrike; na jugu se nalazi obalna nizina koja prema unutrašnjosti prelazi u pošumljenu visoravan čija visina ne prelazi 1000 m; u središnjem dijelu zemlje reljef se postupno uzdiže do visoravni Adamaoua (1400 m), a na sjeveru, gdje dominira [[savana]] i suha [[stepa]], nadmorska visina ponovno pada prema [[jezero Čad|jezeru Čad]]. === Historija === Prvi stanovnici zemlje bila su [[pigmeji|pigmejska]] plemena Baka. Na visoravnima Kameruna nastali su jezici skupine [[Bantu]] koji su se kasnije proširili po cijeloj južnoj Africi. Prvi Europljani na ovom području bili su [[Portugal]]ci koji su stigli oko godine [[1500]]., ali nisu osnovali stalne kolonije. Kamerun je potpuno koloniziran tek u kasnim [[1870-ih|1870-ima]] kada je u utrci za osvajanje Afrike ovo područje pripalo [[Njemačka|Njemačkoj]]. Nakon [[prvi svjetski rat|prvog svjetskog rata]] koloniju su podijelile [[Francuska]] i [[Ujedinjeno Kraljevstvo]]. Francuski Kamerun stekao je neovisnost [[1960]]., a godinu dana kasnije oba su dijela ujedinjena. Prvu predsjednik neovisnog Kameruna bio je [[Ahmadou Ahidjo]] koji je vladao do [[1982]]. Njegova se vladavina smatra autoritarnom, čak i diktatorskom, ali je zemlji donio stabilnost i onemogućio pokušaje državnog udara. Naslijedio ga je današnji predsjednik [[Paul Biya]] koji je uglavnom preuzeo metode svog prethodnika. === Stanovništvo === Etnički i vjerski Kamerun je izrazito heterogena zemlja. Mnogobrojni narodi mogu se podijeliti u pet skupina čija teritorijalna raspodjela odgovara zemljopisnoj podjeli: narodi zapadnog gorja (31%, najznačajniji Bamileke i Bamun), narodi obalnih tropskih šuma (12%, najbrojniji Bassa i Duala), narodi tropskih šuma u unutrašnjosti (18%, najbrojniji Beti-Pahuin, narod predsjednika Biya), narodi sjevernih sušnih područja (14%, najbrojniji [[Fulani]]) i Kirdi, stanovnici sjeverne pustinje i središnje visoravni. [[Kršćanstvo]] je prisutno na jugu oko 53% uglavnom katolici 28% i protestanti 25%, a [[Islam]] na sjeveru zemlje oko 22%. Oko petine stanovništva pripada animističkim religijama. [[Douala]], na obali Gvinejskog zaljeva, je najveći kamerunski grad i glavna luka s više od 2 milijuna stanovnika. [[Glavni grad]] Yaoundé s oko 1,5 mil. je u unutrašnjosti zemlje. === Gospodarstvo === Kamerun je vrlo bogat prirodnim resursima. Dvije trećine izvoza čini [[nafta]], a izvozi se još i [[kakao]], [[kava]] i [[drvo]]. [[BDP]] je u 2004. iznosio 1.900 [[američki dolar|USD]] po glavi stanovnika, mjereno po PPP-u. Gospodarstvo opterećuju velika i korumpirana birokracija te spore i nedovoljne reforme. Kroz Kamerun prolazi naftovod kojim se izvozi nafta iz susjednog [[Čad]]a. == Politika == Prema ustavu, Kamerun je decentralizirana, sekularna, demokratska i socijalna republika. Članak 1. također priznaje [[Engleski jezik|engleski]] i [[Francuski jezik|francuski]] kao službene jezike. No, politika u Kamerunu u stvari se odvija u okviru [[Demokratura|izborne autokracije]] u kojoj se višestranački izbori održavaju od [[1992.]] godine, vladajuća stranka pobjeđuje na svakim izborima, a [[Paul Biya]] obnaša dužnost predsjednika od [[1982.]] godine. Vladajuća stranka je "Demokratski skup kamerunskog naroda" ({{jez-fr|Rassemblement démocratique du peuple camerounais}}, RDPC), osnovan [[1985.]] godine pod nazivom "''Union nationale cameraunaise''". Od stjecanja neovisnosti [[1960.]] godine, Kamerun je bio jednopartijska država kojom su upravljala samo dva predsjednika: [[Ahmadou Ahidjo]] i [[Paul Biya]]. Zakonodavnu vlast čine [[Senat Kameruna|Senat]] i [[Nacionalna skupština Kameruna]], pri čemu je Nacionalna skupština donji dom parlamenta, a Senat gornji dom. Politička oporba je potisnuta, a izbori se manipuliraju u korist vladajuće stranke. Vlada je [[1997.]] godine donijela zakon kojim se odobrava osnivanje više političkih stranaka te ublažavaju ograničenja za osnivanje udruga građana i privatnih novina. Prvi višestranački parlamentarni i predsjednički izbori u Kamerunu održani su [[1992.]] godine, nakon čega su uslijedili lokalni izbori [[1996.]] te još jedan krug parlamentarnih i predsjedničkih izbora [[1997.]] godine. Budući da je vlada odbila razmotriti zahtjeve oporbe za osnivanjem neovisnog izbornog povjerenstva, tri glavne oporbene stranke bojkotirale su predsjedničke izbore u oktobru [[1997]], na kojima je Biya lako pobijedio. Čelnik jedne od oporbenih stranaka, [[Bello Bouba Maigari]] iz stranke NUDP, naknadno se pridružio vladi. U Kamerunu postoji niz neovisnih novina. Cenzura je ukinuta [[1996.]] godine, no vlada ponekad zapljenjuje ili zabranjuje rad novina te povremeno uhićuje novinare. Iako zakon iz [[1990.]] dopušta rad privatnih radijskih i televizijskih postaja, vlada do marta [[1998.]] nije izdala nijednu dozvolu za rad. Stanje ljudskih prava u Kamerunu s godinama se poboljšava, no i dalje postoje nedostaci. I dalje se bilježe slučajevi zlostavljanja, uključujući premlaćivanje pritvorenika, proizvoljna uhićenja i nezakonite pretrage. Pravosuđe je često korumpirano, neučinkovito i podložno političkom utjecaju. Vrijedi istaknuti činjenicu da je Kamerun jedina zemlja u kojoj su istovremeno na snazi ​​dva ustava. Primjerice, [[Ustav Kameruna (1972)|Ustav]] iz [[1972.]] određuje premijera kao ustavnog nasljednika šefa države u slučaju njegove nesposobnosti za obnašanje dužnosti, smrti, ostavke ili neobjašnjene odsutnosti. S druge strane, [[Ustav Kameruna (1996)|ustavna reforma]] iz [[1996.]] određuje predsjednika Senata kao ustavnog nasljednika. Međutim, Senat (predviđen reformom iz 1996) zapravo ne postoji, a zatim osim produljenja predsjedničkog mandata s pet na sedam godina, vrlo je malo odredbi ustavne reforme iz 1996. doista provedeno u praksi. === Predsjednici i premijeri === {| class="wikitable" style="width:100%; text-align:center" ! colspan="3" | Predsjednici Republike Kameruna ! colspan="4" | Predsjednici vlade Kameruna |- ! Razdoblje ! Ime ! Slika ! colspan="2" | Razdoblje ! colspan="2" | Ime |- | rowspan="12" | [[1960]]-[[1982]] | rowspan="12" | [[Ahmadou Ahidjo]]<br>{{small|([[Union nationale camerounaise]])}} | rowspan="12" | [[Datoteka:AhmadouAhidjoNL1979-5 (cropped).jpg|90px]] | colspan="2" | [[1960.]] | colspan="2" | [[Ahmadou Ahidjo]] |- | colspan="2" | [[1960]]-[[1961]] | colspan="2" | [[Charles Assalé]] |- ! colspan="2" | Istočni Kamerun ! colspan="2" | Zapadni Kamerun |- ! Razdoblje ! Ime ! Razdoblje ! Ime |- | [[1961]]-[[1965]] | [[Charles Assalé]] | [[1961]]-[[1965]] | [[John Ngu Foncha]] |- | [[1965.]] | [[Vincent de Paul Ahanda]] | rowspan="2" | [[1965]]-[[1968]] | rowspan="2" | [[Augustine Ngom Jua]] |- | rowspan="2" | [[1965]]-[[1972]] | rowspan="2" | [[Simon Pierre Tchoungui]] |- | [[1968]]-[[1972]] | [[Salomon Tandeng Muna]] |- ! colspan="4" | Predsjednici vlade ujedinjenog Kameruna |- ! colspan="2" | Razdoblje ! colspan="2" | Ime |- | colspan="2" | [[1972]]-[[1975]] | colspan="2" | ''dužnost ukinuta'' |- | colspan="2" | [[1975]]-[[1982]] | colspan="2" | [[Paul Biya]] |- | rowspan="9" | [[1982]] – danas | rowspan="9" | [[Paul Biya]]<br>{{small|([[Rassemblement démocratique du peuple camerounais]])}} | rowspan="9" | [[Datoteka:Paul Biya in December 14th, 2022.jpg|90px]] | colspan="2" | [[1982]]-[[1983]] | colspan="2" | [[Bello Bouba Maigari]] |- | colspan="2" | [[1983]]-[[1984]] | colspan="2" | [[Luc Ayang]] |- | colspan="2" | [[1984]]-[[1991]] | colspan="2" | ''dužnost ukinuta'' |- | colspan="2" | [[1991]]-[[1992]] | colspan="2" | [[Sadou Hayatou]] |- | colspan="2" | [[1992]]-[[1996]] | colspan="2" | [[Simon Achidi Achu]] |- | colspan="2" | [[1996]]-[[2004]] | colspan="2" | [[Peter Mafany Musonge]] |- | colspan="2" | [[2004]]-[[2009]] | colspan="2" | [[Ephraïm Inoni]] |- | colspan="2" | [[2009]]-[[2019]] | colspan="2" | [[Philémon Yang]] |- | colspan="2" | [[2019]] – danas | colspan="2" | [[Joseph Ngute]] |} == Gradovi == [[Datoteka:Down Beach Limbe vue aérienne - Ndongere - Région du Sud-Ouest - Cameroun.jpg|thumb|right|800px|Pogled iz zraka na grad [[Limbe]], na jugozapadu zemlje. Grad je osnovan sredinom [[19. vijek|19. stoljeća]] od strane engleskog misionara [[Alfred Saker|Alfreda Sakera]], te će bit predmet teritorijalne raprave između Nijemaca i Engleza. Godine [[1982.]] grad je preimenovan u Limbé – lokalni izgovor imena "[[Limburg]]" – čime je zamijenjeno englesko ime "Viktorija" (''Victoria'').]] Veći gradovi: [[Popis gradova u Kamerunu]] {| class="wikitable sortable" ! Grad ! Departman ! Regija |- | [[Yaoundé]] | [[Mfoundi (Kamerun)|Mfoundi]] | [[Région du Centre (Kamerun)|Centre]] |- | [[Douala]] | [[Wouri (Kamerun)|Wouri]] | [[Région du Littoral|Littoral]] |- | [[Garoua]] | [[Benoué (Kamerun)|Benoué]] | [[Région du Nord (Kamerun)|Nord]] |- | [[Maroua]] | [[Diamaré (Kamerun)|Diamaré]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Bamenda]] | [[Mezam (Kamerun)|Mezam]] | [[Région du Nord-Ouest (Kamerun)|Nord-Ouest]] |- | [[Ngaoundéré]] | [[Vina (Kamerun)|Vina]] | [[Région de l'Adamaoua (Kamerun)|Adamaoua]] |- | [[Kumba]] | [[Meme (Kamerun)|Mene]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |- | [[Bafoussam]] | [[Mifi (Kamerun)|Mifi]] | [[Région de l'Ouest (Kamerun)|Ouest]] |- | [[Kousséri]] | [[Logone-et-Chari (Kamerun)|Logone-et-Chari]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Bertoua]] | [[Lom-et-Djérem (Kamerun)|Lom-et-Djérem]] | [[Région de l'Est (Kamerun)|Est]] |- | [[Limbe]] | [[Fako (Kamerun)|Fako]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |- | [[Buea]] | [[Fako (Kamerun)|Fako]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |- | [[Mokolo]] | [[Mayo-Tsanaga (Kamerun)|Mayo-Tsanaga]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Guider]] | [[Mayo-Louti (Kamerun)|Mayo-Louti]] | [[Région du Nord (Kamerun)|Nord]] |- | [[Foumban]] | [[Noun (Kamerun)|Noun]] | [[Région de l'Ouest (Kamerun)|Ouest]] |- | [[Nkongsamba]] | [[Moungo (Kamerun)|Moungo]] | [[Région du Littoral|Littoral]] |- | [[Ebolowa]] | [[Mvila (Kamerun)|Mvila]] | [[Région du Sud (Kamerun)|Sud]] |- | [[Kribi]] | [[Océan (Kamerun)|Océan]] | [[Région du Sud (Kamerun)|Sud]] |- | [[Kumbo]] | [[Bui (Kamerun)|Bui]] | [[Région du Nord-Ouest (Kamerun)|Nord-Ouest]] |- | [[Yagoua]] | [[Mayo-Danay (Kamerun)|Mayo-Danay]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Kaélé]] | [[Mayo-Kani (Kamerun)|Mayo-Kani]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Meiganga]] | [[Mbéré (Kamerun)|Mbéré]] | [[Région de l'Adamaoua (Kamerun)|Adamaoua]] |- | [[Mora]] | [[Mayo-Sava (Kamerun)|Mayo-Sava]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Bogo]] | [[Diamaré (Kamerun)|Diamaré]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Tiko]] | [[Fako (Kamerun)|Kamerun]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |} {{Afrika}} {{Zemlje članice Pokreta nesvrstanih}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Cameroon}} [[Kategorija:Kamerun| ]] [[Kategorija:Države u Africi]] 5ui34omkxkcy3oypcn2ye5o7anun471 42662197 42662195 2026-07-31T05:26:50Z Inokosni organ 160059 /* Gradovi */ 42662197 wikitext text/x-wiki {{Infokutija zemlja |domaće_ime = {{lang|fr|''République du Cameroun''}}<br />{{lang|en|''Republic of Cameroon''}} |konvencionalno_dugo_ime = Republika Kamerun |ime_genitiv = Kameruna |slika_zastave = Flag of Cameroon.svg |slika_grba = Coat of arms of Cameroon.svg |tip_simbola = Emblem |slika_karte = LocationCameroon.svg |moto = ''"Paix, Travail, Patrie"''{{spaces|2}}<small>([[Francuski jezik|francuski]])</small><br />''"Peace, Work, Fatherland"''{{spaces|2}}<small>([[Engleski jezik|engleski]])</small><br /><small>"Mir, rad, domovina"</small> |državna_himna = ''{{lang|fr|[[Chant de Ralliement]]}}'' |službeni_jezici = [[Francuski jezik|francuski]] i [[Engleski jezik|engleski]] |glavni_grad = [[Yaoundé]] |latd=3 |latm=52 |latNS=N |longd=11 |longm=31 |longEW=E |najveći_grad = [[Douala]] |tip_vlade = |vođa_titula1 = [[Popis državnih poglavara Kameruna|Predsjednik]] |vođa_ime1 = [[Paul Biya]] |vođa_titula2 = [[Popis šefova vlada Kameruna|Premijer]] |vođa_ime2 = [[Joseph Ngute]] |suverenitet_tip = [[nezavisnost]] |uspostava_događaj1 = od [[Francuska|Francuske]] i [[Ujedinjeno Kraljevstvo|UK]] |uspostava_datum1 = [[1. januar]] [[1960]]. |površina_rang = 52. |area_magnitude = 1 E+11 |površina_km2 = 475.440 |površina_sq_mi = 183.568 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |postotak_voda = 1.3 |površina_oznakal = Ukupna površina <!--default: Total--> |površina_oznaka2 = Površina vode |area_dabodyalign = 6181 sqkm<!--text after area_label2--> |stanovništvo_proc. = 16,380.005 |stanovništvo_proc._rang = 59. |stanovništvo_proc_godina = jul 2005. |popis_stanovništva = 15,746.179 |popis_stanovništva_godina = 2003 |stanovništvo_gustina_km2 = 34 |stanovništvo_gustina_sq_mi = 88 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |stanovništvo_gustina_rang = 138. |GDP_PPP = 32,35 mrld. $ <!--cia.gov--> |GDP_PPP_rang = 91. |GDP_PPP_godina = 2005 |GDP_PPP_per_capita = $2,176 |GDP_PPP_per_capita_rang = 140. |GDP_nominal = 16,99 mrld. $ <!--imf.org--> |GDP_nominal_rang = 83. |GDP_nominal_godina = 2005 |GDP_nominal_per_capita = 952 $ |GDP_nominal_per_capita_rang = 121. |HDI = 0,497 |HDI_rang = 148. |HDI_godina = 2003 |HDI_kategorija = <font color="#e0584e">low</font> |valuta = [[CFA franc]] |valuta_kod = XAF |country_code = |vremenska_zona = |utc_nadom = +1 |vremenska_zona_DST = |utc_nadom_DST = |datum_format = dd-mm-yyyy ([[Naša era|CE]]) |cctld = [[.cm]] |pozivni_broj = +237 }} '''Kamerun''' je država u središnjoj [[Afrika|Africi]]. Na jugozapadu izlazi na [[Gvinejski zaljev]], dio [[Atlantski ocean|Atlantskog oceana]], a graniči na sjeverozapadu s [[Nigerija|Nigerijom]], na istoku s [[Čad]]om i [[Srednjoafrička Republika|Srednjoafričkom Republikom]] te na jugu s [[Republika Kongo|Republikom Kongo]], [[Gabon]]om i [[Ekvatorska Gvineja|Ekvatorskom Gvinejom]]. === Geografija === Kamerun se dijeli na četiri zemljopisne cjeline: na zapadu uz nigerijsku granicu pruža se gorje Kamerun s istoimenim najvišim vrhom (4095 m), ujedno i najvišom planinom ovog dijela Afrike; na jugu se nalazi obalna nizina koja prema unutrašnjosti prelazi u pošumljenu visoravan čija visina ne prelazi 1000 m; u središnjem dijelu zemlje reljef se postupno uzdiže do visoravni Adamaoua (1400 m), a na sjeveru, gdje dominira [[savana]] i suha [[stepa]], nadmorska visina ponovno pada prema [[jezero Čad|jezeru Čad]]. === Historija === Prvi stanovnici zemlje bila su [[pigmeji|pigmejska]] plemena Baka. Na visoravnima Kameruna nastali su jezici skupine [[Bantu]] koji su se kasnije proširili po cijeloj južnoj Africi. Prvi Europljani na ovom području bili su [[Portugal]]ci koji su stigli oko godine [[1500]]., ali nisu osnovali stalne kolonije. Kamerun je potpuno koloniziran tek u kasnim [[1870-ih|1870-ima]] kada je u utrci za osvajanje Afrike ovo područje pripalo [[Njemačka|Njemačkoj]]. Nakon [[prvi svjetski rat|prvog svjetskog rata]] koloniju su podijelile [[Francuska]] i [[Ujedinjeno Kraljevstvo]]. Francuski Kamerun stekao je neovisnost [[1960]]., a godinu dana kasnije oba su dijela ujedinjena. Prvu predsjednik neovisnog Kameruna bio je [[Ahmadou Ahidjo]] koji je vladao do [[1982]]. Njegova se vladavina smatra autoritarnom, čak i diktatorskom, ali je zemlji donio stabilnost i onemogućio pokušaje državnog udara. Naslijedio ga je današnji predsjednik [[Paul Biya]] koji je uglavnom preuzeo metode svog prethodnika. === Stanovništvo === Etnički i vjerski Kamerun je izrazito heterogena zemlja. Mnogobrojni narodi mogu se podijeliti u pet skupina čija teritorijalna raspodjela odgovara zemljopisnoj podjeli: narodi zapadnog gorja (31%, najznačajniji Bamileke i Bamun), narodi obalnih tropskih šuma (12%, najbrojniji Bassa i Duala), narodi tropskih šuma u unutrašnjosti (18%, najbrojniji Beti-Pahuin, narod predsjednika Biya), narodi sjevernih sušnih područja (14%, najbrojniji [[Fulani]]) i Kirdi, stanovnici sjeverne pustinje i središnje visoravni. [[Kršćanstvo]] je prisutno na jugu oko 53% uglavnom katolici 28% i protestanti 25%, a [[Islam]] na sjeveru zemlje oko 22%. Oko petine stanovništva pripada animističkim religijama. [[Douala]], na obali Gvinejskog zaljeva, je najveći kamerunski grad i glavna luka s više od 2 milijuna stanovnika. [[Glavni grad]] Yaoundé s oko 1,5 mil. je u unutrašnjosti zemlje. === Gospodarstvo === Kamerun je vrlo bogat prirodnim resursima. Dvije trećine izvoza čini [[nafta]], a izvozi se još i [[kakao]], [[kava]] i [[drvo]]. [[BDP]] je u 2004. iznosio 1.900 [[američki dolar|USD]] po glavi stanovnika, mjereno po PPP-u. Gospodarstvo opterećuju velika i korumpirana birokracija te spore i nedovoljne reforme. Kroz Kamerun prolazi naftovod kojim se izvozi nafta iz susjednog [[Čad]]a. == Politika == Prema ustavu, Kamerun je decentralizirana, sekularna, demokratska i socijalna republika. Članak 1. također priznaje [[Engleski jezik|engleski]] i [[Francuski jezik|francuski]] kao službene jezike. No, politika u Kamerunu u stvari se odvija u okviru [[Demokratura|izborne autokracije]] u kojoj se višestranački izbori održavaju od [[1992.]] godine, vladajuća stranka pobjeđuje na svakim izborima, a [[Paul Biya]] obnaša dužnost predsjednika od [[1982.]] godine. Vladajuća stranka je "Demokratski skup kamerunskog naroda" ({{jez-fr|Rassemblement démocratique du peuple camerounais}}, RDPC), osnovan [[1985.]] godine pod nazivom "''Union nationale cameraunaise''". Od stjecanja neovisnosti [[1960.]] godine, Kamerun je bio jednopartijska država kojom su upravljala samo dva predsjednika: [[Ahmadou Ahidjo]] i [[Paul Biya]]. Zakonodavnu vlast čine [[Senat Kameruna|Senat]] i [[Nacionalna skupština Kameruna]], pri čemu je Nacionalna skupština donji dom parlamenta, a Senat gornji dom. Politička oporba je potisnuta, a izbori se manipuliraju u korist vladajuće stranke. Vlada je [[1997.]] godine donijela zakon kojim se odobrava osnivanje više političkih stranaka te ublažavaju ograničenja za osnivanje udruga građana i privatnih novina. Prvi višestranački parlamentarni i predsjednički izbori u Kamerunu održani su [[1992.]] godine, nakon čega su uslijedili lokalni izbori [[1996.]] te još jedan krug parlamentarnih i predsjedničkih izbora [[1997.]] godine. Budući da je vlada odbila razmotriti zahtjeve oporbe za osnivanjem neovisnog izbornog povjerenstva, tri glavne oporbene stranke bojkotirale su predsjedničke izbore u oktobru [[1997]], na kojima je Biya lako pobijedio. Čelnik jedne od oporbenih stranaka, [[Bello Bouba Maigari]] iz stranke NUDP, naknadno se pridružio vladi. U Kamerunu postoji niz neovisnih novina. Cenzura je ukinuta [[1996.]] godine, no vlada ponekad zapljenjuje ili zabranjuje rad novina te povremeno uhićuje novinare. Iako zakon iz [[1990.]] dopušta rad privatnih radijskih i televizijskih postaja, vlada do marta [[1998.]] nije izdala nijednu dozvolu za rad. Stanje ljudskih prava u Kamerunu s godinama se poboljšava, no i dalje postoje nedostaci. I dalje se bilježe slučajevi zlostavljanja, uključujući premlaćivanje pritvorenika, proizvoljna uhićenja i nezakonite pretrage. Pravosuđe je često korumpirano, neučinkovito i podložno političkom utjecaju. Vrijedi istaknuti činjenicu da je Kamerun jedina zemlja u kojoj su istovremeno na snazi ​​dva ustava. Primjerice, [[Ustav Kameruna (1972)|Ustav]] iz [[1972.]] određuje premijera kao ustavnog nasljednika šefa države u slučaju njegove nesposobnosti za obnašanje dužnosti, smrti, ostavke ili neobjašnjene odsutnosti. S druge strane, [[Ustav Kameruna (1996)|ustavna reforma]] iz [[1996.]] određuje predsjednika Senata kao ustavnog nasljednika. Međutim, Senat (predviđen reformom iz 1996) zapravo ne postoji, a zatim osim produljenja predsjedničkog mandata s pet na sedam godina, vrlo je malo odredbi ustavne reforme iz 1996. doista provedeno u praksi. === Predsjednici i premijeri === {| class="wikitable" style="width:100%; text-align:center" ! colspan="3" | Predsjednici Republike Kameruna ! colspan="4" | Predsjednici vlade Kameruna |- ! Razdoblje ! Ime ! Slika ! colspan="2" | Razdoblje ! colspan="2" | Ime |- | rowspan="12" | [[1960]]-[[1982]] | rowspan="12" | [[Ahmadou Ahidjo]]<br>{{small|([[Union nationale camerounaise]])}} | rowspan="12" | [[Datoteka:AhmadouAhidjoNL1979-5 (cropped).jpg|90px]] | colspan="2" | [[1960.]] | colspan="2" | [[Ahmadou Ahidjo]] |- | colspan="2" | [[1960]]-[[1961]] | colspan="2" | [[Charles Assalé]] |- ! colspan="2" | Istočni Kamerun ! colspan="2" | Zapadni Kamerun |- ! Razdoblje ! Ime ! Razdoblje ! Ime |- | [[1961]]-[[1965]] | [[Charles Assalé]] | [[1961]]-[[1965]] | [[John Ngu Foncha]] |- | [[1965.]] | [[Vincent de Paul Ahanda]] | rowspan="2" | [[1965]]-[[1968]] | rowspan="2" | [[Augustine Ngom Jua]] |- | rowspan="2" | [[1965]]-[[1972]] | rowspan="2" | [[Simon Pierre Tchoungui]] |- | [[1968]]-[[1972]] | [[Salomon Tandeng Muna]] |- ! colspan="4" | Predsjednici vlade ujedinjenog Kameruna |- ! colspan="2" | Razdoblje ! colspan="2" | Ime |- | colspan="2" | [[1972]]-[[1975]] | colspan="2" | ''dužnost ukinuta'' |- | colspan="2" | [[1975]]-[[1982]] | colspan="2" | [[Paul Biya]] |- | rowspan="9" | [[1982]] – danas | rowspan="9" | [[Paul Biya]]<br>{{small|([[Rassemblement démocratique du peuple camerounais]])}} | rowspan="9" | [[Datoteka:Paul Biya in December 14th, 2022.jpg|90px]] | colspan="2" | [[1982]]-[[1983]] | colspan="2" | [[Bello Bouba Maigari]] |- | colspan="2" | [[1983]]-[[1984]] | colspan="2" | [[Luc Ayang]] |- | colspan="2" | [[1984]]-[[1991]] | colspan="2" | ''dužnost ukinuta'' |- | colspan="2" | [[1991]]-[[1992]] | colspan="2" | [[Sadou Hayatou]] |- | colspan="2" | [[1992]]-[[1996]] | colspan="2" | [[Simon Achidi Achu]] |- | colspan="2" | [[1996]]-[[2004]] | colspan="2" | [[Peter Mafany Musonge]] |- | colspan="2" | [[2004]]-[[2009]] | colspan="2" | [[Ephraïm Inoni]] |- | colspan="2" | [[2009]]-[[2019]] | colspan="2" | [[Philémon Yang]] |- | colspan="2" | [[2019]] – danas | colspan="2" | [[Joseph Ngute]] |} == Gradovi == [[Datoteka:Down Beach Limbe vue aérienne - Ndongere - Région du Sud-Ouest - Cameroun.jpg|thumb|right|800px|Pogled iz zraka na grad [[Limbe]], na jugozapadu zemlje. Grad je osnovan sredinom [[19. vijek|19. stoljeća]] od strane engleskog misionara [[Alfred Saker|Alfreda Sakera]], te će bit predmet teritorijalne raprave između Nijemaca i Engleza. Godine [[1982.]] grad je preimenovan u Limbé – lokalni izgovor imena "[[Limburg]]" – čime je zamijenjeno englesko ime "Viktorija" (''Victoria'').]] Veći gradovi: [[Popis gradova u Kamerunu]] {| class="wikitable sortable" ! Grad ! Departman ! Regija |- | [[Yaoundé]] | [[Mfoundi (Kamerun)|Mfoundi]] | [[Région du Centre (Kamerun)|Centre]] |- | [[Douala]] | [[Wouri (Kamerun)|Wouri]] | [[Région du Littoral|Littoral]] |- | [[Garoua]] | [[Benoué (Kamerun)|Benoué]] | [[Région du Nord (Kamerun)|Nord]] |- | [[Maroua]] | [[Diamaré (Kamerun)|Diamaré]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Bamenda]] | [[Mezam (Kamerun)|Mezam]] | [[Région du Nord-Ouest (Kamerun)|Nord-Ouest]] |- | [[Ngaoundéré]] | [[Vina (Kamerun)|Vina]] | [[Région de l'Adamaoua (Kamerun)|Adamaoua]] |- | [[Kumba]] | [[Meme (Kamerun)|Mene]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |- | [[Bafoussam]] | [[Mifi (Kamerun)|Mifi]] | [[Région de l'Ouest (Kamerun)|Ouest]] |- | [[Kousséri]] | [[Logone-et-Chari (Kamerun)|Logone-et-Chari]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Bertoua]] | [[Lom-et-Djérem (Kamerun)|Lom-et-Djérem]] | [[Région de l'Est (Kamerun)|Est]] |- | [[Limbe]] | [[Fako (Kamerun)|Fako]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |- | [[Buea]] | [[Fako (Kamerun)|Fako]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |- | [[Mokolo]] | [[Mayo-Tsanaga (Kamerun)|Mayo-Tsanaga]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Guider]] | [[Mayo-Louti (Kamerun)|Mayo-Louti]] | [[Région du Nord (Kamerun)|Nord]] |- | [[Foumban]] | [[Noun (Kamerun)|Noun]] | [[Région de l'Ouest (Kamerun)|Ouest]] |- | [[Nkongsamba]] | [[Moungo (Kamerun)|Moungo]] | [[Région du Littoral|Littoral]] |- | [[Ebolowa]] | [[Mvila (Kamerun)|Mvila]] | [[Région du Sud (Kamerun)|Sud]] |- | [[Kribi]] | [[Océan (Kamerun)|Océan]] | [[Région du Sud (Kamerun)|Sud]] |- | [[Kumbo]] | [[Bui (Kamerun)|Bui]] | [[Région du Nord-Ouest (Kamerun)|Nord-Ouest]] |- | [[Yagoua]] | [[Mayo-Danay (Kamerun)|Mayo-Danay]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Kaélé]] | [[Mayo-Kani (Kamerun)|Mayo-Kani]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Meiganga]] | [[Mbéré (Kamerun)|Mbéré]] | [[Région de l'Adamaoua (Kamerun)|Adamaoua]] |- | [[Mora (Kamerun)|Mora]] | [[Mayo-Sava (Kamerun)|Mayo-Sava]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Bogo]] | [[Diamaré (Kamerun)|Diamaré]] | [[Région de l'Extrême-Nord (Kamerun)|Extrême-Nord]] |- | [[Tiko]] | [[Fako (Kamerun)|Kamerun]] | [[Région du Sud-Ouest (Kamerun)|Sud-Ouest]] |} {{Afrika}} {{Zemlje članice Pokreta nesvrstanih}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Cameroon}} [[Kategorija:Kamerun| ]] [[Kategorija:Države u Africi]] p43sk1sus5j8dwd0px7glzq34muuvt7 0 6103 42661725 12801 2026-07-31T01:55:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Muisca]] 42661725 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Muisca]] rogry4kpx9knxq8mn5cf2kq2kckv6l4 0 6158 42661817 12908 2026-07-31T02:10:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Mixe]] 42661817 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Mixe]] 7emyhiycxh5k1ll44j94i8ejvmezhzi 0 6162 42661726 12914 2026-07-31T01:55:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Chʼol]] 42661726 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Chʼol]] 04i5ipt1gz8mv1bs04lih0cl5dhvbhq 0 6172 42662047 12938 2026-07-31T02:49:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Tzotzil]] 42662047 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Tzotzil]] 94qrppzmg6hvs0xybrqr8vbbyh59246 0 6182 42661816 12952 2026-07-31T02:10:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Tlapanec]] 42661816 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Tlapanec]] 7wssb5op13d5xl7ct1739yt05ahr7tm 0 6198 42661581 42658098 2026-07-30T12:32:27Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661581 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Light dispersion of a mercury-vapor lamp with a flint glass prism IPNr°0125.jpg|mini|desno|250px|Između ostalog, optika proučava i [[disperzija (optika)|disperziju]] svjetlosti.]] '''Optika''' je grana [[fizika|fizike]] koja proučava ponašanje i osobine [[svjetlost]]i, uključujući njene interakcije s [[materija|materijom]], a bavi se i konstrukcijom [[optički instrument|instrumenata]] koji se koriste svjetlošću ili je [[fotodetektor|otkrivaju]].<ref name=McGrawHill>{{cite book|title=McGraw-Hill Encyclopedia of Science and Technology|edition=5.|publisher=McGraw-Hill|year=1993}}</ref> Obično opisuje ponašanje vidljive, [[ultraljubičasto zračenje|ultraljubičaste]] i [[infracrveno zračenje|infracrvene]] svjetlosti. Zbog toga što je svjetlost [[elektromagnetno zračenje|elektromagnetni talas]], ostali oblici elektromagnetnog zračenja, kao što su [[rendgensko zračenje|rendgensko]] i [[mikrotalas|mikrotalasno zračenje]] i [[radiotalas]]i, ispoljavaju slične osobine.<ref name=McGrawHill/> Većina optičkih fenomena objašnjava se pomoću [[elektrodinamika|elektrodinamičkog]] opisa svjetlosti. Međutim, potpune elektromagnetne opise svjetlosti često je teško primijeniti u praksi. Praktična optika obično se koristi pojednostavljenim modelima. Najčešći od njih, [[geometrijska optika]], tretira svjetlost kao zbir [[zraka (optika)|zraka]] koje se kreću pravolinijski, a lome se kad prolaze kroz nešto ili kad se odbijaju od površina. [[Talasna optika]] obuhvatniji je model svjetlosti, koji uključuje [[talas]]ne efekte poput [[difrakcija|difrakcije]] i [[interferencija talasa|interferencije]], koji ne mogu biti objašnjeni geometrijskom optikom. Historijski, model svjetlosti zasnovan na zrakama razvijen je prvi, a uslijedio je talasni model. Napredak u elektromagnetnoj teoriji u 19. stoljeću doveo je do otkrića da su svjetlosni talasi zapravo elektromagnetno zračenje. Neki fenomeni zavise od činjenice da svjetlost istovremeno ima [[talasno-čestični dualizam|osobine talasa i osobine čestice]]. Objašnjenje za ove efekte zahtijeva upotrebu [[kvantna mehanika|kvantne mehanike]]. Kad se posmatraju čestične osobine svjetlosti, svjetlost se predstavlja kao zbir čestica zvanih "[[foton]]i". [[Kvantna optika]] bavi se primjenom kvantne mehanike u optičkim sistemima. Optika kao nauka relevantna je za mnoge povezane discipline, uključujući [[astronomija|astronomiju]], razna polja [[inženjerstvo|inženjerstva]], [[fotografija|fotografiju]] i [[medicina|medicinu]] (naročito [[oftalmologija|oftalmologiju]] i [[optometrija|optometriju]]). Optika je našla praktičnu primjenu u raznim vrstama tehnologije i svakodnevnim predmetima, uključujući [[ogledalo|ogledala]], [[leća (optika)|leće]], [[optički teleskop|teleskope]], [[mikroskop]]e, [[laser]]e i [[optičko vlakno|optička vlakna]]. == Historija == {{Glavni|Historija optike}} {{Također pogledajte|Hronologija elektromagnetizma i klasične optike}} [[Datoteka:Nimrud lens British Museum.jpg|mini|desno|Nimrudova leća]] Počeci optike jesu leće koje su izradili [[Stari Egipat|stari Egipćani]] i [[Mezopotamija|Mezopotamci]]. Najranije poznate leće, napravljene od poliranog kristala, često [[kvarc]]a, datiraju iz 700. p. n. e. i poznate su kao [[Asirija|asirske]] leće, kakva je i [[Nimrudova leća|Nimrudova]].<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/380186.stm |title=World's oldest telescope? |publisher=BBC News |date=1. 7. 1999 |accessdate=10. 6. 2016}}</ref> [[Stari Rim]]ljani i [[Stara Grčka|Grci]] ispunjavali su staklene kugle vodom da bi napravili leće. Ovaj praktični razvoj pratio je i razvoj teorija o svjetlosti i vidu od strane starih grčkih i [[Indijska filozofija|indijskih]] filozofa, kao i razvoj geometrijske optike u [[grčko-rimski svijet|grčko-rimskom svijetu]]. Sama riječ ''optika'' potječe od [[Starogrčki jezik|starogrčke]] riječi ὀπτική (''optikē''), što znači "pojava, izgled".<ref>{{cite book|title=The Concise Oxford Dictionary of English Etymology|year=1996|author=T. F. Hoad|isbn=0-19-283098-8|url-access=registration|url=https://archive.org/details/conciseoxforddic00tfho}}</ref> U [[grčka filozofija|grčkoj filozofiji]] prevladavale su dvije suprotstavljene teorije o optici vezane za to kako funkcionira čulo vida: "intromisijska" i "[[emisijska teorija (vid)|emisijska]]".<ref>{{cite web |url= http://www.stanford.edu/class/history13/earlysciencelab/body/eyespages/eye.html |title= A History of the Eye |publisher= stanford.edu |accessdate= 10. 6. 2016}}</ref> Prema prvoj, vid dolazi od predmeta koji otpuštaju svoje kopije (zvane ''eidole''), koje oko hvata. Uz mnoge propagatore, uključujući [[Demokrit]]a, [[Epikur]]a, [[Aristotel]]a i njihove sljedbenike, izgleda da ova teorija ima nekog dodira s modernim teorijama o tome šta je zapravo vid, ali ostala je samo špekulacija bez ikakvog eksperimentalnog utemeljenja. [[Platon]] je prvi jasno uobličio emisijsku teoriju, ideju po kojoj se [[čulo vida|vizualna percepcija]] ostvaruje zahvaljujući zrakama koje emitiraju oči. U djelu ''[[Timaj (dijalog)|Timaj]]'' također je komentirao [[parnost (fizika)|parnost]] obrnutih likova u ogledalima.<ref>{{cite book|title=A manual of greek mathematics|author=T. L. Heath|publisher=Courier Dover Publications|isbn=0-486-43231-9|pages=181–182|year=2003}}</ref> Nekih 100 godina kasnije [[Euklid]] je napisao traktat ''Optika'', u kojem je vid povezao sa [[geometrija|geometrijom]], ustanovivši tako ''geometrijsku optiku''.<ref>{{cite book|author=William R. Uttal |title=Visual Form Detection in 3-Dimensional Space |url=https://books.google.com/books?id=rhVOVKp0-5wC&pg=PA25 |year=1983 |publisher=Psychology Press |isbn=978-0-89859-289-4 |pages=25–}}</ref> Svoj rad zasnovao je na Platonovoj emisijskoj teoriji. Opisao je matematička pravila [[Perspektiva (likovna umjetnost)|perspektive]] i kvalitativno opisao efekte [[refrakcija|refrakcije]] iako je doveo u pitanje tvrdnju da snop svjetlosti iz oka može trenutno osvijetliti zvijezde svaki put kad neko trepne.<ref>{{cite book|author=Euclid|title=Arapska verzija Euklidove optike = Kitāb Uqlīdis fī ikhtilāf al-manāẓir|editor=Elaheh Kheirandish|publisher="Springer", New York|year=1999|isbn=0-387-98523-9|url-access=registration|url=https://archive.org/details/arabicversionofe0000eucl}}</ref> U svom traktatu ''Optika'' [[Ptolemej]] zastupa ekstramisijsko-intromisijsku teoriju vida: zrake (ili protok) iz oka formiraju kupu, čiji je vrh u unutrašnjosti oka, a njena baza definira vidno polje. Zrake su bile osjetljive i prenosile su informacije o udaljenosti i orijentaciji površina nazad do posmatračevog razuma. On je rekapitulirao većinu Euklidovog rada i otišao dalje od njega opisavši način mjerenja [[Snellov zakon|ugla refrakcije]] iako nije uspio uočiti empirijsku vezu između njega i upadnog ugla.<ref name=Ptolemy>{{cite book |title=Ptolemy's theory of visual perception: an English translation of the Optics with introduction and commentary |author=Ptolemy |editor=A. Mark Smith |publisher=DIANE Publishing |year=1996 |isbn=0-87169-862-5}}</ref> [[Datoteka:Alhazen (122459248).jpg|mini|upright|[[Alhazen]] (Ibnul-Hejsem), "otac optike"<ref>{{Citation |first=RL |last=Verma |year=1969 |title=Al-Hazen: father of modern optics}}</ref>]] [[Datoteka:Ibn Sahl manuscript.jpg|mini|desno|upright|Reprodukcija stranice [[Ibn-Sehl]]ovog rukopisa koja pokazuje njegovo znanje o [[Snellov zakon|zakonu refrakcije]].]] Tokom [[srednji vijek|srednjeg vijeka]] grčke ideje o optici obnovili su i proširili autori iz tadašnjeg [[Islamski svijet|muslimanskog svijeta]]. Jedan od najranijih bio je [[El-Kindi]] (oko 801–873), koji je pisao na osnovu euklidskih i aristotelovskih ideja o optici, favorizirajući emisijsku teoriju zato što je (po njegovom mišljenju) mogla bolje objasniti optičke pojave.<ref>Adamson, Peter (2006), "Al-Kindi and the reception of Greek philosophy" u: Adamson, Peter, Taylor, R., ''The Cambridge companion to Arabic philosophy'', [[Štamparija Univerziteta u Cambridgeu|Štamparija]] [[Univerzitet u Cambridgeu|Univerziteta u Cambridgeu]], str. 45; {{ISBN|978-0-521-52069-0}}.</ref> Godine 984. [[Perzija|perzijski]] [[matematičar]] [[Ibn-Sehl]] napisao je traktat ''O gorućim ogledalima i lećama'', ispravno opisavši zakon refrakcije ekvivalentan Snellovom zakonu.<ref name=j1>{{cite journal |doi=10.1086/355456 |last=Rashed |first=Roshdi |title=A pioneer in anaclastics: Ibn Sahl on burning mirrors and lenses |journal=Isis |volume=81 |issue = 3 |year=1990 |pages=464–491 |jstor=233423}}</ref> Koristio se ovim zakonom da izračuna optimalne oblike leća i [[sferno ogledalo|sfernih ogledala]]. Početkom 11. stoljeća [[Alhazen]] (Ibnul-Hejsem) napisao je ''[[Knjiga o optici|Knjigu o optici]]'' (''Kitabul-menazir''), u kojoj je istraživao [[refleksija (fizika)|refleksiju]] i refrakciju i predložio novi sistem za objašnjavanje vida i svjetlosti, zasnovan na posmatranju i eksperimentu.<ref>{{cite book |editor1-last=Hogendijk |editor1-first=Jan P. |editor2-last=Sabra |editor2-first=Abdelhamid I. |year=2003|title=The Enterprise of Science in Islam: New Perspectives |url=https://archive.org/details/enterpriseofscie0000unse |pages=[https://archive.org/details/enterpriseofscie0000unse/page/85 85]–118 |publisher=Štamparija [[MIT]]-a |isbn=0-262-19482-1 |oclc=50252039}}</ref><ref>{{cite book |author=G. Hatfield |contribution=Was the Scientific Revolution Really a Revolution in Science? |url=https://books.google.com/books?id=Kl1COWj9ubAC&pg=PA489 |isbn=90-04-10119-5 |editor1=F. J. Ragep |editor2=P. Sally |editor3=S. J. Livesey |year=1996 |title=Tradition, Transmission, Transformation: Proceedings of Two Conferences on Pre-modern Science held at the University of Oklahoma |page=500|publisher=Brill Publishers}}</ref><ref>{{cite journal|author=Nader El-Bizri|title=A Philosophical Perspective on Alhazen's Optics|url=https://archive.org/details/sim_arabic-sciences-and-philosophy_2005-09_15_2/page/189|journal= Arabic Sciences and Philosophy |volume=15 |issue=2|year=2005|pages=189–218|doi=10.1017/S0957423905000172}}</ref><ref>{{cite journal|author=Nader El-Bizri|title=In Defence of the Sovereignty of Philosophy: al-Baghdadi's Critique of Ibn al-Haytham's Geometrisation of Place|url=https://archive.org/details/sim_arabic-sciences-and-philosophy_2007-03_17_1/page/57|doi=10.1017/S0957423907000367|journal=Arabic Sciences and Philosophy |volume=17 |year=2007|pages=57–80}}</ref><ref>{{cite journal|journal=The Medieval History Journal|volume=9|page=89|year=2006|doi=10.1177/097194580500900105|title=The Gaze in Ibn al-Haytham|author=G. Simon}}</ref> Odbacio je emisijsku teoriju iz ptolemejske optike i umjesto nje predložio ideju da se svjetlost pravolinijski odbija u svim smjerovima od svih vidljivih tačaka datog objekta i zatim ulazi u oko iako nije mogao objasniti kako oko hvata zrake.<ref>{{cite book|author1=Ian P. Howard |author2=Brian J. Rogers |title=Binocular Vision and Stereopsis |url=https://books.google.com/books?id=I8vqITdETe0C&pg=PA7 |year=1995 |publisher=[[Štamparija Univerziteta u Oxfordu|Štamparija]] [[Univerzitet u Oxfordu|Univerziteta u Oxfordu]] |isbn=978-0-19-508476-4 |page=7}}</ref> Alhazenovo djelo bilo je uglavnom zanemareno u arapskom svijetu, ali je anonimno prevedeno na latinski oko 1200. godine, a dodatno ga je proširio poljski monah [[Witelo]],<ref>{{cite book|author1=Elena Agazzi |author2=Enrico Giannetto |author3=Franco Giudice |title=Representing Light Across Arts and Sciences: Theories and Practices |url=https://books.google.com/books?id=ipyT7askd8EC&pg=PA42 |year=2010 |publisher=V&R unipress GmbH |isbn=978-3-89971-735-8 |page=42}}</ref> učinivši ga standardnim udžbenikom optike u Evropi u narednih 400 godina.<ref>[[Nader El-Bizri]], "Classical Optics and the Perspectiva Traditions Leading to the Renaissance" u: ''Renaissance Theories of Vision'', Charles Carman i John Hendrix (ur.), "Ashgate", Aldershot, 2010, 11–30; [[Nader El-Bizri]], "Seeing Reality in Perspective: 'The Art of Optics' and the 'Science of Painting'" u: ''The Art of Science: From Perspective Drawing to Quantum Randomness'', Rossella Lupacchini i Annarita Angelini (ur.), "Springer", Doredrecht, 2014, str. 25–47.</ref> U 13. stoljeću u Evropi engleski biskup [[Robert Grosseteste]] pisao je o mnogim naučnim temama raspravljajući o svjetlosti iz četiri perspektive: [[epistemologija]] svjetlosti, [[metafizika]] ili [[kosmogonija]] svjetlosti, [[etiologija]] ili [[fizika]] svjetlosti i [[teologija]] svjetlosti,<ref>D. C. Lindberg, ''Theories of Vision from al-Kindi to Kepler'', Štamparija [[Univerzitet Chicago|Univerziteta Chicago]], [[Chicago]], 1976, str. 94–99.</ref> zasnivajući to na Aristotelovim djelima i platonizmu. Grossetesteov najpoznatiji učenik, [[Roger Bacon]], napisao je radove u kojima je citirao širok raspon nedavno prevedenih djela iz filozofije i optike, uključujući djela [[Alhazen]]a, Aristotela, [[Ibn-Sina|Avicene]], [[Ibn-Rušd]]a, Euklida, El-Kindija, Ptolemeja, Tideja i [[Konstantin Afrikanac|Konstantina Afrikanca]]. Bacon je bio u mogućnosti koristiti dijelove staklenih sfera kao [[Lupa|lupe]] da pokaže da se svjetlost odbija od objekata umjesto da je objekti emitiraju. Prve naočale izumljene su u Italiji oko 1286.<ref>{{cite book |first=Ilardi |last=Vincent |year=2007 |title= Renaissance Vision from Spectacles to Telescopes |url=https://archive.org/details/bub_gb_peIL7hVQUmwC |location=Philadelphia |publisher=American Philosophical Society |isbn=978-0-87169-259-7 |pages=[https://archive.org/details/bub_gb_peIL7hVQUmwC/page/n87 4]–5}}</ref> Ovo je bio početak optičke industrije struganja i poliranja leća za ove "naočale", najprije u Veneciji i Firenci u 13. stoljeću,<ref>{{cite web |url= http://galileo.rice.edu/sci/instruments/telescope.html |title= The Telescope |publisher= Galileo.rice.edu |accessdate= 14. 6. 2016}}</ref> a kasnije u centrima za proizvodnju naočala u Holandiji i Njemačkoj.<ref>{{cite book|author=Henry C. King |title=The History of the Telescope |url=https://books.google.com/books?id=KAWwzHlDVksC&pg=PR1 |year=2003 |publisher=Courier Dover Publications |isbn=978-0-486-43265-6 |page=27}}</ref> Proizvođači naočala napravili su poboljšane vrste leća za korekciju vida zasnovane više na empirijskom znanju stečenom posmatranjem efekata leća nego na korištenju proste optičke teorije tog vremena (koja uglavnom nije mogla adekvatno objasniti čak ni to kako naočale funkcioniraju).<ref>{{cite book|author1=Paul S. Agutter |author2=Denys N. Wheatley |title=Thinking about Life: The History and Philosophy of Biology and Other Sciences |url=https://books.google.com/books?id=Gm4bqeBMR8cC&pg=PA17 |year=2008 |publisher=Springer |isbn=978-1-4020-8865-0 |page=17}}</ref><ref>{{cite book|first=Vincent|last=Ilardi|title=Renaissance Vision from Spectacles to Telescopes|url=https://books.google.com/books?id=peIL7hVQUmwC&pg=PA210 |year=2007 |publisher=American Philosophical Society|isbn=978-0-87169-259-7|page=210}}</ref> Ovaj praktični razvoj, majstorstvo i eksperimentiranje lećama direktno su doveli do izuma složenog optičkog mikroskopa oko 1595. i [[refraktorski teleskop|refraktorskog teleskopa]] 1608. u centrima za proizvodnju naočala u Holandiji.<ref>{{cite web |url= http://nobelprize.org/educational_games/physics/microscopes/timeline/index.html |title= Microscopes: Time Line |publisher= Nobelova fondacija |accessdate= 14. 6. 2009}}</ref><ref name="LZZginzib4C page 55">{{cite book|first=Fred|last=Watson |title=Stargazer: The Life and Times of the Telescope |url=https://books.google.com/books?id=2LZZginzib4C&pg=PA55 |year=2007 |publisher=Allen & Unwin |isbn=978-1-74175-383-7 |page=55}}</ref> Početkom 17. stoljeća [[Johannes Kepler]] u svojim je radovima proširio poglede na geometrijsku optiku, osvrnuvši se na leće, odbijanje svjetlosti od ravnih i sfernih ogledala, način rada [[stenopeična kamera|stenopeičnih kamera]], upravljanje zakona obrnutih kvadrata jačinom svjetlosti i optička objašnjenja astronomskih pojava kao što su [[pomračenje Mjeseca]] i [[Pomračenje Sunca|Sunca]] i astronomska [[paralaksa]]. Također je uspio utvrditi ulogu [[mrežnjača|mrežnjače]] kao organa koji zapravo bilježi slike i konačno naučno kvantificirati efekte različitih vrsta leća koje su proizvođači naočala posmatrali prethodnih 300 godina.<ref>{{cite book|first=Vincent|last=Ilardi |title=Renaissance Vision from Spectacles to Telescopes |url=https://books.google.com/books?id=peIL7hVQUmwC&pg=PA244 |year=2007 |publisher=American Philosophical Society |isbn=978-0-87169-259-7 |page=244}}</ref> Nakon izuma teleskopa Kepler je postavio teorijsku osnovu za način na koji teleskopi rade i opisao poboljšanu verziju, poznatu kao ''Keplerov teleskop'', koristeći se dvjema konveksnim lećama da dobije veće uvećanje.<ref>Caspar, ''Kepler'', [https://books.google.com/books?id=0r68pggBSbgC&pg=PA198 str. 198–202], "Courier Dover Publications", 1993; {{ISBN|0-486-67605-6}}.</ref> [[Datoteka:Opticks.jpg|mini|desno|upright|Naslovna stranica prvog izdanja Newtonove ''Optike'']] Optička teorija unaprijeđena je sredinom 17. stoljeća traktatima filozofa [[René Descartes|Renéa Descartesa]], u kojima su objašnjene razne optičke pojave, uključujući refleksiju i refrakciju, s pretpostavkom da svjetlost emitiraju objekti koji je proizvode.<ref name=Sabra>{{cite book|title=Theories of light, from Descartes to Newton|url=https://archive.org/details/theoriesoflightf0000sabr|author=A. I. Sabra|publisher=CUP Archive|year=1981|isbn=0-521-28436-8}}</ref> Ova tvrdnja značajno se razlikovala od starogrčke emisijske teorije. Krajem 1660-ih i početkom 1670-ih [[Isaac Newton]] proširio je Descartesove ideje i postavio [[korpuskularna teorija svjetlosti|korpuskularnu teoriju svjetlosti]], poznatu po tome što je odredila da je bijela svjetlost mješavina boja koja se može razložiti na sastavne dijelove pomoću [[prizma (optika)|prizme]]. Godine 1690. [[Christiaan Huygens]] predložio je [[talas (fizika)|talasnu teoriju]] svjetlosti, zasnovanu na sugestijama [[Robert Hooke|Roberta Hookea]] iz 1664. Sam Hooke javno je kritizirao Newtonove teorije o svjetlosti i prepirka među njima trajala je do Hookeove smrti. Godine 1704. Newton je objavio ''[[Optika (Newton)|Optiku]]'' i, u to vrijeme, djelomično zbog njegovog uspjeha u drugim oblastima fizike, općenito je smatran pobjednikom u debati o prirodi svjetlosti.<ref name=Sabra/> Njutnovska optika bila je općenito prihvaćena do početka 19. stoljeća, kad su [[Thomas Young]] i [[Augustin-Jean Fresnel]] izveli eksperimente o [[Interferencija talasa|interferenciji]] svjetlosti koji su potvrdili njenu talasnu prirodu. Youngov poznati [[Youngov interferencijski eksperiment|eksperiment sa dva procjepa]] pokazao je da svjetlost slijedi [[zakon superpozicije]], što je karakteristika talasa, koju Newtonova korpuskularna teorija nije predvidjela. Ovaj rad doveo je do teorije difrakcije i otvorio čitavo područje proučavanja u fizikalnoj optici.<ref>{{cite book|author=W. F. Magie|title=A Source Book in Physics|publisher= Štamparija [[Univerzitet Harvard|Univerziteta Harvard]] |year=1935|page=309}}</ref> Talasna optika uspješno je ujedinjena s [[James Clerk Maxwell|Maxwellovom]] [[Maxwellove jednačine|elektromagnetnom teorijom]] u 1860-ima.<ref>{{cite journal|author=J. C. Maxwell|title=A Dynamical Theory of the Electromagnetic Field|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London|volume=155|page=459|year=1865|bibcode = 1865RSPT..155..459C|doi=10.1098/rstl.1865.0008}}</ref> Sljedeći razvoj u optičkoj teoriji desio se 1899, kad je [[Max Planck]] ispravno modelirao [[zračenje crnog tijela]] pretpostavivši da se razmjena energije između svjetlosti i materije dešava jedino u diskretnim količinama, koje je nazvao ''kvantovima''.<ref>Za detaljniji pristup složenosti Planckovih intelektualnih motivacija za kvant i njegovo odlaganje prihvatanja njegovih implikacija, pogledajte: H. Kragh, [http://physicsworld.com/cws/article/print/373 Max Planck: the reluctant revolutionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120401221617/http://physicsworld.com/cws/article/print/373 |date=2012-04-01 }}, ''Physics World'', decembar 2000.</ref> Godine 1905. [[Albert Einstein]] objavio je teoriju o [[fotoelektrični efekt|fotoelektričnom efektu]], koja je čvrsto uspostavila kvantizaciju same svjetlosti.<ref>{{cite book |last1=Einstein |first1=A. |authorlink1=Albert Einstein |editor1-first=D. |editor1-last=Ter Haar |title=The Old Quantum Theory |url=http://wien.cs.jhu.edu/AnnusMirabilis/AeReserveArticles/eins_lq.pdf |accessdate=18. 3. 2010 |year=1967 |publisher=Pergamon |pages=91–107 |chapter=On a heuristic viewpoint concerning the production and transformation of light }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }} Ovo je poglavlje prijevod Einsteinovog rada o fotoelektričnom efektu iz 1905. na engleski jezik.</ref><ref name=AnnPhysik322132>{{Cite journal |first=A. |last=Einstein |year=1905 |title=Über einen die Erzeugung und Verwandlung des Lichtes betreffenden heuristischen Gesichtspunkt |language=njemački |trans-title=O heurističkom gledištu koje se tiče proizvodnje i transformacije svjetlosti |journal=Annalen der Physik |volume=322 |issue=6 |pages=132–148 |doi=10.1002/andp.19053220607|bibcode = 1905AnP...322..132E}}</ref> Godine 1913. [[Niels Bohr]] pokazao je da atomi mogu emitirati samo diskretne količine energije, objasnivši tako diskretne linije viđene u [[emisijski spektar|emisijskom spektru]] i [[apsorpcijska spektroskopija|apsorpcijskim spektrima]].<ref>{{cite journal|url=http://dbhs.wvusd.k12.ca.us/webdocs/Chem-History/Bohr/Bohr-1913a.html |year=1913 |title=On the Constitution of Atoms and Molecules |journal=Philosophical Magazine |volume=26, serija 6 |pages=1–25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070704225134/http://dbhs.wvusd.k12.ca.us/webdocs/Chem-History/Bohr/Bohr-1913a.html |archivedate=4. 7. 2007}}. Znameniti rad u kojem su izloženi [[Bohrov model atoma]] i [[kovalentna veza|molekularno povezivanje]].</ref> Razumijevanje interakcije između svjetlosti i materije, koje je rezultiralo iz ovih razvoja, ne samo da je formiralo osnovu kvantne optike nego je bilo i ključno za [[historija kvantne mehanike|razvoj]] kvantne mehanike kao cjeline. Krajnji vrhunac, teorija [[kvantna elektrodinamika|kvantne elektrodinamike]], objašnjava sve optičke i elektromagnetne procese općenito kao rezultat razmjene stvarnih i [[virtualna čestica|virtualnih]] fotona.<ref>{{cite book|author=R. Feynman|authorlink=Richard Feynman|year=1985|title=QED: The Strange Theory of Light and Matter|chapter=Chapter 1|page=6|publisher= Štamparija [[Univerzitet Princeton|Univerziteta Princeton]] |isbn=0-691-08388-6}}</ref> Kvantna optika dobila je praktičnu važnost otkrićem [[maser (optika)|masera]] 1953. i [[laser]]a 1960.<ref>{{cite book|author=N. Taylor|title=LASER: The inventor, the Nobel laureate, and the thirty-year patent war|url=https://archive.org/details/laser00nick|year=2000|publisher=Simon & Schuster|location=New York|isbn=0-684-83515-0}}</ref> Prateći rad [[Paul Dirac|Paula Diraca]] u oblasti [[kvantna teorija polja|kvantne teorije polja]], [[George Sudarshan]], [[Roy J. Glauber]] i [[Leonard Mandel]] primijenili su kvantnu teoriju na elektromagnetno polje u 1950-ima i 1960-ima da dođu do detaljnijeg razumijevanja fotodetekcije i [[statistička mehanika|statistike]] svjetlosti. == Klasična optika == Dijeli se na dvije glavne grane: geometrijsku optiku (ili optiku zrâkā) i fizikalnu (ili talasnu) optiku. U geometrijskoj optici za svjetlost se smatra da se kreće pravolinijski, dok se u fizikalnoj smatra da je svjetlost elektromagnetni talas. Geometrijska optika može se smatrati približnim predstavljanjem fizikalne optike koje se primjenjuje kad je talasna dužina korištene svjetlosti mnogo manja od veličine optičkih elemenata u sistemu koji se modelira. === Geometrijska optika === {{Glavni|Geometrijska optika}} [[Datoteka:Reflection and refraction-bs.svg|mini|250px|desno|Geometrija refleksije i refrakcije svjetlosnih zraka]] ''Geometrijska optika'' ili ''optika zrâkā'' opisuje [[Širenje talasa|širenje]] svjetlosti kao "zraka" koje se kreću pravolinijski i čije su putanje određene zakonima refleksije i refrakcije na prijelaznim površinama između različitih sredina.<ref>{{cite book|author1=Ariel Lipson|author2=Stephen G. Lipson|author3=Henry Lipson|title=Optical Physics|url=https://books.google.com/books?id=aow3o0dhyjYC&pg=PA48|accessdate=12. 7. 2012|date=28. 10. 2010|publisher= Štamparija Univerziteta Cambridge |isbn=978-0-521-49345-1|page=48}}</ref> Ovi zakoni otkriveni su empirijski i potječu najranije iz 984<ref name=j1/> i korišteni su u dizajnu optičkih komponenti i instrumenata otad, pa do današnjih dana. Oni se mogu sažeti na sljedeći način: kad zraka svjetlosti naiđe na granicu između dvije providne sredine, biva podijeljena na odbijenu i prelomljenu zraku. :Zakon refleksije kaže da odbijena zraka leži u upadnoj ravni i da je ugao odbijanja jednak upadnom uglu. :Zakon refrakcije kaže da prelomljena zraka leži u upadnoj ravni i da je sinus ugla loma podijeljen sinusom upadnog ugla konstanta: ::<math>\frac {\sin {\theta_1}}{\sin {\theta_2}} = n,</math> gdje je {{math|''n''}} konstanta za bilo koje dvije sredine i bilo koju boju svjetlosti. Ako je prva sredina zrak ili vakuum, {{math|''n''}} je [[indeks prelamanja]] druge sredine. Zakoni refleksije i refrakcije mogu se izvesti iz [[Fermatov princip|Fermatovog principa]], koji kaže da je ''putanja kojom se zraka svjetlosti kreće između dvije tačke ona koja se može preći za najmanje vremena''.<ref>{{cite book|author= Arthur Schuster|title=An Introduction to the Theory of Optics|url=https://books.google.com/books?id=X0AcBd-bcCwC&pg=PA41|year=1904|publisher=E. Arnold|page=41}}</ref> ==== Aproksimacija ==== Geometrijska optika često se uprošćuje upotrebom [[paraksijalna aproksimacija|paraksijalne aproksimacije]] ili "aproksimacije malog ugla". Matematičko ponašanje tada postaje linearno, omogućujući da se optičke komponente i sistemi opišu prostim matricama. Ovo dovodi do tehnika zvanih [[Gaußova optika]] i ''paraksijalno [[praćenje zraka (fizika)|praćenje zraka]]'', koje se koriste za otkrivanje osnovnih osobina optičkih sistema, kao što su približna [[slika]] i položaj objekata i [[uvećavanje (optika)|uvećavanja]].<ref>{{cite book|author=J. E. Greivenkamp|year=2004|title=Field Guide to Geometrical Optics. SPIE Field Guides vol. '''FG01'''|url=https://archive.org/details/fieldguidetogeom0000grei|publisher=SPIE|isbn=0-8194-5294-7|pages=[https://archive.org/details/fieldguidetogeom0000grei/page/19 19]–20}}</ref> ==== Refleksija ==== {{Glavni|Refleksija (fizika)}} [[Datoteka:Reflection angles-bs.svg|okvir|Dijagram ogledalne refleksije]] Refleksija se može podijeliti na dva tipa: [[ogledalna refleksija|ogledalnu]] i [[difuzna refleksija|difuznu refleksiju]]. Ogledalna opisuje sjajnost površina kao što su ogledala, koja reflektiraju svjetlost na jednostavan i predvidljiv način. Ovo omogućuje produkciju reflektiranih slika koje se mogu povezati sa stvarnim ([[realna slika|realnim]]) ili ekstrapoliranim ([[virtualna slika|virtualnim]]) lokacijama u prostoru. Difuzna refleksija opisuje materijale koji nemaju sjaj, kao što su [[papir]] ili [[kamen]]. Refleksije od ovih površina mogu se opisati jedino statistički, gdje tačna distribucija reflektirane svjetlosti zavisi od mikroskopske strukture materijala. Mnogi difuzni reflektori opisuju se ili mogu biti približno predstavljeni [[Lambertov zakon|Lambertovim zakonom]], koji opisuje površine koje imaju jednaku [[luminancija|luminanciju]] (sjajnost, svjetljivost) gledano iz bilo kojeg ugla. Sjajne površine mogu dati i ogledalnu i difuznu refleksiju. Kod ogledalne, smjer reflektirane zrake određen je uglom koji upadna zraka stvara s [[površinska normala|površinskom normalom]], linijom okomitom na površinu u tački u kojoj svjetlost stvara kontakt s površinom. Upadne i reflektirane zrake i normala leže u jednoj ravni, a ugao između odbijene zrake i površinske normale jednak je onome između upadne zrake i normale.<ref name=Geoptics>{{cite book|title=University Physics 8e|author=H. D. Young|publisher=Addison-Wesley|year=1992|isbn=0-201-52981-5|chapter =35}}</ref> Ovo je poznato kao [[zakon refleksije]]. Kod [[Ravno ogledalo|ravnih ogledala]] zakon refleksije implicira da su slike objekata uspravne i na jednakom udaljenosti iza ogledala kao objekti koji su ispred ogledala. Veličina slike ista je kao veličina objekta. Ovaj zakon također implicira da su [[ogledalna slika|ogledalne slike]] [[Parnost (fizika)|parno invertirane]] (obrnuto preslikane), što mi percipiramo kao inverziju lijevo-desno. Slike dobijene refleksijom od dvaju (ili bilo kojeg parnog broja) ogledala nisu obrnuto preslikane. [[Ugaoni reflektor]]i<ref name=Geoptics/> [[retroreflektor|retroreflektiraju]] svjetlost, proizvodeći reflektirane zrake koje se kreću nazad u smjeru iz kojeg su došle upadne zrake. [[Sferno ogledalo|Ogledala sa zakrivljenim površinama]] mogu se modelirati [[Praćenje zrake (fizika)|praćenjem zrake]] i korištenjem zakona refleksije u svakoj tački date površine. Kod [[Parabolično ogledalo|ogledala s paraboličnim površinama]] paralelne upadne zrake proizvode reflektirane zrake, koje se stapaju u jednoj tački, poznatoj kao [[fokus]] (žarište, žiža). Druge zakrivljene površine također mogu sabrati zrake svjetlosti u jednu tačku, ali uz aberacije (odstupanja) usljed toga što divergirajūćī oblik uzrokuje da fokus bude raspršen u prostoru. Specifično, sferna ogledala ispoljavaju [[sferna aberacija|sfernu aberaciju]]. Sferna ogledala mogu formirati slike s uvećanjem većim ili manjim od 1, a uvećanje može biti i negativno, što ukazuje na to da je slika obrnuta. Uspravna slika formirana refleksijom u ogledalu uvijek je virtualna, dok je obrnuta slika realna i može se projicirati na ekran.<ref name=Geoptics/> ==== Refrakcija ==== {{Glavni|Refrakcija}} [[Datoteka:Snells law-bs.svg|mini|300px|Ilustracija Snellovog zakona za slučaj n₁ < n₂, kao što je pri prijelazu iz zraka u vodu]] Refrakcija (prelamanje svjetlosti) dešava se kad se svjetlost kreće kroz područje u prostoru koje ima promjenjiv indeks prelamanja; ovaj princip važi za leće i sabiranje svjetlosti u fokus. Najjednostavniji slučaj refrakcije dešava se kad postoji [[granična površina (hemija)|granična površina]] između izotropne sredine s indeksom prelamanja <math>n_1</math> i druge sredine s indeksom prelamanja <math>n_2</math>. U ovakvim situacijama [[Snellov zakon]] opisuje rezultirajuće skretanje svjetlosne zrake: :<math>n_1\sin\theta_1 = n_2\sin\theta_2,</math> gdje su <math>\theta_1</math> i <math>\theta_2</math> uglovi između normale (na graničnu površinu) i upadnih i prelomljenih talasa (tim redom).<ref name=Geoptics/> Indeks prelamanja neke sredine povezan je sa brzinom svjetlosti ({{math|''v''}}) u toj sredini na sljedeći način: :<math>n=c/v,</math> gdje je {{math|''c''}} [[brzina svjetlosti]] u [[vakuum]]u. Snellov zakon može se koristiti za predviđanje skretanja svjetlosnih zraka pri njihovom prolasku kroz linearnu sredinu sve dok su indeksi prelamanja i geometrija te sredine poznati. Naprimjer, širenje svjetlosti kroz prizmu rezultira skretanjem svjetlosne zrake u zavisnosti od oblika i orijentacije te prizme. Kod većine materijala indeks prelamanja varira u zavisnosti od frekvencije svjetlosti. Uzevši ovo u obzir, Snellov zakon može se koristiti da se predvidi kako će prizma raspršiti svjetlost u spektar. Otkriće ove pojave kad svjetlost prolazi kroz prizmu pripisuje se Isaacu Newtonu.<ref name=Geoptics/> Neke sredine imaju indeks prelamanja koji se postepeno mijenja s pozicijom, pa su stoga svjetlosne zrake u ovim sredinama zakrivljene. Ovaj efekt odgovoran je za viđenje [[miraž]]a u vrućim danima: promjena u indeksu prelamanja zraka s visinom uzrokuje prelamanje svjetlosnih zraka, stvarajući ogledalnu refleksiju u daljini (kao na površini bazena s vodom). Optički materijali s promjenjivim indeksom prelamanja zovu se GRIN-materijali ({{en|gradient-index materials}}). Takvi materijali koriste se u [[gradijentna optika|gradijentnoj optici]].<ref>{{cite book |first=E. W. |last=Marchand |title=Gradient Index Optics |url=https://archive.org/details/gradientindexopt0000marc |location=New York |publisher=Academic Press |year=1978}}</ref> Za svjetlosne zrake koje se kreću iz materijala s visokim u materijal s niskim indeksom prelamanja Snellov zakon predviđa da <math>\theta_2</math> ne postoji kad je <math>\theta_1</math> velik. U ovom slučaju ne dešava se nikakav prijenos; sva svjetlost biva reflektirana. Ova pojava zove se [[potpuna unutrašnja refleksija]] i ona omogućuje tehnologiju [[optičko vlakno|optičkih vlakana]]. Kako se svjetlost kreće optičkim vlaknom, dolazi do potpune unutrašnje refleksije, zahvaljujući čemu nema gubitka ni najmanje njene količine cijelom dužinom kabela.<ref name=Geoptics/> ===== Leće ===== {{Glavni|Leća (optika)}} [[Datoteka:Lens3b-bs.svg|360px|mini|Dijagram praćenja zrake za sabirnu leću]] Naprava koja proizvodi sabiranje ili rasipanje svjetlosnih zraka usljed refrakcije poznata je kao ''leća'' ili ''sočivo''. Leće karakterizira njihova [[žarišna dužina]]: sabirna leća ima pozitivnu žarišnu dužinu, a rasipna negativnu. Manja žarišna dužina ukazuje na to da leća ima jači sabirni ili rasipni efekt. Žarišna dužina obične leće na zraku određuje se [[lećarova jednačina|lećarovom jednačinom]].<ref name=hecht>{{cite book|author=E. Hecht|year=1987|title=Optics|url=https://archive.org/details/optics0000hech|edition=2.|publisher=Addison Wesley|isbn=0-201-11609-X}} Poglavlja 5 i 6.</ref> Praćenje zrake može se koristiti da se pokaže kako leća formira sliku. Za [[tanka leća|tanku leću]] na zraku lokacija slike određuje se jednostavnom jednačinom :<math>\frac{1}{S_1} + \frac{1}{S_2} = \frac{1}{f},</math> gdje je <math>S_1</math> udaljenost objekta od leće, <math>S_2</math> udaljenost od leće do slike, a <math>f</math> žarišna dužina leće. Prema pravilima za označavanje predznacima korištenim ovdje, udaljenosti objekta i slike pozitivne su ako su objekt i slika na suprotnim stranama leće.<ref name=hecht/> [[Datoteka:Lens1-bs.svg|360px|mini]] Sabirna leća sakuplja dolazeće paralelne zrake u tačku koja je od leće udaljena jednu žarišnu dužinu sa suprotne strane leće. Ovo se naziva stražnjom [[Fokus|žarišnom tačkom]] leće. Zrake od objekta na određenoj udaljenosti sabiraju se na rastojanju većem od žarišne dužine; što je objekt bliže leći, to je slika dalje od nje. Kod rasipnih leća dolazeće paralelne zrake rasijavaju se nakon prolaska kroz leću na takav način da izgleda kao da su potekle iz tačke koja je jednu žarišnu dužinu ispred leće. Ovo je prednja žarišna tačka leće. Zrake od objekta na određenoj udaljenosti povezane su s virtualnom slikom koja je bliže leći nego žarišna tačka i na istoj strani leće kao i objekt. Što je objekt bliže leći, to joj je bliže i virtualna slika. Kao i kod ogledala, uspravne slike koje proizvede jedna leća virtualne su, dok su obrnute slike realne.<ref name=Geoptics/> Leće su podložne [[optička aberacija|aberacijama]], koje izobličuju slike. ''Monohromatske aberacije'' dešavaju se zato što geometrija leće ne usmjerava savršeno zrake od svake tačke objekta do pojedine tačke na slici, dok do [[hromatske aberacije|hromatskih aberacija]] dolazi zbog toga što se indeks prelamanja leće mijenja s talasnom dužinom svjetlosti.<ref name=Geoptics/> [[Datoteka:Thin lens images.svg|mini|none|450px|Slike crnih slova u tankoj ispupčenoj leći žarišne dužine ''f'' prikazane su crvenom bojom. Odabrane zrake prikazane su za slova '''E''', '''I''' i '''K''' plavom, zelenom i narančastom bojom (tim redom). Uočite da '''E''' (na udaljenosti 2''f'') ima realnu i obrnutu sliku jednake veličine, '''I''' (na udaljenosti ''f'') ima sliku u beskonačnosti, a '''K''' (na udaljenosti ''f''/2) ima dvostruko veću, virtualnu i uspravnu sliku.]] === Talasna optika === {{Glavni|Talasna optika}} U talasnoj ili fizikalnoj optici za svjetlost se smatra da se širi kao [[talas]]. Ovaj model predviđa pojave kao što su [[Interferencija talasa|interferencija]] i [[difrakcija]], koje nisu objašnjene u geometrijskoj optici. Brzina svjetlosnih talasa u [[zrak]]u iznosi približno 3×10⁸&nbsp;m/s (tačno 299.792,458&nbsp;m/s u vakuumu). [[Talasna dužina]] vidljivih svjetlosnih talasa varira između 400 i 700&nbsp;nm, ali naziv "svjetlost" često se primjenjuje i na [[infracrveno zračenje|infracrveno]] (0,7–300&nbsp;μm) i [[ultraljubičasto zračenje]] (10–400&nbsp;nm). Talasni model može se upotrijebiti za predviđanja o tome kako će se optički sistem ponašati bez zahtijevanja objašnjenja šta je "talasanje" u kojoj sredini. Do sredine 19. stoljeća većina fizičara vjerovala je u "eteričnu" sredinu u kojoj se svjetlost širi.<ref>M. V. Klein, T. E. Furtak, ''Optics'', "John Wiley & Sons", New York City, 1986; {{ISBN|0-471-87297-0}}.</ref> Postojanje elektromagnetnih talasa predviđeno je 1865. Maxwellovim jednačinama. Ovi talasi šire se brzinom svjetlosti i imaju promjenjivo električno i magnetno polje, koja su ortogonalna jedno na drugo i također se kreću u smjeru širenja talasa.<ref>{{cite journal|last=Maxwell|first=James Clerk|authorlink=James Clerk Maxwell|title=A dynamical theory of the electromagnetic field|url=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/19/A_Dynamical_Theory_of_the_Electromagnetic_Field.pdf|doi=10.1098/rstl.1865.0008|format=PDF|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London|volume=155|page=499|year=1865}} Ovaj članak prati Maxwellovu prezentaciju Kraljevskom društvu od 8. decembra 1864. Također pogledajte ''[[Dinamička teorija elektromagnetnog polja|Dinamičku teoriju elektromagnetnog polja]]''.</ref> Svjetlosni talasi danas se općenito tretiraju kao elektromagnetni talasi osim kad u razmatranje moraju biti uzeti [[Optika#Moderna optika|kvantnomehanički efekti]]. ==== Modeliranje i dizajn optičkih sistema pomoću talasne optike ==== Mnoge pojednostavljene aproksimacije dostupne su za analiziranje i dizajniranje optičkih sistema. Većina njih koristi jednu [[Skalar (fizika)|skalarnu]] veličinu da predstavi električno polje svjetlosnog talasa umjesto modela s [[Euklidov vektor|vektorom]] s ortogonalnim električnim i magnetnim vektorima.<ref name = "Born and Wolf">M. Born, E. Wolf, ''Principle of Optics'', Štamparija Univerziteta Cambridge, [[Cambridge]], 1999; {{ISBN|0-521-64222-1}}.</ref> [[Huygens–Fresnelov princip|Huygens–Fresnelova]] jednačina jedan je takav model. Nju je empirijski izveo Fresnel 1815. na osnovu Huygensove pretpostavke da svaka tačka na [[talasni front|talasnom frontu]] generira sekundarni sferni talasni front, što je Fresnel kombinirao s principom [[princip superpozicije|superpozicije]] talasa. [[Kirchhoffova formula za difrakciju|Kirchhoffova jednačina za difrakciju]], koja se izvodi pomoću Maxwellovih jednačina, postavlja Huygens-Fresnelovu jednačinu na čvršće fizičke osnove. Primjeri primjene Huygens–Fresnelovog principa mogu se naći u odjeljcima o [[difrakcija|difrakciji]] i [[Fraunhoferova difrakcija (matematika)|Fraunhoferovoj difrakciji]]. Složeniji modeli, uključujući modeliranje i električnih i magnetnih polja svjetlosnog talasa, potrebni su kad se radi o detaljnijoj interakciji svjetlosti s materijalima gdje ta interakcija zavisi od njihovih električnih i magnetnih svojstava. Naprimjer, svjetlosni talas ponaša se na jedan način u interakciji s metalnim površinama, a sasvim drugačije u interakciji sa dielektričnim materijalom. Za modeliranje polarizirane svjetlosti također se mora koristiti vektorski model. Tehnike [[Računarska simulacija|numeričkog modeliranja]] kao što su [[metoda finitnog elementa]], [[metoda graničnog elementa]] i [[metoda matrice transmisijskih linija]] mogu se koristiti za modeliranje širenja svjetlosti u sistemima koji se ne mogu riješiti analitički. Takvi modeli računski su zahtjevni i obično se koriste jedino za rješavanje malih problema koji zahtijevaju preciznost veću od one koja se može postići analitičkim rješenjima.<ref>{{cite book|author=J. Goodman|year=2005|title=Introduction to Fourier Optics|edition=3. |publisher=Roberts & Co Publishers|isbn=0-9747077-2-4|url= https://books.google.com/?id=ow5xs_Rtt9AC&printsec=frontcover}}</ref> Svi rezultati iz geometrijske optike mogu se dobiti pomoću tehnika [[Fourierova optika|Fourierove optike]], koja primjenjuje mnoge od istih matematičkih i analitičkih tehnika korištenih u [[akustično inženjerstvo|akustičnom inženjerstvu]] i [[obrada signala|obradi signala]]. [[Gaußov snop|Širenje Gaußovog snopa]] jednostavni je paraksijalni talasnooptički model za širenje koherentnog zračenja kao što su laserski snopovi. Ova tehnika djelomično je odgovorna za difrakciju, omogućujući prezicne kalkulacije stepena kojim se laserski snop širi sa daljinom i minimalnu veličinu do koje se ovaj snop može sabrati u žarište. Širenje Gaußovog snopa tako premošćuje prazninu između geometrijske i talasne optike.<ref>{{cite book|author=A. E. Siegman|year=1986|title=Lasers|url=https://archive.org/details/lasers0000sieg|publisher=University Science Books|isbn=0-935702-11-3}} 16. poglavlje</ref> ==== Superpozicija i interferencija ==== {{Glavni|Princip superpozicije|Interferencija talasa}} U odsustvu [[nelinearna optika|nelinearnih]] efekata [[princip superpozicije]] može se koristiti za predviđanje oblika uzajamno djelujućih talasa pomoću jednostavnog dodavanja njihovih faza.<ref name=interference/> Ova interakcija talasa kojom se proizvodi neki uzorak općenito se naziva "interferencija" i može rezultirati raznovrsnim ishodima. Ako su dva talasa iste talasne dužine i frekvencije ''u [[faza (talasi)|fazi]]'', onda su i njihovi vrhovi i njihove udoline poravnani u jednoj liniji. Ovo rezultira konstruktivnom interferencijom i povećanjem u amplitudi talasa, što je kod svjetlosti povezano s osvjetljavanjem oblika talasa na toj lokaciji. Alternativno, ako su dva talasa iste talasne dužine i frekvencije van faze, onda će vrhovi talasa biti poravnani u jednoj liniji s njihovim udolinama i obrnuto. Ovo rezultira destruktivnom interferencijom i smanjenjem u amplitudi talasa, što je kod svjetlosti povezano sa zatamnjenjem oblika talasa na toj lokaciji. Ispod je data ilustracija ovog efekta.<ref name=interference>{{cite book|title=University Physics 8e|author=H. D. Young|publisher=Addison-Wesley|year=1992|isbn=0-201-52981-5}} 37. poglavlje</ref> {| |- |'''Kombinirani<br>oblik talasa''' |colspan="2" rowspan="3"|[[Datoteka:Interference of two waves.svg]] |- |'''Talas 1''' |- |'''Talas 2''' |- |<br> |'''Dva talasa u fazi''' |'''Dva talasa van<br>faze za 180°''' |} [[Datoteka:Dieselrainbow.jpg|mini|desno|300px|Kad se prolije ulje ili gorivo, formiraju se raznobojni uzorci usljed interferencije tankih slojeva.]] Budući da [[Huygens–Fresnelov princip]] tvrdi da je svaka tačka talasnog fronta povezana s nastankom novog talasa, moguće je da talasni front interferira sa samim sobom konstruktivno ili destruktivno na različitim lokacijama proizvodeći svijetle i tamne šare u pravilnim i predvidljivim uzorcima.<ref name=interference/> [[Interferometrija]] je nauka koja se bavi mjerenjem ovih uzoraka, obično kao sredstvo za precizno određivanje udaljenosti ili [[Ugaona rezolucija|ugaonih rezolucija]].<ref name=interferometry>{{cite book|author=P. Hariharan|title=Optical Interferometry|edition=2|publisher=Academic Press|place=[[San Diego]]|year=2003|url=http://www.astro.lsa.umich.edu/~monnier/Publications/ROP2003_final.pdf|isbn=0-12-325220-2}}</ref> [[Michelsonov interferometar]] bio je poznati instrument koji je koristio efekte interferencije da precizno izmjeri brzinu svjetlosti.<ref>{{cite book|author=E. R. Hoover|title=Cradle of Greatness: National and World Achievements of Ohio's Western Reserve|place=[[Cleveland]]|publisher=Shaker Savings Association|year=1977}}</ref> Pojava [[Optika tankih slojeva|tankih slojeva i prevlaka]] direktno je pogođena efektima interferencije. [[Antireflektivna prevlaka|Antireflektivne prevlake]] koriste destruktivnu interferenciju da smanje reflektivnost površina na koje se primjenjuju i mogu se upotrijebiti da se minimiziraju blještanje i neželjene refleksije. Najjednostavniji slučaj jest sloj čija je debljina jednaka četvrtini talasne dužine upadne svjetlosti. Talas reflektiran od vrha sloja i talas reflektiran od granične površine sloja/materijala nalaze se tačno 180° van faze, uzrokujući destruktivnu interferenciju. Ovi su talasi van faze za tačno i jedino jednu talasnu dužinu, koja obično biva odabrana tako da bude blizu centra vidljivog spektra (oko 550&nbsp;nm). Složeniji dizajni koji koriste višestruke slojeve mogu postići nisku reflektivnost na širokom pojasu ili ekstremno nisku reflektivnost na jednoj talasnoj dužini. Konstruktivna interferencija u tankim slojevima može proizvesti snažnu refleksiju svjetlosti u rasponu talasnih dužina, koji može biti uzak ili širok, u zavisnosti od dizajna prevlake. Ovi slojevi koriste se za proizvodnju [[dielektrično ogledalo|dielektričnih ogledala]], [[filter za interferenciju|filtera za interferenciju]], [[vruće ogledalo|vrućih ogledala]] i filtera za razdvajanje boja u kamerama za [[televizija u boji|televiziju u boji]]. Ovaj efekt interferencije također stvara uzorke duginih boja viđene u mrljama od ulja ili nafte.<ref name=interference/> ==== Difrakcija i optička rezolucija ==== {{Glavni|Difrakcija|Optička rezolucija}} [[Datoteka:Double slit diffraction.svg|300px|desno|mini|Difrakcija na dva procjepa na međusobnom rastojanju <math>d</math>. Svijetle šare nastaju uzduž linija gdje se crne linije sijeku s crnim linijama i bijele sa bijelima. Ove šare odvojene su uglom <math>\theta</math> i označene su kao red <math>n</math>.]] Difrakcija je proces pri kojem se svjetlosna interferencija najčešće posmatra. Ovaj efekt prvi je opisao [[Francesco Maria Grimaldi]] 1665. On je osmislio i sam termin prema [[latinski jezik|latinskom]] glagolu ''diffringere'' ("raspasti se na dijelove").<ref>{{cite book|title=Memoires pour l'histoire des sciences et des beaux arts|author=J. L. Aubert|publisher=Impr. de S. A. S.; Chez E. Ganeau|place=[[Pariz]]|year=1760|page=149|url=https://books.google.com/?id=3OgDAAAAMAAJ&pg=PP151}}</ref><ref>{{cite book|title=A Treatise on Optics|author=D. Brewster|year=1831|publisher=Longman, Rees, Orme, Brown i Green i John Taylor|place=[[London]]|page = 95|url = https://books.google.com/?id=opYAAAAAMAAJ&pg=RA1-PA95}}</ref> Kasnije u tom stoljeću Robert Hooke i Isaac Newton također su opisali pojavu danas poznatu kao difrakcija u [[Newtonovi prstenovi|Newtonovim prstenovima]],<ref>{{cite book|author=R. Hooke|title=Micrographia: or, Some physiological descriptions of minute bodies made by magnifying glasses|url=https://archive.org/details/b30326370|place=London|publisher=J. Martyn i J. Allestry|year=1665|isbn=0-486-49564-7}}</ref> dok je [[James Gregory (matematičar)|James Gregory]] zabilježio svoja zapažanja o difrakcijskim uzorcima na ptičijim perima.<ref>{{cite journal|author=H. W. Turnbull|title=Early Scottish Relations with the Royal Society: I. James Gregory, F. R. S. (1638–1675)|journal = Notes and Records of the Royal Society of London|year=1940–1941|volume=3|page=22|doi=10.1098/rsnr.1940.0003|jstor = 531136}}</ref> Prvi talasnooptički model difrakcije koji se oslanjao na [[Huygens–Fresnelov princip]] razvio je 1803. [[Thomas Young]] u [[Youngov interferencijski eksperiment|svojim interferencijskim eksperimentima]] s interferencijskim shemama dobijenim na dvama uskim otvorima na malom međusobnom rastojanju. Young je pokazao da se njegovi rezultati mogu objasniti jedino ako se ovi uski otvori ponašaju kao dva jedinstvena izvora talasa, a ne kao izvori čestica.<ref>{{cite book|author=T. Rothman|authorlink=Tony Rothman|title=Everything's Relative and Other Fables in Science and Technology|publisher=Wiley|place=[[New Jersey]]|year=2003|isbn=0-471-20257-6|url-access=registration|url=https://archive.org/details/everythingsrelat0000roth}}</ref> Godine 1815. i 1818. Augustin-Jean Fresnel čvrsto je matematički objasnio kako interferencija talasa može biti odgovorna za difrakciju.<ref name=hecht/> Najjednostavniji fizički modeli difrakcije koriste jednačine koje opisuju ugaono odvajanje svijetlih i tamnih šara zbog svjetlosti specifične talasne dužine (λ). Općenito, jednačina ima oblik :<math>m \lambda = d \sin \theta,</math> gdje je <math>d</math> razdvajanje između izvora dvaju talasnih frontova (u slučaju Youngovih eksperimenata to su bila dva uska otvora), <math>\theta</math> je ugaono razdvajanje između centralne šare i šare <math>m</math>-tog reda, gdje je centralni maksimum <math>m = 0</math>.<ref name=diffraction>{{cite book|title=University Physics 8e|author=H. D. Young|publisher=Addison-Wesley|year=1992|isbn=0-201-52981-5}} 38. poglavlje</ref> Ova jednačina malo je modificirana kako bi uzela u obzir razne situacije, kao što su difrakcija kroz jedan otvor, difrakcija kroz više otvora ili difrakcija kroz [[difrakcijska rešetka|difrakcijsku rešetku]] koja sadrži velik broj otvora na jednakim razmacima.<ref name=diffraction/> Kompliciraniji modeli difrakcije zahtijevaju rad s matematikom [[Fresnelova difrakcija|Fresnelove]] ili [[Fraunhoferova difrakcija|Fraunhoferove difrakcije]].<ref name=phyoptics>{{cite book|author=R. S. Longhurst|title=Geometrical and Physical Optics, 2. izdanje|year=1968|publisher=Longmans|location=London}}</ref> [[Rendgenska difrakcija]] iskorištava činjenicu da atomi u [[kristal]]u imaju jednak razmak na rastojanjima koja su u redu 1 [[ongstrem]]a. Da bi se vidjele difrakcijske sheme, rendgenske zrake s talasnim dužinama sličnim tom rastojanju puštaju se da prođu kroz kristal. Budući da su kristali trodimenzionalni objekti, a ne dvodimenzionalne rešetke, povezane difrakcijske sheme variraju u dva smjera u skladu sa [[Braggova refleksija|Braggovom refleksijom]], pri čemu se povezane svijetle tačke pojavljuju u [[Difrakcijska topografija|jedinstvenim shemama]], a <math>d</math> je dvaput veće od razmaka između atoma.<ref name=diffraction/> Difrakcijski efekti ograničavaju sposobnost optičkog detektora da [[Optička rezolucija|optički razloži]] odvojene izvore svjetlosti. Općenito, svjetlost koja prolazi kroz [[otvor blende]] (aperturu) imat će difrakciju i najbolje slike koje se mogu proizvesti (kao što je opisano u [[Difrakcijski ograničen sistem|difrakcijski ograničenoj optici]]) pojavljuju se kao centralna tačka sa svijetlim prstenovima oko sebe, odvojena tamnim prazninama; ova shema poznata je kao Airyjeva shema, a centralna svijetla tačka kao [[Airyjev disk]].<ref name=hecht/> Veličina takvog diska određuje se pomoću formule :<math> \sin \theta = 1,22 \frac{\lambda}{D},</math> gdje je ''θ'' ugaona rezolucija, ''λ'' talasna dužina svjetlosti, a ''D'' [[prečnik]] otvora blende. Ako je ugaono razdvajanje dviju tačaka značajno manje od ugaonog poluprečnika Airyjevog diska, onda se te dvije tačke ne mogu razlikovati na slici, ali ako je njihovo ugaono razdvajanje mnogo veće, formiraju se jasne slike ovih dviju tačaka i one se stoga mogu razdijeliti. [[John William Strutt Rayleigh|Rayleigh]] je definirao donekle proizvoljni [[Ugaona rezolucija#Objašnjenje|"Rayleighov kriterij"]] da se za dvije tačke čije je ugaono razdvajanje jednako poluprečniku Airyjevog diska (mjereno do prve nule, tj. do prvog mjesta gdje se ne vidi nikakva svjetlost) može smatrati da su razdijeljene. Može se vidjeti da je rezolucija kvalitetnija što je veći prečnik leće ili otvora blende.<ref name=diffraction/> [[Astronomski interferometar|Interferometrija]], sa svojom sposobnošću da oponaša ekstremno velike large aperture baseline, omogućuje najveću moguću ugaonu rezoluciju.<ref name=interferometry/> Kod astronomskog slikanja atmosfera sprečava postizanje optimalne rezolucije u vidljivom spektru usljed atmosferskog [[rasijanje|rasijanja]] i raspršivanja (disperzije) koji uzrokuju da zvijezde [[Svjetlucanje (astronomija)|svjetlucaju]]. Astronomi za ovaj efekt koriste termin kvalitet [[astronomska vidljivost|astronomske vidljivosti]]. Tehnike poznate kao [[adaptivna optika]] korištene su da se eliminira atmosfersko kvarenje slika i postignu rezultati koji se približavaju difrakcijskom ograničenju.<ref>{{cite web |url= http://www.mrao.cam.ac.uk/telescopes/coast/theses/rnt/ |title= Lucky Exposures: Diffraction limited astronomical imaging through the atmosphere |author= Robert Nigel Tubbs |accessdate=27. 6. 2016 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20081005013157/http://www.mrao.cam.ac.uk/telescopes/coast/theses/rnt/ |archivedate=5. 10. 2008 |url-status= dead }}</ref> ==== Raspršivanje i rasijanje ==== {{Glavni|Raspršivanje (optika)|Rasijanje}} [[Datoteka:Light dispersion conceptual waves.gif|mini|desno|Konceptualna animacija raspršivanja svjetlosti kroz prizmu. Svjetlost visoke frekvencije (plava) najviše je zakrivljena, a svjetlost niske frekvencije (crvena) najmanje.]] Refraktivni procesi odvijaju se u granicama talasne optike, gdje je talasna dužina svjetlosti slična ostalim rastojanjima, kao jedan vid rasijanja. Najjednostavniji tip rasijanja jest [[Thomsonovo rasijanje]], koje se dešava kad se elektromagnetni talasi zakrive usljed djelovanja pojedinih čestica. U granicama Thomsonovog rasijanja, u kojem je talasna priroda svjetlosti očita, svjetlost se raspršuje nezavisno od frekvencije, za razliku od [[Comptonovo rasijanje|Comptonovog rasijanja]], koje je zavisno od frekvencije i strogo kvantnomehanički proces, a uključuje čestičnu prirodu svjetlosti. U statističkom smislu, elastično rasijanje svjetlosti djelovanjem brojnih čestica mnogo manjih od talasne dužine svjetlosti jest proces poznat kao [[Rayleighovo rasijanje]], dok je sličan proces rasijanja djelovanje čestica koje su slične talasnoj dužini ili veće od nje poznat kao [[Mieovo rasijanje]], čiji je najčešće primijećen rezultat [[Tyndallov efekt]]. Manja količina rasijanja svjetlosti od atoma ili molekula može proći kroz [[Ramanovo rasijanje]], u kojem se frekvencija mijenja usljed uzbuđenosti atoma i molekula. [[Brillouinovo rasijanje]] dešava se kad se frekvencija svjetlosti mijenja zbog lokalnih promjena u vremenu i kretanju gustih materijala.<ref>{{cite book|author1=C. F. Bohren |author2=D. R. Huffman |lastauthoramp=yes |title=Absorption and Scattering of Light by Small Particles|url=https://archive.org/details/absorptionscatte0000bohr |publisher=Wiley|year=1983|isbn=0-471-29340-7}}</ref> Do raspršivanje (disperzije) dolazi kad različite frekvencije svjetlosti imaju različite [[fazna brzina|fazne brzine]], bilo zbog svojstava materijala (''materijalno raspršivanje''), bilo zbog geometrije [[svjetlovod]]a (''svjetlovodno raspršivanje''). Najpoznatiji oblik raspršivanja jest smanjenje indeksa prelamanja s povećanjem talasne dužine, koje je vidljivo kod većine prozirnih materijala. Ovo se naziva "normalnim raspršivanjem". Dešava se u svim [[dielektrik|dielektričnim materijalima]] u rasponima talasnih dužina pri kojima materijal ne upija svjetlost.<ref name=J286>{{cite book|author=J. D. Jackson|title=Classical Electrodynamics|edition=2.|publisher=Wiley|year=1975|isbn=0-471-43132-X|page=[https://archive.org/details/classicalelectro00jack_0/page/286 286]|url=https://archive.org/details/classicalelectro00jack_0/page/286}}</ref> U rasponima talasnih dužina pri kojima sredina ima značajno upijanje svjetlosti indeks prelamanja može porasti s talasnom dužinom. Ovo se naziva "anomalnim raspršivanjem".<ref name=Geoptics/><ref name=J286/> Razdvajanje boja pomoću prizme primjer je normalnog raspršivanja. Na površinama prizme Snellov zakon predviđa da će upadna svjetlost pod uglom ''θ'' na normalu biti prelomljena pod uglom arcsin(sin (θ)/''n''). Prema tome, plava svjetlost, koja ima veći indeks prelamanja, zakrivljuje se više od crvene svjetlosti, što rezultira dobro poznatim uzorkom [[duga|duginih boja]].<ref name=Geoptics/> [[Datoteka:Wave group.gif|frame|Raspršivanje: dvije sinusoide koje se šire različitim brzinama tvore pokretnu shemu interferencije. Crvena tačka kreće se [[fazna brzina|faznom brzinom]], a zelene tačke kreću se [[grupna brzina|grupnom brzinom]]. U ovom slučaju fazna brzina dvostruko je veća od grupne. Crvena tačka prestiže dvije zelene kad se kreće slijeva nadesno na ovoj slici. Ustvari, pojedinačni talasi (koji se kreću faznom brzinom) bježe od jata talasa (koje se kreće grupnom brzinom).]] Materijalno raspršivanje često je karakterizirano [[Abbeov broj|Abbeovim brojem]], koji daje jednostavnu mjeru raspršivanja zasnovanu na indeksu prelamanja pri trima specifičnim talasnim dužinama. Svjetlovodno raspršivanje zavisi od [[konstanta širenja|konstante širenja]].<ref name=hecht/> Obje vrste raspršivanja uzrokuju promjene u grupnim karakteristikama talasa, tj. onim karakteristikama jata talasa koje se mijenjaju pri istoj frekvenciji kao amplituda elektromagnetnog talasa. "Grupnobrzinsko raspršivanje" manifestira se kao širenje signalne "omotnice" zračenja i može se kvantificirati pomoću parametra kašnjenja grupnog raspršivanja: :<math>D = \frac{1}{v_g^2} \frac{dv_g}{d\lambda},</math> gdje je <math>v_g</math> [[grupna brzina]].<ref name=optnet>{{cite book|author1=R. Ramaswami |author2=K. N. Sivarajan |title=Optical Networks: A Practical Perspective |url=https://books.google.com/books?id=WpByp4Ip0z8C&printsec=frontcover |isbn=0-12-374092-4 |publisher=Academic Press |location=London |year=1998}}</ref> Za jednoličnu sredinu grupna brzina jest :<math>v_g = c \left( n - \lambda \frac{dn}{d\lambda} \right)^{-1},</math> gdje je ''n'' indeks prelamanja, a ''c'' brzina svjetlosti u vakuumu.<ref>Brillouin, Léon, ''Wave Propagation and Group Velocity'', "Academic Press Inc.", New York City, 1960.</ref> Ovo daje jednostavniji oblik parametra kašnjenja raspršivanja: :<math>D = - \frac{\lambda}{c} \, \frac{d^2 n}{d \lambda^2}.</math> Ako je ''D'' manje od nule, kaže se da sredina ima ''pozitivno'' ili normalno raspršivanje. Ako je ''D'' veće od nule, sredina ima ''negativno raspršivanje''. Ako se svjetlosni puls kreće kroz sredinu s normalnim raspršivanjem, rezultat je da komponente s višom frekvencijom usporavaju više nego komponente s nižom frekvencijom. Puls stoga postaje ''pozitivno frekvencijski moduliran'' i frekvencija mu se povisuje s protokom vremena. Ovo uzrokuje da se spektar koji izlazi iz prizme pojavljuje u takvom stanju da je crvena svjetlost najmanje, a plava/ljubičasta svjetlost najviše prelomljena. Obrnuto, ako se puls kreće kroz sredinu s anomalnim (negativnim) raspršivanjem, komponente s višom frekvencijom kreću se brže od onih s nižom frekvencijom, pa puls postaje ''negativno frekvencijski moduliran'' i frekvencija mu se snižava s protokom vremena.<ref>{{cite book|author1=M. Born |author2=E. Wolf |lastauthoramp=yes |authorlink = Max Born|title=Principle of Optics|publisher= Štamparija Univerziteta Cambridge |year=1999|location=[[Cambridge]]|pages=14–24|isbn=0-521-64222-1}}</ref> Rezultat grupnobrzinskog raspršivanja, bio negativan ili pozitivan, jest konačno vremensko širenje pulsa. Ovo čini upravljanje raspršivanjem izuzetno važnim u optičkim komunikacijskim sistemima zasnovanim na optičkim vlaknima s obzirom na to da, ako je raspršivanje preveliko, grupa pulsova koji nose informaciju raširit će se s protokom vremena i spojiti, što izvlačenje signala čini nemogućim.<ref name=optnet/> ==== Polarizacija ==== {{Glavni|Polarizacija (talasi)}} Polarizacija je opće svojstvo talasa koje opisuje orijentaciju njihovih oscilacija. Kod [[transverzalni talas|transverzalnih talasa]], kakvi su mnogi elektromagnetni, opisuje orijentaciju oscilacija u ravni okomitoj na smjer kretanja talasa. Oscilacije mogu biti orijentirane u jednom smjeru ([[linearna polarizacija]]) ili se smjer oscilacija može rotirati dok se talas kreće ([[Kružna polarizacija|kružna]] ili [[eliptična polarizacija]]). Kružno polarizirani talasi mogu rotirati udesno ili ulijevo u smjeru kretanja, a to koja je od ove dvije rotacije prisutna u talasu zove se talasna [[Polarimetrija|hiralnost]].<ref name=light>{{cite book|title=University Physics 8e|author=H. D. Young|publisher=Addison-Wesley|year=1992|isbn=0-201-52981-5}} 34. poglavlje</ref> Tipičan način za razmatranje polarizacije jest praćenje orijentacije [[Euklidov vektor|vektora]] električnog polja za vrijeme kretanja elektromagnetnog talasa. Vektor električnog polja ravnog talasa može se proizvoljno podijeliti na dvije okomite komponente označene ''x'' i ''y'' (dok '''z''' označuje smjer kretanja). Oblik koji vektor električnog polja iscrtava u ravni x-y jest [[Lissajousova kriva|Lissajousova slika]] koja opisuje ''stanje polarizacije''.<ref name=hecht/> Sljedeće slike pokazuju neke primjere evolucije vektora električnog polja (plava boja), s protokom vremena (okomite ose), u određenoj tački u prostoru, uzduž njegovih komponenti ''x'' i ''y'' (crvena/lijevo i zelena/desno) i putanju koju vektor iscrtava u ravni (purpurna): ista evolucija desila bi se kad bi se električno polje posmatralo u određenom vremenu dok se tačka kreće u prostoru u smjeru suprotnom od njenog kretanja. <div style="float:left;width:170px"> [[Datoteka:Polarisation (Linear).svg|center|Dijagram linearne polarizacije]] <center>''Linearna polarizacija''</center> </div> <div style="float:left;width:170px"> [[Datoteka:Polarisation (Circular).svg|center|Dijagram kružne polarizacije]] <center>''Kružna polarizacija''</center> </div> <div style="float:left;width:170px"> [[Datoteka:Polarisation (Elliptical).svg|center|Dijagram eliptične polarizacije]] <center>''Eliptična polarizacija''</center> </div> {{Raščistiti}} Na slici lijevo komponente ''x'' i ''y'' nalaze se u fazi. U ovom slučaju omjer njihovih snaga konstantan je, pa je i smjer električnog vektora (vektorski zbir ovih dviju komponenti) konstantan. Budući da vrh vektora ispisuje jednu liniju u ravni, ovaj specijalni slučaj naziva se [[linearna polarizacija]]. Smjer ove linije zavisi od relativnih amplituda dviju komponenti.<ref name=light/> Na slici u sredini dvije ortogonalne komponente imaju iste amplitude i van faze su 90°. U ovom slučaju jedna komponenta jest nula, a druga ima maksimalnu ili minimalnu amplitudu. Postoje dva moguća odnosa faza koja ispunjavaju ovaj zahtjev: komponenta ''x'' može biti 90° ispred komponente ''y'' ili 90° iza nje. U ovom specijalnom slučaju električni vektor ispisuje kružnicu u ravni, pa se ova polarizacija zove kružna. Smjer rotacije u krugu zavisi od toga koji je od dva odnosa faza prisutan, pa postoje ''kružna polarizacija udesno'' i ''kružna polarizacija ulijevo''.<ref name=hecht/> U svim ostalim slučajevima, kad ove dvije komponente nemaju iste amplitude i/ili njihova fazna razlika nije nula ili broj pomnožen sa 90°, polarizacija se naziva [[eliptična polarizacija|eliptičnom]] zato što električni vektor ispisuje [[elipsa|elipsu]] u ravni (''polarizacijsku elipsu''). Ovo je prikazano na slici desno. Detaljne matematičke kalkulacije polarizacije rade se pomoću [[Jonesov račun|Jonesovog računa]] i karakteriziraju ih [[Stokesovi parametri]].<ref name=hecht/> ===== Mijenjanje polarizacije ===== Sredine koje imaju različite indekse prelamanja za različite etape u polarizaciji nazivaju se ''[[dvolomnost|dvolomnima]]''.<ref name=light/> Dobro poznate manifestacije ovog efekta pojavljuju se u optičkim [[Talasna ploča|talasnim pločama]] (linearne etape) i [[Faradayev efekt|Faradayevoj]] i [[optička rotacija|optičkoj rotaciji]] (kružne etape).<ref name=hecht/> Ako je dužina putanje u dvolomnoj sredini dovoljna, ravni talasi izaći će iz materijala sa značajno drugačijim smjerom kretanja usljed refrakcije. Naprimjer, ovo je slučaj s makroskopskim kristalima [[kalcit]]a, koji gledaocu pružaju dvije različite, ortogonalno polarizirane slike onoga što se gleda kroz njih. Upravo je ovaj efekt omogućio otkriće polarizacije od strane [[Rasmus Bartholin|Rasmusa Bartholina]] 1669. Osim toga, promjena faze, a samim tim i polarizacijskog stanja, obično zavisi od frekvencije, koja, u kombinaciji sa [[dihroizam|dihroizmom]], često stvara svijetle boje i efekte dúge. U [[mineralogija|mineralogiji]], takva svojstva, poznata kao [[pleohroizam]], često se iskorištavaju u svrhu identificiranja minerala pomoću polarizacijskih [[mikroskop]]a. Također, mnoge vrste plastike koje normalno nisu dvolomne postat će takve kad se izlože [[mehanički napon|mehaničkom naponu]], pojavi koja je osnova za [[fotoelastičnost]].<ref name=light/> Nedvolomne metode, za rotiranje linearne polarizacije svjetlosnih snopova, uključuju upotrebu prizmatskih [[polarizacijski rotator|polarizacijskih rotatora]], koji koriste [[Potpuna unutrašnja refleksija|potpunu unutrašnju refleksiju]] u setu prizmi dizajniranih za efikasan kolinearni prijenos.<ref>{{cite book |author=F. J. Duarte |authorlink = F. J. Duarte |title=Tunable Laser Optics |edition= 2. |publisher=CRC |year=2015 |location=New York City |pages=117–120 |isbn=978-1-4822-4529-5 |url=http://www.tunablelaseroptics.com}}</ref> [[Datoteka:Malus law-bs.svg|desno|mini|350px|Polarizator mijenja orijentaciju linearno polarizirane svjetlosti.<br>Na ovoj slici ''θ''₁ – ''θ₀'' = ''θ_i''.]] Sredine koje smanjuju amplitudu izvjesnih etapa polarizacije nazivaju se ''[[dihroizam|dihroičnima]]'', s uređajima koji blokiraju gotovo sve zračenje u jednoj etapi, poznatima kao ''polarizirajući filteri'' ili jednostavno "[[polarizator]]i". Malusov zakon, koji je nazvan po [[Étienne-Louis Malus|Étienne-Louisu Malusu]], kaže da, kad se savršeni polarizator postavi u linearno polariziran svjetlosni snop, jačina svjetlosti (''I'') koja prolazi kroz filter dobije se pomoću formule :<math> I = I_0 \cos^2 \theta_i \quad,</math> gdje je :''I''₀ početna jačina, :a ''θ_i'' ugao između početnog smjera polarizacije svjetlosti i osi polarizatora.<ref name=light/> Za snop nepolarizirane svjetlosti može se smatrati da sadrži uniformnu mješavinu linearnih polarizacija pod svim mogućim uglovima. Budući da prosječna vrijednost <math>\cos^2 \theta</math> jest 1/2, koeficijent prijenosa ima oblik :<math> \frac {I}{I_0} = \frac {1}{2}\quad.</math> U praksi, dio svjetlosti izgubi se u polarizatoru, a stvarni prijenos nepolarizirane svjetlosti bit će nešto niži od ovoga, oko 38% kod polaroidnih tipova polarizatora, ali značajno viši (>49,9%) kod nekih dvolomnih tipova prizmi.<ref name=hecht/> Pored dvolomnosti i dihroizma u proširenim sredinama, efekti polarizacije također se mogu desiti na (reflektivnoj) graničnoj površini između dva materijala različitih indeksa prelamanja. Ovi efekti razmatraju se pomoću [[Fresnelove jednačine|Fresnelovih jednačina]]. Jedan dio talasa se prenosi, dok drugi dio biva reflektiran, a omjer zavisi od upadnog ugla i ugla refrakcije. Na ovaj način u talasnu optiku uvodi se [[Brewsterov ugao]].<ref name=hecht/> Kad se svjetlost reflektira od tankog sloja na neku površinu, interferencija između reflektiranih zraka od površinâ ovog sloja može proizvesti polarizaciju u reflektiranoj i prenesenoj svjetlosti. ===== Prirodna svjetlost ===== [[Datoteka:CircularPolarizer.jpg|desno|mini|400px|Efekti [[Fotografski filter#Polarizator|polarizirajućeg filtera]] na nebu na fotografiji. Slika lijevo snimljena je bez polarizatora. Na slici desno filter je podešen da eliminira izvjesne polarizacije rasijane plave svjetlosti s neba.]] Većina izvora [[elektromagnetno zračenje|elektromagnetnog zračenja]] sadrži velik broj atoma ili molekula koji emitiraju svjetlost. Orijentacija električnih polja koja ovi emiteri proizvode može ne biti u [[Statistička korelacija|korelaciji]] i u tom slučaju za svjetlost se kaže da je ''nepolarizirana''. Ako postoji djelomična korelacija između emitera, svjetlost je ''djelomično polarizirana''. Ako je polarizacija postojana širom spektra izvora, djelomično polarizirana svjetlost može se opisati kao superpozicija potpuno nepolarizirane komponente i potpuno polarizirane. Svjetlost bi onda mogla biti opisana u pogledu [[stepen polarizacije|stepena polarizacije]] i parametara polarizacijske elipse.<ref name=hecht/> Svjetlost reflektirana od sjajnih prozirnih materijala djelomično je ili potpuno polarizirana, osim kad je svjetlost okomita na površinu. Upravo je ovaj efekt omogućio matematičaru Étienne-Louisu Malusu da izvrši mjerenja koja su mu omogućila da razvije prve matematičke modele za polariziranu svjetlost. Polarizacija se dešava kad je svjetlost rasijana u [[Zemljina atmosfera|atmosferi]]. Rasijana svjetlost proizvodi svjetlinu i boju na vedrom [[nebo|nebu]]. Ova djelomična polarizacija rasijane svjetlosti može se iskoristiti upotrebom polarizirajućih filtera da se zatamni nebo na [[Nauka fotografije|fotografijama]]. Optička polarizacija uglavnom je važna u [[hemija|hemiji]] zbog [[kružni dihroizam|kružnog dihroizma]] i optičke rotacije ("''kružne dvolomnosti''"), koju ispoljavaju [[optička rotacija|optički aktivne]] ([[hiralnost (hemija)|hiralne]]) molekule.<ref name=hecht/> == Savremena optika == Obuhvata područja optičke nauke i inženjerstva, koja su postala popularna u 20. stoljeću. Ova područja optičke nauke obično se odnose na elektromagnetna ili kvantna svojstva svjetlosti, ali uključuju i druge teme. Glavna podoblast savremene optike, [[kvantna optika]], bavi se kvantnomehaničkim svojstvima svjetlosti. Ona nije samo teoretska; neki moderni uređaji, kao što su laseri, imaju princip rada koji zavisi od kvantne mehanike. Detektori svjetlosti, kao što su [[fotomultiplikator]]i i [[elektromultiplikator]]i, reagiraju na pojedinačne fotone. Elektroničke [[fotomatrica|fotomatrice]], poput [[CCD-senzor]]a, ispoljavaju [[statički šum]] koji odgovara statistici pojedinačnih fotonskih događaja. [[Svijetleća dioda|Svijetleće diode]] i [[Solarna ćelija|fotonaponske ćelije]], također, ne mogu se objasniti bez kvantne mehanike. U proučavanju ovih uređaja kvantna optika često se preklapa s [[kvantna elektronika|kvantnom elektronikom]].<ref>[[Daniel Frank Walls|D. F. Walls]], G. J. Milburn, ''Quantum Optics'', "Springer", 1994.</ref> Specijalistička područja optičkih istraživanja uključuju proučavanje toga kako svjetlost međusobno djeluje sa specifičnim materijalima u smislu [[kristalooptika|kristalooptike]] ili [[metamaterijal]]a. Druga istraživanja fokusiraju se na fenomenologiju elektromagnetnih talasa u smislu [[optički vrtlog|singularne]], [[neslikovna optika|neslikovne]], [[nelinearna optika|nelinearne]] i [[statistička optika|statističke optike]], te [[radiometrija|radiometrije]]. Osim toga, [[računarsko inženjerstvo|računarski inženjeri]] zainteresirali su se za [[fotonsko integrirano kolo|integriranu optiku]], [[mašinski vid]] i [[optičko računanje|fotonsko računanje]] kao moguće komponente "sljedeće generacije" računara.<ref>{{cite book|author=Alastair D. McAulay|title=Optical computer architectures: the application of optical concepts to next generation computers|url=https://books.google.com/books?id=RuRRAAAAMAAJ|accessdate=12. 7. 2012|date=16. 1. 1991|publisher=Wiley|isbn=978-0-471-63242-9}}</ref> Danas se nauka koja se bavi samo optičkim pojavama zove optička nauka ili [[optička fizika]] kako bi se razlikovala od primijenjenih optičkih nauka, koje se zajednički nazivaju [[optičko inženjerstvo]]. Među istaknute podoblasti optičkog inženjerstva spadaju [[rasvjeta|osvjetljivačko inženjerstvo]], [[fotonika]] i [[optoelektronika]], s praktičnim primjenama kao što su [[dizajn leća]], [[izrada i testiranje optičkih komponenti]] i [[obrada slike]]. Nekā se od ovih polja preklapaju, s nejasnim granicama između predmetnih termina koji imaju nešto malo drugačije značenje u različitim dijelovima svijeta i različitim granama industrije. Profesionalna zajednica istraživača u nelinearnoj optici razvila se u posljednjih nekoliko decenija zahvaljujući napretku u [[laser|laserskoj tehnologiji]].<ref>{{cite book|title=The principles of nonlinear optics|author=Y. R. Shen|publisher=Wiley-Interscience, New York |year = 1984 |isbn = 0-471-88998-9}} </ref> === Laseri === {{Glavni|Laser}} [[Datoteka:Military laser experiment.jpg|mini|Eksperimenti poput ovog s visokoenergetskim [[laser]]ima dio su istraživanja iz savremene optike.]] Laser je uređaj koji emitira svjetlost (elektromagnetno zračenje) u procesu zvanom ''[[stimulirana emisija]]''. Naziv ''laser'' jest [[akronim]] za ''Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation'' (''Pojačanje svjetlosti pomoću stimulirane emisije zračenja'').<ref>{{cite web|accessdate=15. 5. 2008|url=http://dictionary.reference.com/browse/laser|title=laser|publisher=[[Reference.com]]}}</ref> Laserska svjetlost obično je prostorno [[koherentnost talasa|koherentna]], što znači da se svjetlost emitira u uskom, [[divergencija snopa|niskodivergentnom snopu]] ili se može konvertirati u takav snop pomoću optičkih komponenti kao što su [[leća (optika)|leće]]. Zbog toga što je [[mikrotalas]]ni ekvivalent lasera, ''maser'', razvijen prvi, uređaji koji emitiraju mikrotalase i [[Radiofrekvencija|radiofrekvencije]] obično se nazivaju ''maserima''.<ref>{{cite web |url= http://nobelprize.org/physics/laureates/1964/townes-lecture.pdf |title= Charles H. Townes – Nobel Lecture |publisher= nobelprize.org}}</ref> [[Datoteka:The VLT’s Artificial Star.jpg|mini|lijevo|[[Vrlo veliki teleskop|VLT]]-ova laserski vođena zvijezda<ref>{{cite news|title=The VLT’s Artificial Star|url=http://www.eso.org/public/images/potw1425a/|accessdate=25. 6. 2014|work=ESO Picture of the Week}}</ref>]] Prvi laser demonstrirao je 16. maja 1960. [[Theodore Maiman]] u [[Istraživačke laboratorije Hughes|Istraživačkim laboratorijama Hughes]].<ref>{{cite web|accessdate=15. 5. 2008|url=http://www.press.uchicago.edu/Misc/Chicago/284158_townes.html|title=The first laser|publisher=[[Univerzitet Chicago]]|author=C. H. Townes}}</ref> Kad su tek izumljeni, nazvani su "rješenjem koje traži problem".<ref>{{cite book|title=A Century of Nature: Twenty-One Discoveries that Changed Science and the World|author=C. H. Townes|authorlink=Charles Hard Townes|chapter=The first laser|chapterurl=http://www.press.uchicago.edu/Misc/Chicago/284158_townes.html|editor1=Laura Garwin|editor2=Tim Lincoln|publisher=Štamparija Univerziteta Chicago|year=2003|pages=[https://archive.org/details/centuryofnaturet00garw/page/107 107–12]|isbn=0-226-28413-1|url=https://archive.org/details/centuryofnaturet00garw/page/107}}</ref> Otad su laseri postali industrija vrijedna više milijardi dolara, pronašavši hiljade raznovrsnih primjena. Prva primjena lasera vidljiva u svakodnevnom životu bio je čitač [[barkod]]ova u supermarketima, koji je u upotrebu uveden 1974.<ref>{{cite web |url=http://www.denso-wave.com/en/adcd/fundamental/barcode/index.html |title= What is a bar code? |publisher= denso-wave.com}}</ref> [[LaserDisc]]-plejer, uveden u upotrebu 1978, bio je prvi uspješan potrošački proizvod koji je sadržavao laser, ali je [[Compact disc|CD]]-plejer bio prvi uređaj opremljen laserom koji je postao zaista uobičajen u domovima potrošača, počevši od 1982.<ref name=BBC6950933>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/6950933.stm|title=How the CD was developed |publisher=BBC News|date=17. 8. 2007|accessdate=17. 8. 2007}}</ref> Ovi uređaji za [[optičko pohranjivanje podataka]] koriste [[poluprovodnički laser]] širine manje od milimetra za skeniranje površine diska za preuzimanje podataka. [[Prijenos informacija optičkim kabelom]] oslanja se na lasere za prenošenje velikih količina informacija brzinom svjetlosti. U ostale uobičajene primjene lasera spadaju [[laserski printer]]i i [[laserski pokazivač]]i. Laseri se koriste u medicini u područjima kao što su [[beskrvna hirurgija]], [[Laserska operacija#Operacija oka|laserska operacija oka]] i [[laserska mikrodisekcija]]. U vojne primjene spadaju sistemi [[protivraketna odbrana|protivraketne odbrane]], [[DIRCM|elektro-optičke protivmjere (EOCM)]] i [[lidar]]. Laseri se također koriste u [[holografija|hologramima]], [[laserska grafika|laserskoj grafici]], [[laserski svjetlosni šou|laserskim svjetlosnim šouima]] i [[laserska depilacija|laserskoj depilaciji]].<ref>{{cite book|author1=J. Wilson |author2=J. F. B. Hawkes |lastauthoramp=yes |year=1987|title=Lasers: Principles and Applications, Prentice Hall International Series in Optoelectronics|url=https://archive.org/details/lasersprinciples00unse |publisher=Prentice Hall|isbn=0-13-523697-5}}</ref> === [[Kapica–Diracov efekt]] === Ovaj efekt uzrokuje difrakciju snopova čestica kad naiđu na statični svjetlosni talas. Svjetlost se može koristiti za pozicioniranje materije pomoću raznih pojava (vidi članak [[Optička pinceta]]). == Primjene == Optika je dio svakodnevnog života. Sveprisutnost [[vidni sistem|vidnih sistema]] u biologiji ukazuje na centralnu ulogu koju optika ima kao nauka o jednome od [[čulo|pet čula]]. Mnogi ljudi imaju koristi od [[naočale|naočala]] ili [[kontaktne leće|kontaktnih leća]], a optika je sastavni dio funkcioniranja mnogih potrošačkih proizvoda, uključujući [[kamera|kamere]]. Duge i [[miraž]]i primjeri su optičkih pojava. [[Optička komunikacija]] pruža glavni oslonac i za [[internet]] i za savremenu [[telefonija|telefoniju]]. === Ljudsko oko === [[Datoteka:Eye-diagram no circles border.svg|300px|mini|desno|Model ljudskog oka. U ovom članku spomenuti su: 3. [[cilijarni mišić]], 6. [[zjenica]], 8. [[rožnjača]], 10. [[očna leća|leća]], 22. [[vidni živac]], 26. [[centralna jamica|jamica]] i 30. [[mrežnjača]].]] {{Glavni|Ljudsko oko|Fotometrija (optika)}} Ljudsko oko funkcionira tako što fokusira svjetlost na sloj [[fotoreceptor]]skih ćelija zvan [[mrežnjača]], koja čini unutrašnju "podstavu" stražnjeg dijela oka. Fokusiranje se postiže pomoću niza prozirnih sredina. Svjetlost koja ulazi u oko prvo prolazi kroz [[rožnjača|rožnjaču]], koja oku daje većinu njegove optičke moći. Svjetlost zatim nastavlja kroz tečnost odmah iza rožnjače – [[prednja očna komora|prednju očnu komoru]], potom prolazi kroz [[zjenica|zjenicu]], pa kroz [[očna leća|leću]], koja dalje fokusira svjetlost i omogućuje podešavanje žarišta. Svjetlost zatim prolazi kroz glavnu tečnost u oku – [[staklasto tijelo]] – i dolazi do mrežnjače. Ćelije u mrežnjači oblažu pozadinu oka, osim mjesta na kojem izlazi [[vidni živac]]; posljedica ovoga jest [[slijepa mrlja]]. Postoje dva tipa fotoreceptora, [[Štapićasta ćelija|štapići]] i [[Čepićasta ćelija|čepići]], koji su osjetljivi na različite aspekte svjetlosti.<ref name=eyeoptics>{{cite book|author1=D. Atchison |author2=G. Smith |lastauthoramp=yes |title=Optics of the Human Eye|url=https://archive.org/details/opticsofhumaneye0000atch |year=2000|isbn=0-7506-3775-7|publisher=Elsevier}}</ref> Štapići su osjetljivi na jačinu svjetlosti u širokom rasponu frekvencija, pa su stoga odgovorni za [[skotopski vid]] (crno-bijelo). Njih nema u [[centralna jamica|jamici]], dijelu mrežnjače odgovornom za centralni vid, i nisu tako osjetljivi na prostorne i vremenske promjene u svjetlosti kao čepići. Međutim, u mrežnjači ima 20 puta više štapića nego čepića zato što su štapići raspoređeni po većem području, pa su zbog toga odgovorni za [[periferni vid]].<ref name="Kandel">{{cite book|author1=E. R. Kandel|author2=J. H. Schwartz|author3=T. M. Jessell|title=Principles of Neural Science|edition=4.|year=2000|publisher=McGraw-Hill|place=New York City|isbn=0-8385-7701-6|pages=[https://archive.org/details/isbn_9780838577011/page/507 507–513]|url=https://archive.org/details/isbn_9780838577011/page/507}}</ref> Suprotno ovome, čepići su manje osjetljivi na ukupnu jačinu svjetlosti, ali dolaze u tri vrste, koje su osjetljive na različite raspone frekvencija i stoga su zadužene za percepciju [[boja|boje]] i [[fotopski vid]]. Čepići su jako koncentrirani u jamici i imaju visoku vizualnu oštrinu, što znači da su bolji u prostornoj rezoluciji od štapića. Budući da čepići nisu toliko osjetljivi na slabu svjetlost kao štapići, za [[noćni vid]] zaduženi su većinom štapići. Isto tako, budući da se čepići nalaze u jamici, za centralni vid (uključujući vid potreban za čitanje, precizne poslove, kao što je šivanje, ili pažljivi pregled predmeta) odgovorni su upravo oni.<ref name="Kandel"/> [[Cilijarni mišić]]i oko leće omogućuju oku podešavanje žarišta. Ovaj proces poznat je kao [[akomodacija oka|akomodacija]]. [[Tačka blizine]] i [[tačka daljine]] određuju najmanja i najveća rastojanja od oka na kojima se objekt može gledati u izoštrenom žarištu. Kod osoba s normalnim vidom tačka daljine nalazi se u beskonačnosti. Lokacija tačke blizine zavisi od toga koliko mišići mogu povećati zakrivljenost leće i koliko je leća postala nefleksibilna sa godinama. [[Optometrija|Optometričari]], [[oftalmologija|oftalmolozi]] i [[optičar]]i obično smatraju da je odgovarajuća tačka blizine bliža od normalne udaljenosti čitanja – približno 25&nbsp;cm.<ref name=eyeoptics/> Defekti u vidu mogu se objasniti pomoću optičkih principa. Kako čovjek stari, leća postaje manje fleksibilna i tačka blizine udaljava se od oka, što je poznato kao [[staračka dalekovidnost]] (''prezbiopija''). Slično tome, osobe koje pate od [[dalekovidnost]]i (''hiperopije'') ne mogu dovoljno smanjiti žarišnu dužinu svojih leća kako bi omogućili da se predmeti u njihovoj blizini prikažu na njihovim mrežnjačama. Suprotno ovome, osobe koje ne mogu dovoljno povećati žarišnu dužinu svojih leća kako bi omogućili da se predmeti u njihovoj daljini prikažu na njihovim mrežnjačama pate od [[kratkovidnost]]i (''miopije'') i kod njih je tačka daljine značajno bliža od beskonačnosti. Stanje poznato kao [[astigmatizam oka|astigmatizam]] nastaje kad rožnjača nije sferična, nego više zakrivljena u jednom smjeru. Ovo uzrokuje da vodoravno "razvučeni" objekti budu u žarištu na različitim dijelovima mrežnjače u odnosu na okomito "razvučene" objekte i rezultira izobličenim slikama.<ref name=eyeoptics/> Sva ova stanja mogu se ispraviti upotrebom [[korektivna leća|korektivnih leća]]. Kod staračke i urođene dalekovidnosti sabirne leće pružaju dodatnu zakrivljenost, koja je potrebna da bi se tačka blizine približila oku, dok kod kratkovidnosti rasipna leća pruža zakrivljenost koja je potrebna da bi se tačka daljine udaljila u beskonačnost. Astigmatizam se ispravlja lećama s [[valjak (geometrija)|cilindričnom površinom]], koje se jače zakrivljuju u jednom smjeru nego u drugom, nadoknađujući nejednolikost rožnjače.<ref name=lensdesign>{{cite web|url=http://www.opticampus.com/cecourse.php?url=lens_design/&OPTICAMP=f1e4252df70c63961503c46d0c8d8b60|title=Ophthalmic Lens Design|author=D. Meister|publisher=OptiCampus.com|accessdate=12. 11. 2008|archive-date=2008-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20081227021113/http://www.opticampus.com/cecourse.php?url=lens_design%2F&OPTICAMP=f1e4252df70c63961503c46d0c8d8b60|url-status=dead}}</ref> [[Optička moć]] korektivnih leća mjeri se [[dioptrija|dioptrijom]], vrijednošću koja je jednaka [[recipročna vrijednost|recipročnoj vrijednosti]] žarišne dužine izmjerene u metrima; pozitivna žarišna dužina odgovara sabirnoj, a negativna rasipnoj leći. Za leće koje ispravljaju i astigmatizam daju se tri broja: jedan za sferičnu moć, jedan za cilindričnu moć i jedan za ugao orijentacije astigmatizma.<ref name=lensdesign/> ==== Vizualni efekti ==== {{Glavni|Optička iluzija|Perspektiva (likovna umjetnost)}} [[Datoteka:Ponzo illusion.gif|desno|mini|Ponzova iluzija oslanja se na činjenicu da paralelne linije izgledaju kao da se spajaju kako se približavaju beskonačnosti.]] Optičke iluzije (također zvane vizualne iluzije) karakterizirane su [[čulo vida|vizualno percipiranim]] slikama koje se razlikuju od objektivne stvarnosti. Informacije koje oko sakuplja obrađuju se u mozgu i daju [[percepcija|percepciju]] koja se razlikuje od posmatranog objekta. Optičke iluzije mogu biti rezultat raznih pojava, uključujući fizičke efekte koji stvaraju slike koje su različite od objekata od kojih potječu, fiziološke efekte koji utječu na oči i mozak usljed pretjerane stimulacije (npr., svjetlina, nagib, boja, pokret) i kognitivne iluzije, u kojima oči i mozak donose [[nesvjesni zaključak|nesvjesne zaključke]].<ref>{{cite web|url=http://www.livescience.com/strangenews/080602-foresee-future.html|title=Key to All Optical Illusions Discovered|author=J. Bryner|publisher=LiveScience.com|date=2. 6. 2008}}</ref> U kognitivne iluzije spadaju neke koje su rezultat nesvjesne pogrešne primjene izvjesnih optičkih principa. Naprimjer, i [[Amesova soba]] i [[Heringova iluzija|Heringova]], [[Müller-Lyer illusion|Müller-Lyerova]], [[Orbisonova iluzija|Orbisonova]], [[Ponzo iluzija|Ponzova]], [[Sanderova iluzija|Sanderova]] i [[Wundtova iluzija]] oslanjaju se na sugestiju privida udaljenosti upotrebom linija koje se u daljini spajaju ili razdvajaju, na isti način na koji za paralelne svjetlosne zrake (ili set bilo kojih paralelnih linija) izgleda da se spajaju u [[tačka nestajanja|tački nestajanja]] u beskonačnosti u dvodimenzionalno [[render (računarska grafika)|renderiranim]] [[perspektiva (likovna umjetnost)|slikama s umjetničkom perspektivom]].<ref>[http://mathdl.maa.org/convergence/1/?pa=content&sa=viewDocument&nodeId=477&bodyId=598 Geometry of the Vanishing Point] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080622055904/http://mathdl.maa.org/convergence/1/?pa=content&sa=viewDocument&nodeId=477&bodyId=598 |date=22. 6. 2008 }} na [http://mathdl.maa.org/convergence/1/ Convergenceu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060212072618/http://mathdl.maa.org/convergence/1/ |date=2006-02-12 }}</ref> Ova sugestija odgovorna je i za poznatu [[Mjesečeva iluzija|Mjesečevu iluziju]], u kojoj [[Mjesec (satelit)|Mjesec]], uprkost tome što u suštini ima istu ugaonu veličinu, izgleda mnogo veći blizu [[horizont]]a nego kad je u [[zenit]]u.<ref>{{cite web |url= http://facstaff.uww.edu/mccreadd/ |title= The Moon Illusion Explained |author= Don McCready |publisher= Univerzitet Wisconsin-Whitewater |accessdate=24. 7. 2016 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20151204212728/http://facstaff.uww.edu/mccreadd/ |archivedate=4. 12. 2015 |url-status= dead }}</ref> Ova iluzija toliko je zbunila Ptolemeja da ju je neispravno pripisao atmosferskoj refrakciji kad ju je opisao u svom traktatu ''Optika''.<ref name=Ptolemy/> Drugi tip optičkih iluzija iskorištava razbijene sheme kako bi zavarao um i naveo ga da percipira simetričnosti ili asimetričnosti koje ne postoje. U primjere spadaju [[Zid kafića (iluzija)|zid kafića]], [[Ehrensteinova iluzija|Ehrensteinova]], [[Fraserova spiralna iluzija|Fraserova spiralna]], [[Poggendorffova iluzija|Poggendorffova]] i [[Zöllnerova iluzija]]. Povezane su, ali nisu strogo iluzije, sheme do kojih dolazi usljed superimpozicije periodičnih struktura. Naprimjer, [[prozirnost|prozirna]] tkiva s rešetkastom strukturom proizvode oblike poznate kao [[moare-shema]], dok superimpozicija periodičnih prozirnih shema koje se sastoje od paralelnih tamnih linija ili krivih linija proizvodi [[linijska moare-shema|linijske moare-sheme]].<ref>{{cite book|title=Energy Minimization Methods in Computer Vision and Pattern Recognition|author1=A. K. Jain |author2=M. Figueiredo |author3=J. Zerubia |publisher=Springer |year=2001|url = https://books.google.com/?id=yb8otde21fcC&pg=RA1-PA198|isbn=978-3-540-42523-6}}</ref> ==== Optički instrumenti ==== [[Datoteka:Table of Opticks, Cyclopaedia, Volume 2.jpg|mini|desno|300px|Ilustracije raznih optičkih instrumenata u ''[[Cyclopædia|Cyclopædiji]]'' (1728)]] {{Glavni|Optički instrument}} Pojedinačne leće imaju raznovrsne primjene, uključujući [[fotografski objektiv|fotografske objektiv]]e, korektivne leće i [[lupa|lupe]], dok se pojedinačna ogledala koriste u [[parabolično ogledalo|paraboličnim ogledalima]] i [[retrovizor]]ima. Kombiniranjem više ogledala, prizmi i leća dobijaju se složeni optički instrumenti koji imaju praktične primjene. Naprimjer, [[periskop]] se jednostavno sastoji od dva ravna ogledala postavljena tako da omogućuju gledanje preko prepreka. Najpoznatiji složeni optički instrumenti u nauci jesu [[optički mikroskop|mikroskop]] i [[optički teleskop|teleskop]], a oba su izumili [[Holanđani]] krajem 16. stoljeća.<ref name=instrument>{{cite book|title=University Physics 8e|author=H. D. Young|publisher=Addison-Wesley|year=1992|isbn=0-201-52981-5|chapter=36}}</ref> Mikroskopi su najprije imali samo dvije leće: [[objektiv]] i [[okular]]. Objektiv je u suštini lupa i dizajniran je s vrlo malom [[žarišna dužina|žarišnom dužinom]], dok okular općenito ima veću. Ovo omogućuje dobijanje uvećane slike malih predmeta. Općenito, koristi se dodatni izvor osvjetljenja s obzirom na to da su uvećane slike tamnije zbog [[Zakon očuvanja energije|očuvanja energije]] i širenja svjetlosnih zraka po većoj površini. Savremeni mikroskopi, poznati kao ''složeni mikroskopi'', imaju više leća (obično četiri) da bi se optimizirala funkcionalnost i povećala stabilnost slike.<ref name=instrument/> Nešto drugačija vrsta mikroskopa, [[poredbeni mikroskop]], koristi se za poređenje dviju slika koje su jedna do druge da bi se dobio [[Stereoskopija|stereoskopski]] [[binokularni vid|binokularni]] prikaz, za koji se ljudskom oku čini da je trodimenzionalan.<ref>{{cite web|url=http://www.microscopyu.com/articles/stereomicroscopy/stereointro.html|title=Introduction to Stereomicroscopy|author1=P. E. Nothnagle |author2=W. Chambers |author3=M. W. Davidson |publisher=Nikon MicroscopyU}}</ref> Prvi teleskopi, zvani ''[[refraktorski teleskop|refraktori]]'', također su imali po jedan objektiv i okular. Za razliku od mikroskopa, leća u objektivu teleskopa bila je dizajnirana s velikom žarišnom dužinom kako bi se izbjegle optičke aberacije. Objektiv je fokusirao sliku udaljenog predmeta na svojoj žarišnoj tački, koja je podešena tako da se nalazi u žarišnoj tački okulara, koji ima mnogo manju žarišnu dužinu. Glavni cilj teleskopa nije nužno uvećanje, nego skupljanje svjetlosti, koje je određeno fizičkom veličinom leće u objektivu. Stoga se teleskopi normalno označavaju po prečniku njihovih objektiva umjesto po uvećanju, koje se može promijeniti zamjenom okulara. Zbog toga što je uvećanje teleskopa jednako količniku žarišne dužine objektiva i žarišne dužine okulara, okulari s manjom žarišnom dužinom uzrokuju veće uvećanje.<ref name=instrument/> Budući da je izrada velikih leća mnogo teža od izrade velikih ogledala, većina savremenih teleskopa jesu ''[[reflektorski teleskop]]i'', tj. teleskopi koji koriste ogledala umjesto leća. Na reflektore se primjenjuju iste opće optičke zakonitosti koje važe i za refraktore, tj. što je veće ogledalo, to se skupi više svjetlosti, a uvećanje je i dalje jednako količniku žarišne dužine objektiva i žarišne dužine okulara. Profesionalni teleskopi općenito nemaju okulare, nego instrument (često CCD-uređaj) smješten u žarišnoj tački.<ref name=instrument/> === Fotografija === {{Glavni|Nauka fotografije}} [[Datoteka:Jonquil flowers at f32.jpg|mini|desno|300px|Fotografija snimljena pri otvoru blende ''f''/32]] [[Datoteka:Jonquil flowers at f5.jpg|mini|desno|300px|Fotografija snimljena pri otvoru blende ''f''/5]] Optika [[fotografija|fotografije]] uključuje i [[fotografska leća|leće]] i sredinu u kojoj se bilježi elektromagnetno zračenje, bilo da je to [[fotografske ploče|ploča]], [[fotografski film|film]] ili [[CCD-uređaj]]. Fotografi moraju uzeti u obzir [[Recipročnost (fotografija)|recipročnost]] fotoaparata i snimka, koja se sažeto može prikazati sljedećim odnosom: :Ekspozicija ∝ Područje otvora blende &times; Vrijeme ekspozicije &times; Osvijetljenost prizora<ref>{{cite book |title=Investigations on the Theory of the Photographic Process |author1=Samuel Edward Sheppard |author2=Charles Edward Kenneth Mees |lastauthoramp=yes |publisher=Longmans, Green and Co. |year=1907 |page = 214 |url = https://books.google.com/?id=luNIAAAAIAAJ&pg=PA214}}</ref> Drugim riječima, što je otvor blende manji (to daje veću dubinu fokusa), to ulazi manje svjetlosti, pa se vrijeme mora produžiti (što dovodi do mogućeg zamućenja slike ako dođe do nekog kretanja). Primjer upotrebe zakona recipročnosti jest [[pravilo f/16]], koje daje grubu procjenu za postavke potrebne za procjenu odgovarajuće [[ekspozicija|ekspozicije]] pri dnevnoj svjetlosti.<ref>{{cite book|title=Mastering Black-and-White Photography |author=B. J. Suess |publisher=Allworth Communications |year=2003 |isbn=1-58115-306-6 |url= https://books.google.com/?id=7LaRPNINH_YC&pg=PT112}}</ref> Otvor blende fotoaparata mjeri se bezdimenzionalnim brojem zvanim [[f-broj]] ili f-stop (''f/#'', često označen s <math>N</math>), a dobije se formulom :<math>f/\# = N = \frac fD \ </math>, gdje je <math>f</math> žarišna dužina, a <math>D</math> prečnik otvora kroz koji svjetlost ulazi. Po dogovoru, "''f/#''" se smatra jednim simbolom, a specifične vrijednosti ''f/#'' zapisuju se tako da se oznaka za broj zamijeni vrijednošću. Dva načina za povećanje f-broja jesu smanjivanje prečnika ulaznog otvora ili promjena na veću žarišnu dužinu (u slučaju [[zum-objektiv]]a ovo se može uraditi jednostavnim podešavanjem leće). Veći f-brojevi imaju i veću [[dubina polja|dubinu polja]] usljed toga što se leća približava granici [[stenopeična kamera|stenopeične kamere]], koja je u stanju savršeno fokusirati sve slike, bez obzira na udaljenost, ali zahtijeva vrlo duge ekspozicije.<ref>{{cite book|title=Basic Photography|author=M. J. Langford|isbn=0-240-51592-7|year=2000|publisher=Focal Press|url-access=registration|url=https://archive.org/details/basicphotography00lang}}</ref> Vidno polje koje pruža leća mijenja se sa žarišnom dužinom leće. Postoje tri osnovne klasifikacije zasnovane na odnosu veličine dijagonale filma ili veličine senzora fotoaparata i žarišne dužine leće:<ref name="Bruce Warren, Photography, page 71">{{cite book|first=Bruce|last=Warren |title=Photography |url=https://books.google.com/books?id=sbdGeFem1zwC&pg=PA71 |year=2001 |publisher=Cengage Learning |isbn=978-0-7668-1777-7 |page=71}}</ref> *[[Normalna leća]]: ugao pogleda oko 50° (zvan ''normalni'' zato što se za ovaj ugao smatra da je ugrubo ekvivalentan ljudskom vidu<ref name="Bruce Warren, Photography, page 71"/>), a žarišna dužina približno jednaka dijagonali filma ili senzora.<ref>{{cite book|title=View Camera Technique|author=Leslie D. Stroebel|publisher=Focal Press|year=1999|isbn=0-240-80345-0|url=https://books.google.com/?id=71zxDuunAvMC&pg=PA136}}</ref> <!-- Općenito je prihvaćeno da je 50 mm nešto duže od "normalnog" za 35-milimetarski film; ovo sam zasnovao na 75 milimetarskom filmu sa 6 × 4 cm. Možda je ugao širine bolji od dijagonale? --> *[[Širokougaona leća]]: ugao pogleda širi od 60°, a žarišna dužina kraća nego kod normalne leće<ref>{{cite book|title=Using the View Camera|url=https://archive.org/details/usingviewcamera0000stev|author=S. Simmons|publisher=Amphoto Books|year=1992|isbn=0-8174-6353-4|page=[https://archive.org/details/usingviewcamera0000stev/page/34 35]}}</ref> *[[Dugožarišna leća]]: ugao pogleda uži je nego kod normalne leće. Ovo je bilo koja leća čija je žarišna dužina veća od dijagonale filma ili senzora.<ref>{{cite book|author=Sidney F. Ray |title=Applied Photographic Optics: Lenses and Optical Systems for Photography, Film, Video, Electronic and Digital Imaging |url=https://books.google.com/books?id=cuzYl4hx-B8C&pg=PA294 |year=2002 |publisher=Focal Press |isbn=978-0-240-51540-3 |page=294}}</ref> Najčešći tip ove leće jest [[teleobjektiv]], koji koristi specijalnu ''teleobjektivsku grupu'' kako bi fizički bio kraći od svoje žarišne dužine.<ref>{{cite book|url = https://books.google.com/?id=zqkdNwRxSooC&pg=PA109 |title =The New York Times Guide to Essential Knowledge |author=[[The New York Times]] |isbn = 978-0-312-31367-8 |year=2004 |publisher= Macmillan}}</ref> Savremene [[zum-leća|zum-leće]] mogu imati neke od ovih osobina ili sve njih. Apsolutna vrijednost zahtijevanog vremena ekspozicije zavisi od toga koliko je sredina koja se koristi [[senzitometrija|senzitivna]] na svjetlost (mjereno [[osjetljivost filma|osjetljivošću filma]] ili, za digitalne sredine, [[kvantna efektivnost|kvantnom efektivnošću]]).<ref>{{cite book|title=Principles of Radiographic Imaging: An Art and a Science|author1=R. R. Carlton |author2=A. McKenna Adler |publisher=Thomson Delmar Learning|year=2000|isbn=0-7668-1300-2|url = https://books.google.com/?id=oA-eBHsapX8C&pg=PA318}}</ref> U počecima fotografije korištene su sredine s vrlo niskom osjetljivošću na svjetlost, pa su tako vremena ekspozicije morala biti duga čak i kod veoma svijetlih fotografija. S poboljšanjem tehnologije poboljšala se i osjetljivost, preko filmskih i digitalnih kamera.<ref>{{cite book|author=W. Crawford|title=The Keepers of Light: A History and Working Guide to Early Photographic Processes|url=https://archive.org/details/keepersoflighthi0000craw_t6q9|year=1979|publisher=Morgan & Morgan|location=[[Dobbs Ferry]] ([[New York (država)|New York]]|isbn=0-87100-158-6|page=[https://archive.org/details/keepersoflighthi0000craw_t6q9/page/20 20]}}</ref> Drugi rezultati iz talasne i geometrijske optike primjenjuju se na optiku fotoaparata. Naprimjer, maksimalna sposobnost rezolucije pri specifičnim postavkama fotoaparata određena je [[difrakcijska granica|difrakcijskom granicom]] povezanom s veličinom ulaznog otvora za svjetlost, a dobija se, ugrubo, pomoću Rayleighovog kriterija.<ref>{{cite book|author=J. M. Cowley|year=1975|title=Diffraction physics|url=https://archive.org/details/isbn_0720403111|location=Amsterdam|publisher=North-Holland|isbn=0-444-10791-6}}</ref> === Atmosferska optika === {{Glavni|Atmosferska optika}} [[Datoteka:Firesunset2edit.jpg|mini|desno|300px|Do raznobojnosti ili šarolikosti neba često dolazi usljed rasijanja svjetlosti od čestica i zagađenja, kao na ovoj fotografiji zalaska Sunca tokom [[Požari u Kaliforniji 2007.|požara]] u [[Kalifornija|Kaliforniji]] u oktobru 2007.]] Jedinstvena optička svojstva atmosfere uzrokuju širok raspon spektakularnih optičkih fenomena. Plava boja neba direktan je rezultat [[Rayleighovo rasijanje|Rayleighovog rasijanja]], koje preusmjerava Sunčevu svjetlost s višom frekvencijom (plava) nazad u posmatračevo vidno polje. Zbog toga što se plava svjetlost lakše rasijava od crvene, Sunce poprima crvenkastu nijansu kad se posmatra kroz gustu atmosferu, kao prilikom [[Izlazak Sunca|izlaska]] ili [[Zalazak Sunca|zalaska]]. Dodatne čestične tvari na nebu mogu rasijati različite boje pod različitim uglovima stvarajući lijep sjaj na nebu u sumrak i zoru. Rasijavanje od kristala leda i drugih čestica u atmosferi odgovorno je za [[halo (optički fenomen)|halo]], [[crvenilo neba]], [[Korona (meteorologija)|koronu]], [[krepuskularne zrake]] i [[lažno Sunce]]. Varijacija u ovim vrstama pojava nastaje usljed različitih veličina čestica i njihovih geometrije.<ref name="autogenerated1">{{cite book|author=C. D. Ahrens|year=1994|title=Meteorology Today: an introduction to weather, climate, and the environment|edition=5.|pages=[https://archive.org/details/meteorologytoday00ahre/page/88 88–89]|publisher=West Publishing Company|isbn=0-314-02779-3|url=https://archive.org/details/meteorologytoday00ahre/page/88}}</ref> [[Miraž]]i su optički fenomeni u kojima su svjetlosne zrake savijene zbog toplotnih varijacija u indeksu prelamanja zrâka, što proizvodi razbacane ili jako izobličene slike udaljenih predmeta. U ostale dramatične optičke fenomene povezane s ovim spada [[efekt Nove Zemlje]], prilikom kojeg se čini da Sunce izlazi ranije nego što je predviđeno i u deformiranom obliku. Spektakularan oblik refrakcije dešava se pri [[inverzija (meteorologija)|temperaturnoj inverziji]], a zove se [[fatamorgana]], prilikom koje predmeti na horizontu ili čak iza horizonta, kao što su ostrva, litice, brodovi ili ledeni bregovi, izgledaju izduženi i izdignuti, kao "dvorci iz bajki".<ref>{{cite web|url=http://mintaka.sdsu.edu/GF/mirages/mirintro.html|title=An Introduction to Mirages|author=A. Young}}</ref> [[Duga|Duge]] su rezultat kombinacije unutrašnje refleksije i disperzivne refrakcije svjetlosti u kišnim kapima. Pojedinačna refleksija od mnoštva kišnih kapi proizvodi dugu, čija se ugaona veličina na nebu kreće od 40° do 42°, s crvenom bojom na vanjskoj strani. Dvostruke duge nastaju od dviju unutrašnjih refleksija s ugaonom veličinom od 50,5° do 54°, s ljubičastom bojom na vanjskoj strani. Budući da se duge vide kad je Sunce za 180° udaljeno od njihovog centra, one su izraženije što je Sunce bliže horizontu.<ref name=light/> == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjske veze == {{Portal|Fizika}} {{Commonscat|Optics}} *[http://www.lightandmatter.com/area1book5.html Optics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050622052219/http://www.lightandmatter.com/area1book5.html |date=2005-06-22 }} – udžbenik o optici (''open-source'') *[http://www.optics2001.com Optics2001] – biblioteka i zajednica *[https://web.archive.org/web/20141110224226/http://marketplace.idexop.com/store/SupportDocuments/Fundamental_Optics_OverviewWEB.pdf Fundamental Optics] – tehnički vodič *[http://optics.byu.edu/textbook.aspx Physics of Light and Optics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120704201855/http://optics.byu.edu/textbook.aspx |date=2012-07-04 }} – knjiga za dodiplomski studij ([[Univerzitet "Brigham Young"]]) {{Grane fizike}} {{Authority control}} [[Kategorija:Optika]] [[Kategorija:Elektromagnetni spektar]] [[Kategorija:Primenjena i interdisciplinarna fizika]] [[Kategorija:Filozofija prirode]] 5il1dy0uxsce964c46qbretbp259ace 0 10014 42661945 41555573 2026-07-31T02:32:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong]] 42661945 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong]] s7anxpammqo2xaq5gh481fnil1q8rg2 0 10991 42661883 27975 2026-07-31T02:21:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[New Mexico]] 42661883 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[New Mexico]] cfte5zkqol6gtsp5wjaoke0weuax02o 0 11333 42661683 42133977 2026-07-31T01:48:41Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Indijanci]] 42661683 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Indijanci]] cacgya5q88zcy0za8dcehk11on0gwh3 0 12562 42662248 42563028 2026-07-31T09:12:41Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662248 wikitext text/x-wiki {{Naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini <!--Opština Republika Srpska--> | mjesto= Petrovac | slika = Crkva Sv. Trojice u Driniću.jpg | opis_slike = Crkva Sv. Trojice u Driniću | zastava = | grb = | centar = ? | površina = 17.8 | populacija = 286 | godina_stanovništvo = 1991 | stanovništvo_opština = | godina_opština = 1991 | gustina= 43,2 | nadmorska_visina= | gšir= 44.5 | gduž= 16.466667 | pozivni_broj = | poštanski_kod = | website = | načelnik = Drago Kovačević (nezavisni) }} '''Petrovac''' je opština u zapadnom dijelu [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]] u [[Bosanska krajina|Bosanskoj krajini]], a nastala je od manjeg dijela prijeratne općine [[Bosanski Petrovac]], koji je prema [[Daytonski sporazum|Daytonskog sporazumu]] pripao [[Republika Srpska|Republici Srpskoj]]. Područje opštine obuhvata naseljena mjesta : Drinić – dio, Bunara – dio, Podsrnetica – dio, Bukovača – dio, Bravski vaganac – dio i Klenovac – dio (Statut opštine Petrovac, član 4). Veći dio prijeratne oštine je pripao [[Federacija BiH|Federaciji BiH]]. Teritoriju opštine su građani, pretežno [[Srbi|srpske]] nacionalnosti, napustili za vrijeme [[Rat u BiH|rata u BiH]] [[14.9.]] [[1995]]. godine i privremeno se nastanili u [[Derventa|Derventi]], i oni se posle Dejtonskog sporazuma vraćaju u martu 1996. godine, posledica toga je formiranje opštine u [[Drinić]]u u martu [[1998]]. godine. Površina opštine je 136,48 -{km}-² odnosno 16 % od predtatne opštine od 853 -{km}-². Opština Petrovac je po popisu stanovništva 1981. god. imala 400 stanovnika, po popisu 1991. god. 362 stanovnka. Interni [[popis stanovništva]] sa stanjem od 31.12.2004 registrovano je stanovnika sa statusom prebivališta 376 ( a sa statusom boravka ili boravišta 1.250 stanovnika (najviše iz opštine Federacije Bosanski Petrovac), a prema nezvaničnim rezultatima popisa stanovništva provedenog u oktobru 2013 god tu živi 286 stanovnika == Geografija == Opština Petrovac-Drinić je smještena na sjevernozapadnom dijelu RS. Obuhvata krajnji, istočni dio Petrovačkog polja i područje planina [[Klekovača]] i [[Srnetica (planina)|Srnetica]]. Brojni izvori i potoci, još od starih vremena na glasu po dobroj pitkoj vodi, izviru na području opštine. == Stanovništvo == U opštini Petrovac -Drinić živi uglavnom pravoslavno stanovništvo Srpske nacionalnosti to ukupno 286 stanovnika, i po tome Drinić spada u red općina sa najmanjim brojem stanovnika u BIH a u Entitetu Republika Srpska manje stanovnika imaju samo opštine [[Istočni Drvar]] i [[Istočni Mostar]]. == Naseljena mjesta == [[Bukovača (Bosanski Petrovac)|Bukovača]], [[Bunara]], [[Drinić]], [[Klenovac]], [[Petrovac]], [[Podsrnetica]]. == Uprava == == Historija == Područje opštine Petrovac (RS) je od davnina naseljeno. Na ovom području postoje arheološka nalazišta ali nažalost nisu istraživana. Dejtonskom podjelom opštini Drinić pripao je i jedan mali dio sela Bukovače. U tom dijelu skoro u samom graničnom pojasu, nalazi se brdo pod imenom Stražbenica. Ovo brdo je uz samu saobraćajnicu koja spaja Bosanski Petrovac i sjedište opštine Drinić i dominira cijelom dionicom puta. Sa njegovog vrha se lako mogao nazirati i čuvati put. Pored puta je drevni rimski miljokaz. Na vrhu i sada postoje ostaci "gradine" koja je imala fortifikacijski vojni značaj. U prilog toj trvrdnji idu i vidljivi obrisi puta koji je nekada davno vodio do na vrh ovoga brda. Sve ove pretpostavke i sumnje navele su Batu Kačara, stanovnika sela Bukovača i arheologa amatera da otpočne sa početnim istraživanjima i probnim sondiranjem vrha ovoga brda. A početni rezultati su bili i više nego impozantni. Našao je jedan srebrni i nekoliko bakarnih rimskih novčića, kompletan bronzani nakit za ukrašavanje ženske kose, nekoliko bronzanih prstenova i narukvica, kopči za toge - fibule, kao i bezbroj keramičkih dijelova razbijenog posuđa. Većina ove dragocijenosti nestale su u požaru posljednjeg rata. Ali, ipak nešto je ostalo. Spletom sretnih okolnosti dio ovoga blaga se zadesio u Banjaluci i on je sačuvan. U srednjem vijeku ovo je područje bilo u sastavu hrvatske i ugarske države, kao dio župe [[Pset]], sve do pada pod Tursku.<ref>Županija Pset (Pesenta) i pleme Kolunić -Klaić, 1928, 1-12</ref>. Godine 1878 područje je ušlo je u Austro - Ugarsku monarhiju, i konačno 1918 u [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevinu Jugoslaviju]]. Za vrijeme 1. svjetskog rata muški stanovnici su bili regrutovani u austrijsko - ugarsku vojsku i borili se na frontovima Srbije i Rusije. Mnogi su promijenili stranu i rat dočekali u srpskoj vojsci. Za nagradu su dobili zemlju na Kosovu i Metohiji pa je to tada bila prva kolonizacija stanovništva petrovačkog područja u Srbiju. [[File:Borba od 6. 12. 1942.jpg|mini|lijevo|List [[Borba (novine)|Borba]] od 6. decembra 1942, štampana u Driniću]] U [[Drugi svjetski rat|Drugom svjetskom ratu]] stanovništvo je bilo oprijedeljeno za Narodnooslobodilačku borbu. Radila je u Driniću partizanska štamparija, u Jasikovcu je bila [[Partizanske bolnice kod Bosanskog Petrovca|partizanska bolnica]]. Početak oslobođenja donio je još jednu seobu u Srbiju.<ref name="Klaić">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/file/76632 |title= Vjekoslav Klaić: ŽUPANIJA PSET (PESENTA) I PLEME K0LUN1Ć |work= Naučni rad, Zagreb |accessdate= 9. mart 2026 |archive-date= 2024-09-19 |archive-url= https://web.archive.org/web/20240919111827/https://hrcak.srce.hr/file/76632 |url-status= dead }}</ref> Iako je na početku rada, i početkom 20 - og. vijeka [[Oštrelj]] bio centar [[Steinbeis–Šipadove pruge|Šipadovih željeznica]], istinska željeznička raskrsnica bila je [[Srnetica]], za koju su stanovnici petrovačkog kraja uvijek bili usko vezani. == Privreda == Privredna djelatnost je svedena na šumsko privredno društvo Šume RS, podružnica Drinić i nekoliko manjih pilana. Turizam je privredna grana koja je u Driniću tek počinje sa razvojem. Potencijali su veoma veliki a pored izgrađenog Lovačkog doma i infrastrukture koja prati ovakve objekte u planu je izgradnja motela sa većim smještajnim kapacitetima. U području Kozila se održava i kulturno turistička manifestatcija pod nazivom "Štraparijada" gdje se takmiče konjske zaprege u povlačenju trupca. == Značajne osobe == * [[Miloš Kecman Vojsko]] * [[Jovo Kecman Šuco]] * [[Ksenija Miličević]] * [[Oršići]], feudalna porodica iz srednjeg vijeka * == Spomenici i znamenitosti == U Driniću je spomenik borcima antifašistima iz Drugog svjetskog rata, zanimljivog izgleda i interesantne umjetničke ideje iz sedamdesetih godina prošloga vijeka. Odmah pored ovog impozantnog zdanja nalazi se i spomen ploča žrtvama fašističkog terora ovoga kraja. Tu je i spomen kuća poginulim iz rata 1992 - 1995. Nedavno je izgrađena i crkva Svete Trojice u Driniću koja se izvanredno uklapa u postojeći ambijent. == Obrazovanje == U mjestu je Osnovna škola. == Kultura == == Sport == == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{Administrativna podjela BiH}} {{Commonscat|Petrovac}} [[Kategorija:Općine Bosne i Hercegovine]] [[Kategorija:Petrovac (Republika Srpska)]] r5fawyyx8yo6kas6625k0i7ko5z99gg 0 15829 42662034 40657778 2026-07-31T02:47:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Državni univerzitet Ohija]] 42662034 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Državni univerzitet Ohija]] h96w5cwkj2owlgnwdy0qmvpzqq1p4qc 0 15830 42661747 40657779 2026-07-31T01:59:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Državni univerzitet Ohija]] 42661747 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Državni univerzitet Ohija]] h96w5cwkj2owlgnwdy0qmvpzqq1p4qc 0 15831 42661902 40657780 2026-07-31T02:25:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Državni univerzitet Ohija]] 42661902 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Državni univerzitet Ohija]] h96w5cwkj2owlgnwdy0qmvpzqq1p4qc 0 15832 42661901 40657781 2026-07-31T02:24:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Državni univerzitet Ohija]] 42661901 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Državni univerzitet Ohija]] h96w5cwkj2owlgnwdy0qmvpzqq1p4qc 0 15833 42661749 40657782 2026-07-31T01:59:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Državni univerzitet Ohija]] 42661749 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Državni univerzitet Ohija]] h96w5cwkj2owlgnwdy0qmvpzqq1p4qc 0 16449 42662122 46288 2026-07-31T03:01:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[California]] 42662122 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[California]] h8394t951fbag541w3d7uqjt260dh0w 0 18009 42661583 42246049 2026-07-30T13:33:53Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661583 wikitext text/x-wiki '''Opština Ruma''' je jedna od [[Opštine Srbije|opština u Republici Srbiji]]. Nalazi se u [[Vojvodina|AP Vojvodina]] i prostire se na delu srednjeg i južnog [[Srem]]a. Po podacima iz [[2004]]. opština zauzima površinu od 582 [[kilometar|km²]] (od čega na poljoprivrednu površinu otpada 43.943 [[hektar|ha]], a na šumsku 5.975 ha). {{opština Srbije| ime=Opština Ruma| površina=582| poljoprivredna=43.943| šume=5.975| stanovništvo=60.006| priraštaj=-4,9| naselja=17| aj=[[Vojvodina|AP Vojvodina]]| okrug=[[Sremski okrug]]| opština=[[Ruma]]| putevi=215| zaposleni=11.602| oškole=20| oučenici=5.382| sškole= 5| sučenici= 1.890| }} Centar opštine je grad [[Ruma]]. Opština Ruma se sastoji od 17 naselja. Po podacima iz [[2002]]. godine u opštini je živelo 60.006 stanovnika, a [[prirodni priraštaj]] je iznosio -4,9 %. Po podacima iz 2004. broj zaposlenih u opštini iznosi 11.602 ljudi. U opštini se nalazi 20 osnovnih i 5 srednjih škola. Osim grada [[Ruma|Rume]], u opštinu spadaju sela [[Buđanovci]], [[Vitojevci]], [[Voganj]], [[Grabovci]], [[Dobrinci]], [[Donji Petrovci]], [[Žarkovac]], [[Klenak]], [[Kraljevci (Srbija)|Kraljevci]], [[Mali Radinci]], [[Nikinci]], [[Pavlovci]], [[Platičevo]], [[Putinci]], [[Stejanovci]], i [[Hrtkovci]]. [[Datoteka:Ruma mun.png|center|thumb|300px|Mapa opštine]] == Povezano == * [[Ruma]] == Vanjske veze === * [http://www.ruma.rs/ Opština Ruma - zvanična prezentacija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090708041035/http://www.ruma.rs/ |date=2009-07-08 }} * [http://www.grad-ruma.net/ Informativni internet portal Rume] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210226064855/http://www.grad-ruma.net/ |date=2021-02-26 }} * [http://www.sremskioglasi.com/ Sremski Oglasi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080610074453/http://www.sremskioglasi.com/ |date=2008-06-10 }} {{Sremski okrug}} {{Opštine Srbije}} [[Kategorija:Opština Ruma| ]] [[Kategorija:Općine Srbije|Ruma]] [[Kategorija:Opštine u Vojvodini|Ruma]] dct0btqnn15yqdqrehe591n5j0cbcta 0 22052 42661888 71762 2026-07-31T02:22:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[New Mexico]] 42661888 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[New Mexico]] cfte5zkqol6gtsp5wjaoke0weuax02o 0 23989 42661880 41578164 2026-07-31T02:21:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 1997.]] 42661880 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 1997.]] cx9o9u7nm995t53mtyttvautifk1elc 0 23990 42661879 41578163 2026-07-31T02:21:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 1997.]] 42661879 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 1997.]] cx9o9u7nm995t53mtyttvautifk1elc 0 23991 42661957 41578231 2026-07-31T02:34:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 1997.]] 42661957 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 1997.]] cx9o9u7nm995t53mtyttvautifk1elc 0 23992 42661944 41578168 2026-07-31T02:32:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 1997.]] 42661944 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 1997.]] cx9o9u7nm995t53mtyttvautifk1elc 0 24078 42661780 80385 2026-07-31T02:04:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Provala tornada u Centralnom Texasu]] 42661780 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Provala tornada u Centralnom Texasu]] kp7awt89bzqk3l7dybr1c19355x5s1j 0 24147 42661761 80819 2026-07-31T02:01:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Savezna zgrada Alfred P. Murrah]] 42661761 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Savezna zgrada Alfred P. Murrah]] kdvl470syl2dwo0yompi7ymishg66nd 0 25058 42661822 41394341 2026-07-31T02:11:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Narodnooslobodilačka borba]] 42661822 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Narodnooslobodilačka borba]] e9t7d197oa32m9zu8emwfttm2o1vyn7 4 25093 42662160 84072 2026-07-31T03:07:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Wikipedija:Traženi članci]] 42662160 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Wikipedija:Traženi članci]] ec5d4nr4awoiiflktze8crygdtvee2b 0 31708 42661632 42261200 2026-07-30T19:08:59Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661632 wikitext text/x-wiki '''Padavine''', '''padaline''' ili '''oborine''' su svi oblici kondenzovane i sublimirane [[vodena para|vodene pare]] u vazduhu, koji se na zemljinoj površini pojave u tečnom ili čvrstom obliku. Padavine se dele u dve grupe. U prvu grupu spadaju: rosa, slana, inje i poledica, a u drugu grupu: kiša, snjeg, krupa sugradica i grad. Padavine iz oblaka mogu se obično podjeliti na 3 tipa: sipeće, frontalne i pljuskovite. Sipeće padavine padaju iz neprekidnih, gustih oblaka zvani [[stratus]]i. To su sitne kapljice vode ili sitne kapljice snjega. Frontalne padavine padaju iz neprekidnih slojeva oblaka, [[altostratus]]a i [[nimbostratus]]a. Vezana su za vazdužna strujanja na toplom frontu. Pljuskovite padavine padaju iz nestabilnih oblaka [[kumulonimbus]]a. Ove oblake karakteriše kratkotrajne, ali i jake padavine, sa čestim promjenama inteziteta. Glavne padavine su kiša sa krupnim kapima i snjeg sa krupnim pahuljicama. == Literatura == * Dukić Dusan: Meteorologija i Klimatologija == Vanjske veze == * [http://weather.cod.edu/sirvatka/bergeron.html Collision/Coalescence; The Bergeron Process] * [http://cocorahs.org Report your local rainfall inside the United States at this site (CoCoRaHS)] * [http://www.hpc.ncep.noaa.gov/tropical/rain/tcrainfall.html Report your local rainfall related to tropical cyclones worldwide at this site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090116173553/http://www.hpc.ncep.noaa.gov/tropical/rain/tcrainfall.html |date=2009-01-16 }} * [http://gpcc.dwd.de Global Precipitation Climatology Center GPCC] * [http://www.fallingrain.com/world/ Falling Rain Genomics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070512235943/http://www.fallingrain.com/world/ |date=2007-05-12 }} * [https://web.archive.org/web/20011221081126/http://www.bbc.co.uk/schools/gcsebitesize/geography/weather/elementsofweatherrev6.shtml Types of rainfall (BBC)] {{Commonscat|Precipitation}} [[Kategorija:Padavine|*]] [[Kategorija:Meteorologija]] cjfsq64opdpkf1lcmqeoef08t1wzjgj 0 36573 42662260 42511596 2026-07-31T10:39:43Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662260 wikitext text/x-wiki {{Infokutija pisac | ime = Pier Paolo Pasolini | slika = PierPaoloPasolini.jpg | opis_slike = | pseudonim = | datum_rođenja = {{birth date|1922|3|5}} | mjesto_rođenja = {{flagicon|Kraljevina Italija}} [[Bologna]], [[Kraljevina Italija]] | datum_smrti = {{death date and age|1975|11|2|1922|3|5}} | mjesto_smrti = {{flagicon|Italija}} [[Ostia]], [[Rim]], [[Italija]] | zanimanje = {{hlist|[[romanopisac]]|[[pesnik]]|[[intelektualac]]|[[reditelj]]|[[novinar]]|[[lingvista]]|[[filozof]]}} | žanr = | pokret = | znamenita_djela = ''[[Salo ili 120 dana Sodome|Salò o le 120 giornate di Sodoma]]''<br/>''[[Accattone]]''<br/>''Ragazzi di vita''<br/>''Le ceneri di Gramsci'' | uticaj_od = [[Dante Alighieri]], [[Giovanni Boccaccio]], [[Geoffrey Chaucer]], [[William Shakespeare]], [[Novalis]], [[Markiz de Sade]], [[Charles Baudelaire]], [[Arthur Rimbaud]], [[Fjodor Dostojevski]], [[Giovanni Pascoli]], [[Antonio Gramsci]] | uticaj_na = [[Sylvia Plath]], [[Alberto Moravia]], [[Sergei Parajanov]], [[Ermanno Olmi]], [[Nanni Moretti]], [[Kathy Acker]], [[Diamanda Galás]], [[Roberto Saviano]] |potpis=Pier Paolo Pasolini signature.svg|obrazovanje=|alma_mater=Fakultet književnosti [[Univerzitet u Bolonji|Univerziteta u Bologni]]}} '''Pier Paolo Pasolini''' ([[Bologna]], 5. mart 1922 – [[Ostia]], 2. novembar 1975) je bio [[italija]]nski pesnik, [[intelektualac]], filmski reditelj i pisac. Smatra se jednim od najvažnijih italijanskih intelektualaca 20. veka.<ref>{{cite web|title=Il Dissenso di un Intellettuale: Pier Paolo Pasolini, a Cen|url=https://news-art.it/news/il-dissenso-di-un-intellettuale---pier-paolo-pasolini--a-cento-anni-dalla-nascita--.htm|access-date=17 August 2022|website=news-art.it|language=it-IT}}</ref><ref>{{cite web|last=Quarti|first=Matilde|date=18 November 2017|title=La vita e i libri di Pier Paolo Pasolini, intellettuale corsaro|url=https://www.illibraio.it/news/dautore/pier-paolo-pasolini-una-vita-violenta-670175/|access-date=17 August 2022|website=ilLibraio.it|language=it}}</ref><ref>{{cite web|date=15 November 2021|title=Pier Paolo Pasolini, l'uomo, l'artista, l'intellettuale: un volume in digitale dell'Espresso|url=https://www.repubblica.it/cultura/2021/11/15/news/pier_paolo_pasolini_l_uomo_l_artista_l_intellettuale_un_volume_in_digitale_dell_espresso-325751209/|access-date=17 August 2022|website=la Repubblica|language=it}}</ref> Kontroverzna ličnost zbog svog direktnog i napadnog stila, Pasolinijevo nasleđe ostaje sporno. Otvoreno je bio [[Gej|homoseksualac]], u ranoj mladosti je bio zagovornik oživljavanja [[Furlanski jezik|furlanskog jezika]], [[Kulturni konzervativizam|kulturnog konzervativizma]] i [[Hrišćanstvo|hrišćanskih]] vrednosti, a ubrzo nakon završetka [[Drugi svjetski rat|Drugog svetskog rata]]<ref name="berlinale 1971">{{cite web|url=http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1971/03_preistr_ger_1971/03_Preistraeger_1971.html|title=Berlinale 1972: Prize Winners|access-date=26 June 2011|work=berlinale.de|archive-date=4 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140504155337/http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1971/03_preistr_ger_1971/03_Preistraeger_1971.html|url-status=dead}}</ref> postao je [[Marksizam|marksista]] i počeo da izražava izuzetno oštre kritike italijanske [[Sitna buržoazija|sitne buržoazije]] i onoga što je video kao [[Amerikanizacija|amerikanizaciju]] i [[Dekadencija|degeneraciju]] italijanske kulture i [[konzumerizam]] vođen pohlepom.<ref>[https://collegefilmandmediastudies.com/pier-paolo-pasolini-cultural-hegemony-film-analysis-robin-cross/ Pier Paolo Pasolini: Cultural Hegemony. Film Analysis Robin Cross]. College Film & Media Studies. Retrieved 2 November 2021.</ref> Kao filmski stvaralac, Pasolini je često spajao društveno-političke polemike sa slikovitim i kritičkim ispitivanjem [[tabu]] seksualnih tema. Pasolinijevo nerešeno ubistvo u [[Ostia|Ostiji]] u novembru 1975. izazvalo je nemir u Italiji, gde je i dalje predmet žestoke debate. Saznanja italijanskih istražitelja [[Hladni slučaj|hladnog slučaja]] sugerišu da je najverovatniji uzrok [[ubistvo po ugovoru]] naručeno od strane [[Banda della Magliana|Bande della Magliane]], [[Mafija|kriminalne organizacije]] usko povezane sa [[Ekstremna desnica|ekstremno desničarskim]] terorizmom.<ref name=":05">{{cite web|title=Plea to reopen Pasolini murder file presented|url=https://www.ansa.it/english/news/lifestyle/arts/2023/03/03/plea-to-reopen-pasolini-murder-file-presented_823996a4-df79-4d90-be86-434d0010017a.html|date=March 3, 2023|website=ANSA}}</ref> == Biografija == === Rane godine === [[Datoteka:Pier Paolo Pasolini Bologna 1937.jpg|mini|Pasolini sa [[Francesco Leonetti|Francescom Leonettijem]] (levo) i [[Luciano Serra|Lucianom Serrom]] (desno) u [[Bologna|Bologni]], 1937.|lijevo|270x270piksel]]Pasolini je rođen 5. marta 1922. godine u Bologni, tradicionalnom uporištu [[Ljevica|levice]] u Italiji. Otac mu je bio Carlo Alberto Pasolini, poručnik [[Armija Kraljevine Italije|Armije Kraljevine Italije]], a majka Susanna Colussi, učiteljica u osnovnoj školi. Venčali su se 1921. godine. Preselili su se u [[Conegliano]] 1923. godine, zatim u [[Belluno]] 1925. godine, gde im se rodio drugi sin Guidalberto. Godine 1926. Pasolinijev otac je uhapšen zbog kockarskih dugova. Njegova majka se sa decom preselila u kuću svoje porodice u [[Casarsa della Delizia, Pordenone|Casarsi]], u regionu [[Furlanija|Furlanije]]. Carlo Alberto je bio istaknuti [[Fašizam|fašista]],<ref>{{cite book|last=Siciliano|first=Enzo|date=2014|title=Pasolini; Una vida tormentosa|publisher=Torres de Papel|page=37|isbn=978-84-943726-4-3}}</ref> i te iste godine je pritvorio [[Anteo Zamboni|Antea Zambonija]], kog je ispravno identifikovo kao potencijalnog atentatora na [[Benito Mussolini|Benita Mussolinija]]. Pasolini je sa sedam godina počeo da piše pesme, inspirisan lepotom Casarse. Jedan od njegovih ranih uticaja bio je rad [[Arthur Rimbaud|Arthura Rimbauda]]. Njegov otac je prebačen u [[Idrija|Idriju]] u [[Julijska krajina|Julijskoj krajini]] (sada u [[Slovenija|Sloveniji]]) 1931. godine,<ref>[http://www.rtvslo.si/kultura/drugo/ste-vedeli-da-je-pier-paolo-pasolini-v-otrostvu-nekaj-casa-zivel-v-idriji/294028 Ste vedeli, da je Pier Paolo Pasolini v otroštvu nekaj časa živel v Idriji?: Prvi interaktivni multimedijski portal, MMC RTV Slovenija]. Rtvslo.si (20 October 2012). Retrieved 22 May 2014.</ref> a 1933. su se ponovo preselili u [[Cremona|Cremonu]] u [[Lombardija|Lombardiji]], a kasnije u [[Scandiano, Reggio Emilia|Scandiano]] i [[Reggio Emilia|Reggio Emiliju]]. Pasolini se teško prilagođavao selidbama, a utehu je pronalazio u pisanju poezije i čitanju klasičnih autora ([[Fjodor Dostojevski|Dostojevski]], [[Lav Tolstoj|Tolstoj]], [[William Shakespeare|Šekspir]], [[Samuel Taylor Coleridge|Coleridge]], [[Novalis]]). U srednjoj školi u Reggio Emiliji upoznao je svog prvog pravog prijatelja, [[Luciano Serra|Luciana Serru]]. Njih dvojica su se ponovo sreli u Bologni, gde je Pasolini proveo sedam godina završavajući srednju školu. Ovde je razvio nova interesovanja, uključujući i fudbal. Godine 1939. Pasolini je završio srednju školu i upisao književnost na [[Univerzitet u Bologni|Univerzitetu u Bologni]], gde se detaljnije posvetio [[Filologija|filologiji]] i [[Estetika|estetici]] [[Figurativna umetnost|figurativne umetnosti]]. Posećivao je i lokalni [[kino klub]]. U svoje pesme iz ovog perioda, Pasolini je počeo da uključuje fragmente na furlanskom, manjinskom jeziku koji je naučio nakon što je na njemu počeo da piše poeziju: „Naučio sam to kao neku vrstu mističnog ljubavnog čina, neku vrstu [[Félibrige|felibrisma]], poput [[Oksitanski jezik|oksitanskih]] pesnika.“<ref>Stack, O. (1969). ''Pasolini on Pasolini'', pp. 15–17, London: Thames and Hudson.<!-- ISSN/ISBN needed --></ref> Pored Serre, među njegovim prijateljima iz Bologne je bio i [[Roberto Roversi]], kao i [[Francesco Leonetti]] iz [[Cosenza|Cosenze]], kojima je Pasolini često pisao pesme i pisma: „Duhovno jedinstvo i naš jedinstveni način osećanja su izuzetni, odnosno već činimo grupu, i skoro novu poetiku, barem mi se tako čini.“<ref>{{Cite book|edition=1. rist|title=Lettere. 1940: 1940 - 1954: con una cronologia della vitaé delle opere / a cura di Nico Naldini|publisher=Einaudi|date=1940|location=Torino|isbn=978-88-06-59331-5|series=Biblioteca dell'Orsa|first=Pier Paolo|last=Pasolini}}</ref> Godine 1943. osnovao je sa kolegama studentima ''Academiuta della lenga furlana'' (Akademiju furlanskog jezika). Pasolini je kao mladić počeo da se izjašnjava kao [[Ateizam|ateista]].<ref>Guy Flatley, [http://www.moviecrazed.com/outpast/pasolini.html The Atheist who was Obsessed with God] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303172047/http://www.moviecrazed.com/outpast/pasolini.html|date=3 March 2016}}, 1969, located at Moviecrazed.com (accessed 25 April 2008).</ref> === Drugi svetski rat === Godine 1942. Pasolini je o svom trošku objavio zbirku pesama na furlanskom, ''Poesie a Casarsa'', koju je napisao sa osamnaest godina. Delo su primetili i cenili intelektualci i kritičari kao što su [[Gianfranco Contini]], [[Alfonso Gatto]] i [[Antonio Russi]]. Pasolinijeve uljane slike su takođe bile dobro prihvaćene. Godine [[1941]]. je postao glavni urednik časopisa ''Il Setaccio'', ali je dobio otkaz zbog sukoba sa izdavačem, koji je bio povezan sa fašističkim režimom. Putovanje u Nemačku mu je takođe pomoglo da sagleda „pokrajinski“ status italijanske kulture u tom periodu. Ova iskustva su navela Pasolinija da revidira svoje mišljenje o kulturnoj politici fašizma i da se okrene ka marksizmu. Kako bi sakrio svoja marksistička uverenja, takmičio se u sportskim igrama koje su organizovali fašisti. Bio je unovačen kao vojnik i zarobljen u [[Njemačka|Nemačkoj]], ali je pobegao prerušen u seljaka. Pasolinijeva porodica se sklonila u Casarsu, gde su čekali kraj Drugog svetskog rata. Ovde se Pasolini pridružio grupi drugih mladih entuzijasta furlanskog jezika koji su želeli da kazarskom dijalektu furlanskog daju status jednak onome koji je imao furlanski dijalekat [[Udine]], koji je bio zvanični standard. Od maja 1944. izdavali su časopis ''Stroligut di ca da l'aga''. U međuvremenu, Casarsa je pretrpela saveznička bombardovanja i prisilno angažovanje od strane [[Italijanska Socijalna Republika|Italijanske Socijalne Republike]], kao i [[Partizani|partizanske]] operacije. Pasolini je pokušao da se distancira od ratnih događaja. Počevši od oktobra 1943, Pasolini, njegova majka i druge kolege su podučavali učenike koji nisu mogli da stignu do škola u [[Pordenone|Pordenonu]] ili Udinama. Ova obrazovna radionica je smatrana ilegalnom i raskinuta je u februaru 1944.<ref>{{cite book|last=Martellini|first=Luigi|date=2006|title=Pier Paolo Pasolini; Retrato de un intelectual|location=Valencia|publisher=Universidad de Valencia|page=28|isbn=978-84-370-7928-8}}</ref> Tu je Pasolini doživeo svoju prvu homoseksualnu ljubav prema jednom od svojih učenika. Njegov brat Guido, star 19 godina, pridružio se Akcijskoj partiji (''[[Partito d'Azione]])'' i njihovoj brigadi Osoppo, s kojom je otišao do Slovenije. Dana 12. februara 1945. Guido je ubijen u zasedi brigade Garibaldi, koja je služila u redovima [[Jugoslavija|jugoslovenskih]] [[Partizani|partizana]] [[Josip Broz Tito|Josipa Broza Tita]]. Guidova smrt je teško pogodila Pasolinija i njegovu majku.<ref>Martelini, L. 2006, p. 29</ref> Šest dana nakon smrti njegovog brata, Pasolini i drugi su osnovali furlansku jezičku akademiju (''Academiuta di lenga furlana''). U međuvremenu, zbog Guidove smrti, Pasolinijev otac se vratio u Italiju iz pritvora u novembru 1945. i nastanio se u Casarsi. Istog meseca, Pasolini je diplomirao na univerzitetu nakon što je završio završnu tezu o delu [[Giovanni Pascoli|Giovannija Pascolija]] (1855–1912), italijanskog pesnika i intelektualca.<ref>Martelini, L. 2006, p. 33</ref> Godine 1946, Pasolini je objavio malu zbirku poezije ''I Diarii'' („Dnevnici“) u sklopu ''Academiute''. U oktobru je otputovao u Rim. Sledećeg maja započeo je takozvani ''Quaderni Rossi'', rukom pisan u starim školskim sveskama sa crvenim koricama. Završio je dramu na italijanskom jeziku ''Il Cappellano''. Njegovu zbirku poezije ''I Pianti'' („Krici“) takođe je objavila ''Academiuta''. === Rim === Pasolini se zaposlio kao nastavnik italijanskog i latinskog jezika. Nastavio je da piše i učlanio se u [[Italijanska komunistička partija|Italijansku komunističku partiju (PCI)]]. Godine 1949. je optužen za korumpiranje mladeži i opscenih činova na javnim mestima nakon što je uhvaćen u seksualnom odnosu sa lokalnim mladićima. Izbačen je iz komunističke partije i izgubio je posao. U januaru 1950. se preselio u Rim sa svojom majkom Susanom da započne novi život. Oslobođen je dve optužbe za opscenost 1950. i 1952. godine.<ref name="Martelini, L. 2006, p. 483">Martelini, L. 2006, p. 48</ref> Nakon što su godinu dana proveli u stanu ujaka po majci pored Piazza Mattei, Pasolini i njegova 59-godišnja majka preselili su se u oronulo predgrađe [[Rebibbia]], pored zatvora. Živeći tamo tri godine, on je svoju furlansku seosku inspiraciju preneo u ovo rimsko predgrađe, jednu od više borgata u kojima su živeli siromašni [[Proletarijat|proleterski]] imigranti, često u užasnim sanitarnim i socijalnim uslovima. Umesto da traži pomoć od drugih pisaca, Pasolini je radije išao svojim putem. Našao je posao u filmskom studiju [[Cinecittà]] i prodavao svoje knjige u bancarelle prodavnicama („prodavnicama na trotoarima“) u Rimu. Godine 1951, uz pomoć pesnika Vittorija Clementija, pesnika iz [[Abruzzo|Abruzza]], našao je posao kao profesor u srednjoj školi u [[Ciampino, Roma|Ciampinu]]. Imao je dug put do posla i zarađivao je oskudnu platu od 27.000 [[Lira (valuta)|lira]]. == Karijera == === Književnost === Godine 1954, Pasolini, koji je sada radio za književni odsek Cinecitte, napustio je svoj profesorski posao i preselio se u kvart Monteverde. U ovom trenutku se uselila njegova rođaka Graziella. Oni su takođe udomili Pasolinijevog oca Carla Alberta, koji je patio od [[Ciroza (patohistologija)|ciroze]] i umro 1958. godine. Pasolini je objavio ''La meglio gioventù'', svoju prvu značajnu zbirku pesama na furlanskom. Njegov prvi roman, ''Ragazzi di vita'' („Iskusni momci“), koji se bavio rimskim [[lumpenproletarijat]]om, objavljen je 1955. Zajedno sa ''Ragazzi di vita'', objavio je i svoju proslavljenu pesmu ''Le ceneri di Gramsci'', gde je izrazio tenzije između razuma i srca, kao i ideološke dijalektike unutar komunizma, debatu o umetničkoj slobodi, [[Socijalistički realizam|socijalističkom realizmu]] i privrženosti.<ref>Martelini, L. 2006, pp. 79–81</ref> Roman je doživeo veliki uspeh, ali je loše prihvaćen od strane Italijanske komunističke partije i italijanske vlade. Pokrenuta je tužba za „opscenost“ protiv Pasolinija i njegovog urednika Garzantija.<ref>Martelini, L. 2006, p. 62</ref> Iako oslobođen krivice, Pasolini je postao meta insinuacija i [[Tabloid (novinski format)|tabloidne štampe]]. Godine 1955, zajedno sa [[Francesco Leonetti|Francescom Leonettijem]], [[Roberto Roversi|Robertom Roversijem]] i drugima, Pasolini je uređivao i izdavao časopis poezije pod nazivom ''Officina''. Časopis je ukinut 1959. godine nakon četrnaest brojeva. Te godine je objavio i svoj drugi roman, ''Una vita violenta'' („Nasilni život“), koji je za razliku od njegovog prvog romana bio prihvaćen od strane komunističke kulturne sfere: kasnije je pisao kolumnu pod naslovom ''Dialoghi con Passolini'' („Pasolini u dijalogu“), za PCI časopis ''Vie Nuove'' od maja 1960. do septembra 1965.<ref>{{cite book|author=Robert Samuel Clive Gordon|title=Pasolini: Forms of Subjectivity|url=https://books.google.com/books?id=mD2SNnKlK5sC&pg=PA47|year=1996|publisher=Clarendon Press|isbn=978-0-19-815905-6|page=47}}</ref> koja je objavljena u obliku knjige 1977. kao ''Le belle bandiere'' („Lepe zastave“).<ref name="jacobin3">{{cite web|url=https://jacobinmag.com/2018/06/pier-paolo-pasolini-pci-communist-party|title=Remembering Pier Paolo Pasolini|last=Peretti|first=Luca|date=1 June 2018|website=[[Jacobin (magazine)|Jacobin]]|access-date=7 June 2018}}</ref> Kasnih 1960-ih Pasolini je uređivao kolumnu u nedeljniku ''Tempo''.''<ref>{{cite book|author=Emma Baron|chapter=Dear Intellectual: The Cultural Advice Columns|title=Popular High Culture in Italian Media, 1950–1970|year=2018|publisher=Palgrave Macmillan|location=Cham, Switzerland|isbn=978-3-319-90963-9|page=55|doi=10.1007/978-3-319-90963-9_3|url=https://doi.org/10.1007/978-3-319-90963-9_3}}</ref>'' Godine 1966. Pasolini je napisao scenario za nikad snimljen film o apostolu [[Pavle od Tarsa|Svetom Pavlu]], koji je kasnije revidirao.<ref>{{Cite web|date=15 June 2015|title=Pasolini and St Paul|url=https://blogs.bl.uk/european/2015/06/pasolini-and-st-paul.html|access-date=2023-01-16|website=British Library|language=en}}</ref> Pasolinijev scenario je imao za cilj da prikaže Pavla kao modernog čoveka, ali bez modifikovanja nijedne njegove izjave.<ref>{{Cite book|last=Badiou|first=Alain|url=https://www.worldcat.org/oclc/51093150|title=Saint Paul : the foundation of universalism|date=2003|publisher=[[Stanford University Press]]|isbn=0-8047-4470-X|location=Stanford, Calif.|pages=36–37|oclc=51093150|author-link=Alain Badiou}}</ref> U Pasolinijevoj priči, Pavle je fašistički saradnik u [[Višijevska Francuska|Višijevskoj Francuskoj]] koji postaje prosvetljen dok putuje u Frankovu Španiju i pridružuje se antifašističkom [[Francuski pokret otpora|francuskom otporu]], događaju koji služi kao savremena ekvivalenta za Pavlov preobražaj.<ref>{{Cite book|last=Badiou|first=Alain|url=https://www.worldcat.org/oclc/51093150|title=Saint Paul : the foundation of universalism|date=2003|publisher=[[Stanford University Press]]|isbn=0-8047-4470-X|location=Stanford, Calif.|pages=37–38|oclc=51093150|author-link=Alain Badiou}}</ref> Scenario prati Pavla kako propoveda otpor u Italiji, Španiji, Nemačkoj i Njujorku (gde biva izdan, uhapšen i pogubljen).<ref>{{Cite book|last=Badiou|first=Alain|url=https://www.worldcat.org/oclc/51093150|title=Saint Paul : the foundation of universalism|date=2003|publisher=[[Stanford University Press]]|isbn=0-8047-4470-X|location=Stanford, Calif.|pages=38|oclc=51093150|author-link=Alain Badiou}}</ref> Kao što piše filozof [[Alain Badiou]], „Najviše iznenađuje u svemu tome način na koji su Pavlovi tekstovi nepromenjeni i sa skoro nedokučivom prirodnošću prebačeni u situacije u kojima ih Pasolini primenjuje: rat, fašizam, američki kapitalizam, i beznačajne debate italijanskog intelektualnog društva“.<ref>{{Cite book|last=Badiou|first=Alain|url=https://www.worldcat.org/oclc/51093150|title=Saint Paul : the foundation of universalism|date=2003|publisher=[[Stanford University Press]]|isbn=0-8047-4470-X|location=Stanford, Calif.|pages=39|oclc=51093150|author-link=Alain Badiou}}</ref> Godine 1970. Pasolini je kupio stari zamak u blizini [[Viterbo|Viterba]], severno od Rima, gde je počeo da piše svoj poslednji roman, ''Il Petrolio'', u kojem je osudio tajno poslovanje najviših slojeva vlasti sa korporacijama i kriminalnim organizacijama ([[Eni (naftna kompanija)|Eni]], [[CIA]], [[mafija]] itd.)<ref>Martelini, L. 2006, p. 192</ref> Ovaj roman (sa elementima dokumentarne proze) je ostao nedovršen usred Pasolinijeve iznenadne smrti 1975. godine. Godine 1972, Pasolini je počeo da sarađuje sa [[Ekstremna ljevica|ekstremno levičarskim]] udruženjem [[Lotta Continua]], za koje je režirao i producirao dokumentarni film, [[12 dicembre (dokumentarni film)|''12 decembre'']], o bombardovanju Piazza Fontane. Sebe je ostavio nepotpisanog u filmu. Sledeće godine počeo je da piše za najpoznatije italijanske novine ''[[Corriere della Sera|Il Corriere della Sera]]''. Početkom 1975. Garzanti je objavio zbirku njegovih kritičkih eseja, ''Scritti corsari'' („Korsarski spisi“). {{div col|colwidth=50em}} ==== Proza ==== * ''Ragazzi di vita'' (1955) * ''Una vita violenta'' (1959) * ''Il sogno di una cosa'' (1962) * ''Amado Mio – Atti Impuri'' (1982, napisano 1948) * ''Alì dagli occhi azzurri'' (1965) * ''Teorema'' (1968) * ''Reality'' (''The Poets' Encyclopedia,'' eng, 1979) * ''Petrolio'' (1992, nedovršeno) ==== Poezija ==== * ''La meglio gioventù'' (1954) * ''Le ceneri di Gramsci'' (1957) * ''L'usignolo della chiesa cattolica'' (1958) * ''La religione del mio tempo'' (1961) * ''Poesia in forma di rosa'' (1964) * ''Trasumanar e organizzar'' (1971) * ''La nuova gioventù'' (1975) * ''Roman Poems''. Pocket Poets No. 41 (eng,1986) * ''The Selected Poetry of Pier Paolo Pasolini: A Bilingual Edition''. (eng, 2014) ==== Eseji ==== * ''Passione e ideologia'' (1960) * ''Canzoniere italiano, poesia popolare italiana'' (1960) * ''Empirismo eretico'' (1972) * ''Lettere luterane'' (1976) * ''Le belle bandiere'' (1977) * ''Descrizioni di descrizioni'' (1979) * ''Il caos'' (1979) * ''La pornografia è noiosa'' (1979) * ''Scritti corsari'' (1975) * ''Lettere (1940-1954)'' (1986) ==== Pozorišne drame ==== * ''Orgia'' (1968) * ''Porcile'' (1968) * ''Calderón'' (1973) * ''I Turcs tal Friùl'' (1944, objavljeno 1976) * ''Affabulazione'' (1977) * ''Pilade'' (1977) * ''Bestia da stile'' (1977) {{div col end}} === Film === [[Datoteka:Pasolini e fellini.jpg|mini|270x270piksel|Pasolini i [[Federico Fellini]], kasne 1950-e]] Godine 1957, zajedno sa [[Sergio Citti|Sergiom Cittijem]], Pasolini je sarađivao na filmu [[Federico Fellini|Federica Fellinija]] ''[[Le notti di Cabiria]]'', pišući dijaloge za odeljke koji sadrže rimski dijalekt. Fellini ga je takođe zamolio da radi na dijalogu za neke epizode ​​''[[La dolce vita]]''.<ref>{{cite web|last=Monopoli|first=Leonardo|title=Pasolini e il cinema|url=http://www.homolaicus.com/letteratura/pasolini/7.htm|website=homolaicus.com|access-date=9 September 2018|language=it}}</ref> Takođe je kooscenarista je na filmu ''[[La lunga notte del '43]].'' Pasolini je debitovao kao glumac u filmu [[Carlo Lizzani|Carla Lizzanija]] ''[[Il gobbo (film, 1960)|Il gobbo]]'' iz 1960. godine. Prvi film koji je Pasolini napisao i režirao bio je ''[[Accattone]]'' 1961. godine. Iako je Pasolini pokušao da se distancira od [[Italijanski neorealizam|italijanskog neorealizma]], smatra se da je ''Accattone'' jedna vrsta neorealističnog filma. Nick Barbaro, kritičar koji piše za ''[[Austin Chronicle]]'', izjavio je da je to „možda najmračniji film“ koji je ikada video.<ref>{{cite web|url=https://www.austinchronicle.com/events/film/2001-02-07/140956/|title=Movie Review: Accattone|website=www.austinchronicle.com|access-date=2023-12-20|archive-date=2022-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106234401/https://www.austinchronicle.com/events/film/2001-02-07/140956/}}</ref> Film je izazvao kontroverze i skandal, a konzervativci su tražili od vlade strožu cenzuru. Godine 1963, Pasolinijeva epizoda ''[[La ricotta]]'', iz [[omnibus film]]a ''[[Ro.Go.Pa.G.]]'', je cenzurisana i Pasoliniju je suđeno za „vređanje italijanske države i vere“.<ref>{{cite news|last=Barbaro|first=Nick|title=Che Bella: Italian Neorealism and the Movies – and the AFS Series – It Inspired|newspaper=[[The Austin Chronicle]]|date=19 January 2001|url=http://www.austinchronicle.com/gyrobase/Issue/story?oid=oid%3A80268|access-date=13 December 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061207055450/http://www.austinchronicle.com/gyrobase/Issue/story?oid=oid:80268|archive-date=7 December 2006|url-status=live}}</ref> Tokom ovog perioda, Pasolini je često putovao u inostranstvo: 1961. sa [[Elsa Morante|Elsom Morante]] i [[Alberto Moravia|Albertom Moravijom]] u [[Indija|Indiju]] (gde je ponovo otišao sedam godina kasnije); 1962. u [[Sudan]] i [[Kenija|Keniju]]; 1963. u [[Gana|Ganu]], [[Nigerija|Nigeriju]], [[Gvineja|Gvineju]], [[Jordan]] i [[Palestina (država)|Palestinu]] (gde je snimio dokumentarac ''[[Sopralluoghi in Palestina per il vangelo secondo Matteo]]''). Napisao je i režirao crno-beli film ''[[Il Vangelo secondo Matteo|Il Vangelo Secondo Matteo]]'' (1964). Zasnovan je na [[Biblija|Svetom pismu]], ali ga je Pasolini prilagodio ekranizaciji, i on je naveden kao pisac. [[Isus|Isusa Hrista]], bosonogog seljaka, igra [[Enrique Irazoqui]]. [[Datoteka:Totò e pasolini.jpg|mini|270x270piksel|Pasolini i [[Totò]], 1966.]] U svom filmu ''[[Uccellacci e uccellini]]'' iz 1966, šaljivoj, a u isto vreme i mističnoj basni, Pasolini je angažovao velikog italijanskog komičara [[Totò]]a da radi sa [[Ninetto Davoli|Ninettom Davolijem]], tadašnjim Pasolinijevim ljubavnikom i jednim od njegovih omiljenih glumaca. To je bila jedinstvena prilika za Totòa da pokaže da je i sjajan dramski glumac, pored svojih isključivo komičnih uloga. Pasolini je bio član žirija na [[16. berlinski filmski festival|16. Berlinskom međunarodnom filmskom festivalu]] 1966. godine.<ref name="berlinale 1966">{{cite web|url=http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1966/04_jury_1966/04_Jury_1966.html|title=Berlinale 1966: Juries|access-date=22 February 2010|work=berlinale.de}}</ref> Godine 1967. u [[Venecija|Veneciji]] je upoznao i intervjuisao američkog pesnika [[Ezra Pound|Ezru Pounda]]. Razgovarali su o italijanskom pokretu ''[[Neoavanguardia]]'', a Pasolini je pročitao neke stihove iz italijanskog prevoda Poundovih ''Pisan Cantos''. Kasne 1960-e i početak 1970-ih godina prošlog veka bile su doba [[Studentske demonstracije 1960-ih|studentskog pokreta]]. Pasolini, iako je priznavao ideološke motive studenata i nazivao sebe „katoličkim marksistom“,<ref>{{cite web|url=http://www.pierpaolopasolini.com/bio.htm|title=Pier Paolo Pasolini – Biography|website=pierpaolopasolini.com}}</ref> smatrao ih je „antropološki srednjom klasom“ i da im je stoga suđeno da propadnu u svojim pokušajima revolucionarnih promena. Povodom protesta kod Valle Giulie, koji se odigrao u Rimu u martu 1968. godine, rekao je da saoseća sa policijom, jer su policajci „deca siromašnih“, dok su mladi militanti bili eksponenti onoga što je nazvao „levičarskim fašizmom“. Njegov film iz iste godine, ''[[Teorema (film)|Teorema]]'', prikazan je na [[Venecijanski filmski festival|Venecijanskom filmskom festivalu]], u napetoj političkoj klimi. U ''Teoremi'' je, sa [[Terence Stamp|Terencom Stampom]] u glavnoj ulozi tajanstvenog stranca, prikazao seksualni raspad [[Buržoazija|buržoaske]] porodice. Godine 1970. ponovo je otputovao u Afriku da snimi još jedan dokumentarac, ''[[Appunti per un'Orestiade africana]]''. Kasniji filmovi usredsređeni su na folklor, posebno na priče seksualne prirode, kao što su [[Giovanni Boccaccio|Bokačov]] ''[[Il Decameron (film)|Il Decameron]]'' (1971), [[Geoffrey Chaucer|Čoserove]] ''[[I racconti di Canterbury]]'' (1972) i ''[[Il fiore delle mille e una notte]]'' (1974). Ovi filmovi se obično grupišu kao Trilogija života. Iako ih je bazirao na klasicima, Pasolini je napisao scenarije i preuzeo zasluge za njih. Ova trilogija, podstaknuta uglavnom Pasolinijevim pokušajem da pokaže sekularnu svetost tela protiv društvenih kontrola koje je stvorio čovek, a posebno protiv podmitljivog licemerja verske države (religiozni likovi u ''I racconti di Canterbury'' prikazani su kao pobožne, ali amoralne budale) bili su napor da se predstavi stanje prirodne seksualne nevinosti od suštinskog značaja za pravu prirodu slobodnog čovečanstva. Naizmenično razigrani, razvratni i poetski senzualni, suptilno simbolični i vizuelno privlačni, filmovi su bili veoma popularni u Italiji i ostali su možda njegova najpopularnija dela. Ipak, uprkos činjenici da trilogiju u celini mnogi smatraju remek-delom, Pasolini je kasnije omalovažavao svoje stvaralaštvo zbog mnogih imitacija ova tri filma. Verovao je da se desila degradacija njegove vizije, koja je predstavljala istu eksploataciju tela koju je pokušao da negira u svojoj trilogiji. Na kraju ih se u potpunosti odrekao. Njegovo nezadovoljstvo ovim filmovima smatra se jednim od primarnih razloga za njegov poslednji film, ''[[Salo ili 120 dana Sodome|Salò]]'', u kome se ljudi prikazuju ne samo kao roba pod autoritarnom kontrolom, već kao i robovi autoritarnih hirova, bez slobode i vitalnosti koju su ljudi posedovali u Trilogiji života. Njegovo poslednje delo, ''[[Salo ili 120 dana Sodome|Salò o le 120 giornate di Sodoma]]'' (''Salo ili 120 dana Sodome'', 1975), premašilo je ono što je većina gledalaca u to vreme mogla da prihvati u eksplicitnim scenama seksualne perverznosti i intenzivnog sadističkog nasilja. Zasnovan na romanu ''120 dana Sodome'' [[Markiz de Sade|Markiza de Sada]], smatra se Pasolinijevim najkontroverznijim filmom. U maju 2006. Filmski vodič ''[[Time Out Group|Time Outa]]'' proglasio ga je „najkontroverznijim filmom“ svih vremena. ''Salò'' je bio zamišljen kao prvi film njegove Trilogije smrti, nakon kog bi usledio nedovršeni biografski film o [[Gilles de Rais]]u. == Lični život == Manji skandal izbio je tokom lokalnog festivala u [[San Vito al Tagliamento, Pordenone|Ramuscellu]] u septembru 1949. Cordovado, lokalni narednika [[Karabinjeri|karabinjera]], je anonimno obavešten o seksualnom ponašanju (masturbaciji) od strane Pasolinija sa trojicom mladića od šesnaest i manje godina.<ref name="Siciliano, Enzo. 2014, 1484">Siciliano, Enzo. 2014, 148</ref> Cordovado je pozvao roditelje mladića, koji su odbili da podnesu optužnicu uprkos Cordovadovom nagovaranju. Cordovado je ipak sastavio izveštaj, a doušnik je javno elaborirao svoje optužbe, što je izazvalo negodovanje u javnosti. Sudija u San Vito al Tagliamentu optužio je Pasolinija za „korupciju maloletnika i opscenog ponašanja na javnim mestima“.<ref name="Martelini, L. 2006, p. 483"/><ref name="Siciliano, Enzo. 2014, 1484"/> On i šesnaestogodišnjak su obojica optuženi.<ref name="Siciliano, Enzo. 2014, 1492">Siciliano, Enzo. 2014, 149</ref> Narednog meseca, tokom ispitivanja, Pasolini nije poricao činjenice, već je govorio o „književnom i erotskom nagonu“ i citirao [[André Gide|Andréa Gida]], dobitnika [[Nobelova nagrada za književnost|Nobelove nagrade za književnost]] 1947. godine. Cordovado je obavestio svoje nadređene i regionalna štampa se umešala.<ref name="Siciliano, Enzo. 2014, 1492"/> Prema Pasoliniju, [[Kršćanska demokracija (Italija)|demohrišćani]] su podstakli čitavu aferu kako bi ukaljali njegovo ime („demohrišćani su povukli konce“). Otpušten je sa posla u Valvasoneu,<ref name="Martelini, L. 2006, p. 483"/> a partijska sekcija Udine ga je izbacila iz PCI, što je on smatrao izdajom. On je uputio kritičko pismo šefu, svom prijatelju Ferdinandu Mautinu, i tvrdio da je podvrgnut „taktizmu“ PCI. U stranci se njegovom isključenju protivila Teresa Degan, Pasolinijeva koleginica u prosveti. Napisao joj je i pismo u kome je priznao da se kaje što je bio „tako naivan, čak i nepristojan“.<ref name="Siciliano, Enzo. 2014, 1484"/> Pasolinijevi roditelji su ljutito reagovali i situacija u porodici je takođe postala neizdrživa.<ref>Siciliano, Enzo. 2014, 151</ref> Krajem 1949. odlučio je da se preseli u Rim zajedno sa svojom majkom u želji da započne novi život, nastanivši se u predgrađu Rima. Godine 1963. Pasolini je upoznao „veliku ljubav svog života“, 15-godišnjeg Ninetta Davolija, kome je kasnije dao prvu ulogu u svom filmu ''Uccellacci e uccellini'' iz 1966. Pasolini je postao Davolijev mentor i prijatelj.<ref>{{cite news|first=Doug|last=Ireland|title=Restoring Pasolini|date=4 August 2005|work=LA Weekly|publisher=LA Weekly, LP|url=http://www.laweekly.com/2005-08-04/news/restoring-pasolini/|access-date=29 August 2010|archive-date=27 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131227224102/http://www.laweekly.com/2005-08-04/news/restoring-pasolini/|url-status=dead}}</ref> Brojne znamenite žene, među kojima su [[Maria Callas]], [[Anna Magnani]] i [[Laura Betti]], su bile Pasolinijeve bliske prijateljice. [[Dacia Maraini]], poznati italijanski pisac, rekla je o ponašanju Marije Callas prema Pasoliniju: „Pratila ga je svuda, čak i u Afriku. Nadala se da će ga 'preobratiti' u heteroseksualnost i u brak.“<ref>{{cite web|url=http://www.centrostudipierpaolopasolinicasarsa.it/molteniblog/lamore-impossibile-tra-ppp-e-maria-callas-nel-film-lisola-di-medea-di-sergio-naitza/|title=L'Amore impossibile tra PPP e Maria Callas nel film "L'isola di Medea" di Sergio Naitza|date=7 August 2016}}</ref> Pasolini je takođe bio osetljiv na problematiku vezanu za „novu“ ulogu koja se ženama nametala preko italijanskih medija, navodeći u intervjuu iz 1972. godine da „žene nisu automati za kockanje“.<ref>{{cite web|url=http://www.centrostudipierpaolopasolinicasarsa.it/molteniblog/pasolini-e-le-donne-oggetto-del-piccolo-schermo/|title=Pasolini e le donne-oggetto del piccolo schermo|date=2 June 2017}}</ref> Bio je navijač [[FK Bologna|fudbalskog kluba Bologne]].<ref>{{Cite web|last=Twitty|first=Thalia|date=2022-04-18|title=Pasolini's greatest passion: football|url=https://www.wireservice.ca/pasolinis-greatest-passion-football/|access-date=2023-08-11|website=Wire Service Canada|language=en-CA}}</ref> == Politička uverenja == === Veza sa Italijanskom komunističkom partijom === [[Datoteka:Gramsci Pasolini.jpg|mini|278x278px|Pasolini ispred groba [[Antonio Gramsci|Antonija Gramscija]] u Rimu]] U oktobru 1945. politički status [[Furlanija|Furlanije]] postao je predmet spora između različitih političkih grupa. Pasolini se 30. oktobra pridružio pro-nezavisnom udruženju ''Patrie tal Friul'', osnovanom u [[Udine (provincija)|Udinama]]. Pasolini je želeo Furlaniju zasnovanu na furlanskoj tradiciji, vezanu za katoličku crkvu u Italiji, ali i ekonomski i društveni napredak, za razliku od zagovornika regionalne autonomije koji su želeli da sačuvaju svoje privilegije zasnovane na „imobilizmu“.<ref name="Siciliano, Enzo. 2014, 111-1122">Siciliano, Enzo. 2014, 111–112</ref> On je takođe kritikovao PCI zbog njenog zagovaranja [[Unitarna država|centralizacije države]]. Pasolini je osnovao stranku ''Movimento Popolare Friulano'', ali je dao ostavku kada je shvatio da njome prikriveno manipuliše italijanska vladajuća Hrišćansko-demokratska partija kako bi se suprotstavila lokalnim [[Titoizam|titoistima]], koji su pokušavali da [[Aneksija|anektiraju]] delove Furlanije [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji]].<ref name="Siciliano, Enzo. 2014, 111-1122"/> Pasolini je 26. januara 1947. napisao deklaraciju koja je objavljena na naslovnoj strani lista ''Libertà'': „Po našem mišljenju, smatramo da je trenutno samo komunizam u stanju da obezbedi novu kulturu.“ To je izazvalo kontroverzu, delom zbog činjenice da on još uvek nije bio član PCI. Pasolini je planirao da proširi rad ''Academiute'' na književnost drugih [[Romanski jezici|romanskih jezika]] i upoznao je [[Egzil|prognanog]] [[Katalonija|katalonskog]] pesnika Carlesa Cardóa. Učestvovao je u nekoliko demonstracija nakon što se pridružio PCI. U maju 1949. prisustvovao je mirovnom kongresu u Parizu. Videvši težak život radnika i seljaka i posmatrajući sukobe demonstranata sa italijanskom policijom, počeo je da osmišljava svoj prvi roman. Tokom ovog perioda, dok je radio kao nastavnik u osnovnoj školi, istakao se u lokalnoj filijali Italijanske komunističke partije kao vešt pisac. Izrazio je neslaganje sa zvaničnim uverenjem partije da je [[Staljinizam]] [[Kristijanofobija|anti-hrišćanski.]] Tokom leta 1949. Pasolinija je rimokatolički [[Svećenik|sveštenik]] upozorio da će izgubiti svoju učiteljsku poziciju ako se ne odrekne [[Marksizam-lenjinizam|marksizam-lenjinizma]]. Slično tome, nakon što su neki plakati postavljeni u Udinama, Giambattista Caron, demohrišćanski poslanik, upozorio je Pasolinijevog rođaka Nica Naldinija da „[Pasolini] treba da napusti komunističku propagandu“ kako bi sprečio „teške posledice“.<ref name="Siciliano, Enzo. 2014, 1484"/> === Antifašizam i studentske demonstracije 1968. godine === Tokom 1968. godine, studenti univerziteta su vodili gerilski obračun s policijom na rimskim ulicama. Njihove pristalice su sukob karakterisale kao građansku borbu proletarijata protiv sistema. Pasolinijeve izjave i komentari vezani za ovaj događaj se mogu protumačiti kao izraz podrške policiji i kao „[[Antiantifašizam|anti-antifašistički]]“.<ref name="Centro Studi Pier Paolo Pasolini 2018">{{Cite web|date=2018-02-25|title=Contro le strumentalizzazioni di Pasolini: il falso dell"anti-antifascismo", di Wu Ming 1|url=http://www.centrostudipierpaolopasolinicasarsa.it/approfondimenti/contro-le-strumentalizzazioni-di-pasolini-il-falso-dellanti-antifascismo-di-wu-ming-1/|access-date=2023-09-25|website=Centro Studi Pier Paolo Pasolini Casarsa della Delizia|language=it-IT}}</ref> Prema ''Centro Studi Pier Paolo Pasolini'', mit o „anti-antifašisti“ Pasoliniju doprineo je ideji o [[Antiglobalizacija|antiglobalističkim]] savezima [[Neofašizam|neofašista]].<ref name="Centro Studi Pier Paolo Pasolini 2018" /> Pasolini nikada nije koristio pojam anti-antifašizam, koji je upotrebčjen tek u kasnijim izdanjima zbirke ''Scritti corsari'' kao naslov.<ref name="Centro Studi Pier Paolo Pasolini 2018" /> Pasolini je koristio koncept da napadne različite institucije i ličnosti, kao što su [[Kršćanska demokracija (Italija)|Hrišćanska demokratija]], tadašnji italijanski predsednik [[Giuseppe Saragat]], [[Radiotelevisione Italiana|RAI]] i zdravstvena komisija Predstavničkog doma, koji su svi, po njegovom mišljenju, krivi što su ignorisali zahteve [[Marco Pannella|Marca Pannelle]], koji je štrajkovao glađu više od dva meseca.<ref name="Centro Studi Pier Paolo Pasolini 2018" /> Oni su, prema Pasoliniju, bili „ne oni koji su se protivili neofašističkom nasilju na trgovima, već „antifašisti“ koji su se ponašali kao fašisti.“<ref name="Centro Studi Pier Paolo Pasolini 2018" /> Glavni izvor u vezi sa Pasolinijevim pogledima na studentski pokret je njegova poema ''Il PCI ai giovani'' („PCI mladima“), napisana posle bitke kod Valle Giulie. U obraćanju studentima, Pasolini izjavljuje da, za razliku od međunarodnih medija koji o njima izveštavaju, on njima neće laskati. Ističe da su oni deca buržoazije (''Avete facce di figli di papà / Vi odio come odio i vostri papà'' – „Imate lica razmaženih tatinih dečaka / mrzim vas kao što mrzim vaše očeve“), a zatim govori ''(Quando ieri a Valle Giulia avete fatto a botte coi poliziotti / io simpatizzavo coi poliziotti'' – „Kada ste se vi i policajci juče koškali kod Valle Giulia / ja sam se saosećao sa policajcima“). Objasnio je da se sa policajcima saoseća jer su oni „figli di poveri” („deca siromašnih”). Pesma ističe aspekt generacijske borbe unutar buržoazije koju predstavlja studentski pokret (''Stampa e Corriere della Sera, News- week e Monde / vi leccano il culo. Siete i loro figli / la loro speranza, il loro futuro... Se mai / si tratta di una lotta intestina'' – „''[[La Stampa (novine)|Stampa]]'' i ''[[Corriere della Sera]]'', ''[[Newsweek (novine)|Newsweek]]'' i ''[[Le Monde (novine)|Le Monde]]'' / ljube vam dupe. Vi ste njihova deca / njihova nada, njihova budućnost... Ako ništa drugo / to je borba između vas samih“).<ref name="pci2">{{cite magazine|last=Pasolini|first=Pier Paolo|date=16 June 1968|title=Il Pci ai giovani|trans-title=The PCI to Young People|url=http://temi.repubblica.it/espresso-il68/1968/06/16/il-pci-ai-giovani/?printpage=undefined|language=it|magazine=[[L'Espresso]]|access-date=8 June 2018}}</ref> Revolt iz 1968. Pasolini je video kao unutrašnju, benignu reformu [[establišment]]a u Italiji, pošto su demonstranti bili deo sitne buržoazije.<ref>Martelini, L. 2006, pp. 141–142</ref> Pesma je implicirala i klasno licemerje establišmenta prema demonstrantima, postavljajući pitanje da li bi mladi radnici bili tretirani slično ako bi se ponašali na isti način (''Occupate le università / ma dite che la stessa idea venga / a dei giovani operai / E allora: Corriere della Sera e Stampa, Newsweek e Monde / avranno tanta sollecitudine / nel cercar di comprendere i loro problemi? / La polizia si limiterà a prendere un po’ di botte / dentro una fabbrica occupata? / Ma, soprattutto, come potrebbe concedersi / un giovane operaio di occupare una fabbrica / senza morire di fame dopo tre giorni?'' – „Okupirajte univerzitete / ali recite da ista ideja dolazi / mladim radnicima / Dakle: ''Corriere della Sera'' i ''Stampa'', ''Newsweek'' i ''Le Monde'' / imaće toliko pažnje / u pokušaju da razumeju njihove probleme? / Hoće li policija osetiti ikakav otpor / u okupiranoj fabrici? / Ali iznad svega, kako bi se moglo / mladom radniku dozvoliti da zauzme fabriku / a da ne umre od gladi posle tri dana?“<ref name="pci2"/> Pasolini je sugerisao da je policija pravi proletarijat, poslat da se bori za slabu platu i iz razloga koje ona ne razume, protiv razmaženih dečaka istih godina, jer nisu imali sreće da mogu da se obrazuju (''poliziotti figli di proletari meridionali picchiati da figli di papà in vena di bravate'' – „policajci, sinovi proleterskih južnjaka, pretučeni od bahatih tatinih momaka“). Utvrdio je da su policajci samo spoljni sloj stvarne moći, tj. pravnog sistema.<ref>Martelini, L. 2006, p. 141</ref> Pasoliniju nisu bili strana suđenja. Za života je bio upleten u do 33 tužbe, uglavnom za „opscenost”, „pornografiju”, „nepoštovanje vere”, „nepoštovanje države“ i druge. Međutim, na kraju svake je bivao oslobođen krivice.<ref>{{Cite web|last=Damato|first=Cosimo Damiano|date=2022-05-22|title=Pier Paolo Pasolini e il libro bianco delle persecuzioni|url=https://rewriters.it/pier-paolo-pasolini-e-il-libro-bianco-delle-persecuzioni/|access-date=2023-09-25|website=ReWriters|language=it-IT}}</ref><ref>{{Cite web|title=Pasolini e i processi|url=https://webtv.loescher.it/externalResources/downloadRes?resId=367205&itemId=366913|access-date=25 September 2023|website=Loescher Editore|language=it}}</ref> Dovedeno je u pitanje konvencionalno tumačenje Pasolinijeve pozicije.<ref name="Centro Studi Pier Paolo Pasolini 2018" /> U članku objavljenom 2015. godine, [[Wu Ming]] su tvrdili da Pasolinijeve izjave treba shvatiti u kontekstu njegove samopriznate mržnje prema buržoaziji koja ga je tako dugo progonila, jer u ''Il PCI ai giovani'' navodi: „Mi (tj. Pasolini i studenti) smo očigledno složni protiv policijske institucije“, te da pesma prikazuje policajce kao sloj koji je dehumanizovan svojim radom. Iako su bitke između studenata i policije bile tuče između bogatih i siromašnih, Pasolini priznaje da su studenti bili „na strani razuma“, dok je policija „u krivu“. [[Wu Ming]] sugerišu da je Pasolinijeva namera bila da izrazi skepticizam u pogledu ideje da su studenti revolucionarna snaga, tvrdeći da samo radnička klasa može da izazove revoluciju i da bi revolucionarni studenti trebalo da se pridruže PCI. Citiraju Pasolinijevu kolumnu koja je kasnije te godine objavljena u časopisu ''Tempo'', u kojoj je on studentski pokret, kao i [[Italijanski pokret otpora|pokret otpora]], opisao kao „jedina dva demokratsko-revolucionarna iskustva italijanskog naroda”. Te godine je takođe podržao predlog PCI da se policija razoruža, tvrdeći da bi to izazvalo promenu u psihologiji policajaca. Rekao je: „To bi dovelo do iznenadnog kolapsa te 'lažne ideje o sebi' koju mu je pripisala Moć, koja ga je programirala kao robota.“ Pasolinijeve polemike su imale za cilj da podstaknu demonstrante da preispitaju svoju pobunu i nisu ga sprečile da doprinese autonomaškom pokretu ''[[Lotta Continua]]'', koje je opisao kao „ekstremiste koji su možda fanatični i drski sa kulturnog stanovišta, ali koji takođe okušavaju svoju sreću i upravo zato [mislim] da zaslužuju podršku. Moramo da želimo previše da bismo dobili malo.“<ref name="Wu Ming 2016">{{cite web|url=http://wumingfoundation.tumblr.com/post/136530231760/pasoliniagainstthecops|title=The Police vs. Pasolini, Pasolini vs. The Police|author=Wu Ming 1|author-link=Wu Ming|last2=Meer|first2=Ayan|date=3 January 2016|website=[[Wu Ming Foundation]]|access-date=8 June 2018|via=Tumblr}}</ref> === Kritike konzumerizma === Pasolini je bio posebno zabrinut za [[lumpenproletarijat]], koji je prikazao u svom prvom filmu ''[[Accattone]]''. Zapazio je da vrsta čistoće koju je primetio u predindustrijskoj popularnoj kulturi brzo nestaje, u procesu koji je nazvao ''la scomparsa delle lucciole'' („nestanak svitaca“). Radost života dečaka je brzo zamenjena buržoaskim ambicijama kao što su kuća i porodica. Bio je kritičan prema levičarima koji su imali „tradicionalnu i nikada priznatu mržnju prema lumpenproletarijatu i siromašnom stanovništvu“. Godine 1958. pozvao je PCI da postane „partija siromašnih: partija, možemo reći, lumpenproletera“.<ref name="jacobin3"/> Koreni Pasolonijeve flozofije su zasnovani na uverenju da se u italijanskom društvu i svetu dešavala „[[Kopernikanski federalizam|kopernikanska]]” promena. Pored toga, bio je i oštar kritičar [[Konzumerizam|konzumerizma]], za koji je smatrao da je od sredine 1960-ih do ranih 1970-ih naglo uništio italijansko društvo. On je opisao scene [[Koprofagija|koprofagije]] u ''[[Salo ili 120 dana Sodome|Salu]]'' kao komentar na industriju [[Brza hrana|prerađene hrane]]. Kako je on to video, društvo konzumerizma („neokapitalizma“) i „novi fašizam“ su na taj način proširili otuđenje/homogenizaciju i centralizaciju koju bivši [[klerofašizam]] nije uspeo da postigne, pa je doveo do antropološke promene.<ref>Martelini, L. 2006, pp. 184–185</ref> Ta promena je povezana sa gubitkom [[Humanizam|humanizma]] i ekspanzijom produktivnosti kao centralnog za ljudsko stanje, koje je on prezirao. Smatrao je da je „nova kultura“ degradirajuća i vulgarna.<ref>Siciliano, Enzo. 2014, p. 389</ref> U jednom intervjuu je rekao: „S posebnom žestinom mrzim trenutnu moć, moć iz 1975. godine, koja je moć koja manipuliše telima na užasan način; manipulacija koja ne mora da zavidi onoj koju su vršili [[Heinrich Himmler|Himmler]] ili [[Adolf Hitler|Hitler]]“. Prema Simoni Bondavalli, Po Pasoliniju, neokapitalizma (koji je on definisao kao „novi fašizam“) je nametnuo uniformni konformizam bez pribegavanja sredstvima prinude: „nijedan fašistički centralizam nije uspeo da uradi ono što je uradio centralizam potrošačke kulture“.<ref>{{cite book|last=Bondavalli|first=Simona|title=Fictions of Youth:Pier Paolo Pasolini, Adolescence, Fascisms|date=2015|publisher=University of Toronto Press|isbn=9781442627079|location=Toronto, ON}}</ref> Filozof [[Davide Tarizzo]] je rezimirao Pasolinijev stav: {{cquote|''Po njegovom mišljenju, i stari i novi fašizam podriva osnove moderne demokratije. Ipak, novi fašizam to ne čini apsolutizujući narodni suverenitet na račun individualnih prava. Novi fašizam slavi naše slobode i apsolutizuje ljudska prava na štetu našeg osećaja pripadnosti društveno-političkoj zajednici. Stoga, stari i novi fašizam nastoje da ostvare demokratiju – što je nemirna ambicija fašizma – suprotnim putevima. U prvom slučaju, rezultat je rađanje političkih ideja, kao što je viša rasa, koje su podržane očiglednom političkom gramatikom. U drugom slučaju, rezultat je rađanje potpuno drugačije ideje, koja više nije politički akter, pravilno govoreći, već pasivni, anonimni entitet: ljudska populacija.''<ref>{{cite book |last=Tarizzo |first=Davide |title=Political grammars: the unconscious foundations of modern democracy |date=2021 |publisher=Stanford University Press |page=163 |isbn=9781503615328 |location=Stanford, CA |series=Square One: First Order Questions in the Humanities}}</ref>}} === Kritika Hrišćanske demokratije === Pasolini je video kontinuitet između fašističke ere i posleratnog političkog sistema koji su vodili demohrišćani, koje je opisao kao „klerofašiste“ zbog njihove upotrebe države kao represivnog instrumenta i zloupotrebe moći. Primer ovoga video je u uslovima u kojima je živeo rimski lumpenproleterijat u borgatama, koji je bio marginalizovan i društveno i geografski [[Segregacija|odvojen]] kao što je to bio i pod fašizmom. Jedan od dokaza ovog fenomena na koji se Pasolini osvrnuo jeste sukob nižih klasa sa policijom.<ref name="Wu Ming 2016" /> Takođe je okrivio demohrišćane za usvajanje vrednosti potrošačkog kapitalizma, doprinoseći onome što je video kao eroziju ljudskih vrednosti.<ref name="od">{{cite web|url=https://www.opendemocracy.net/en/pasolini_2982jsp/|title=The life and death of Pier Paolo Pasolini|last=Andrews|first=Geoff|date=1 November 2005|website=[[OpenDemocracy]]|access-date=7 November 2022}}</ref> Na regionalnim izborima 1975. došlo je do uspona levičarskih partija, i zadržavajući se na svom politički i socijalno grubom stilu ovog perioda, Pasolini je u ''Corriere della Sera'' izjavio da je došlo vreme da se najistaknutije ličnosti demohrišćana izvedu pred sud, gde bi trebalo da ušetaju sa lisicama na rukama i predvođeni [[karabinjeri]]ma. Smatrao je da je to jedini način da budu uklonjeni sa vlasti.<ref name="od" /><ref name="Siciliano, Enzo. 2014, pp. 388-3892">Siciliano, Enzo. 2014, pp. 388–389</ref> Pasolini je optužio rukovodstvo demohrišćana da je „prožeto uticajem mafije“, da prikrilo niz [[Bombaški napad|bombaških napada]] od strane neofašista, [[Operacija Gladio|sarađivalo sa CIA-om]] i [[Oružane snage Italije|italijanskim oružanim snagama]] kako bi sprečilo uspon levice.<ref name="od" /><ref name="guardian3">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2014/aug/24/who-really-killed-pier-paolo-pasolini-venice-film-festival-biennale-abel-ferrara|title=Who really killed Pier Paolo Pasolini?|last=Vulliamy|first=Ed|date=24 August 2014|work=[[The Guardian]]|access-date=12 May 2017}}</ref> === Televizija i kulturno otuđenje === Pasolini je oštro kritikovao [[Ekonomska globalizacija|ekonomsku globalizaciju]] i kulturnu dominaciju [[Sjeverna Italija|severne Italije]] (specifično [[Milano|Milana]]) nad drugim regionima, posebno južnim. Smatrao je da je to postignuto zahvaljujući moći televizije. Debatni TV program snimljen 1971. godine, u kojem je osudio [[Cenzura|cenzuru]], zapravo nije emitovan sve do dana nakon njegovog ubistva u novembru 1975. U planu reforme PCI koji je izradio u septembru i oktobru 1975., među poželjnim merama koje je trebalo sprovesti, naveo je i ukidanje televizije.<ref name="Siciliano, Enzo. 2014, pp. 388-3892"/> === Ostalo === [[Datoteka:Walter Veltroni 01.jpg|mini|255x255piksel|Pasolini između [[Ferdinando Adornato|Ferdinanda Adornata]] i [[Walter Veltroni|Waltera Veltronija]] tokom [[Francisco Franco|antifrankističkih]] demonstracija ispred španske ambasade u [[Rim]]u, 1975.]] Pasolini se protivio postepenom nestanku italijanskih manjinskih jezika tako što je napisao neke od svojih pesama na [[Furlanski jezik|furlanskom]], regionalnom jeziku njegovog detinjstva. Njegovo protivljenje liberalizaciji zakona o [[abortus]]u učinilo ga je nepopularnim unutar levice.<ref>{{cite web|last=Liukkonen|first=Petri|url=http://www.kirjasto.sci.fi/pasolini.htm|title=Pier Paolo Pasolini|website=Books and Writers (kirjasto.sci.fi)|publisher=[[Kuusankoski]] Public Library|location=Finland|archive-url=https://web.archive.org/web/20060307182247/http://www.kirjasto.sci.fi/pasolini.htm|archive-date=7 March 2006|url-status=dead}}</ref> Međutim, uprkos tome što je podržavao održavanje referenduma o dekriminalizaciji abortusa, on se protivio njegovoj stvarnoj dekriminalizaciji,<ref name="rr2">{{cite news|last=Pasolini|first=Pier Paolo|date=1 January 1975|title=L'aborto il coito|trans-title=Abortion, Copulation|url=http://www.radioradicale.it/exagora/abortion-copulation|work=[[Corriere della Sera]]|access-date=8 June 2018|archive-date=12 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612142021/http://www.radioradicale.it/exagora/abortion-copulation|url-status=dead}}</ref> a kritikovao je i partijsko shvatanje demokratskog aktivizma kao pitanja izjednačavanja pristupa kapitalističkim tržištima za radničku klasu i druge podređene grupe.<ref>{{cite book|last=Rumble|first=Patrick|year=1996|title=Allegories of Contamination: Pier Paolo Pasolini's Trilogy of Life|url=https://books.google.com/books?id=8YyhCgAAQBAJ&q=%22pier+paolo+pasolini%22+and+%22radical+party%22&pg=PA136|series=Toronto Italian Studies|publisher=[[University of Toronto Press]]|page=136|isbn=9780802072191|access-date=8 June 2018}}</ref> Od početka 1968. godine i nadalje, Pasolini je sarađivao sa [[Levi libertarijanizam|levo-libertarijanskom]], [[Liberalizam|liberalnom]] i [[Antiklerikalizam|antiklerikalnom]] [[Radikalna partija Italije|Radikalnom partijom]] ''(Partito Radicale''). Uključio se u polemiku sa liderom stranke [[Marco Pannella|Marcom Pannellom]],<ref name="od" /><ref>{{cite web|url=http://www.radioradicale.it/exagora/conversation-with-pier-paolo-pasolini|title=Conversation with Pier Paolo Pasolini|author=<!--Not stated-->|website=[[Radio Radicale]]|access-date=7 June 2018|archive-date=2018-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612141319/http://www.radioradicale.it/exagora/conversation-with-pier-paolo-pasolini}}</ref> podržao inicijativu Partije kojom se pozivalo na osam [[referendum]]a o raznim liberalizujućim reformama<ref name="rr2"/> i prihvatio je poziv da govori na partijskom kongresu pre nego što je ubijen. U intervjuu koji je dao neposredno pre svoje smrti, Pasolini je izjavio da se često ne slaže sa partijom.<ref>{{cite news|last1=Colombo|first1=Furio|last2=Battista|first2=Anna|date=8 November 1975|title=Siamo tutti in pericolo|trans-title=We are all in danger|url=http://irenebrination.typepad.com/files/pierpaolopasolini_furiocolombointerview_1975_byabattista.pdf|work=[[La Stampa]]|access-date=8 June 2018|archive-date=2018-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20180328215059/http://irenebrination.typepad.com/files/pierpaolopasolini_furiocolombointerview_1975_byabattista.pdf|url-status=dead}}</ref> Nastavio je da podržava PCI<ref name="od" /> - u junu 1975. rekao je da će i dalje glasati za PCI jer smatra da je to „ostrvo gde se kritička svest uvek očajnički brani, i gde je ljudsko ponašanje još uvek u stanju da sačuva staro dostojanstvo“, a u poslednjim mesecima života se zbližio i sa rimskom filijalom [[Italijanska komunistička omladinska federacija|italijanske komunističke omladinske federacije]]. Aktivista federacije, Vincenzo Cerami, održao je govor koji je trebalo da održi Pasolini na kongresu Radikalne partije. U njemu je Pasolini potvrdio svoj marksizam i podršku PCI.<ref name="jacobin3"/> Izvan Italije, Pasolini se posebno zainteresovao za [[Zemlja u razvoju|zemlje u razvoju]], videći paralele između života među italijanskom nižom klasom i života u trećem svetu, toliko da je proglasio [[Bandunška konferencija|Bandung]] za glavni grad tri četvrtine sveta i pola Italije. Podržavao je [[Nova levica|Novu levicu]] u [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Državama]], predviđajući da će ona „dovesti do originalnog oblika nemarksističkog socijalizma“ i pišući da ga taj pokret podseća na italijanski pokret otpora. Pasolini je video ove dve oblasti borbe kao međusobno povezane. Posle posete [[Harlem]]u je izjavio da je „jezgro borbe za revoluciju Trećeg sveta zaista Amerika“.<ref name="jacobin3" /> == Smrt == Pasolini je ubijen 2. novembra 1975. na plaži u [[Ostia|Ostiji]].<ref>{{Cite web|url=https://ilglobo.com.au/news/33313/the-violent-death-of-inconvenient-intellect-pier-paolo-pasolini/|title=The violent death of "inconvenient" intellect, Pier Paolo Pasolini — Italianmedia|website=ilglobo.com.au|access-date=October 20, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20200811183745/https://ilglobo.com/news/the-violent-death-of-inconvenient-intellect-pier-paolo-pasolini-33313/|archive-date=August 11, 2020}}</ref> Gotovo neprepoznatljiv, Pasolini je bio brutalno pretučen i nekoliko puta pregažen sopstvenim automobilom. Više kostiju je slomljeno i njegovi testisi su smrskani, najverovatnije metalnom šipkom.<ref name=":05"/><ref>{{cite book|last=Barber|first=Stephen|author-link=Stephen Barber (writer)|date=July 17, 2020|title=The Massacre Game Pasolini: Terminal Film, Text, Words|publisher=Elektron Ebooks|isbn=9781909923072}}</ref> [[Autopsija]] je pokazala da je njegovo telo delimično spaljeno benzinom nakon smrti. Zločin se dugo smatrao [[Osveta|ubistvom iz osvete]], nalik [[mafija]]škom ubistvu, za koje je bilo skoro nemoguće da ga je izvršila samo jedna osoba. Pasolini je sahranjen u [[Casarsa della Delizia, Pordenone|Casarsi]]. Giuseppe (Pino) Pelosi (1958–2017), tada 17-godišnjak, uhvaćen je kako vozi Pasolinijev automobil i priznao je ubistvo. Osuđen je na 9 godina zatvora 1976. godine,<ref name=":05"/> u početku sa napomenom u presudi da je imao „nepoznate saradnike“, ali je ova fraza kasnije uklonjena.<ref name="guardian3"/><ref name="independent2">{{cite news|last=Gumbell|first=Andrew|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/who-killed-pasolini-1602381.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220526/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/who-killed-pasolini-1602381.html|archive-date=26 May 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Who killed Pasolini?|work=[[The Independent]]|date=23 September 1995|access-date=25 May 2015}}</ref> Dvadeset devet godina kasnije, 7. maja 2005, Pelosi je povukao svoje priznanje, za koje je rekao da je dato pod pretnjom nasilja nad njegovom porodicom. Tvrdio je da su tri čoveka „sa [[Južna Italija|južnjačkim]] akcentima” počinila ubistvo, tokom kog su Pasolinija vređali i nazivali „prljavim komunistom”.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/film/4529877.stm|title=Pasolini death inquiry reopened|last=Cataldi|first=Benedetto|date=5 May 2005|website=[[BBC]]}}</ref> Drugi dokazi otkriveni 2005. godine upućuju na to da je Pasolinija ubio [[Iznuđivanje|iznuđivač]]. Svedočenje njegovog prijatelja [[Sergio Citti|Sergia Cittija]] pokazalo je da su neke od rolni filma za [[Salo ili 120 dana Sodome|''Salò'']] ukradene, i da je Pasolini planirao da se sastane sa lopovima i pregovara o njihovom povratku 2. novembra 1975. godine, po povratku iz [[Stockholm]]a.<ref>{{cite web|title=Asesinato de Pasolini, nueva investigación|url=http://www.razon.com.mx/spip.php?article29280|work=La Razón|access-date=4 July 2012|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20170702125218/http://www.razon.com.mx/spip.php?article29280|archive-date=2 July 2017|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Pasolini de nuevo|url=http://www.milenio.com/cdb/doc/impreso/8742252|archive-url=https://archive.today/20120629014013/http://www.milenio.com/cdb/doc/impreso/8742252|url-status=dead|archive-date=29 June 2012|work=Sentido contrario|publisher=Grupo Milenio|access-date=4 July 2012|author=Héctor Rivera|language=it|date=28 March 2010}}</ref><ref>{{cite web|title=Pier Paolo Pasolini (1922–1975)|url=http://www.cinematismo.com/biografias/pier-paolo-pasolini-1922-1975/|publisher=Cinematismo|access-date=4 July 2012|language=it|archive-date=12 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140812102235/http://www.cinematismo.com/biografias/pier-paolo-pasolini-1922-1975/|url-status=dead}}</ref><ref>[https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:ouU8zYEgmXMJ:rassegnastampa.mef.gov.it/mefinternazionale/PDF/2010/2010-04-02/2010040215372121.pdf+muerte+de+pasolini-+rollos+robados&hl=es&gl=co&pid=bl&srcid=ADGEESg_Hz3kNu-APpn4-A1D42JjsI01jWmCc2RU0zb8ji3iX5Me-8LlK1uyuIo3mo0-NebUSyoFpa3dPHTIiOtQfs1b07D-_EhM_NYQjqCIObthlxA86VQDWnhZ7wpjQmFbzWDkBQuy&sig=AHIEtbROrSJpidVdGjEyfEHWL7gELlXFTw Google Drive Viewer]. Google, 2 April 2010. Retrieved 22 May 2014.</ref> Cittijeva istraga je otkrila dodatne dokaze, uključujući krvavi štap i očevidca koji je rekao da je video grupu muškaraca kako izvlače Pasolinija iz automobila.<ref name="guardian3"/><ref name="independent2"/> Rimska policija je ponovo otvorila [[Hladni slučaj|hladan slučaj]] nakon Pelosijevog povlačenja priznanja, ali su sudije odgovorne za istragu utvrdile da nova otkrića nisu dovoljna da opravdaju nastavak istrage. Od 2023. godine, molba za ponovno otvaranje slučaja je podneta na osnovu [[DNK analiza|DNK analize]] koja je povezala ubistvo sa [[Banda della Magliana|Bandom della Magliana]], kriminalnom organizacijom usko povezanom sa [[Ekstremna desnica|ekstremno desničarskim]] terorizmom.<ref name=":05"/> == Nasleđe == Kao reditelj, Pasolini je stvorio [[Pikarski roman|pikarski]] [[Italijanski neorealizam|neorealizam]], prikazujući tužnu stranu života proleterijata u Italiji. Mnogi ljudi nisu želeli da vide takve portrete u umetničkom delu u javnoj distribuciji. Njegov drugi film, ''[[Mamma Roma]]'' sa [[Anna Magnani|Annom Magnani]] u glavnoj ulozi, je priča o prostitutki i njenom sinu koja je predstavljala uvredu idealima i moralu tog vremena. Njegovi radovi, poetični i tematski fokusirani na surovu realnost, pokazali su da su takva iskustva manje udaljena od većine svakodnevnih života i doprineli su promenama u italijanskoj psihi.<ref name="JAM82">{{cite book|title=Il Caos (collected articles)|author=Pier Paolo Pasolini|year=1995|publisher=[[Editori Riuniti]]|location=Rome|language=it}}</ref> Pasolinijev rad je često izazivao negodovanje, prvenstveno zbog njegovog čestog fokusa na seksualno ponašanje i kontrasta između onoga što je predstavljao i onoga što je javno prihvatljivo. Dok se Pasolinijeva poezija često bavila njegovim homoseksualnim ljubavnim interesima, oni nisu bila jedina, pa čak ni glavna tema. Posebno se ističe i njegovo interesovanje za i upotrebu italijanskih dijalekata. Veliki deo poezije koju je pisao bio je o njegovoj veoma poštovanoj majci. On je prikazao pojedine kutke savremene stvarnosti kao što je malo koji drugi pesnik mogao da uradi. Njegova poezija nije bila toliko poznata van Italije kao njegovi filmovi. Zbirka Pasolinijeve poezije na engleskom je prvi put objavljena 1996. godine.<ref name="noonday">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=pqzRAIwoq8EC&q=pier+paolo+pasolini+collected+poems|title=Collected Poems|author=Pier Paolo Pasolini|year=1996|publisher=Noonday Press|isbn=9780374524692}}</ref> Pasolini je takođe razvio filozofiju jezika uglavnom vezanu za njegove studije filma.<ref name="JAM72">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=v0-pPQAACAAJ&q=pier+paolo+pasolini|title=Heretical empiricism|last=Pasolini|first=Pier Paolo|date=1988–2005|publisher=New Academia Publishing|isbn=9780976704225}}</ref> Ova teorijska i kritička aktivnost bila je još jedna tema o kojoj se žestoko raspravljalo. Njegovi sabrani članci i komentari različitih događaja dostupni su i danas.<ref name="JAM82"/><ref>{{cite book|title=Dibattiti sui film|author=A. Covi|year=1971|publisher=Gregoriana|location=Padova|language=it}}</ref><ref>{{cite book|title=Scrittori e Popolo – il populismo nella letteratura italiana contemporanea|author=A. Asor Rosa|year=1988|publisher=Gregoriana|location=Torino|language=it}}</ref> Ove studije se mogu smatrati osnovom njegovog umetničkog gledišta. Verovao je da je jezik — poput engleskog, italijanskog, dijalekta ili drugog — krut sistem u kojem je ljudska misao zarobljena. Takođe je smatrao da je bioskop „pisani“ jezik stvarnosti koji, kao i svaki drugi pisani jezik, omogućava čoveku da sagleda stvari iz ugla istine.<ref name="JAM72"/> Njegovi filmovi osvojili su nagrade na [[Berlinale|Međunarodnom filmskom festivalu u Berlinu]], [[Kanski filmski festival|Filmskom festivalu u Kanu]], [[Venecijanski filmski festival|Filmskom festivalu u Veneciji]], Italijanskom nacionalnom sindikatu filmskih novinara, [[Nagrade Jussi|Nagradama Jussi]], [[Kinema Junpo nagradama]], [[Međunarodna katolička filmska kancelarija|Međunarodnoj katoličkoj filmskoj kancelariji]] i [[Njujorški krug filmskih kritičara|Njujorškom krugu filmskih kritičara]]. ''[[Il Vangelo secondo Matteo]]'' nominovan je za nagradu Ujedinjenih nacija [[Filmske nagrade Britanske akademije|Britanske akademije za filmsku i televizijsku umetnost (BAFTA)]] 1968. godine. == Filmografija == === Dugometražni filmovi === {| class="wikitable mw-collapsible" |- ! width="5%" |Godina ! width="26%" |Originalni naziv ! Nagrade/Napomene |- | 1961 | ''[[Accattone]]'' | prema Pasolinijevom romanu ''Una vita violenta'' |- style="background:#efefef;<br" / > [[Карлове Вари|Награда за најбољег редитеља на Филмском фестивалу у Карловим Варима]] | 1962 | ''[[Mamma Roma]]'' | nominacija — [[Zlatni lav]] za najbolji film na [[Venecijanski filmski festival|Venecijanskom filmskom festivalu]] |- |1964 | ''[[Il Vangelo secondo Matteo]]'' |Srebrni lav za najbolju režiju na Venecijanskom filmskom festivalu Posebna nagrada žirija na Venecijanskom filmskom festivalu nominacija — nagrada [[Nagrada BAFTA za najbolju režiju|BAFTA za najboljeg reditelja]] nominacija — Zlatni lav za najbolji film na Venecijanskom filmskom festivalu nominacije za tri [[Oscari|Oscara]] (1966) — [[Oscar za najbolju scenografiju|najbolja scenografija]], [[Oscar za najbolju kostimografiju|najbolja kostimografija]], [[Oscar za najbolju originalnu muziku|najbolja originalna muzika]] |- style="background:#efefef;" | 1966 | ''[[Uccellacci e uccellini]]'' | nominacija — [[Zlatna palma]] za najbolji film na [[Kanski filmski festival|Filmskom festivalu u Cannesu]] |- | 1967 | [[Kralj Edip (film)|''Edipo re'']] | nominacija — Zlatni lav za najbolji film na Venecijanskom filmskom festivalu |- style="background:#efefef;" | 1968 | [[Teorema (film)|''Teorema'']] | nominacija — Zlatni lav za najbolji film na Venecijanskom filmskom festivalu Pasolinijev istoimeni roman objavljen je krajem 1968. godine |- | rowspan="2" | 1969 | [[Porcile (film)|''Porcile'']] | |- style="background:#efefef;" | [[Medea (film, 1969)|''Medea'']] | |- | 1971 | [[Il Decameron (film)|''Il Decameron'']] | Srebrni medved za najbolju režiju na [[Berlinale|Berlinskom filmskom festivalu]] Posebna nagrada žirija na Berlinskom filmskom festivalu nominacija — Zlatni medved za najbolji film na Berlinskom filmskom festivalu prema knjizi [[Decameron|''Dekameron'']] [[Giovanni Boccaccio|Giovannija Boccaccia]] |- |1972 | ''[[I racconti di Canterbury]]'' | [[Zlatni medvjed|Zlatni medved]] za najbolji film na Berlinskom filmskom festivalu prema knjizi ''[[The Canterbury Tales]]'' [[Geoffrey Chaucer|Geoffreya Chaucera]] |- | 1974 | ''[[Il fiore delle mille e una notte]]'' | Posebna nagrada žirija na Filmskom festivalu u Cannesu nominacija — Zlatna palma za najbolji film na Filmskom festivalu u Cannesu prema ''[[1001 noć|Knjizi hiljadu i jedne noći]]'' raznih autora |- | 1975 | ''[[Salo ili 120 dana Sodome|Salò o le 120 giornate di Sodoma]]'' | prema knjizi ''[[120 dana sodome|Sto dvadeset dana Sodome]]'' [[Markiz de Sade|Markiza de Sada]] zbog eksplicitnog seksualnog sadržaja, kao i brutalnih scena fizičkog nasilja, zabranjen je u mnogim zemljama |} === Kratkometražni filmovi === {| class="wikitable mw-collapsible" |- ! width="5%" |Godina ! width="26%" |Originalni naziv ! Nagrade/Napomene |- |1963 |''[[La ricotta]]'' |deo [[Omnibus film|omnibusa]] ''[[Ro.Go.Pa.G.]]'' |- |1967 |''[[La Terra vista dalla Luna]]'' |deo omnibusa ''[[Le streghe]]'' |- |1968 |''[[Che cosa sono le nuvole?]]'' |deo omnibusa ''[[Capriccio all'italiana]]'' |- |1969 |''[[La sequenza del fiore di carta]]'' |deo omnibusa ''[[Amore e rabbia]]'' |} === Dokumentarni filmovi === {| class="wikitable mw-collapsible" |- ! width="5%" |Godina ! width="26%" |Originalni naziv ! Nagrade/Napomene |- | rowspan="2" |1963 |''[[La rabbia]]'' |komentari Pasolinija i [[Giovannino Guareschi|Giovannina Guareschija]] o svetskim događajima |- |''[[Sopralluoghi in Palestina per il vangelo secondo Matteo]]'' | |- |1964 |''[[Comizi d'amore]]'' | |- |1968 |''[[Appunti per un film sull'India]]'' | |- |1972 |''[[12 dicembre (dokumentarni film)|12 dicembre]]'' <small>(nepotpisan)</small> |dokumentarni film o [[Masakr na Piazzi Fontana|masakru na Piazzi Fontana]] i smrti anarhiste [[Giuseppe Pinelli|Giuseppea Pinellija]] |} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Pier Paolo Pasolini}} * {{IMDb name|0001596}} * [http://www.sensesofcinema.com/2002/great-directors/pasolini/ Sense of cinema.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200507055827/http://sensesofcinema.com/2002/great-directors/pasolini/ |date=2020-05-07 }} * [http://www.cpinternet.com/mbayly/callasasmedea.htm Esej o Pasolinijevoj Medeji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060622020424/http://www.cpinternet.com/mbayly/callasasmedea.htm |date=2006-06-22 }} * [http://zakka.dk/euroscreenwriters/interviews/pier_paolo_pasolini.htm Pasolinijeve beleške o Salu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060910105119/http://zakka.dk/euroscreenwriters/interviews/pier_paolo_pasolini.htm |date=2006-09-10 }} * [http://madamdestal.blogspot.com/2012/01/pazolinijevo-citanje-medeje.html Gledajući Pasolinijevu Medeju (analiza)] {{Pasolini}} {{Normativna kontrola}} {{Izabran}} {{Životni vijek|1922|1975|Pasolini, Pier Paolo}} [[Kategorija:Rođeni 1922.]] [[Kategorija:Umrli 1975.]] [[Kategorija:Italijanski pisci]] [[Kategorija:Italijanski dramski pisci]] [[Kategorija:Italijanski esejisti]] [[Kategorija:Italijanski pjesnici]] [[Kategorija:Italijanski romanopisci]] [[Kategorija:Italijanski lingvisti]] [[Kategorija:Italijanski filmski glumci]] [[Kategorija:Italijanski filmski režiseri]] [[Kategorija:Dobitnici Zlatnog medveda]] [[Kategorija:Italijanski filmski scenaristi]] [[Kategorija:Italijanski filmski kritičari]] [[Kategorija:Italijanski slikari]] [[Kategorija:Italijanski novinari]] [[Kategorija:Italijanski ateisti]] [[Kategorija:Ateistički aktivisti]] [[Kategorija:Italijanski filozofi]] [[Kategorija:Italijanski komunisti]] [[Kategorija:Marksisti]] [[Kategorija:Italijanski socijalisti]] [[Kategorija:Žrtve ubistva]] [[Kategorija:Žrtve atentata]] [[Kategorija:LGBT reditelji i rediteljke]] [[Kategorija:LGBT osobe iz Italije]] [[Kategorija:LGBT pisci i spisateljice]] [[Kategorija:Gej pisci]] [[Kategorija:Gej muškarci]] [[Kategorija:Gej glumci]] [[Kategorija:Biografije, Bologna]] [[Kategorija:Biografije, Emilija i Romanja]] 8m5nbg69ykuw41xjkjwin56js0trer1 0 40419 42661972 176092 2026-07-31T02:36:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Predsjedništvo SFR Jugoslavije]] 42661972 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Predsjedništvo SFR Jugoslavije]] hxx1vxtrma2ooz33m5l6l0jk35l7f9s 0 40420 42661974 176093 2026-07-31T02:37:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Predsjedništvo SFR Jugoslavije]] 42661974 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Predsjedništvo SFR Jugoslavije]] hxx1vxtrma2ooz33m5l6l0jk35l7f9s 0 40421 42661973 176094 2026-07-31T02:36:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Predsjedništvo SFR Jugoslavije]] 42661973 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Predsjedništvo SFR Jugoslavije]] hxx1vxtrma2ooz33m5l6l0jk35l7f9s 0 42021 42662193 42470929 2026-07-31T05:08:28Z Inokosni organ 160059 42662193 wikitext text/x-wiki {{Glavni|Kamerun}} {| class="wikitable sortable" style="width:95%; margin:auto; font-size:95%;" |+ style="background:#D9F2FF;" | '''Gradovi u Kamerunu''' ! style="width:4%; text-align:center;" rowspan="2" | Rang ! style="width:24%; text-align:center;" rowspan="2" | Grad ! colspan="3" | Stanovništvo ! style="width:14%; text-align:center;" rowspan="2" | Regija |- ! style="width:14%;" | 1976. ! style="width:14%;" | 1987. ! style="width:16%;" | Procjena<br />2005. |- | style="text-align:center;" | 1 | style="text-align:center;" | [[Yaoundé]] | style="text-align:right;" | 313.708 | style="text-align:right;" | 649.252 | style="text-align:right;" | 1.926.496 | style="text-align:center;" | Centre |- | style="text-align:center;" | 2 | style="text-align:center;" | [[Douala]] | style="text-align:right;" | 458.426 | style="text-align:right;" | 809.852 | style="text-align:right;" | 1.884.802 | style="text-align:center;" | Littoral |- | style="text-align:center;" | 3 | style="text-align:center;" | [[Garoua]] | style="text-align:right;" | 63.900 | style="text-align:right;" | 141.839 | style="text-align:right;" | 287.586 | style="text-align:center;" | Nord |- | style="text-align:center;" | 4 | style="text-align:center;" | [[Bamenda]] | style="text-align:right;" | 48.111 | style="text-align:right;" | 110.690 | style="text-align:right;" | 229.109 | style="text-align:center;" | Nord-Ouest |- | style="text-align:center;" | 5 | style="text-align:center;" | [[Maroua]] | style="text-align:right;" | 67.187 | style="text-align:right;" | 123.450 | style="text-align:right;" | 205.635 | style="text-align:center;" | Extrême-Nord |- | style="text-align:center;" | 6 | style="text-align:center;" | [[Bafoussam]] | style="text-align:right;" | 62.239 | style="text-align:right;" | 112.681 | style="text-align:right;" | 185.635 | style="text-align:center;" | Ouest |- | style="text-align:center;" | 7 | style="text-align:center;" | [[Kousséri]] | style="text-align:right;" | 12.456 | style="text-align:right;" | 53.713 | style="text-align:right;" | 176.241 | style="text-align:center;" | Extrême-Nord |- | style="text-align:center;" | 8 | style="text-align:center;" | [[Ngaoundéré]] | style="text-align:right;" | 38.840 | style="text-align:right;" | 78.062 | style="text-align:right;" | 143.030 | style="text-align:center;" | Adamaoua |- | style="text-align:center;" | 9 | style="text-align:center;" | [[Kumba]] | style="text-align:right;" | 44.175 | style="text-align:right;" | 70.112 | style="text-align:right;" | 143.014 | style="text-align:center;" | Sud-Ouest |- | style="text-align:center;" | 10 | style="text-align:center;" | [[Loum]] | style="text-align:right;" | 26.754 | style="text-align:right;" | 55.645 | style="text-align:right;" | 131.319 | style="text-align:center;" | Littoral |- | style="text-align:center;" | 11 | style="text-align:center;" | [[Nkongsamba]] | style="text-align:right;" | 70.464 | style="text-align:right;" | 85.420 | style="text-align:right;" | 114.986 | style="text-align:center;" | Littoral |- | style="text-align:center;" | 12 | style="text-align:center;" | [[Limbe]] | style="text-align:right;" | 26.988 | style="text-align:right;" | 44.561 | style="text-align:right;" | 96.629 | style="text-align:center;" | Sud-Ouest |- | style="text-align:center;" | 13 | style="text-align:center;" | [[Edéa]] | style="text-align:right;" | 25.398 | style="text-align:right;" | 50.609 | style="text-align:right;" | 91.917 | style="text-align:center;" | Littoral |- | style="text-align:center;" | 14 | style="text-align:center;" | [[Foumban]] | style="text-align:right;" | 33.737 | style="text-align:right;" | 57.271 | style="text-align:right;" | 88.362 | style="text-align:center;" | Ouest |- | style="text-align:center;" | 15 | style="text-align:center;" | [[Mokolo]] | style="text-align:right;" | 2.069 | style="text-align:right;" | 19.602 | style="text-align:right;" | 86.822 | style="text-align:center;" | Extrême-Nord |- | style="text-align:center;" | 16 | style="text-align:center;" | [[Bertoua]] | style="text-align:right;" | 14.982 | style="text-align:right;" | 43.402 | style="text-align:right;" | 78.198 | style="text-align:center;" | Est |- | style="text-align:center;" | 17 | style="text-align:center;" | [[Mbalmayo]] | style="text-align:right;" | 22.075 | style="text-align:right;" | 35.390 | style="text-align:right;" | 73.307 | style="text-align:center;" | Centre |- | style="text-align:center;" | 18 | style="text-align:center;" | [[Nkoteng]] | style="text-align:right;" | 1.036 | style="text-align:right;" | 12.057 | style="text-align:right;" | 71.011 | style="text-align:center;" | Centre |- | style="text-align:center;" | 19 | style="text-align:center;" | [[Bafang]] | style="text-align:right;" | 25.714 | style="text-align:right;" | 38.038 | style="text-align:right;" | 69.565 | style="text-align:center;" | Ouest |- | style="text-align:center;" | 20 | style="text-align:center;" | [[Dschang]] | style="text-align:right;" | 17.914 | style="text-align:right;" | 35.717 | style="text-align:right;" | 65.291 | style="text-align:center;" | Ouest |- | style="text-align:center;" | 21 | style="text-align:center;" | [[Bafia]] | style="text-align:right;" | 19.128 | style="text-align:right;" | 30.594 | style="text-align:right;" | 63.154 | style="text-align:center;" | Centre |- | style="text-align:center;" | 22 | style="text-align:center;" | [[Kumbo]] | style="text-align:right;" | 12.500 | style="text-align:right;" | 33.353 | style="text-align:right;" | 62.239 | style="text-align:center;" | Nord-Ouest |- | style="text-align:center;" | 23 | style="text-align:center;" | [[Ebolowa]] | style="text-align:right;" | 18.239 | style="text-align:right;" | 34.771 | style="text-align:right;" | 60.360 | style="text-align:center;" | Sud |- | style="text-align:center;" | 24 | style="text-align:center;" | [[Mbouda]] | style="text-align:right;" | 15.069 | style="text-align:right;" | 35.912 | style="text-align:right;" | 59.765 | style="text-align:center;" | Ouest |- | style="text-align:center;" | 25 | style="text-align:center;" | [[Guider]] | style="text-align:right;" | 17.197 | style="text-align:right;" | 32.775 | style="text-align:right;" | 56.888 | style="text-align:center;" | Nord |- | style="text-align:center;" | 26 | style="text-align:center;" | [[Meiganga]] | style="text-align:right;" | 17.040 | style="text-align:right;" | 31.824 | style="text-align:right;" | 54.096 | style="text-align:center;" | Adamaoua |- | style="text-align:center;" | 27 | style="text-align:center;" | [[Buea]] | style="text-align:right;" | 24.584 | style="text-align:right;" | 32.871 | style="text-align:right;" | 51.469 | style="text-align:center;" | Sud-Ouest |- | style="text-align:center;" | 28 | style="text-align:center;" | [[Yagoua]] | style="text-align:right;" | 14.506 | style="text-align:right;" | 28.414 | style="text-align:right;" | 50.706 | style="text-align:center;" | Extrême-Nord |- | style="text-align:center;" | 29 | style="text-align:center;" | [[Foumbot]] | style="text-align:right;" | 9.833 | style="text-align:right;" | 26.333 | style="text-align:right;" | 49.463 | style="text-align:center;" | Ouest |- | style="text-align:center;" | 30 | style="text-align:center;" | [[Tiko]] | style="text-align:right;" | 14.810 | style="text-align:right;" | 23.559 | style="text-align:right;" | 48.220 | style="text-align:center;" | Sud-Ouest |- | style="text-align:center;" | 31 | style="text-align:center;" | [[Sangmélima]] | style="text-align:right;" | 14.758 | style="text-align:right;" | 23.261 | style="text-align:right;" | 46.958 | style="text-align:center;" | Sud |- | style="text-align:center;" | 32 | style="text-align:center;" | [[Bali (Kamerun)|Bali]] | style="text-align:right;" | 6.322 | style="text-align:right;" | 20.293 | style="text-align:right;" | 46.028 | style="text-align:center;" | Ouest |- | style="text-align:center;" | 33 | style="text-align:center;" | [[Bangangté]] | style="text-align:right;" | 10.520 | style="text-align:right;" | 22.704 | style="text-align:right;" | 44.735 | style="text-align:center;" | Ouest |- | style="text-align:center;" | 34 | style="text-align:center;" | [[Wum]] | style="text-align:right;" | 16.226 | style="text-align:right;" | 27.489 | style="text-align:right;" | 42.321 | style="text-align:center;" | Nord-Ouest |- | style="text-align:center;" | 35 | style="text-align:center;" | [[Mora]] | style="text-align:right;" | 4.807 | style="text-align:right;" | 16.269 | style="text-align:right;" | 38.995 | style="text-align:center;" | Extrême-Nord |- | style="text-align:center;" | 36 | style="text-align:center;" | [[Banyo]] | style="text-align:right;" | 11.027 | style="text-align:right;" | 17.904 | style="text-align:right;" | 37.798 | style="text-align:center;" | Adamaoua |- | style="text-align:center;" | 37 | style="text-align:center;" | [[Kribi]] | style="text-align:right;" | 11.261 | style="text-align:right;" | 21.507 | style="text-align:right;" | 37.411 | style="text-align:center;" | Sud |- | style="text-align:center;" | 38 | style="text-align:center;" | [[Batouri]] | style="text-align:right;" | 1.036 | style="text-align:right;" | 12.057 | style="text-align:right;" | 36.258 | style="text-align:center;" | Est |- | style="text-align:center;" | 39 | style="text-align:center;" | [[Tibati]] | style="text-align:right;" | 9.504 | style="text-align:right;" | 15.522 | style="text-align:right;" | 33.093 | style="text-align:center;" | Adamaoua |- | style="text-align:center;" | 40 | style="text-align:center;" | [[Melong]] | style="text-align:right;" | 10.776 | style="text-align:right;" | 16.737 | style="text-align:right;" | 33.001 | style="text-align:center;" | Littoral |- | style="text-align:center;" | 41 | style="text-align:center;" | [[Mutengene]] | style="text-align:right;" | 6.891 | style="text-align:right;" | 15.756 | style="text-align:right;" | 32.936 | style="text-align:center;" | Sud-Ouest |- | style="text-align:center;" | 42 | style="text-align:center;" | [[Garoua Boulaï]] | style="text-align:right;" | 8.494 | style="text-align:right;" | 17.179 | style="text-align:right;" | 31.682 | style="text-align:center;" | Est |- | style="text-align:center;" | 43 | style="text-align:center;" | [[Mbanga]] | style="text-align:right;" | 21.422 | style="text-align:right;" | 24.545 | style="text-align:right;" | 30.278 | style="text-align:center;" | Littoral |} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Gradovi u Kamerunu]] [[Kategorija:Liste naselja i gradova|Kamerun]] diymsaskcwm7d0627s3qxd9pbfvzrun 0 44189 42661950 41556306 2026-07-31T02:33:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 2008.]] 42661950 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 2008.]] 750udkeoz0plx7lqfdrmr4ghbv306h1 0 44190 42661951 41556307 2026-07-31T02:33:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 2008.]] 42661951 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 2008.]] 750udkeoz0plx7lqfdrmr4ghbv306h1 0 44191 42661958 41556308 2026-07-31T02:34:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 2008.]] 42661958 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 2008.]] 750udkeoz0plx7lqfdrmr4ghbv306h1 0 48652 42662081 34512700 2026-07-31T02:54:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[UDBA]] 42662081 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[UDBA]] bwkstdd2lf9y9xz96yvqdcq2sw6ezl8 0 48654 42662050 41394498 2026-07-31T02:49:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[UDBA]] 42662050 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[UDBA]] bwkstdd2lf9y9xz96yvqdcq2sw6ezl8 0 49541 42661994 40757928 2026-07-31T02:40:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Incident u Roswellu]] 42661994 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Incident u Roswellu]] rsk268oihzypxfr8u6asmxq806sazht 0 54580 42661729 292494 2026-07-31T01:56:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Demografija SFR Jugoslavije]] 42661729 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Demografija SFR Jugoslavije]] liz56rdxnxrpe8fb7jdnaq2w3ioloox 0 60680 42661728 40670755 2026-07-31T01:56:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Koledž Dartmouth]] 42661728 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Koledž Dartmouth]] 8rbmppck9r7rta012wjo83wp86drcls 10 65768 42662181 41577503 2026-07-31T03:11:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Pobjednici Eurosonga]] 42662181 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Pobjednici Eurosonga]] 6tz8489j798ph5gaeqix1iazqhqdpb2 0 71004 42661934 431571 2026-07-31T02:30:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[8. sjednica Centralnog komiteta Saveza komunista Srbije]] 42661934 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[8. sjednica Centralnog komiteta Saveza komunista Srbije]] ime0n94s2x5ajt0np74tiqll51enps9 0 71616 42661743 437201 2026-07-31T01:58:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[2. kongres Socijalističke radničke partije Jugoslavije (komunista)]] 42661743 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[2. kongres Socijalističke radničke partije Jugoslavije (komunista)]] 24xmot9opr217x35ut6hq4ca4b3qxey 0 72280 42661648 42447508 2026-07-30T22:08:53Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661648 wikitext text/x-wiki {{Taksokvir | boja = lightgreen | naziv= Paprati | raspon_fosila = rani [[karbon (perioda)|karbon]] — danas | slika = Polystichum_setiferum0.jpg | slika_širina= 250px | slika_opis = ''[[Polystichum setiferum]]'' | regnum = [[Plantae]] | divisio = '''Pteridophyta''' | razdioba_stupanj = Klase (žive) | razdioba = [[Psilotopsida]]<br /> [[Equisetopsida]]<br /> [[Marattiopsida]]<br /> [[Polypodiopsida]] }} '''Paprati ili [[Papratnica|papratnice]] (razdeo Polypodiophyta)''' pripadaju jednoj od najstarijih grupa [[Nizina|nižih]] [[Biljana Plavšić|biljaka]] sa jasno izraženom semenom nespolne ([[sporofit|saprofit]]) i spolne ([[gametofit]]) faze kao i jako krupnim listovima ([[makrofilija]]) i odsustvom sekundarne građe i [[seme]]na. Sporofit faza je izrazito dominantna i složenije građe u odnosu na gametofit generaciju. U [[karbon]]u (periodu, pre oko 300 miliona godina) one su zajedno sa drvenastim rastavićima i drugim biljkama sa [[spora]]ma gradile velike vlažne šume, čiji [[fosil]]ni ostaci sada predstavljaju naslage kamenog uglja. Fosilni ostaci papratnjača se nalaze i u stenama koje su stare nekoliko stotina miliona godina. Većina paprati raste na tlu, na vlažnim, senovitim mestima, mada postoji mali broj vrsta koje se razvijaju na lišću i stabljikama drugih biljaka. Uglavnom su kopnene biljke, ali ima i papratnjača koje žive u vodi. Ima ih u skoro svim vlažnim krajevima naše zemlje. Danas su papratnjače zeljaste biljke kojih ima oko 12.000 vrsta, izuzev nekoliko vrsta koje su drvenaste kao što su [[paprati drveće]] zastupljene samo u tropskim krajevima. Papratnjače (sporofit generacija) su biljke koje mogu biti visoke i do 25 m, a njihovo drvenasto [[stablo]] može imati prečnik i do 50&nbsp;cm. Pravi [[koren]], koji se razvija iz korenka klice, brzo prestaje sa rastom, pa njegovu ulogu preuzimaju [[adventivni koren]]ovi koji se razvijaju na podzemnom stablu. Stablo kod papratnjača može imati različit oblik i anatomsku građu i najčešće je kod zeljastih paprati uvučeno u zemlju. Ti [[rizom]]i mogu biti kao krtole. Masa listova dimenzije paprati, znatno su veće od mase i dimenzije stabla. Listovi mogu biti perasto urezani, perasto deljeni ili celi, a osnovno je da su jako krupni . Na njihovom naličju nalaze se [[sporangije]], obično blizu glavnog nerva. Sporangije su u grupama-[[sorusi]]ma. Kad sazri, sporangija puca i iz nje ispadaju spore. Spore papratnjača su haploidne, kao i gametofit koji se razvija iz njih. == Smena generacija == [[Datoteka:Dixonia prothallus.jpg|thumb|right|protalijum]] [[Datoteka:Alternation of generations in ferns.svg|thumb|right|200px|dijagram smene generacija]] Papratnjače se mogu razmnožavati vegetativno, pomoću podzemnih izdanaka, kada stariji delovi podzemnog izdanka izumru, mladi postanu samostalni i iz njih se razvijaju nove biljke. Ipak, kod većine papratnjača dolazi do smene generacija. Posle niza mitotičkih deoba od [[zigot]]a nastaje organizam čije su sve ćelije diploidne. U određenom delu života kod takvog organizma dolazi do redukcione deobe, pri čemu nastaju haploidne spore. Ovakav organizam stvara i nosi spore i pripada bespolnoj, sporofit generaciji. Kod nekih paprati spore su iste ([[izospore]]) i iz njih se razvija dvopoln gametofit, dok su kod drugih različite ([[heterospore]]). Među heterospšorama razlikuju se: * mikrospore, sićušne spore iz kojih se razvijaju muški gametofiti koji noce [[anteridije]] * megaspore, krupne spore iz kojih nastaju žeski gametofiti sa [[arhegonija]]ma. Iz spora se razvija haploidna generacija organizama na kojima se obrazuju gametangije i gameti. Organizam ove, polne generacije je gametofit i on stvara i nosi gamete. Gametofiti žive na površini tla i oni su zeleni, sitni i mogu biti srcoliki, pločasti, nitasti itd. Gametofit papratnjača se naziva [[protalijum]] koji je za tlo pričvršćen velikim brojem rizoida (ćelija koje su izdužene kao korenske dlake i koje imaju istu funkciju). Za oplođenje kod papratnjača neophodno je prisustvo slobodne vode, kako bi sitni i pokretni spermatozoidi stigli do jajne ćelije koja je nepokretna. Zigot nastaje iz oplođene jajne ćelije, a iz njega se razvija diploidna klica iz koje nastaje diploidni sporofit, čime se ciklus ponavlja. == Galerija == {{Commonscat|Pteridophyta}} <gallery> Datoteka:Fern.jpg|''Blechnum nudum'' Datoteka:Tree Fern.jpg Datoteka:Fern02.jpg|''Dicksonia antarctica'' Datoteka:Dicksonia antarctica in Nunniong, Australia.jpg|''Dicksonia antarctica'' Datoteka:Oaxaca fern.jpg Datoteka:Tree Fern Spores.jpg|sorusi Datoteka:Fern-leaf-oliv.jpg Datoteka:Fern leaves.jpg </gallery> == Literatura == * Jelena Pantić, seminarski rad ''Papratnjače'', Medicinska škola, Požarevac, 2007. * Jančić, R.: Botanika farmaceutika, Sl. list SCG, Beograd, 2004. * Kojić, M: Botanika, Naučna knjiga, Beograd, 1989. == Vanjske veze == * [http://www.bionet-skola.com/w/Paprati Bio Net Škola] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100318071855/http://www.bionet-skola.com/w/Paprati |date=2010-03-18 }} * [http://www.wikinfo.org/index.php/Jadranske_paprati Južne primorske paprati uz Jadran] * [http://ontarioferns.com Ontario Ferns] * [http://tolweb.org/tree?group=Filicopsida&contgroup=Embryophytes Tree of Life Web Project: Filicopsida] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090114115915/http://tolweb.org/tree?group=Filicopsida&contgroup=Embryophytes |date=2009-01-14 }} * A classification of the [http://www.anbg.gov.au/fern/taxa/classification.html ferns and their allies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304060354/http://www.anbg.gov.au/fern/taxa/classification.html |date=2016-03-04 }} * [http://www.jaknouse.athens.oh.us/ferns/bookfern.html A fern book bibliography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160117055319/http://www.jaknouse.athens.oh.us/ferns/bookfern.html |date=2016-01-17 }} * [http://www1.akira.ne.jp/~unzen/pteridophyta.html Register of fossil Pteridophyta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509142839/http://www1.akira.ne.jp/~unzen/pteridophyta.html |date=2008-05-09 }} * [http://delta-intkey.com/britfe/ L. Watson and M.J. Dallwitz (2004 onwards). The Ferns (Filicopsida) of the British Isles.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303183034/http://delta-intkey.com/britfe/ |date=2016-03-03 }} * [http://www.cas.vanderbilt.edu/bioimages/pages/non-seed-plants.htm Non-seed plant images at bioimages.vanderbilt.edu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120512162340/http://www.cas.vanderbilt.edu/bioimages/pages/non-seed-plants.htm |date=2012-05-12 }} [[Kategorija:Paprati| ]] [[Kategorija:Biljke]] pllig7n0riv4rrf45vrhza9xvmjww9n 0 74873 42661935 460090 2026-07-31T02:30:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[8. sjednica Centralnog komiteta Saveza komunista Srbije]] 42661935 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[8. sjednica Centralnog komiteta Saveza komunista Srbije]] ime0n94s2x5ajt0np74tiqll51enps9 0 74874 42661933 460091 2026-07-31T02:30:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[8. sjednica Centralnog komiteta Saveza komunista Srbije]] 42661933 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[8. sjednica Centralnog komiteta Saveza komunista Srbije]] ime0n94s2x5ajt0np74tiqll51enps9 0 76985 42661955 41578223 2026-07-31T02:33:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 1967.]] 42661955 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 1967.]] e0iiyza06c4d11keqgs5xbo0sfj6vjz 0 76987 42661947 41578183 2026-07-31T02:32:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 1967.]] 42661947 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 1967.]] e0iiyza06c4d11keqgs5xbo0sfj6vjz 0 76988 42661961 41578238 2026-07-31T02:34:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 1967.]] 42661961 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 1967.]] e0iiyza06c4d11keqgs5xbo0sfj6vjz 0 76989 42661960 41578237 2026-07-31T02:34:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 1967.]] 42661960 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 1967.]] e0iiyza06c4d11keqgs5xbo0sfj6vjz 0 76990 42661946 41578182 2026-07-31T02:32:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 1967.]] 42661946 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 1967.]] e0iiyza06c4d11keqgs5xbo0sfj6vjz 0 77846 42661993 40757929 2026-07-31T02:40:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Incident u Roswellu]] 42661993 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Incident u Roswellu]] rsk268oihzypxfr8u6asmxq806sazht 0 78352 42661614 42230521 2026-07-30T16:35:52Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha|Fudbaleri Middlesbrougha]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42661614 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = John Obi Mikel | slika = Mikel John Obi 2016.jpg | punoime = John Michael Nchekwube Obinna | nadimak = | datumrođenja = [[22. travnja]] [[1987.]] | rodnigrad = {{flagicon|Nigerija}} [[Jos]] | rodnadržava = [[Nigerija]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = [[Nigerijanci|nigerijanska]] | državljanstvo = {{flagicon|Nigerija}} Nigerijansko | visina = 1.88 m | pozicija = [[Vezni igrač (nogomet)|vezni igrač]] | trenutniklub = ''Igračka mirovina'' | brojnadresu = | datumimjestodebija = | omladinskegodine = 2002. – 2004.<br/>2004. | omladinskipogoni = [[Plateau United FC|Plateau United]]<br/>[[Ajax Cape Town FC|Ajax Cape Town]] | godine1 = 2002 – 2004 | klubovi1 = {{flagicon|Nigerija}} [[Plateau United FC|Plateau United]] | nastupi(golovi)1 = 28 (3) | godine2 = 2004 – 2006 | klubovi2 = {{flagicon|Norveška}} [[FK Lyn Oslo|Lyn Oslo]] | nastupi(golovi)2 = 6 (1) | godine3 = 2006 – 2017 | klubovi3 = {{flagicon|Engleska}} [[Chelsea FC|Chelsea]] | nastupi(golovi)3 = 372 (6) | godine4 = 2017 – 2019 | klubovi4 = {{flagicon|Kina}} [[Tianjin Tigers FC|Tianjin TEDA]] | nastupi(golovi)4 = 38 (3) | godine5 = 2019 | klubovi5 = {{flagicon|Engleska}} [[Middlesbrough FC|Middlesbrough]] | nastupi(golovi)5 = 19 (1) | godine6 = 2019 – 2020 | klubovi6 = {{flagicon|Turska}} [[Trabzonspor]] | nastupi(golovi)6 = 27 (0) | godine7 = 2020 – 2021 | klubovi7 = {{flagicon|Engleska}} [[Stoke City FC|Stoke City]] | nastupi(golovi)7 = 41 (0) | godine8 = 2021 | klubovi8 = {{flagicon|Kuvajt}} [[Kuwait SC|Kuwait SC]] | nastupi(golovi)8 = 2 (0) | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2003 | nacionalneekipe1 = {{flagicon|Nigerija}} Nigeria - 17 godina | nacionalninastupi(golovi)1 = 3 (1) | nacionalnegodine2 = 2005 | nacionalneekipe2 = {{flagicon|Nigerija}} Nigeria - 17 godina | nacionalninastupi(golovi)2 = 7 (2) | nacionalnegodine3 = 2016 | nacionalneekipe3 = {{flagicon|Nigerija}} Nigeria - 17 godina | nacionalninastupi(golovi)3 = 6 (1) | nacionalnegodine4 = 2005 – 2019 | nacionalneekipe4 = {{flagicon|Nigerija}} [[Fudbalska reprezentacija Nigerije|Nigerija]] | nacionalninastupi(golovi)4 = 90 (6) | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 2.11.2024 | zadnjiuređajrep = 2.11.2024 }} '''John Michael Nchekwube Obinna''' (22. april 1987 -), poznat kao '''Mikel John Obi''', '''John Obi Mikel''' ili '''John Mikel Obi''', umirovljeni je [[Nigerija|nigerijski]] [[nogomet]]aš, koji je igrao kao [[vezni igrač]]. == Vanjske veze == {{Commonscat}} <div class="infobox sisterproject"> <div style="float: left;">[[Datoteka:Commons-logo.svg|50px|none|Commons logo]]</div> <div style="margin-left: 60px;">U [[:commons:Glavna stranica|Wikimedijinom spremniku]] nalazi se još materijala vezanih uz temu: <div style="margin-left: 10px;">'''''[[Commons:Kategorija:Mikel John Obi|Mikel John Obi]]'''''</div> </div> </div> * {{soccerbase|id=43353|name=Mikel John Obi}} * [http://football.guardian.co.uk/News_Story/0,1563,1584404,00.html Ferguson attacks Chelsea over Mikel transfer saga] (''[[The Guardian]]'', October 4, 2005) * [http://www.timesonline.co.uk/article/0,,27-1904933,00.html Mikel saga nears end as club ease grip] {{Webarchive|url=https://archive.today/20070311085341/http://www.timesonline.co.uk/article/0,,27-1904933,00.html |date=2007-03-11 }} (''[[The Times]]'', December 5, 2005) * [http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?xml=/sport/2006/04/14/sfnric14.xml Obi the only loser in shameful tug-of-war] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060908174730/http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?xml=%2Fsport%2F2006%2F04%2F14%2Fsfnric14.xml |date=2006-09-08 }} (''[[The Daily Telegraph]]'', April 14, 2006) * [http://www.uefa.com/footballeurope/news/Kind=2/newsId=427107.html Mikel saga ends with Chelsea move] (''[[UEFA|uefa.com]]'', June 3, 2006) {{start box}} {{s-ach|aw}} {{succession box |before=[[Obafemi Martins]] |title=[[Nagrade CAF#Omladinski igrač godine|CAF-ov omladinski igrač godine]] |years=2005 |after=[[Taye Taiwo]] }} {{end box}} {{Sastav Nigerija 2014 SP}} {{Sastav Nigerija 2018 SP}} {{Lifetime|1987| |Obi, Mikel John}} [[Kategorija:Nigerijski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Chelseaja]] [[Kategorija:Afrički prvaci u fudbalu]] [[Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha]] ct7hswls66qfxyrr6cvctg31gprf1dg 0 78354 42661998 42230114 2026-07-31T02:41:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ustav Jugoslavije iz 1931.]] 42661998 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ustav Jugoslavije iz 1931.]] i3n4fgo5ge74sr4emoo9o0kzpvbtot2 0 81140 42661760 41578153 2026-07-31T02:01:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 1971.]] 42661760 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 1971.]] nvsxn3vc86nsqtl7n5toktsmcpqlw30 0 81141 42661948 41578189 2026-07-31T02:32:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 1971.]] 42661948 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 1971.]] nvsxn3vc86nsqtl7n5toktsmcpqlw30 0 81142 42661956 41578227 2026-07-31T02:34:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 1971.]] 42661956 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 1971.]] nvsxn3vc86nsqtl7n5toktsmcpqlw30 0 81143 42661962 41578244 2026-07-31T02:35:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 1971.]] 42661962 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 1971.]] nvsxn3vc86nsqtl7n5toktsmcpqlw30 0 81144 42661963 41578245 2026-07-31T02:35:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 1971.]] 42661963 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 1971.]] nvsxn3vc86nsqtl7n5toktsmcpqlw30 0 81145 42661949 41578190 2026-07-31T02:32:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 1971.]] 42661949 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 1971.]] nvsxn3vc86nsqtl7n5toktsmcpqlw30 0 81890 42661582 42660619 2026-07-30T13:19:00Z Alekol 2231 42661582 wikitext text/x-wiki {{godina nav}} {{godina u drugim kalendarima|1202}} Godina '''1202''' ('''[[Rimske brojke|MCCII]]''') bila je [[redovna godina koja počinje u utorak]] u [[julijanski kalendar|julijanskom kalendaru]] (1. jan/sij.). == Događaji == === Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak === * [[9. 3.]] - Umro je Sverre, kralj Norveške; nasleđuje ga sin Haakon III, ali umire već početkom 1204. === April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj === * [[28. 4.]] - Pošto se kralj [[John od Engleske]] nije odazvao na poziv [[Philippe II od Francuske|Philippea II od Francuske]], ovaj ga proglašava za odmetnika. [[Aquitaine]], [[Poitou]] i [[Anjou]] se daju mladom Arturu I, vojvodi od Bretanje, zaručen je francuskom princezom [[Marija Francuska, vojvotkinja Brabanta|Marijom]] (Anglo-francuski rat traje do 1214). * proleće - Alepski emir Al-Zahir Ghazi je priznao vrhovnu vlast strica [[Al-Adil I|Al-Adila]], egipatskog [[Ajubidi|ajubidskog]] sultana - tako je ovaj okupio sve porodične posede. * maj - [[Četvrti križarski rat]]: glavnina križara se okupila u Veneciji - ima ih mnogo manje od očekivanog, ali Mlečani zahtjevaju da se nadoknade uložena sredstva i gubici. Dužd [[Enrico Dandolo]] predlaže da se dug vrati zastrašivanjem jadranskih luka. [[Datoteka:Loza Nemanjica Decani e 3 (cropped).jpg|150px|mini|lijevo|[[Vukan Nemanjić]] je nakratko ovladao Srbijom]] * proleće ili leto - Pošto se [[Zeta (država)|zetski]] gospodar [[Vukan Nemanjić]] udružio sa ugarskim kraljem [[Imre, kralj Ugarske|Emerikom]] protiv brata brata [[Stefan Nemanjić|Stefana]], [[Raška|raškog]] velikog župana, ugarski odredi ulaze u Srbiju i proteruju Stefana. Emerik je prvi ugarski vladar koji se nazvao Kraljem Srbije (titula traje do 1918).<ref>''Istorija s. n. I'', 268</ref> Stefan se vraća 1204/05. * maj - Papa [[Inocent III]] izdaje dekret ''Per Venerabilem'' o odnosima pape i [[Sveto Rimsko Carstvo|zapadnog cara]], tj. papinoj ulozi u izboru. * [[20. 5.]] - Razoran zemljotres sa epicentrom na jugozapadu današnje Sirije. * [[2. 6.]] - Prvi put se pominje ime grada [[Peć (Kosovo)|Peć]]. * [[16. 6.]] - Umro je Aymer, poslednji tailleferski [[Grofovi i vojvode od Angoulêmea|grof Angoulêmea]], nasleđuje ga kćerka [[Izabela Angoulêmska|Izabela]], tj. njen muž [[John od Engleske]]. === Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan === * [[22. 7.]] - Japan [[Kamakura period]]a: [[Minamoto no Yoriie]] postaje [[šogun]] - smenjen je već sledeće godine, nakon sukoba između njegove tazbine, klana Hiki, i majčinog klana Hōjō. * jul, krajem - Vojvoda Artur je zauzeo varoš Mirebeau i blokirao svoju baku [[Eleanor od Akvitanije]] u utvrđenju. * [[1. 8.]] - Bitka kod Mirebeaua: engleski kralj John je porazio Arthura i oslobodio svoju majku Eleonoru. Artur je zarobljen, sledeće godine je nestao. === Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac === * 8. 10. - Flota isplovljava iz Venecije. * jesen? - Temüdžin (budući [[Džingis-kan]]) u savezu sa [[Toghrul]]om, kanom [[Keraiti|Keraita]], poražava [[Tatarska federacija|Tatarsku federaciju]]. [[Datoteka:Siege of Zadar.jpg|thumb|"Križari osvajaju Zadar 1202", [[Andrea Vicentino|Vicentino]] 1590-tih]] * [[10. 11.]] - [[24. 11.]] - [[Četvrti križarski rat]]: [[Križarska opsada Zadra]], prilikom koje križari za mletački račun napadaju, zauzimaju i pustoše grad [[Zadar]] pod vlašću [[Hrvatsko-Ugarska Kraljevina|Hrvatsko-Ugarske Kraljevine]]. Križari prezimljuju u gradu. ** Papa [[Inocent III]] ekskomunicira križare, naređuje im da krenu za Jeruzalem - vođe križara nisu objavile pismo (ekskomunikacija protiv nemlečana povučena u februaru). ** Tokom zime, izaslanici [[Aleksije IV Anđeo|Aleksija Angela]] daju velika obećanja križarima da bi mu pomogli osvojiti presto. ** Zadrani se sklanjaju u [[Biograd na Moru|Biograd]]. * [[12. 11.]] - Umro je Knut VI, kralj Danske; nasleđuje ga brat [[Valdemar II od Danske|Valdemar II]], zvani Pobjednik ili Osvajač (do 1241). * novembar - Ugarski kralj Emerik se pravda papi da nije krenuo u krstaški pohod zbog [[Kulin]]ovog napada na njemu podložnu zemlju (Vukanovu Srbiju; Kulin loš sa Vukanom, jer ga je ovaj prijavljivao papi 1199. da štiti jeretike).<ref>''Istorija s. n. I'', 269</ref> === Kroz godinu === * ''Liber Abaci'', "Knjiga računanja", Leonarda iz Pize, poznatijeg kao [[Leonardo Fibonacci|Fibonacci]], predstavlja Zapadu "arapske" brojeve i decimalnu pozicionu notaciju. * Papa šalje splitskog nadbiskupa Bernharda i Ivana de Casamaris u Bosnu da istraže jesu li tamošnji patareni krivovjerci ili dobri kršćani, kako se pravda Kulin ban.<ref>Klaić, 188</ref> * 1200-02 (1207-08?) - [[Hilandarska povelja Stefana Nemanjića]]. * 1201-02 - Suša i nizak vodostaj [[Nil]]a u Egiptu. * Livonski biskup [[Albert od Rige]] je osnovao [[Livonsko bratstvo mača]] (papa potvrdio 1204, raspušteni 1237. nakon poraza). * [[Sjeverni križarski ratovi]]: nadbiskup Lunda, Anders Sunesen, vodi danske snage u Finsku. * 1202 ili '03 - [[Almohadi|Almohadska]] ekspedicija na [[Balearski otoci|Balearske otoke]], zbačen je ogranak [[Almoravidi|Almoravida]], Banu Ghaniya. == Rođenja == {{Main|:Kategorija:Rođeni 1202.}} * jul - Bonifacije II Monferatski, kralj Soluna († [[1253]]) == Smrti == {{Main|:Kategorija:Umrli 1202.}} * [[9. 3.]] - Sverre, kralj Norveške (* ca. c. 1145/1151) * [[13. 3.]] - [[Mješko III. Stari]], vrhovni knez Poljske (* ca. 1122/25) * [[12. 11.]] - Knut VI, kralj Danske (* ca 1163) * Geoffroy de Donjon, veliki majstor hospitalera == Reference == {{reference}} ; Literatura * [https://archive.org/stream/povjesthrvataodn01klaiuoft/povjesthrvataodn01klaiuoft_djvu.txt Svezak prvi. Prvo doba: Vladanje knezova i kraljeva hrvatske krvi (641-1102) i Drugo doba: Vladanje kraljeva Arpadovića (1102-1301)]. [[Vjekoslav Klaić]] (archive.org) * ''Istorija srpskog naroda'', Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I) {{commonscat|1202}} [[Kategorija:1202.| ]] 88qjpxbvebyt77ucvscrk07wvckor2n 0 84219 42662252 42617716 2026-07-31T09:56:40Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662252 wikitext text/x-wiki {{Redirect|Phoenix" i "Finiks|ostala značenja|Finiks (razvrstavanje)}} {{Grad u SAD | naziv = Phoenix | izvorni_naziv = | slika =Downtown_Phoenix_Aerial_Looking_Northeast.jpg | opis_slike = Centar Finiksa | gradska_zastava = | grb = | savezna_država = {{flag|Arizona}} | okrug = | osnivanje = [[1868]] | grad_od = 25. februara 1881. | stanovništvo = 1,445,632 | godina_stanovništvo = 2010. | gustina = | aglomeracija = | godina_aglomeracija = | površina = 1.334,1 | nadmorska_visina = 340 | gšir = 33.44833 | gduž = -112.073889 | vremenska_zona = [[UTC-7|MST]] | dan_grada = | ZIP_kod = | pozivni_broj = | FIPS_kod = 55000 | GNIS_kod = | veb-strana = [http://www.phoenix.gov www.phoenix.gov] | gradonačelnik = Fil Gordon }} '''Phoenix''' je [[glavni grad]] [[SAD|američke]] savezne države [[Arizona|Arizone]]. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1,445,632 stanovnika, što ga čini [[Popis gradova u SAD-u s preko 100.000 stanovnika|šestim po veličini gradom u SAD]].<ref>{{Cite web |url= http://mcdc.missouri.edu/webrepts/pl94trends/Arizona_stplace2.html |title= Arizona Trend Report 2: State and Complete Places |accessdate= 4. 7. 2012. |work= |publisher= |date= |archivedate= 2012-03-20 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20120320185545/http://mcdc.missouri.edu/webrepts/pl94trends/Arizona_stplace2.html |deadurl= yes }}</ref> Nalazi se na rijeci [[Salt River]]. Zbog blage i suhe klime turistički je i liječilišni centar. Značajne grane gospodarstva su industrija konzervi i građevnog materijala, ljevaonice [[bakar (element)|bakra]], pilane, grafička industrija, turizam i drugo. Phoenix je i važno željezničko čvorište u kojem se sastaju dvije transkontinentalne pruge. == Demografija == {| border=1 cellpadding=4 cellspacing=0 class="toccolours" style="align: left; margin: 0.5em 0 0 0; border-style: solid; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; border-collapse: collapse; font-size: 100%;" |- | style="background:#ddffdd;" | '''Grupa''' | colspan=1 style="background:#ddffdd;" align="center" | '''2000.''' | colspan=1 style="background:#ddffdd;" align="center" | '''2010.''' |- | style="background:#f3fff3;" | Belci | align="right" | 736.844 (55,8%) | align="right" | 672.573 (46,5%) |- | style="background:#f3fff3;" | Crnci | align="right" | 67.416 (5,1%) | align="right" | 93.608 (6,5%) |- | style="background:#f3fff3;" | Azijati | align="right" | 26.449 (2,0%) | align="right" | 45.597 (3,2%) |- | style="background:#f3fff3;" | Hispanoamerikanci | align="right" | 449.972 (34,1%) | align="right" | 589.877 (40,8%) |- | style="background:#f3fff3;" | Ukupno | align="right" | 1.321,045 | align="right" | 1.445,632 |} == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin|2}} * {{MorrisEncyclopediaOfAmericanHistory}} * {{MancallEncyclopediaOfAmericanHistory}} * {{KutlerDictionaryOfAmericanHistory}} * {{BoyerOxfordCompanionToUnitedStatesHistory}} * {{KazinConcisePrincetonEncyclopedia}} * {{KaneAmericanCounties2004}} {{refend}} == Povezano == * [[Phoenix Suns]] * [[Phoenix Coyotes]] == Vanjske veze == {{Portal-lat|SAD}} {{WProjekti |commons = Phoenix, Arizona |commonssh = Phoenix, Arizona |commonscat = |commonscatsh = |wikivrste = |wikivrstesh = |wikizvor = |wikizvor_autor = |wječnik = |wikiknjige = |wikicitat = }} * [http://www.phoenix.gov Službena stranica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225220105/http://phoenix.gov/ |date=2011-02-25 }} * [http://www.phoenixchamber.com/ Gospodarska komora Phoenixa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210522193844/http://www.phoenixchamber.com/ |date=2021-05-22 }} * [http://www.phoenixcvb.com/ Turistički ured Phoenixa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110905004046/http://www.phoenixcvb.com/ |date=2011-09-05 }} * [http://www.phoenixpubliclibrary.org/ Javna knjižnica Phoenixa] * [http://www.efineliving.com/vs_location.asp?PHX Video vodič kroz Phoenix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070823213830/http://www.efineliving.com/vs_location.asp?PHX |date=2007-08-23 }} {{Glavni gradovi SAD}} {{Maricopa County, Arizona-lat}} {{Okruzi Arizone-lat}} {{Podjela SAD}} {{klica-grad-SAD}} [[Kategorija:Gradovi u Arizoni]] [[Kategorija:Glavni gradovi američkih saveznih država]] gye3hzkwpj9qflie799iwiinpms3kdm 0 84929 42662266 42354883 2026-07-31T11:47:12Z Chulumia 93643 42662266 wikitext text/x-wiki {{Infokutija naselje | ime = Lukavica | izvorno_ime = Лукавица | slika = Trg Srbija.jpg | opis_slike = Centralni dio Lukavice u Istočnom Novom Sarajevu | vrsta = Gradsko naselje | država = Bosna i Hercegovina | entitet = Republika Srpska | kanton = | opština = [[Istočno Novo Sarajevo]] | grad = [[Istočno Sarajevo]] | lat_deg = 43.8269 | lon_deg = 18.3833 | nadmorska visina = 525 | površina = | popis = 2013. | stanovništvo = 7597 | gustina = | poštanski broj = 71123 | pozivni broj = 057 | veb-sajt = }} '''Lukavica''' (ćir. ''Лукавица'') je naseljeno mjesto i urbana gradska četvrt u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]] koja administrativno pripada opštini [[Istočno Novo Sarajevo]] grada [[Istočno Sarajevo]] u entitetu [[Republika Srpska]]. Prema konačnim podacima [[Popis stanovništva u BiH 2013.|popisa stanovništva iz 2013. godine]], u ovom naseljenom mjestu popisano je '''7.597''' stanovnika.<ref name="popis2013">{{veb-referenca |url=http://www.statistika.ba/?show=12&id=20214 |title=Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Bosni i Hercegovini 2013. – Rezultati za opštinu Istočno Novo Sarajevo |publisher=Agencija za statistiku BiH |accessdate=31. 7. 2026. }}</ref> U geografskom i urbanom smislu, Lukavica, uz Dobrinju, predstavlja jezgro i administrativni, privredni, kulturni te sportski centar grada [[Istočno Sarajevo]], dok istovremeno funkcioniše kao južno naselje šireg sarajevskog urbanog područja. Do početka građanskog rata u SR BiH, Lukavica je bila u sastavu opštine [[Novo Sarajevo]] grada [[Sarajevo]]. == Geografija == Lukavica se nalazi u južnom dijelu [[Sarajevsko polje|Sarajevskog polja]], smještena u podnožju planine [[Trebević]]. Naselje graniči sa sarajevskim četvrtima [[Dobrinja]] (na sjeverozapadu), [[Mojmilo]] i Vraca (na sjeveru), dok se na jugu i istoku naslanja na naselja Tilava, Toplik i Kotorac. Kroz naselje protiču manje rijeke Dobrinja, Tilava i Lukavički potok. Administrativno, prostor ovog naseljenog mjesta podijeljen je na dvije mjesne zajednice:<ref name="opstina">{{veb-referenca |url=https://opstinains.net/lat/opsti-podaci/ |title=Opšti podaci o opštini i mjesnim zajednicama |publisher=Zvanična stranica Opštine Istočno Novo Sarajevo |accessdate=31. 7. 2026. }}</ref> * '''MZ Lukavica''' * '''MZ Lukavica-Centar''' == Istorija == Toponim Lukavica u istorijskim izvorima datira još iz srednjeg vijeka, kada je ovaj prostor bio dio srednjovjekovne župe Vrhbosna.<ref name="istorija">Kostović, Aleksandar, ''Toponimske preteče Sarajeva: Toplik, Tilava i Lukavica'', Naučni rad, Istočno Sarajevo, 2022.</ref> Tokom [[Otomansko carstvo|otomanskog]] i [[Austrougarska|austrougarskog]] perioda, Lukavica je zadržala karakter seoskog naselja na obodu Sarajevskog polja sa razvijenom poljoprivredom. U periodu [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|socijalističke Jugoslavije]], Lukavica doživljava transformaciju u važno vojno i industrijsko središte Sarajeva. U naselju je izgrađen veliki kompleks kasarne [[Jugoslovenska narodna armija|Jugoslovenske narodne armije]] (Kasarna "Slobodan Princip Seljo"), kao i pogoni namjenske industrije "FAMOS" (Fabrika motora Sarajevo), što je privuklo značajan broj stanovnika i podstaklo stambenu izgradnju. Nakon izbijanja [[Rat u Bosni i Hercegovini|rata u Bosni i Hercegovini]] (1992–1995), kasarna u Lukavici postala је jedno od ključnih uporišta [[Vojska Republike Srpske|Vojske Republike Srpske]] i sjedište Sarajevsko-romanijskog korpusa. [[Dejtonski sporazum|Dejtonskim mirovnim sporazumom]] iz 1995. godine, dotadašnja opština Novo Sarajevo podijeljena je entitetskom linijom, a naselje Lukavica pripao je Republici Srpskoj. Od 1996. godine, nakon egzodusa srpskog stanovništva iz dijelova Sarajeva koji su pripali Federaciji BiH, Lukavica postaje primarna lokacija za plansko naseljavanje i izgradnju novog grada, prvobitno nazvanog Srpsko Sarajevo, a danas [[Istočno Sarajevo]].<ref name="katera">''Kako je nastajalo Istočno Sarajevo: Razvoj Lukavice'', Katera News, 2020.</ref> == Stanovništvo == Socio-demografska struktura Lukavice drastično se promijenila krajem 20. vijeka. Od prigradskog naselja sa manje od dvije hiljade stanovnika, Lukavica je postala visoko urbanizovana četvrt sa izraženim demografskim rastom. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- bgcolor="#efefef" ! Godina popisa !! Ukupno !! [[Srbi]] !! [[Bošnjaci]]<ref group="napomena">Na popisima 1971, 1981. i 1991. godine, Bošnjaci su se izjašnjavali kao Muslimani.</ref> !! [[Hrvati]] !! [[Jugosloveni]] !! Ostali |- | [[Popis stanovništva u BiH 1971.|1971.]] || 1.347 || 947 (70,30%) || 254 (18,85%) || 110 (8,16%) || 17 (1,26%) || 19 (1,41%) |- | [[Popis stanovništva u BiH 1981.|1981.]] || 1.352 || 739 (54,65%) || 222 (16,42%) || 72 (5,32%) || 276 (20,41%) || 43 (3,18%) |- | [[Popis stanovništva u BiH 1991.|1991.]] || 1.848 || 1.353 (73,21%) || 370 (20,02%) || 19 (1,02%) || 79 (4,27%) || 27 (1,46%) |- | [[Popis stanovništva u BiH 2013.|2013.]] || '''7.597''' || 7.420 (97,67%) || 34 (0,44%) || 42 (0,55%) || — || 101 (1,32%) |} == Architektura i institucije == Nakon 1996. godine, u Lukavici je sprovedena masovna stambena i infrastrukturna izgradnja. Nekadašnji vojni objekti pretvoreni su u civilne institucije, a izgrađeni su moderni stambeni blokovi i parkovi, kao i centralni gradski trg koji sa šetalištem čini i urbano jezgro grada. U Lukavici su danas smještene najvažnije državne, entitetske i gradske institucije: * Sjedište Gradske uprave Istočnog Sarajeva i Opštine Istočno Novo Sarajevo * [[Univerzitet u Istočnom Sarajevu]] (Elektrotehnički, Mašinski i Poljoprivredni fakultet, te Muzička akademija) * Narodno pozorište Istočno Sarajevo * Centralni sportski sadržaji, uključujući Sportsku dvoranu Istočno Sarajevo == Privreda i transport == Lukavica je glavni privredni pokretač ovog dijela sarajevske regije. Privreda se bazira na građevinskom sektoru, trgovini, ugostiteljstvu i uslužnim djelatnostima. Kroz naselje prolaze važne saobraćajnice koje povezuju Sarajevo sa [[Pale]]ma, [[Jahorina|Jahorinom]] i južnim dijelovima BiH ([[Foča]], [[Bileća]], [[Trebinje]]). == Napomene == {{reflist|group=napomena}} == Reference == {{reflist}} == Izvori == * Knjiga: „Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991.“, statistički bilten br. 234, Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine, Sarajevo. * internet - izvor, "Popis po mjesnim zajednicama" - http://www.fzs.ba/Podaci/nacion%20po%20mjesnim.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131005002409/http://www.fzs.ba/Podaci/nacion%20po%20mjesnim.pdf |date=2013-10-05 }} == Vanjske veze == {{portal|Bosna i Hercegovina}} * [http://www.fallingrain.com/world/BK/02/Lukavica.html Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)] * [http://www.maplandia.com/bosnia-and-herzegovina/republika-srpska/lukavica-43-49-15-n-18-22-49-e/ Gugl satelitska mapa (Maplandia)] [[Kategorija:Istočno Novo Sarajevo]] [[Kategorija:Naseljena mjesta u Republici Srpskoj]] [[Kategorija:Istočno Sarajevo]] 8h07ix1jj6wrl5a7o9hsm86wudclcep 0 88196 42662095 557681 2026-07-31T02:57:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[WTA]] 42662095 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[WTA]] r0o6jqz2s47fnp536zks3c1o93lu1vt 0 88648 42661785 563108 2026-07-31T02:05:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Kontraobavještajna služba (Jugoslavija)]] 42661785 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Kontraobavještajna služba (Jugoslavija)]] 83fmx7dzsjxelhoe2w9d1ottv6or7vu 0 89554 42662194 42652247 2026-07-31T05:09:48Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 2 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662194 wikitext text/x-wiki {{Heroj M |didaskalija=Pavle Pavlović | slika = Pavlović, Pavle.png | opis_slike= Pavle Pavlović [[1928]]. godine. | datum_rođenja =[[20. februara]] [[1888]]. | mesto_rođenja =[[Lešnica]] | država_rođenja ={{zastava|Kraljevina Srbija}} | datum_smrti =[[23. oktobra]] [[1971]]. ('''83''' god.) | mesto_smrti =[[Beograd]] | država_smrti ={{zas|SFRJ}} [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija]] |profesija=abadžijski radnik, revolucionar |KPJ=[[1919]]. }} '''Pavle P. Pavlović''' ([[ćirilica]]: Павле П. Павловић; [[Lešnica]], [[20. februara]] [[1888]]. – [[Beograd]], [[23. oktobra]] [[1971]].) bio je [[Marksizam|marksistički]] revolucionar i društveno-politički radnik [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|FNR Jugoslavije]] i [[Socijalistička Republika Srbija|NR Srbije]]. Na [[Kongres ujedinjenja|Kongresu ujedinjenja]] 1919. godine bio je izabran za predsednika [[SRPJ(k)]]. Kada je posle Zakona o zaštiti države rukovodstvo moralo da se skloni u inostranstvo, Pavlović je bio predsednik Zagraničnog Izvršnog odbora KPJ tokom [[1921]]. i [[1922]]. godine. Dvadesetih je bio jedan od najistaknutijih članova takozvane "leve frakcije", koja se odlikovala revolucionarnim radikalizmom. Bio je jedan od najuticajnijih komunističkih sindikalnih vođa i istaknuti teoretičar sindikalnog pitanja u KPJ. Tridesetih godina je radio legalno po liniji [[Narodni front|Narodnog fronta]]. Posle revolucije u Jugoslaviji, bio je narodni poslanik [[Skupština SFRJ|Savezne narodne skupštine]] prvog saziva i pomoćnik Ministra rada NR Srbije. U penziji se bavio publicističkim radom na polju istorije radničkog pokreta. == Biografija == Pavle Pavlović rođen je 20. februara 1888. godine u [[Lešnica|Lešnici]] u [[Podrinje|Podrinju]]. Po zanimanju je bio abadžijski radnik, odnosno [[krojač]] koji šije [[Narodna nošnja|narodnu nošnju]]. === Počeci u radničkom pokretu === {{main|Srpska socijaldemokratska partija}} U [[Obrenovac|Obrenovcu]] je [[1903]]. godine završio zanat, kada se uključio u sindikalni pokret. Nedugo potom preselio se nazad u rodni kraj, i u [[Loznica|Loznici]] je [[1904]]. godine prvi put učestvovao u obeležavanju [[Međunarodni praznik rada|Prvog maja]]: {{citat|"Bio sam petnaestogodišnji kalfica, učio sam abadžijski zanat. Radničke klase u pravom smislu u tom malom mestu, kao uostalom ni u drugim mestima u Srbiji, nije ni bilo. Bile su to sitne zanatlije koje su držale po nekoliko radnika. Pripreme smo izvršili još uoči praznika [...]. Brice su doterivale svoje muzičke instrumente, sašili smo ogromnu crvenu zastavu. Kad smo se okupili ujutro i krenuli kroz grad — zastava je bila 'duža' od povorke. Pevali smo [[Marseljeza|Marseljezu]], [[Internacionala (himna)|Intemacionalu]] još nismo znali. <br>Narod je izišao na ulicu da nas vidi — neko iz radoznalosti, neko da nas pozdravi, pa i da nam se pridruži. Majstori, vlasnici pojedinih zanatskih radnji, besneli su na svoje kalfe i šegrte što su ostavili posao i otišli na proslavu. Nekog su zbog toga izbacili sa posla, ponekog su čak i batine čekale. Žene se nisu smele pojaviti u povorci, ni za živu glavu. Ta 'bruka' bi ih kasnije pratila kroz život. Devojke se više ne bi mogle udati."{{sfn|Bogdanović|1989|pp=103-104}}}} Istoričarka [[Mira Bogdanović]] piše da je u radničkom pokretu, sačinjenom više od zanatlija nego fabričkih radnika, tada dominirao "esnafski duh", te je rivalstvo između šegrta i kalfi sprečavalo razvijanje solidarnosti unutar klase. O ovome će kasnije detaljno pisati i Pavlović, osvrćući se na svoje iskustvo šegrta i kalfe. Kao najmlađi i najobespravljeniji, šegrti su snižavali cenu rada i bili izgovor za održavanje loših opštih uslova na radnom mestu. Stoga su bili direktni rivali, ali i remetilački faktor, relativno privilegovanijim kalfama. Sindikati su zazirali od uključivanja šegrta u svoj rad, čak i u svojstvu vanrednih članova, i retko su se borili za poboljšanje njihovih uslova rada. Iako je Socijaldemokratska partija redovno agitovala za poboljšanje uslova za šegrte, u praksi je radnički pokret, u kojem su dominirali stariji i iskusniji radnici, zazirao od tog pitanja.{{sfn|Bogdanović|1989|pp=129-132}} Godine [[1905]], Pavle Pavlović postao je sekretar pododbora Saveza abadžijskih radnika u [[Loznica|Loznici]], a iduće godine seli se u [[Valjevo]], jer je postao član uprave i tehnički sekretar Saveza abadžijskih radnika u tom mestu. U isto vreme, sa punoletstvom, postaje član [[SSDP|Srpske socijaldemokratske partije]]. Kao sindikalni organizator, bavi se problemima [[Proletarijat|proletarizacije]] [[Seljak|seljaštva]], odnosno pitanjem [[Migracija|migracije]] seljaka u gradove, gde postaju deo radničke klase. Seljaci, koji su uvek mogli da se oslone na dodatni prihod od zemljoradnje, često su korišćeni kao [[štrajkbreher]]i, koji su u gradove dolazili samo tokom štrajkova radi dodatne zarade uzrokovane privremenim povećanjem cena rada. Potom bi se vraćali na selo, nakon što su štrajkove "upropašćavali", ili ostajali "u radionicama najgorih poslodavaca, odakle su, voljno ili nevoljno, sa većim ili manjim mogućnostima, kočili i posle štrajka svaku novu akciju sindikata".{{sfn|Bogdanović|1989|p=88}} Hroničnu nezaposlenost smatrao je najvećom kočnicom radničkom organizovanju, jer je višak radne snage značio da je svaki štrajk mogao lako da se podriva zapošljavanjem vojske nezaposlenih.{{sfn|Bogdanović|1989|pp=106-107}} U ovim faktorima, Pavlović je video neuspeh štrajkačkog pokreta [[1907]]. godine, koji je kulminirao štrajkom u šećerani na [[Čukarica|Čukarici]] u proleće. Tih godina, Pavlović aktivno učestvuje u organizaciji štrajkova i "tarifnim borbama", odnosno radničkim akcijama za postizanje kolektivnih ugovora.{{sfn|Bogdanović|1989|pp=303-304}} Međutim, insistirao je da štrajkovi moraju biti samo usputni deo borbe za dugoročno izgrađivanje organizacije i socijalističkog obrazovanje: {{citat|"Štrajkaške funkcije naših sindikata vrlo često isključuju mogućnost za obavljanje drugih i privrednih funkcija organizacije. Tako su česti štrajkovi postali centar oko koga se okreće bezmalo ceo život sindikalnog pokreta. To nije prirodni stav savremenih socijalističkih sindikata. Glavna i osnovna delatnost organizacije treba da je propaganda i prosveta. Od toga treba da žive i sami štrajkovi, bez toga nema ničega."{{sfn|Bogdanović|1989|pp=310-311}}}} Od 1907. do [[1908]]. godine bio je sekretar mesnog sindikalnog veća u Valjevu, i kao delegat valjevske organizacije prisustvovao je Šestom kongresu SSDP u aprilu 1908. Prema rečima [[Nikola M. Popović|Nikole M. Popovića]], prvog biografa [[Dimitrije Tucović|Dimitrija Tucovića]], između Pavlovića i Tucovića se u ovo vreme razvilo blisko prijateljstvo, te je upravo Tucovićevim zalaganjima Pavlović prešao iz Valjeva u Beograd.{{sfn|Popović|1934|p=156}} Na Osmom kongresu SSDP u junu [[1910]]. godine, Pavlović je podneo referat "Organizacija Širenja i materijalno obezbedenje partijske štampe", a na Devetom kongresu u maju [[1911]]. izneo je referat "Prosvetni rad u našem pokretu". Na tom kongresu prvi put postaje član Glavne uprave SSDP i na toj poziciji će ostati do samolikvidiranja partije [[1919]]. godine zarad [[Kongres ujedinjenja|osnivanja Socijalističke radničke partije (komunista)]].{{sfn|Dimitrijević|1985|p=619}} [[File:Radnički dom slavija.png|thumb|380px|Zgrada Radničkog doma na [[Slavija|Slaviji]] 1911. godine.]] Kada je u drugoj polovini 1911. godine došlo do sukoba između Dimitrija Tucovića i [[Dragiša Lapčević|Dragiše Lapčevića]], Lapčević je dao ostavku na mesto sekretara Glavnog radničkog saveza, odnosno centralne sindikalne organizacije u državi. Na njegovo mesto tada je došao Pavle Pavlović.{{sfn|Dimitrijević|1985|pp=136-138}} Na toj funkciji, bitan aspekt socijalističke agitacije za njega bio je borba za osmočasovno radno vreme, što je često izazivalo nesuglasice sa sindikalnom bazom, jer su radnici u štrajkovima često insistirali na povećanju nadnica bez skraćenja radnog vremena, i bivali zadovoljni ako bi takav cilj postigli.{{sfn|Bogdanović|1989|pp=329-332}} Pored toga, organizovao je kvartovske proteste protiv skupoće u Beogradu, uperene protiv porasta životnih troškova meštana.{{sfn|Dimitrijević|1985|p=633}} Kada je, pod pritiskom radničkog pokreta, država donela Zakon o radnjama, njime je regulisano stvaranje Radničke komore, nove institucije koja je trebala da nadgleda uslove na radnom mestu i ophođenje poslodavaca prema radništvu. Glavni radnički savez dobio je mogućnost da bira upravu Radničke komore, te je za njenog člana izabran i Pavle Pavlović.<ref>Mladen Vukomanović (prir.), ''Dimitrije Tucović, Sabrana dela, Knjiga četvrta'' (Beograd: Rad, 1980), 139-145.</ref> Tokom [[1912]]. godine, Pavlović periodično de fakto vrši dužnost predsednika Radničke komore: sa Dimitrijem Tucovićem upućuje dopise Ministarstvu o kršenju Zakona o radnjama od strane raznih poslodavaca, te se bori protiv dečijeg rada.<ref>Mladen Vukomanović, Rafailo Ješić (prir.), ''Dimitrije Tucović, Sabrana dela, Knjiga šesta'' (Beograd: Rad, 1980), 284-285, 314-315, 352.</ref> Na Vanrednom kongresu u januaru 1912. godine potvrđeno je njegovo mesto u Glavnoj partijskoj upravi. Na tom kongresu predstavlja referat pod nazivom "Izmene zakona o radnjama". Tada predlaže da se na novi, nepovoljni Zakon o radnjama koji je pripremala vlast odgovori "najoštrijim merama uključujući i štrajk masa".<ref name="knežević">[https://tokovi.istorije.rs/cir/uploaded/2%202014/CLANAK%20-%20KNEZEVIC%20RELJA.pdf Relja Knežević, "Direktaši: revolucionarno-sindikalistička struja unutar Srpske socijaldemokratske partije 1906-1912." ''Tokovi istorije'' 2/2014, 76.]</ref> Ova referenca na masovni štrajk potencijalno pokazuje na upućenost u aktivnost i političku misao krajnjeg levog krila [[Druga internacionala|Druge internacionale]] u tom trenutku, koje je predstavljala [[Rosa Luxemburg]]. Istovremeno, učestvuje u radu specijalne komisije formirane zarad razrešenja spora Tucović-Lapčević, koja je uspela da reši nesuglasice između dvojice vodećih članova SSDP-a.{{sfn|Dimitrijević|1985|pp=184-185}} === Balkanski ratovi i Prvi svetski rat === Kada je [[1912]]. izbio [[Prvi balkanski rat]], u SSDP je nastao unutarpartijski sukob po pitanju karaktera tog rata. Dok je partijska većina smatrala da se ne radi o oslobodilačkom ratu, poznati partijski teoretičar [[Dušan Popović]] došao je do zaključka da je po sredi [[Liberalna demokracija|buržoaska revolucija]], jer će proterivanje [[Osmansko carstvo|Osmanskog carstva]] sa [[Balkan]]a dovesti do okončanja [[Feudalizam|feudalnih odnosa]] u [[Makedonija|Makedoniji]] i ostalim krajevima pod osmanskom vlašću.{{sfn|Dimitrijević|1982|pp=207-208}} Pavlović se našao na tački gledišta većine, predvođene Dragišom Lapčevićem, koja je smatrala da rat nema oslobodilački, nego osvajački karakter, te da je motivisan [[Ekspanzionizam|ekspanzionističkim]] težnjama narastajuće [[Buržoazija|građanske klase]] mladih balkanskih država.<ref>Sergije Dimitrijević (ur.), ''Dušan Popović, Sabrana dela, Knjiga prva'' (Beograd: Rad, 1975), 59.</ref> U to vreme, Pavlović postaje izvršilac testamenta svog bliskog prijatelja Tucovića, koji je već tada prvi put mobilizovan i poslat na front.{{sfn|Popović|1934|p=165}} U junu [[1913]]. godine, po izbijanju [[Drugi balkanski rat|Drugog balkanskog rata]], Pavlović je mobilisan i poslat u [[Skoplje]], ali o njegovoj aktivnosti za vreme rata ne postoje podaci.<ref>Milojko P. Đoković (ur.), ''Dimitrije Tucović: Prepiska'' (Titovo Užice: Institut za istoriju radničkog pokreta Srbije, 1974), 280.</ref> Socijalistički odbornik u Opštini beogradskoj bio je od 1911. do [[1915]], stalni saradnik "[[Radničke novine|Radničkih novina]]" od [[1909]]. do [[1914]], a zatim partijskog lista "Budućnost", u [[Niš]]u 1915. godine. Pavlović je, zajedno sa [[Filip Filipović|Filipom Filipovićem]], bio govornik na najvećoj demonstraciji srpskog radničkog pokreta pre [[Oktobarska revolucija|Oktobarske revolucije]] - na Prvomajskoj proslavi 1914. godine, na kojoj se u [[Košutnjak]]u okupilo preko deset hiljada ljudi.{{sfn|Dimitrijević|1985|p=390}} Otprilike u isto vreme, kao sekretar Glavnog radničkog saveza, borio se za prava oko 700 radnica i radnika u [[Leskovac|Leskovcu]] koji su zbog radničkog organizovanja masovno otpušteni a potom napadani od strane lokalne žandarmerije.{{sfn|Dimitrijević|1985|pp=415-416}} Po izbijanju [[Prvi svetski rat|Prvog svetskog rata]], kada se sedište partijske organizacije prebacilo u Niš, Pavlović ostaje u Beogradu kao veza centrale sa Beogradom i Valjevom.{{sfn|Dimitrijević|1982|p=235}} Nakon [[Srbija u Prvom svjetskom ratu|okupacije Srbije u Prvom svetskom ratu]] od strane [[Austro-Ugarska|Austro-Ugarske]], dao je ostavku na odborničko mesto u Skupštini grada Beograda, jer je učešće u daljem radu skupštine smatrao saradnjom s okupatorom.{{sfn|Dimitrijević|1982|pp=239-240}} [[1917]]. godine podržao je odlazak [[Triša Kaclerović|Triše Kaclerovića]] i Dušana Popovića na revolucionarnu i antiratnu socijalističku konferenciju u [[Stockholm]], koja je bila nastavak [[Lenjin|Lenjinovih]] pokušaja za osnivanje [[Kominterna|Treće Internacionale]].{{sfn|Dimitrijević|1982|p=241}} Pavlović je već tada, po tvrdnjama Dušana Popovića, mnogo levlje od njega i Kaclerovića, te traži potpuni prekid ne samo sa pro-ratnim reformistima, nego i sa anti-ratnim reformistima, zauzimajući otvoreno revolucionarne pozicije.<ref>Sergije Dimitrijević (ur.), ''Dušan Popović, Sabrana dela, Knjiga četvrta'' (Beograd: Rad, 1986), 57, 266.</ref> === Aktivnost u legalnom periodu KPJ === {{main|Komunistička partija Jugoslavije}} [[File:Zetkin and yugoslav communists.jpg|thumb|450px|Pavle Pavlović (treći s leva) sa [[Clara Zetkin|Clarom Zetkin]] na Trećem kongresu Kominterne 1921. godine. Desno od Clare Zetkin sedi Pavlovićev kasniji glavni partijski rival, [[Sima Marković]].]] Od februara [[1919]]. godine, Pavlović ponovo piše za „[[Radničke novine]]“, koje su sada osvanule u otvoreno [[Komunizam|komunističkom]] ruhu. Pavlović je na [[Kongres ujedinjenja|osnivačkom kongresu]] [[Komunistička partija Jugoslavije|Socijalističke radničke partije Jugoslavije (komunista)]] [[april]]a 1919. godine bio referent o agrarnom pitanju i zalagao se za [[Kolektivizacija|kolektivizaciju]] seoskog zemljišta u Kraljevini SHS. Rezolucija nije usvojena. {{sfn|Dimitrijević|2001|pp=80, 84–85}} [[Maj]]a iste godine postaje sekretar Centralnog radničkog sindikalnog veća Jugoslavije. U septembru je, kao sekretar CRSVJ i član beogradskog veća Partije, kooptiran u člana [[Centralni komitet Saveza komunista Jugoslavije|Centralnog partijskog veća SRPJ(k)]].{{sfn|Dimitrijević|2001|p=74}} U novembru odlazi u Ljubljanu, na finalni kongres [[Jugoslavenska socijaldemokratska stranka|Jugoslavenske socijaldemokratske stranke]], da bi ubedio slovenačke delegate da se pridruže SRPJ(k).{{sfn|Dimitrijević|2001|pp=161–164}} Tokom cele godine, Pavlović je aktivan predavač na partijskim školama, gde govori o sindikalnoj teoriji i praksi.{{sfn|Dimitrijević|2001|p=192}} [[1920]]. godine, Pavle Pavlović se posvetio propagiranju otvoreno komunističkog programa partije i pridruživanju trećoj, Komunističkoj Internacionali. U tu svrhu je pisao članke u Radničkim novinama i putovao u Hrvatsku zajedno sa [[Sima Marković|Simom Markovićem]], da pokušaju da utiču na reformistički orijentisane "centrumaše" u SRPJ(k).{{sfn|Dimitrijević|2001|p=300}} U junu mesecu u [[Vukovar|Vukovaru]], Pavlović je predsedavao radu [[Vukovarski kongres|Drugog kongresa]], na kom je partija bila preimenovana u Komunističku partiju Jugoslavije i izglasala pridruživanje Trećoj Internacionali. Pavlović je, zajedno sa [[Jakov Lastrić|Jakovom Lastrićem]], bio izabran za predsednika Izvršnog odbora Centralnog partijskog veća KPJ. Partijska organizacija u Beogradu se pocepala približno na pola između pristalica revolucionarne struje i centrumaša, ali je već u martu 1920. godine komunistička grupa držala većinu u upravi mesne organizacije, u koju je ušao i Pavlović.{{sfn|Dimitrijević|2001|pp=304, 355}} [[August|Avgusta]] 1920. godine, Pavle Pavlović je bio izabran za opštinskog odbornika na komunističkoj listi u Beogradu. Upravo njegov govor poslužio je kao izgovor režimu da poništi komunističke mandate, pošto je ministar unutrašnjih poslova [[Milorad Drašković]] tvrdio da je Pavlovićevom izjavom zakletva "poništena". Pavlovićeva izjava je glasila: {{citat|"Naše komunističko gledište na polaganje zakletve vrlo dobro je poznato. Ali, pozvani da u interesu širokih slojeva radnoga naroda Beograda primimo opštinsku upravu, mi pristupamo polaganju zakonom propisane zakletve."{{sfn|Dimitrijević|2001|p=322}}}} U [[novembar|novembru]] je izabran za narodnog poslanika Ustavotvorne skupštine, kao kandidat za kragujevački okrug, te je bio član njenog Ustavnog odbora ispred KPJ.{{sfn|Dimitrijević|2001|pp=373, 415}} Kada su rudari Jugoslavije decembra 1920. godine organizovali [[generalni štrajk]], KPJ je organizovala zborove podrške u Beogradu. Na beogradskom zboru 28. decembra 1920. godine, na dan kada je policija u krvi ugušila [[Husinska buna|Husinsku bunu]], Pavlović je u svom govoru izjavio: {{citat|"Moral buržoazije je moral hijena koje mrcvare proletarijat. Moral proletera je solidarnost, odbrana svima sredstvima svojih opštih interesa. (...) '''Može li onda biti pomirenja između nas?''' (Burno odobravanje i uzvici: Rat kapitalizmu!) Može li biti oka koje bi zaplakalo posle sloma ovakvog režima?</br> Ali je sve to bilo malo vladajućoj klasi, zaseli su i odlučili '''militarizaciju'''. (Dugotrajni žestoki protesti). Danas militarizaciju rudara, juče su to činili sa železničarima, sutra će redom ostale. Nastaće zlatno doba kad će kaplari i podnarednici rešavati socijalne probleme. '''Smete li to dopustiti?''' (Uzvici: Ne! Ne!) Rudari traže vašu solidarnost: dajmo im tu solidarnost. (Burni i oduševljeni uzvici: Hoćemo!) Rudari ne mogu probiti rudnike i pobeći iz njih kad jednom u njih budu silom oterani. '''Rudari će izginuti pred rudnicima, ali se neće dati militarizirati!''' (Burno odobravanje) Stanje je suviše zategnuto i dok mi držimo zbor tamo možda grokću puške. (Burni i oduševljeni uzvici: Živeli drugovi rudari!)</br>Mi znamo da vladajuća buržoazija nema morala. Ali pitamo one nesretnike koji idu za njom: Može li se osporiti pravo proletarijatu '''da sruši ovakvo društvo!''' (Burno pljeskanje). To pitanje postavite svakome u varoši na svakom mestu, neka vam odgovore: šta treba da urade ovako progonjeni rudari? (Glasovi: Da ginu!) Buržoazija hoće da izazove oružani sukob. Ne dajte da vas zavara ni vaša moć, ali ni vaši nedostaci.</br>''U akciju! Sutra ili prekosutra, bezuslovno: u akciju! Propagirajte tu akciju još večeras, pripremite duhove, pripremite sve proletere, da bi svi bili spremni za borbu onog momenta kad bude zatrebalo. Pogledi rudara blude ka nama sa ledenih planina. Oni čekaju na nas. Slušajte i ispunjujte ono što od vas budu tražile vaše organizacije.'' (Burno: Hoćemo!) Šta treba da nastupi? Rudari u drugim rudnicima treba da stupe '''u štrajk'''. Rudari u [[Pečuh|Pečuju]] biće u štrajku već sutra ili prekosutra. ''Ne bude li ni to dosta, čekajte i vi poziv na borbu!'' (Burno odobravanje.) Proletarijat ne sme bez oštrog boja dopustiti da propadne akcija rudara. Nećemo bežati od opasnosti kao socijal-izdajnici. '''Borba je tu! Ko ima srca: U Borbu!''' (Burno odobravanje.)"<ref>Triša Kaclerović, ''Obznana'' (Beograd: Rad, 1952), 35–37.</ref>}} Ministarstvo unutrašnjih poslova interpretiralo je ovaj govor kao poziv na nasilnu revoluciju i iskoristilo ga kao formalni povod za donošenje [[Obznana|Obznane]].{{sfn|Dimitrijević|2001|p=398}} U narednim mesecima, Pavlović je koristio svoj poslanički imunitet za javno istupanje protiv Obznane, organizovao sindikalne proteste protiv uredbe i odlazio na sastanke sa Miloradom Draškovićem na kojima je pokušavao da ubedi ministra da Obznanu ukine.{{sfn|Dimitrijević|2001|pp=396–402}} U Skupštini je Pavlović govorio o zabranama sindikalnog delovanja, napominjući da se na tako nešto usuđivala samo Austro-Ugarska, i to tek nakon tri godine okupacije Srbije, i detaljno iznosio slučajeve policijskog nasilja, razbojništva, te čak i vansudskih ubistava radnika.{{sfn|Dimitrijević|2001|pp=406–408, 425–432}} Dokumentovao je zloupotrebe radničkih prava i pokazivao kako su se poslodavci koristili Obznanom da smanje plate.{{sfn|Dimitrijević|2001|pp=420–421}}{{sfn|Nikolić|1979|pp=57–60}} 22. aprila 1921. godine, Pavlović je zahtevao da Ustavotvorna skupština otvori raspravu o potpunoj legalizaciji sindikalnog organizovanja, ali je pro-vladina većina odbila da tu raspravu stavi na dnevni red.{{sfn|Nikolić|1979|pp=103–104}} === Ilegalna aktivnost KPJ i frakcijske borbe === [[Datoteka:Alserhof.jpg|thumb|250px|Kafana Alserhof na uglu Alser Straße i Skodagasse, jedno od glavnih mesta okupljanja jugoslovenskih komunista u Beču.]] U junu [[1921]]. godine, Pavle Pavlović i Sima Marković zajedno odlaze u Moskvu na Treći kongres Komunističke Internacionale. Pavlović, kao sekretar CRSVJ, prisustvuje i osnivačkom kongresu Crvene Sindikalne Internacionale (Profinterne) i postaje član predsedništva kongresa kao predstavnik sindikata balkanskih država.{{sfn|Dimitrijević|2001|pp=441, 454}} Kako je, dok su bili u Moskvi, [[Alija Alijagić]] izvršio atentat na Draškovića, što je dovelo do donošenja Zakona o zaštiti države, Pavlović i Marković nisu mogli da se vrate u Kraljevinu SHS, nego su ostali u [[Beč|Beču]]. U Beču Pavlović piše za nove partijske novine nazvane "Oslobođenje radnika je delo samih radnika".{{sfn|Dimitrijević|2001|p=452}} Pavlović je u Beču dvaput hapšen, u septembru i novembru 1921. godine, po nalogu jugoslovenske policije, zbog navodne umešanosti u atentat na Draškovića. Međutim, austrijska policija oba puta je odbila da ga izruči Jugoslaviji.{{sfn|Nikolić|1979|p=162}} Redovno je držao predavanja u Klubu studenata marksista, koji se sastajao u kafani Alserhof.<ref>Lavoslav Kraus, ''Susreti i sudbine: Sjećanja iz jednog aktivnog života'' (Osijek: Glas Slavonije, 1973), 157.</ref> U septembru 1921. godine, Pavlović je u Beču izabran za člana Zagraničnog Izvršnog odbora KPJ, zajedno sa Simom Markovićem, Jakovom Lastrićem, [[Ilija Milkić|Ilijom Milkićem]], [[Đuro Cvijić|Đurom Cvijićem]], [[Dušan Cekić|Dušanom Cekićem]] i [[Milan Lemeš|Milanom Lemešom]]. Pavlović je izabran za predsednika ovog Izvršnog odbora, iako se odluci protivio, i smatrao da Izvršni odbor mora što pre da bude organizovan u samoj Jugoslaviji. Kada su saznali da je, mesec dana ranije, u Beogradu osnovan Zamenički centralni izvršni odbor koji su vodili [[Triša Kaclerović]] i [[Kosta Novaković]], Pavlović je odlučio da se Zagranični odbor potčini Zameničkom. Sa ovom odlukom se nije složio Sima Marković, te je od ovog trenutka počeo spor između Markovića i Milkića sa jedne, te Pavlovića, Kaclerovića, Novakovića i Cvijića sa druge strane. Prema viđenju Pavlovića, Zagranični odbor bio je ovlašten samo za međunarodnu propagandu i veze sa Internacionalom, dok je Marković smatrao da on treba da postane glavni izvršni odbor partije.{{sfn|Nikolić|1979|pp=191–198}} U januaru [[1922]]. godine, policija je u Beogradu uhapsila Kaclerovića i Novakovića, koji posle toga prelaze u Beč. Po Pavlovićevom mišljenju, oni treba da preuzmu vođenje partijom, dok Marković i dalje smatra Zagranični odbor za vrhovni autoritet. Sukob je eskalirao na [[Prva zemaljska konferencija KPJ|Prvoj zemaljskoj konferenciji KPJ]] u julu 1922. godine. Od ovog vremena, grupa Novakovića, Kaclerovića i Pavlovića postaće poznata kao "leva frakcija", a grupa Markovića kao "desna frakcija". Levica i desnica sukobiće se oko nekoliko važnih strateških pitanja: prvo je bilo pitanje pasivnosti ilegalnog aparata KPJ nakon donošenja Obznane, drugo je bilo pitanje perspektive buduće revolucije u Jugoslaviji, a treće je bilo pitanje legitimnosti Zameničkog izvršnog odbora u Beču. Leva frakcija, koju je vodio i Pavlović, smatrala je da je partija bila nedovoljno aktivna u izgradnji ilegalnog aparata, da je situacija u Jugoslaviji još uvek revolucionarna, i da stoga rukovodstvo KPJ mora da bude u zemlji, a ne u Beču. Za Markovića, Pavle Pavlović je bio "centrista" koji je neiskreno tvrdio da je Marković učinio nedovoljno za stvaranje ilegalnog aparata partije, dok se on sam takođe bavio isključivo legalnim radom kroz parlament.<ref>Stefan Gužvica, "Bauer or Luxemburg? Understanding the Yugoslav Communist ‘Right Faction’ in the 1920s," ''Historical Materialism'' 33/2 (2025), 60.</ref> Marković je na Prvoj zemaljskoj konferenciji ostvario većinu, zbog čega su Novaković, Pavlović i Lastrić demonstrativno napustili konferenciju. U bojkotu su im se pridružili delegati iz Bosne i Hercegovine, [[Milan Gorkić]] i [[Ivan Kralj]].{{sfn|Nikolić|1979|pp=274–306}} Pavlović je bio jedan od najbeskompromisnijih članova leve frakcije. Na sastanku koji je trebao da pomiri dve grupe u septembru 1922. godine, Pavlović je izjavio da "veruje da se sa Simom Markovićem i Ilijom Milkićem ne može raditi ni mesec dana" ali da će se pokoriti odluci Zameničkog centralnog izvršnog komiteta, "jer je Partija iznad pojedinaca".{{sfn|Nikolić|1979|p=315}} Krajem godine, Kominterna poziva Kostu Novakovića i Pavla Pavlovića u Moskvu, zajedno sa pristalicama Sime Markovića, da bi na Četvrtom kongresu Kominterne razrešili spor. Pokušano je da se spor reši barem načelno pre odlaska u Moskvu, čime bi se pokazala snaga partije i otvorenost za kompromise, što je i uspelo, uz posredovanje [[Moša Pijade|Moše Pijade]], uprkos njegovom opredeljenju za levu frakciju.{{sfn|Nikolić|1979|pp=320–322}} Napori su, međutim, propali kad je Pavlović posle konferencije poslao cirkular "u kome je jednostrano interpretirao odluke Izvršnog komiteta Kominterne", što je ponovo izazvalo gnev partijske desnice.{{sfn|Nikolić|1979|pp=326}} Novaković i Pavlović stigli su u [[Sankt-Peterburg|Lenjingrad]] sa falsifikovanim pasošima 5. novembra 1922. godine i odatle se uputili u Moskvu, kao predstavnici partijske manjine na predstojećem Četvrtom kongresu.{{sfn|Nikolić|1979|p=329}} Kongres Kominterne odbio je da zauzme strane: zaključio je da su razmirice lične, a ne principijelne prirode, i pozvao dve strane da se ujedine u sprovođenju odluka Prve zemaljske konferencije i Treće konferencije [[Balkanska federacija|Balkanske Komunističke Federacije]] (BKF).{{sfn|Nikolić|1979|pp=355–360}} Odmah nakon Četvrtog kongresa, u Moskvi je počela i Peta balkanska komunistička konferencija, na kojoj su se Pavlović i Novaković sukobili sa [[Vasil Kolarov|Vasilom Kolarovim]] zbog njegovog predloga da bugarski komunisti preuzmu jurisdikciju nad Makedonijom usled tobožnje nesposobnosti KPJ da se bavi tamošnjim političkim organizovanjem.{{sfn|Nikolić|1979|pp=360–363}} Na konferenciji je Pavlović izabran za jugoslovenskog člana Izvršnog komiteta BKF. U tu svrhu je trebao da se preseli u [[Sofija|Sofiju]], ali je namerno odugovlačio sa preseljenjem zbog nesuglasica sa saborcima u partiji i sa rukovodstvom Bugarske komunističke partije.{{sfn|Гришина|2000|pp=42, 56}} Umesto Sofije, Pavlović se kraće vreme obreo u [[Zagreb|Zagrebu]], a potom se vratio u Beč, gde je u maju [[1923]]. godine održana [[Druga zemaljska konferencija KPJ]], na kojoj je leva frakcija po prvi put imala većinu, te je na čelo partije došao Triša Kaclerović. Tek nakon konferencije, Pavlović će otići u Bugarsku, i tamo prisustvovati desničarskom državnom udaru i njegovim posledicama u leto 1923. godine.{{sfn|Гришина|2000|p=133}} [[Datoteka:Radnik-delavec.jpg|thumb|300px|Naslovnica novina "Radnik", za koje je pisao Pavle Pavlović.]] Na Drugoj zemaljskoj konferenciji, KPJ je donela odluku o otvaranju rasprave o nacionalnom pitanju. Pavle Pavlović otvorio je debatu sa svojim tekstom "Nacionalno pitanje u Jugoslaviji", objavljenom u "Radniku" od 24. juna 1923. godine pod pseudonimom ''Vidojević''. Pavlović je negirao značaj nacionalnog pitanja za radništvo. Smatrao je da "govoriti o ovome nacionalnom problemu znaci govoriti o jednoj političkoj fata-morgani, koju očigledno vidimo, ali koja u faktu ne egzistira."{{sfn|Perovšek|Perović|1990|p=42}} [[Dragotin Gustinčič]], koji je bio blizak levoj frakciji po nacionalnom pitanju, tvrdio je da je, neposredno pre pisanja teksta, Pavlović bio šokiran njegovim predavanjem u Beču, na kojem je Gustinčič izneo gledište da [[Slovenci]], [[Hrvati]] i [[Srbi]] nisu jedan, nego tri naroda. Za Gustinčiča, gledište Pavlovića po nacionalnom pitanju bilo je identično gledištu Sime Markovića, sa kojim je Pavlović navodno bio u sukobu.{{sfn|Perovšek|Perović|1990|p=351}} Posle povratka u Kraljevinu SHS u oktobru 1923. godine, Pavlović je uhapšen a avgusta [[1924]]. godine osuđen na godinu dana zatvora od strane prvostepenog suda u Beogradu. Pušten je na slobodu u oktobru [[1924]]. godine i postao je član CK i Centralnog sindikalnog odbora KPJ.{{sfn|Gligorijević|Vujošević|1986|p=446}} Zajedno sa [[Vladimir Ćopić|Vladimirom Ćopićem]] i [[Ivo Baljkas|Ivom Baljkasom]], učestvovao je u sastavljanju predloga za zajedničko izborno istupanje komunista i [[Hrvatska seljačka stranka|Hrvatske seljačke stranke]].{{sfn|Gligorijević|1992|p=164}} Krajem godine, kada je postignuta "Platforma sporazuma" kojom se trebala obustaviti frakcijska borba, Pavlović se složio da uđe u novi, ujedinjeni Centralni komitet KPJ, zajedno sa Simom Markovićem.{{sfn|Гришина|2000|p=251}} Tokom [[1925]]. godine, sukob se ponovo intenzivirao, te je Pavlović sada "odbijao da sarađuje na bilo koji način sa članovima bivše opozicije, koje je inače na zborovima javno napadao".{{sfn|Gligorijević|1992|p=193}} Kao priprema za [[Treći kongres KPJ]], održani su izbori beogradske partijske organizacije za delegate kongresa. Lista "desničara" koju su predvodili Sima Marković i [[Lazar Stefanović]], dobila je 162 glasa i 4 mandata, a lista levičara, koju su predvodili Pavle Pavlović i Đuro Cvijić, dobila je 110 glasova i 2 mandata.{{sfn|Gligorijević|1992|p=194}} Pavlović je u ovom vreme počeo da se od levice nezadovoljan odlukama Petog proširenog plenuma IKKI, te je dao ostavku na svoje mesto u Politbirou CK KPJ. Na toj poziciji ga je zamenio Kosta Novaković.{{sfn|Gligorijević|Vujošević|1986|pp=13–14, 67, 514}} Pavlović je nastavio svoju aktivnost na sindikalnom polju i na Trećem kongresu KPJ u Beču maja [[1926]]. godine bio je deo sindikalne komisije KPJ.{{sfn|Gligorijević|Vujošević|1986|p=210}} Sima Marković, koji je ponovo izabran za sekretara partije, ali i neki istaknuti antifrakcijski komunisti, kao što je [[Đuro Salaj]], optuživali su Pavlovića za pasivnost i nerad.{{sfn|Gligorijević|Vujošević|1986|pp=220, 227–233}} Pavle Pavlović je te godine objavio brošuru "Jedinstvo sindikata", koja kritikuje ujedinjenje revolucionarnih i reformističkih sindikata, za koje se zalagao Sima Marković. Umesto njega, Pavlović predlaže "realističko shvatanje jedinstva", koje počiva na saradnji sa članstvom reformističkih sindikata, ali ne i sa reformističkim vođama, te poziva na formiranje [[Sovjet|fabričkih veća]].<ref>[https://www.noviplamen.net/glavna/pavle-p-pavlovic-jedinstvo-sindikata-odlomak/ Pavle P. Pavlović, ''Jedinstvo sindikata (odlomak)'', prir. Stefan Gužvica, ''Novi plamen'', 10. mart 2022.]</ref> Sindikalna komisija Partije je osudila ovu brošuru kao "pogrešnu i nemarksističku", a njegovo načelno odbijanje saradnje sa opozicionim političkim strankama odbačeno je kao "ultralevo".{{sfn|Gligorijević|Vujošević|1986|pp=263, 340}} Pavlovića je u njegovim gledištima podržavao [[Rajko Jovanović]], koji je borbu Nezavisnih sindikata smatrao za "borbu za jačanje eksploatacije i kontrarevolucije, borbu za razvijanjeg 'našeg' (srpskog) kapitalizma".{{sfn|Gligorijević|Vujošević|1986|p=445}} Sima Marković napisao je seriju članaka u [[Organizovani radnik|Organizovanom radniku]] u kojim kritikuje Pavlovićevu brošuru i zalaže se za "frontalno" ujedinjenje svih sindikata u jedan pokret, bez razlika u političkom opredeljenju.{{sfn|Jovanović|1972|pp=428–429}} [[Datoteka:Kosta LFB.png|thumb|200px|[[Kosta Novaković]], najbliži prijatelj i politički saradnik Pavla Pavlovića dvadesetih.]] Pavlović je, kao odgovor Markoviću, objavio novu brošuru, pod naslovom ''Put ka jedinstvu'', u februaru [[1927]]. godine. Brošura je naišla na momentalnu osudu od strane plenuma Izvršnog odbora Centralnog radničkog sindikalnog odbora Jugoslavije (CRSOJ). Pavlović je na plenumu obećao da neće širiti brošuru, ali je uprkos tome odmah nakon plenuma počeo da je deli, a Marković je odgovorio novom serijom članaka, pod nazivom ''Put ka jedinstvu ili put ka razbijanju'', te objavio sopstvenu brošuru ''O sindikalnom ujedinjenju''.{{sfn|Jovanović|1972|p=429}} Istoričarka Nadežda Jovanović piše da je "polemika bila izraz frakcijske zatrovanosti i odsustva pravog nastojanja da se dode do usaglašavanja pogleda".{{sfn|Jovanović|1972|p=430}} Polemika je ponovo primila političku i jasno frakcionašku dimenziju u maju 1927. godine, kada, na podsticaj Rajka Jovanovića i Đure Salaja, ponovo pokrenula ranije osuđenu parolu "Dalje od Beograda!". Ova parola bila je izraz težnje leve frakcije da sindikalnu i partijsku centralu prenese u Zagreb, gde je, za razliku od Beograda, dominirala partijska levica. Parolu je ponovo pokrenuo kongres Saveza šivača, u kom je Pavlović bio izrazito uticajan. Političko rukovodstvo KPJ iz Hrvatske osudilo je ovakav potez, upozoravajući na opasnost od separatizma i federalizacije partije ustrojene na principima centralizma, ali je sindikalno rukovodstvo KPJ nastavilo da insistira na njemu.{{sfn|Jovanović|1972|pp=434–436}} Partijska organizacija u Slavoniji, koja je bila desničarska, podržala je Markovića i sindikalnu centralu u Beogradu. Marković je zbog svih ovih kršenja partijske discipline pokušavao da isključi Pavlovića iz partije, ali mu to nije pošlo za rukom. Na sindikalnom kongresu u junu 1927, desna frakcija bila je u manjini, ali svejedno brojnija od leve frakcije predvođene Pavlovićem.{{sfn|Gligorijević|1992|pp=207–208}} Pavlović je izabran u Centralni odbor Nezavisnih sindikata, koji je bio pod kontrolom desne frakcije. Svoj izbor u Centralni odbor je zbog toga odbio, ali se pod pritiskom delegata svejedno saglasio da ostane u Odboru.<ref>Srećko Ljubljanović (ur.), ''Đuro Salaj: Prilozi za biografiju i izbor radova'' (Slavonski Brod: Historijski institut Slavonije, 1968), 120–121.</ref> U leto 1927. godine, Markoviću je napokon pošlo za rukom da isključi Pavlovića iz KPJ. Međutim, nakon što je Marković uhapšen krajem oktobra te godine, položaj sekretara je od njega preuzeo Đuro Cvijić, vođa levice, koji je odluku poništio, i pozvao Pavlovića u novi Politbiro CK KPJ.{{sfn|Gligorijević|1992|pp=211–213}} Cvijić potom odlazi u Moskvu, gde će biti donešeno [[Otvoreno pismo Kominterne članovima KPJ]], objavljeno aprila [[1928]]. godine. Pavle Pavlović je izričito kritikovan u Otvorenom pismu kao jedna od najistaknutijih ličnosti leve frakcije, pod pseudonimom ''Drug br. 7'': {{citat|"Nije vršen nikakav ozbiljan komunistički rad u sindikatima i nije razvijena nikakva široka aktivnost među masama. Između ostaloga neki drugovi iz te grupe prikrivali su teške sindikalističke pogreške druga br. 7, koje bi u svakoj drugoj partiji takođe morale dovesti do isključenja, što ne znači da je mehaničko isključenje druga br. 7 u toku jedne skolastičke diskusije bilo pravilno."{{sfn|Pijade|1950|p=451}}}} Ovakvu osudu politike Pavlovića i leve frakcije ponoviće "anti-frakcijski" [[Drezdenski kongres KPJ|Četvrti kongres KPJ]] u novembru 1928. godine.{{sfn|Pijade|1950|p=173}} Nakon ovoga, Pavlović nikada više neće zauzimati vodeće pozicije u KPJ, iako će ostati značajan sindikalni rukovodilac. === Šestojanuarska diktatura i Narodni front === Pavlović nastavlja sa radom u sindikatu sve do [[6. 1.]] [[1929]]. godine, kada su [[Nezavisni sindikati Jugoslavije|Nezavisni sindikati]] zabranjeni uspostavom [[Šestojanuarska diktatura|Šestojanuarske diktature]]. Pavlović počinje da radi u Centralnoj sindikalnoj frakciji (CSF), u kojoj većinu imaju partijski desničari. CSF je bila jedinstvena u osudi diktature kao "militarističko-[[Fašizam|fašističke]]" i ocenila ju je kao "savez srpske hegemonističke buržoazije sa krupnom finansijskom, industrijskom i veleposedničkom hrvatskom i slovenačkom buržoazijom", te zaključio da je glavni razlog diktature bio priprema potencijalnog rata protiv [[SSSR]].{{sfn|Jovanović|1979|p=23}} Prema Lazaru Stefanoviću, dok se desničarska većina opredelila za nastavak ilegalnog rada Nezavisnih sindikata, Pavlović je smatrao da CSF treba da radi na njihovoj legalizaciji.{{sfn|Jovanović|1979|p=28}} Kada je postalo očigledno da režim neće ostaviti prostora za legalan rad sindikata, Pavlović se pasivizovao i povukao iz pokreta. Stefanović je smatrao ovu odluku "dezerterstvom".{{sfn|Jovanović|1979|p=32, 37}} Pavle Pavlović se vratio u aktivan politički život [[1933]]. godine. Tada je partijsko rukovodstvo u Srbiju poslalo mladog sindikalnog rukovodioca u usponu, [[Blagoje Parović|Blagoja Parovića]], i dalo mu zadatak da ponovo aktivira Pavlovića i Trišu Kaclerovića. Pavlović se odmah prihvatio posla u sindikatima, kao i u [[Međunarodna Crvena pomoć|Crvenoj pomoći]], koja je pomagala političkim zatvorenicima. Pavle Pavlović stao je na čelo beogradskog ogranka ilegalne Revolucionarne sindikalne opozicije (RSO), čisto komunističke i sindikalne organizacije, nezavisne od reformističkih sindikata. RSO je bila organizovana kao ilegalna partija, po sistemu trojki. Ova akcija, u uslovima žestoke policijske represije, nije dovela do većeg uspeha i rasta sindikalnih organizacija.{{sfn|Jovanović|1979|p=177–183}} U decembru [[1934]]. godine, po naređenjima novog lidera KPJ, [[Milan Gorkić|Milana Gorkića]], Pavlović, Kaclerović, Parović i [[Veselin Masleša]] ulaze u pregovore sa reformističkim sindikatima. Uloga Pavlovića i Kaclerovića bila je ključna, jer je sumnjičavi vođa [[Socijalistička partija Jugoslavije|Socijalističke partije Jugoslavije]] [[Živko Topalović]] samo njima verovao, jer ih je dobro poznavao još iz vremena Srpske socijaldemokratske partije. Pavlović je, uprkos tome, ponovo izražavao skepsu prema saradnji sa reformistima, te je Parović morao da ga ubeđuje da prihvati učešće u pregovorima.{{sfn|Jovanović|1979|pp=241–243}} Početkom [[1935]]. godine, komunisti su čak predložili socijalistima formiranje Jedinstvene radničke partije i zajedničko nastupanje na izborima. Pošto su komunisti insistirali da nosilac liste bude Pavlović, a socijalisti da to bude Topalović, pregovori su propali. Pavlović je bio nosilac liste Jedinstvene radničke partije, ali ona je bila samo legalna podružnica ilegalne KPJ, a ne ranije zamišljeni savez komunista i reformista.{{sfn|Cazi|1978|p=82}} Uprkos tome, nastavljeni su napori na stvaranju zajedničke partije i formiranju [[Narodni front|Narodnog fronta]] sa [[Buržoazija|građanskim]] levim strankama. Kada je, polovinom [[1937]]. godine Milan Gorkić uhapšen i pogubljen u Moskvi pod lažnim optužbama za špijunažu, [[Kamilo Horvatin]], tada najozbiljniji kandidat za novog generalnog sekretara KPJ, predlagao je novi Politbiro u kom bi bio i Pavle Pavlović, čime bi se vratio na čelo partije. Te planove, je omelo hapšenje samog Horvatina u februaru 1938. godine.<ref>[https://znaci.org/00002/Guzvica_Komunisticka_partija_Jugoslavije_drugi_print.pdf Stefan Gužvica, ''Prije Tita: Frakcijske borbe u Komunističkoj partiji Jugoslavije 1936-1940.'' (Zagreb: Srednja Europa, 2020), 85.]</ref> Ne znajući za ova dešavanja u Moskvi, Pavlović 1938. godine aktivno radi na osnivanju nove legalne partije, Stranke radnog naroda, i postaje član njenog Pokrajinskog odbora za Srbiju.<ref>[https://znaci.org/00001/232_1.pdf, ''Beograd u ratu i revoluciji : 1941-1945. 1'' (Beograd: Istorijski arhiv, 1984), 65.]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://znaci.org/00001/279.pdf Milosav Bojić, ''Posavski partizanski odred: Posavina i Tamnava u oružanom ustanku'' (Beograd: Vojnoizdavački i novinski centar, 1987), 36.]</ref> Zbog poodmaklog uzrasta (na početku [[Drugi svjetski rat u Jugoslaviji|rata]] imao je 53 godine), Pavlović nije otišao u [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|partizane]] za vreme [[Drugi svjetski rat|Drugog svetskog rata]]. === Period SFRJ === [[Datoteka:Nikola Pašić (Marks i Engels) tér, szemben a Jugoszláv Szakszervezeti Székház (Dom sindikata Jugoslavije). Fortepan 31525.jpg|thumb|300px|Zgrada [[Dom Sindikata (Beograd)|Doma Sindikata]] na Trgu Marksa i Engelsa.]] Posle [[Beogradska operacija|oslobođenja Beograda]], Pavlović je odmah prionuo na obnovu jugoslovenskih sindikata. U tu svrhu udružio se sa svojim starim rivalom Lazarom Stefanovićem i saradnikom Đurom Salajem. Pavlović i Stefanović postali su potpredsednici Akcionog odbora za formiranje jedinstvenih siindikata. Njih dvojica su vodili delegaciju koja je 2. januara [[1945]]. godine otišla kod [[Josip Broz Tito|Tita]] sa zahtevom za osnivanje sindikata.{{sfn|Cazi|1978|p=397}}{{sfn|Ćirković|1982|p=342}} Već 23. januara, u Beogradu je održana osnivačka Opšta zemaljska konferencija [[Savez sindikata Jugoslavije|Jedinstvenih sindikata radnika i nameštenika Jugoslavije (JSRNJ)]]. Pavlović je izabran na čelo Finansijske kontrole JSRNJ.{{sfn|Ćirković|1982|p=344}} Idućeg meseca, Pavle Pavlović, Đuro Salaj, [[Tone Fajfer]], [[Dušan Petrović Šane]] i [[Bogdan Krekić]] odlaze u [[London]], gde predstavljaju JSRNJ na prvoj posleratnoj Međunarodnoj sindikalnoj konferenciji.{{sfn|Ćirković|1982|pp=390–391}} Pavlović je bio i jedan od osnivača Društva za kulturnu saradnju Jugoslavije sa SSSR.<ref>[https://znaci.org/00001/138_64.pdf Branko Petranović, Momčilo Zečević, ''Jugoslavija 1918-1988 : tematska zbirka dokumenata'' (Beograd: Rad, 1988), 726.]</ref> 25. februara 1945. godine, Pavle Pavlović izabran je za Prvog potpredsednika [[Jedinstveni narodnooslobodilački front|Jedinstvenog narodnooslobodilačkog fronta]] Beograda.<ref>[https://znaci.org/00001/233_4.pdf Đorđe O. Piljević, ''Beograd u ratu i revoluciji : 1941-1945. 2'' (Beograd: Istorijski arhiv, 1984), 649.]</ref> Izabran je u Ustavotvornu skupštinu novembra 1945. godine na listi Narodnog fronta, kao kandidat V rejona grada Beograda.<ref>[https://znaci.org/00001/92_10.pdf Branko Petranović, ''Srbija u drugom svetskom ratu: 1939–1945'' (Beograd: Vojnoizdavački i novinski centar, 1992), 726.]</ref> Na izborima za Ustavotvornu skupštinu, njegov protivkandidat u okviru Narodnog fronta bio je njegov stari politički saradnik i poznanik [[Dragoljub Jovanović]]: {{citat|"Ponovo smo se sreli u lepšem raspoloženju u dvorani Šeste gimnazije, na Mirijevskom putu, kao kandidati za isti rejon za novembarske izbore 1945. Bio sam unapred spreman da će on pobediti, pošto ga je podržavala Partija i cela vlast. Nisam imao ništa protiv toga. Кandidovao sam se da bi narod imao da bira, a ne samo da glasa (...) Zamisao je bila da se na biralište izvedu i oni koji niti mare za komuniste niti ih se boje. To je bilo tim potrebnije što se još nije znalo za kutiju bez liste. Pavla su u tom kraju poznavali mnogo više nego mene. Ja sam imao obezbeđen mandat u [[Pirot|Pirotu]], a ovo je bilo samo stranačka i frontovska manifestacija. Nigde ona nije bila solidarnija i srdačnija. Zajedno smo se pojavili na podijumu. Dvorana je bila prepuna. Ljudi i žene su se kupali u znoju. Ja sam u Pavlu pozdravio jednog od svojih učitelja u socijalizmu i pozvao sam birače da glasaju za njega. On me je priznao za učenika, pohvalio me i rekao: „Više volim da drug Dragoljub pobedi sa dvadeset hiljada glasova nego ja sa petnaest. Samo neka Narodni front dobije što više!“ Bilo je to nezaboravno veče, i za nas i za publiku."<ref>Dragoljub Jovanović, ''Medaljoni, Knjiga IV'' (Beograd: Službeni glasnik, 2008), 135.</ref>}} Pavle Pavlović je potom bio pomoćnik ministra rada NR Srbije, potpredsednik Gradskog odbora [[Narodni front|Narodnog fronta]] Beograda, urednik lista „Rad“, predsednik Saveza tekstilnih radnika Jugoslavije i član Glavnog odbora sindikata NR Srbije. Objavio je više istorijskih radova o radničkom pokretu u Valjevu pre Prvog svetskog rata u [https://istorijskiarhiv.rs/glasnik/bibliografija-po-autorima/bibliografija-po-brojevima/ Godišnjaku Istorijskog arhiva Valjevo]. Umro je [[23. oktobra]] [[1971]]. godine u [[Beograd]]u i sahranjen je u [[Aleja zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu|Aleji zaslužnih građana]] na [[Novo groblje (Beograd)|Novom groblju]]. == Porodica == Supruga Pavla Pavlovića, Mileva – Mila Lazić ([[1899]]–[[1990]]), bila je članica [[SKOJ]]-a od njegovog osnivanja 1919. godine i gošća na Vukovarskom kongresu KPJ 1920. godine. Venčali su se 1921. i bili u braku punih pedeset godina, sve do njegove smrti.<ref>''Politika'', broj 27440, utorak, 27. februar 1990, 23.</ref> Pavlovićev rođeni brat Andrija – Andra, bio je rođen [[1902]]. godine. Kao član KPJ, 1927. godine je upućen u [[Moskva|Moskvu]], gde se do 1931. godine školovao na [[KUNMZ]]-u. Od 1931. do svoje smrti živeo je u [[Nižnji Novgorod|Gorkom]] pod imenom '''Ivan Semjonovič Seljeznjov'''. [[1949]]. godine je uhapšen kao "[[Titoizam|titoista]]", te je proveo šest i po godina u logoru.<ref name="Vujošević">{{cite book |last1=Vujošević |first1=Ubavka |title=Nestajali netragom: Jugosloveni žrtve političke represije i staljinističkih čistki u Sovjetskom savezu 1927-1953. |date=2019 |publisher=Institut za savremenu istoriju |location=Beograd |isbn=978-86-7403-229-9 |page=213 |url=https://rizospastis.memoryoftheworld.org/Ubavka%20Vujosevic/Nestajali%20netragom_%20Jugosloveni%20-%20zr%20(23)/Nestajali%20netragom_%20Jugosloveni%20-%20Ubavka%20Vujosevic.pdf |access-date=10 November 2024 |archive-date=2025-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505223112/https://rizospastis.memoryoftheworld.org/Ubavka%20Vujosevic/Nestajali%20netragom_%20Jugosloveni%20-%20zr%20(23)/Nestajali%20netragom_%20Jugosloveni%20-%20Ubavka%20Vujosevic.pdf |url-status=dead }}</ref> == Bibliografija Pavla Pavlovića == * ''Zakon o radnjama i njegovi protivnici'' (Beograd: Socijalistička knjižara, 1912) * ''Besposlica'' (Beograd: Jadran, 1926) * ''[https://www.noviplamen.net/glavna/pavle-p-pavlovic-jedinstvo-sindikata-odlomak/ Jedinstvo sindikata]'' (Beograd: Štampa Iv. Čolović i Ž. Mađarević, 1926) * ''Put ka jedinstvu'' (Beograd: Štamparija "Tucović", 1927) * ''O tarifnoj politici i sindikalnim kolektivnim ugovorima'' (Beograd: Štamparija Drag. Popovića, 1935) * ''Tarife, štrajkovi, bojkot i nezaposlenost u Srbiji 1907. godine'' (Beograd: Narodna knjiga, 1952) * ''Šegrtska omladina u Srbiji: 1901-1928.'' (Beograd: Rad, 1952) == Izvori == {{Izvori}} == Literatura == * {{cite book|last1=Bogdanović|first1=Mira|title=Srpski radnički pokret 1903-1914: naličje legende|date=1989|publisher=Globus|location=Zagreb|url=https://kok.memoryoftheworld.org/Mira%20Bogdanovic/Srpski%20radnicki%20pokret%201903-1914%20_%20nalicje%20legende%20(841)/Srpski%20radnicki%20pokret%201903-1914%20_%20nalicje%20-%20Mira%20Bogdanovic.pdf|ref=harv}}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite book|last1=Cazi|first1=Josip|title=Ujedinjeni radnički sindikalni savez Jugoslavije i rad komunista u njemu 1929–1940: Knjiga druga: Na političkoj liniji Komunističke partije Jugoslavije|date=1978|publisher=Radničke novine|location=Zagreb|url=https://kok.memoryoftheworld.org/Josip%20Cazi/Na%20politickoj%20liniji%20Komunisticke%20partije%20Jugoslavije%20(115)/Na%20politickoj%20liniji%20Komunisticke%20partije%20%20-%20Josip%20Cazi.pdf|ref=harv}}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite journal |last1=Ćirković|first1=Vojislav|title=Jedinstveni sindikati Jugoslavije i njihova uloga u periodu obnove (1944–1946)|journal=Istorija 20. veka |date=1982|issue=XIV–XV |pages=337–401|url=https://www.pisi.co.rs/h-content/uploads/2022/07/08-Vojislav---irkovi---Jedinstveni-sindikati-Jugoslavije-i-njihova-uloga-u-periodu-obnove-1944-1946-pisi.pdf |ref=harv}} * {{cite book |last1=Dimitrijević|first1=Sergije|title=Dušan Popović, Sabrana dela, Knjiga druga|date=1985|publisher=Rad|location=Beograd|ref=harv}} * {{cite book |last1=Dimitrijević|first1=Sergije|title=Komunistička partija Jugoslavije u legalnom periodu njenog postojanja od 1919-1921. godine|date=2001|publisher=Zadužbina Andrejević|location=Beograd|ref=harv}} * {{cite book|last1=Dimitrijević|first1=Sergije|title=Socijalisticki radnički pokret u Srbiji 1870-1918|date=1982|publisher=Nolit|location=Beograd|url=https://rizospastis.memoryoftheworld.org/Sergije%20Dimitrijevic/Socijalisticki%20radnicki%20pokret%20u%20Srb%20(44)/Socijalisticki%20radnicki%20pokret%20-%20Sergije%20Dimitrijevic.pdf|ref=harv|access-date=2024-11-10|archive-date=2024-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20241110122422/https://rizospastis.memoryoftheworld.org/Sergije%20Dimitrijevic/Socijalisticki%20radnicki%20pokret%20u%20Srb%20%2844%29/Socijalisticki%20radnicki%20pokret%20-%20Sergije%20Dimitrijevic.pdf|url-status=dead}} * {{cite book |last1=Gligorijević|first1=Branislav|title=Kominterna, jugoslovensko i srpsko pitanje|date=1992|publisher=Institut za savremenu istoriju|location=Beograd|ref=harv}} * {{cite book |last1=Gligorijević|first1=Branislav|last1=Vujošević|first1=Ubavka|title=Treći kongres KPJ, 17-22. maj 1926. Plenarne sednice CK KPJ, maj-septembar 1926.|date=1986|publisher=Izdavački centar Komunist|location=Beograd|ref=harv}} * {{cite journal |last1=Jovanović|first1=Nadežda|title=O sukobima u vođstvu КPJ u pitanjima sindikalnog jedinstva i rukovođenja Nezavisnim sindikatima 1926/27. godine|journal=Istorija 20. veka |date=1972|issue=XII |pages=425–442|url=https://www.pisi.co.rs/h-content/uploads/2022/07/17.-Nade--da-Jovanovi---O-sukobima-u-vo--stvu-KPJ-u-pitanjima-sindiklasnog-jedinstva-i-rukovo--enja-Nezavisnim-sindikatima-1926-27.-godine-Final-pisi.pdf |ref=harv}} * {{cite book |last1=Jovanović|first1=Nadežda|title=Sindikalni pokret u Srbiji: 1929–1934|date=1979|publisher=Prosveta|location=Beograd |ref=harv}} * {{cite book |last1=Nikolić|first1=Miroslav|title=Komunistička partija Jugoslavije od Obznane do osnivanja Nezavisne radničke partije Jugoslavije|date=1979|publisher=Rad|location=Beograd |ref=harv}} * {{cite book|last1=Perović|first1=Latinka|title=Razprava o nacionalnem vprašanju v KPJ leta 1923|date=1990|publisher=Partizanska knjiga|location=Ljubljana|url=https://rizospastis.memoryoftheworld.org/Jurij%20Perovsek/Razprava%20o%20nacionalnem%20vprasanju%20v%20K%20(2)/Razprava%20o%20nacionalnem%20vprasanj%20-%20Jurij%20Perovsek.pdf|ref=harv}}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite book |last1=Pijade|first1=Moša|title=Istorijski arhiv Кomunističke partije Jugoslavije. Tom 2, Кongresi i zemaljske konferencije КPJ : 1919-1937|date=1950|publisher=Istorijsko odeljenje Centralnog komiteta Кomunističke partije Jugoslavije|location=Beograd|ref=harv}} * {{cite book |last1=Popović|first1=Nikola M.|title=Dimitrije Tucović, njegov život i rad|date=1934|publisher=Izdavaĉka knjižara Skerlić|location=Beograd|url=https://www.rwfund.org/wp-content/uploads/2014/09/Nikola-M.-Popović-Dimitrije-Tucović-Njegov-život-i-rad.pdf |ref=harv}} * {{cite book|last1=Subotić|first1=Dragan|title=Srpski socijalisti i nacionalno pitanje|date=1990|publisher=Istraživačko izdavački centar SSO Srbije|location=Beograd|url=https://kok.memoryoftheworld.org/Dragan%20Subotic/Srpski%20socijalisti%20i%20nacionalno%20pitanje%20(506)/Srpski%20socijalisti%20i%20nacionalno%20pitanje%20-%20Dragan%20Subotic.pdf|ref=harv|access-date=2024-11-10|archive-date=2024-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20241110122443/https://kok.memoryoftheworld.org/Dragan%20Subotic/Srpski%20socijalisti%20i%20nacionalno%20pitanje%20(506)/Srpski%20socijalisti%20i%20nacionalno%20pitanje%20-%20Dragan%20Subotic.pdf|url-status=dead}} * {{cite book |last1=Гришина|first1=Ритта Петровна|title=Национальный вопрос на Балканах через призму мировой революции (в до­кументах центральных российских архивов начала - середины 1920-х годов). В 2 ч. Ч. 1|date=2000|publisher=Эдиториал УРСС|location=Москва|url=https://docs.historyrussia.org/ru/nodes/51875-natsionalnyy-vopros-na-balkanah-cherez-prizmu-mirovoy-revolyutsii-v-do-locale-nil-kumentah-tsentralnyh-rossiyskih-arhivov-nachala-serediny-1920-h-godov-v-2-ch-ch-1|ref=harv}} {{Predsjednici SKJ}} {{Lifetime|1888|1971|Pavlović, Pavle}} {{DEFAULTSORT:Pavlović, Pavle}} [[Kategorija:Jugoslavenski komunisti]] [[Kategorija:Srpski komunisti]] [[Kategorija:Članovi Centralnog komiteta KPJ-SKJ]] [[Kategorija:Ličnosti radničkog pokreta Jugoslavije]] [[Kategorija:Jugoslavenski političari]] [[Kategorija:Srpski političari]] [[Kategorija:Narodni poslanici Skupštine Jugoslavije]] 0zgrj10ozrxxlosyd9n11aed6fw9wi9 0 89753 42661776 42133978 2026-07-31T02:04:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Indijanci]] 42661776 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Indijanci]] cacgya5q88zcy0za8dcehk11on0gwh3 0 92530 42661884 591799 2026-07-31T02:22:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Sjeverna Carolina]] 42661884 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Sjeverna Carolina]] r2oxe0ydxlnifp2kbcjz134jkegu4qc 0 92531 42661999 591800 2026-07-31T02:41:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Sjeverna Carolina]] 42661999 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Sjeverna Carolina]] r2oxe0ydxlnifp2kbcjz134jkegu4qc 0 92532 42662004 591802 2026-07-31T02:42:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Južna Carolina]] 42662004 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Južna Carolina]] ek4m2uwe4hwifqfvm78nizqpz41z016 0 92851 42662139 41555574 2026-07-31T03:04:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong]] 42662139 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong]] s7anxpammqo2xaq5gh481fnil1q8rg2 0 92979 42662190 42252170 2026-07-31T04:42:31Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662190 wikitext text/x-wiki {{Infobox congressman |name= Paul Ryan |image= Paul Ryan official portrait.jpg |image_size= 200px |state= [[Wisconsin]] |district= [[1. kongresni okrug Wisconsina|1.]] |party= [[Republikanska stranka SAD|Republikanska stranka]] |term_start= 3. januar 1999. |preceded= [[Mark Neumann]] |succeeded= inkumbent |date of birth= {{birth date and age|1970|01|29|df=y}} |place of birth= [[Janesville (Wisconsin)|Janesville]], [[Wisconsin]] |occupation= marketinški savjetnik <br /> politički savjetnik |Alma mater= [[Miami University]] |religion= [[katolik]] |spouse= Janna Ryan |children= Liza Ryan<br />Charlie Ryan<br />Sam Ryan | residence= [[Janesville (Wisconsin)|Janesville]] | alma_mater= [[Miami University]] <small>([[Bachelor of Arts|B.A.]])</small> }} '''Paul Davis Ryan, Jr.''' (29. januar 1970 - ) je [[SAD|američki]] [[Republikanska stranka SAD|republikanski]] političar koji od 1999. u [[Predstavnički dom SAD|Predstavničkom domu Kongresa]] zastupa [[1. kongresni okrug Wisconsina|1. kongresni okrug]] države [[Wisconsin]]. Poznat je kao žestoki kritičar [[Barack Obama|Obamine]] fiskalne politike i autor alternativnog plana za ekonomski oporavak SAD. Pred izbore 2012. godine je imenovan republikanskim [[Potpredsjednik SAD|potpredsjedničkim]] kandidatom na listi [[Mitt Romney|Mitta Romneya]]. Zajedno s njim je poražen od kandidatske liste koju su činili Obama i potpredsjednik [[Joe Biden]]. == Vanjske veze == * [http://www.house.gov/ryan/ Congressman Paul Ryan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100725113910/http://www.house.gov/ryan/ |date=2010-07-25 }} ''official U.S. House site'' * [http://www.ryanforcongress.com Paul Ryan for U.S. Congress] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180613172754/http://www.ryanforcongress.com/ |date=2018-06-13 }} ''official campaign site'' * [http://www.roadmap.republicans.budget.house.gov/ A Roadmap for America's Future] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130103958/http://www.roadmap.republicans.budget.house.gov/ |date=2010-01-30 }} Paul Ryan's alternative to the 2010 United States federal budget * {{CongLinks | congbio = r000570 | votesmart = 26344 | washpo = Paul_Ryan | govtrack = 400351 | opencong = 400351_paul_ryan | cspan = 57970 | ontheissuespath = House/Paul_Ryan.htm | surge = 227802 | legistorm = 453/Rep_Paul_Ryan.html | fec = H8WI01024 | opensecrets = N00004357 | followthemoney = | nyt = r/paul_d_ryan | findagrave = }} * [http://www.sourcewatch.org/index.php?title=Paul_Ryan Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511110002/http://www.sourcewatch.org/index.php?title=Paul_Ryan |date=2011-05-11 }} at [[SourceWatch]] {{S-start}} {{s-par|us-hs}} {{USRepSuccessionBox | state=Wisconsin | district=1 | before=[[Mark Neumann]] | start=1999 }} {{S-end}} {{Lifetime|1970||Ryan, Paul}} {{Commonscat|Paul Ryan}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Američki političari]] puv2fduabfa4hdd5cm3r55neczwt3h8 4 95508 42662158 615797 2026-07-31T03:07:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Wikipedija:Traženi članci]] 42662158 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Wikipedija:Traženi članci]] ec5d4nr4awoiiflktze8crygdtvee2b 0 97422 42662246 41567254 2026-07-31T08:32:56Z Carsten Steger 165163 Aerial image of Pellestrina inserted. 42662246 wikitext text/x-wiki {{Infokutija naselje | ime = Pellestrina | slika = Aerial image of Pellestrina (view from the southwest).jpg | stanovništvo = 4126 | stanovništvo_datum = | površina = 2 | koordinate = {{coord|45.27333|12.30111|display=inline,title}} | marker_mapa = Veneto | podjela_vrsta = Država | podjela_ime = {{zastava|Italija}} | podjela_vrsta1 = Regija | podjela_ime1 = {{zastava|Veneto}} }} '''Pellestrina''' je [[otok]] u mnogo čemu nalik na obližnji [[Lido di Venezia|Lido]] s kojim tvori barijeru između [[Venecijanska laguna|Venecijanske lagune]] i [[Jadransko more|Jadranskog mora]]. Poput Lida, Pellestrina je također dugačka (preko 10&nbsp;km), ali je još i uža od Lida. Pellestrina se nalazi na južnoj strani Venecijanske lagune, blizu otoka [[Sottomarina|Sottomarinom]] i grada [[Chioggia|Chioggie]] s kojim je historijski i kulturno usko povezana. Istočna ([[Jadransko more|jadranska]]) obala otoka ojačana je podzidanom kamenom obalom zvanom Murazzo izgrađenom u [[18. vijek]]u da se spriječi daljnja erozija otoka i lagune. Duž cijelog otoka ide cesta od naselja Santa Maria del Mare na sjeveru koje je povezan s [[Lido di Venezia|Lidom]], do naselja Pellestrina na jugu koja je trajektima povezano s [[Chioggia|Chioggiom]]. Na Pellestrini ukupno živi 4126 stanovnika, u tri naselja: San Pietro in Volta (1194) na sjeveru, Pellestrina (2819) na jugu i Santa Maria del Mare (113). {{Commonscat|Pellestrina}} {{Otoci Venecijanske lagune}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Otoci Venecijanske lagune]] [[Kategorija:Geografija Venecije]] q97dwiihvv2iatymzdv251hqngt15j9 0 97435 42662254 42515040 2026-07-31T10:11:38Z Carsten Steger 165163 Aerial image of Chioggia that depicts the Canal Vena inserted. 42662254 wikitext text/x-wiki {{Naselje | ime =Chioggia | ime_genitiv =Chioggie | izvorno_ime =<small>Cióxa</small> | translit_jezik1 = | slika_panorama =Aerial image of Chioggia (view from the south).jpg | veličina_slike =280px | opis_slike =Pogled na grad iz zraka | slika_zastava = | slika_zastava_veličina = | slika_pečat = | slika_pečat_veličina = | slika_grb = | slika_grb_veličina = | slika_amblem_prazno = | slika_amblem_prazno_veličina = | slika_amblem_prazno_opis = | nadimak = | geslo = | širina-stupnjevi =45 | širina-minute =12 | širina-oznaka =N | dužina-stupnjevi =12 | dužina-minute =19 | dužina-oznaka =E | lokacija_ime =[[Popis država|Država]] | lokacija_info ={{flag|Italija}} | lokacija1_ime =[[Regije Italije|regija]] | lokacija1_info =[[Veneto]] | lokacija2_ime =[[Provincije Italije|provincija]] | lokacija2_info =[[Venecija (provincija)|Venecija (VE)]] | utemeljenje_ime = | utemeljenje_datum = | utemeljenje1_ime = | utemeljenje1_datum = | utemeljenje2_ime = | utemeljenje2_datum = | utemeljenje3_ime = | utemeljenje3_datum = | osnivač = | nazvan_po = | dijelovi =<small>Brondolo, Borgo San Giovanni, Cà Bianca, Cà Lino, Cà Pasqua, Cavanella d'Adige, Isolaverde, Sant'Anna di Chioggia, Sottomarina, Valli</small> | vrsta_dijelova =frazioni | d1-d50 | vrsta_vlasti = | vlast_bilješke = | titula_vođe =[[gradonačelnik]] | ime_vođe = Giuseppe Casson | stranka_vođe = | titula_vođe1 = | ime_vođe1 = | titula_vođe2 = | ime_vođe2 = | titula_vođe3 = | ime_vođe3 = | titula_vođe4 = | ime_vođe4 = | površina_bilješke = | površina_ukupna =185 [[km²]] | površina_kopna = | površina_vode = | postotak_vode = | površina_uža = | površina_šira = | površina_prazno1_ime = | površina_prazno1 = | površina_prazno2_ime = | površina_prazno2 = | visina = 2 | visina_izvor = | visina_max = | visina_min = | stanovništvo_godina =[[2010]]. | stanovništvo_bilješke = | stanovništvo =50 674 | stanovništvo_gustoća = | stanovništvo_uže = | stanovništvo_uže_gustoća = | stanovništvo_šire = | stanovništvo_šire_gustoća = | stanovništvo_prazno1_ime = | stanovništvo_prazno1 = | stanovništvo_gustoća_prazno1 = | stanovništvo_prazno2_ime = | stanovništvo_prazno2 = | stanovništvo_gustoća_prazno2 = | vremenska_zona =[[UTC+1]] | utc_pomak =+2 | vremenska_zona_DST = | utc_pomak_DST = | poštanski_broj =30015 | pozivni_broj =041 | gradovi_prijatelji = | države_gradova_prijatelja = web_stranica =[http://www.chioggia.org/welcome_page.php www.chioggia] | slika_lokacijska_karta_država =Italija | slika_lokacijska_karta_opis =<center>Chioggia na karti Italije | bilješke = }} '''Chioggia''' ([[Venecijanski jezik|ven.]] ''Cióxa'', [[Latinski jezik|lat.]] ''Clodia'') je ribarski [[grad]]ić pored Venecije (25–50 [[km]]) u [[Veneto|Venetu]]. Grad se smjestio na južnom ulazu u [[Venecijanska laguna|Venecijansku lagunu]] na malom istoimenom otoku i većem [[Sottomarina|Sottomarinu]] preko kojeg je spojen s kopnom. == Historija == Chioggia i [[Sottomarina]] nisu bile poznate u [[Antika|antici]], iako [[Plinije]] usput spominje Chioggiu kao ''Clodiu''. Ime grada se mijenjalo, ovisno o povijesnom razdoblju, tako se zvao ''Clodia'', ''Cluza'', ''Clugia'', ''Chiozza'' i ''Chioggia''.<ref>[http://www.sottomarina.net/storia.htm La storia di Chioggia Venezia<!-- Bot generated title -->]</ref> Jedan od najstarijih dokumenata u kojem se navodi ime Chioggia datira iz [[6. vijek]]a, tada je bila grad u sastavu [[Bizant]]a. Chioggiu je sravnio sa zemljom kralj [[Pipin Langobardski|Pippin]] iz [[Italija|Italije]] u [[9. vijek]]u. [[Datoteka:Chioggia BW 4.JPG|thumb|left|300px|Chioggia]] [[Datoteka:Canal Vena in Chioggia.jpg|thumb|Canal Vena]] Potom je grad obnovljen kao naselje [[solana]]. U srednjem vijeku postojala su dvije ''Clugie'' – ''Clugia major'' (Velika Clugia) i ''Clugia minor'' (Mala Clugia) pješčana barijera oko 600 m dalje u [[Jadransko more|Jadranskom moru]]. Kao slobodni grad i sjedište [[Eparhija|biskupije]] Chioggia je od [[1110]] godine igrala značajnu ulogu u ratu za Chioggiu, između [[Venecija|Venecije]] i [[Genova|Genove]]. Grad je isprva [[1378]]. osvojila [[Genova]], pa potom u junu [[1380]]. [[Venecija]]. Od tada je Chioggia u sastavu [[Mletačka Republika|Mletačke Republike]]. == Gradske znamenitosti == Chioggia je [[Venecija]] u minijaturi, sa svega par kanala od kojih je najveći kanal Vena, te malim uskim uličicama (''calli'' tj. kaletama). Chioggia ima nekoliko srednjovjekovnim crkava koje su sve temeljno rekonstruirane u [[16. vijek|16.]] i [[17. vijek]]u za najvećeg prosperiteta grada. Crkva sv. Marije izgrađena je u [[11. vijek]]u i od [[1110]]. je katedralna crkva grada. Temeljito je preuređena u duhu [[barok]]a [[1623]]. prema nacrtima[[arhitekt]]a [[Baldassare Longhena|Baldassarea Longhene]]. Crkva sv. Andrije iz [[18. vijek]]a ima zvonik podignut u [[11. vijek|11.]] i [[12. vijek]]u, što je jedan od najstarijih osmatračkih tornjeva na svijetu. U unutrašnjosti crkve nalazi se oltarna slika ''Raspeće Krista'' Jacopa Palme Starijeg. == Kultura == Sve do [[19. vijek|19. st]], žene iz Chioggie nosile su osebujni tip pregača koji se mogao toliko podići da je služio i kao veo. Chioggia je poznata po čipkarstvu, poput [[Pellestrina|Pellestrine]] i [[Burano|Burana]], obližnjih otoka iz lagune. Chioggia je poslužila kao idealna [[scenografija]] velikom [[venecija]]nskom komediografu [[Carlo Goldoni|Carlu Goldoniju]] za njegove ''Le baruffe chiozzotte'', komedije u kojima su glavni likovi glasni ribari iz Chioggie, sa svojim svađama i podbadanjima (baruffa = svađa, podbadanje, ''chiozzotte'' = deminutiv od Chioggia, dakle iz Chioggice). Chioggia je bila vrlo dragi motiv značajnog [[Hrvati|hrvatskog]] slikara [[Emanuel Vidović|Emanuela Vidovića]] koji je dio svoje mladosti i školovanja proveo u Chioggi. == Značajne osobe == * [[Giovanni Caboto|John Cabot]], veliki engleski moreplovac i istraživač iz [[15. vijek]]a * [[Rosalba Carriera]], venecijanska slikarica, portretistica iz [[17. vijek|17.]] i [[18. vijek]]a * [[Gioseffo Zarlino]], muzičar i teoretičar iz [[16. vijek]]a == Privreda == Ribarstvo je od [[Antika|antike]] najznačajnija privredna grana u gradu. Ostale važne grane su tekstilna industrija, ciglane i čeličana u Sottomarini. Chioggia je i značajan turistički centar, sa svojih 60 hotela i 17 kampova. Chioggia je dobila ime po vrsti [[Maslačak|maslačka]] (radiča). == Reference == {{izvori}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Chioggia}} * [http://www.chioggia.org/ Službene stranice grada] * [http://www.tuttochioggia.it/ Sve o Chioggi] * [http://www.portodichioggia.it/ Luka iz Chioggie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717113923/http://www.portodichioggia.it/ |date=2011-07-17 }} {{Otoci Venecijanske lagune}} {{Provincija Venecija}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Gradovi u Venetu]] [[Kategorija:Otoci Venecijanske lagune]] j9f8k0nb0g8g9py3b8qrdh7t11e9jji 0 97848 42662255 42521097 2026-07-31T10:15:42Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662255 wikitext text/x-wiki {{rijeka| ime = Piave | slika = LocationPiaveRiver.png | Duljina = 220 | Nadmorska visina izvora = 2037 | Nadmorska visina ušća = 0 | Prosječni istjek = 98 | Površina porječja = 4126,84 | Izvor = južne padine planine Peralba, kod Sappade | Ušće = kod Cortellazza (blizu [[Jesolo|Jesola]]), [[Jadransko more]] | Tip ušća = | Pritoke = desne: Cordevole di Visdende, Padola, Ansiei, Boite, Maè, Ardo di Belluno, Cordevole, Caorame, <br />lijeve: Sonna, Vajont, Soligo | Države kroz koje protječe = {{flag|Italija}} | Gradovi kroz koje protječe = [[Belluno]], [[San Donà di Piave]] | Sliv = [[jadranski sliv|jadranski]] | Ulijeva se u = [[Jadransko more]] | Plovna od - do = | }} Rijeka '''Piave''' je 220&nbsp;km duga rijeka u sjevernoj [[Italija|Italiji]], koja teče od svog izvora kod poznatog skijališta Sappada u Karnijskim Alpama, u ravnice [[Veneto|Veneta]] prema jugo zapadu. Rijeka uvire u [[Jadransko more]] kod ljetovališta [[Jesolo]]. [[1809]] godine, rijeka Piave bila je pozornica [[Prva bitka na Piavi|Prve bitke na Piavi]] za vrijeme [[Napoleonski ratovi|Napoleonskih ratova]], u kojem su udružene [[Prvo Francusko Carstvo|francusko]]-[[Historija Italije|talijanske]] snage pobijedile [[Austrijsko Carstvo|austrijsku]] vojsku. Posljednje godine a [[1918]], rijeka Piave je bila ponovno pozornica velike [[Druga bitka na Piavi|Druge bitke na Piavi]], posljednjeg velikog napada [[Austro-Ugarska|austrougarske]] vojske na talijanskom frontu, koji unatoč velikim ljudskim gubicima od 200 000 poginulih nije uspio. Bitka kod rijeke Piave bila je odlučujuća bitka Prvog svjetskog rata na talijanskom frontu. Zbog toga Talijani rijeku Piave zovu ''Sacro Fiume alla Patria'' (Sveta rijeka Domovine). == Vanjske veze == * [http://digilander.libero.it/comitatopiave/id104.htm Komitet za zaštitu rijeke Piave] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090617203952/http://digilander.libero.it/comitatopiave/id104.htm |date=2009-06-17 }} * [http://www.museozattieri.it/Ita/Home/Default.html Muzej splavara rijeke Piave] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090715090051/http://www.museozattieri.it/Ita/Home/Default.html |date=2009-07-15 }} [[Datoteka:Piave014.jpg|thumb|left|240px|Rijeka Piave zimi]] {{Commonscat|Piave River}} [[Kategorija:Rijeke u Venetu]] [[Kategorija:Rijeke u Italiji]] [[Kategorija:Jadranski sliv]] <!--interwiki --> jjng9l0s28l39kitp2x4cnzjol1gyk1 0 99445 42661872 1192467 2026-07-31T02:20:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Narodnooslobodilačka borba]] 42661872 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Narodnooslobodilačka borba]] e9t7d197oa32m9zu8emwfttm2o1vyn7 0 100331 42661873 1192468 2026-07-31T02:20:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Narodnooslobodilačka borba]] 42661873 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Narodnooslobodilačka borba]] e9t7d197oa32m9zu8emwfttm2o1vyn7 0 110328 42661597 42487038 2026-07-30T15:35:42Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661597 wikitext text/x-wiki '''Ortački kapitalizam''' (također '''kumovski kapitalizam''' ili '''klijentelistički kapitalizam'''; prema [[engleski jezik|engl.]] ''crony capitalism''), oblik [[kapitalizam|kapitalizma]] u kojem poslovni uspjeh ovisi o bliskim, ortačkim odnosima vlasnika kompanija i političara na vlasti. U svom osnovnom obliku ti bliski odnosi političara i kompanija imaju oblik davanja posebnih povlasticama kompanija kao što su građevinske, uvozne i slične dozvole dok je nakon propasti [[revolucije 1989.|istočnoevropskih komunističkih država]] osnovni oblik postao poklanjanje cijelih državnih kompanija novostvorenim [[tajkun#Konotacija|tajkunima]]. == Povezano == * [[sukob interesa]] * [[kleptokracija]] * [[korupcija]] * [[kronizam]] == Vanjske veze == * [http://www.nytimes.com/2002/07/21/weekinreview/21SANG.html?todaysheadlines New York Times, "The Global Cost of Crony Capitalism"] * [http://www.nytimes.com/2002/07/30/international/europe/30VLAD.html?todaysheadlines New York Times, "Vladivostok Journal: Out of Russia's Gangland, and Into Cafe Society."] * [http://www.project-syndicate.org/series/series_text.php4?id=781&lang=1 Joseph Stiglitz, "Crony capitalism American-style".] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050415003515/http://www.project-syndicate.org/series/series_text.php4?id=781&lang=1 |date=2005-04-15 }} * [http://video.google.ca/videoplay?docid=3072291302771620276&q=capitalism Google Video, "Capitalism & Other Kids' Stuff".] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110519090953/http://video.google.ca/videoplay?docid=3072291302771620276&q=capitalism |date=2011-05-19 }} * [http://www.mises.org/story/872 William Anderson, The Mises Institute, "Myths About Enron"] * [http://www.caip.cl//index.php?option=com_remository&Itemid=54&func=fileinfo&id=26 Crony capitalism: The actors of change towards neoliberalism in Chile, by Patricio Imbert and Patricio Morales] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707005852/http://www.caip.cl//index.php?option=com_remository&Itemid=54&func=fileinfo&id=26 |date=2011-07-07 }} * [http://uchicagolaw.typepad.com/beckerposner/2010/06/will-africa-finally-take-off-becker.html Will Africa Finally Take Off? Becker] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110510092740/http://uchicagolaw.typepad.com/beckerposner/2010/06/will-africa-finally-take-off-becker.html |date=2011-05-10 }} [[Kategorija:Kapitalizam]] opddrhtej7ulnpe3vr4w8m1wr5wjwzc 0 112449 42661952 41555575 2026-07-31T02:33:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong]] 42661952 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong]] s7anxpammqo2xaq5gh481fnil1q8rg2 0 113271 42662216 42649212 2026-07-31T06:23:36Z SimplyFreddie 127796 42662216 wikitext text/x-wiki {{Ostale upotrebe|Milorad Petrović (razvrstavanje)}} {{Infokutija pisac | ime = Milorad Petrović | slika =Milorad M Petrovic.jpg | opis_slike = ''Milorad M. Petrović'' | širina_slike = 200px | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1875|07|26}} | mjesto_rođenja= [[Velika Ivanča]], [[Kneževina Srbija]] | datum_smrti = {{Datum smrti i dob|1921|04|17|1875|07|26}} | mjesto_smrti = [[Beograd]], [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevina SHS]] | ženski_pol = }} '''Milorad M. Petrović Seljančica''' ([[1875]]-[[1921]]) je bio srpski [[pjesnik|pesnik]]. == Biografija == Rođen je [[1875]]. godine u [[Velika Ivanča|Velikoj Ivanči]] kod [[Opština Mladenovac|Mladenovca]], gde je završio osnovnu školu. Gimnaziju je završio u [[Beograd]]u, a zatim Učiteljsku školu u [[Aleksinac|Aleksincu]]. U mladosti je stalno nosio šumadijsku narodnu nošnju, a ispod košulje amajliju – platneni zamotuljak sa grumenom zemlje iz njegove rodne Ivanče. Radio je u većem broju seoskih osnovnih škola. Učestvovao je u [[Balkanski ratovi|Balkanskim ratovima]], u [[Kumanovska bitka|bici na Kumanovu]] i [[Opsada Jedrena (1913)|opsadi Jedrena]]. Sećao se kako su ratnici posle osvajanja Jedrena pričali kako im je žao što opsadu Jedrena nisu iskoristili da produže dalje, sve do Carigrada. Učestvovao je u [[Kolubarska bitka|Kolubarskoj bici]], posle koje je oboleo od [[trbušni tifus|tifusa]]. [[Moravska vojno-inspekciona oblast|Bugarske okupacione vlasti]] su ga [[1915]]. proterale preko Morave kao ''praznoskitajuščeg''. Živeo je odvojen od žene i dece u [[Kruševac|Kruševcu]] i Beogradu. Oboleo je od [[Tuberkuloza|tuberkuloze]]. Zaboravljen od svih, umro je u bedi i nemaštini, kao pravi prosjak. Prema rečima njegove supruge Ruže, [[3. 3.|3. marta]] [[1921]]. je rekao da će umreti [[17. 4.|17. aprila]], što se i dogodilo. Sahranjen je u Beogradu na [[Topčidersko groblje|Topčiderskom groblju]] o državnom trošku, bez spomenika na njegovom grobu. == Dela == Najpoznatije pesme su mu: ''[[Jesen stiže, dunjo moja (pesma)|Jesen stiže, dunjo moja]]'', ''Ne luduj, Lelo, čuće te selo'' ''Čini se, čini'' ''Igrale se delije, na sred zemlje Srbije'', za koju je muziku komponovao [[Božidar Joksimović]], [[1919]]. godine. == Vanjske veze == * [http://mojmladenovac.blogspot.com/2009/06/mladenovac_17.html Milorad M. Petrović] {{Normativna kontrola}} {{Lifetime|1875|1921|Petrović, Milorad}} [[Kategorija:Biografije, Mladenovac]] [[Kategorija:Srpski pisci]] 8jjpcz7kve7n7t44g66pw9ngc0tt594 42662218 42662216 2026-07-31T06:24:02Z SimplyFreddie 127796 42662218 wikitext text/x-wiki {{Ostale upotrebe|Milorad Petrović (razvrstavanje)}} {{Infokutija pisac | ime = Milorad Petrović | slika = Milorad_Petrović_Seljančica.jpg | opis_slike = ''Milorad M. Petrović'' | širina_slike = 200px | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1875|07|26}} | mjesto_rođenja= [[Velika Ivanča]], [[Kneževina Srbija]] | datum_smrti = {{Datum smrti i dob|1921|04|17|1875|07|26}} | mjesto_smrti = [[Beograd]], [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevina SHS]] | ženski_pol = }} '''Milorad M. Petrović Seljančica''' ([[1875]]-[[1921]]) je bio srpski [[pjesnik|pesnik]]. == Biografija == Rođen je [[1875]]. godine u [[Velika Ivanča|Velikoj Ivanči]] kod [[Opština Mladenovac|Mladenovca]], gde je završio osnovnu školu. Gimnaziju je završio u [[Beograd]]u, a zatim Učiteljsku školu u [[Aleksinac|Aleksincu]]. U mladosti je stalno nosio šumadijsku narodnu nošnju, a ispod košulje amajliju – platneni zamotuljak sa grumenom zemlje iz njegove rodne Ivanče. Radio je u većem broju seoskih osnovnih škola. Učestvovao je u [[Balkanski ratovi|Balkanskim ratovima]], u [[Kumanovska bitka|bici na Kumanovu]] i [[Opsada Jedrena (1913)|opsadi Jedrena]]. Sećao se kako su ratnici posle osvajanja Jedrena pričali kako im je žao što opsadu Jedrena nisu iskoristili da produže dalje, sve do Carigrada. Učestvovao je u [[Kolubarska bitka|Kolubarskoj bici]], posle koje je oboleo od [[trbušni tifus|tifusa]]. [[Moravska vojno-inspekciona oblast|Bugarske okupacione vlasti]] su ga [[1915]]. proterale preko Morave kao ''praznoskitajuščeg''. Živeo je odvojen od žene i dece u [[Kruševac|Kruševcu]] i Beogradu. Oboleo je od [[Tuberkuloza|tuberkuloze]]. Zaboravljen od svih, umro je u bedi i nemaštini, kao pravi prosjak. Prema rečima njegove supruge Ruže, [[3. 3.|3. marta]] [[1921]]. je rekao da će umreti [[17. 4.|17. aprila]], što se i dogodilo. Sahranjen je u Beogradu na [[Topčidersko groblje|Topčiderskom groblju]] o državnom trošku, bez spomenika na njegovom grobu. == Dela == Najpoznatije pesme su mu: ''[[Jesen stiže, dunjo moja (pesma)|Jesen stiže, dunjo moja]]'', ''Ne luduj, Lelo, čuće te selo'' ''Čini se, čini'' ''Igrale se delije, na sred zemlje Srbije'', za koju je muziku komponovao [[Božidar Joksimović]], [[1919]]. godine. == Vanjske veze == * [http://mojmladenovac.blogspot.com/2009/06/mladenovac_17.html Milorad M. Petrović] {{Normativna kontrola}} {{Lifetime|1875|1921|Petrović, Milorad}} [[Kategorija:Biografije, Mladenovac]] [[Kategorija:Srpski pisci]] q6lqs2h9yerwb10v6evwtx0roqqyikp 0 113910 42661613 42643392 2026-07-30T16:35:05Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha|Fudbaleri Middlesbrougha]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42661613 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Yakubu | slika = Yakubu in 2013 (cropped).jpg | punoime = Yakubu Ayegbeni | nadimak = | datumrođenja = {{Datum rođenja i dob|1982|11|22|hr=da}} | rodnigrad = {{flagicon|NGR}} [[Benin City]] | rodnadržava = [[Nigerija]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = | državljanstvo = | visina = 1.83 m | pozicija = napadač | trenutniklub = | brojnadresu = | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = 1998 – 1999 | klubovi1 = {{flagicon|NGR}} [[Bridge F.C.|Julius Berger]] | nastupi(golovi)1 = | godine2 = 1998 | klubovi2 = → {{flagicon|POR}} [[Gil Vicente F.C.|Gil Vicente]] | nastupi(golovi)2 = | godine3 = 1999 – 2003 | klubovi3 = {{flagicon|IZR}} [[Makabi Haifa (fudbal)|Makabi Haifa]] | nastupi(golovi)3 = 49 (38) | godine4 = 1999 – 2000 | klubovi4 = {{nowrap|→ {{flagicon|IZR}} [[Hapoel Kfar Saba (fudbal)|Hapoel Kfar Saba]]}} | nastupi(golovi)4 = 3 (6) | godine5 = 2003 | klubovi5 = → {{flagicon|ENG}} [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]] | nastupi(golovi)5 = 14 (7) | godine6 = 2003 – 2005 | klubovi6 = {{flagicon|ENG}} [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]] | nastupi(golovi)6 = 67 (28) | godine7 = 2005 – 2007 | klubovi7 = {{flagicon|ENG}} [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]] | nastupi(golovi)7 = 73 (25) | godine8 = 2007 – 2011 | klubovi8 = {{flagicon|ENG}} [[Everton F.C.|Everton]] | nastupi(golovi)8 = 82 (25) | godine9 = 2011 | klubovi9 = → {{flagicon|ENG}} [[Leicester City F.C.|Leicester City]] | nastupi(golovi)9 = 20 (11) | godine10 = 2011 – 2012 | klubovi10 = {{flagicon|ENG}} [[Blackburn Rovers F.C.|Blackburn Rovers]] | nastupi(golovi)10 = 30 (17) | godine11 = 2012 – 2013 | klubovi11 = {{flagicon|KIN}} [[Guangzhou City F.C.|Guangzhou R&F]] | nastupi(golovi)11 = 43 (24) | godine12 = 2014 – 2015 | klubovi12 = {{flagicon|SAU}} [[Al-Rajan (fudbal)|Al-Rajan]] | nastupi(golovi)12 = 10 (5) | godine13 = 2015 | klubovi13 = {{flagicon|ENG}} [[Reading F.C.|Reading]] | nastupi(golovi)13 = 7 (0) | godine14 = 2015 – 2016 | klubovi14 = {{flagicon|TUR}} [[Kayserispor]] | nastupi(golovi)14 = 12 (0) | godine15 = 2017 | klubovi15 = {{flagicon|ENG}} [[Coventry City F.C.|Coventry City]] | nastupi(golovi)15 = 3 (0) | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2000 – 2012 | nacionalneekipe1 = {{NogRep|NGA}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 58 (21) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 13.4.2026 }} '''Yakubu Aiyegbeni''', poznatiji kao '''Yakubu''' ([[Benin City]], [[22. studenog]] [[1982]].), [[Nigerija|nigerijski]] nogometni agent i bivši nogometaš. Poznat je po nadimku "The [[Jak|Yak]]". Jedno je vrijeme držao rekord kao Afrikanac s najviše postignutih golova u [[FA Premier liga|FA Premier ligi]]; postigao ih je 96 te se nalazi na četvrtom mjestu vječne ljestvice. Bio je član nigerijske reprezentacije, za koju je nastupio 58 puta i pritom postigao 21 gol. Za reprezentaciju je nastupio na nekoliko međunarodnih natjecanja, među kojima su [[Ljetne olimpijske igre 2000.|Olimpijada 2000.]], četri [[Afrički kup nacija|Afrička kupa nacija]] te [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2010.]] godine. == Klubska karijera == {{Zastario}} === Počeci === Kao snažan napadač, Aiyegbeni je karijeru započeo u [[Portugal|portigalskom]] klubu [[Gil Vicente Futebol Clube|Gil Vicente]]. Nakon toga kupuje ga [[izrael]]ski klub [[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]], koji ga je jednu sezonu stavio na posudbu u [[Hapoel Kfar Saba]]. [[Ukrajina|Ukrajinski]] [[FK Dinamo Kijev|Dinamo Kijev]] bio je zainteresiran za posudbu igrača, no taj posao nikad nije realiziran. Sa Maccabi Haifom, igrač je osvojio dva izraelska prvenstva. U klubu je imao dobru napadačku realizaciju, kako u domaćim, tako i u međunarodnim nastupima. Nakon karijere u [[Izrael]]u, Yakubu odlazi u [[Engleska|Englesku]], u [[Derby County F.C.|Derby County]]. Međutim, igrač u to vrijeme nije mogao dobiti englesku radnu dozvolu. Aiyegbeni nastavlja karijeru u Maccabi Haifi, te za klub postiže 7 pogodaka u 8 europskih utakmica, uključujući hat-trick u sezoni 2002./03. u [[Liga prvaka|Ligi prvaka]]. Te sjajne igre omogućile su mu transfer u [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]]. === Portsmouth === Svojim golovima za [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]], Yakubu sa klubom osvaja naslov prvaka [[Football League Championship|engleske druge lige]] (Division One). Imao je prosjek od jednog gola na dvije utakmice. Tokom klubskog debija u [[FA Premier liga|Premijer ligi]], u kojem je Portsmouth završio na 13. mjestu, Aiyegbeni je nastavio sa odličnim golgeterskim učinkom, te je u 35 utakmica postigao 16 pogodaka. U tu statistiku uključeno je i 4 pogodaka u 5:1 pobjedi protiv [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrougha]], u važnoj utakmici sezone. Tijekom ljeta 2004. nekoliko je engleskih prvoligaških momčadi bilo zainteresirano za kupnju Aiyegbenija za 10 milj. [[Britanska funta|GBP]]. Međutim, igrač je odlučio ostati u klubu, kako bi mu pomogao da "učvrsti" svoju poziciju u Premijer ligi. Svoj posljednji gol u dresu Mornara postiže u svibnju [[2005]]., prije nego što je napustio klub. To je bio izjednačujuću pogodak za 1:1 u utakmici protiv [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderersa]]. Tim pogotkom Portsmouth si je osigurao ostanak u Premijer ligi. === Middlesbrough === Nakon sezone 2004./05., Portsmouth igrača prodaja [[Middlesbrough F.C.|Middlesbroughu]] za 7,5 milj. [[Britanska funta|GBP]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/middlesbrough/6938421.stm Yakubu has not asked for move]</ref> Igrač je prodan u srpnju [[2005]]. Uprvo je njegov transfer bio jedan od onih koji su bili povezani u istrazi o korupciji u engleskom nogometu, koja je započela [[2007]]. U izvješću je naveden nedostatak suradnje sa agentima kao što su ''Pinhas Zahavi'' i ''Barry Silkman''.<ref>{{Cite web |title=What Stevens said about each club |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?view=DETAILS&grid=A1YourView&xml=%2Fsport%2F2007%2F06%2F16%2Fsfnste116.xml |access-date=2021-08-13 |archivedate=2007-12-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071228065435/http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?view=DETAILS |deadurl=yes }}</ref> Od njegovih važnijih pogodaka za novi klub bio je onaj koji je postigao u osmini finala [[UEFA Europska Liga|Kupa UEFA]] protiv [[Italija|talijanske]] [[A.S. Roma|AS Rome]], u 1:0 pobjedi Boroa. Budući da je uzvartni susret završio bez pogodaka, Middlesbrough se plasirao u četvrtfinale natjecanja. U konačnici, Yakubu je sa Middlesbroughom [[2006]]. igrao finale Kupa Uefa, u kojem je Boro poražen od [[Sevilla FC|FC Seville]]. To je ujedno bila i posljednja utakmica [[Steve McLaren|Stevea McLarena]] kao trenera Middlesbrougha, prije nego što je preuzeo klupu [[Engleska nogometna reprezentacija|engleske reprezentacije]]. === Everton === U kolovozu [[2007]]. Yakubu je prodan u [[Everton FC|Everton]], u transferu vrijednom 11,25 milj. [[Britanska funta|GBP]].<ref>{{Cite web |title=Players: Squad Profiles: Yakubu Ayegbeni |url=http://evertonfc.com/player-profile/yakubu-ayegbeni |access-date=2011-06-17 |archive-date=2016-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160630123934/http://www.evertonfc.com/player-profile/yakubu-ayegbeni |dead-url=yes }}</ref> Tražio je da mu umjesto tradicionalnog napadačkog broja 9, bude uručen službeni dres sa brojem 22, koji ga asocira na broj golova koje je postigao u prvoj sezoni.<ref>{{Cite web |title=Yakubu aims to snatch |url=http://www.dailypost.co.uk/sport-news/everton-fc/2007/09/29/yakubu-aims-to-snatch-22-55578-19866022/ |access-date=2011-06-17 |archivedate=2012-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120929165637/http://www.dailypost.co.uk/sport-news/everton-fc/2007/09/29/yakubu-aims-to-snatch-22-55578-19866022/ |deadurl=yes }}</ref> Prvi pogodak za klub postigao je nakon svega 11 minuta igre za novi klub, u gostujućoj 2:1 pobjedi protiv [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderersa]], u rujnu [[2007]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/6963699.stm Bolton 1–2 Everton]</ref> U prosincu [2007.] postigao je prvi hat-trick za klub, u prvenstvenoj 3:0 pobjedi protiv [[Fulham F.C.|Fulhama]] kod kuće.<ref>[http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/everton-3-fulham-0-yakubus-treble-rewards-patience-of-everton-faithful-764007.html Everton 3 Fulham 0: Yakubu's treble rewards patience of Everton faithful]</ref> Početkom [[2008]]. Yakubu je otputovao u [[Gana|Ganu]] zbog reprezentativnih obveza, odnosno [[Afrički kup nacija|Afričkog Kupa nacija]] koji se tamo održavao. Nakon što je [[Nigerijska nogometna reprezentacija|Nigerija]] završila sa natjecanjem, Yakubu kasni sa povratkom u matični klub. To je dovelo do toga da je Evertonov trener [[David Moyes]] otpušten iz kluba. Sa dva pogotka protiv [[Newcastle United F.C.|Newcastle Uniteda]], odnosno 3:1 pobjedom Evertona, klub se završetkom sezone plasirao na 5. mjesto, te se plasirao u Kup UEFA sljedeće sezone. U prvoj sezoni u Evertonu odigrao je 15 prvenstvenih utakmica te je postigao 21 pogodak za klub u svim natjecanjima.<ref>{{Cite web |title=Yakubu Aiyegbenji career stats |url=http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=32703 |access-date=2011-06-17 |archive-date=2009-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090817192229/http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=32703 |dead-url=yes }}</ref> Samim time srušio je rekord [[Peter Beardsley|Petera Beardsleyja]] koji je za Everton postigao 20 pogodaka u jednoj sezoni.<ref>[http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/everton-3-newcastle-united-1-yakubus-double-seals-high-five-for-everton-826312.html Everton 3 Newcastle United 1: Yakubu's double seals high five for Everton]</ref> U sezoni 2008./09., na utakmici protiv [[West Bromwich Albion F.C.|WBA]], Aiyegbeni je postigao svoj 100-ti pogodak tokom igranja u [[Engleska|Engleskoj]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/7565064.stm West Brom 1–2 Everton]</ref> Svoju veliku golgetersku sezonu nastavio je i u [[UEFA Europska Liga|Kupu UEFA]], protiv [[Belgija|belgijskog]] [[Standard Liège]]a. Pogodak protiv [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrougha]] bio mu je prvi nakon 10 utakmica bez učinka. [[30. 11.|30. studenog]], u gostujućoj utakmici protiv [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspura]], Aiyegbeni je teško ozlijeđen. U prekršaju mu je rascijepljena [[ahilova tetiva]], te je zbog toga propustio ostatak sezone. Prvu utakmicu nakon oporavka, odigrao je za rezerve Evertona protiv rezervi [[Burnley F.C.|Burnleyja]]. Nakon godinu dana, igrač je ponovo zaigrao za prvu momčad, te je na utakmici Carling kupa protiv [[Hull City F.C.|Hull Cityja]] postigao pogodak nakon samo 11 minuta igre. U utakmici protiv [[Chelsea F.C.|Chelseaja]], ponovo je zaigrao u domaćem prvenstvu. == Reprezentativna karijera == Yakubu Aiyegbeni član je [[Nigerijska nogometna reprezentacija|nigerijske nogometne reprezentacije]] od [[2000]]. godine. U dosadašnjih 57 nastupa za nacionalnu vrstu, postigao je 21 pogodak. Dosad je nastupao na tri velika turnira: [[Afrički kup nacija]] [[2008]]. u [[Gana|Gani]] i [[2010]]. u [[Angola|Angoli]] te na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južna Afrika 2010.|Mundijalu 2010. u Južnoj Africi]]. Na kontinentalnom prvenstvu u Angoli, sa Nigerijom je osvojio treće mjesto. Na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južna Afrika 2010.|Svjetskom prvenstvu 2010.]], Nigerija je doživjela rezultatski i igrački fijasko. U skupini sa [[Argentinska nogometna reprezentacija|Argentinom]], [[Južnokorejska nogometna reprezentacija|Južnom Korejom]] i [[Grčka nogometna reprezentacija|Grčkom]] završila je na posljednjem mjestu u skupini. Yakubu je na utakmici protiv Južne Koreje postigao izjednačujući pogodak ali isto tako promašio jednu 100%-tnu priliku. U poziciji kad je reprezentacija Južne Koreje imala prazan gol, Aiyegbeni nije uspio realizirati tu mogućnost. Legenda [[Newcastle United F.C.|Newcastle Uniteda]] i engleskog nogometa uopće, [[Alan Shearer]] je na [[BBC|BBC-u]] taj promašaj komentirao riječima: "''Mislim da je ovo najgori promašaj koji sam ikada vidio''". Važan je član reprezentacije, što govori i podatak da je na tri velika reprezentativna turnira uvijek nosio dres sa brojem 8. === Pogoci za reprezentaciju === {| class="wikitable" align=center |- ! # !! Datum !! Mjesto !! Protivnik !! Pogodak !! Rezultat !! Natjecanje |- | 1. || [[16. 6.|16. lipnja]] [[2001]] || Independence Stadium, [[Windhoek]], [[Namibija]] || {{flagcountry|NAM}} || 1 - 0 || 2 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|SP 02' u Japanu / J.Koreji]] |- | 2. || [[1. 7.|1. srpnja]] [[2001]] || Al Merreikh Stadium, Omdurman, [[Sudan]] || {{flagcountry|SUD}} || 2 - 0 || 4 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|SP 02' u Japanu / J.Koreji]] |- | 3. || [[1. 7.|1. srpnja]] [[2001]] || Al Merreikh Stadium, Omdurman, [[Sudan]] || {{flagcountry|SUD}} || 4 - 0 || 4 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|SP 02' u Japanu / J.Koreji]] |- | 4. || [[9. 2.|9. veljače]] [[2002]] || Stade Barema Bocoum, Mopti, [[Mali]] || {{flagcountry|MLI}} || 1 - 0 || 1 - 0 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 02']] |- | 5. || [[30. 5.|30. svibnja]] [[2002]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|GAN}} || 1 - 1 || 3 - 1 || LG kup |- | 6. || [[30. 5.|30. svibnja]] [[2002]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|GAN}} || 2 - 1 || 3 - 1 || LG kup |- | 7. || [[1. 6.|1. lipnja]] [[2002]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|KAM}} || 2 - 0 || 3 - 0 || LG kup |- | 8. || [[7. 6.|7. lipnja]] [[2003]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|MLV}} || 1 - 1 || 4 - 1 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 04']] |- | 9. || [[7. 6.|7. lipnja]] [[2003]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|MLV}} || 2 - 1 || 4 - 1 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 04']] |- | 10. || [[5. 9.|5. rujna]] [[2004]] || National Sports Stadium, [[Harare]], [[Zimbabve]] || {{flagcountry|ZIM}} || 3 - 0 || 3 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|SP 06' u Njemačkoj]] |- | 11. || [[9. 10.|9. listopada]] [[2004]] || Stade Omar Bongo, [[Libreville]], [[Gabon]] || {{flagcountry|GAB}} || 1 - 1 || 1 - 1 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|SP 06' u Njemačkoj]] |- | 12. || [[2. 9.|2. rujna]] [[2006]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|NER}} || 1 - 0 || 2 - 0 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 13. || [[8. 10.|8. listopada]] [[2006]] || Setsoto Stadium, [[Maseru]], [[Lesoto]] || {{flagcountry|LES}} || 1 - 0 || 1 - 0 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 14. || [[17. 6.|17. lipnja]] [[2007]] || Seyni Kountché Stadium, [[Niamey]], [[Niger]] || {{flagcountry|NER}} || 3 - 1 || 3 - 1 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 15. || [[29. 1.|29. siječnja]] [[2008]] || Sekondi Stadium, [[Sekondi-Takoradi]], [[Gana]] || {{flagcountry|BEN}} || 1 - 0 || 1 - 0 || [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 16. || [[3. 2.|3. veljače]] [[2008]] || Ohene Djan Stadium, [[Accra]], [[Gana]] || {{flagcountry|GAN}} || 1 - 0 || 1 - 2 || [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 17. || [[21. 6.|21. lipnja]] [[2008]] || Abuja National Stadium, Abuja, Nigerija || {{flagcountry|EKG}} || 1 - 0 || 2 - 0 || Kvalifikacije za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010.|SP 10' u Južnoj Africi]] |- | 18. || [[14. 11.|14. studenog]] [[2009]] || Kasarani Stadium, [[Nairobi]], [[Kenija]] || {{flagcountry|KEN}} || 2 - 1 || 3 - 2 || Kvalifikacije za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010.|SP 10' u Južnoj Africi]] |- | 19. || [[16. 1.|16. siječnja]] [[2010]] || Complexo da Sr. da Graça, [[Benguela]], [[Angola]] || {{flagcountry|BEN}} || 1 - 0 || 1 - 0 || [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 10']] |- | 20. || [[6. 6.|6. lipnja]] [[2010]] || Makhulong Stadium, Tembisa, [[Južna Afrika|JAR]] || {{flagcountry|SJKOR}} || 2 - 0 || 3 - 1 || Prijateljska utakmica |- | 21. || [[22. 6.|22. lipnja]] [[2010]] || [[Moses Mabhida Stadion]], [[Durban]], [[Južna Afrika|JAR]] || {{flagcountry|JKO}} || 2 - 2 || 2 - 2 || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010.|SP 10' u JAR-u]] |- |} == Osvojeni trofeji == === Klubski trofeji === {| class="wikitable" !colspan="3"|{{ZD|IZR}} |- !Klub!!Natjecanje!!Sezona (godina) |- |[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]||Izraelsko prvenstvo||2000./01. |- |[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]||Izraelsko prvenstvo||2001./02. |- |[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]||Izraelski kup||[[2002]]. |- !colspan="3"|{{flagcountry|ENG}} |- |[[Portsmouth F.C.|Portsmouth]]||Engleska II. liga||2002./03. |- |} === Reprezentativni trofeji === {| class="wikitable" !colspan="3"|{{flagcountry|NGR}} |- !Klub!!Natjecanje!!Godina |- |Afrički Kup nacija||Bronca||2010. |- |} == Izvori == {{izvori}} == Vanjske veze == {{Commonscat}} * {{Soccerbase}} {{Lifetime|1982||Aiyegbeni, Yakubu}} {{Sastav Nigerija 2010 SP}} {{Authority control}} [[Kategorija:Nigerijski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Evertona]] [[Kategorija:Fudbaleri Leicester Cityja]] [[Kategorija:Olimpijski fudbaleri]] [[Kategorija:Olimpijci na Ljetnim olimpijskim igrama 2000.]] [[Kategorija:Fudbaleri Coventry Cityja]] [[Kategorija:Fudbaleri Blackburn Roversa]] [[Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha]] 6qh4wrvv5xnb9yz3nwwcshbvf0yxlwk 2 114847 42662219 42661528 2026-07-31T06:24:13Z Duma 16555 /* Gljive */ 42662219 wikitext text/x-wiki Članci koje sam napisala na hr wiki prebačeni ovdje, novi članci na ovoj wiki: == Ptice == {{div col}} * [[Medovođe]] * [[Bukavac nebogled]] * [[Papige]] * [[Plavoleđa mišjakinja]] * [[Prave kukavice]] * [[Ptica sekretar]] * [[Loriji]] * [[Riječni vodomari]] * [[Australski bukavac]] * [[Kakapo]] * [[Ćubaste čiope]] * [[Uljašica]] * [[Jakamari]] * [[Jastreb]] * [[Vodosjeci]] * [[Strigopidae]] * [[Čigre]] * [[Američki bukavac]] * [[Crveno-modra ara]] * [[Kakadui]] * [[Tukani]] * [[Svračci]] * [[Phaethontidae]] * [[Nimfa (ptica)]] * [[Kljunorošci]] * [[Guarauna]] * [[Velika rujnica]] * [[Kratkoprsti kobac]] * [[Dugorepa sjenica]] * [[Šljuke sjemenjarke]] * [[Mala njorka]] * [[Smeđi kivi]] * [[Neomorphinae]] * [[Botaurinae]] * [[Južnoamerički bukavac]] * [[Češljugar]] * [[Crkavica]] * [[Kostoberina]] * [[Lisasta guska]] * [[Veliki pomornik]] * [[Patka lastarka]] * [[Utva]] * [[Planinska ševa]] * [[Eja strnjarica]] * [[Nandu]] * [[Gusjenicojedi]] * [[Dugorepe sjenice]] * [[Bluna]] * [[Velika čaplja]] * [[Mala prutka]] * [[Patka kreketaljka]] * [[Kukuvije]] * [[Šumski pupavci]] * [[Pilari]] * [[Čaplja govedarica]] * [[Vijoglav]] * [[Žako]] * [[Pomornici]] * [[Dromah]] * [[Todiji]] * [[Zlatovrane]] * [[Kukavičja modrivrana]] * [[Dolinske modrivrane]] * [[Pčelarice]] * [[Vodeni vodomari]] * [[Vodomari dupljaši]] * [[Šarenoglava patka]] * [[Žunice]] * [[Bradonjice]] * [[Čiope]] * [[Cvjetne ptice]] * [[Ševe]] * [[Brljci]] * [[Medosasi]] * [[Obični ćuk]] * [[Neornithes]] * [[Harpija (ptica)]] {{div col end}} == Gljive == {{div col}} * [[Vještičino srce]] * [[Rujnica]] * [[Vukovo meso]] * [[Đurđevača]] * [[Smrčci]] * [[Vrganj]] * [[Baršunasta panjevčica]] * [[Maglenka]] * [[Djevojačka krasnica]] * [[Zlatna krasnica]] * [[Crvena krasnica]] * [[Modrikača]] * [[Zelenka]] * [[Kraljevka]] * [[Jablanovača]] * [[Žućkasta pupavka]] * ''[[Amanita]]'' * [[Klobuk (gljiva)]] * [[Mikologija]] * [[Himenij]] * [[Stručak]] * [[Otisak spora]] * [[Micetizam]] * [[Jestiva gljiva]] * [[Nematofagna gljiva]] * [[Hlamidospora]] * [[Teliospora]] {{div col end}} == Biljke == {{div col}} * [[Paludarij]] * [[Vrt u boci]] * [[Wardova kutija]] * [[Orhidelirij]] * [[Pteridomanija]] * ''[[The Ferns of Great Britain and Ireland]]'' * [[Otiskivanje prirode]] * ''[[Peristeria elata]]'' * ''[[Sterculia apetala]]'' * [[Graminoid]] * [[Širokolisna zeljasta biljka]] * [[Potporni korijen]] * [[Miješak]] * [[Podrast]] * [[Biljni sok]] * [[Anoksigena fotosinteza]] * [[Kriptogam]] * [[Zoospora]] * [[Gametangij]] * [[Zigospora]] {{div col end}} == Životinje == {{div col}} * [[Pirka]] * [[Tasmanski vrag]] * [[Vitoroga antilopa]] * [[Afrički mravojed]] * [[Rakun]] * [[Crveni panda]] * [[Snježni leopard]] * [[Vicenteova otrovna žaba]] * ''[[Stephanolepis hispidus]]'' * ''[[Tachyspiza virgata]]'' * ''[[Odocoileus]]'' * [[Morski puž]] * [[Patuljasti troprsti ljenjivac]] * [[Terarij]] * [[Grabežljiva riba]] * [[Knidosak]] * [[Unkenrefleks]] * [[Mikrofauna]] * [[Jazbina (životinje)]] * [[Cerate]] * [[Zooksantela]] * [[Insekti u medicini]] * [[Paučnjaci u medicini]] * [[Ekomorfi Anolisa]] * [[Intraspecijsko prepoznavanje]] * [[Digitigradno kretanje]] * [[Plantigradno kretanje]] * [[Oligoleksija]] * [[Polileksija]] {{div col end}} == Ekologija == {{div col}} * [[Fauna Australije]] * [[Fauna Škotske]] * [[Megafauna]] * [[Šuma kelpa]] * [[Neritička zona]] * [[Pelagijska zona]] * [[Planinski travnjaci i šikare]] * [[Širokolisne i mješovite šume umjerenih predjela]] * [[Mediteranske šume i šikare]] * [[Tropske i subtropske vlažne širokolisne šume]] * [[Pustinje i vegetacija sušnih oblasti]] * [[Tropski i subtropski travnjaci, savane i šikare]] * [[Hladni izvori]] * [[Hidrotermalni izvori]] * [[Koraljni greben]] * [[Dužina od njuške do otvora]] * [[Osteološki korelat]] * [[Meristika]] * [[Generalističke i specijalističke vrste]] * [[Kozmopolitska rasprostranjenost]] * [[Areal kretanja]] * [[Hipoteza o oslobađanju mezopredatora]] * [[Ekološko oslobađanje]] * [[Sesilnost]] * [[Bioerozija]] * [[Vodni stres]] * [[Raspon nelimitirajuće dostupnosti vode]] * [[Raspoloživi vodni kapacitet]] * [[Tačka trajnog venuća]] * [[Kontinuum tlo–biljka–atmosfera]] * [[Arborealno kretanje]] * [[Fosorijalna životinja]] * [[Aerobna digestija]] * [[Hipoteza o oslobađanju od neprijatelja]] * [[Kurzorijalna životinja]] * [[Hipoteza gradijenta stresa]] * [[Brahijacija]] * [[Ključna vrsta]] * [[Bioakumulacija]] * [[Biomagnifikacija]] * [[Paradoks planktona]] {{div col end}} == Evolucija == {{div col}} * [[Dubokomorski gigantizam]] * [[Otočna patuljastost]] * [[Disgenika]] * [[Evolutivna zamka]] * [[Ekološka zamka]] * [[Perceptivna zamka]] * [[Evolutivna radijacija]] * [[Neadaptivna radijacija]] * [[Neekološka specijacija]] * [[Biološka tamna materija]] * [[Mezozojsko-kenozojsko širenje]] * [[Hipoteza o Crvenom kralju]] * [[Kontinuum mutualizma i parazitizma]] * [[Fenotipski disparitet]] * [[Evolutivna utrka u naoružanju]] * [[Avalonska eksplozija]] * [[Evolutivni kompromis]] * [[Filogenetska inercija]] {{div col end}} == Razno == {{div col}} * [[Dinosaur Planet]] * [[Šetnja s dinosaurima]] * [[Šetnja s čudovištima]] * [[Šetnja sa zvijerima]] * [[Šetnja s pećinskim ljudima]] * [[Ljuba]] * [[Život na Marsu]] * [[Davorin Popović]] * [[Frutiger Aero]] * [[Blobjekt]] * [[Solarpunk]] * [[Ahilova peta]] * [[Y2K]] * [[Biopunk]] * [[Populuxe]] * [[Raygun Gothic]] * [[Visoka tehnologija]] * [[Ludi naučnik]] * [[Mikoheterotrofija]] * [[Anautogenija]] * [[Vitelogeneza]] * [[Izolecitalna jajna ćelija]] * [[Telolecitalna jajna ćelija]] * [[Centrolecitalna jajna ćelija]] * [[Pasteurova tačka]] * [[Pasteurov efekat]] * [[Bazen L'Atalante]] * [[Mikroaerofil]] * [[Aerotolerantni anaerob]] * [[Canfieldov okean]] * [[Crveni rub]] * [[Rana Zemlja]] * [[Hipoteza o ljubičastoj Zemlji]] * [[Fotopigment]] * [[Primarna atmosfera]] * [[Sjenovita biosfera]] * [[Aerobni organizam]] * [[Obligatni aerob]] * [[Kinetotrof]] * [[Superokean]] * [[Suessov efekat]] * [[Lava planeta]] * [[Vinogradskijev stupac]] * [[Koraljni pijesak]] * [[Zvjezdani vjetar]] * [[Zvjezdana korona]] * [[Fotosintetski pigment]] * [[Mjehur zvjezdanog vjetra]] * [[Fakultativno anaerobni organizam]] * [[Epaksijalni i hipaksijalni mišići]] * [[Sekundarna atmosfera]] * [[Paradoks slabog mladog Sunca]] * [[Prebiotička atmosfera]] * [[Anaerobna respiracija]] * [[Bakterijske ćelijske morfologije]] * [[Duboko vrijeme]] * [[Svijet pare]] * [[Htonska planeta]] * [[Hipotetski astronomski objekat]] * [[Blaneta]] * [[Planeta bez jezgre]] * [[Cirkulplanetarni disk]] * [[Emperipoleza]] * [[Kriptogram]] * [[Peripoleza]] * [[Trbušasti mišić lista]] * [[Entoza]] * [[Ispuštanje plinova]] * [[Lizogenija]] * [[Lizogen]] * [[Moron]] * [[Litički ciklus]] * [[Arbitrij]] {{div col end}} == Ekstremofili == {{div col}} * [[Kapnofil]] * [[Acidofil]] * [[Hipolit (ekstremofil)]] * [[Lipofilna bakterija]] * [[Litofil]] * [[Metalotolerantni organizam]] * [[Osmofil]] * [[Psamofil]] {{div col end}} == Biološka pravila == {{div col}} * [[Biološka ograničenja]] * [[Carrierovo ograničenje]] {{div col end}} == Termoregulacija kod životinja == {{div col}} {{div col end}} == Slušni aparati == {{div col}} * [[Slušni aparat za dugotrajno nošenje]] * [[Indeks kvalitete govora slušnog aparata]] {{div col end}} == Načini ishrane == {{div col}} * [[Arahnofagija]] * [[Kukcojed]] * [[Oofagija]] * [[Avivor]] * [[Entomofagija]] * [[Ksilofagija]] * [[Mizocitoza]] * [[Mikrobivornost]] * [[Bakterivor]] * [[Saprofagija]] * [[Tanatofag]] * [[Mukofagija]] * [[Vermivor]] * [[Florivor]] * [[Hipokarnivor]] * [[Hiperkarnivor]] * [[Spongivor]] * [[Folivor]] * [[Ksenofagija]] * [[Graminivor]] * [[Pedofagija]] * [[Razlagač]] * [[Geofagija]] * [[Vršni predator]] * [[Ofiofagija]] * [[Nektarivor]] * [[Interakcije potrošača i resursa]] * [[Saprotrofna ishrana]] * [[Holozojska ishrana]] * [[Heterotrofna ishrana]] * [[Lepidofagija]] * [[Piscivor]] * [[Hematofagija]] * [[Mirmekofagija]] * [[Koraljivor]] * [[Gljiva mesožderka]] * [[Oligofagija]] * [[Fotoautotrof]] * [[Durofagija]] * [[Litoautotrof]] * [[Moluskivori]] * [[Placentofagija]] * [[Predacija jaja]] * [[Ljudožderna životinja]] * [[Odvikavanje od dojenja]] * [[Frugivori]] * [[Predacija sjemena]] * [[Melivorija]] * [[Planktivor]] * [[Nekrofagi]] * [[Autotrof]] * [[Hemolitoautotrof]] * [[Palinivor]] * [[Osteofagija]] {{div col end}} == Videoigre i sl. == {{div col}} * ''[[Skateboard Park Tycoon]]'' * ''[[Plant Tycoon]]'' * ''[[Fish Tycoon]]'' * ''[[Feeding Frenzy 2]]'' * ''[[Feeding Frenzy]]'' * ''[[Big Kahuna Reef]]'' * ''[[Ricochet Lost Worlds]]'' * ''[[Virtual Villagers]]'' * ''[[Dino Island]]'' * ''[[Zoo Tycoon 2]]'' * ''[[Brother Bear (videoigra)]]'' * ''[[Tarzan (videoigra)]]'' * ''[[Atlantis Underwater Tycoon]]'' * ''[[School Tycoon]]'' * ''[[Diner Dash]]'' * ''[[Ratatouille (videoigra)]]'' * ''[[Madagascar (videoigra)]]'' * ''[[Age of Mythology]]'' * ''[[Tribal Trouble]]'' * ''[[ThinkTanks]]'' * ''[[Hugo: Bukkazoom!]]'' * ''[[Mall Tycoon]]'' * ''[[Bliss (fotografija)]]'' * ''[[Moon Tycoon]]'' * ''[[Deep Sea Tycoon]]'' * ''[[So Blonde]]'' * ''[[Ankh (videoigra)]]'' * ''[[Red Moon Desert]]'' * ''[[RimWorld]]'' * ''[[Spy Fox 2: "Some Assembly Required"]]'' * ''[[The Oregon Trail (1985)]]'' * ''[[Alien Hominid]]'' * ''[[Faunasphere]]'' * ''[[Platypus]]'' {{div col end}} == Kultura i historija == {{div col}} * Sažetak novela Dekamerona (uklopljeno u [[Dekameron]]) * [[Ezopove basne]] * [[Faust]] * [[Childe Harold's Pilgrimage]] * [[Nauka u renesansi]] * [[Visoki srednji vijek]] * [[Srednjovjekovno domaćinstvo]] * [[Demografija srednjeg vijeka]] * [[Kriza kasnog srednjeg vijeka]] * [[Renesansa 12. vijeka]] * [[Kasni srednji vijek]] * [[Srednjovjekovna književnost]] * ''[[Livre des Merveilles du Monde]]'' * [[Saski ratovi]] * [[Velika glad 1315–1317]] * [[Makedonska renesansa]] * [[Makedonska umjetnost (bizantska)]] * [[Pariški psaltir]] * [[Sedmi križarski rat]] * [[Peti križarski rat]] * [[Šesti križarski rat]] * [[Aleksandrijski križarski rat]] * [[Pastirski križarski rat (1251)]] * [[Pastirski križarski rat (1320)]] * [[Bosanski križarski rat]] * [[Prvi švedski križarski rat]] * [[Treći švedski križarski rat]] * [[Drugi švedski križarski rat]] * [[Norveški križarski rat]] * [[Vojni pohod na Baleare 1113–1115]] * [[Berberski križarski rat]] * [[Deveti križarski rat]] * [[Osmanska invazija Otranta]] * [[Varninski križarski rat]] * [[Križarski rat 1197]] * [[Vendski križarski rat]] * [[Mletački križarski rat]] * [[Sjeverni križarski ratovi]] * [[Savojski križarski rat]] * [[Sijenska škola]] * [[Bolonjska škola]] * [[Lukanska škola]] * [[Ferarska škola]] * [[Firentinska škola]] * [[Barunski križarski rat]] * [[Livonski križarski rat]] * [[Livonska rimovana hronika]] * [[Prvi novgorodski ljetopis]] * [[Hronika Henrika od Livonije]] * [[Trgovačka ruta od Varjaga do Grka]] * [[Despenserov križarski rat]] * [[Šansonijer]] * [[Pergaminho Sharrer]] * [[Cancioneiro da Vaticana]] * [[Cancioneiro da Biblioteca Nacional]] * ''[[Il Canzoniere]]'' * [[Düsseldorfska slikarska škola]] * [[Evropski dan sjećanja na žrtve svih totalitarnih i autoritarnih režima]] * [[Froissartove Hronike]] * [[Fridrihovski rokoko]] * [[Zapadno slikarstvo]] * [[Trgovačka ruta Volga]] * [[Grčki učenjaci u renesansi]] * [[Novo učenje]] * [[Popis renesansnih humanista]] * [[Renesansni humanizam]] * [[Dolce Stil Novo]] * [[Flamansko slikarstvo]] * [[Holandsko i flamansko renesansno slikarstvo]] * [[Renesansni latinski jezik]] * [[Renesansni humanizam u Sjevernoj Evropi]] * [[Lublinska renesansa]] * [[Španska renesansa]] * [[Engleska renesansa]] * [[Normanski i srednjovjekovni London]] * [[London u periodu Tudora]] * [[London u periodu Stuarta]] * [[London u 18. vijeku]] * [[Talijanska renesansa]] * [[Francuska renesansa]] * [[De humani corporis fabrica]] * [[Njemačka renesansa]] * [[Renesansa u Nizozemskim]] * [[Portugalska renesansa]] * [[Poljska renesansa]] * [[Belle Époque]] * [[Dekadentni pokret]] * [[Vesele devedesete]] * [[Mašinsko doba]] * [[Edisonada]] * [[Robinzonada]] * ''[[Le Temps]]'' * [[Miletska priča]] * [[Romantizam u nauci]] {{div col end}} == Jules Verne == {{div col}} * ''[[Un prêtre en 1839]]'' * ''[[Le Testament d'un excentrique]]'' * ''[[L'École des Robinsons]]'' * ''[[Un hivernage dans les glaces]]'' * ''[[Une ville flottante]]'' * ''[[Put oko svijeta za osamdeset dana]]'' * ''[[Un drame au Mexique]]'' * ''[[Un drame dans les airs]]'' * ''[[Voyages et Aventures du capitaine Hatteras]]'' * ''[[L'Étonnante Aventure de la Mission Barsac]]'' * ''[[Le Phare du bout du monde]]'' * ''[[L'Invasion de la mer]]'' * ''[[Maître Zacharius ou l'horloger qui avait perdu son âme, tradition genevoise]]'' * ''[[Les Confessions]]'' * ''[[Mathias Sandorf]]'' * ''[[De la Terre à la Lune]]'' * ''[[Autour de la Lune]]'' * ''[[Robur-le-Conquérant]]'' * ''[[Voyage à reculons en Angleterre et en Ecosse]]'' * ''[[Seconde patrie]]'' * ''[[Paris au XXe siècle]]'' * ''[[Michel Strogoff]]'' * ''[[L'Île mystérieuse]]'' * ''[[Face au drapeau]]'' * ''[[Le Pays des fourrures]]'' * ''[[Aventures de trois Russes et de trois Anglais dans l'Afrique australe]]'' * ''[[La Jangada - Huit Cents lieues sur l'Amazone]]'' * ''[[Le Rayon vert]]'' * ''[[Kéraban-le-têtu]]'' * ''[[L’Archipel en feu]]'' * ''[[Un Billet de loterie]]'' * ''[[Le Chemin de France]]'' * ''[[César Cascabel]]'' * ''[[Mistress Branican]]'' * ''[[Le Château des Carpathes]]'' * ''[[Claudius Bombarnac]]'' * ''[[Clovis Dardentor]]'' * ''[[Le Superbe Orénoque]]'' * ''[[Le Village aérien]]'' * ''[[Les Histoires de Jean-Marie Cabidoulin]]'' * ''[[Les Frères Kip]]'' * ''[[Bourses de voyage]]'' * ''[[Un drame en Livonie]]'' * ''[[Maître du monde]]'' * ''[[Martin Paz]]'' * ''[[Le Comte de Chanteleine]]'' * ''[[Les forceurs de blocus]]'' * ''[[Une ville idéale]]'' * ''[[Les Révoltés de la Bounty]]'' * ''[[Gil Braltar]]'' * ''[[L'Éternel Adam]]'' * ''[[L’Agence Thompson et Co]]'' * ''[[La Chasse au météore]]'' * ''[[Le Pilote du Danube]]'' * ''[[Les naufragés du "Jonathan"]]'' * ''[[Le Secret de Wilhelm Storitz]]'' * ''[[Le Docteur Ox]]'' * [[Verneova erupcija]] * [[Michel Verne]] * ''[[La maison à vapeur]]'' * ''[[Le Volcan d'or]]'' * ''[[Les Tribulations d'un Chinois en Chine]]'' * ''[[Les Indes noires]]'' * ''[[L'Étoile du sud]]'' * ''[[Nord contre Sud]]'' * ''[[Famille-sans-nom]]'' * ''[[Sans dessus dessous]]'' * ''[[Mirifiques Aventures de Maître Antifer]]'' * ''[[Le Sphinx des glaces]]'' * ''[[Frritt-Flacc]]'' * ''[[La Journée d’un journaliste américain en 2889]]'' * ''[[Le Chancellor: Journal du passager J.-R. Kazallon]]'' * ''[[Deux ans de vacances]]'' * ''[[Les Cinq cents millions de la Bégum]]'' * ''[[L'Île à hélice]]'' * ''[[Une fantaisie du docteur Ox]]'' * ''[[Hector Servadac]]'' * ''[[P'tit-Bonhomme]]'' * ''[[Voyage à travers l'impossible]]'' * ''[[Voyages extraordinaires]]'' * [[Kulturološki utjecaj Julesa Vernea]] {{div col end}} == Prethistorija == {{div col}} * ''[[Gojirasaurus]]'' * ''[[Coelophysis]]'' * ''[[Deinocheirus]]'' * ''[[Gallimimus]]'' * ''[[Ornithomimus]]'' * ''[[Staurikosaurus]]'' * ''[[Eoraptor]]'' * ''[[Dilophosaurus]]'' * ''[[Ceratosaurus]]'' * ''[[Abelisaurus]]'' * ''[[Carnotaurus]]'' * ''[[Piatnitzkysaurus]]'' * ''[[Oviraptor]]'' * [[Saurischia]] * [[Teropodi]] * ''[[Deinonychus]]'' * ''[[Spinosaurus]]'' * [[Fiziologija dinosaura]] * ''[[Scipionyx]]'' * ''[[Microraptor]]'' * [[Sauropodomorfi]] * ''[[Achillobator]]'' * ''[[Mahakala]]'' * [[Dromeosauridi]] * [[Oviraptoridi]] * [[Tireofori]] * ''[[Pisanosaurus]]'' * [[Dilofosauridi]] * [[Ceratosauri]] * [[Ankilosauri]] * [[Hadrosauridi]] * [[Celurosauri]] * ''[[Edmontosaurus]]'' * ''[[Eustreptospondylus]]'' * ''[[Shuvuuia]]'' * ''[[Dromaeosaurus]]'' * [[Kompsognatidi]] * [[Ornitopodi]] * ''[[Ouranosaurus]]'' * [[Celofisoidi]] * [[Alosauroidi]] * [[Abelisauridi]] * [[Terizinosauri]] * ''[[Dilong]]'' * ''[[Troodon]]'' * ''[[Compsognathus]]'' * ''[[Pelecanimimus]]'' * ''[[Unenlagia]]'' * ''[[Ornitholestes]]'' * ''[[Therizinosaurus]]'' * ''[[Caudipteryx]]'' * ''[[Bambiraptor]]'' * ''[[Alvarezsaurus]]'' * [[Ornitomimosauri]] * [[Deinonihosauri]] * ''[[Hesperornis]]'' * ''[[Avimimus]]'' * ''[[Mei]]'' * [[Spinosauridi]] * ''[[Velociraptor]]'' * [[Alvarezsauridi]] * [[Maniraptoriformi]] * [[Hererasauridi]] * ''[[Sinornithosaurus]]'' * [[Celuridi]] * [[Dromeosaurini]] * [[Trudontidi]] * ''[[Dryosaurus]]'' * ''[[Heterodontosaurus]]'' * [[Iguanodonti]] * ''[[Camptosaurus]]'' * ''[[Corythosaurus]]'' * ''[[Hypsilophodon]]'' * ''[[Othnielosaurus]]'' * ''[[Tenontosaurus]]'' * ''[[Orodromeus]]'' * [[Pterosauri]] * [[Pahicefalosauri]] * ''[[Pachycephalosaurus]]'' * ''[[Dracorex]]'' * ''[[Stegoceras]]'' * ''[[Prenocephale]]'' * ''[[Maiasaura]]'' * ''[[Homalocephale]]'' * ''[[Edmontonia]]'' * ''[[Polacanthus]]'' * ''[[Sauropelta]]'' * [[Nodosauridi]] * ''[[Nodosaurus]]'' * ''[[Minmi]]'' * [[Ankilosauridi]] * ''[[Antarctopelta]]'' * ''[[Mymoorapelta]]'' * ''[[Gastonia]]'' * ''[[Minotaurasaurus]]'' * ''[[Ankylosaurus]]'' * ''[[Dyoplosaurus]]'' * ''[[Euoplocephalus]]'' * ''[[Scelidosaurus]]'' * [[Stegosauri]] * [[Ceratopsi]] * ''[[Parksosaurus]]'' * ''[[Huayangosaurus]]'' * ''[[Hesperosaurus]]'' * ''[[Wuerhosaurus]]'' * ''[[Tuojiangosaurus]]'' * ''[[Kentrosaurus]]'' * ''[[Tsintaosaurus]]'' * ''[[Olorotitan]]'' * ''[[Shantungosaurus]]'' * ''[[Hypacrosaurus]]'' * ''[[Gryposaurus]]'' * ''[[Prosaurolophus]]'' * ''[[Saurolophus]]'' * ''[[Postosuchus]]'' * ''[[Doedicurus]]'' * ''[[Dinofelis]]'' * ''[[Megaloceros]]'' * ''[[Megatherium]]'' * ''[[Hyaenodon]]'' * ''[[Deinotherium]]'' * ''[[Archaeotherium]]'' * ''[[Chalicotherium]]'' * ''[[Scutellosaurus]]'' * ''[[Othnielia]]'' * ''[[Micropachycephalosaurus]]'' * ''[[Titanoceratops]]'' * [[Anurognatidi]] * [[Dimorfodontidi]] * [[Ramforinkidi]] * [[Aždarkidi]] * [[Ornitokajridi]] * [[Pteranodontidi]] * [[Tapežaridi]] * ''[[Moeritherium]]'' * ''[[Eudimorphodon]]'' * ''[[Sordes]]'' * ''[[Tapejara]]'' * ''[[Sharovipteryx]]'' * ''[[Propalaeotherium]]'' * ''[[Ambulocetus]]'' * ''[[Pakicetus]]'' * ''[[Anurognathus]]'' * ''[[Dorudon]]'' * ''[[Rodhocetus]]'' * [[Ambulocetidi]] * [[Remingtonocetidi]] * [[Bazilosauridi]] * ''[[Jeholopterus]]'' * ''[[Dimorphodon]]'' * [[Dinocefali]] * [[Terapsidi]] * [[Anteosauri]] * [[Biarmosuki]] * [[Gorgonopsi]] * [[Tetanure]] * ''[[Monolophosaurus]]'' * [[Arheoceti]] * ''[[Dorygnathus]]'' * ''[[Buitreraptor]]'' * [[Protocetidi]] * ''[[Kutchicetus]]'' * ''[[Remingtonocetus]]'' * ''[[Hatzegopteryx]]'' * [[Pakicetidi]] * ''[[Quetzalcoatlus]]'' * ''[[Ornithocheirus]]'' * ''[[Tropeognathus]]'' * ''[[Macrauchenia]]'' * ''[[Pteranodon]]'' * ''[[Maiacetus]]'' * ''[[Protocetus]]'' * ''[[Paraceratherium]]'' * ''[[Anhanguera]]'' * ''[[Tupuxuara]]'' * ''[[Nyctosaurus]]'' * ''[[Homo gautengensis]]'' * ''[[Ardipithecus]]'' * ''[[Paranthropus]]'' * ''[[Homo heidelbergensis]]'' * ''[[Homo floresiensis]]'' * ''[[Australopithecus]]'' * ''[[Australopithecus bahrelghazali]]'' * ''[[Australopithecus garhi]]'' * ''[[Australopithecus anamensis]]'' * ''[[Paranthropus aethiopicus]]'' * ''[[Paranthropus robustus]]'' * ''[[Paranthropus boisei]]'' * [[Rane ljudske migracije]] * [[Ichthyostegalia]] * [[Paleoantropologija]] * ''[[Pterodactylus]]'' * [[Hipoteza o multiregionalnom porijeklu modernog čovjeka]] * ''[[Cearadactylus]]'' * ''[[Geosternbergia]]'' * [[Pterodaktiloidi]] * [[Ramforinkoidi]] * ''[[Pterodaustro]]'' * ''[[Arambourgiania]]'' * ''[[Campylognathoides]]'' * ''[[Pterorhynchus]]'' * ''[[Coloborhynchus]]'' * ''[[Istiodactylus]]'' * ''[[Ludodactylus]]'' * ''[[Preondactylus]]'' * ''[[Peteinosaurus]]'' * ''[[Angustinaripterus]]'' * ''[[Bellubrunnus]]'' * ''[[Sericipterus]]'' * ''[[Scaphognathus]]'' * [[Popis rodova pterosaura]] * ''[[Aerotitan]]'' * ''[[Amblydectes]]'' * ''[[Aerodactylus]]'' * [[Popis rodova dinosaura]] * ''[[Bakonydraco]]'' * ''[[Ctenochasma]]'' * ''[[Cycnorhamphus]]'' * ''[[Dsungaripterus]]'' * ''[[Feilongus]]'' * ''[[Germanodactylus]]'' * ''[[Gnathosaurus]]'' * ''[[Zhejiangopterus]]'' * ''[[Tupandactylus]]'' * ''[[Thalassodromeus]]'' * ''[[Rhamphorhynchus]]'' * ''[[Sinopterus]]'' * ''[[Ningchengopterus]]'' * [[Klasifikacija dinosaura]] * ''[[Nemicolopterus]]'' * ''[[Liaoningopterus]]'' * ''[[Lonchodectes]]'' * ''[[Nurhachius]]'' * ''[[Noripterus]]'' * ''[[Haopterus]]'' * [[Filogenija pterosaura]] * [[Alosauridi]] * [[Terizinosauridi]] * [[Plateosauridi]] * [[Ceratosauridi]] * [[Abelisauri]] * ''[[Homo naledi]]'' * [[Efekat recentnosti]] * [[Signor-Lippsov efekat]] * [[Jaz sauropoda]] {{div col end}} 0yph0v77pzj9ycprtdi0g0xlck3mure 0 116019 42662245 42582959 2026-07-31T07:52:30Z Atricapilus 6257 42662245 wikitext text/x-wiki {{Trener/izbornik/igrač | ime = Franco Baresi | slika = Franco baresi panini card 1979.jpg | puno ime = | nadimak = | datum rođenja = [[8. 5.|8. svibnja]] [[1960]]. | mjesto rođenja = [[Travagliato]] | država rođenja = [[Italija]] {{ZD|ITA}} | visina = 176 cm | trenutačni klub = | broj u klubu = | pozicija = branič | godina = [[1977]].-[[1997]]. | profesionalni klubovi =[[A.C. Milan|Milan]] | nastupi(golovi) = 531 (16) | godine u reprezentaciji = [[1982]]. - [[1994]]. | reprezentacija = [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italija]] | nastupi u reprezentaciji(golovi) = {{0}}82 {{0}}(1) }} '''Franco Baresi''' ([[Travagliato]], [[8. 5.|8. svibnja]] [[1960]]. – [[Rozzano, Milano|Rozzano]], [[31. srpnja]] [[2026.|2026]].)<ref>{{Cite web |title=Преминуо Франко Барези, легендарни капитен Милана и Италије |url=https://www.rts.rs/sport/fudbal/6010372/franko-barezi-preminuo-milan-fudbal.html |access-date=2026-07-31 |website=РТС |language=sr}}</ref> bio je [[italijani|talijanski]] nogometaš. Smatra se jednim od najboljih obrambenih igrača u povijesti [[fudbal|nogometa]]. Njegov stariji brat [[Giussepe Baresi]], želio ga je dovesti u [[FC Internazionale Milano|Inter]] da zajedno igraju, ali čelnici kluba nisu to odobrili. Tako je otišao u [[A.C. Milan|Milan]], gdje je primljen i u kojem je igrao cijelu karijeru. U 629 utakmica za Milan postigao je 31 gol (531 utakmica u talijanskom prvenstvu). S klubom osvojio je 6 naslova [[Serie A|prvaka Italije]] i 3 [[UEFA Liga prvaka|Kupa prvaka Europe]]. Bio je dio odlične obrane Milana, kojoj su s njime igrali [[Paolo Maldini]], [[Alessandro Costacurta]] i [[Mauro Tassoti]]. Maldiniju, svom osam godina mlađem suigraču, je puno pomogao postići veliku karijeru. Za klub je igrao do 37. godine života, [[1997]]. godine. Njegov broj 6 umirovljen je i više ga nitko ne nosi u Milanu, što je rijetkost u talijanskim klubovima. Bio je član [[Talijanska nogometna reprezentacija|reprezentacije Italije]] koja je osvojila [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Španjolska 1982.|Svjetsko prvenstvo 1982.]], ali sve utakmice bio je na klupi, tada s 22 godine. U to vrijeme na njegovom mjestu,igrao je [[Gaetano Scirea]] pa je rijetko igrao sve do [[1986]]., kada je Scirea prestao nastupati za reprezentaciju. Kasnije je Scirea poginuo u prometnoj nesreći s 36 godina. Igrao je na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Italija 1990.|Svjetskom prvenstvu u Italiji 1990]]., kada je Italija završila na 3. mjestu i na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - SAD 1994.|Svjetskom nogometnom prvenstvu u SAD-u 1994.]], kada su bili 2. Tada se ozlijedio u utakmici u skupini i oporavio se nakon hitne operacije te zaigrao u finalu protiv Brazila, koje je Italija izgubila na jedanaesterce. Na toj utakmici odlično je čuvao [[Romário|Romárija]], koji je izjavio da mu ni na jednoj utakmici nije bilo teže doći u priliku za [[gol]]. Baresi i [[Roberto Baggio]] promašili su jedanaesterce i Brazil je pobijedio. Igrao je [[OI 1984.|Olimpijskim igrama 1984.]], kada je Italija bila 4. Kratko je bio nogometni direktor u engleskom klubu [[Fulham F.C.|Fulhamu]] pa je nakon toga bio trener mladih ekipa Milana. Povodom 100. godina [[FIFA 100|FIFE]] 2004., [[Pelé|Pele]] je sastavio [[FIFA 100|popis 100 najboljih nogometaša]] na kojem se nalazi i Franco Baresi. {{Sastav Italija 1982 SP}} {{Sastav Italija 1990 SP}} {{Sastav Italija 1994 SP}} {{FIFA 100}} {{Lifetime|1960|2026|Baresi, Franco}} [[Kategorija:Italijanski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Milana]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u fudbalu (igrači)]] seh7d1fmqjaub2aeem9vj1dpt0bql3k 42662249 42662245 2026-07-31T09:21:53Z Inokosni organ 160059 42662249 wikitext text/x-wiki {{Trener/izbornik/igrač | ime = Franco Baresi | slika = Franco baresi panini card 1979.jpg | puno ime = | nadimak = | datum rođenja = [[8. 5.|8. svibnja]] [[1960]]. | mjesto rođenja = [[Travagliato]] | država rođenja = [[Italija]] {{ZD|ITA}} | datum smrti = [[31. srpnja]] [[2026.|2026]] | mjesto smrti = [[Rozzano, Milano|Rozzano]] | visina = 176 cm | trenutačni klub = | broj u klubu = | pozicija = branič | godina = [[1977]].-[[1997]]. | profesionalni klubovi =[[A.C. Milan|Milan]] | nastupi(golovi) = 531 (16) | godine u reprezentaciji = [[1982]]. - [[1994]]. | reprezentacija = [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italija]] | nastupi u reprezentaciji(golovi) = {{0}}82 {{0}}(1) }} '''Franco Baresi''' ([[Travagliato]], [[8. 5.|8. svibnja]] [[1960]]. – [[Rozzano, Milano|Rozzano]], [[31. srpnja]] [[2026.|2026]].)<ref>{{Cite web |title=Преминуо Франко Барези, легендарни капитен Милана и Италије |url=https://www.rts.rs/sport/fudbal/6010372/franko-barezi-preminuo-milan-fudbal.html |access-date=2026-07-31 |website=РТС |language=sr}}</ref> bio je [[italijani|talijanski]] nogometaš. Smatra se jednim od najboljih obrambenih igrača u povijesti [[fudbal|nogometa]]. Njegov stariji brat [[Giussepe Baresi]], želio ga je dovesti u [[FC Internazionale Milano|Inter]] da zajedno igraju, ali čelnici kluba nisu to odobrili. Tako je otišao u [[A.C. Milan|Milan]], gdje je primljen i u kojem je igrao cijelu karijeru. U 629 utakmica za Milan postigao je 31 gol (531 utakmica u talijanskom prvenstvu). S klubom osvojio je 6 naslova [[Serie A|prvaka Italije]] i 3 [[UEFA Liga prvaka|Kupa prvaka Europe]]. Bio je dio odlične obrane Milana, kojoj su s njime igrali [[Paolo Maldini]], [[Alessandro Costacurta]] i [[Mauro Tassoti]]. Maldiniju, svom osam godina mlađem suigraču, je puno pomogao postići veliku karijeru. Za klub je igrao do 37. godine života, [[1997]]. godine. Njegov broj 6 umirovljen je i više ga nitko ne nosi u Milanu, što je rijetkost u talijanskim klubovima. Bio je član [[Talijanska nogometna reprezentacija|reprezentacije Italije]] koja je osvojila [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Španjolska 1982.|Svjetsko prvenstvo 1982.]], ali sve utakmice bio je na klupi, tada s 22 godine. U to vrijeme na njegovom mjestu,igrao je [[Gaetano Scirea]] pa je rijetko igrao sve do [[1986]]., kada je Scirea prestao nastupati za reprezentaciju. Kasnije je Scirea poginuo u prometnoj nesreći s 36 godina. Igrao je na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Italija 1990.|Svjetskom prvenstvu u Italiji 1990]]., kada je Italija završila na 3. mjestu i na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - SAD 1994.|Svjetskom nogometnom prvenstvu u SAD-u 1994.]], kada su bili 2. Tada se ozlijedio u utakmici u skupini i oporavio se nakon hitne operacije te zaigrao u finalu protiv Brazila, koje je Italija izgubila na jedanaesterce. Na toj utakmici odlično je čuvao [[Romário|Romárija]], koji je izjavio da mu ni na jednoj utakmici nije bilo teže doći u priliku za [[gol]]. Baresi i [[Roberto Baggio]] promašili su jedanaesterce i Brazil je pobijedio. Igrao je [[OI 1984.|Olimpijskim igrama 1984.]], kada je Italija bila 4. Kratko je bio nogometni direktor u engleskom klubu [[Fulham F.C.|Fulhamu]] pa je nakon toga bio trener mladih ekipa Milana. Povodom 100. godina [[FIFA 100|FIFE]] 2004., [[Pelé|Pele]] je sastavio [[FIFA 100|popis 100 najboljih nogometaša]] na kojem se nalazi i Franco Baresi. {{Sastav Italija 1982 SP}} {{Sastav Italija 1990 SP}} {{Sastav Italija 1994 SP}} {{FIFA 100}} {{Lifetime|1960|2026|Baresi, Franco}} [[Kategorija:Italijanski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Milana]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u fudbalu (igrači)]] ez9blgfye0qy5pairb3get11bx9acll 0 117128 42662075 790637 2026-07-31T02:53:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] 42662075 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] nk4c9oq6i3awawutid6j9meykh5seia 0 120219 42661953 41578205 2026-07-31T02:33:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 2012.]] 42661953 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 2012.]] 2yf0c27vldaa8qiv8oio2f38sm4w2ix 0 125048 42661730 41555571 2026-07-31T01:56:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Dječji Eurosong]] 42661730 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Dječji Eurosong]] do1diysfhkej16o9h22auovmc3nu79q 0 125049 42661783 41555572 2026-07-31T02:05:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Dječji Eurosong]] 42661783 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Dječji Eurosong]] do1diysfhkej16o9h22auovmc3nu79q 0 126733 42661954 41578206 2026-07-31T02:33:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 2012.]] 42661954 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 2012.]] 2yf0c27vldaa8qiv8oio2f38sm4w2ix 0 126734 42661959 41578235 2026-07-31T02:34:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 2012.]] 42661959 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 2012.]] 2yf0c27vldaa8qiv8oio2f38sm4w2ix 0 126735 42661964 41578251 2026-07-31T02:35:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 2012.]] 42661964 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 2012.]] 2yf0c27vldaa8qiv8oio2f38sm4w2ix 0 129061 42661617 41891493 2026-07-30T16:36:33Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha|Fudbaleri Middlesbrougha]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42661617 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Paul Ince | slika = Paul Ince.jpg | punoime = Paul Emerson Carlyle Ince | nadimak = ''The Guv'nor'', ''Charlie'' | datumrođenja = [[21. listopada]] [[1967.]] | rodnigrad = {{flagicon|Engleska}} [[Ilford]] | rodnadržava = [[Engleska]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = [[Englezi|Englez]] | državljanstvo = {{flagicon|Engleska}} [[Engleska|englesko]] | visina = 1.78m | pozicija = vezni izgač | trenutniklub = ''u mirovini'' | brojnadresu = | datumimjestodebija = | omladinskegodine = 1982. - 1986. | omladinskipogoni = {{flagicon|ENG}} [[West Ham United FC|West Ham United]] | godine1 = 1986. - 1989. | klubovi1 = {{flagicon|ENG}} [[West Ham United FC|West Ham]] | nastupi(golovi)1 = 72 (7) | godine2 = 1989. - 1995. | klubovi2 = {{flagicon|ENG}} [[Manchester United FC|Manchester United]] | nastupi(golovi)2 = 206 (25) | godine3 = 1995. - 1997. | klubovi3 = {{flagicon|ITA}} [[Inter Milano]] | nastupi(golovi)3 = 54 (10) | godine4 = 1997. - 1999. | klubovi4 = {{flagicon|ENG}} [[Liverpool FC|Liverpool]] | nastupi(golovi)4 = 65 (14) | godine5 = 1999. - 2002. | klubovi5 = {{flagicon|ENG}} [[Middlesbrough FC|Middlesbrough]] | nastupi(golovi)5 = 93 (7) | godine6 = 2002. - 2006. | klubovi6 = {{flagicon|ENG}} [[Wolverhampton Wanderers FC|Wolverhampton]] | nastupi(golovi)6 = 115 (10) | godine7 = 2006. | klubovi7 = {{flagicon|ENG}} [[Swindon Town FC|Swindon Town]] | nastupi(golovi)7 = 3 (0) | godine8 = 2007. | klubovi8 = {{flagicon|ENG}} [[Macclesfield Town FC|Macclesfield Town]] | nastupi(golovi)8 = 1 (0) | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 1992. - 2000. | nacionalneekipe1 = {{flagicon|ENG}} [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleska]] | nacionalninastupi(golovi)1 = 53 (2) | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = 2006. - 2007.<br />2007. - 2008.<br />2008.<br />2009. - 2010.<br />2010. - 2011. | trenerklubovi = {{flagicon|ENG}} [[Macclesfield Town FC|Macclesfield Town]]<br />{{flagicon|ENG}} [[Milton Keynes Dons FC|Milton Keynes Dons]]<br />{{flagicon|ENG}} [[Blackburn Rovers FC|Blackburn Rovers]]<br />{{flagicon|ENG}} [[Milton Keynes Dons FC|Milton Keynes Dons]]<br />{{flagicon|ENG}} [[Notts County FC|Notts County]] | zadnjiuređaj = 10.10.2011 }} {{Commonscat}} '''Paul Emerson Carlyle Ince''' ([[Ilford]], [[London]], [[21. listopada]] [[1967]].) je bivši [[Englezi|engleski]] [[nogometaš]], [[Engleska nogometna reprezentacija|reprezentativac]] i nogometni trener koji je do [[2011.]] trenirao [[Notts County FC|Notts County]]. Ince je eminentni [[nogometaš]] koji je u zadnja dva [[desetljeće|desetljeća]] osvojio mnoge nagrade sa [[Manchester United]]om, postao prvi crni [[kapetan (nogomet)|kapetan]] engleske [[Engleska nogometna reprezentacija|repezentaciji]], a klupsku karijeru proveo je u 5 engleskih klubova i [[Inter Milano|Interu]] iz [[Italija|Italije]]. {{Sastav Engleska 1998 SP}} {{Sastav Engleska 2000 EP}} {{Stub}} {{Životni vijek|1967||Ince, Paul}} [[Kategorija:Engleski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Manchester Uniteda]] [[Kategorija:Fudbaleri Intera]] [[Kategorija:Fudbaleri West Ham Uniteda]] [[Kategorija:Fudbaleri Liverpoola]] [[Kategorija:Engleski fudbalski treneri]] [[Kategorija:Fudbaleri Wolverhampton Wanderersa]] [[Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha]] c08hx4c1yoigoma1re7563pz7k7zebp 0 133434 42661587 42661422 2026-07-30T14:34:17Z Zavičajac 76707 /* Francuska */ 42661587 wikitext text/x-wiki Ovo je '''[[UNESCO]]-ova''' lista mjesta [[svetska baština|svjetske baštine]] u [[Evropa|Evropi]] na kraju 2024. god. Na listi se nalazi i baština evropskih zemalja na drugim kontinentima. Postoji posebna [[Lista ugroženih mjesta svjetske baštine]]. {{CompactTOC2}} == Svjetska baština koju dijele neke zemlje == * [[Krške špilje Aggteleka i Slovačkog krša|Spilje Aggtelek i Slovak Karst (Slovenský Kras)]] (1995., 2000.) — zajednička baština [[Mađarska|Mađarske]] i [[Slovačka|Slovačke]]. * [[Zvonici u Francuskoj i Belgiji|Belfried]] zvonici — zajednička baština [[Belgija|Belgije]] i [[Francuska|Francuske]]. * [[Bjelovjeska šuma|Nacionalni park Belovezhskaya Pushcha]]/[[Bjelovjeska šuma|Šuma Białowieża]] (1979., 1992.) — na granici [[Poljska|Poljske]] i Bjelorusije. * Kulturni pejzaž Fertő/[[Nežidersko jezero|Neusiedlersee]] (2001.) — zajednička baština [[Austrija|Austrije]] i [[Mađarska|Mađarske]]. * [[Granice Rimskog carstva]]: [[Limes Germanicus|Gornjonjemačka i reatinska granica]], [[Hadrijanov zid]] i [[Antoninov zid]] — zajednička baština [[Nemačka|Njemačke]] i [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Ujedinjenog Kraljevstva]]<ref>[http://whc.unesco.org/en/list/430/multiple=1&unique_number=499 whc.unesco.org ID 430bis]</ref> * [[Visoka obala|Höga Kusten]] i [[arhipelag Kvarken]] — [[Švedska]] i [[Finska]] zajednička baština. * [[Kurska prevlaka|Kurski pješčani nasip]] — zajednička baština [[Litvanija|Litve]] i [[Rusija|Rusije]]. * [[Fürst-Pückler park u Bad Muskau|Muskauer Park]]/[[Fürst-Pückler park u Bad Muskau|Park Muzakowski]] s obje strane rijeke [[Neisse]] — [[Nemačka|Njemačka]] i [[Poljska]] zajednička baština. * [[Pirineji|Pyrénées]]/[[Pirineji|Pirineos]]: planina Perdido/Mont Perdu (1997., 1999.) — [[Francuska]] i [[Španija|Španjolska]] zajednička baština. * [[Raetinska pruga]] na alpskomprijelazu Albula/Bernina - zajednička baština [[Italija|Italije]] i [[Švajcarska|Švicarske]]. * Historijski centar [[Rim]]a, palače svete stolice u Rimu i [[Bazilika Svetog Pavla izvan zidina]] — [[Vatikan]]ska i [[Italija|talijanska]] zajednička baština. * [[Struveov luk]] (2005.) — zajednička baština [[Belorusija|Bjeloruska]], [[Estonija|estonska]], [[finska]], [[letonija|latvijska]], [[litvanija|litvanska]], [[Moldavija|moldavska]], [[norveška]], [[švedska]], [[rusija|ruska]] i [[Ukrajina|ukrajinska]] zajednička baština. * [[Bukove prašume|Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope]] (2007, 2011, 2017, 2021.) - Zajednička baština [[Slovačka|Slovačke]], [[Ukrajina|Ukrajine]], [[Nemačka|Njemačke]], [[Albanija|Albanije]], [[Austrija|Austrije]], [[Belgija|Belgije]], [[Bugarska|Bugarske]], [[Italija|Italije]], [[Hrvatska|Hrvatske]], [[Rumunija|Rumunije]], [[Slovenija|Slovenije]], [[Španija|Španije]], [[Češka|Češke]], [[Francuska|Francuske]], [[Sjeverna Makedonija|Sjeverne Makedonije]], [[Poljska|Poljske]], [[Švicarska|Švicarske]] i [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]] * [[Waddensko more|Waddenzee]] (2009.) – obalno područje koje dijele tri zemlje: [[Holandija]], [[Nemačka|Njemačka]] i [[Danska]], iako danski dio nije zaštićeno područje. * [[Monte San Giorgio]] - paleološko područje upisom talijanske strane planine 2010. godine postalo zajednička baština [[Italija|Italije]] i [[Švajcarska|Švicarske]]. * [[Foz Côa]] i [[Siega Verde]] (2010.) - [[Portugal]]ska i [[Španija|Španjolska]] zajednička baština. * [[Prahistorijska naselja sojenica oko Alpa]] (2011.) - Zajednička baština svih pet alpskih zemalja (Francuska, Švicarska, Njemačka, Austrija, Italija i Slovenija) * [[Stećci (svjetska baština)|Stećci]] (2016.) - Zajednička baština [[BiH|Bosne i Hercegovine]], [[Hrvatska|Hrvatske]], [[Srbija|Srbije]] i [[Crna Gora|Crne Gore]] [[Datoteka:Gjirokastra Albania 2.jpg|mini|desno|Pogled na krovove [[Đirokastra|Gjirokastra]]]] === Albanija === * 1979. – [[Ohrid|Prirodna i kulturna baština]] [[Ohridsko jezero|Ohridske regije]] * 1992, 1999 – [[Butrint]] * 1992. – [[Berat|Historijski centar Berata]] i [[Gjirokastër|Historijski centar Đirokastre]] * 2017. - [[Bukove prašume|Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope]]<ref name="albanija">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/al |title= Albanija, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |accessdate= 19. 11. 2021}}</ref> === Andora === * 2004. – [[Dolina Madriu-Perafita-Claror]]<ref name="andora">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ad |title= Andora, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |accessdate= 19. 11. 2021}}</ref> [[Datoteka:Etchmiadzin cathedral.jpg|mini|[[Ečmijazdinska katedrala]]]] === Armenija === * 1996. – [[Haghpat|Manastiri Haghpat]] i [[Sanahin]] * 2000. – [[Katedrala i crkve Ečmijadzina i arheološki lokalitet Zvartnoc]] * 2000. – [[Geghard|Manastir Geghard]] i [[Azat|dolina gornjeg toka Azata]]<ref name="Armenija">{{Cite web |url= https://whc.unesco.org/en/statesparties/am |title= Armenija, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 10. 1. 2024}}</ref> [[Datoteka:SalzburgerAltstadt02b.jpg|mini|desno|Stari dio [[Salzburg (grad)|Salzburga]]]] [[File:Schloss Schoenbrunn August 2006 406.jpg|mini|desno|[[Dvorac Schönbrunn]]]] === Austrija === * 1996. – [[Salzburg (grad)|Stari dio Salzburga]] * 1996. – [[Dvorac Schönbrunn]] * 1997. – [[Hallstatt]] i [[Hoher Dachstein|Dachstein u području Salzkammerguta]] * 1998. – [[Semmeringbahn|Semmering željeznica]] * 1999, 2010. – [[Stari grad (Graz)|Stari dio Graza]] i [[Dvorac Eggenberg]] * 2000. – [[Wachau]] u [[Donja Austrija|Donjoj Austriji]] * 2001. – [[Beč|Historijski centar Beč]]a * 2001. – [[Nežidersko jezero|Ferto-Neusiedler jezero]] * 2011. - [[Prahistorijska naselja sojenica oko Alpa]] * 2017. - [[Bukove prašume|Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope]] * 2021. – [[Gradovi-banje u Evropi]] * 2021. – [[Limes (Rimsko Carstvo)|Granice Rimskog carstva]]<ref name="austrija">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/at |title= Austrija, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |accessdate= 19. 11. 2021}}</ref> === Azerbajdžan === * 2000. – [[Stari grad (Baku)]] * 2007. - [[Petroglif]]i [[Nacionalni park Gobustan|nacionalnog parka Gobustan]] * 2019. - [[Šaki|Istorijski centar Šakija sa Kanovom palačom]] * 2019. - [[Hirkanijske šume]] * 2023. - [[Kulturni pejzaž naroda Kinalig]]<ref name="Azerbejdžan">{{Cite web |url= https://whc.unesco.org/en/statesparties/az |title= Azerbejdžan, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 10. 1. 2024}}</ref> [[Datoteka:Brussels floral carpet B.jpg|thumb|[[Veliki trg u Bruxellesu]]]] === Belgija === * 1998. – [[Flandrijski Beginaži]] * 1998. – [[Središnji valonski kanal|Četiri prevodnice na Centralnom valonskom kanalu]] * 1998. – [[Veliki trg u Bruxellesu]] * 1999. – [[Zvonici u Francuskoj i Belgiji]] * 2000. – [[Spiennes|Neolitski rudnik kremena u Spiennesu]] * 2000. – [[Brugge|Historijski centar Brüggea]] * 2000. – [[Katedrala Notre-Dame u Tournaiju]] * 2000. – [[Građevine Victora Horte u Bruxellesu]] * 2005. – [[Muzej Plantin-Moretus]] u [[Antwerpen]]u * 2009. - [[Palača Stoclet]] * 2012. - [[Valonija|Rudarska mjesta u Valoni]] * 2016. - [[Le Corbusier|Corbusierova arhitektura]] * 2017. - [[Bukove prašume|Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope]] * 2021. - [[Kolonije dobročinstva]] * 2021. - [[Gradovi-banje u Evropi]]<ref name="belgija">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/be |title= Belgija, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |accessdate= 19. 11. 2021}}</ref> [[Datoteka:Mostar Old Town Panorama 2007.jpg|thumb|[[Stari most]] u [[Mostar]]u]] === Bosna i Hercegovina === * 2005. – [[Stari most|Stari most i stari dio grada Mostara]] * 2007. - [[Most Mehmed-paše Sokolovića]] * 2016. - [[Stećci (svjetska baština)]] * 2021. - [[Bukove prašume|Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope]], ([[Prašuma Јanj]]) * 2024. - [[Vjetrenica|Pećina Vjetrenica]]<ref name="bosna">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ba |title= Bosna i Hercegovina, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |accessdate= 26. 07. 2024}}</ref> [[File:Belarus Mir Mir Castle Complex 8141 2100.jpg|mini|desno|[[Dvorac Mir]]]] === Bjelorusija === * 1992. – [[Bjelovjeska šuma|Nacionalni park Białowieża]] * 2000. – [[Dvorac Mir]] * 2005. – [[Nesviški dvorac]] * 2005. – [[Struveov luk]]<ref name="bjelorusija">{{Cite web |url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/by |title= Bjelorusija, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |accessdate= 19. 11. 2021}}</ref> [[Datoteka:Innenhof Rila-Kloster.jpg|thumb|[[Rilski manastir]]]] === Bugarska === * 1979. – [[Bojanska crkva]] * 1979. – [[Madarski konjanik|Reljef madarskog konjanika uklesan u stijenu kod Madare]] * 1979. – [[Kamene crkve u Ivanovu]] * 1979. – [[Tračka grobnica u Kazanlaku]] * 1983. – [[Nesebar|Stari dio grada Nesebara]] * 1983. – [[Rezervat Srebarna|Rezervat biosfere Srebarna]] * 1983. – [[Nacionalni park Pirin]] * 1983. – [[Rilski manastir]] * 1985. – [[Tračanska grobnica u Sveštariju|Tračka grobnica u Sveštariju]] * 2017. - [[Bukove prašume|Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope]]<ref name="bugarska">{{Cite web |url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/bg |title= Bugarska, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |accessdate= 19. 11. 2021}}</ref> [[File:Montenegro Durmitor Crno Jezero1.jpg|mini|[[Durmitor|Nacionalni park Durmitor]]]] === Crna Gora === * 1979. – [[Boka Kotorska|Prirodno i kulturno - istorijsko područje Kotora]] * 1980. – [[Durmitor|Nacionalni park Durmitor]] * 2016. - [[Stećci (svjetska baština)|Stećci]] * 2017. - [[Venecijanska utvrđenja od XVI do XVII vijeka]]<ref name="crnagora">{{Cite web |url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/me |title= Crna Gora, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |accessdate= 19. 11. 2021}}</ref> [[Datoteka:Villa_Tugendhat_front.JPG|thumb|[[Vila Tugendhat]] u [[Brno|Brnu]]]] === Češka === * 1992. – [[Prag|Stari dio Praga]] * 1992. – [[Český Krumlov|Stari dio Češkog Krumlova]] * 1992. – [[Telč|Stari dio Telča]] * 1994. – [[Hodočasnička crkva sv. Ivana Nepomuka|Hodočasnička crkva sv. Ivana Nepomuka u Zelenoj Hori]] * 1995. – [[Kutná Hora|Stari dio Kutne Hore]] * 1996. – [[Lednice-Valtice|Kultivirani krajolik Lednice-Valtice]] * 1998. – [[Holašovice|Historijsko selo Holašovice]] * 1998. – [[Palača Kroměříž|Dvorac Kroměříž s parkom]] * 1999. – [[Litomyšl|Dvorac Litomyšl]] * 2000. – [[Olomouc|Stup Svetog Trojstva u Olomoucu]] * 2001. – [[Vila Tugendhat|Vila Tugendhat arhitekte Mies van der Roha u Brnu]] * 2003. – [[Třebíč|Bazilika i Židovska četvrt u Třebíču]] * 2019. - [[Rudne planine Erzgebirge/Krušnohori|Erzgebirge/Krušnohori rudarska regija]] * 2019. - [[Kladrubi na Labi|Pejzaž za uzgoj i obuku konja u Kladrubiu na Labi]] * 2021. – [[Gradovi-banje u Evropi]] * 2021. - [[Bukove prašume|Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope]] * 2023. – [[Žatec|Žatec i pejzaži hmelja]]<ref name="češka">{{Cite web |url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/cz |title= Češka, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 11. 2021}}</ref> {{Svjetska baština u Češkoj}} [[Datoteka:Jelling-Kirche suedlicher Huegel.jpg|thumb|Groblje u [[Jelling]]u]] === Danska === * 1994. – [[Jelling|Kamene rune, humci i crkva u Jellingu]] * 1995. – [[Katedrala u Roskildeu]] * 2000. – [[Dvorac Kronborg|Dvorac Kronborg kod Helsingøra]] * 2004. – [[Fjord Ilulissat]] * 2014. – [[Stevns Klint]] * 2014. – [[Waddensko more]] * 2015. – [[Christiansfeld]] * 2015. – [[Lovni krajolik u Sjevernom Zelandu]] * 2017. – [[Kujata na Grenlandu]] * 2018. – [[Aasivissuit – Nipisat|Nordijska i eskimska poljoprivreda na Grenlandu]] * 2023. – [[Prstenaste tvrđave iz vikinškog doba u Danskoj]] * 2024. – [[Naselja protestantske moravske crkve]] * 2025. – [[Mons Klint]] * 2026. – [[Fosili koštanih riba u Zapadnom Limfjordu]]<ref name="danska">{{Cite web |url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/dk |title= Danska, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 11. 2021}}</ref> Spisak svjetske baštine u Danskoj nalaze se i na:: [[Lista mjesta svjetske baštine u Americi]] {{Svjetska baština u Danskoj}} [[Datoteka:Seashore of Kihnu.jpg|thumb|Otok [[Kihnu]]]] === Estonija === * 1997. – [[Talin|Stari dio grada Talina]] * 2005. – [[Struveov luk]]<ref name="estonija">{{Cite web |url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/ee |title= Estonija, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 11. 2021}}</ref> {{Svjetska baština u Estoniji}} [[Datoteka:Petäjävesi Old Church from south.JPG|thumb|[[Stara crkva u Petäjävesi|Drvena crkva u Petäjävesi]]]] === Finska === * 1991. – [[Stara Rauma|Grad Stara Rauma]] * 1991. – [[Suomenlinna|Tvrđava Suomenlinna]] * 1994. – [[Stara crkva u Petäjävesi|Drvena crkva u Petäjävesi]] * 1996. – [[Verla|Stara tvornica kartona u Verli]] * 1999. – [[Sammallahdenmäki|Groblje u Sammallahdenmäki s grobnicama iz bronzanog doba]] * 2005. – [[Struveov luk]] * 2006. – [[Arhipelag Kvarken]] * 2026. – [[Arhitektonska djela Alvara Aalte]]<ref name="finska">{{Cite web |url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/fi |title= Finska, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 11. 2021}}</ref> {{Svjetska baština u Finskoj}} [[File:ChateauVersailles.JPG|thumb|Versajski dvorac]] [[File:Aerial photograph of Eiffel Tower and Front de Seine, Paris 2005.jpg|thumb|Obala Sene]] === Francuska === * 1979. - [[Versajski dvorac]] * 1979. - [[Mont-Saint-Michel]] * 1979. - [[Katedrala Notre-Dame u Chartresu]] * 1979. - [[Opatija Vézelay]] * 1979. - [[Lascaux|Špilje doline Vézère: Lascaux]], [[Cro-Magnon]], [[La Madeleine]], [[Le Moustier]] * 1981. - [[Dvorac Fontainebleau]] * 1981. - [[Spomenici u Arlesu|Rimski i romanički spomenici u Arlesu]] * 1981. - [[Rimski spomenici u Orangeu]] * 1981. - [[Opatija Fontenay]] * 1981. - [[Katedrala u Amiensu]] * 1983. - [[Kraljevske solane u Arc-et-Senansu]] * 1983. - [[Stanislavov trg|s objektima koji ga okružuju u Nancy]] * 1983. - [[Saint-Savin sur Gartempe|Crkva Saint-Savin sur Gartempe]] * 1983. - [[Zaljev Porto|Zaljev Porto na Korzici]] * 1985. – [[Pont du Gard|Rimski akvedukt Pont du Gard]] * 1988, 2017. – [[Strasbourg|Grande Île u Strasbourgu]] * 1991. – [[Seine|Obala Seine u Parizu]] * 1991. – [[Katedrala u Reimsu|Notre-Dame]], [[Bazilika Saint-Remi]] i [[palača Tau]] u [[Reims]]u * 1992. – [[Katedrala u Bourgesu]] * 1995. – [[Stara jezgra Avignona]] * 1996. – [[Canal du Midi]] * 1997. – [[Utvrda Carcassonne|Stari dio grada i utvrdatvrda Carcassonne]] * 1997. – [[Pirineji|Brdski krajolici Pirineja]] * 1998. – [[Lyon|Istorijska mjesta u Lyonu]] * 1998. – [[Put Svetog Jakova (francuski put)]] * 1999. – [[Saint-Emilion|Vinogradi Saint-Emiliona]] * 2000. – [[Dolina Loire]] između [[Sully-sur-Loire]] i [[Chalonnes-sur-Loire]] * 2001. – [[Provins|Srednjovjekovni trgovački grad Provins]] * 2005. – [[Le Havre|Luka le Havra]] * 2005. – [[Zvonici u Francuskoj i Belgiji]] * 2007. - [[Bordeaux|Gradsko središte Bordeaux]] * 2008. - [[Utvrde Vaubana]] * 2008. - [[Lagune Nove Kaledonije]] * 2010. - [[Albi|Episkopalni grad Albi]] * 2010. - [[Reunion|Klanci, jame i litice otoka Reunion]] * 2011. - [[Causses|Mediteranski poljoprivredno-pastirski kulturni krajolik Causses]]a i [[Cévennes]]a * 2011. - [[Prapovijesne naseobine sojenica oko Alpa]] * 2012. - [[Rudarski bazen Nord-Pas de Calaisa]] * 2014. - [[Crteži u pećini Grotte Chauvet-Pont d’Arc]] * 2015. - [[Šampanjac|Područja proizvodnje šampanjca]] * 2015. - [[Burgundija (administrativna regija)|Parcele vinograda Burgundije]] * 2016. - [[Le Corbusier|Corbusierova arhitektura]] * 2017. - [[Bukove prašume|Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope]] * 2017. - [[Taputapuatea]] * 2019. - [[Francuski južni i antarktički teritoriji]] * 2021. - [[Svjetionik Cordouan]] * 2021. - [[Nice|Zimsko odmaralište Nica]] * 2021. – [[Gradovi-banje u Evropi]] * 2023. – [[Nîmes|Kuća Kare iz Nîmesa]] * 2023. – [[Pogrebna mjesta i mjesta sjećanja na Prvi svjetski rat (Zapadni front)]] * 2023. – [[Vulkani na Martiniku]] * 2024. – [[Markiska ostrva]] * 2025. - [[Carnac (Francuska)|Megaliti Carnaca i obala Morbihana]] * 2026. – [[Languedoc|Katarske tvrđave u Languedocu]] * 2026. – [[Normandija|Normandijske plaže iz Drugog svjetskog rata]]<ref name=francuska>{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/fr |title= Francuska, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 01. 2023}}</ref> [[Datoteka:Acropolis of Athens 01361.JPG|thumb|[[Partenon]] na [[Akropolj (Atina)|Akropoli]]]] [[Datoteka:Moni Varlaam BW 2017-10-07 09-19-06.jpg|thumb|[[Meteora|Manastiri Meteora]]]] === Grčka === * 1986. – [[Hram Apolona Epikurejskog u Basi|Apolonov hram kod Bassae]] * 1987. – [[Delfi|Arheološko nalazište Delfi]] * 1987. – [[Akropolj (Atina)|Akropolj u Atini]] * 1988. – [[Sveta Gora|Planina Athos (Sveta Gora)]] * 1988. – [[Meteora|Kompleks manastira Meteora]] * 1988. – [[Ranokršćanski i bizantski spomenici u Solunu]] * 1988. – [[Epidaur|Asklepijevo svetište u Epidauru]] * 1988. – [[Rodos (grad)|Srednjevjekovni dio grada Rodosa]] * 1988. – [[Olimpija (Grčka)|Arheološko nalazište Olimpija]] * 1989. – [[Mistras|Srednjovjekovni grad Mistras]] * 1990. – [[Delos|Arheološko nalazište na otoku Delosu]] * 1990. – [[Manastir Dafni|Manastiri Dafni]], [[Hosios Lukas]] i [[Nea Moni]] * 1992. – [[Pitagoreion|Naselja Pitagoreion]] i [[Heraion]] * 1996. – [[Vergina|Arheološko nalazište u Vergini]] * 1999. – [[Mikena|Arheološka nalazišta grada Mikene]] i [[Tirint]]a * 1999. – [[Patmos (grad)|Historijski centar Hore]], [[Manastir Jovana Bogoslova]] i [[Spilja Apokalipse|Spilja Apokalipse na otoku Patmosu]] * 2007. - [[Krf (grad)|Stari grad na otoku Krfu]] * 2016. – [[Arheološko nalazište Filipi]] * 2023. – [[Zagori]] * 2025. - [[Minojska civilizacija|Minojske palače]] * 2026. – [[Olimp|Šire područje Olimpa]]<ref name="grčka">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/gr |title= Svjetska baština u Grčkoj |work= UNESCO: - whc.unesco.org |accessdate= 9. oktobar 2025.}}</ref> {{Svjetska baština u Grčkoj}} [[Datoteka:Old town in winter. Mtskheta, Georgia.jpg|mini|Stari grad [[Mcheta]] zimi]] === Gruzija === * 1994. – [[Mcheta|Historijski spomenici u gradu Mcheta]] * 1994. – [[Katedrala Bagrati]] i [[Gelati|manastir Gelati]] * 1996. – [[Svaneti|Brdska sela u području Svaneti]]<ref name="Gruzija">{{Cite web |url= https://whc.unesco.org/en/statesparties/ge |title= Gruzija, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 10. 1. 2024}}</ref> [[Datoteka:Dubrovnik.jpg|thumb|Stari dio [[Dubrovnik]]a okružen [[Dubrovačke zidine|gradskim zidinama]]]] === Hrvatska === * 1979, 1994. – [[Dubrovnik|Staro gradsko jezgra Dubrovnika]] * 1979. – [[Dioklecijanova palača|Historijsko jezgro Splita s Dioklecijanovom palačom]] * 1979, 2000. – [[Plitvička jezera|Nacionalni park Plitvička jezera]] * 1997. – [[Eufrazijeva bazilika|Biskupska zgrada Eufrazijeve bazilike u starom dijelu Poreča]] * 1997. – [[Trogir|Stari dio Trogira]] * 2000. – [[Šibenska katedrala|Katedrala Sv. Jakova u Šibeniku]] * 2008. - [[Starogradsko polje|Starogradsko polje na Hvaru]] * 2016. - [[Stećci (svjetska baština)|Stećci - srednjovjekovna groblja nadgrobnih spomenika]] * 2017. - [[Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope]] * 2017. - [[Venecijanska utvrđenja od XVI do XVII vijeka]]<ref name="hrvatska">{{Cite web |url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/hr |title= Hrvatska, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |accessdate= 19. 11. 2021}}</ref> {{Svjetska baština u Hrvatskoj}} [[Datoteka:Skelligs.JPG|thumb|[[Skellig Michael]]]] === Irska === * 1993. – [[Brú na Bóinne|Arheološko nalazište Boyne]] * 1996. – [[Skellig Michael|Stjenoviti otok Skellig Michael]]<ref name="irska">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ie |title= Irska, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 11. 2021}}</ref> [[File:Surtsey eruption 1963.jpg|thumb|[[Surtsey|Erupcija na Surtseyu]]]] === Island === * 2004. – [[Þingvellir|Nacionalni park Þingvellir]] * 2008. - [[Surtsey|Otok Surtsey]] * 2019. - [[Nacionalni park Vatnajökull]]<ref name="island">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/is |title= Island, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 11. 2021}}</ref> [[File:Basilica de San Pedro (a vista de pájaro).JPG|mini|desno|[[Bazilika sv. Petra]]]] [[File:Venice Old Town Lagoon Aerial View.jpg|mini|desno|[[Venecija]]]] [[File:Etna's NSEC (New South East Crater) eruption.jpg|mini|desno|[[Etna]]]] === Italija === * 1979. – [[Crteži doline Val Camonica]] * 1980. – [[Santa Maria delle Grazie|Dominikanska crkva Santa Maria delle Grazie u Milanu]] * 1980. – [[Rim|Istorijski centar Rima sa]] [[Bazilika sv. Petra|Bazilikom sv. Petra]] * 1982. – [[Firenca|Istorijski centar Firence]] * 1987. – [[Venecija|Venecija i ]] [[Venecijanska laguna|njena laguna]] * 1987. – [[Katedralni trg u Pizi|Katedralni trg u Pizi sa]] [[Krstionica u Pisi|Baptisterijem]], [[Kosi toranj u Pizi|Kosim tornjem i]] [[Katedrala u Pisi|Katedralom Santa Maria Assunta]]) * 1990. – [[San Gimignano|Istorijski centar San Gimignanoa]] * 1993. – [[Matera]] * 1994. – [[Vicenza|Istorijski centar Vićence]] * 1995. – [[Siena|Istorijski centar Siene]] * 1995. – [[Napulj|Istorijski centar Napulja]] * 1995. – [[Crespi d'Adda|Staro radničko naselje Crespi d'Adda]] * 1995. – [[Ferrara|Renesansni dio Ferare]] * 1996. – [[Trullo|Trulli sa]] [[Alberobello|okruglim zgradama u Alberobellu]] * 1996. – [[Castel del Monte]] * 1996. – [[Ravenna|Ranokršćanski spomenici u Raveni]] * 1996. – [[Pienza|Istorijski centar Pience]] * 1997. - [[Kraljevski dvorac u Caserti|Kraljevski dvorac u Caserti s parkom i]] [[San Leucio]] * 1997. - [[Rezidencije Savojske dinastije|Rezidencije Savojske dinastije u Torinu]] * 1997. - [[Padova|Botanički vrt u Padovi]] * 1997. - [[Modena]] * 1997. - [[Pompeji|Pompeji i rimska naselja]] [[Herkulanej]] i [[Oplontis]] * 1997. - [[Villa Romana del Casale|Villa Romana del Casale na Siciliji]] * 1997. - [[Nuraghi|Citadela iz bronzanog doba Nuraghi u]] [[Barumini]] * 1997. - [[Portovenere]] * 1997. - [[Amalfi]] * 1997. - [[Agrigento|Arheološka nalazišta Agrigento]] * 1998. – [[Nacionalni park Cilento i Vallo di Diano]] * 1998. – [[Urbino|Istorijski centar Urbina]] * 1998. – [[Aquileia|Arheološka nalazišta i bazilika u Akvileji]] * 1999. – [[Hadrijanova vila]] * 2000. – [[Eolski otoci]] * 2000. – [[Bazilika Svetog Franje Asiškog]] * 2000. – [[Verona|Stari dio Verone]] * 2001. – [[Villa d'Este]] * 2002. – [[Val di Noto|Barokni dio Val di Notoa]] * 2003. – [[Sacri Monti|Svete planine Pijemonta i Lombardije]] * 2004. – [[Etrušćani|Etrušćanske nekropole]] [[Banditaccia]] i [[Monterozzi]] * 2004. – [[Val d'Orcia]] * 2005. – [[Siracusa]] i [[Pantalica|Nekropole u Pantalici]] * 2006. – [[Đenova|Le Strade Nuove i Palazzi dei Rolli u Đenovi]] * 2008. - [[Mantova|Gradovi Mantova]] i [[Sabbioneta]] * 2008. - [[Raetinska pruga]] * 2011. - [[Langobardska središta u Italiji]] * 2009. - [[Dolomiti]] * 2013. - [[Etna|Planina Etna]] * 2013. - [[Medici vile i vrtovi|Vile Medičijevih i vrtovi]] * 2017. - [[Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope]] * 2014. - [[Pijemont|Vinogradi Pijemonta]] * 2015. - [[Palermo|Arapsko-normanski Palermo]] * 2017. - [[Venecijanska utvrđenja od XVI do XVII vijeka]] * 2018. - [[Ivrea|Industrijski grad Ivrea]] * 2019, - [[Conegliano|Vinogradarski pejzaži Coneglianoa i]] [[Valdobbiadene (Treviso)|Valdobbiadenea]] * 2021. - [[Bologna|Ulazi u zgrade u Bolonji]] * 2021. - [[Padova|Freske iz Padove]] * 2021. – [[Gradovi-banje u Evropi]] * 2024. – [[Via Appia]] * 2025. – [[Domus de janas|Pogrebna tradicija u praistoriji Sardinije - Domus de janas]] * 2026. – [[Kondominio tip teatra]]<ref name=Italija>{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/it |title= Italija, spomenici upisani na listu svjetske baštine |work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 18. oktobar. 2025}}</ref> {{Svjetska baština u Italiji}} [[Datoteka:Cipro-Paphos04.jpg|mini|Grobnica kraljeva u [[Paf]]u, [[Kipar]]]] === Kipar === * 1980. – [[Pafos|Ruševine Pafosa]] * 1985. – [[Oslikane crkve u području Tróodosa]] * 1998. – [[Hirokitia|Neolitsko naselje Hirokitia]]<ref name="Kipar">{{Cite web |url= https://whc.unesco.org/en/statesparties/az |title= Kipar, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 10. 1. 2024}}</ref> === Latvija === [[Datoteka:Riga daugava.jpg|thumb|Stari grad [[Riga]]]] * 1997. – [[Riga|Stara Riga]] * 2005. – [[Struveov luk]] * 2023. – [[Kuldīga|Stari grad Kuldīga]]<ref name="Latvija">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/lv |title= Latvija, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 11. 2021}}</ref> === Litva === * 1994. – [[Stari grad Vilnius]] * 2000. – [[Kurska prevlaka|Kurski pješčani nasip]] * 2004. – [[Kernave|Arheološko nalazište Kernave]] * 2005. – [[Struveov luk]] * 2023. – [[Kaunas|Arhitektura grada Kaunasa]]<ref name="Litvanija">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/lt |title= Litvanija, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 11. 2021}}</ref> === Luksemburg === * 1994. – [[Luxembourg|Stari dio grada Luksemburga]]<ref name="Luksemburg">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/lu |title= Luksemburg, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 11. 2021}}</ref> [[Datoteka:Holloko.jpg|thumb|[[Hollókő]]]] === Mađarska === * 1987. – [[Gellért-hegy|Obala Dunava]], [[Budimska palača]] [[Andrássy út|i Andraševa ulica u Budimpešti]] * 1987. – [[Hollókő|Historijsko selo Hollókő]] * 1995. – [[Kraške spilje Aggteleka i Slovačkog krša|Krške spilje Aggteleka i Slovačkog krša u Aggteleku]] * 1996. – [[Opatija Pannonhalma]] * 1999. – [[Hortobágy|Nacionalni park Hortobágy]] * 2000. – [[Ranokršćanska nekropola Sopianae]] * 2001. – [[Nežidersko jezero]] * 2002. – [[Tokajski vinogradi]]<ref name="Mađarska">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/hu |title= Mađarska, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 11. 2021}}</ref> {{Svjetska baština u Mađarskoj}} [[Datoteka:St Sebastian Curtain.jpg|thumb|[[Valletta]]]] === Malta === * 1980. – [[Valletta]] * 1980. – [[Megalitski malteški hramovi]] * 1980. – [[Hipogeum u Hal Saflieni|Podzemni kultni prostor Hipogeum u Hal Saflieni]]<ref name="Malta">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/mt |title= Malta, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 5. 2021}}</ref> [[File:Church of St. John at Kaneo 10.jpg|mini|desno|Ohridsko jezero]] === Sjeverna Makedonija === * 1979. – [[Ohrid]] i [[Ohridsko jezero]] * 2017. - [[Bukove prašume|Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope]]<ref name="Makedonija">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/mk |title= Sjeverna Makedonija, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 5. 2021}}</ref> === Moldova === * 2005. – [[Struveov luk]]<ref name="Moldavija">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/md |title= Moldavija, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 5. 2021}}</ref> [[Datoteka:Rietveld Schröderhuis.JPG|thumb|[[Kuća Rietveld Schröder]]]] === Nizozemska === * 1995. – [[Schokland]] * 1996. – [[Holandske vodoodbrambene linije]] * 1997. – [[Kinderdijk|Vjetrenjače mlinovi kod Kinderdijka]] * 1997. – [[Willemstad|Istorijsko područje Willemstad (Curaçao)]] * 1998. – [[Lemmer|Pumpe na parni pogon u Lemmeru]] * 1999. – [[Beemster|Beemster Polder]] * 2000. – [[Kuća Rietveld Schröder|Rietveld Schröderova kuća]] * 2009. - [[Waddensko more]] * 2009. - [[Amsterdam|Kanal u Amsterdamu]] * 2014. - [[Roterdam|Fabrika van Nelle]] * 2021. - [[Kolonije dobročinstva]] * 2021. - [[Limes (Rimsko Carstvo)|Granice Rimskog carstva]]<ref name="nizozemska">{{Cite web |url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/nl |title= Nizozemska, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |accessdate= 19. 11. 2021}}</ref> {{Svjetska baština u Holandiji}} [[Datoteka:Rietveld Schröderhuis.JPG|thumb|[[Kuća Rietveld Schröder]]]] === Norveška === [[Datoteka:Urnes stavkyrkje frå sør.jpg|thumb|[[Urneška drvena crkva]]]] * 1979. – [[Bergen|Negdašnja četvrt Hanze Bryggen u Bergenu]] * 1979. – [[Urneška drvena crkva]] * 1980. – [[Røros|Stara građevinska jezgra rudarskog mjesta Røros]] * 1985. – [[Alta|Crteži na kamenu Alta muzeja na otvorenom]] * 2004. – [[Arhipelag Vega]] * 2005. – [[Struveov luk]] * 2005. – [[Geirangerfjord]] i [[Nærøyfjord|Nærøyfjord (Fjordovi u Norveškoj)]] * 2015. – [[Rjukan-Notodden|Industrijska baština Rjukan-Notodden]]<ref name="Norveška">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/no |title= Norveška, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 5. 2021}}</ref> {{Svjetska baština u Norveškoj}} === Njemačka === [[Datoteka:Regensburg-steinerne-Bruecke.jpg|thumb|[[Regensburg]]: Pogled na kameni most i katedralu]] [[Datoteka:Koelner Dom bei Nacht 1 RB.JPG|thumb|[[Kölnska katedrala]]]] [[Datoteka:Bodemuseum.jpg|thumb|[[Muzejski otok]] u Berlinu]] {| cellpadding="10" |- valign="top" | * 1978. – [[Katedrala u Aachenu|Aachenska katedrala]] * 1981. – [[Katedrala u Speyeru]] * 1981. – [[Palača u Würzburgu|Würzburška rezidencija]] * 1983. – [[Hodočasnička crkva u Wiesu]] * 1984. – [[Dvorci Augustusburg i Falkenlust]] * 1985. – [[Katedrala u Hildesheimu]] i [[Crkva sv. Mihovila u Hildesheimu]] * 1986. – [[Porta Nigra]], [[Amfiteatar u Trieru]], [[Kaiserthermen]], [[Konstantinova bazilika u Trieru]], [[Barbarine toplice]], [[Rimski most u Trieru]], [[Igelerski stup]], [[Trierska katedrala]] i [[Gospina crkva u Trieru|Crkva naše Gospe u Trieru]] * 1987. – [[Hanza|Hanzeatski grad]] [[Lübeck]] * 1990. – [[Potsdam|Dvorci i vrtovi Potsdama]]a ([[Sanssouci|Dvorac Sanssouci]]) i [[Berlin]]a * 1991. – [[Opatija Lorsch]] * 1992. – [[Rammelsberg|Rudnik Rammelsberg]] [[Goslar|i stari dio grada Goslara]] * 1993. – [[Bamberg|Gradska jezgra u Bambergu]] * 1993. – [[Opatija Maulbronn]] ([[Cisterciti|Cistercienska opatija]] * 1994. – [[Quedlinburg|Zavjetna crkva, dvorac i stari dio grada Quedlinburga]] * 1994. – [[Völklingen|Željezara u Völklingen]] * 1995. – [[Messel#Drevni kop Messela|Drevni kop Messel]] * 1996. – [[Kölnska katedrala]] * 1996. – [[Dessau|Dijelovi gradova u stilu Bauhausa: Dessau]] i [[Vajmar|Weimaru]] * 1996. – [[Martin Luther|Mjesta Martina Luthera Eisleben i Wittenberg]] * 1998. – [[Vajmar|Klasični Vajmar]] * 1999. – [[Muzejski otok]] u [[Berlin]]u * 1999. – [[Dvorac Wartburg]] * 2000. – [[Dessau-Wörlitzerovo vrtno carstvo]] * 2000. – [[Reichenau (otok)|Reichenau otok u Bodenskom jezeru]] * 2001. – [[Industrijski kompleks Zollverein]] * 2002. – [[Rajna|Kultivirana pokrajina Gornja srednja Rajna između Koblenza i Bingena]] * 2002. – [[Stralsund|Historijske gradske jezgre Stralsunda]] i [[Wismar]]a * 2004. – [[Laba|Kultivirana pokrajina drezdenskog dijela doline Elbe]] * 2004. – [[Gradska vijećnica u Bremenu|Bremenska gradska vijećnica]] i [[Bremenski Roland]] * 2004. – [[Fürst-Pückler park u Bad Muskau]] * 1987, 2005, 2021 – [[Limes (Rimsko Carstvo)|Granice Rimskog carstva]] * 2006. – [[Regensburg|Stari dio grada Regensburga]] * 2008. - [[Stambena naselja berlinske moderne]] * 2011. - [[Prahistorijska naselja sojenica oko Alpa]] * 2011. - [[Alfeld (Leine)|Tvornica Fagus u Alfeldu]] * 2011. - [[Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope]] * 2012. - [[Bayreuth|Zgrada opere Bayreuth]] * 2013. - [[Kassel|Park Wilhelmshöhe]] * 2017. - [[Pećine i umjetnost ledenog doba u Njemačkoj]] * 2018. - [[Hedeby|Arheološko nalazište Hedeby]] * 2018. - [[Naumburg (Saale)|Naumburgška katedrala]] * 2019. - [[Rudne planine Erzgebirge/Krušnohori]] * 2019. - [[Augsburg|Vodosnabdjevanje u Augsburgu]] * 2021. - [[Darmstadt|Umjetnička kolonija Mathildenhöhe]] * 2021. – [[Gradovi-banje u Evropi]] * 2023. – [[Erfurt|Jevrejsko srednjovjekovno središte Erfurta]] * 2024. – [[Naselja protestantske moravske crkve]] * 2024. – [[Šverin|Rezidencija u Šverinu]] * 2025. - [[Dvorci Ludwiga II Bavarskog]] * 2026. - [[Stambena naselja berlinske moderne]]<ref name="Njemačka">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/de |title= Njemačka, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 18. oktobar 2025.}}</ref> |} {{Svjetska baština u Njemačkoj}} [[Datoteka:Marienburg 2004 Panorama.jpg|300px|thumb|Pogled na Dvorac u [[Malbork]]u]] === Poljska === * 1978 – [[Krakov|Historijski centar Krakova]] * 1978 – [[Wieliczka|Rudnik soli Wieliczka]] * 1979 – [[Auschwitz (koncentracioni logor)|Njemački koncentracioni logor Auschwitz-Birkenau]] * 1980 – [[Varšava|Historijski centar Varšave]] * 1992 – [[Bjelovjeska šuma]] * 1992 – [[Zamość|Stari dio grada Zamośća]]a * 1997 – [[Toruń|Srednjevjekovni dio grada Toruna]] * 1997 – [[Zamak u Malborku|Tvrđava teutonskih vitezova u Malbork]]u * 1999 – [[Kalarija Zebrzydowska|Kalwarija Zebrzydowska]] * 2001 – [[Crkve mira|Crkve u Jaworu i Świdnici]] * 2003 – [[Drvene crkve u južnoj Malopoljskoj]] * 2004 – [[Fürst-Pückler park u Bad Muskau|Park Muzakowski]] * 2006 – [[Dvorana stoljetnice|Hala Ludowa u Wroclawu]] * 2013 - [[Drvene crkve poljskih i ukrajinskih Karpata]] * 2017 - [[Rudnici u Tarnovskoj gori]] * 2019 - [[Neolitski rudnici Krzemionki]] * 2021 - [[Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope]] * 2026. – [[Modernistički gradski centar Gdynie]]<ref name="poljska">{{Cite web |url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/pl |title= Poljska, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 11. 2021}}</ref> {{Svjetska baština u Poljskoj}} === Portugal === [[Datoteka:Torre de Belem 1.JPG|thumb|[[Torre de Belém]]]] [[File:94866-Coimbra (49022884933).jpg|mini|desno|[[Coimbra|Univerzitet u Coimbri]]]] * 1983. – [[Historijsko središte grada Angra do Heroismo]] * 1983. – [[Mosteiro dos Jerónimos]] [[Torre de Belém|i Torre de Belém u Lisabonu]] * 1983. – [[Samostan u Batalhi]] * 1983. – [[Samostan Kristovog reda|Samostan Kristovog reda u Tomaru]] * 1988. – [[Évora|Istorijsko središte Évore]] * 1989. – [[Samostan Alcobaça]] * 1995. – [[Sintra|Kulturni krajolik Sintra]] * 1996. – [[Porto|Historijsko središte Porta]] * 1998. – [[Foz Côa|Praistorijski crteži na stijenama Foz Côa]] * 1999. – [[Laurisilva|Šuma lovora na Madeiri]] * 2001. – [[Dolina Douro|Vinogradi u dolini rijeke Douro]] * 2001. – [[Guimarães|Historijsko središte Guimarãesa]] * 2004. – [[Pico|Vinogradi na otoku Pico]] * 2012. - [[Granično utvrđenje Elvas]] * 2013. - [[Coimbra|Univerzitet u Coimbri – Alta i Sofia]] * 2019. - [[Braga|Svetište Bom Isus do Monte u Bragi]] * 2019, - [[Kraljevska Marfa palača|Kraljevska Marfa palača, samostan, vrt Cerco i lovni park]]<ref name="portugal">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/pt |title= Portugal, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 01. 2023}}</ref> {{Svjetska baština u Portugalu}} [[Datoteka:Horezu claustro 01.jpg|thumb|desno|[[Manastir Horezu]]]] === Rumunjska === * 1991. – [[Delta Dunava|Rezervat biosfere Delta Dunava]] * 1993. – [[Transilvanijske utvrđene crkve]] * 1993. – [[Manastir Horezu]] * 1993. – [[Moldovske oslikane crkve]] * 1999. – [[Dačke tvrđave u planinama Orăştie]] * 1999. – [[Drvene crkve Maramureşa]] * 1999. – [[Sighişoara|Historijsko središte Sighişoara]] * 2024. – [[Vajarski ansambl u Targu Jiu]] * 2024. - [[Limes (Rimsko Carstvo)|Granice Rimskog carstva - Dačia]]<ref name="rumunija">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ro |title= Rumunija, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 01. 2023}}</ref> {{Svjetska baština u Rumunjskoj}} [[Datoteka:HermitageAcrossNeva.jpg|thumb|[[Ermitaž]] u [[Sankt Peterburg|Petrogradu]]]] [[Datoteka:Kischi Kirchen und Glockenturm.JPG|thumb|Otok [[Kiži]] na [[Jezero Onjega|Onješkom jezeru]]]] [[Datoteka:Kolomen00.jpg|thumb|[[Crkva Uzašašća u Kolomenskoju|Crkva Uskrsnuća u Kolomenskoju]] zimi]] === Rusija === * 1990. – [[Sankt Peterburg|Historijski centar Petrograda]] * 1990. – [[Kiži|Crkve Kiži Pogosta na Onješkom jezeru]] * 1990. – [[Moskovski kremlj]] i [[Crveni trg]] * 1992. – [[Veliki Novgorod|Stari dio Novgoroda]] * 1992. – [[Solovecki otoci]] * 1992. – [[Bijeli spomenici Vladimir-Suzdalja]] * 1993. – [[Trojice-Sergijeva lavra|Utvrda-manastir u Sergijevom Posadu]] * 1994. – [[Crkva Uzašašća u Kolomenskoju|Crkva Uskrsnuća u Kolomenskoju]] * 1995. – [[Republika Komi|Djevičanske šume u republici Komi]] * 1996. – [[Bajkalsko jezero]] * 1996, 2001. - [[Kamčatka|Vulkani na Kamčatki]] * 1998. - [[Altajske planine|Zlatne altajske planine]] * 1999. – [[Zapadni Kavkaz]] * 2000. – [[Kazanski kremlj]] * 2000. – [[Ferapontov manastir]] * 2000. – [[Kurska prevlaka]] * 2001. – [[Sihote-Alinj|Zaštićeno područje prirode centralnog dijela gorja Sihotje-Alinj]] * 2003. – [[Uvs-Nuur]] * 2003. – [[Derbent|Stari dio grada Derbenta]] * 2004. – [[Novodjevičanski manastir|Novodjevičanski manastir u Moskvi]] * 2004. - [[Wrangelov otok]] * 2005. – [[Jaroslavlj|Stari dio Jaroslavlja]] * 2005. – [[Struveov luk]] * 2010. - [[Putorana]] * 2012. - [[Stupovi Lene]] * 2014. – [[Bolğar|Bolgar]] * 2017. – [[Područje Dauria]] * 2016. - [[Manastir u Svijažsku]] * 2019. – [[Crkve u pskovskom stilu]] * 2021. - [[Onega|Petroglifi na Onjega jezeru]] i [[Bijelo more|Bijelom moru]] * 2023. - [[Astromonske opservatorije Kazanjskog univerziteta ]] * 2024. - [[Kenozerski nacionalni park|Kenozersko jezero]] * 2025. - [[Šulgan-Tašova pećina]]<ref name="rusija">{{Cite web |url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/ru |title= Rusija, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 18. oktobar 2025.}}</ref> Spisak svjetske baštine u Rusiji nalaze se i na: [[Lista mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji|Listi mjesta Svjetske baštine u Aziji i Oceaniji]] {{Svjetska baština u Rusiji}} === San Marino === * 2008. [[San Marino (grad)|Historijsko središte grada San Marina i planina Titano]] === Slovačka === [[Datoteka:Burg Zips 2003 Ueberblick.jpg|thumb|[[Spišský hrad]]]] * 1993. – [[Vlkolínec|Selo Vlkolínec]] * 1993. – [[Levoča]] i [[Spišské Podhradie|i Spišské Podhradie s okolnim spomenicima]] * 1993. – [[Banská Štiavnica|Istorijski grad Banska Štiavnica i tehnički spomenici u njegovoj okolini]] * 1995. – [[Krške špilje Aggteleka i Slovačkog krša]] * 2000. - [[Bardejov|Historijsko središte Bardejova]] * 2007. - [[Bukove prašume|Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope]] * 2008. - [[Slovačke drvene crkve|Drvene crkve u Slovačkom dijelu Karpata]] * 1987, 2005, 2021. - [[Granice Rimskog carstva]]<ref name="Slovačka">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/sk |title= Slovačka, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 01. 2023}}</ref> {{Svjetska baština u Slovačkoj}} === Slovenija === * 1986. – [[Škocjanske jame]] * 2007. - [[Bukove prašume|Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope]] * 2011. - [[Prahistorijska naselja sojenica oko Alpa]] * 2012. - [[Rudnici žive Almaden i Idrija]] * 2021. - [[Radovi Jože Plečnika u Ljubljani]]<ref name="slovenija">{{Cite web |url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/si |title= Slovenija, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |accessdate= 19. 11. 2021}}</ref> [[Datoteka:Romuliana.jpg|thumb|[[Gamzigrad]]]] === Srbija === * 1979. – [[Stari Ras]] i [[Sopoćani]] * 1986. – [[Manastir Studenica]] * 2004, 2006. – [[Manastir Visoki Dečani|Srednjovjekovni spomenici na Kosovu: Manastir Visoki Dečani]], [[Manastir Pećka patrijaršija]], [[Crkva Bogorodice Ljeviške]], [[Manastir Gračanica]] * 2007. - [[Gamzigrad|Gamzigrad-Romuliana, Galerijeva palača]]. * 2016. - [[Stećci (svjetska baština)|Stećci - srednjovjekovna groblja nadgrobnih spomenika]]<ref name="srbija">{{Cite web |url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/rs |title= Srbija, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |accessdate= 19. 11. 2021}}</ref> {{Svjetska baština u Srbiji}} [[Datoteka:Spain Andalusia Granada BW 2015-10-25 17-24-14.jpg|thumb|[[Alhambra]]]] [[Datoteka:Acueducto2 Lou.jpg|thumb|[[Akvedukt u Segoviji]]]] === Španjolska === * 1984. – [[Córdoba (Španjolska)|Stari dio Cordobe]] * 1984. – [[Alhambra]], [[Generalife]] i [[Albayzin|Albayzín u Granadi]] * 1984. – [[Katedrala u Burgosu]] * 1984. – [[El Escorial|Samostan San Lorenzo el Real de El Escorial]] * 1984. – [[Djela Antonia Gaudija|Djela Antonija Gaudíja]] * 1985. – [[Altamira|Špilja Altamira]] * 1985. – [[Segovia|Stari dio Segovie]] i [[akvedukt u Segoviji]] * 1985. – [[Oviedo|Spomenici Kraljevstvo Asturija u Oviedu]] * 1985. – [[Santiago de Compostela|Stari dio Santiago de Compostele]] * 1985. – [[Ávila|Stari dio Avile]] * 1986. – [[Mudéjar arhitektura u Aragonu|Mudéjar arhitektura u Aragónu]] * 1986. – [[Toledo|Stari dio Toleda]] * 1986. – [[Garajonay|Nacionalni park Garajonay]] * 1986. – [[Cáceres (grad u Španjolskoj)|Stari dio Cáceresa]] * 1987. – [[Sevilla|Seviljska katedrala, Alcázar i Archivo General de Indias u Sevilji]] * 1988. – [[Salamanca|Stari dio Salamance]] * 1991. – [[Samostan Poblet|Cistercitski samostan u Pobletu]] * 1993. – [[Merida|Arheološka nalazišta u Méridi]] * 1993. – [[Santa Maria de Guadalupe|Kraljevski samostan Santa María de Guadalupe]] * 1993. – [[Put svetog Jakova|Hodočasnički put svetog Jakova]] * 1994. – [[Doñana|Nacionalni park Coto de Doñana]] * 1996. – [[Cuenca (Španjolska)|Stari dio Cuence]] * 1996. – [[Llotja de la Seda|Berza svile Valenciji]] * 1997. – [[Las Médulas|Las Médulas, uključujući rudnike zlata]] * 1997. – [[Palau de la Música Catalana]] i [[Hospital de Sant Pau]] u [[Barcelona|Barceloni]] * 1997. – [[San Millán Yuso i Suso|Samostani San Millán de Yuso i San Millán de Suso]] * 1997. – [[Mont Perdu|Brdski predjeli Monte Perdida u Pirenejima]] * 1998. – [[Alcalá de Henares|Univerzitet i povjesni kvart Alcalá de Henares]] * 1998. – [[Špiljska umjetnost iberijskog mediteranskog bazena]] * 1999. – [[Ibiza|Bioraznovrsnost i kultura Ibize]] * 1999. – [[San Cristóbal de La Laguna]] * 2000. – [[Tarragona|Arheološki kompleks Tarragona]] * 2000. – [[Elche|Gaj palmi El Palmeral u Elcheu]] * 2000. – [[Lugo|Rimske zidine u Lugu]] * 2000. – [[Vall de Boi|Katalonske romaničke crkve doline Vall de Boí]] * 2000. – [[Atapuerca|Arheološko nalazište Atapuerca]] * 2001. – [[Aranjuez|Kultivirani krajolik Aranjueza]] * 2003. – [[Úbeda|Renesansne građevine u Ubedau]] i [[Baeza]]u * 2006. – [[Biskajski most]] * 2007. - [[Teide|Nacionalni park Teide]] * 2010. - [[Foz Côa|Paleolitska umjetnost Foz Côa]] i [[Siega Verde]] * 2011. - [[Serra de Tramuntana|Kulturni krajolik Serra de Tramuntane]] * 2012. - [[Rudnici žive Almaden i Idrija]] * 2016. - [[Arheološko nalazište Antequera Dolmens]] * 2017. - [[Bukove prašume|Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope]] * 2018. - [[Kalifatski grad Medina Azahara]]<ref name="Španija">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/es |title= Španija, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 01. 2023}}</ref> {{Svjetska baština u Španjolskoj}} [[Datoteka:Sarek_Skierffe_Rapadelta.jpg|desno|thumb|[[Lappland]]]] === Švedska === * 1991. – [[Dvorac Drottningholm|Kraljevska ljetna Palača Drottningholm]] * 1993. – [[Birka|Vikinška naselja Birka]] i [[Hovgården]] * 1993. – [[Engelsberg|Stara talionica željeza u Engelsbergu]] * 1994. – [[Tanumshede|Petroglifi u Tanumu]] * 1994. – [[Skogskyrkogården|Groblje kod Stockholma]] * 1995. – [[Visby|Grad Visby na otoku Gotlandu]] * 1996. – [[Luleå|Područje crkve Gammelstad u Luleåi]] * 1996. – [[Lappland|Arktičko kultivirano područje u Laponiji]] * 1998. – [[Karlskrona|Luka Karlskrona]] * 2000. – [[Visoka obala]] i [[Kvarken (arhipelag)|Arhipelag Kvarken]] * 2000. – [[Stora Alvaret|Poljoprivredni krajolik na jugu Ölanda]] * 2001. – [[Veliko brdo bakra|Veliko brdo bakra u Falunu]] * 2004. – [[Radiostanica Grimeton|Dugovalni odašiljač Grimeton]] (SAQ) kod [[Varberg]]a * 2005. – [[Struveov luk]] * 2012. - [[Ukrašene kuće u Hälsinglandu]]<ref name=Švedska>{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/se |title= Švedska, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 01. 2023}}</ref> {{Svjetska baština u Švedskoj}} === Švicarska === [[Datoteka:Lake Lugano.jpg|thumb|[[Monte San Giorgio]]]] * 1983. – [[Opatija Sankt Gallen]] * 1983. – [[Opatija Moutier-Grandval|Opatija Moutier-Grandval u Mutairu]] * 1983. – [[Bern|Historijski centar Berna]] * 2000. – [[Tri zamka i bedemi Bellinzone]] * 2002. – [[Jungfrau-Aletsch-Bietschhorn]] * 2003. – [[Monte San Giorgio]] * 2007. - [[Terasasti vinogradi Lavauxa]] * 2008. - [[Raetinska pruga|Dijelovi Raetinske pruge]] * 2008. - [[Arena Sardona|Tektonska arena Sardona]] * 2009. - [[La Chaux-de-Fonds|Urbanizam gradova La Chaux-de-Fonda]] i [[Le Locle]]a * 2011. - [[Prahistorijska naselja sojenica oko Alpa]] * 2016. - [[Le Corbusier|Corbusierova arhitektura]] * 2021. - [[Bukove prašume|Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope]]<ref name="Švicarska">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ch |title= Švicarska, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 01. 2023}}</ref> {{Svjetska baština u Švicarskoj}} === Turska === [[Datoteka:Aya sofya.jpg|thumb|[[Aja Sofija]] u [[Istanbul]]u]] * 1985. - [[Velika džamija i bolnica u Divriğiju]] * 1985. - [[Istanbul|Istorijsko područje u Istanbulu]] * 1985. - [[Göreme|Göreme Nacionalni park i lokaliteti u stijenama Kapadokije]] * 1986. - [[Hattusa]] * 1987. - [[Nemrut Dağ|Hram grobnica Nemrut Dağ]] * 1994. - [[Safranbolu]] * 1998. - [[Troja|Arheološko nalazište Troja]] * 1988. - [[Hijerapolis]] i [[Pamukkale]] * 1988. - [[Ksantos]] i [[Letoon]] * 2011. - [[Selimija]] * 2012. - [[Çatalhöyük|Neolitsko mjesto Çatalhöyük]] * 2014. - [[Bursa|Bursa i Cumalıkızık]] * 2014. - [[Pergam]] * 2015. - [[Diyarbakır|Tvrđava Diyarbakır i okolni pejzaž]] * 2015. - [[Efes]] * 2016. - [[Ani (grad)|Arheološko nalazište Ani]] * 2017. - [[Afrodizija]] * 2018. - [[Göbekli Tepe]] * 2021. - [[Arslantepe Mound|Arheološko nalazište Arslantepe Mound]] * 2025. - [[Sard]] i [[Bin Tepe|lidijski tumuli Bin Tepea]]<ref name=turska>{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/tr |title= Turska, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 19. 01. 2023}}</ref> {{Svjetska baština u Turskoj}} Spisak svjetske baštine u Turskoj nalaze se i na: [[Lista mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji|Listi mjesta Svjetske baštine u Aziji i Oceaniji]] [[Datoteka:Stonehenge Total.jpg|thumb|[[Stonehenge]]]] [[Datoteka:Hadrian's wall at Greenhead Lough.jpg|thumb|[[Hadrijanov zid]]]] [[File:Houses at Skara Brae - geograph.org.uk - 985917.jpg|thumb|[[Neolitski Orkney|Spomenici iz mlađeg kamenog doba (Neolitski Orkney)]]]] === Ujedinjeno Kraljevstvo === * 1986. – [[Prolaz divova|Prolaz divova i obližnja obala]] * 1986. – [[Dvorac Durham]] i [[Durhamska katedrala]] * 1986. – [[Korito Ironbridgea|Ironbridge]] * 1986. – [[Fountains Abbey]] * 1986. – [[Stonehenge]] i [[Avebury]] * 1986. – [[Zamkovi i gradske zidine kralja Edwarda u Gwyneddu]] * 1986. – [[St. Kilda|Otočna skupina Saint Kilda]] * 1987. – [[Palača Blenheim]] * 1987. – [[Bath|Grad Bath]] * 1987, 2005, 2021 – [[Granice Rimskog carstva|Hadrijanov zid i Antonionov zid]] * 1987. – [[Westminsterska opatija]], [[Westminsterska palača]] i [[Crkva sv. Margarete u Westminsteru]] * 1988. – [[Londonski Tower|London Tower]] * 1988. – [[Katedrala u Canterburyju|Canterburyska katedrala]], [[Opatija sv. Augustina u Canterburyju]] i [[Crkva sv. Martina u Canterburyu]] * 1988. – [[Hendersonov otok]] * 1995. – [[Edinburgh]] * 1995. – [[Tristan da Cunha|Rezervat divljih životinja na otocima Gough i Nepristupačnom otoku]] * 1997. – [[Greenwich|Kraljevska kuća, Kraljevski opservatorij, Greenwich park i Nacionalni pomorski muzej u Greenwichu]] * 1999. – [[Neolitski Orkney|Spomenici iz mlađeg kamenog doba (Neolitski Orkney)]] * 2000. – [[Blaenavon|Industrijsko mjesto Blaenavon]] * 2000. – [[St. George (Bermudi)]] * 2001. – [[Mlinovi doline Derwent|Industrijsko mjesto Derwent Valley]] * 2001. – [[Saltaire|Tvornica tekstila, radničko naselje i park u Saltaireu]] * 2001. – [[New Lanark|Industrijsko naselje New Lanark]] * 2001. – [[Dorset|Obale kod Dorseta]] i [[Devon]]a * 2003. – [[Kraljevski botanički vrtovi u Londonu]] * 2004. – [[Liverpool|Istorijska luka u Liverpoolu]] * 2006. - [[Cornwall|Rudarska pokrajinau Cornwallu]] i [[Devon]]u * 2009. - [[Akvedukt Pontcysyllte]] * 2015. - [[Forth Bridge|Most na rijeci Forth]] * 2016. - [[Gorhamova špilja|Kompleks Gorhamovih pećina]] * 2017. - [[Lake District|Engleski distrikt jezera]] * 2019. - [[Opservatorija Jodrell Bank]] * 2021. - [[Područje škriljca u sjeverozapadnom Velsu]] * 2021. – [[Gradovi-banje u Evropi]] * 2024. – [[Naselja protestantske moravske crkve]]<ref name="ujedKr">{{Cite web |url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/gb |title= Ujedinjeno kraljevstvo, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |accessdate= 19. 11. 2021}}</ref> Spisak svjetske baštine u Ujedinjenom Kraljevstvu nalaze se i na: [[Lista mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji|Listi mjesta Svjetske baštine u Aziji i Oceaniji]]. {{Svjetska baština u Ujedinjenom Kraljevstvu}} [[Datoteka:Hauptgebäude der Kiewer Sophienkathedrale.jpg|thumb|desno|[[Kijevska Sofijina katedrala]]]] === Ukrajina === * 1990. – [[Kijevska Sofijina katedrala]] i [[Lavra Pečerskaja|Kijevski špiljski manastir]] * 1998. – [[Stari grad (Lavov)|Historijsko središte Lavova]] (v. [[Lavov]]) * 2005. – [[Struveov luk]] * 2007. - [[Bukove prašume|Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope]] * 2011. - [[Rezidencija Bukovskih i Dalmatinskih mitropola]] * 2013. - [[Hersones|Drevni grad Taurski Hersones i njegova okolina]] * 2013. - [[Drvene crkve poljskih i ukrajinskih Karpata]]<ref name="ukrajina">{{Cite web |url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/ua |title= Ukrajina, spomenici upisani na listu svjetske baštine|work= UNESCO: Svjetska baština |accessdate= 19. 02. 2023}}</ref> {{Svjetska baština u Ukrajini}} === Vatikan === * 1984. – [[Vatikan]] == Reference == {{reference|2}} == Vanjske veze == * [http://whc.unesco.org UNESCO World Heritage Centre] – Official site] {{en icon}} * [http://whc.unesco.org/en/list List of UNESCO World Heritage Sites] {{en icon}} [[Kategorija:Svjetska baština u Evropi| ]] [[Kategorija:Liste svjetske baštine|E]] pnloqsw68pslfn0qnoqctrn976gpm35 0 142353 42661592 41348186 2026-07-30T14:53:00Z Xqbot 10993 Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Code civil]] 42661592 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Code civil]] n24pa59iopfyylopgyaf0opm884f3b9 0 142354 42661593 41348187 2026-07-30T14:53:05Z Xqbot 10993 Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Code civil]] 42661593 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Code civil]] n24pa59iopfyylopgyaf0opm884f3b9 0 143890 42661625 42391575 2026-07-30T18:22:43Z GoodLuckHaveFun 379445 tipografija (standardizacija) 42661625 wikitext text/x-wiki Irska srednjovjekovna historijska tradicija je tvrdiula kako je Irskom vladao ''Ard [[Rí]]'' ili [[Veliki kralj Irske|Veliki kralj]] od drevnih vremena, a historijske kompilacije kao ''[[Lebor Gabála Érenn]]'', kao i kasnija djela kao ''[[Annals of the Four Masters]]'' te [[Geoffrey Keating]]jev ''Foras Feasa ar Éirinn'', su navodili popise Velikih kraljeva. Korpus dokumenata [[rano irsko pravo|ranog irskog prava]], međutim, ne ukazuje na postojanje takve institucije, i učenjaci danas vjeruju da je u pitanju [[pseudohistorija|pseudohistorijska]] konstrukcija iz 8. vijeka, odnosno projiciranje u drevnu prošlost političkog entiteta koji nije postao stvarnost sve do dolaska Normana. Vladari kao [[Máel Sechnaill mac Máele Ruanaid]] su se, doduše, nazivali Kraljem sve Irske, ali takve tvrdnje nisu imale podršku drugih kraljevstava (npr. Munster), Nordijaca i Nordo-Gela, a sam kralj nije bio u stanju održati mir ni sa vlastitom rodbinom iz klana Uí Néill. Tradicionalni popis velikih kraljeva Irske je tako mješavina činjenica, legendi, fikcije i [[propaganda|propagande]]. Pojedinci koji se na njemu pojavljuju prije 5. vijeka se općenito smatraju legendarnima, a primjena te titule prije 9. vijeka se smatra anakronostičkom. Analisti su kasnije kraljeve opisivali titulom ''rígh Érenn co fressabra'' ("kraljevi Irske sa opozicijom"), što je referenca na nestabilnost kraljevstva Tara od smrti [[Máel Sechnaill mac Domnaill]]a 1022. Máel Sechnaill je svrgnut od [[Brian Boru]]a 1002. godine i vraćen na prijestolje 1014. nakon Brianove smrti, ali su Brianov pučistički primjer slijedile brojne porodice u vijeku nakon 1022, a institucija Velikog kralja je u stvarnosti prestala postojati nakon normanske invazije Irske 1171. == Legendarni kraljevi == === Kraljevi u ''Baile Chuindu'' === Najstariji sačuvani popis se pojavljuje u ''[[Baile Chuind]]u'' (Ekstaza Conna), pjesmi iz kasnog 7. vijeka u kojoj [[Conn od Sto bitaka]] doživljava viziju kraljeva koji će ga naslijediti. Mnogi ovih kraljeva, po svemu sudeći, korespondiraju sa kraljevima iz kasnijih tradicija, ali je redoslijed drukčiji, a neki od kraljeva se ne mogu identificirati. Posljednja četiri kralja nakon Snechta Fíne ([[Fínsnechta Fledach]]) ne korespondiraju s kraljevima u kasnijim popisima. Za pjesmu se pretpostavlja da je napisana u svoje vrijeme, a da su kraljevi koji su se slijedili njen popis fiktivni.<ref>[http://www.hastings.edu/academic/english/Kings/Home.html Cycles of the Kings Web Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081227214217/http://www.hastings.edu/academic/english/Kings/Home.html |date=2008-12-27 }}: ''[http://www.hastings.edu/academic/english/Kings/Baile_Chuinn.html Baile Chuinn Cétchathaigh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081120075004/http://www.hastings.edu/academic/english/Kings/Baile_Chuinn.html |date=2008-11-20 }}''</ref> Kraljevi, uz nekoliko iznimki, pripadaju klanu ''Dál Cuinn'' ( [[Connachta]] i [[Uí Néill]]). Pod njom se podrazumijeva popis [[kraljevi Tare|kraljeva Tare]], te se ne smatra inkluzivnom. Brojni, ali poznati kraljevi iz [[Laigin]]a, [[Érainn]]a, [[Ulaid]]a i [[Cruthin]]a nedostaju. Glavni suparnici klana Dál Cuinn u navodno doba Connovog života su bili [[Dáirine]], odnosno [[Corcu Loígde]], iz čijeg klana se spominju dvojica, ali je čije je vele-kraljevstvo na jugu Irske kolabiralo u 7. vijeku. Njih je zamijenio [[Eóganachta]], koji su stvorili Kraljevinu Cashel, suparnika kasnije Tare. {|width="80%" cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 1em 0.5em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;" !bgcolor="gold"|Ime !bgcolor="gold"|Pretpostavljeni identitet !bgcolor="gold"|Napomene |- |Bez imena||[[Conn Cétchathach]]||Popis navodi Connovu viziju kraljeva koji će ga slijediti |- |Art||[[Art mac Cuinn]]||Dál Cuinn |- |Mac Con moccu Lugde Loígde||[[Lugaid Mac Con]]||Dáirine |- |Corbmac||[[Cormac mac Airt]]||Dál Cuinn |- |Corpre||[[Cairbre Lifechair]]||Dál Cuinn |- |Fiechri||[[Fiachrae Cássan]]||Cruthin and/or [[Airgialla]]? |- |[[Dáire Drechlethan]]||vjerojatno [[Dáire Doimthech]]||Dáirine, ali prethodi Conn Cétchathachu, pa je stavljen greškom |- |Fécho||[[Fíacha Sroiptine]]?||Dál Cuinn |- |Muiredach Tirech||[[Muiredach Tírech]]||Dál Cuinn |- |Crimthand||[[Crimthann mac Fidaig]]||Eóganachta, ili možda Érainn (Dáirine?) |- |Níell||[[Niall Noígíallach]]||Dál Cuinn |- |Loígaire||[[Lóegaire mac Néill]]||Dál Cuinn/Uí Néill |- |Corpri||[[Coirpre mac Néill]] (u. cca. 463)||Dál Cuinn/Uí Néill |- |Ailill||[[Ailill Molt]] (u. 482)||Connachta/[[Uí Fiachrach]] |- |Lugid||[[Lugaid mac Lóegairi]] (u. cca. 507)||Uí Néill |- |Mac Ercéni||[[Muirchertach mac Ercae]] (u. cca. 536)||Uí Néill/[[Cenél nEógain]] |- |Óengarb||[[Túathal Máelgarb]] (u. cca. 544)||Uí Néill |- |Aíd||vjerojatno [[Áed mac Ainmuirech]] (u. 598)||Uí Néill/[[Cenél Conaill]]; izgleda je u pitanju kronološka pogreška |- |Aíd Olláin||vjerojatno [[Áed Uaridnach]] (u. 612)||Uí Néill/Cenél nEógain; izgleda je u pitanju kronološka pogreška |- |Diermait||[[Diarmait mac Cerbaill]] (u. cca. 565)||Uí Néill? Opskurno porijeklo. |- |Feáchno||[[Fiachnae mac Báetáin]] (u. 626), ili možda Fiachnae mac Feradaig, otac Suibne Menna||Cruthin/[[Dál nAraidi]], ili Uí Néill/Cenél nEógain |- |Suibne||[[Suibne Menn]] (u. 628)||Uí Néill/Cenél nEógain |- |Domnall||[[Domnall mac Áedo]] (u. cca. 642)||Uí Néill/Cenél Conaill |- |Blathmac i Diarmaid unuk jednog od njih dvojice||[[Blathmac mac Áedo Sláine]] & [[Diarmait mac Áedo Sláine]] (oba u. 665)||Južni Uí Néill |- |Snechta Fína||[[Fínsnechta Fledach]] (u. cca. 695)||Uí Néill/[[Síl nÁedo Sláine]] |} === Sintetički popisi === ''[[Lebor Gabála Érenn]]'', koji datira iz 11. ili 12. vijeka, sadrži navodni popis svih Velikih kraljeva od drevne prošlosti do gospodstva [[Henry II od Engleske|Henryja II]] nad Irskom 1171. Instituciju Velikog kralja su uspostavili [[Fir Bolg]], a njihovih devet kraljeva je slijedio niz devet kraljeva [[Tuatha Dé Danann]], od kojih se svi ne smatraju [[euhemerizacija|euhemeriziranom]] [[božanstvo|božanstvima]]. Nakon [[Milezijci (Irska)|milezijskog]] (gelskog) osvajanja su se za instituciju Velikog kralja vijekovima borili potomci [[Eber Finn]]a i [[Érimón]]a, sinova [[Míl Espáine]]a. Originalna kompilacija prestaje nakon vladavine [[Tuathal Techtmar]]a. Kraljevi goideličkih dinastija koje je ustanovio Tuathal su dodani u kasnijim verzijama. Kasnija izdanja ''Lebor Gabále'' su također nastojali sinkronizirati svoju kronologiju sa datiranim kraljevima [[Asirija|Asirije]], [[Perzije]], [[Ptolomejevići|ptolemejskog Egipta]] te [[rimski car|rimskim carevima]].<ref>R. A. Stewart Macalister (ed. & trans.), ''Lebor Gabála Érenn: The Book of the Taking of Ireland Part V'', Irish Texts Society, 1956</ref> Novovjeka djela kao ''[[Annals of the Four Masters]]''<ref>''Annals of the Four Masters'' vols. [http://www.ucc.ie/celt/published/T100005A/index.html 1], [http://www.ucc.ie/celt/published/T100005B/index.html 2], [http://www.ucc.ie/celt/published/T100005C/index.html 3], [http://www.ucc.ie/celt/published/T100005D/index.html 4], [http://www.ucc.ie/celt/published/T100005E/index.html 5] and [http://www.ucc.ie/celt/published/T100005F/index.html 6] at [http://www.ucc.ie/celt/ CELT]</ref> i [[Geoffrey Keating]]ov ''Foras Feasa ar Éirinn''<ref>[http://www.ucc.ie/celt/published/T100054/index.html ''The History of Ireland'' by Geoffrey Keating] at [http://www.ucc.ie/celt/ CELT]</ref> su nastavili tu tradiciju temeljenu na kasnim [[Irski anali|Irskim analima]]. Keatingova kronologija, temeljena na dužinama vladavine, je duža od sinkronizirane kronologije ''Lebor Gabále'' , a kronologija ''Four Masters''' je još duža. * '''''LGE''':'' sinkronizirani datumi od ''[[Lebor Gabála Érenn]]'' * '''''FFE''':'' kronologija temeljena na dužinama vladavine u ''Forus Feasa ar Erinn'' [[Geoffrey Keating|Geoffreya Keatinga]]. * '''''AFM''':'' kronologija u [[Annals of the Four Masters]]. ==== Veliki kraljevi Fir Bolga ==== {|width="80%" cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 1em 0.5em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;" |- !bgcolor="#E9967A" width="40%"| !bgcolor="#E9967A" width="20%"|'''LGE''' !bgcolor="#E9967A" width="20%"|'''FFE''' !bgcolor="#E9967A" width="20%"|'''AFM''' |- |[[Sláine mac Dela|Sláine]]||&nbsp;||1514-1513. pne.||1934-1933. pne. |- |[[Rudraige mac Dela]]||&nbsp;||1513-1511. pne.||1933-1931. pne. |- |[[Gann mac Dela|Gann]] i [[Genann]]||&nbsp;||1511-1507. pne.||1931-1927. pne. |- |[[Sengann mac Dela|Sengann]]||&nbsp;||1507-1502. pne.||1927-1922. pne. |- |[[Fiacha Cennfinnán]]||&nbsp;||1502-1497. pne.||1922-1917. pne. |- |[[Rinnal]]||&nbsp;||1497-1491. pne.||1917-1911. pne. |- |[[Fodbgen]]||&nbsp;||1491-1487. pne.||1911-1907. pne. |- |[[Eochaid mac Eirc]]||&nbsp;||1487-1477. pne.||1907-1897. pne. |} ==== Veliki kraljevi Tuatha Dé Dananna ==== {|width="80%" cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 1em 0.5em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;" |- !bgcolor="#F0DC82" width="40%"| !bgcolor="#F0DC82" width="20%"|'''LGE''' !bgcolor="#F0DC82" width="20%"|'''FFE''' !bgcolor="#F0DC82" width="20%"|'''AFM''' |- |[[Bres]]||&nbsp;||1477-1470. pne.||1897-1890. pne. |- |[[Nuada]]||&nbsp;||1470-1447. pne.||1890-1870. pne. |- |[[Lugh]]||&nbsp;||1447-1407. pne.||1870-1830. pne. |- |[[The Dagda|Eochaid Ollathair]]||&nbsp;||1407-1337. pne.||1830-1750. pne. |- |[[Delbáeth]]||&nbsp;||1337-1327. pne.||1750-1740. pne. |- |[[Fiacha mac Delbaíth|Fiacha]]||&nbsp;||1327-1317. pne.||1740-1730. pne. |- |[[Mac Cuill]], [[Mac Cecht]] i [[Mac Gréine]]||&nbsp;||1317-1287. pne.||1730-1700. pne. |} ==== Milezijski veliki kraljevi ==== {|width="80%" cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 1em 0.5em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;" !bgcolor="#0BDA51" width="40%"| !bgcolor="#0BDA51" width="20%"|'''LGE''' !bgcolor="#0BDA51" width="20%"|'''FFE''' !bgcolor="#0BDA51" width="20%"|'''AFM''' |- |[[Eber Finn]] i [[Érimón]]||&nbsp;||1287-1286. pne.||1700. pne. |- |[[Érimón]]||&nbsp;||1286-1272. pne.||1700-1684. pne. |- |[[Muimne, Luigne i Laigne]]||&nbsp;||1272-1269. pne.||1684-1681. pne. |- |[[Ér, Orba, Ferón i Fergna]]||&nbsp;||1269. pne.||1681. pne. |- |[[Íriel Fáid]]||&nbsp;||1269-1259. pne.||1681-1671. pne. |- |[[Ethriel]]||&nbsp;||1259-1239. pne.||1671-1651. pne. |- |[[Conmáel]]||&nbsp;||1239-1209. pne.||1651-1621. pne. |- |[[Tigernmas]]||&nbsp;||1209-1159. pne.||1621-1544. pne. |- |&nbsp;||&nbsp;||&nbsp;||[[Interregnum]] 1544-1537. pne. |- |[[Eochaid Étgudach]]||&nbsp;||1159-1155. pne.||1537-1533. pne. |- |[[Cermna Finn]] i [[Sobairce]]||&nbsp;||1155-1115. pne.||1533-1493. pne. |- |[[Eochaid Faebar Glas]]||&nbsp;||1115-1095. pne.||1493-1473. pne. |- |[[Fíachu Labrainne]]||&nbsp;||1095-1071. pne.||1473-1449. pne. |- |[[Eochu Mumu]]||&nbsp;||1071-1050. pne.||1449-1428. pne. |- |[[Óengus Olmucaid]]||&nbsp;||1050-1032. pne.||1428-1410. pne. |- |[[Énna Airgdech]]||&nbsp;||1032-1005. pne.||1410-1383. pne. |- |[[Rothechtaid mac Main]]||&nbsp;||1005-980. pne.||1383-1358. pne. |- |[[Sétna Airt]]||&nbsp;||980-975. pne.||1358-1353. pne. |- |[[Fíachu Fínscothach]]||&nbsp;||975-955. pne.||1353-1333. pne. |- |[[Muinemón]]||&nbsp;||955-950. pne.||1333-1328. pne. |- |[[Faildergdóit]]||&nbsp;||950-943. pne.||1328-1318. pne. |- |[[Ollom Fotla]]||&nbsp;||943-913. pne.||1318-1278. pne. |- |[[Fínnachta]]||&nbsp;||913-895. pne.||1278-1258. pne. |- |[[Slánoll]]||&nbsp;||895-880. pne.||1257-1241. pne. |- |[[Géde Ollgothach]]||&nbsp;||880-863. pne.||1241-1231. pne. |- |[[Fíachu Findoilches]]||&nbsp;||863-833. pne.||1231-1209. pne. |- |[[Berngal]]||7. vijek pne.||833-831. pne.||1209-1197. pne. |- |[[Ailill mac Slánuill]]||7. vijek pne.||831-815. pne.||1197-1181. pne. |- |[[Sírna Sáeglach]]||7. vijek pne.||814-794. pne.||1181-1031. pne. |- |[[Rothechtaid Rotha]]||7. vijek pne.||794-787. pne.||1031-1024. pne. |- |[[Elim Olfínechta]]||7. vijek pne.||787-786. pne.||1024-1023. pne. |- |[[Gíallchad]]||7. vijek pne.||786-777. pne.||1023-1014. pne. |- |[[Art Imlech]]||7-6. vijek pne.||777-755. pne.||1014-1002. pne. |- |[[Nuadu Finn Fáil]]||7-6. vijek pne.||755-735. pne.||1002-962. pne. |- |[[Bres Rí]]||7-6. vijek pne.||735-726. pne.||962-953. pne. |- |[[Eochu Apthach]]||6-5. vijek pne.||726-725. pne.||953-952. pne. |- |[[Finn mac Blatha]]||6-5. vijek pne.||725-705. pne.||952-930. pne. |- |[[Sétna Innarraid]]||5. vijek pne.||705-685. pne.||930-910. pne. |- |[[Siomón Brecc]]||5. vijek pne.||685-679. pne.||910-904. pne. |- |[[Dui Finn]]||5. vijek pne.||679-674. pne.||904-894. pne. |- |[[Muiredach Bolgrach]]||5. vijek pne.||674-670. pne.||894-893. pne. |- |[[Énna Derg]]||5. vijek pne.||670-658. pne.||893-881. pne. |- |[[Lugaid Íardonn]]||5. vijek pne.||658-649. pne.||881-872. pne. |- |[[Sírlám]]||5. vijek pne.||649-633. pne.||872-856. pne. |- |[[Eochu Uairches]]||5. vijek pne.||633-621. pne.||856-844. pne. |- |[[Eochu Fíadmuine]] i [[Conaing Bececlach]]||5. vijek pne.||621-616. pne.||844-839. pne. |- |[[Lugaid Lámderg]] i [[Conaing Bececlach]]||5. vijek pne.||616-609. pne.||839-832. pne. |- |[[Conaing Bececlach]] (sam)||5. vijek pne.||609-599. pne.||832-812. pne. |- |[[Art mac Lugdach]]||5. vijek pne. || 599-593. pne. || 812-806. pne. |- |[[Fíachu Tolgrach]]||&nbsp;||593-586. pne.||806-796. pne. |- |[[Ailill Finn]]||5-4. vijek pne.||586-577. pne.||796-785. pne. |- |[[Eochu mac Ailella]]||5-4. vijek pne.||577-570. pne.||785-778. pne. |- |[[Airgetmar]]||4. vijek pne.||570-547. pne.||778-748. pne. |- |[[Dui Ladrach]]||4. vijek pne.||547-537. pne.||748-738. pne. |- |[[Lugaid Laigdech]]||4. vijek pne.||537-530. pne.||738-731. pne. |- |[[Áed Rúad]]||4. vijek pne.||530-509. pne.||731-724. pne. |- |[[Díthorba]]||4. vijek pne.||509-488. pne.||724-717. pne. |- |[[Cimbáeth]]||4. vijek pne.||488-468. pne.||717-710. pne. |- |[[Áed Rúad]] (drugi put) || &nbsp; || &nbsp; || 710-703. pne. |- |[[Díthorba]] (drugi put) || &nbsp; || &nbsp; || 703-696. pne. |- |[[Cimbáeth]] (drugi put) || &nbsp; || &nbsp; || 696-689. pne. |- |[[Áed Rúad]] (treći put)||&nbsp;||&nbsp;||689-682. pne. |- |[[Díthorba]] (treći put)||&nbsp;||&nbsp;||682-675. pne. |- |[[Cimbáeth]] (treći put)||&nbsp;||&nbsp;||675-668. pne. |- |[[Cimbáeth]] i kraljica [[Macha#Macha Mong Ruad|Macha]]||&nbsp;||&nbsp;||668-661. pne. |- |[[Macha#Macha Mong Ruad|Macha Mong Ruad]] (sama)||4-3. vijek pne.||468-461. pne.||661-654. pne. |- |[[Rechtaid Rígderg]]||4-3. vijek pne.||461-441. pne.||654-634. pne. |- |[[Úgaine Mor]]||3. vijek pne.||441-411. pne.||634-594. pne. |- |[[Raighan]]||&nbsp;||551. pne.||594. pne. |- |[[Cineth]]||&nbsp;||524. pne.||551. pne. |- |[[Flann Da Congall]]||&nbsp;||480. pne.||524. pne. |- |[[Heremon]]||&nbsp;||435. pne.||480. pne. |- |[[Bodbchad]]||&nbsp;||411. pne.||435. pne. |- |[[Lóegaire Lorc]]||3. vijek pne.||411-409. pne.||594-592. pne. |- |[[Cobthach Cóel Breg]]||3. vijek pne.||409-379. pne.||592-542. pne. |- |[[Labraid Loingsech]]||3. vijek pne.||379-369. pne.||542-523. pne. |- |[[Meilge Molbthach]]||3. vijek pne.||369-362. pne.||523-506. pne. |- |[[Mug Corb]]||3. vijek pne.||362-355. pne.||506-499. pne. |- |[[Óengus Ollom]]||3. vijek pne.||355-337. pne.||499-481. pne. |- |[[Irereo]]||3. vijek pne.||337-330. pne.||481-474. pne. |- |[[Fer Corb]]||3. vijek pne.||330-319. pne.||474-463. pne. |- |[[Connla Cáem]]||3. vijek pne.||319-315. pne.||463-443. pne. |- |[[Ailill Caisfiaclach]]||3rd-2. vijek pne.||315-290. pne.||443-418. pne. |- |[[Adamair]]||3rd-2. vijek pne.||290-285. pne.||418-414. pne. |- |[[Eochaid Ailtlethan]]||3-2. vijek pne.||285-274. pne.||414-396. pne. |- |[[Fergus Fortamail]]||2. vijek pne.||274-262. pne.||396-385 |- |[[Óengus Tuirmech Temrach]]||2. vijek pne.||262-232. pne.||385-326. pne. |- |[[Conall Collamrach]]||2. vijek pne.||232-226. pne.||326-320. pne. |- |[[Nia Segamain]]||2. vijek pne.||226-219. pne.||320-313. pne. |- |[[Énna Aignech]]||2. vijek pne.||219-191. pne.||313-293. pne. |- |[[Crimthann Coscrach]]||2. vijek pne.||191-184. pne.||293-289. pne. |- |[[Rudraige mac Sithrigi]]||2-1. vijek pne.||184-154. pne.||289-219. pne. |- |[[Finnat Már]]||2-1. vijek pne.||154-151. pne.||219-210. pne. |- |[[Bresal Bó-Díbad]]||2-1. vijek pne.||151-140. pne.||210-199. pne. |- |[[Lugaid Luaigne]]||2-1. vijek pne.||140-135. pne.||199-184. pne. |- |[[Congal Cláiringnech]]||1. vijek pne.||135-120. pne.||184-169. pne. |- |[[Dui Dallta Dedad]]||1. vijek pne.||120-110. pne.||169-159. pne. |- |[[Fachtna Fáthach]]||1. vijek pne.||110-94. pne.||159-143. pne. |- |[[Eochu Feidlech]]||1. vijek pne.||94-82. pne.||143-131. pne. |- |[[Eochu Airem]]||1. vijek pne.||82-70. pne.||131-116. pne. |- |[[Eterscél]]||1. vijek pne.-1. vijek n.e.||70-64. pne.||116-111. pne. |- |[[Nuadu Necht]]||1. vijek||64-63. pne.||111-110. pne. |- |[[Conaire Mór]]||1. vijek||63-33. pne.||110-40. pne. |- |&nbsp;||interregnum (5 godina)||&nbsp;||interregnum 40-33. pne. |- |[[Lugaid Riab nDerg]]||1. vijek||33-13. pne.||33-9. pne. |- |[[Conchobar Abradruad]]||1. vijek||13-12. pne.||9-8. pne. |- |&nbsp;||[[Cairbre Cinnchait]] 1. vijek||[[Crimthann Nia Náir]] 12. pne. - 5. n.e.||[[Crimthann Nia Náir]] 8. pne. - 9. n.e. |- |&nbsp;||[[Feradach Finnfechtnach]] 1. vijek||[[Feradach Finnfechtnach]] 5-25||[[Cairbre Cinnchait]] 9-14 |- |&nbsp;||[[Fíatach Finn]] 1. vijek||[[Fiatach Finn]] 25-28||[[Feradach Finnfechtnach]] 14-36 |- |&nbsp;||[[Fíachu Finnolach]] 1. vijek||[[Fiacha Finnfolaidh]] 28-55||[[Fiatach Finn]] 36-39 |- |&nbsp;||[[Elim mac Conrach]] 2. vijek||[[Cairbre Cinnchait]] 55-60||[[Fiacha Finnfolaidh]] 39-56 |- |&nbsp;||&nbsp; || [[Elim mac Conrach]] 60-80||[[Elim mac Conrach]] 56-76 |} ==== Gelski veliki kraljevi ==== {|width="80%" cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 1em 0.5em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;" !bgcolor="#0BDA51" width="40%"| !bgcolor="#0BDA51" width="20%"|'''LGE''' !bgcolor="#0BDA51" width="20%"|'''FFE''' !bgcolor="#0BDA51" width="20%"|'''AFM''' |- |[[Tuathal Techtmar]]||2. vijek||80-100||76-106 |- |[[Mal mac Rochride]]||2. vijek||100-104||106-110 |- |[[Fedlimid Rechtmar]]||2. vijek||104-113||110-119 |- |[[Cathair Mór]]||2. vijek||113-116||119-122 |- |[[Conn of the Hundred Battles|Conn Cétchathach]]||2. vijek||116-136||122-157 |- |[[Conaire Cóem]]||2. vijek||136-143||157-165 |- |[[Art mac Cuinn]]||2. vijek||143-173||165-195 |- |[[Lugaid mac Con]]|| &nbsp; || 173-203||195-225 |- |[[Fergus Dubdétach]]||&nbsp;||203-204||225-226 |- |[[Cormac mac Airt]]||&nbsp;||204-244||226-266 |- |[[Eochaid Gonnat]]||&nbsp;||244-245||266-267 |- |[[Cairbre Lifechair]]||&nbsp;||245-272||267-284 |- |[[Fothad Cairpthech i Fothad Airgthech]]||&nbsp;||272-273||284-285 |- |[[Fíacha Sroiptine]]||&nbsp;||273-306||285-322 |- |[[Tri Colle|Colla Uais]]||&nbsp;||306-310||322-326 |- |[[Muiredach Tirech]]||&nbsp;||310-343||326-356 |- |[[Cáelbad]]||&nbsp;||343-344||356-357 |- |[[Eochaid Mugmedon]]||&nbsp;||344-351||357-365 |- |[[Crimthann mac Fidaig]]||&nbsp;||351-368||365-376 |- |[[Niall of the Nine Hostages|Niall Noígíallach]] (općenito se vjeruje da je historijska ličnost||&nbsp;||368-395||376-405 |- |[[Nath Í mac Fiachrach|Nath Í]] (vjerojatno nije vladao u Tari)||&nbsp;||395-418||405-428 |- |[[Lóegaire mac Néill]] (historijski)||&nbsp;||418-448||428-458 |} == Poluhistorijski veliki kraljevi Irske == Ovi kraljevi su vjerojatno historijske ličnosti, ali titula Velikog kralja u njihovom slučaju najvjerojatnije predstavlja anakronizam. {|width="80%" cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 1em 0.5em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;" !bgcolor="#0BDA51" width="67%"|&nbsp; !bgcolor="#0BDA51" width="33%"|459-831 |- |[[Ailill Molt]]||[[459]]-[[478]] |- |[[Lugaid mac Lóegairi]]||[[479]]-[[503]] |- |[[Muirchertach mac Ercae]]||[[504]]-[[527]] |- |[[Túathal Máelgarb]]||[[528]]-[[538]] |- |[[Diarmait mac Cerbaill]]||[[539]]-[[558]] |- |[[Domnall Ilchelgach|Domhnall]] i [[Forggus mac Muirchertaig|Fearghus]]||[[559]]-[[561]] |- |[[Eochaid mac Domnaill|Eochaidh]] i [[Báetán mac Muirchertaig|Baedan]]||[[562]]-[[563]] |- |[[Ainmuire mac Sétnai]]||[[564]]-[[566]] |- |[[Báetán mac Ninnedo]]||[[567]] |- |[[Áed mac Ainmuirech]]'''||[[568]]-[[594]] |- |[[Áed Sláine]] i [[Colmán Rímid]]||[[595]]-[[600]] |- |[[Áed Uaridnach]]||[[601]]-[[607]] |- |[[Máel Coba mac Áedo]]||[[608]]-[[610]] |- |[[Suibne Menn]]||[[611]]-[[623]] |- |[[Domnall mac Áedo]]||[[624]]-[[639]] |- |[[Cellach mac Máele Coba|Cellach]] i [[Conall Cóel|Conall]]||[[640]]-[[656]] |- |[[Diarmait mac Áedo Sláine|Diarmait]] i [[Blathmac mac Áedo Sláine|Blathmac]]||[[657]]-[[664]] |- |[[Sechnassach]]||[[665]]-[[669]] |- |[[Cenn Fáelad]]||[[670]]-[[673]] |- |[[Fínsnechta Fledach]]||[[674]]-[[693]] |- |[[Loingsech mac Óengusso]]||[[694]]-[[701]] |- |[[Congal Cennmagair]]||[[702]]-[[708]] |- |[[Fergal mac Máele Dúin]]||[[709]]-[[718]] |- |[[Fogartach mac Néill]]||[[719]] |- |[[Cináed mac Írgalaig]]||[[720]]-[[722]] |- |[[Flaithbertach mac Loingsig]]||[[723]]-[[729]] |- |[[Áed Allán]]||[[730]]-[[738]] |- |[[Domnall Midi]]||[[739]]-[[758]] |- |[[Niall Frossach]]||[[759]]-[[765]] |- |[[Donnchad Midi]]||[[766]]-[[792]] |- |[[Áed Oirdnide]]||[[793]]-[[817]] |- |[[Conchobar mac Donnchada]]||[[819]]-833 |- |[[Niall Caille]] [[833]]-[[846]] (prema [http://www.thepeerage.com/p15012.htm]) <br /> ''ili '' [[Feidlimid mac Crimthainn]] (prema [[Annals of Inisfallen]])||[[832]]-[[846]] <br /> [[836]]-[[841]] |} == Historijski veliki kraljevi Irske == Ovi kraljevi se smatraju historijskim Velikim kraljevima (sa ili bez opozicije). {|width="80%" cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 1em 0.5em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;" !bgcolor="#0BDA51"|Kraljevi Irske !bgcolor="#0BDA51"|832–1318 |- |[[Máel Sechnaill mac Máele Ruanaid]]||[[846]]-[[860]] |- |[[Aed Findliath]]||[[861]]-[[876]] |- |[[Flann Sinna]]||[[877]]-[[914]] |- |[[Niall Glúndub]]||[[915]]-[[917]] |- |[[Donnchad Donn]]||[[918]]-[[942]] |- |[[Congalach Cnogba]]||[[943]]-[[954]] |- |[[Domnall ua Néill]]||[[955]]-[[978]] |- |[[Máel Sechnaill mac Domnaill]]||[[979]]-[[1002]] |- |[[Brian Boru|Brian Bóruma]]||[[1002]]-[[1014]] |- |Máel Sechnaill mac Domnaill (vraćen)||[[1014]]-[[1022]] |- |[[Donnchad mac Briain]]||umro [[1064]] (sa opozicijom) |- |[[Diarmait mac Maíl na mBó]]||umro [[1072]] (sa opozicijom) |- |[[Toirdelbach Ua Briain]]||umro [[1086]] (sa opozicijom) |- |[[Domnall Ua Lochlainn]]||umro [[1121]] (sa opozicijom) |- |[[Muirchertach Ua Briain]]||umro [[1119]] (sa opozicijom) |- |[[Toirdelbach Ua Conchobair]]||umro [[1156]] |- |[[Muirchertach Mac Lochlainn]]||umro [[1166]] |- |[[Ruaidrí Ua Conchobair]]||umro [[1186]] |- |[[Brian Ua Néill]]||[[1258]]-[[1260]] (u opoziciji prema [[Henry III od Engleske|Henryju III]]) |- |[[Edward Bruce|Edubard a Briuis]] (Edward the Bruce) <br />potomak [[Brian Bóruma|Briana Borume]]||[[1315]]-[[1318]] (u opoziciji prema [[Edward II od Engleske|Edwardu II]]) |} == Reference == {{reflist}} [[Kategorija:Veliki kraljevi Irske| ]] [[Kategorija:Drevna Irska|Veliki kraljevi]] [[Kategorija:Irska mitologija|Veliki kraljevi]] 20ux8mjhzfyqzyhpix3inguq2grhvbt 0 147228 42662133 1192470 2026-07-31T03:03:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Narodnooslobodilačka borba]] 42662133 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Narodnooslobodilačka borba]] e9t7d197oa32m9zu8emwfttm2o1vyn7 0 147338 42662145 42131398 2026-07-31T03:05:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Lista načelnika Generalštaba Jugoslavenske narodne armije]] 42662145 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Lista načelnika Generalštaba Jugoslavenske narodne armije]] bshh9swyzryj1v9dpmdwdl8dgbwyeir 0 147609 42662144 977209 2026-07-31T03:05:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Skupština SFR Jugoslavije]] 42662144 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Skupština SFR Jugoslavije]] skzc5k64w1u0udouoayrulanbwr4rr2 0 147619 42662142 977224 2026-07-31T03:04:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Predsjedništvo SFR Jugoslavije]] 42662142 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Predsjedništvo SFR Jugoslavije]] hxx1vxtrma2ooz33m5l6l0jk35l7f9s 0 147771 42662132 978115 2026-07-31T03:03:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Narodnooslobodilački pokret (Albanija)]] 42662132 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Narodnooslobodilački pokret (Albanija)]] kg650xqqvfm15wmrcyqfo4xwg1r8gpc 0 151883 42662148 42252162 2026-07-31T03:05:48Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662148 wikitext text/x-wiki {{Infokutija muzičar |Ime= Patti Page |Slika = Patti Page.JPG |Slika_opis=Page cca. 1950-ih. |Background = solo_singer |Ime_po_rođenju = Clara Ann Fowler |Rođenje = {{birth date and age|1927|11|8|df=y}} |origin = [[Claremore (Oklahoma)|Claremore]], [[Oklahoma]], [[SAD]] <ref>neki izvori navode [[Muskogee (Oklahoma)|Muskogee]] u Oklahomi.</ref> |Smrt = [[1. januar]] [[2013.]] |Instrument = vokali |Žanr = [[Tradicionalna pop muzika|tradicionalni pop]], [[country]] |Zanimanje = pjevač |Period = 1948&ndash; 2012 |Diskografska_kuća = [[Mercury Records|Mercury]] <br /> [[Columbia Records|Columbia]] <br /> [[Epic Records|Epic]] <br /> [[Avco Records|Avco]] <br /> [[Plantation Records|Plantation]] |URL = [http://www.misspattipage.com/ misspattipage.com] }} '''Clara Ann Fowler''' (8. novembar 1927 &ndash; 1. januar 2013), poznata po umjetničkom imenu '''Patti Page''', je [[SAD|američka]] pjevačica, poznata po izvedbama [[tradicionalna pop muzika|tradicionalnih pop]] pjesama. Vrhunac popularnosti je imala 1950-ih, kada je prodala preko 100 miliona ploča i stekla nadimak ''The Singin' Rage'' ("Pjevajući urnebes"), a što je bila referenca na njeno umjetničko ime. Najveći hit joj je bio ''[[Tennessee Waltz]]'' iz 1950. koju je američka država [[Tennessee]] kasnije proglasila svojom službenom pjesmom; osim njih je popularnost stekla pjesmama ''[[All My Love (Bolero)]]'', ''[[I Went to Your Wedding]]'' i ''[[(How Much Is) That Doggie in the Window?|(How Much Is That) Doggie in the Window]]''. Page, koja je u svoje izvedbama često koristila elemente [[country]]ja, se od 1960-ih preorijentirala na country muziku nakon što je [[rock'n'roll]] počeo istiskivati tradicionalni pop. == Vanjske veze == * [http://www.misspattipage.com/ The Official Patti Page Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130121114747/http://www.misspattipage.com/ |date=2013-01-21 }} * [http://www.amazon.com/This-My-Song-Patti-Page/dp/098206800X/ Patti Page Official Biography] * [http://www.elvis.com.au/presley/interview_patti_page.shtml Interview with Patti Page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210328133410/https://www.elvis.com.au/presley/interview-patti-page.shtml |date=2021-03-28 }} * [http://songwritershalloffame.org/artists/C4060 Songwriters' Hall of Fame article on Patti Page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080612100424/http://www.songwritershalloffame.org/artists/C4060 |date=2008-06-12 }} {{Lifetime|1927|2013|Page, Patti}} [[Kategorija:Američke pjevačice]] [[Kategorija:Dobitnici i dobitnice Grammy Award]] hup401c8piyjk6ce8gnjitnfsx8c0br 0 152734 42662085 8778581 2026-07-31T02:55:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ustav Jugoslavije iz 1974.]] 42662085 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ustav Jugoslavije iz 1974.]] fudrf34br5tydp3hir2h48mnshodsht 0 154065 42662211 42581680 2026-07-31T06:19:37Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662211 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Pelé | slika = Pele by John Mathew Smith.jpg | punoime = Edison Arantes do Nascimento | nadimak = | datumrođenja = [[21. listopada]] [[1940.]] | rodnigrad = [[Datoteka:Flag of Brazil (1889-1960).svg|22px|border]] [[Três Corações]] | rodnadržava = [[Brazil]] | datumsmrti = [[29. prosinca]] [[2022.]] | gradsmrti = {{flagicon|BRA}} [[Rio de Janeiro]] | državasmrti = [[Brazil]] | nacionalnost = [[Brazilci|Brazilac]] | državljanstvo = {{flagicon|BRA}} [[brazil]]sko | visina = 1.73m | pozicija = centarfor, napadač | trenutniklub = | brojnadresu = | datumimjestodebija = | omladinskegodine = 1953 – 1956 | omladinskipogoni = {{flagicon|BRA}} [[Bauru Atlético Clube|Bauru]] | godine1 = {{nowrap|1956 – 1974}} | klubovi1 = {{flagicon|BRA}} [[Santos FC|Santos]] | nastupi(golovi)1 = {{nowrap|496 (504)}} | godine2 = 1975 – 1977 | klubovi2 = {{nowrap|{{flagicon|SAD}} [[New York Cosmos]]}} | nastupi(golovi)2 = 64 (37) | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 1957 – 1971 | nacionalneekipe1 = {{flagicon|BRA}} [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazil]] | nacionalninastupi(golovi)1 = 92 (77) | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = }} '''Edson Arantes do Nascimento''', poznatiji kao '''Pelé''' ([[Três Corações]], [[21. listopada]] [[1940.]]; iako je Pelé kao datum rođenja navodio [[23. listopada]] - [[Rio de Janeiro]], [[29. prosinca]] [[2022.]]), bio je [[brazil]]ski nogometaš i reprezentativac, po mnogima najbolji nogometaš svih vremena (iako tu titulu dijeli s [[Maradona|Maradonom]]). U svojoj je karijeri postigao 760 pogodaka u službenim utakmicama, od kojih 541 u ligaškim natjecanjima, što ga čini jednim od najboljih strijelaca u historiji fudbala.<ref name="iffhs-goals">{{en}} {{cite web |url= https://iffhs.com/posts/3879 |title= ALL TIME GOAL SCORERS RANKING |last= |first= |date= |website= |publisher= International Federation of Football |accessdate= 8. 8. 2025 |quote= |archive-date= 2024-09-21 |archive-url= https://web.archive.org/web/20240921175727/https://iffhs.com/posts/3879 |url-status= dead }}</ref> Ukupno je, uključujući i prijateljske nastupe, postigao 1281 gol u 1363 utakmice. Pelé je danas u [[Brazil]]u smatran nacionalnim herojem, a globalno je zaslužan za velike doprinose pri unapređivanju [[nogomet]]a. Isto tako, postao je glasan zagovornik borbe protiv [[siromaštvo|siromaštva]] te je čak svoj 1000. pogotak posvetio siromašnoj djeci [[Brazil]]a. Tijekom karijere je znan kao "Kralj nogometa" (''O Rei do Futebol''), "Kralj Pelé" (''O Rei Pelé'') ili jednostavno "Kralj" (''O Rei''). Uočila ga je nogometna zvijezda [[Waldemar de Brito]], a karijeru u [[Santos FC|Santosu]] je započeo s 15 godina. Već sa 16 je bio član [[Brazilska nogometna reprezentacija|reprezentacije]], a prvo [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetsko prvenstvo]] osvojio je sa 17 godina. Usprskos brojnim ponudama iz [[Europa|Europe]], financijska situacija i brazilske nogometne regule omogućile su Santosu da zadrži Peléa sve do [[1974.]] godine. S Peléom, Santos je dostigao svoj vrhunac osvajanjem [[Copa Libertadores]]a [[1962.]] i [[1963.]], najprestižnijeg klupskog natjecanja u [[Južna Amerika|Južnoj Americi]]. Njegova igra donijela mu je svjetsku popularnost, a Santos je u nekoliko navrata išao na svjetske turneje kako bi iskoristio tu popularnost. Tijekom većine karijere, Pelé je igrao kao središnji napadač. Pelé je rekorder po broju postignutih golova za svoju reprezentaciju, a ujedno je i jedini igrač u povijesti koji je osvojio čak 3 [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetska prvenstva]]. Godine [[1962.]], zbog ozljede se morao povući s prvenstva (iako je isprva bio u momčadi), zbog čega nije dobio medalju. Ipak, [[FIFA]] mu je [[2007.]] retroaktivno dodijelila medalju za [[1962.]] i tako ga učinila jedinim s 3 medalje u povijesti. Nakon što se [[1977.]] umirovio, Pelé je postao aktivan ambasador [[nogomet]]a. Bio je počasni predsjednik kluba [[New York Cosmos]]. Umro je [[29. prosinca]] [[2022.]] godine u bolnici u [[Rio de Janeiro|Rio de Janeiru]] od posljedica borbe s [[karcinom]]om. {{Sastav Brazil 1958 SP}} {{Sastav Brazil 1962 SP}} {{Sastav Brazil 1966 SP}} {{Sastav Brazil 1970 SP}} {{FIFA 100}} {{Kuća slavnih brazilskog nogometnog muzeja}} {{Južnoamerički fudbaler godine}} {{Authority control}} {{Životni vijek|1940|2022}} [[Kategorija:Brazilski fudbaleri]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u fudbalu (igrači)]] [[Kategorija:Umrli od raka]] fz8dke8if0cgocpghsss3jkumzv1h2f 0 154279 42661586 42467039 2026-07-30T14:32:23Z Zavičajac 76707 42661586 wikitext text/x-wiki {{Other uses}} {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0.5em 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''Normandie'''</big><br /><big>'''Normaundie'''</big> |- | align=center colspan=2 | {| border=0 cellpadding=2 cellspacing=0 style="background:#f9f9f9;" |- | align=center width=130 | [[Datoteka:Flag of Normandie.svg|125px|Zastava Normandijskog pokreta|border]] | align=center width=130px | [[Datoteka: Blason duche fr Normandie.svg|100px|Grb Normandije]] |} |- | colspan=2 align=center | <small>[[Spisak državnih uzrečica|uzrečica]]: '''''Diex Aïe'''''<br />([[normandijski]]: Neka nam Bog pomogne)</small> |- | align=center colspan=2 style="background:#fff;" | [[Datoteka:Localisation_Normandie.png|290px]] |- |- valign="top" | '''[[Službeni jezik|Službeni jezici]]''' | [[francuski jezik|francuski]] (kontinentalna Normandija) i [[engleski jezik|engleski]] (ostrvska Normandija) |- valign="top" | ''' Drugi [[dijalekt]]i ''' | [[normandijski]] i [[jersejski]] |- valign="top" | '''[[Glavni grad|Historijski glavni grad]]''' | [[Rouen]] |- valign="top" | '''[[Suverenitet]] :''' | [[Francuska]] ; [[Anglo-normandijska ostrva]] |- valign="top" | '''[[Površina (geometrija)|Površina]]'''<br />&nbsp;- Ukupno <br />&nbsp;- Kontinentalna | <br /><ref>[http://www.capbreizh.com/pratique/anglo-normandes/anglo-normandes.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110708114636/http://www.capbreizh.com/pratique/anglo-normandes/anglo-normandes.htm |date=2011-07-08 }} Découvertes touristiques CAP BREIZH Les îles Anglo-Normandes</ref> 39.821 [[kvadratni kilometar|km²]] <br /><ref>[http://www.normandie-tourisme.fr/site-grand-public/menu-principal/quelques-reperes/les-donnees-cles-132-1.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080211150054/http://www.normandie-tourisme.fr/site-grand-public/menu-principal/quelques-reperes/les-donnees-cles-132-1.html |date=2008-02-11 }} Comité Régional de Tourisme de Normandie</ref> 30.627 [[kvadratni kilometar|km²]] |- valign="top" | '''[[Stanovništvo]]'''<br />&nbsp;- Ukupno (procjena [[2005]].)<br />&nbsp;- [[Gustoća stanovništva|Gustoća]] | <br />oko 3.300.000 stanovnika<br />oko 110 stan./km² |} '''Normandija''' ([[francuski jezik|franc.]] ''Normandie'' [[međunarodni fonetski alfabet|[nɔʁmɑ̃di]]], [[normandijski jezik|norm.]] ''Normaundie'') je bivša država u Evropi i historijska pokrajina u [[Francuska|Francuskoj]] na obali [[La Manche]]a. Danas je ovo geografski i kulturni pojam obuhvaća sadašnje departmane [[Seine-Maritime]], [[Calvados]], [[Manche]] te dio [[Orne]] i [[Eure]] u dvije francuske regije, te [[Kanalska ostrva]] kojima vlada britanski monarh koji ima titulu normandijskog vojvode. Važno je središte francuske poljoprivrede i intezivnog stočarstva. == Historija == === Ranija historija === [[Datoteka:Effigy of Rollo of Normandy, Notre-Dame de Rouen-8542.jpg|mini|200x200piksel|Rolonov grob]] Ubrzo nakon stvaranja Normandije [[911]]. godine, [[Dogovor iz Saint-Clair-sur-Eptea|Dogovorom iz Saint-Clair-sur-Eptea]] između vikinga [[Rolon]]a i [[Karlo III., kralj Francuske|Karla Jednostavnog]] na dijelu bivše [[Neustrija|Neustrije]] definiran [[Verdenski ugovor|verdenskim sporazumom]], Normandijsko vojvodstvo je pripojilo zapadna područja: [[924]]. središnju Normandiju ([[Bessin]], [[Pays d'Auge]] i [[Hiémois]]), te [[933]]. [[Cotentin]] i ostrva, današnja [[Kanalska ostrva]]. Ova ostrva su ostala pod britanskom krunom (Normandija i Engleska vladali su od [[1066]]. do [[1204]].), dok je kontinentalni dio Normandije dobio francusku vlast od 1204. godine. Oko [[1009]]. godine, bretanjska područja između Sélune i Couësnona su dodana Normandiji. Normandija je činila važno [[Normandijsko vojvodstvo]] u Francuskom kraljevstvu od [[911]]. do [[1204]]. [[Datoteka:Vieuxbassin2.jpg|mini|desno|200px|Honfleur : stara luka, Calvados, Donja Normandija]] Rolonov potomak [[Vilim I, kralj Engleske|Vilim Osvajač]] je [[1066]]. godine osvojio [[Engleska|Englesku]] te postao njezin vladar pod imenom [[Vilim I, kralj Engleske|Vilim I.]], nakon [[Bitka kod Hastingsa|bitke kod Hastingsa]]. Engleska je ostala vezana za Normandiju sve do [[1204]], kada je [[Filip II, kralj Francuske|Filip August]] zauzeo područja [[John od Engleske|Ivana Bez Zemlje]] po feudalnom zakonu kojim se osuđuje dijelo prisiljivanja na brak što je Ivan napravio ženidbom s [[Isabela od Angoulêmea|Isabelom od Angoulêmea]]. Normandijskim osvajanjem Engleske je stvoren i razvijen [[anglonormandijski jezik]] kojim je pisana bogata anglo-normanska književnost i koja je imala veliki uticaj i na francusku književnost. Ovo je i razlog velikom broju posuđenica u engleskom jeziku koji su latinskog ili skandinavskog porijekla, što su ušli u jezik iz anglonormandijskog ili starofrancuskog. {{main|Normani}} Normani su posjedovali i upravljali i mnogim udaljenim područjima. Osnivali su brojna kraljevstva i kneževine širom [[Sredozemno more|Sredozemlja]]: [[Robert Guiscard]] i [[Roger I. Sicilijski|Roger od Hautevillea]] na [[Sicilija|Siciliji]] i južnoj [[Italija|Italiji]]. [[Robert Burdet]] je osnovao kneževinu u [[Španija|Španiji]] nakon što je preuzeo [[Tarragona|Tarragonu]] od muslimana. [[Bohemond I od Antiohije|Bohemund od Taranta]] osnovao je [[Antiohijska kneževina|Antiohijsku kneževinu]] u [[Antiohija|Antiohiji]] na području današnje [[Turska|Turske]] i [[Sirija|Sirije]]. [[Jean de Béthencourt]] je osvojio [[Kanari|Kanarska ostrva]] [[1402]]. godine. [[1625]]. godine, [[Pierre Belain d'Esnambuc]] zauzeo je posjede [[Martinik]], [[Gvadalupa]], [[Sveti Kristofor (ostrvo)|Sveti Kristofor]] i [[Marie-Galante]]. === Stogodišnji rat === Normandija je odigrala važnu ulogu u [[Stogodišnji rat|Stogodišnjem ratu]] (1337.-1453). Ovdje su se odvijale velike borbe između francuskog i engleskog kralja, a najviše su na to utjecali bogatstvo Normandije, te njena zajednička prošlost s Engleskom i geografska blizina Velike Britanije. Stogodišnji rat na ovom području može se podijeliti na dva dijela: u prvom su napadi Engleza bili serijski, te su se sastojali od manjih invazija širom regije. U tom razdoblju moćni normandijski plemić [[Karlo II od Navarre|Karlo Zli]] zbog svog šurovanja s Englezima izaziva građanski rat među Normanima. U drugom razdoblju prisutnost Engleza je puno veća, budući da su regiju držali pod okupacijom više od tri desetljeća (1417.-1450). [[1420]]. godine, dogovorom iz Troyesa, engleski kralj je postao naslijednik Francuskog kraljevstva. Normandija je tada činila središnji dio engleske Francuske. Na kraju je francuski kralj [[Charles VII od Francuske|Karlo Pobjednik]] osvojio bogatu pokrajinu i oprostio kolaboraciju s neprijateljem. === Poslije rata === [[Datoteka:Normandy folk dance Les Gars de Senneville.jpg|mini|200px|Normandijski narodni ples]] Poslije Stogodišnjeg rata, Normandija se brzo oporavila, te je slijedio veliki napredak u prvoj polovini 16. vijeka: na selima su se podizala velika imanja, a ovaj napredak je promijenio i izgled gradova, koji su preuzeli renesansni izgled. Poslije [[1550]]. vjerski ratovi su uzdrmali napredak. Blizina Engleske, s kojom je [[Francuska]] ćesto bila u ratu između [[1689]]. i [[1815]], učinila je Normandiju mjestom čestih sukoba. [[Kolonizacija|Kolonisti]] iz Normandije (pogotovo iz Donje Normandije) su bili vrlo istaknuti u [[Nova Francuska|Novoj Francuskoj]] ([[Quebec|Québec]]). Upravno gledajući, kontinentalni dio Normandije je ostao kneževina u sklopu Francuskog kraljevstva sve do [[1466]]. Područje je bilo podjeljeno na imanja (''bailliages''), koja su bila podjeljena na područja kojima su upravljali [[vikont]]i. Ovaj feudalni sistem je ukinut tek [[1744]]. Kasnije je novi sistem oporezivanja podijelio Normandiju na dva, pa kasnije na tri područja: ona [[Rouen]]a i [[Caen]]a (1542.) i [[Alençon]]a [[1636]]. Ostrvski dio je ostao podijeljen na imanja [[Jersey (otok)|Jersey]] i [[Guernesey]]. === Novija historija === [[Datoteka:CimetièreUS allées.JPG|mini|200px|desno|Američko groblje u [[Colleville-sur-Mer]]u, [[Calvados]]]] Prije [[Francuska revolucija|Francuske revolucije]], provincija Normandija je činila također, kao i brojne druge bivše provincije, vojno guvernerstvo, iznimku je činio [[Havre]]. Ova francuska provincija je [[1790]]. podijeljena na pet [[departmani Francuske|departmana]]: Calvados, Manche, Orne, Eure i Seine-Inférieure, koja je kasnije postala Seine-Maritime. [[1956]]. godine, prva tri departmana su okupljeni u [[Donja Normandija|Donju Normandiju]], a zadnja dva u [[Gornja Normandija|Gornju Normandiju]]. Od tad, ujedinjenje Normandije je česta tema regionalne politike. Od 18. vijeka industrijalizacija i modernizacija poljoprivrede promijenili su privredu regije. === Drugi svjetski rat === {{Glavni|Bitka za Normandiju}} {{UNESCO-svjetska baština |ime mjesta = Normandijske plaže iz Drugog svjetskog rata |image = PointeDuHoc.png |godina = 2026. |vrst baštine = kulturno dobro |mjerilo = vi |ugroženost = ne |poveznica = https://whc.unesco.org/en/list/1581 |država = {{flag|Francuska}} }} ==== Svjetska baština ==== Normandijske plaže iz [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] uvrštene su na listu [[UNESCO]]-ove [[Svjetska baština|svjetske baštine]].<ref name="Aalto">{{Cite web |url= https://whc.unesco.org/en/list/1581 |title= Normandijske plaže iz Drugog svjetskog rata |work= UNESCO: Svjetska baština - whc.unesco.org |access-date= 29. juli 2026.}}{{en}}</ref> Odluka je donešena na 48-om zasjedanju Komiteta za svjetsku baštinu od 19-29 jula 2026. god. u [[Busan]]u, [[Južna Koreja]]<ref name="zasjedanje">{{Cite web |url= https://whc.unesco.org/en/newproperties/ |title= Spomenici upisani na listu svjetske baštine 2026. god. |work= UNESCO: Svjetska baština, /www.unesco.org |access-date= 27. juli 2026}}{{en}}</ref><ref name="Finska">{{Cite web |url= https://whc.unesco.org/en/statesparties/fr |title= Francuska, spomenici upisani na listu svjetske baštine |work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 27. juli 2026.}}{{en}}</ref> Plaže su smještene duž otprilike 80 km. normandijske obale, poznate pod savremenim imenima: Utah, Omaha, Gold, Juno i Sword, kao i Pointe du Hoc. Ta su mjesta direktno povezana s [[Saveznici|savezničkim]] iskrcavanjem 6. juna 1944., početnom fazom [[Bitka za Normandiju|Operacije Overlord]], koja je označila početak oslobođenja Zapadne Europe od [[Nacizam|nacističke]] okupacije tokom Drugog svjetskog rata. Danas su na njima značajni ostaci njemačkog Atlantskog zida, uključujući kazamate, topničke baterije, položaje za upravljanje vatrom i gnijezda otpora, uz tragove bojišta, originalne ratne opreme i značajne spomen-krajolike poput Američkog groblja u Colleville-sur-Meru. Zajedno, ti elementi čine izniman kulturni krajolik oblikovan događajima iz 1944. i njihovim trajnim sjećanjem. Normandija je teško razorena za vrijeme [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] i [[bitka za Normandiju|iskrcavanja]]. Brojni gradovi su uništeni u savezničkim bombardiranjima. == Geografija == === Kontinentalna Normandija === [[Datoteka:Cartenormandie2.PNG|mini|desno|200px|Karta stare provincije Normandije]] Normandija nije geografska jedinica, nego se sastoji od dva velika, vrlo različita, prirodna područja na sjeveru Francuske: [[Pariški bazen|pariškog bazena]] i [[Armorikanski masiv|armorikanskog masiva]]. Ova podjela ne odgovara podjeli na dvije normandijske regije. Geološka raznolikost se očituje na raznolikosti pejzaža, dok je klima umjerena i vlažna. U području postoji mnoštvo manjih različitih geografskih regija. Geografski i geološki položaj je jako utjecao i na gradnju tradicionalnih normandijskih nastambi koje su građene od dostupnih materijala na određenom području. Građevine od [[hrast]]a s slamnatim krovovima se mogu naći u regijama [[Pays de Caux]] i [[Pays d'Auge]], ciglene kuće se mogu naći na istoku područja, kamene u Calvadosu i Orni, granitne na obali La Manchea itd. Obala je također raznolika: od visokih grebena u [[Pays de Caux]] ([[Côte d'Albâtre]]) sa šljunčanim plažama do velikih pješčanih plaža u [[Calvados]]u ([[Pays d'Auge]] i [[Bessin]], [[Côte Fleurie]], [[Côte de Nacre]]). === Anglo-normandijska ostrva === [[Datoteka:Almanach Nouvelle Chronique de Jersey 1891 carte localisation Îles de la Manche.jpg|mini|200px|desno|Karta Anglo-normandijskih ostrva iz almanaha ''Nouvelle Chronique de Jersey'', 1891. godine]] [[Kanalska ostrva|Anglo-normandijske]] ili Kanalska ostrva naseljavali su [[Briti]] sve do [[Vikinzi|vikinške]] invazije. Od [[933]]. godine, ova ostrva su dio Normandijskog vojvodstva. Ponovno osvajanje francuskih područja na kraju [[Stogodišnji rat|Stogodišnjeg rata]] je zaustavljeno u Cherbourgu, te nije produženo na dvadesetak kilometara udaljena ostrva koji su time ostali u Normandijskom vojvodstvu. Britanski monarh i danas, uz ostale, nosi titulu normandijskog vojvode, te su time ostrva izravno vezana s britanskom krunom. Ova autonomna područja britanske krune su podijeljena u dva [[bailliage]]a ([[engleski jezik|engleski]]: ''bailiwick'', [[latinski jezik|latinski]]: ''baillia'') [[Jersey (otok)|Jersey]] i [[Guernesey]] (engleski: ''Guernsey'') na kojima se još čuvaju normandijski običaji i zakoni. Naziv „anglo-normandijska ostrva” (francuski: ''îles Anglo-Normandes'') je relativno nov u francuskom jeziku, stari Normandijci su te ostrva nazivali ''[[Kanalska ostrva]]'' (normandijski: ''Îles d'la Manche'', francuski: ''Îles de la Manche''), a kao takav naziv se zadržao i u engleskom jeziku (''Channel Islands''). Ova ostrva službeno ne čine ni dio [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Ujedinjenog Kraljevstva]] niti [[Evropska unija|Evropske Unije]]. Arhipelag [[Minquiers]] i [[Écréhou]] spadaju pod jersejski bailliage, dok ostrva [[Aurigny]], [[Brecqhou]], [[Sercq]], [[Herm]], [[Brecqhou]], [[Burhou]], [[Casquets]], [[Ortac]], [[Jéthou]] i [[Lihou]] spadaju pod guernesejski bailliage. === Područja Normandije === [[Datoteka:Chaumière normande.jpg|mini|200px|desno|Chaumière dans le [[Lieuvin]]]] Glavne prirodne i historijske regije (normandijske zemlje) su: * [[Avranchin]] * [[Bessin]] * [[Jersey (otok)|Jersey]] * [[Guernesey]] * [[Bauptois]] * [[bocage virois]] * [[campagne d'Alençon]] * [[campagne d'Argentan]] * [[campagne de Caen]] * [[campagne de Falaise]] * [[campagne du Neubourg]] * [[campagne de Saint-André]] (ili d'Évreux) * [[Cotentin]] * [[Domfrontais]] ili Passais * [[Hiémois]] * [[Lieuvin]] * [[Mortainais]] * [[pays d'Auge]] * [[pays de Bray]] * [[pays de Caux]] * [[pays d'Houlme]] * [[pays d'Ouche]] * [[Roumois]] i [[Marais-Vernier]] * [[Suisse normande]] (Normandijska Švicarska) * [[Val de Saire]] * [[Vexin normand]] === Rijeke i parkovi prirode === Glavne rijeke u Normandiji su [[Seine]] i njezine pritoke [[Epte]], [[Andelle]], [[Eure]] i [[Risle]]. Također postoji i određeni broj rijeka koje se ulijevaju u more: [[Bresle]], [[Touques]], [[Dives]], [[Orne]], [[Vire]], [[Sée]], [[Sélune]] i [[Couesnon]]. [[Veules]] je najmanja takva rijeka u Francuskoj, koja se u more ulijeva u [[Veules-les-Roses]]u, između [[Dieppe]] i [[Saint-Valery-en-Caux]], u departmanu [[Seine-Maritime]]. Regionalni parkovi prirode : * Parc naturel régional des Marais du Cotentin et du Bessin * Parc naturel régional des Boucles de la Seine normande * Parc naturel régional Normandie-Maine * Parc naturel régional du Perche == Stanovništvo == U Normandiji živi oko 3,15 miliona stanovnika, dok je gustoća stanovništva oko 110 stanovnika po kvadratnom kilometru, što je blizu francuskom nacionalnom prosjeku. Na normandijskim ostrvima živi oko 150.000 stanovnika, a gustoća stanovništva je oko 780 st./km². Gradovi sa najvećim brojem stanovnika su (uključujući aglomerizaciju) : * [[Rouen]] (390.000 stan.), [[prefektura]] [[Francuske regije|regije]] [[Gornja Normandija]] * [[Le Havre]] (250.000 stan.) * [[Caen]] (200.000 hab.), prefektura regije [[Donja Normandija]] i historijski glavni grad * [[Cherbourg]] (90.000 stan.) * [[Évreux]] (51.198 stan.) * [[Dieppe (Seine-Maritime)|Dieppe]] (35.694 stan.) * [[Saint-Hélier]] (29.400 stan.), glavni grad [[bailliage]]a [[Jersey (otok)|Jersey]]. * [[Alençon]] (28.935 stan.) * [[Vernon (Eure)|Vernon]] (24.056 stan.) [[Datoteka:Bathing Time at Deauville-1865-Eugène Boudin.jpg|mini|desno|200px|''Baignade à Deauville'', [[Eugène Boudin]], [[1865]].]] * [[Lisieux]] (23.166 stan.) * [[Fécamp]] (21.027 stan.) * [[Saint-Lô]] (20.090 stan.) * [[Louviers]] (18.328 stan.) * [[Argentan]] (17.448 stan.) * [[Flers]] (16.947 stan.) * [[Saint-Pierre-Port]] (16.500 stan.), glavni grad bailliagea [[Guernesey]] * [[Vire]] (16.069 stan.). Ostali važniji gradovi: [[Datoteka:Honfleur le port.jpg|mini|200px|desno|Luka Honfleur]] * [[Honfleur]] (15.933 stan.) * [[Bayeux]] (14.961 stan.) * [[Granville]] (12.688 stan.) 1999. godine * [[Yvetot]] (10.770 stan.) * [[Coutances]] (9.546 stan.) * [[Avranches]] (9.226 stan.) * [[Pont-Audemer]] (8.981 stan.) * [[L'Aigle]] (8.972 stan.) * [[Falaise (Calvados)|Falaise]] (8.797 stan.) * [[Doudeville]] (2.526 stan.) [[Datoteka:Granville.jpg|mini|200px|desno|Pogled na Granville]] * [[Sées]] (4.969 stan.) * [[Deauville]] (4.520 stan.) * [[Domfront (Orne)|Domfront]] (4.262 stan.) * [[Villers-Bocage]] (2.920 stan.) * [[Mortain]] (2.452 stan.) * [[Saint-Sauveur-le-Vicomte]] (2.242 stan.) * [[Sainte-Mère-Église]] (1.585 stan.) * [[Arromanches]] (552 stan.) * [[Le Mont-Saint-Michel]] (50 stan.) == Privreda == Tradicionalna donjonormandijska privreda je više okrenuta poljoprivredi, dok je Gornja Normandija doživjela veći industrijski razvoj. Najveći poslodavci su automobilska poduzeća, koja zapošljavaju oko 25 000 zaposlenika u Donjoj Normandiji (PSA, Renault Trucks, Faurecia...), dok je najveći gornjonormandijski poslodavac [[Renault]] koji u toj regiji ima četiri tvornice ([[Sandouville]], [[Cléon]], [[Grand-Couronne]] i [[Dieppe]]). Normandijska privreda je zbog geografskog položaja snažno okrenuto pomorstvu ([[ribolov]], prijevoz robe i putnika itd.). Pod jedan od važnijih privrednih sektora spada i energetika, u Normandiji se nalaze tri [[nukulearna centrala|nukulearne elektrane]] (Paluel, Flamanville i Penly). U Normandiji se nalazi 60% francuskih polja [[lan]]a. U zadnje vrijeme značajna privredna aktivnost je [[turizam]]. == Promet == === Cestovni promet === [[Francuske državne ceste|Državne ceste]] (''route nationale'') koje prolaze kroz Normandiju: * Državna cesta br. 12 * Državna cesta br. 13 * Državna cesta br. 14 * Državna cesta br. 15 * Državna cesta br. 25 * Državna cesta br. 26 * Državna cesta br. 27 * Državna cesta br. 28 * Državna cesta br. 29 * Državna cesta br. 30 * Državna cesta br. 31 * Državna cesta br. 132 * Državna cesta br. 138 * Državna cesta br. 158 * Državna cesta br. 174 [[Autoput|Autoceste]] u Normandiji: * Autocesta A13, ili [[Normandijska autocesta]] od [[Caen]]a do [[Douains]]a * Autocesta A28 od [[Blangy-sur-Bresle]]a do [[Alençon]]a * Autocesta A29 od [[Beuzeville]]a do [[Aumale]] * A88 od Caena do [[Sées]]a * A84 od Caen do [[Saint-James]]a * Autocesta A131 od [[Bourneville]]a do [[Harfleur]]a * Autocesta A132 od [[Pont-l'Évêque]]a do [[Canapville]]a * Autocesta A139 od [[Oissel]]a do [[Saint-Étienne-du-Rouvray]]a * Autocesta A150 od [[Rouen]]a do [[Barentin]]a * Autocesta A151 od [[Saint-Jean-du-Cardonnay]]a do [[Varneville-Bretteville]]a * Autocesta A154 od [[Val-de-Reuil]]a do [[Acquigny]]a === Pomorski promet === [[Datoteka:PhareHagueCoucher.jpg|mini|200px|rigth|Svjetionik u [[La Hague]]u, [[Cotentin]]]] Normandija ima 600&nbsp;km obale duž [[La Manche]]a, čime se nalazi na najprometnijem moru na svijetu. Sistem pomorskih luka je treći najveći u Evropi, te prvi u Francuskoj, a sastoji se od pet luka: dvije velike međunarodne luke [[Le Havre]] i [[Rouen]], te [[Cherbourg]], [[Caen]] i [[Dieppe]]. Kroz ove luke prolazi polovina francuskog međunarodnog prometa, te 60% kontejnerskog prometa. Vezu sa [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Velikom Britanijom]] i [[Irska|Irskom]] osiguravaju luke Cherbourg (1,44 mil. putnika), Le Havre (1,15 mil. putnika), Caen (0,93 mil. putnika) i Dieppe (0,38 mil. putnika). Vezu sa Anglo-normandijskim ostrvima osiguravaju luke [[Granville]], [[Carteret]] i [[Diélette]], prema [[Jersey (otok)|Jerseyu]] ([[Gorey]] i [[Saint-Hélier]]), [[Guernesey]]u ([[Saint-Pierre-Port]]), [[Aurigny]]u i [[Sercq]]u. === Riječni promet === U Normandiji se odvija 10% ukupnog francuskog riječnog prometa. Godišnje se [[Seine]]om preveze 13 miliona tona robe između [[Le Havre]]a i pariške regije. === Zračni promet === U Normandiji se nalazi pet međunarodnih zračnih luka: * [[Zračna luka Caen - Carpiquet]], [[Carpiquet]] ([[Calvados|14]]) ; * [[Zračna luka Cherbourg - Maupertus]], [[Maupertus-sur-Mer]], ([[Manche (departman)|50]]) * [[Zračna luka Havre-Octeville|Zračna luka Havre]], [[Le Havre]], ([[Seine-Maritime|76]]) * [[Zračna luka Deauville - Saint-Gatien]], [[Saint-Gatien-des-Bois]] ([[Calvados|14]]) * [[Aéroport Rouen Vallée de Seine]], [[Boos (Seine-Maritime)|Boos]] ([[Seine-Maritime|76]]) == Kultura == * U [[Caen]]u se nalazi Caenska Akademija znanosti, umjetnosti i književnosti (''Académie de Caen'') * U [[Rouen]]u se nalazi Rouenska Akademija znanosti, umjetnosti i književnosti (''Académie de Rouen''), koja je vezana sa postimpresionističkim umjetničkim pokretom znan kao ''rouenska škola''. * U Caenu se nalazi muzički sastav [[Les Arts Florissants]] (''Cvjetajuće umjetnosti'') poznat po izvođenju muzičkih djela iz 17. i 18. vijeka. === Jezik === [[Datoteka:Coup d'oeil purin 1773.jpg|mini|150px|''Le Coup d’œil purin'', 1773.]] {{main|Normandijski jezik}} U Normandiji se koriste dva službena jezika: [[francuski jezik|francuski]] (u Francuskoj) i [[engleski jezik|engleski]] (na Kanalskim ostrvima). Svaki od ovih jezika u svakodnevnom govoru je pod uticajem regionalnih jezika. Glavni regionalni jezik u Normandiji je [[normandijski]], koji ima više lingvističkih oblika. Danas se normandijski najviše koristi u [[Cotentin]]u i [[Pays de Caux]]u, kao i na Kanalskim ostrvima u obliku [[Jèrriais|jerseyskog]] i [[gernzijski dijalekt|guerneseyskog]] jezika. Najpoznatiji stvaratelji na ovom jeziku su [[Alfred Rossel]], [[Louis Beuve]] (1869.-1949.) i [[Côtis-Capel]] (1915-1986). === Nauka === U [[Caen]]u se nalazi [[GANIL]], ubrzivač teških iona. Normandija je poznata i po izradi [[brod]]ova, te po izradi [[podmornica]] u [[Cherbourg]]u za vojsku. === Gastronomija === [[Datoteka:200506 - Mont Saint-Michel 21 - Restaurant.JPG|mini|120px|Normandijski restoran]] Normandijska gastronomija se temelji na četiri osnovne namirnice: [[jabuka|jabuke]], [[mlijeko]], [[meso]] i [[plodovi mora]]. Ovi proizvodi čine osnovu brojnih regionalnih specijaliteta. U Normandiji se, kao u velikoj jabučnoj regiji u kuhinji koriste jabuke, [[jabukovača]] i [[calvados]]. Calvados je jabučni [[vinjak]], a vrlo je popularan i [[pommeau]], [[aperativ]] od calvadosa i jabučnog soka koji je veliki izvozni proizvod. Normandijske i jerseyske [[krava|krave]] su poznate po kvaliteti mlijeka, od kojeg se rade kvalitetni mliječni proizvodi, mahsuz [[sir]]evi. Normandija je prvi proizvođač [[oštriga]], [[dagnja|dagnji]] i [[jakopska kapica|jakopskih kapica]] u Francuskoj. Ovo je također rodni kraj [[Guillaume Tirel|Guillaumea Tirela]] ili [[Taillevent]]a, koji je autor jedne od prvih kuharica: [[Le Viandier]]. Normandijska rupa (''trou normand'') je čašica calvadosa koja se pije između jela za poticanje apetita. === Arhitektura === [[Datoteka:Vernier3.jpg|mini|desno|200px|Normandijska koliba u [[Marais-Vernier]]u, Eure]] U Srednjem vijeku, u Normandiji se razvio poseban regionalni stil, koji se proširio i na ostala područja koja su osvojili [[Normani]]. Normandijska arhitektura se zasniva na građevinskim materijalima koji su dostupni u regiji: * kamen iz Caena, koji se izvozi u Englesku, pa i u SAD ; * [[slama]] za pokrivanje krovova ; * [[hrast]]ovina ; * glina za izradu cigli ; * [[kremen]] iz [[Pays de Caux]]a ; * kamen s [[Cotentin]]a, koji pokriva i Trg sloge u Parizu (''[[place de la Concorde]]'') ; * [[škriljac]] ; * [[granit]] iz [[Alençon]]a U Normandiji se nalazi mnoštvo dvoraca, te kuća ili malih dvaraca koje je sagradio [[Jacques François Blondel]] od kamena iz Caena. === Religija === [[Datoteka:StEtienne tour lanterne.jpg|mini|200px|desno|Unutrašnjost crkve sv. Stjepana]] Evangelizacija Normandije počinje u ranom Srednjem vijeku. U tom razdoblju osnovane su biskupije Rouen, Évreux, Lisieux, Sées, Bayeux, Coutances i Avranches. Crkvena pokrajina Rouena (sjedište nadbiskupa) odgovara granicama stare provincije. Uništavanje zbog normanskih provala prestaje krštenjem Roberta ([[Rollo]]na), prvog normandijskog vojvode koji se ponašao zaštitnički prema Crkvi. Normandijske vojvode, a poslije i francuski kraljevi poticali su razvoj monahizma u ovim prostorima, tako da u ovom području postoji veliki broj opatija: opatija [[Mont-Saint-Michel|Mont Saint-Michel]], [[Abbaye aux Hommes]] i [[Abbaye aux Dames]] u [[Caen]]u, opatija [[Jumièges]], opatija [[Saint-Wandrille]], opatija u [[Hambye]]u, opatija u [[Graville]]u, opatija u [[Fécamp]]u, [[opatija Saint-Georges-de-Boscherville]], opatija [[Saint-Évroult]], [[opatija Notre-Dame du Bec]], opatija u [[Montivilliers]]u, [[abbaye de Cerisy]], [[abbaye de Lonlay]], [[abbaye de Mortemer]], [[abbaye Saint-Martin de Troarn]], opatije [[Abbaye Saint-Amand de Rouen|Saint-Amand]] i [[Abbaye Saint-Ouen de Rouen|Saint-Ouen]] u Rouenu itd. [[Sveti Mihael]] je najštovaniji svetac u Normandiji. Od katoličkih svetaca iz Normandije,najvažnije je spomenuti [[Jean Eudes|Ivana Eudesa]] i [[Sveta Mala Terezija|Tereziju iz Lisieuxa]] koja je rođena u Alençonu i umrla u [[Lisieux]]u, što je postalo jedno od najvažnijih mjesta hodočašća u Francuskoj, poslije [[Lourdes]]a. Važno je spomenuti i učitelja crkve, te jednog od velikih filozofa i teologa Srednjeg vijeka [[Anselmo Canterburyjski|Anselma Kenterberijskog]] koji je povezan s Normandijom. Na Kanalskim ostrvima državna religija je [[anglikanstvo|anglikanizam]], ali je [[katoličanstvo]] i [[metodizam]] zastupljeno kod značajne manjine. ==== Poznate vjerske osobe ==== * [[Toma Becket]] (1117. - 1170.) * [[Sveti Aubert|sv. Aubert]], osnivač [[Mont-Saint-Michel|opatije Mont Saint-Michel]] * [[Sveti Ouen|Ouen]] * [[Sveti Filibert|Filibert]], osnivač [[opatija Jumièges|opatije Jumièges]] * [[Hélier]] * Méen * Marcoulf * [[adjutor|sv. Adjutor]] (1070. - 1131.) * [[Jovanka Orleanka|Ivana Orleanska]] * [[Jacques-Davy Duperron]] * [[Marie Madeleine de La Peltrie]] * [[Pierre-Daniel Huet]] * [[Samuel Bochart]] * [[Jacques Basnage de Beauval]] * [[Pierre Allix]] * [[Élie Benoît]] * [[Pierre Le Courayer]] * [[Jacques-Louis Le Noir]] * [[Thomas Hélye]] * [[Sveta Mala Terezija]] * [[Marie-Madeleine Postel]] == Poznati Normandijci == === Vladari === {{main|Vojvoda Normandije}} * [[Guillaume I od Normandije|Vilim I. Normandijski]] (Rouen, ~905. - 942.) vojvoda Normandije * [[Adela Normandijska]] (~910. - ~965.) vojvotkinja Akvitanije, gorfica Poitiersa * [[Rikard I. Normandijski]] (932. - 996.) vojvoda Normandije * [[Ema Normandijska]] kraljica Engleske, te kasnije kraljica Engleske i Danske * [[Havoise Normandijska]], (977. - 1034.) vojvotkinja Bretanje * [[Rikard II. Normandijski|Rikard Dobri]] (? - 1026.) vojvoda Normandije * [[Rikard III. Normandijski]] (1026. - 1027.) vojvoda Normandije * [[Elenora Normandijska]] (~1010. - ~1071.) grofica Flandrije * [[Robert I. Normandijski]] (1005. - 1035.) vojvoda Normandije * [[Tankred od Hautevillea]] ( ? - 1041.) predak [[popis monarha Sicilije|sicilijskih vladara]] * [[Rainulf I.|Rainulf Drengot]] (? - 1045.) princ [[Aversa|Averse]] * [[Vilim od Hautevillea|Vilim Željeznoruki]], (1005. - 1080.) grof [[Apulija|Apulije]] * [[Drogon od Hautevillea]], (1008. - 1051.) grof Apulije * [[Onfroi od Hautevillea]], (~1010. - 1081.) grof Apulije * [[Godefroi od Hautevillea]], grof Loritella * [[Robert Guiscard]], (~1015. - 1085.) grof Apulije i Kalabrije * [[Vilim I Engleski]] (~1027 - 1087) vojvoda Normandije, kralj Engleske * [[Odo od Bayeuxa|Odon od Contevillea]] (~1032. - 1087.) biskup Bayeuxa, grof Kenta * [[Roger I.|Ruđer od Hautevillea]] (~1034. - 22. juna 1101.) grof Sicilije i Kalabrije * [[Robert II. Normandijski]] (~1054.-1134.) vojvoda Normandije * [[William II od Engleske|Vilim II. Riđi]] (1056. - 1100.) vojvoda Normandije, kralj Engleske * [[Henry I od Engleske|Henrik Beauclerc]] (~1068. - 1135.) vojvoda Normandije, kralj Engleske * [[John od Engleske|Ivan Bez Zemlje]] (1166. - 1216.) regent, pa kralj Engleske, vojvoda Normandije i Akvitanije, grof Anjoua, Maine i Poitoua * [[Jean de Béthencourt]] (~1360. - 1422.) gospodar Kanara * [[Karlo od Lotaringije|Karlo od Guise]] ([[Alençon]], 1554. - 1611.) vojvoda Mayennea * [[Aimable Pélissier]] ([[Maromme]], 1794. - [[Alžir (grad)|Alžir]], 1864.) vrhovni general Alžira === Istraživači === * [[Jean de Béthencourt]] ([[pays de Caux]], ~1360. - 1422.) * [[Jean Ango]] ([[Dieppe (Seine-Maritime)|Dieppe]], 1480. - 1551.) * [[Binot Paulmier de Gonneville]], 15. vijek, [[Honfleur]] - ?, ?) * [[Jean Denis]] ([[Honfleur]], 15. vijek) * [[Jean Ribault]] ([[Dieppe (Seine-Maritime)|Dieppe]], 1520. - Fort Caroline, 1565.) * [[Augustin de Beaulieu]] ([[Rouen]], 1589. - [[Toulon]], 1637.) * [[Jean Nicolet]] ([[Cherbourg]], 1598. - [[Sillery]], 1642.) * [[Pierre Berthelot]] ([[Honfleur]], 1600. - [[Sumatra]], 1638.) * [[René Robert Cavelier de La Salle]] ([[Rouen]], 1643. - [[Louisiane]], 1687.) * [[Philip Carteret|Philippe de Carteret]] ([[La Trinité]], [[Jersey (otok)|Jersey]], 1733. - [[Southampton]], 1796.) * [[Jean-Pierre Blanchard]] ([[Les Andelys]], 1753. - Pariz, 1809.) * [[Charles Gabriel d'Escures]] ([[Alençon]], ~1760. - [[Vanikoro]], 1788.) * [[Jules Dumont d'Urville]] ([[Condé-sur-Noireau]], 1790. - [[Meudon]], 1842.) * [[Jules de Blosseville]] ([[Rouen]], 1802. - ?) === Vojne ličnosti === [[Datoteka:Tourville-musee-marine.jpg|mini|150px|Viceadmiral de Tourville]] * [[Jacques de Matignon]] (Lonrai, 1525. - Lesparre, 1597.) * [[Gabriel Ier de Montgomery|Gabriel de Montgomery]] ([[Lorges]], 1526. ili 1530. - [[Pariz]], 1574.) * [[Charles de Guise, vojvoda od Mayenne]], ([[Alençon]], 1554. - [[Soissons]], 1611.) * [[Anne Hilarion de Costentin de Tourville]] (Tourville-sur-Sienne, 1642. - [[Pariz]], 1701.) * [[Charles de Saint-Évremond|Saint-Évremond]] ( 1614., à St-Denis-le-Gast kod [[Coutances]]a - [[London]], 1703.) * [[Jean Ernouf]] ([[Alençon]], 1753. - 1827.) * [[Jacques Fromentin]] ([[Alençon]], 1754. - 1830.) * [[René Nicolas Desgenettes]] ([[Alençon]], 1762. - [[Pariz]], 1837.) * [[Louis de Frotté]], dit « Blondel » ([[Alençon]], 1766. - [[Verneuil]], 1800.) * [[Jean Pierre François Bonet]] ([[Alençon]], 1768. - 1857.) * [[Aimable Pelissier]] ([[Maromme]], 1794. - [[Algžir (grad)|Alžir]], 1864.) * [[Marie Pierre Kœnig|Pierre Kœnig]] ([[Caen]], 1898. - [[Neuilly-sur-Seine]], 1970.) === Političari === * [[Nicole Ameline]] ([[Saint-Vaast-en-Auge]]), 1952. * [[Jacques-Charles Bailleul]] ([[Bretteville-du-Grand-Caux]]), 1762. - 1843. * [[Denis Baupin]] ([[Cherbourg]]), 1962. * [[Pierre Bérégovoy]] ([[Déville-lès-Rouen]]), 1925. - 1993. * [[Charlotte Corday]] ([[Saint-Saturnin-des-Ligneries]]), 1768. - 1793. * [[René Coty]] ([[Le Havre]], 1882. - [[Le Havre]]), 1962. * [[Charles Éléonor du Friche de Valazé]] ([[Alençon]]), 1751. - 1793. * [[Jean Ernouf]] ([[Alençon]], 1753. - [[Pariz]]), 1827. * [[Nicole Fontaine]] ([[Grainville-Ymauville]]), 1942. * [[Jean-Marie Girault]] ([[Pont-l'Évêque (Calvados)|Pont-l'Évêque]]), [[1926]]. * [[Jacques-René Hébert]] ([[Alençon]]), 1757. - 1794. * [[François Hollande]] ([[Rouen]]), 1954. * [[Gérard Larcher]] ([[Flers]]), 1949. * [[Brigitte Le Brethon]] ([[Campeaux (Calvados)|Campeaux]]), 1951. * [[Charles-François Lebrun]] (La Bouchelière, 1739. - Saint-Mesne, 1824.) * [[Jean Lecanuet]] ([[Rouen]]), 1920. - 1993. * [[Georges Marchais]] ([[La Hoguette]], 1920. – [[Pariz]] 1997.) * [[Guy Mollet]] ([[Flers]]), 1905. - 1975. * [[Eugène Poubelle]] ([[Caen]]), 1831. - Pariz, 1907.) * [[René Schmitt]] ([[Cormeilles (Eure)|Cormeilles]]), 1903. - [[Équeurdreville-Hainneville]], 1968.) === Sportisti === * [[Jacques Anquetil]] ([[Mont-Saint-Aignan]]), 1934. - 1987. * [[Christophe Auguin]] ([[Granville]]), 1959. * [[Jean-Claude Bagot]] ([[Saint-Hilaire-du-Harcouët]]), 1958. * [[Vincent Barteau]] ([[Caen]]), 1962. * [[Alain Blondel]] ([[Petit-Quevilly]]), 1962. * [[Fabien Canu]] ([[Saint-Valéry-en-Caux]]), 1960. * [[Stéphane Caron]] ([[Rouen]]), 1966. * [[Jonathan Cochet]] ([[Alençon]]), 1977. * [[Raymond Delisle]] ([[Ancteville]]), 1943. * [[Vikash Dhorasoo]] ([[Harfleur]]), 1973. * [[David Douillet]] ([[Rouen]]), 1969. * [[Franck Dumas]] ([[Bayeux]]), 1968. * [[Damien Eloi]] ([[Vire]]), 1969. * [[Michel Ferté]] ([[Falaise]]), * [[Thierry Gouvenou]] ([[Vire]]), 1968. * [[Jean-Pierre Jaussaud]] ([[Caen]]), 1937. * [[Matthieu Lagrive]] ([[Lisieux]]), 1979. * [[Roger Lemerre]] ([[Bricquebec]]), 1941. * [[Lionel Lemonchois]] ([[Bayeux]]), 1960. * [[Émilie Loit]] ([[Cherbourg]]), 1979. * [[Halvard Mabire]] ([[Cherbourg]]), * [[Thierry Marie]] ([[Bénouville]]), 1963. * [[Raymond Martin]] ([[Saint-Pierre-du-Regard]]), 1949. * [[Éric Navet]] ([[Bayeux]]), 1959. * [[Emmanuel Petit]] ([[Dieppe (Seine-Maritime)|Dieppe]]), 1970. * [[Jacky Simon]] ([[Omonville]]), 1941. * [[Gérard Saint]] ([[Argentan]]), 1935. - 1960. * [[Jean-Luc Thérier]] ([[Hodeng-au-Bosc]]), 1945. * [[Benoît Tréluyer]] ([[Alençon]]), 1976. * [[David Trezeguet|David Trézéguet]] ([[Rouen]]), 1977. * [[Paul Vatine]] ([[Le Havre]]), 1957. - 1999. * [[Jacky Vimond]] ([[Saint-Lô]]), 1961. * [[Jean Nicolas]] ([[Rouen]]); 1933. * [[Gontrand Desmond]] ([[Rouen]]); 1959. == Reference == {{reference}} == Bibliografija == * Dominique Auzias, ''Normandie'', Nouvelles Éditions Université, 2005. {{ISBN|2-7469-1263-5}} * Michel de Boüard, ''Histoire de la Normandie'', Privat, Toulouse, 2001. {{ISBN|2-7089-1707-2}} * Serge Gleizes, Christian Sarramon (Photographies), Préface de [[Philippe Delerm]], ''L’art de vivre en Normandie'', Pariz, Flammarion, 2004., {{ISBN|2-08-201254-9}} * Roger-Jean Lebarbenchon, ''Les Falaises de la Hague'', Caen, Centre d’études normandes, 1991. {{ISBN|295058809}} * Charles Brisson, René Herval, A Lepilleur ''Légendes & récits de Normandie'', Louviers, Ancre de Marine, 2004., 120 p. {{ISBN|2-84141-188-5}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Normandy}} * [http://www.drakkaronline.com/ Drakkaronline] : normandijski ekonomski portal * [http://www.normannia.info/ Normannia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100503202204/http://www.normannia.info/ |date=2010-05-03 }} : Normandijska digitalna knjižnica * [http://www.normandie.fr Normandie.fr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071101045441/http://www.normandie.fr/ |date=2007-11-01 }} : Informacije o Normandiji * Stranica o dvorcima u [http://www.casteland.com/pfr/chateau/bnormand/index.htm Donjoj] i [http://www.casteland.com/pfr/chateau/hnormand/index.htm Gornjoj] Normandiji {{Historijske provincije Francuske}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Normandija| ]] [[Kategorija:Historijske provincije Francuske]] [[Kategorija:Svjetska baština u Francuskoj]] tdaa44hwb2t6vfflpw9mnc8y0nkuyhb 0 154686 42661736 1079913 2026-07-31T01:57:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na kolonu Jugoslavenske narodne armije u Sarajevu]] 42661736 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na kolonu Jugoslavenske narodne armije u Sarajevu]] iobek36a8f4oqprlq1q0in0qk519ijg 0 154687 42661995 1079914 2026-07-31T02:40:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na kolonu Jugoslavenske narodne armije u Sarajevu]] 42661995 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na kolonu Jugoslavenske narodne armije u Sarajevu]] iobek36a8f4oqprlq1q0in0qk519ijg 0 154693 42661863 1079915 2026-07-31T02:18:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na kolonu Jugoslavenske narodne armije u Sarajevu]] 42661863 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na kolonu Jugoslavenske narodne armije u Sarajevu]] iobek36a8f4oqprlq1q0in0qk519ijg 0 154843 42661774 1079916 2026-07-31T02:03:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na kolonu Jugoslavenske narodne armije u Sarajevu]] 42661774 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na kolonu Jugoslavenske narodne armije u Sarajevu]] iobek36a8f4oqprlq1q0in0qk519ijg 0 154873 42661864 1079789 2026-07-31T02:18:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na kolonu Jugoslavenske narodne armije u Sarajevu]] 42661864 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na kolonu Jugoslavenske narodne armije u Sarajevu]] iobek36a8f4oqprlq1q0in0qk519ijg 0 154943 42661735 1080441 2026-07-31T01:57:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na kolonu Jugoslavenske narodne armije u Sarajevu]] 42661735 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na kolonu Jugoslavenske narodne armije u Sarajevu]] iobek36a8f4oqprlq1q0in0qk519ijg 0 156371 42661759 41578152 2026-07-31T02:01:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 2012.]] 42661759 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 2012.]] 2yf0c27vldaa8qiv8oio2f38sm4w2ix 0 156519 42662141 41578254 2026-07-31T03:04:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 2012.]] 42662141 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 2012.]] 2yf0c27vldaa8qiv8oio2f38sm4w2ix 0 157956 42661618 41807798 2026-07-30T16:36:46Z Edgar Allan Poe 29250 +[[Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha]]; +[[Kategorija:Fudbaleri Leicester Cityja]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42661618 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Sean St Ledger | slika = Sean St Ledger 20120605.jpg | punoime = Sean Patrick St Ledger-Hall | nadimak = | datumrođenja = [[28. prosinca]] [[1984.]] | rodnigrad = {{flagicon|ENG}} [[Birmingham]] | rodnadržava = [[Engleska]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = | državljanstvo = {{flagicon|IRS}} [[irska|irsko]]<br />{{flagicon|UK}} [[UK|britansko]] | visina = 1.83m | pozicija = branič | trenutniklub = {{flagicon|ENG}} [[Leicester City FC|Leicester City]] | brojnadresu = 12 | datumimjestodebija = | omladinskegodine = 2001 - 2002 | omladinskipogoni = {{flagicon|ENG}} [[Peterborough United FC|Peterborough United]] | godine1 = 2002 - 2006 | klubovi1 = {{flagicon|ENG}} [[Peterborough United FC|Peterborough]] | nastupi(golovi)1 = 79 (1) | godine2 = 2006 - 2011 | klubovi2 = {{flagicon|ENG}} [[Preston North End FC|Preston North End]] | nastupi(golovi)2 = 185 (10) | godine3 = 2009 | klubovi3 = → {{flagicon|ENG}} [[Middlesbrough FC|Middlesbrough]] | nastupi(golovi)3 = 15 (2) | godine4 = 2011 - | klubovi4 = {{flagicon|ENG}} [[Leicester City FC|Leicester City]] | nastupi(golovi)4 = 26 (0) | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2009 - | nacionalneekipe1 = {{flagicon|IRS}} [[Irska nogometna reprezentacija|Irska]] | nacionalninastupi(golovi)1 = 28 (3) | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 11.6.2012 }} '''Sean Patrick St Ledger-Hall''' ([[Birmingham]], [[28. prosinca]] [[1984.]]) je [[irska|irski]] nogometaš i reprezentativac [[engleska|engleskog]] porijekla koji trenutno igra za [[Leicester City FC|Leicester City]]. St Ledger je bio član irske reprezentacije koja je izgubila kontroverznu utakmicu od [[Francuska|Francuske]] tijekom kvalifikacija za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2010|Mundijal 2010.]] te sudionik i strijelac za Irsku na [[UEFA Euro 2012|Euru 2012]]. Karijeru je započeo u klubu [[Peterborough United FC|Peterborough United]] da bi ju nastavio u [[Preston North End FC|Preston North Endu]]. Imao je kratku posudbu u [[Middlesbrough FC|Middlesbroughu]] prije nego je prešao u [[Leicester City FC|Leicester City]]. {{Sastav Irska 2012 EP}} {{DEFAULTSORT:St Ledger, Sean}} {{Životni vijek|1984|}} {{Commonscat}} [[Kategorija:Irski fudbaleri]] [[Kategorija:Engleski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha]] [[Kategorija:Fudbaleri Leicester Cityja]] 8zf1yxl7krcn4d7meajbojdqp4ayj15 0 158399 42661663 42661559 2026-07-31T01:10:36Z Vipz 151311 uklonjene 2 izmjene od [[Special:Diff/42656830|42656830]] do [[Special:Diff/42661559|42661559]] vandalizam. 42661663 wikitext text/x-wiki {{Infokutija TV emisija | ime = Grand Show treba biti unisten | slika = | ime_2 = | žanr = [[folk]] <br /> [[pop-folk]] <br /> [[turbo-folk]] | format = [[talent šou]] <br /> [[Rijaliti TV|rijaliti šou]] | smislio = [[Aleksandar Milinkovic Rudolf]] | razvio = | napisao = | uredio = | režiser = | tv_kuća = [[RTV Pink]] | voditelj = [[Milan Mitrović]] <br /> [[Ana Sević]] | žiri = stručni žiri <br /> novinarski žiri | gl_kompozitor = | uvodna_muzika = | završna_muzika = | država = [[Srbija]] | jezik = [[srpski jezik]] | sezone = osam (8) sezona | emisije = | trajanje emisije = | prva_emisija = | posljednja_emisija = | prethodna = | sljedeća = | službena_stranica = }} '''Zvezde Granda''' je muzičko talent šou takmičenje u organizaciji muzičke kuće Grand produkcije. Na ovoj muzičkoj manifestaciji biraju se novi pevači Grand scene. Prvo takmičenje održano je [[2004]]. godine. == Koncepcija == Samo takmičenje veoma podseća na koncepciju američkog [[Idol (TV serijal)|Idola]], muzičkog TV takmičenja. [[Aleksandar Popović|Saša Popović]], uz pomoć estradnih umetnika, na mnogobrojnim [[audicija]]ma širom zemlje izdvaja talente – potencijalne finaliste. Svaki član žirija ocenjuje takmičare sa ocenom od 1 do 5. Takmičari sa najviše poena ulaze u sledeći krug glasanja dok se ne dobije određeni broj takmičara (od 12 do 16). Najbolji učestvuju u televizijskom takmičenju u kojem se uvažavaju samo [[teleglas]]ovi publike. Nekoliko finalista (od 6 do 12 zavisno od sezone) učestvuju u superfinalu na kojem se samo glasovima publike proglašava pobednik. Prvoplasirani dobija besplatno snimanje i izdavanje CD-a, besplatan marketing i promocije po zemlji i inostranstvu. Ostali učesnici kao utešnu nagradu dobijaju besplatno snimanje i izdavanje koktel CD-a, na kojoj svako ima jednu ili dve pesme. == Sezone (2004 - danas) == Izbor Zvezde Granda održava se od [[2004]]. godine. Od samog početka glavni urednik i organizator ovog muzičkog takmičenja je [[Aleksandar Popović|Saša Popović]], direktor i suvlasnik [[Grand produkcija|Grand produkcije]]. Do sada su se Zvezde Granda birale [[2004]], [[2005]], [[2007]], [[2008]]. i [[2010]], [[2011]], [[2012]], [[2013]], [[2014]], [[2015]], 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 i 2026. godine. ==== 1. sezona ==== Prva sezona Zvezde Granda se održavala tokom [[2004]]. godine. Finale je održano na [[Tašmajdan]]u. Svi finalisti su snimili koktel CD sa jednom ili dve pesme, a nakon toga i album. Finalisti prve sezone su bili: {| class="wikitable" |- ! Takmičari !! Iz !! Osvojeno mesto |- | style="background:gold;"|[[Branislav Mojićević]] ||style="background:gold;"| [[Čačak]] || style="background:gold;"|'''Pobednik''' |- | [[Stevan Anđelković]] || [[Leskovac]] || Drugo mesto |- | [[Tanja Savić]] || [[Smederevo]] || Treće mesto |- | [[Darko Filipović]] || [[Leskovac]] || Četvrto mesto |- | [[Nemanja Nikolić (singer)|Nemanja Nikolić]] || [[Doljevac]] || Peto mesto |- | [[Slavica Ćukteraš]] || [[Šabac]] || Šesto mesto |} Pobednik prve sezone je bio [[Branislav Mojićević]]. Članovima prve sezone ugovor sa Grand produkcijom (osim Tanje Savić) istekao je u januaru 2013. godine. ==== 2. sezona ==== Druga sezona Zvezde Granda se održavala tokom [[2005]]. godine. Svi finalisti su snimili koktel CD. Postojale su kritike da je ovaj izbor bio lošiji od predhodnog što se tiče organizacije, popularnosti takmičara, ali i kvaliteta istih. {| class="wikitable" |- ! Takičari !! Iz !! Osvojeno mesto |- | style="background:gold;"|[[Milica Todorović]] ||style="background:gold;"| [[Kruševac]] || style="background:gold;"|'''Pobednica''' |- | Aca Ranđelović || [[Leskovac]] || Drugo mesto |- | Jadranka Barjaktarović || [[Berane]] || Treće mesto |- | Saša Jovanović || || Četvrto mesto |- | Jovana Pajić || [[Beograd]] || Peto mesto |- | Nenad Jovanović || || Šesto mesto |} Pobednica druge sezone je bila [[Milica Todorović]], ali je u trenutku pobede bila maloletna (15. godina) pa je album snimila tek nekoliko godina kasnije. Do tada je snimila nekoliko singla. ==== 3. sezona ==== Treća sezona Zvezde granda se održavala tokom 2006. i [[2007]]. godine. Finale je održano 15. septembra. 2007. Finalisti treće sezone su bili: {| class="wikitable" |- ! Takmičari !! Iz !! Osvojeno mesto |- | style="background:gold;"|[[Dušan Svilar]] ||style="background:gold;"| [[Subotica]] || style="background:gold;"|'''Pobednik''' |- | [[Radmila Manojlović]] || [[Požarevac]] || Drugo mesto |- | [[Milan Dinčić|Milan Dinčić Dinča]] || [[Leskovac]] || Treće mesto |- | [[Milan Stanković]] || [[Obrenovac]] || Četvrto mesto |- | Nemanja Stevanović || [[Beograd]] || Peto mesto |- | Slobodan Batjarević Cobe ||[[Leskovac]] || Šesto mesto |- | [[Silvija Nedeljković]] ||[[Beograd]] || Sedmo mesto |} Pobednik treće sezone je bio [[Dušan Svilar]]. Voditelji ovog serijala su bili bivši ukućani Velikog Brata, [[Ena Popov]] i [[Marko Miljković]]. ==== 4. sezona ==== Četvrta sezona Zvezde Granda se održavala tokom [[2008]]. i [[2009]]. godine. Finale je održano 20. juna. 2009. Finalisti četvrte sezone su bili: {| class="wikitable" |- ! Takmičari !! Iz !! Osvojeno mesto |- | style="background:gold;"|[[Darko Lazić]] ||style="background:gold;"| [[Brestač]] || style="background:gold;"|'''Pobednik''' |- | [[Milan Topalović]] || [[Trudovo]] || Drugo mesto |- | [[Slobodan Vasić]] || [[Senta]] || Treće mesto |- | [[Svetlana Tanasić]] || [[Ljig]] ||Četvrto mesto |- | [[Jovan Stefanović]] ||[[Beograd]] || Peto mesto |- | [[Saša Kapor]] ||[[Beograd]] || Šesto mesto |- | [[Jelena Kostov]] ||[[Dimitrovgrad]] || Sedmo mesto |} Pobednik četvrte sezone je bio [[Darko Lazić]]. Voditelji ovog serijala su bili bivši učesnici, [[Silvija Nedeljković]] i [[Nemanja Stevanović]]. ==== 5. sezona ==== Peta sezona Zvezde Granda je počela u septembru [[2010]]. godine. Finale je održano [[18. jun]]a [[2011]]. godine. Finalisti pete sezone su bili: {| class="wikitable" |- ! Takmičari !! Iz !! Osvojeno mesto |- | style="background:gold;"|[[Stefan Petrušić]] ||style="background:gold;"| [[Smederevska Palanka]] || style="background:gold;"|'''Pobednik''' |- | [[Ivana Pavković]] || [[Bor]] || Drugo mesto |- | [[Milan Mitrović]] || [[Kula]] || Treće mesto |- | [[Mišel Gvozdenović]] || [[Čačak]] ||Četvrto mesto |- | [[Mirjana Mirković]] ||[[Valjevo]] || Peto mesto |- | [[Dragi Domić]] ||[[Šabac]] || Šesto mesto |- | [[Andrija Marković]] ||[[Požarevac]] || Sedmo mesto |- |[[Bojana Šarović]] ||Subotica || Osmo mesto |} Pobednik pete sezone je Stefan Petrušić. Voditelji ovog serijala su bili [[Vladimir Stanojević]] i [[Ljubinka Dobrosavljev]]. ==== 6. sezona ==== Zvezde Granda 2012 Posle devet meseci takmičenja, od više od 10.000 prijavljenih talenata mesto na tronu naći će se samo za jednog od njih. {| class="wikitable" |- ! Takmičari !! Iz !! Osvojeno mesto |- | style="background:gold;"|[[Darko Martinović]] ||style="background:gold;"| [[Cetinje]] || style="background:gold;"|'''Pobednik''' |- | [[Aleksa Radenković]] || [[Kosovska Mitrovica]] || Drugo mesto |- | [[Nikola Nešić]] || [[Niš]] || Treće mesto |- | [[Miroslav Mirče Radulović]] || [[Kruševac]] ||Četvrto mesto |- | [[Nadica Ademov]] ||[[Subotica]] || Peto mesto |- | [[Vanja Mijatović]] ||[[Kraljevo]] || Šesto mesto |- | [[Andreana Čekić]] ||[[Bosanska Dubica]] || Sedmo mesto |- |[[Milica Pavlović]] ||[[Leskovac]] || Osmo mesto |- |[[Nikolina Kovač]] ||[[Sarajevo]] || Deveto mesto |- |[[Slobodan Rakić]] ||[[Prilužje]] || Deseto mesto |} Voditelji ovog serijala će biti [[Milan Mitrović]] i [[Ana Sević]] ==== 7. sezona ==== Sedma sezona Zvezde Granda je počela u jesen [[2013|2012]]. godine. Finale je održano [[22. juna]] [[2013]]. godine. Finalisti sedme sezone su bili: {| class="wikitable" |- ! Takmičari !! Iz !! Osvojeno mesto |- | style="background:gold;"|[[Amar Jašarspahić]] ||style="background:gold;"| [[Kakanj]] || style="background:gold;"|'''Pobednik''' |- | [[Nemanja Anđelović]] || [[Trgovište]] || Drugo mesto |- | [[Slobodan Đurković]] || [[Brus]] || Treće mesto |- | [[Aleksandra Prijović]] || [[Beli Manastir]] ||Četvrto mesto |- | [[Miloš Brkić]] ||[[Novi Sad]] || Peto mesto |- | [[Stefan Lukić]] ||[[Kruševac]] || Šesto mesto |- | [[Slađana Mandić]] ||[[Sarajevo]] || Sedmo mesto |- |[[Katarina Grujić]] ||[[Beograd]] || Osmo mesto |- |[[Rada Sarić]] ||[[Pančevo]] || Deveto mesto |- |[[Milena Novaković]] ||[[Leskovac]] || Deseto mesto |} ==== 8. sezona ==== Osma sezona Zvezde Granda je počela [[2013]]. godine. Finale je održano [[28. juna]] [[2014]]. godine. Ove godine u žiriju su bili: [[Dragan Stojković Bosanac]], [[Snežana Đurišić]], [https://bs.wikipedia.org/wiki/Šaban_Šaulić Šaban Šaulić], [[Zorica Brunclik]] i [[Aca Lukas]] Ovo je prva sezona u kojoj je uveden princip stalnog žirija koji donosi odluke bez glasova publike do finalnih emisija. Takođe je prvi put uvedena "slepa audicija" u prvih par krugova gdje žiri ne vidi takmičara pošto je iza zavese ili video zida. Finalisti osme sezone su bili: {| class="wikitable" |- ! Takmičari !! Iz !! Osvojeno mesto |- | style="background:gold;"|[[Mirza Selimović]] ||style="background:gold;"| [[Srebrenik]] || style="background:gold;"|'''Pobednik''' |- | [[Miloš Vujanović]] || [[Gornji Milanovac]] || Drugo mesto |- | [[Ajša Kapetanović]] || [[Sarajevo]] || Treće mesto |- | [[Marko Gačić]] || [[Beograd]] ||Četvrto mesto |- | [[Mustafa Omerika]] ||[[Mostar]] || Peto mesto |- | [[Predrag Bošnjak]] ||[[Subotica]] || Šesto mesto |- | [[Ljubomir Perućica]] ||[[Požarevac]] || Sedmo mesto |- |[[Bakir Turković]] ||[[Prijepolje]] || Osmo mesto |- |[[Tijana Milentijević]] ||[[Kragujevac]] || Deveto mesto |- |[[Jasmin Hasić]] ||[[Srebrenik]] || Deseto mesto |- |[[Miroslav Maksimović]] ||[[Bijeljina]] || Jedanaesto mesto |- |[[Peđa Vujić]] ||[[Boljevac]] || Dvanaesto mesto |} Voditelji ovog serijala su bili [[Voja Nedeljković]] i [[Sanja Kužet]] Tijana Milentijević, Jasmin Hasić, Miroslav Maksimović i Peđa Vujić nisu učestvovali u superfinalu pošto su ispali u poslednje dve emisije prije. Grand produkcija im je ipak ostavila ugovor i sada su dio Granda. ==== 9. sezona ==== Deveta sezona Zvezde Granda je počela [[20. septembra]] [[2014]]. godine. Ove godine u žiriju su: [[Ana Bekuta]], [[Dragan Stojković Bosanac]], [[Snežana Đurišić]], [https://bs.wikipedia.org/wiki/Šaban_Šaulić Šaban Šaulić], [[Zorica Brunclik]] i [[Aca Lukas]]. Finale je održano 12.07.2015. prvi put u Skoplju. Cela 9. sezona je, nakon raskida ugovora sa TV Pink, prvi put emitovana na Prvoj srpskoj televiziji, Radio Televiziji Republike Srpske, Federalne Televizije (Bosna i Hercegovina) i Kanal 5 (Makedonija). Finalisti 9. sezone su bili: {| class="wikitable" |- ! Takmičari !! Iz !! Osvojeno mjesto |- | style="background:gold;"|[[:bs:Haris Berković|Haris Berković]] ||style="background:gold;"| [[Gradačac]] || style="background:gold;"|'''Pobednik''' |- | [[Semir Jahić]] || [[Srebrenik]] || Drugo mesto |- | [[Filip Božinovski]] || [[Skoplje]] || Treće mesto |- | [[Alen Hasanović]] || [[Prilep]] ||Četvrto mesto |- | [[Harun Mehmedagić]] ||[[Breza]] || Peto mesto |- | [[Biljana Sulimanović]] ||[[Beograd]] || Šesto mesto |- | [[Sead Hodžić]] ||[[Sarajevo]] || Sedmo mesto |- |[[Biljana Marković]] ||[[Beograd]] || Osmo mesto |- |[[Belma Karšić]] ||[[Sarajevo]] || Deveto mesto |- |[[Tamara Dragić]] ||[[Beograd]] || Deseto mesto |- |[[Marina Stankić]] ||[[Beograd]] || Jedanasto mesto |- |[[Naida Bešlagić]] ||[[Visoko]] || Dvanaesto mesto |} ==== 10. sezona ==== Deseta sezona je počela 26. septembra 2015. godine, a članovi žirija su bili: [[Ana Bekuta]], [[Dragan Stojković Bosanac]], [[Marija Šerifović]], [https://bs.wikipedia.org/wiki/Šaban_Šaulić Šaban Šaulić], [[Jelena Karleuša]] i gost. Od drugog kruga, stalnoj postavi žirija se priključila i [[Viki Miljković]], a u polufinalu i [[Aca Lukas]]. Finale je održano 15. jula 2016, godine u sarajevskoj Zetri. {| class="wikitable" |- ! Takmičari !! Iz !! Osvojeno mjesto |- | style="background:gold;"|[[Ibro Bublin]] ||style="background:gold;"| [[Sarajevo]] || style="background:gold;"|'''Pobednik''' |- | [[Fatmir Sulejmani]] || [[Brčko]] || Drugo mesto |- | [[Ermin Redžić|Ermin Redžić Bubi]] || [[Bosanska Krupa]] || Treće mesto |- | [[Nikola Ajdinović]] || [[Kuršumlija]] || Četvrto mesto |- | [[Aleksandra Mladenović]] || [[Žitorađa]] || Peto mesto |- | [[Uroš Živković]] || [[Beograd]] || Šesto mesto |- | [[Dejana Erić]] || [[Beograd]] || Sedmo mesto |- | [[Marina Stefanović]] || [[Vogošća|Beograd]] || Osmo mesto |- | [[Faruk Duran]] || [[Beograd|Vogošća]] || Deveto mesto |- | [[Nenad Manojlović]] || [[Sremska Mitrovica]] || Deseto mesto |- | [[Zvezdana Stevanović]] || [[Stara Pazova]] || Jedanaesto mesto |- | [[Denis Ibrahimović]] || [[Niš]] || Dvanaesto mesto |- | [[Marijana Katić|Maryana Katić]] || [[Paris|Pariz]] || Trinaesto mesto |} Voditelji su ostali isti: [[Voja Nedeljković]] i [[Sanja Kužet]] ==== 11. sezona ==== Jedanaesta sezona je počela 24. septembra 2016. godine. Članovi žirija su bili: Ana Bekuta, Dragan Stojković Bosanac, Marija Šerifović, Jelena Karleuša, Aca Lukas i Viki Miljković i tajanstveni član koji se menjao svake emisije. Prvi put se biraju dva pobednika. Jedan od strane stručnog žirija, uključujući i sve tajanstvene članove i drugi od strane publike. Priliku da potpišu ugovor sa Grand produkcijom dobili su svi polufinalisti, a samo finalisti su se takmičili za glavnu nagradu. Polufinalisti su: Nemanja Toplica, Armin Jusufović, Ahmed Dadi Redžić, Nikola Grujić, Nina Đumić, Maja Đorđević, Elvedina Šehić, Dejan Nedić Tejovac i Nermina Mamanović. U finalu se takmičilo 13 kandidata. Glasovima žirija pobedu je odneo Aleksa Perović iz Kraljeva, sa osvojenih 418. poena. {| class="wikitable" |+ !Finalisti !Broj poena !Osvojeno mesto |- |Aleksa Perović !418 !1 |- |Armin Dedić !350 !2 |- |Riste Risteski !318 !3 |- |Adnan Nezirov !283 !4 |- |Sanja Vasiljević !263 !5 |- |Sandra Rešić !201 !6 |- |Kristina Nina Jovanović !154 !7 |- |Mirza Delić !108 !8 |- |Jovana Vasić !96 !9 |- |Damir Džakić !93 !10 |- |Marijana Čelar !85 !11 |- |Denis Kadrić !71 !12 |- |Dragica Zlatić !42 !13 |} Glasovima publike pobedu je odneo Riste Risteski iz Ohrida, Makedonija sa osvojenih 76226. glasova publike. {| class="wikitable" !Finalisti !Broj glasova !Osvojeno mesto |- |Riste Risteski !76226 !1 |- |Armin Dedić !66714 !2 |- |Adnan Nezirov !37941 !3 |- |Denis Kadrić !26421 !4 |- |Mirza Delić !15146 !5 |- |Aleksa Perović !14305 !6 |- |Damir Džakić !10506 !7 |- |Sandra Rešić !10062 !8 |- |Sanja Vasiljević !7324 !9 |- |Kristina Nina Jovanović !3839 !10 |- |Marijana Čelar !3428 !11 |- |Dragica Zlatić !3242 !12 |- |Jovana Vasić !3067 !13 |} Voditelji ove sezone bili su Voja Nedeljković i Sanja Ćulibrk. == Vanjske veze == * [http://www.zvezdegranda.info/ ZVEZDE GRANDA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208185617/http://www.zvezdegranda.info/ |date=2015-12-08 }} {{Zvezde Granda}} [[Kategorija:Zvezde Granda| ]] [[Kategorija:Grand produkcija]] r6docnygurlv9eocchr5xd3kg98p20f 0 164760 42662046 41402864 2026-07-31T02:49:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ustanak u Crnoj Gori (1941.)]] 42662046 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ustanak u Crnoj Gori (1941.)]] ltk1nle44xc9ck4159vrjl9b225u3dt 0 166109 42661983 42492750 2026-07-31T02:38:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Operacija protiv Užičke Republike]] 42661983 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Operacija protiv Užičke Republike]] mq5o2vru2ed7j1qlpya1sj18pgum1ef 0 167152 42661891 40900705 2026-07-31T02:23:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Split (1943.)]] 42661891 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Split (1943.)]] 8hxk8anxeg90zzkzefgxfodfgn7trzs 0 167153 42661907 40900706 2026-07-31T02:25:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Split (1943.)]] 42661907 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Split (1943.)]] 8hxk8anxeg90zzkzefgxfodfgn7trzs 0 167952 42661724 1182381 2026-07-31T01:55:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Partizanski pokret u Bugarskoj]] 42661724 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Partizanski pokret u Bugarskoj]] geflzdtprjdc5hl3joug2h9btuk3te7 0 167954 42661682 1182385 2026-07-31T01:48:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Narodnooslobodilački pokret (Albanija)]] 42661682 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Narodnooslobodilački pokret (Albanija)]] kg650xqqvfm15wmrcyqfo4xwg1r8gpc 0 170108 42661824 41394342 2026-07-31T02:12:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Narodnooslobodilačka borba]] 42661824 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Narodnooslobodilačka borba]] e9t7d197oa32m9zu8emwfttm2o1vyn7 0 170163 42661711 1193371 2026-07-31T01:53:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Borbe za Čačak (1941.)]] 42661711 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Borbe za Čačak (1941.)]] j79e7yehirlkd2ngcqdgyvucjcppflt 0 171943 42661867 1200134 2026-07-31T02:19:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napadi na Okučane (1943.)]] 42661867 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napadi na Okučane (1943.)]] dbr9trufadoivf8r70fewrpe0ht5n4o 10 173636 42662172 41579234 2026-07-31T03:09:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Infokutija Eurosong pjesma]] 42662172 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Infokutija Eurosong pjesma]] dtliqcoi27i32kse458v47czp618xk4 0 173795 42661908 40900707 2026-07-31T02:26:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Split (1943.)]] 42661908 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Split (1943.)]] 8hxk8anxeg90zzkzefgxfodfgn7trzs 0 173936 42661909 1219577 2026-07-31T02:26:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Borbe za Jajce (1942.)]] 42661909 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Borbe za Jajce (1942.)]] bgmtddfan53kcwpmxfe1c0wpay7sbcv 0 173937 42661910 1219578 2026-07-31T02:26:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Borbe za Jajce (1942.)]] 42661910 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Borbe za Jajce (1942.)]] bgmtddfan53kcwpmxfe1c0wpay7sbcv 0 174280 42661904 8181922 2026-07-31T02:25:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napadi Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije na Teslić (januar 1943.)]] 42661904 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napadi Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije na Teslić (januar 1943.)]] c22nzgmqv6ol14r3iszi2pv4s0amb49 0 174388 42661978 42358398 2026-07-31T02:37:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Prosinačke žrtve (1943.)]] 42661978 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Prosinačke žrtve (1943.)]] f8itfsqh72mqi39krtpf1splh89467i 0 174631 42661911 1224749 2026-07-31T02:26:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Borbe za Jajce (1942.)]] 42661911 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Borbe za Jajce (1942.)]] bgmtddfan53kcwpmxfe1c0wpay7sbcv 0 174632 42661912 1224750 2026-07-31T02:26:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Borbe za Jajce (1942.)]] 42661912 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Borbe za Jajce (1942.)]] bgmtddfan53kcwpmxfe1c0wpay7sbcv 0 174633 42661917 1224754 2026-07-31T02:27:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Borbe za Jajce (1942.)]] 42661917 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Borbe za Jajce (1942.)]] bgmtddfan53kcwpmxfe1c0wpay7sbcv 0 174634 42661913 1224755 2026-07-31T02:26:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Borbe za Jajce (1942.)]] 42661913 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Borbe za Jajce (1942.)]] bgmtddfan53kcwpmxfe1c0wpay7sbcv 0 174635 42661921 8181924 2026-07-31T02:28:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napadi Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije na Teslić (januar 1943.)]] 42661921 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napadi Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije na Teslić (januar 1943.)]] c22nzgmqv6ol14r3iszi2pv4s0amb49 0 174788 42661707 1225902 2026-07-31T01:52:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Borbe za Livno (1942.)]] 42661707 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Borbe za Livno (1942.)]] qwy9e1mmsu3kyxdho9hz1iu38k1fhg1 0 176878 42661704 1238154 2026-07-31T01:52:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Konjic (1943.)]] 42661704 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Konjic (1943.)]] ntuopww89j03len790dnoqspwm4p61m 0 176882 42661838 1238175 2026-07-31T02:14:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Konjic (1943.)]] 42661838 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Konjic (1943.)]] ntuopww89j03len790dnoqspwm4p61m 0 177571 42661831 1244436 2026-07-31T02:13:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Brač (1944.)]] 42661831 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Brač (1944.)]] fknfb5nsdkq9pjj6s5o47h1pmgznozi 0 177572 42661930 1244437 2026-07-31T02:29:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Brač (1944.)]] 42661930 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Brač (1944.)]] fknfb5nsdkq9pjj6s5o47h1pmgznozi 0 177573 42661929 1244435 2026-07-31T02:29:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Brač (1944.)]] 42661929 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Brač (1944.)]] fknfb5nsdkq9pjj6s5o47h1pmgznozi 0 177574 42661830 1244433 2026-07-31T02:13:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Brač (1944.)]] 42661830 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Brač (1944.)]] fknfb5nsdkq9pjj6s5o47h1pmgznozi 0 177614 42661943 1244727 2026-07-31T02:31:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Povlačenje partizana u Sandžak (1941.)]] 42661943 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Povlačenje partizana u Sandžak (1941.)]] qllkptnpjxw09gnq02xswf0ctj6wszz 0 178002 42662082 41402866 2026-07-31T02:55:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ustanak u Crnoj Gori (1941.)]] 42662082 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ustanak u Crnoj Gori (1941.)]] ltk1nle44xc9ck4159vrjl9b225u3dt 0 178038 42661851 1248463 2026-07-31T02:16:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Zvornik (1943.)]] 42661851 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Zvornik (1943.)]] ewn0k3lwzgbdx963orrbauxn47w8o3x 0 178262 42662224 42555358 2026-07-31T06:36:07Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662224 wikitext text/x-wiki {{Coord|53|23|13|N|2|55|10|W|display=title}} {{Infobox single | Name = Penny Lane | Cover = pennystrawps.jpg | Artist = [[The Beatles]] | Album = | A-side = "[[Strawberry Fields Forever]]" | Released = 13. februar 1967. (SAD)<br />17. februar 1967 (UK) | Format = [[gramofonska pločća|7"]] | Recorded = 29. decembar 1966 –<br />17. januar 1967<br />[[Abbey Road Studios|EMI Studios]], London | Genre = [[Baroque pop]], [[psychedelic pop]]<ref>C. Heylin, ''The Act You've Known For All These Years: the Life, and Afterlife, of Sgt. Pepper'' (London: Canongate Books, 2007), {{ISBN|1-84195-955-3}}, p. 153</ref> | Length = 3:03 | Label = [[Parlophone]] (UK)<br />[[Capitol Records|Capitol]] (US) | Writer = [[Lennon–McCartney]] | Producer = [[George Martin]] | Certification = zlatna ([[Recording Industry Association of America|RIAA]]){{sfn|RIAA|2009}} | Last single = "[[Eleanor Rigby]]" / "[[Yellow Submarine (song)|Yellow Submarine]]"<br />(1966) | This single = "[[Strawberry Fields Forever]]" / "'''Penny Lane'''"<br />(1967) | Next single = "[[All You Need Is Love]]"<br />(1967) }} '''''Penny Lane''''' je [[pop muzika|pop]] pjesma koju je napisao [[Paul McCartney]], koja se tradicionalno smatra djelom autorskog tandema [[Lennon-McCartney]], a koju je njihov bend ''[[The Beatles]]'' početkom 1967. izdao na B-strani [[singlica|singlice]] sa pjesmom ''[[Strawberry Fields Forever]]''. Iste godine je izdana i na albumu ''[[Magical Mystery Tour (album)|Magical Mystery Tour]]''. Ime je dobila po istoimenoj ulici u McCartneyevom rodnom [[Liverpool]]u, a tekst opisuje njene stanovnike u nizu [[nadrealizam|nadrealnih]] prizora, često tumačenih kao posljedica McCartneyevog eksperimentiranja sa [[LSD]]-om u to doba. ''Penny Lane'', čiji je muzički stil odao Beatlese na njihovom kreativnom vrhuncu, je doživio veliki uspjeh i došao na prvo mjesto top-liste u SAD (iako ne i u Velikoj Britaniji). Za historiju muzike je ta pjesma izuzetno važna i zbog toga što je za nju snimljen [[kratki film|kratki]] promotivni film, koji se, zajedno sa sličnim filmom za ''Strawberry Fields Forever'', često navodi kao prvi moderni muzički [[video spot]]. Po Penny Lane je prozvan lik [[groupie|grupike]] u filmu [[Almost Famous]] iz 2000. koji tumači [[Kate Hudson]]. == Izvori == {{izvori}} == Vanjske veze == * [http://www.mcsweeneys.net/links/song/23KevinLauderdale.html An appreciation of the song] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090113223642/http://www.mcsweeneys.net/links/song/23KevinLauderdale.html |date=2009-01-13 }} from the McSweeneys.net series of Short Essays on Favorite Songs, Inspired by [[Nick Hornby]]'s [[31 Songs|''Songbook'']]. * [http://www.icce.rug.nl/~soundscapes/DATABASES/AWP/pl.shtml Alan W. Pollack's Notes on "Penny Lane"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120523230157/http://www.icce.rug.nl/~soundscapes/DATABASES/AWP/pl.shtml |date=2012-05-23 }} * [http://www.moma.org/exhibitions/film_media/2003/oldies.html ''Golden Oldies of Music Video''] a presentation from [[New York]]'s [[MoMA]] originally screened on 17 April 2003 * [http://pennylaneliverpool.merseyside.org St Barnabas Church Penny Lane] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120207033626/http://pennylaneliverpool.merseyside.org/ |date=2012-02-07 }} * [http://www.pldt.org.uk Penny Lane Development Trust building a community/visitor centre on Grove Mount Penny Lane] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120923002948/http://www.pldt.org.uk/ |date=2012-09-23 }} {{-}} {{The Beatles}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:The Beatles]] [[Kategorija:Singlice 1967.]] 2gjdjkvykr4mkucm3ajb3jfefcvfqhx 0 178743 42661719 1256284 2026-07-31T01:54:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Borbe za istočnu Bosnu (1942.)]] 42661719 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Borbe za istočnu Bosnu (1942.)]] pmpz8iuvympl0yc98phgxov6e67d1ad 0 182326 42661720 1272223 2026-07-31T01:54:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Borbe za istočnu Bosnu (1942.)]] 42661720 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Borbe za istočnu Bosnu (1942.)]] pmpz8iuvympl0yc98phgxov6e67d1ad 0 182338 42661968 1272345 2026-07-31T02:36:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Povlačenje partizana u Sandžak (1941.)]] 42661968 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Povlačenje partizana u Sandžak (1941.)]] qllkptnpjxw09gnq02xswf0ctj6wszz 0 182737 42662044 42159928 2026-07-31T02:48:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[3. bosanski korpus]] 42662044 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[3. bosanski korpus]] ehiq5bql1ogrgkd3iosvivvhp2dbhw5 0 182738 42662045 42159929 2026-07-31T02:48:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[3. bosanski korpus]] 42662045 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[3. bosanski korpus]] ehiq5bql1ogrgkd3iosvivvhp2dbhw5 0 183306 42661666 42159931 2026-07-31T01:46:01Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[3. bosanski korpus]] 42661666 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[3. bosanski korpus]] ehiq5bql1ogrgkd3iosvivvhp2dbhw5 0 186125 42661856 1307842 2026-07-31T02:17:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Gojlo (1942.)]] 42661856 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Gojlo (1942.)]] svn8rtlis0nkqpo051pikr4yl2cqhx3 0 186351 42661858 1310549 2026-07-31T02:17:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Gojlo (1942.)]] 42661858 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Gojlo (1942.)]] svn8rtlis0nkqpo051pikr4yl2cqhx3 0 186467 42661859 1314112 2026-07-31T02:17:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Koprivnicu (1944.)]] 42661859 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Koprivnicu (1944.)]] q209mknzy0ubmn9mgc9azycfmkf0isv 0 186468 42661842 1314117 2026-07-31T02:15:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Podgorač (juni 1944.)]] 42661842 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Podgorač (juni 1944.)]] 8i3toqf78m0ke4trrlz9a2zryog1464 0 186494 42661857 1314486 2026-07-31T02:17:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Gojlo (1942.)]] 42661857 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Gojlo (1942.)]] svn8rtlis0nkqpo051pikr4yl2cqhx3 0 186514 42661715 1315292 2026-07-31T01:54:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Borbe za istočnu Bosnu (1942.)]] 42661715 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Borbe za istočnu Bosnu (1942.)]] pmpz8iuvympl0yc98phgxov6e67d1ad 0 186527 42662007 42131399 2026-07-31T02:42:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Lista načelnika Generalštaba Jugoslavenske narodne armije]] 42662007 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Lista načelnika Generalštaba Jugoslavenske narodne armije]] bshh9swyzryj1v9dpmdwdl8dgbwyeir 0 186529 42661882 42131400 2026-07-31T02:21:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Lista načelnika Generalštaba Jugoslavenske narodne armije]] 42661882 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Lista načelnika Generalštaba Jugoslavenske narodne armije]] bshh9swyzryj1v9dpmdwdl8dgbwyeir 0 186697 42661718 8181927 2026-07-31T01:54:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napadi Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije na Teslić (januar 1943.)]] 42661718 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napadi Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije na Teslić (januar 1943.)]] c22nzgmqv6ol14r3iszi2pv4s0amb49 0 186698 42661862 8181930 2026-07-31T02:18:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napadi Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije na Teslić (januar 1943.)]] 42661862 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napadi Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije na Teslić (januar 1943.)]] c22nzgmqv6ol14r3iszi2pv4s0amb49 0 186730 42661659 42555348 2026-07-30T23:33:56Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661659 wikitext text/x-wiki {{Infokutija parlamentarni izbori (SR) | election_name = Parlamentarni izbori u Ukrajini 2012. | country = Ukrajina | previous_year = [[Parlamentarni izbori u Ukrajini 2007.|2007.]] | next_year = [[Parlamentarni izbori u Ukrajini 2016.|2016.]] | election_date = [[28. oktobar]] [[2012]]. | image1 = | color1 = | lider1 = | stranka1 = | broj_glasova1 = | %1 = | mandati1 = | image2 = | color2 = | lider2 = | stranka2 = | broj_glasova2 = | %2 = | mandati2 = | image3 = | color3 = | lider3 = | stranka3 = | broj_glasova3 = | %3 = | mandati3 = | map_image = | title = }} '''Parlamentarni izbori u [[Ukrajina|Ukrajini]] 2012.''' održani su [[28. oktobar|28. oktobra]].<ref name=dateset>[http://www.kyivpost.com/news/politics/detail/95986/ Parliament mulls Feb. 3 vote to amend Constitution], ''Kijev post'' (31. januar 2011)<br />[http://www.kyivpost.com/news/nation/detail/96077/ Parliament sets parliamentary elections for October 2012, presidential elections for March 2015], ''Kijev post'' (1. februar 2011)<br />[http://www.kyivpost.com/news/nation/detail/96081/ Ukraine sets parliamentary vote for October 2012], ''Kijev post'' (1. februar 2011)</ref> Na izborima je birano svih 450 poslanika u [[Vrhovna rada|Vrhovnoj radi]]. Izbori su održani prema novom „mešovitom“ sistemu. Jedna polovina poslanika je izabrana na nivou cele Ukrajine po proporcionalnom sistemu sa pojedinačnih partijskih listi, pri čemu je izborni prag povećan na 5% (na prethodnim izborima je bio 3%). Preostalih 225 poslanika je izabrano iz pojedinačnih izbornih jedinica. Ukrajina je podeljena na 225 izbornih jedinica, a svaka ova jedinica je birala po jednog poslanika. Za razliku od prethodnih izbora, nije bilo dozvoljeno učešće blokova [[politička partija|političkih partija]].<ref name=newUKRelectionlawof171111>[http://www.kyivpost.com/news/politics/detail/117151/ Parliament passes law on parliamentary elections], ''Kijev post'' (17. novembar 2011)</ref> Izborna kampanja je trajala 90 dana. Pravo glasa je imao svaki državljanin Ukrajine sa navršenih 18 godina. Bilo je otvoreno 33.540 biračkih mesta u Ukrajini i 114 u inostranstvu.<ref>[http://www.kyivpost.com/news/nation/detail/125903/ Central Election Commission forms 33,540 polling stations in Ukraine and 114 abroad], ''Kijev post'' (12. april 2012)</ref> == Istraživanja javnog mnjenja == {| class="wikitable" |- ! Partija: ! % [[Parlamentarni izbori u Ukrajini 2007.|Prethodni izbori]]<ref>Izvor: [http://www.cvk.gov.ua/vnd2007/w6p001e.html Centralna izborna komisija Ukrajine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011035813/http://www.cvk.gov.ua/vnd2007/w6p001e.html |date=2007-10-11 }}</ref> ! «Рейтинг»<br />(februar 2012)<ref>{{Cite web |url=http://ratinggroup.com.ua/en/products/politic/data/entry/13990/ |title=Electoral moods of the population of Ukraine: February 2012 |access-date=2012-10-30 |archive-date=2014-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129225011/http://ratinggroup.com.ua/en/products/politic/data/entry/13990/ |url-status=dead }}</ref> ! «Рейтинг»<br />(mart 2012)<ref>{{Cite web |url=http://ratinggroup.com.ua/en/products/politic/data/entry/13994/ |title=Electoral moods of the population of Ukraine: March 2012 |access-date=2012-10-30 |archive-date=2012-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120514190734/http://ratinggroup.com.ua/en/products/politic/data/entry/13994/ |url-status=dead }}</ref> ! «Рейтинг»<br />(maj 2012)<ref>{{Cite web |url=http://ratinggroup.com.ua/en/products/politic/data/entry/14002/ |title=Electoral moods of the population of Ukraine: May 2012 |access-date=2012-10-30 |archive-date=2013-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203014840/http://ratinggroup.com.ua/en/products/politic/data/entry/14002/ |url-status=dead }}</ref> ! «Рейтинг»<br />(avgust 2012)<ref>{{Cite web |url=http://ratinggroup.com.ua/en/products/politic/data/entry/14016/ |title=Electoral support for parties at the start of the election campaign beginning in August 2012 |access-date=2012-10-30 |archive-date=2014-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140718105019/http://ratinggroup.com.ua/en/products/politic/data/entry/14016/ |url-status=dead }}</ref> ! «Рейтинг»<br />(oktobar 2012)<ref>{{Cite web |url=http://ratinggroup.com.ua/upload/files/RG_politicalUA_102012.pdf |title=Electoral moods of the population of Ukraine: October 2012 |access-date=2012-10-30 |archive-date=2014-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140513232648/http://ratinggroup.com.ua/upload/files/RG_politicalUA_102012.pdf |url-status=dead }}</ref> |- | [[Partija regiona]] | bgcolor="#BFE4FF" | 34,37 | bgcolor="#BFE4FF" |18,8 | bgcolor="#BFE4FF" |21,3 | bgcolor="#BFE4FF" |22,0 | bgcolor="#BFE4FF" |24,6 | bgcolor="#BFE4FF" |23,0 |- | [[Sveukrajinska unija „Otadžbina“|„Otadžbina“]] | bgcolor="#BFE4FF" | 30,71 | bgcolor="#BFE4FF" |20,3 | bgcolor="#BFE4FF" |20,9 | bgcolor="#BFE4FF" |25,6 | bgcolor="#BFE4FF" |26,2 | bgcolor="#BFE4FF" |16,5 |- | [[Naša Ukrajina – Narodna samoodbrana|NU-NS]] | bgcolor="#BFE4FF" | 14,15 |0,7 |1,0 |0,6 |0,8 |1,0 |- | [[Komunistička partija Ukrajine]] | bgcolor="#BFE4FF" | 5.39 | bgcolor="#BFE4FF" |7,2 | bgcolor="#BFE4FF" |7,4 | bgcolor="#BFE4FF" |7,6 | bgcolor="#BFE4FF" |9,4 | bgcolor="#BFE4FF" |12,8 |- | [[Socijalistička partija Ukrajine|SPU]] | 2,86 | 0,8 | - | 0,5 | ? | 0,3 |- | [[Front za promenu (Ukrajina)|FZP]] | - | bgcolor="#BFE4FF" |11,7 | bgcolor="#BFE4FF" |9,9 | deo BJT | deo BJT | deo BJT |- | [[Sveukrajinsko objedinjenje „Sloboda“|„Sloboda“]] | 0,76 | 4,5 | 4,3 | 4,4 | 4,2 | bgcolor="#BFE4FF" | 6,0 |- | [[UDAR Vitalija Klička‎]] | - | bgcolor="#BFE4FF" |6,9 | bgcolor="#BFE4FF" |7,2 | bgcolor="#BFE4FF" |9,2 | bgcolor="#BFE4FF" |11,8 | bgcolor="#BFE4FF" |17,9 |- | [[Ukrajino — Napred!‎]] | - |0,5 |1,0 |3,8 |4,2 |3,1 |- | Ostali | | | | |2,1 |2,3 |- | Neopredeljeni | | 18,2 | 17,7 | 19,0 | 18,6 | 17,2 |} == Rezultati == === Proporcionalni sistem === Rezultati na osnovu 85,67% prebrojanih glasova. Prikazane su partije koje su osvojile više od 0,5% glasova.<ref>http://www.cvk.gov.ua/vnd2012/wp300pt001f01=900.html</ref> {| class="wikitable" width=70% font=90% ! Poredak ! Izborna lista ! Glasovi ! % ! Mandati |- | align="center" width="10px" | '''1.''' || align="center" width="30px" height="30px" | [[Partija regiona]] || align="center" width="30px" height="30px" | 5.482.403 || align="center" width="20px" | 30,0 || align="center" width="10px" | 72 |- | align="center" width="10px" | '''2.''' || align="center" width="30px" | [[Sveukrajinsko objedinjenje „Otadžbina“]] || align="center" | 4.137.203 || align="center" width="20px" | 24,12 || align="center" width="10px" | 62 |- | align="center" width="10px" | '''3.''' || align="center" width="30px" height="30px" | [[Komunistička partija Ukrajine]] || align="center" | 2.389.101 || align="center" width="20px" | 13,18 || align="center" width="10px" | 32 |- | align="center" width="10px" | '''4.''' || align="center" width="30px" | [[UDAR Vitalija Klička]] || align="center" | 2.307.172 || align="center" width="20px" | 13,96 || align="center" width="10px" | 34 |- | align="center" width="10px" | '''5.''' || align="center" width="30px" | [[Sveukrajinsko objedinjenje „Sloboda“]] | align="center" | 1.637.412 || align="center" width="20px" | 10,44 || align="center" width="10px" | 25 |- | align="center" width="5px" | '''6.''' || align="center" width="30px" | [[Ukrajino — Napred!]] || align="center" | 278.133 || align="center" width="20px" | 1,62 || align="center" width="10px" | '''0''' |- | align="center" width="10px" | '''7.''' || align="center" width="30px" | [[Radikalna partija Oleha Laške]] || align="center" | 185.335 || align="center" width="20px" | 1,08 || align="center" width="10px" | '''0''' |- | align="center" width="10px" | '''8.''' || align="center" width="30px" | [[Naša Ukrajina]] || align="center" | 182.894 || align="center" width="20px" | 1,06 || align="center" width="10px" | '''0''' |- | align="center" width="10px" | '''9.''' || align="center" width="30px" | [[Stranka penzionera Ukrajine]] || align="center" | 96.840 || align="center" width="20px" | 0,56 || align="center" width="10px" | '''0''' |} === Pojedinačne izborne jedinice === === Objedinjeni rezultati === == Povezano == * [[Kalendar izbora 2012.]] == Reference == {{izvori|2}} == Vanjske veze == {{Commonscat|2012 Ukrainian parliamentary election}} * [http://www.cvk.gov.ua Centralna izborna komisija Ukrajine] * [http://www.exitpoll.org.ua Ukrajinske izlazne ankete] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121103132905/http://exitpoll.org.ua/ |date=2012-11-03 }} * [http://razumkov.org.ua/eng/poll.php?poll_id=115 Rezultati anketa od 2010.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304042611/http://razumkov.org.ua/eng/poll.php?poll_id=115 |date=2016-03-04 }}, „Центр Разумкова“ * [http://ratinggroup.com.ua/en/cardiogram/parties/ Rejting partija od 2006.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150910171231/http://ratinggroup.com.ua/en/cardiogram/parties/ |date=2015-09-10 }}, „Соціологічнна група «Рейтинг»“ [[Kategorija:Izbori 2012.]] [[Kategorija:Izbori u Ukrajini]] 0go8mkdh3xboo47ejfd30cpfyn28i2g 0 187045 42661876 1320673 2026-07-31T02:20:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Narodnooslobodilačka borba]] 42661876 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Narodnooslobodilačka borba]] e9t7d197oa32m9zu8emwfttm2o1vyn7 0 187046 42661980 42492751 2026-07-31T02:38:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Operacija protiv Užičke Republike]] 42661980 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Operacija protiv Užičke Republike]] mq5o2vru2ed7j1qlpya1sj18pgum1ef 0 187079 42661706 1320999 2026-07-31T01:52:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Kupres (1942.)]] 42661706 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Kupres (1942.)]] bnpc0xifvjlbra3qptirwm6htn2ko5z 0 187106 42661846 1321358 2026-07-31T02:15:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Sanski Most (decembar 1942.)]] 42661846 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Sanski Most (decembar 1942.)]] 86l8j4qe6yf0r78993ewxlpkod708ce 0 187108 42661827 1321362 2026-07-31T02:12:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Bosanski Novi (1942.)]] 42661827 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Bosanski Novi (1942.)]] ecwx9b4ic9t8mlf15pytr5gakcf6jaf 0 187111 42661832 1321369 2026-07-31T02:13:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Bugojno (1943.)]] 42661832 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Bugojno (1943.)]] qmv0d45lwwe2e8ynr77ovr415cr3znv 0 187114 42661850 1321374 2026-07-31T02:16:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Zenicu (1943.)]] 42661850 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Zenicu (1943.)]] b8cjqr7j31womjawk51k0rd6uu7a38i 0 187122 42661843 1321390 2026-07-31T02:15:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Prijedor (1944.)]] 42661843 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Prijedor (1944.)]] 30xvjx7znpb1voyskq4gpodt5jumk7b 0 187123 42661923 1321392 2026-07-31T02:28:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Prijedor (1944.)]] 42661923 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Prijedor (1944.)]] 30xvjx7znpb1voyskq4gpodt5jumk7b 0 187133 42661699 1321415 2026-07-31T01:51:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Cazin (septembar 1944.)]] 42661699 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Cazin (septembar 1944.)]] mq1v4azlchtfak1352kp1l0gpcib5vi 0 187211 42661899 1322257 2026-07-31T02:24:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ofanziva u Lici (proljeće 1943.)]] 42661899 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ofanziva u Lici (proljeće 1943.)]] isw01zg13qij2ik1uhcf8jsofs8f14x 0 187213 42661836 1322268 2026-07-31T02:14:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Glinu (1942.)]] 42661836 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Glinu (1942.)]] b2demoiv8eap1a9rtnwqhdvse5r6ef3 0 187215 42661925 8181936 2026-07-31T02:28:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Desant na Šoltu]] 42661925 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Desant na Šoltu]] a3lqci4np0wh4fj57wfjauvxz2gbdac 0 187219 42661896 42502501 2026-07-31T02:24:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini u istočnoj Bosni (1944.)]] 42661896 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini u istočnoj Bosni (1944.)]] pl435h7eb549fowz8m5ndpkygw1q7nk 0 187379 42661866 1323406 2026-07-31T02:19:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napadi na Okučane (1943.)]] 42661866 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napadi na Okučane (1943.)]] dbr9trufadoivf8r70fewrpe0ht5n4o 0 187400 42661844 8181917 2026-07-31T02:15:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Prozor (1943.)]] 42661844 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Prozor (1943.)]] 1tev5915upi9vp3pfn5w14zs7lppvqr 0 187401 42661835 1323735 2026-07-31T02:13:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Glinu (1943.)]] 42661835 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Glinu (1943.)]] keq8gcp7lzglgbllbdwanm23tkiiv8e 0 187877 42661855 1328626 2026-07-31T02:17:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Desant na Brač (juni 1944.)]] 42661855 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Desant na Brač (juni 1944.)]] 2o7cj4ubt00xcnegxpbk2hdnl2axmea 0 187932 42661585 42607332 2026-07-30T14:16:16Z ~2026-33838-53 362805 42661585 wikitext text/x-wiki {{Infokutija vojni sukob |sukob= <span style="font-size: medium;">'''Bitka na Neretvi''' |deo= [[Operacija Weiss|operacije Weiss]] i [[Drugi svjetski rat u Jugoslaviji|II svjetskog rata]] |slika= Prelaz partizana preko Neretve.jpg |opis_slike= Borci II proleterske brigade prelaze preko porušenog mosta na Neretvi, marta 1943. |datum = februar-april [[1943]]. |mesto= [[Hercegovina]] (tada [[NDH]]) |uzrok= napad osovinskih snaga na slobodnu teritoriju |teritorija= kratkotrajno oslobođenje istočne Hercegovine i Crne Gore |rezultat= * partizanski proboj i nastavak ofanzive * uspešna evakuacija ranjenika * težak poraz Italijana i četnika |strana1={{flagicon|NJE|Nazi}} [[Nemačka|Njemačka]] <br /> {{flagicon|Kraljevina Italija}} [[Italija]]<br /> {{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Četnici]] ([[MVAC]])<br /> {{flagicon|NDH}} [[NDH]] |strana2={{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|Partizani]] |komandant1= {{flagicon|NJE|Nazi}} [[Alexander Löhr]]<br /> {{flagicon|NJE|Nazi}} [[Rudolf Lüters]]<br /> {{flagicon|NJE|Nazi}} [[Hans Loring]] <br /> {{flagicon|Kraljevina Italija}} [[Mario Roatta]]<br /> {{flagicon|Kraljevina Italija}} [[Mario Robotti]]<br /> {{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Dragoljub Mihailović|Draža Mihailović]]<br /> {{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Zaharije Ostojić]] <br /> {{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Vojislav Lukačević]] <br /> {{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Bajo Stanišić]]<br /> {{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Pavle Đurišić]]<br /> {{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Petar Baćović]]<br /> {{flagicon|NDH}} [[Rafael Boban]] |komandant2= {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[Josip Broz Tito]]<br /> {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[Arso Jovanović]]<br /> {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[Peko Dapčević]]<br /> {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[Pero Ćetković]] †<br /> {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[Koča Popović]]<br /> {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[Danilo Lekić]] |jedinice1= {{flagicon|Kraljevina Italija}} [[154. pešadijska divizija Murge]] <br /> {{flagicon|NJE|Nazi}} [[117. lovačka divizija (Nemačka)|717. pješačka divizija]]<br /> {{flagicon|NJE|Nazi}} [[718. pješačka divizija]]<br /> {{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} Hercegovački i crnogorski četnici ([[MVAC]])<br /> |jedinice2= {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[prva proleterska divizija NOVJ|1. proleterska divizija]]<br /> {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[druga proleterska divizija NOVJ|2. proleterska divizija]]<br /> {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[Treća udarna divizija NOVJ|3. udarna divizija]]<br /> {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[Sedma banijska divizija NOVJ|7. banijska divizija]] |snaga1= Oko 15.000 četnika<ref>Kosta Nikolić, Istorija ravnogorskog pokreta (knjiga II), Beograd 1999., str. 122.</ref> + italijanske i nemačke snage |snaga2= oko 12.000 partizana<ref>Kosta Nikolić, Istorija ravnogorskog pokreta (knjiga II), Beograd 1999., str. 121.</ref> |gubici1=teški gubici Talijana, četnika i ustaša |gubici2=znatni gubici partizana |gubici3= }} ::''Za istoimeni film videti [[Bitka na Neretvi (film)]]'' '''Bitka na Neretvi''', poznata i kao '''''bitka za ranjenike''''', zajednički je naziv za seriju bitaka u dolini Neretve između [[NOVJ|jugoslovenskih partizana]] i [[Sile Osovine|sila Osovine]] tokom februara i marta [[1943]]. godine. Partizani su ofanzivom u dolini Neretve tokom februara naneli teške gubitke Italijanima, nakon čega su početkom marta izvršili proboj iz osovinskog obruča, razbivši potom [[Četnici|četničke]] snage u potpunosti. U okviru bitke na Neretvi vođene su borbe za [[Bitka za Prozor 1943.|Prozor]], [[Napad NOVJ na Jablanicu 1943.|Jablanicu]], [[Bitka za Konjic 1943.|Konjic]], Gornji Vakuf i druga mesta. [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|Narodnooslobodilačka vojska]] je povela ofanzivu u dolini Neretve kako bi osujetila nemačko-italijansku '''[[Operacija Weiss|operaciju Weiss]]''', pokrenutu sa namerom okruženja i uništenja [[Bihaćka republika|Bihaćke republike]] i glavnine ustaničkih snaga u Jugoslaviji. U prvoj fazi [[operacija Vajs I|Vajs I]], januara 1943. godine, udružene snage Osovine su napale prostranu slobodnu teritoriju, poznatu kao [[Bihaćka republika]], dok je Glavna operativna grupa NOVJ započela prodor od [[Bihać]]a ka [[Mostar]]u. Nakon teških gubitaka na Neretvi, koje je posebno pretrpela [[divizija Murđe]], italijanska komanda je pozvala četnike i Nemce u pomoć. [[Četnički]] vođa [[Draža Mihailović|Mihailović]] je, uz pomoć Italijana, postavio "mišolovku" u kanjonu Neretve sa namerom da dokrajči partizane. Četničke snage su brojale oko 12.000 i zaposjele sve visove sa lijeve strane Neretve, tako da su partizani bili sa sviju strana opkoljeni u dolini rijeke. U gotovo beznadežnom položaju, oni napadaju Nijemce [[Napad NOVJ na Gornji Vakuf 1943.|kod Vakufa]], Italijane [[Napad NOVJ na Prozor februara 1943.|kod Prozora]], te Talijane, Nijemce, ustaše i četnike [[Bitka za Konjic 1943.|kod Konjica]], nakon čega prelaze rijeku. Unatoč teškim gubicima, partizani su sačuvali znatne snage, osigurali sigurnost Vrhovnom štabu, spasili svoje ranjenike, te nastavili sa borbama. I pored zamašne podrške fašističke Italije, četničke snage na Neretvi su potpuno razbijene. Partizani su osovinsko okruženje razbili na sektoru što su ga držali četnici, potukli ih u nizu uzastopnih bitaka i potisnuli u Sandžak i Crnu Goru.<ref name="znaci.net">https://www.znaci.org/00001/40_60.htm</ref> Nakon ovoga počinje opadanje Mihailovićevog [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|četničkog pokreta]] i gubitak [[Saveznici i Jugoslavija|savezničke podrške]].<ref name="znaci.net"/> == Pozadina == {{main|Bihaćka republika|Operacija Weiss}} [[File:Jedinice Sedme divizije na maršu.jpg|thumb|Zbjeg naroda Banije sa jedinicama [[7. banijska divizija NOVJ|7. banijske divizije]] na maršu]] [[Datoteka:BatallaDelNeretvaMapa1.png|minijatura|Plan Vrhovnog štaba NOVJ za proboj preko Neretve kroz italijansku odbranu.]] Nijemci su, uz pomoć svojih saveznika, htjeli zauzeti [[Bihaćka republika|Bihaćku republiku]], uništiti glavninu partizanskih snaga i [[Vrhovni štab NOVJ]]. Sile osovine su okupile devet [[divizija]], šest njemačkih, tri [[Italija|talijanske]], te dvije hrvatske divizije i velik broj [[Četnici|četničkih]] i [[ustaških]] formacija za [[Operacija Weiss|operaciju Vajs]]. Hercegovske četnike [[Petar Baćović|Petra Baćovića]] okupatori su transportovali čak u Liku kako bi učestvovali u napadu na partizansku republiku. Procjenjuje se da je preko 150 000 osovinskih vojnika napalo i opkolilo znato malobrojnije partizanske snage. [[Bihać]] je pao krajem januara, a zajedno sa njim i veliki delovi slobodne teritorije. General [[Dragoljub Mihailović]], kao "legalni" zapovednik Jugoslovenske vojske, je vršio prinudnu mobilizaciju regruta za ovu osovinsku operaciju. Mnogi borci su mobilisani sa pričom da idu u borbu protiv [[ustaša]] i [[NDH]], a kada su videli da ih vode protiv partizana, moral je drastično pao.<ref name="Milovanović33">[https://www.znaci.org/00001/11_33.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje NOVI PORAZ]</ref> [[7. februar]]a major [[Petar Baćović]] izveštava generala Mihailovića da sa Italijanima napada partizane u Krajini, da njegovi ljudi traže da se vrate kući, da su neki Đujićevi ljudi prešli partizanima, i da četnici ne mogu držati ništa od teritorije koju su oteli partizanima, izvan italijanske žice: {{izdvojeni citat|Prekosutra preduzimam sledeću operaciju: sa 2000 ljudi i italijanskom artiljerijom napadam pravac Strmica —Tiškovac — Srb, gde je gro komunističkih snaga... Dobio sam za vojsku veš i šatorska krila, šest bacača, 2 topa i municiju. Naši ljudi traže da se vrate kući... Đujićevih 130 ljudi sa bacačima i teškim oruđem otišlo je partizanima. Ponavljam, a to mi je i dužnost, da na teritoriji Dinarske oblasti nema ni jedno slobodno mesto, niti su ga dinarci u stanju držati, izvan talijanske žice.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_2_48.htm</ref>}} Kako bi osujetili osovinski plan za okruženjem i uništenjem, partizani su preduzeli protivofanzivu ka dolini Neretve. [[14. februar]]a rukovodilac četničkih operacija [[Zaharije Ostojić]] javlja majoru Andriji Veskoviću da su partizani u Lici poraženi, da se povlače ka Hercegovini i da ih treba dokrajčiti sa Italijanima: {{izdvojeni citat|Komunisti u Liki tučeni. Njihove glavne snage povlače se ka Hercegovini i već su delom prišle desnoj obali Neretve... Momenat je da se otsudno tuku... Od Grahova nadiru Hercegovci i Dinarci sa Talijanima, a od Prozora će ići Crnogorci i Hercegovci sa 4000 Talijana od Imotskog.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_2_36.htm</ref>}} Ustaše i Nijemci su činili zločine na osvojenim teritorijama, usled čega je narod Banije masovno krenuo u zbjegove za partizanskom vojskom. I pored odvraćanja i ukazivanja na težinu puta, žene sa djecom su nastavljale za jedinicama NOVJ. Usled velikog broja izbeglica, pokreti trupa su bili usporeni i dolazilo je do problema prehrane. == Ofanziva NOVJ na Neretvi == [[Datoteka:Uništena neprijateljska tehnika na Neretvi 1943.jpg|mini|Uništena italijanska kolona na Neretvi 16. februara, 1943.]] Izbijanje Glavne operativne grupe na Ramu i Neretvu izvedeno je u uslovima angažovanja glavnih neprijateljskih snaga u napadu na slobodnu teritoriju i odbrambenih dejstava jedinica [[3. bosanski korpus NOVJ|1. bosanskog]] i [[4. hrvatski korpus NOVJ|1. hrvatskog korpusa]].<ref name="Primorac III">[https://znaci.org/00001/210.htm Rudolf Primorac: OPERATIVNO-TAKTIČKA ISKUSTVA IZ PRVE POLOVINE NARODNOOSLOBODILAČKOG RATA (Treći deo)]</ref> U prodoru ka Neretvi, partizani su od 9. do 22. februara 1943 na prostoru Drežnica, Prozor, Ivan-sedlo, Konjic, Jablanica, ovladali svim neprijateljskim uporištima (izuzev Konjica), rušeći železničku prugu [[Mostar]]—[[Sarajevo]] i ostale komunikacije na pravcima svog nastupanja. Onesposobljavanje toliko komunikacija za tako kratko vreme je izazvalo čuđenje italijanskih okupatora: {{izdvojeni citat|Komunisti, pored ostalog, raspolažu inžinjerijskim jedinicama, i to: pionirima, minerima i pontonirima. Ovo se zaključuje takođe i iz činjenice da su oni uspeli da poruše komunikacije od Drežnice do Konjica takvom veštinom da bi o tome trebalo da razmisle i kompetentne osobe, koje raspolažu adekvatnom opremom.<ref name="Beleška Guvernatora">[https://www.znaci.org/zb/4_13_3.pdf#page=468 ZABELEŠKA GUVERNATORATA CRNE GORE IZ PRVE POLOVINE 1943. O ORGANIZACIJI I NAČINU VOĐENJA BORBE JEDINICA NOV I POJ]</ref>|ZABELEŠKA GUVERNATORATA CRNE GORE IZ PRVE POLOVINE 1943. O ORGANIZACIJI I NAČINU VOĐENJA BORBE JEDINICA NOV I POJ}} === Napad NOVJ na Drežnicu === [[Datoteka:Uništena italijanska kolona 1943.jpg|minijatura|Na levoj obali Neretve kod Drežnice Druga proleterska brigada sa Četvrtom crnogorskom uništila je italijansku kolonu koja je išla u pomoć opkoljenim italijanskim snagama u Prozoru.]] Druga proleterska divizija je [[15. februar]]a izbila na Neretvu i u noći između 16. i 17. februara, razbivši neprijateljske jedinice, zauzela Drežnicu i Grabovicu. Neki njeni delovi su prešli na levu obalu reke. Istog dana, rukovodilac četničkih operacija Zaharije Ostojić javlja generalu Mihailoviću: {{izdvojeni citat|16. II. U svome povlačenju ka Hercegovini, komunisti su noćas prešli na levu obalu Neretve...<ref name="Milovanović32">[https://www.znaci.org/00001/11_32.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje POGREŠNE PROCENE]</ref>|Telegram generalu Mihailoviću o partizanskom prelasku Neretve}} Čim je vest potvrđena, general Mihailović preko Ostojića naređuje mobilizaciju novih trupa u Crnoj Gori, Bosni, Hercegovini i Sandžaku. Nameravao je da dočeka razbijene delove [[NOVJ]] na Neretvi i dokrajči ih.<ref name="Milovanović32"/> [[16. 2.]] 1943. Na putu s. Jablanica - s. Drežnica jedinice [[2. proleterska divizija|2. proleterske udarne divizije NOVJ]] razbile 1. bataljon 260. puka italijanske divizije Murđe, koji se kretao uz Neretvu, i zauzele italijanska uporišta Drežnicu i Grabovicu (kod Mostara). Poginulo je 86, a zarobljeno 286 italijanskih vojnika, dok su jedinice NOVJ imale 12 ranjenih.<ref>https://www.znaci.org/damjan/izvor.php?br=6864&vrsta=1{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[17. februar]]a Zaharije Ostojić javlja generalu Mihailoviću da partizani nadiru bez otpora, a Đurišićeve trupe neće stići na vreme: {{izdvojeni citat|Komunističko nadiranje bez otpora... zauzeli žel. stanicu Drežnicu i napali Konjic. Jačina njihovih snaga ceni se na 6.000 ljudi proletera iz Crne Gore, Hercegovine i Srbije... Pošto sam uveren da Crnogorci ne mogu stići na vreme, jer sam čuo da su raspušteni kućama umesto da ostanu u Čajničkom srezu kako sam molio, sa raspoloživim snagama učiniću sve što mogu do poslednjeg čoveka.<ref name="Depeše7-24-II-43">[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_48.htm IZVOD IZ KNJIGE PRIMLJENIH DEPEŠA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA U VREMENU OD 7—24. FEBRUARA 1943. GODINE]</ref>}} === Napad NOVJ na Prozor === {{main|Bitka za Prozor 1943.}} Paralelno sa napadom na Drežnicu, partizani su [[15. februar]]a odsekli i napali italijanski garnizon Prozor: [[Datoteka:Destroyed Italian tanks on Neretva.jpg|minijatura|Uništeni tenkovi italijanske divizije Murđe.]] {{izdvojeni citat|15. februara u 21,15 časova partizani su napali jačim snagama garnizon u Prozoru, potpomognuti minobacačima. [...] Borbe su trajale do šest časova jutros. Od tog časa nema izvještaja od garnizona uslijed oštećenosti radia i prekida telefonskih linija.<ref>Zbornik 4/10, dok. 219</ref>|Dnevni izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 16 februara 1943 god. o borbama protiv jedinica NOV na prostoriji Prozor-Jablanica-Konjic}} [[16. februar]]a, Komanda 6. italijanskog korpusa je ocenila da je [[Mostar]] direktno ugrožen: {{izdvojeni citat|Prema navedenim vijestima i Mostar je direktno ugrožen znatnim partizanskim snagama koje, prema izvještaju VI hrvatske divizije [NDH] i drugih izvora, dostižu do 4000 ljudi.<ref>Zbornik 4/10, dok. 220</ref>|Izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 16 februara 1943 god. o koncentraciji jedinica NOV u dolini Neretve i napadu na Prozor}} [[Datoteka:Partizani u Prozoru.jpg|minijatura|Kolona partizana u [[Prozor]]u.]] Posle ogorčene dvodnevne borbe, [[17. februar]]a pred zoru, jedinice 3. udarne divizije NOVJ i dva bataljona 3. krajiške brigade su [[Bitka za Prozor 1943.|zauzele Prozor]], savladavši italijanski garnizon od oko 800 ljudi, uključujući i četu [[tenk]]ova. Poginulo je 220, ranjeno mnogo više, i zarobljeno 280 italijanskih vojnika, dok je 3. udarna divizija NOVJ imala 117 ranjenih i 23 mrtva, među kojima je bio i komandir baterije 10. hercegovačke NOU brigade [[Dušan Pajić-Dašić]], narodni heroj. Partizani su u Prozoru došli do bogatog ratnog plena, a naročito u bacačima i automatskim oruđima. Zaplenjena je ogromna količina naoružanja i municije, uključujući i 5 tenkova.<ref>https://www.znaci.org/damjan/izvor.php?br=6866&vrsta=1{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Partizani su nakon pada Prozora, po sovjetskom uzoru, pobili čitav zarobljeni bataljon [[Divizija Murđe|divizije Murđe]], koji je prethodno odbio poziv na predaju. Leševa italijanskih vojnika su bacili u Neretvu, kako bi doplutali do okupacione komande u Mostaru: {{izdvojeni citat|Svi italijanski vojnici - ceo treći bataljon 259-te čete Murđe divizije - poslati su u smrt… Mnogi leševi su bačeni u reku Ramu. Nekoliko ih se zakačilo između debla i ja sam zajedno sa našim oficirima zlobno uživao pri pomisli kako italijanski oficiri na mostovima i obalama u Mostaru prestravljeni od užasa posmatraju Neretvu zagušenu leševima njihovih vojnika.<ref>[http://www.danas.rs/danasrs/drustvo/terazije/milovan_djilas_zasto_su_streljani_tadici.14.html?news_id=268046 Milovan Đilas: Zašto su streljani Tadići]</ref>|[[Milovan Đilas]]}} Padom Prozora, jedinice NOVJ su ovladale pristupnim putevima i dolinom Neretve od Konjica do sela Goranci, 10&nbsp;km. severno od Mostara. Neprijatelji su njihovu snagu cenili na oko 3 divizije jačine 12.000 boraca.<ref name="ReferenceA">https://www.znaci.org/00001/4_14_2_40.htm</ref> Izveštaj italijanske komande od 17. februara govori o ugroženosti Mostara i o značajnoj pomoći “antikomunističkih dobrovoljaca” (tj. četnika) koji su počeli da pristižu: {{izdvojeni citat|Ostale formacije V.A.C. pristići će u Mostar tokom sutrašnjeg dana, 18 o. m., i tokom istog dana počeće da stiže u Konjic još oko 3000 V.A.C.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 225</ref>|Dnevni izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 17 februara 1943 god. o borbama protiv jedinica NOV u dolini Neretve}} === Panika u Mostaru === [[Datoteka:Partizanski tenk kod Jablanice 1943.jpg|minijatura|Jedan od trinaest tenkova koje su partizani zaplenili od Italijana na Neretvi.]] Usled brzog partizanskog napredovanja dolinom Neretve, u [[Mostar]]u je zavladala panika. Italijani i ustaše počeli su da evakuišu svoje ustanove iz Mostara, a nemačka [[Organizacija Todt|organizacija »TOT«]] prekinula je rad u boksitnim rudnicima i pobegla u Dubrovnik.<ref name="OD PRVOG DO DRUGOG ZASEDANJA AVNOJ-a">[https://www.znaci.org/00001/151_5.pdf OSLOBODILAČKI RAT NARODA JUGOSLAVIJE (knjiga 1), Četvrti deo - OD PRVOG DO DRUGOG ZASEDANJA AVNOJ-a]</ref> {{izdvojeni citat|Uslied općeg stanja, evakuacije Njemaca a djelomično i Talijana Mostar je potpuno zahvaćen panikom i bezglavošću... Talijani prema podatcima teškom mukom raspolažu sa oko 4000 vojnika (bez četnika)... Izdao sam danas nalog za izvršenje priprema za uništaj streljiva i pogonskog goriva za slučaj potrebe napuštanja Mostara.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 343 (Izvještaj Zapovjedništva Šeste domobranske pješačke divizije od 18 februara 1943 god. o situaciji u Hercegovini)</ref>|Izvještaj Zapovjedništva Šeste domobranske pješačke divizije od 18 februara 1943.}} 18. februara Viša italijanska komanda Slovenija-Dalmacija, očekujući da partizani mogu udariti na Mostar, naređuje sjedinjavanje svih snaga, uključujući četnike, u Mostaru: {{izdvojeni citat|Potrebno je imati u vidu mogućnost da će neprijatelj udarati na Mostar težeći dalje donjoj Neretvi. Otud potreba za sjedinjavanjem svih snaga — uključivši i četnike — u zoni Mostar, da bi se suprotstavila jedna zbijena masa… <ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 229 (Izvještaj Više komande oružanih snaga "Slovenija-Dalmacija" od 18 februara 1943 god. o borbama protiv jedinica NOV kod Prozora i u dolini Neretve)</ref>}} Istog dana, general [[Mario Roata]] naredio je komandantu 6. armijskog korpusa da u rejonu Mostara i [[boksit]]nih rudnika prikupi sve svoje i četničke snage. Istog dana, načelnik četničke komande za istočnu Bosnu Zaharije Ostojić javlja generalu Mihailoviću da je situacija kritična i da samo od brzine pristizanja pojačanja zavisi “odbrana Hercegovine i tučenje komunista”: {{izdvojeni citat|Komunisti juče zauzeli Prozor, Drežnicu, Ostrožac i Gorance. Talijani izgubili 2000 ljudi, 4 topa, 10 bacača i mnogo hrane i municije... Iz Blagajskog bataljona pobeglo 50 ljudi u šumu i ceo muslimanski bataljon... Od brzine pristizanja pojačanja zavisi odbrana hercegovine i tučenje komunista. Talijani ne izlaze iz varoši... Snage komunista se pojačavaju prilaskom meštana…<ref name="Depeše7-24-II-43"/>}} Još istog dana, 18 februara, Komanda italijanskog 6. armijskog korpusa izveštava kako naročito računaju na [[MVAC]] (četnike), koji upravo pristižu u [[Mostar]] i [[Konjic]]: {{izdvojeni citat|Kao što je već saopšteno naročito se računa na učešće Dobrovoljačke antikomunističke milicije čije je pristizanje u Mostar i Konjic u toku. Još danas 18 u Mostaru će se sakupiti oko 2000 antikomunističkih dobrovoljaca, a ostalih 3000 od sutra će početi da nadire ka Konjicu.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 232 (Dnevni izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 18 februara 1943 god. o napadu jedinica NOV na Prozor i o borbama u dolini Neretve)</ref>}} Malo kasnije istog dana Komanda italijanskog 6. armijskog korpusa izveštava da su četnici iz Mostara istureni na front protiv partizana: {{izdvojeni citat|Formacije V. A. C., isturene iz Mostara na desnu obalu Neretve… <ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 233 (Izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 18 februara 1943 god. o upućivanju i pristizanju četnika za borbu protiv jedinica NOV)</ref>}} Prisustvo većeg broja četničkih snaga u Mostaru izazvalo je veliku uznemirenost stanovništva: {{izdvojeni citat|Kod pučanstva uzbuđenje i krajnja zabrinutost jer četnici proturaju viest, da im je od strane Talijana obećan Mostar i da će u njemu dobiti ista prava kao u istočnoj Hercegovini, pa čak i preuzeti vlast. Tvrde da su samo pod tim uslovom i pristali na borbu protiv partizana sjeverno od Mostara.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 348</ref>|Izvještaj Zapovjedništva Šeste pješačke divizije od 19 februara 1943 god. o stanju u Hercegovini}} Prema izveštaju snaga NDH, usled straha od četnika, u Mostaru je zavladala psihoza »bolje partizani nego Talijani i četnici«: {{izdvojeni citat|Naše pučanstvo i probitci ugroženi su od četnika, koji pogovaraju da su im Talijani obećali vlast i u Mostaru poslie akcije, što uz njihovu brojnost unosi veliku uznemirenost u pu­čanstvo. Psihoza »bolje partizani« nego »Talijani i četnici« uslied ovoga svuda naglo uzima maha.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 349</ref>|Izvještaj Zapovjedništva Šeste pješačke divizije od 19 februara 1943 god. o evakuaciji novca i hrane iz Mostara}} [[19. februar]]a Komanda [[Divizija Murđe|divizije Murđe]] izveštava da će partizani napasti Mostar: {{izdvojeni citat|Sve vijesti potvrđuju neprijateljsku na­mjeru da napadne Mostar.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 241 (Obavještenje njemačkog Štaba za vezu pri Višoj komandi oružanih snaga "Slovenija-Dalmacija" od 19 februara 1943 god. o bombardovanju položaja jedinica NOV sjeverno i zapadno od Mostara)</ref>}} 20. februara, italijanska Vrhovna komanda zavodi vanredno stanje i naređuje streljanja pristalica NOP u Mostaru: {{izdvojeni citat|Svaki koji bude zatečen, danju ili noću, da daje znakove iz kuća, ili da je u vezi sa osobama osumnjičenim za neprijateljsku djelatnost, biti će odmah strijeljan.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 246 (Obavještenje italijanske Vrhovne komande od 20 februara 1943 god.)</ref>}} Istovremeno, direktno iz Berlina je naređeno generalu Leru da osigura eksploataciju boksitnih rudnika i popravi situaciju u tom području.<ref name="OD PRVOG DO DRUGOG ZASEDANJA AVNOJ-a"/> Italijani su hteli da zadrže u svojoj vlasti mostarske boksitne rudnike i grad Mostar, pa su bili protiv toga da nemačke divizije pređu liniju razgraničenja.<ref name="OD PRVOG DO DRUGOG ZASEDANJA AVNOJ-a"/> === Kašnjenje Đurišićevih četnika === {{main|Pokolj muslimana Sandžaka i istočne Bosne 1943.}} Pored upotrebe hercegovačkih četnika, 19. februara general Roboti je dozvolio i upotrebu četnika iz Crne Gore na teritoriji NDH: {{izdvojeni citat|Sve dok se situacija ponovo ne sredi, Crnogorci mogu biti upotrebljeni izbegavajući apsolutno štete stanovništvu i pljačke.<ref>Zbornik NOR 13/3, dok. 31 (Odobrenje Više komande oružanih snaga Slovenija - Dalmacija od 19. februara 1943. Komandi 6. armijskog korpusa za upotrebu četnika u borbama protiv jedinica NOV i POJ u dolini Neretve)</ref>}} [[Datoteka:Pavle Đurišić.jpg|minijatura|185px|[[Pavle Đurišić]], vođa crnogorskih četnika, koji su kasnili zbog [[Pokolj u oblasti Pljevalja, Priboja, Čajniča i Foče|pokolja]] i pljačke muslimanskih sela.]] Međutim, crnogorski četnici [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]] kasnili su na Neretvu jer su se razišli kućama da odnesu plen, nakon [[Pokolj muslimana Sandžaka i istočne Bosne 1943.|pokolja muslimana Sandžaka i istočne Bosne]]. [[19. februar]]a Zaharije Ostojić upozorava Dražu Mihailovića da “lakomisleno vraćanje ljudi kućama radi odnošenja plena, može dovesti do vrlo teških potresa”. [[20. februar]]a [[Zaharije Ostojić]] upućuje generalu Mihailoviću dramatičnu depešu u kojoj zaključuje da je odnošenje pljačke kućama nakon [[Pokolj muslimana Pljevalja, Čajniča i Foče|pokolja muslimana]], umesto dolazak pravo na front, katastrofalna greška: {{izdvojeni citat|Po žestini napada sigurno je da imamo posla sa njihovim proleterskim brigadama odlično naoružanim... Italijani neaktivni i kao jagnjad idu mirno pod nož. Očigledno da će sva pojačanja iz Crne Gore stići dockan za održanje sadašnjih položaja, a Vi znate kako pada moral ljudi pri povlačenju. Bojim se da odlazak Crnogoraca iz Čajniča kući umesto kod mene, ne bude katastrofalna greška po sve ove krajeve. Ne usuđujem se ni da kažem ljudima da će pojačanja stići tek za sedam do deset dana... Dok sam živ neću zaboraviti da se u ovakav kritičan položaj došlo zbog odnošenja pljačke... Pavle i njegovi komandanti nisu shvatili da se na Neretvi brani Crna Gora.<ref name="Depeše7-24-II-43"/>}} [[20. februar]]a 1943. [[Zaharije Ostojić]] upućuje [[Dobroslav Jevđević|Dobroslavu Jevđeviću]] novu depešu, u kojoj očajnički traži jaču podršku Italijana, artiljerijom i bombardovanjem iz vazduha: {{izdvojeni citat|Traži od Tetkića [Italijana] teške bacače i artiljeriju da pojačaju Pantića jer će tako lakše uspeti... Neka sa izviđanjem iz vazduha utvrde tačno pravac njihovog nadiranja na celom frontu i iz pozadine, gde se pojačavaju... Javi tačnu liniju fronta; delove na levoj obali: crvenih i naše položaje. Molim te hranu i municiju šalji što pre. Mogu li baciti hranu i municiju iz vazduha; ovo će trebati Voji Lukačeviću... Da li glavne snage komunista idu levim krilom ili centrom njihovim? Kako je moglo preći preko Neretve 3.500 ljudi za kratko vreme? Koliko mostova imaju? Neka ih bombarduje avijacija.<ref>Depeša Zaharija Ostojića Dobroslavu Jevđeviću od 20. februara 1943.</ref>}} === Napad NOVJ na Ramu === [[Datoteka:Destroyed Italian truck in river Rama.jpg|minijatura|Uništeni italijanski kamion u reci Rami.]] [[20. 2.]] 1943. Delovi [[10. hercegovačka brigada|10. hercegovačke brigade]] posle dvodnevnih borbi zauzeli selo Ramu (kod [[Prozor]]a), koje je branila jedna četa 1. bataljona 259. puka italijanske divizije Murđe, u jačini od oko 200 vojnika. Pobijeno je 183, a zarobljeno 7 italijanskih vojnika. Zaplenjena je veća količina oružja i municije, uključujući i 4 tenka. U ovim borbama je poginuo zamenik komandanta 1. bataljona 10. hercegovačke NOU brigade [[Milan Kukić]], narodni heroj.<ref>https://www.znaci.org/damjan/izvor.php?br=6873&vrsta=1{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{izdvojeni citat|U Rami se nalazila jedna četa 1. bataljona 259. peš. puka Divizije "Murge", ojačana sa djelovima posada koje su izbegle iz doline Rame i doline Neretve sa 6 tenkova. Tako je posada iznosila oko 180 Talijana sa 10 domobrana i 6 tenkova. Naš bataljon jutros je napao posadu sa jakom minobacačkom vatrom i poslije kraće borbe demoralisana italijanska posada, usled dotadašnjih teških gubitaka, počela je bjegstvo u pravcu Ostrošca. Hercegovački bataljon u stopu ju je gonio, dok su Talijani bježali bacajući oružje po putu i u reku Neretvu. Tako je pobijeno u toku borbe i gonjenja 102 Talijana i 3 domobrana, a zarobljeno 7 domobrana. Ostatak je naišao na zasjedu 5. brigade kod Ostrošca uz pomoć 2 tenka i tamo su pobijeni 78 Talijana i uništena 2 tenka.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 115</ref>|Izveštaj štaba 3. divizije od 20. februara 1943. Vrhovnom štabu NOVJ o oslobođenju Rame}} Istog dana, 20. februara Vrhovni komandant NOVJ [[Tito]] izveštava Štab 1. proleterske divizije o velikim pobedama: {{izdvojeni citat|Pao Prozor, Bradina, Raštelica, Ostrožac, Drežnica, Grabovica, i druge stanice. Svi garnizoni Talijana uništeni ili zarobljeni. Ubijeno do sada: 1500 Talijana, a 600 zarobljeno Mi smo zadobili 6 topova sa 6000 granata, 7 tankova, 34 kamiona, 8 vagona puščane municije, oko 15 bacača i ogromnu količinu mitraljeza, pušaka i puškomitraljeza, nekoliko radio stanica, a naročito veliku količinu namirnica.<ref>Zbornik NOR II/8, dok. 60</ref>|[[Josip Broz Tito]]}} 21. februara Komanda divizije Murđe ponavlja svoju ocenu da partizani se partizani spremaju za napad na Mostar: {{izdvojeni citat|Iz prikupljenih vi­jesti i zapaženih pokreta izgleda vjerovatno da neprijatelj vrši prikupljanje grupe Drežnica i Prozor da bi napao Mostar pravcima s obje strane Neretve.<ref name="Zbornik NOR 4/10, dok. 258">Zbornik NOR 4/10, dok. 258 (Izvještaj Komande italijanske divizije "Murge" od 21 februara 1943 god. o koncentraciji jedinica NOV u dolini Neretve i napadu partizana na Jablanicu)</ref>}} == Osovinska koncentracija == === Dolazak nemačkih i četničkih pojačanja === [[Datoteka:Foča maj 1943.jpg|mini|Artiljerija [[718. divizija (Nemačka)|718. nemačke divizije]] u toku borbi sa partizanima.]] [[20. februar]]a italijanski oficir za vezu pri nemačkoj komandi javlja da [[718. divizija]] [[Vermaht]]a dolazi opkoljenom Mostaru u pomoć: {{izdvojeni citat|Njemačka komanda je javila da će 718. njemačka divi­zija, koja je već u Sarajevu, krenuti sa demarkacione linije da učestvuje u deblokiranju Mostara koga je izgleda opko­lilo preko 12.000 partizana.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 250 (Dnevni izvještaj italijanskog oficira za vezu pri Komandi njemačkih trupa u Hrvatskoj od 20. februara 1943. godine)</ref>}} Istovremeno, komanda italijanskog 6. armijskog korpusa potvrđuje ovu vest: {{izdvojeni citat|Vrhovna njemačka komanda javlja 19. februara da će na dan 20. februara krenuti 2 grupe njemačkih vojnika i da će preći demarkacionu liniju u pravcu Jablanice odnosno Prozora da bi izbili na bok i leđa komunističkim snagama koje napre­duju na Mostar.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 247 (Dnevni izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 20 februara 1943. o borbama protiv jedinica NOV u dolini Neretve)</ref>}} Istog dana (20. februara), Komanda italijanskog 6. armijskog korpusa javlja o prispeću novih četnika: [[Datoteka:Italijani i četnici u Jablanici 1943.jpg|minijatura|Italijani i četnici u Jablanici 1943.]] {{izdvojeni citat|Formacije V. A. C. Mostar porasle su na 2000 ljudi.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 248 (Izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 20. februara 1943. o napadu jedinica NOV na Ramu, Jablanicu, Konjic i Bradinu)</ref>}} Major [[Zaharije Ostojić]] (pseudonim »Branko«) u depešama poslatim Vrhovnoj komandi JVuO 20. februara 1943. navodi sljedeće: {{izdvojeni citat|Danas u Trnovo došlo 700 domobrana i 100 nemaca. Još ne znam šta nameravaju. Borbu sa njima sada ne bih želeo, ali ako krenu k meni, tući ćemo se i sa njima. [...] '''Crnogorci opet ubijaju turke pri kretanju ovamo. Pokvariće mi ceo trud za pridobijanje muslimana.''' Da Vas obradujem: Crvenu gamad smo proterali sa leve obale Neretve na desnu. Otklonjena opasnost za Konjic, Mostar i Nevesinje. Izdajem naređenje za ofanzivu od Mostara ka Drežnici prema obema obalama Neretve od Konjica ka Prozoru također obema obalama Neretve. Pokazaću mangupima da nisu dorasli Kraljevim Ravnogorskim oficirima i borcima.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_48.htm Izvod iz knjige primljenih depeša Štaba Draže Mihailovića u vremenu od 7. do 24. februara 1943. godine]</ref>}} Tog dana, major Ostojić se Mihailoviću žali na četničku nedisciplinu, kao i na odsustvo motiva za borbu kod italijanskih jedinica. S druge strane, Ostojić primjećuje da se protivnik fanatično bori: {{izdvojeni citat|Po žestini napada sigurno je da imamo posla sa njihovim proleterskim brigadama odlično naoružanim. Nevalja što se sada u Hercegovini nalaze slabi borci i starešine, otuda predaja crvenima. Italijani ne aktivni i kao jagnjad idu mirno pod nož. Očigledno da će sva pojačanja iz Crne Gore stići dockan za održanje sadašnjih položaja, a Vi znate kako pada moral ljudi pri povlačenju. '''Bojim se da odlazak Crnogoraca iz Čajniča kući umesto kod mene, ne bude katastrofalna greška po sve ove krajeve.''' Ne usuđujem se ni da kažem ljudima da će pojačanja stići tek za sedam do deset dana, jer priznajem, a ako nikad nisam bio, niti sam pesimista, da se sa ovim i ovakovim ljudstvom ne može računati na toliki otpor, sem ako Italijani počnu napadati. '''Dok sam živ neću zaboraviti da se u ovakav kritičan položaj došlo zbog odnošenja pljačke''', umesto da smo danas kod Livna i da razbijamo komuniste, mi se moramo povlačiti pred ovim mangupima. Teži su mi ovi dani nego 6. XII. u Struganiku. [...] Pavle i njegovi komandanti nisu shvatili da se na Neretvi brani Crna Gora. Bajo je trebao iz Nikšića upućivati po ešelonima od 500 ljudi kamionima za Nevesinje. Neka bar prvi ešelon hitno stigne da se Hercegovci uvere u dolazak pomoći.<ref>Zbornik dokumenta i podataka o Narodnooslodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 2: Dokumenti četničkog pokreta Draže Mihailovića 1943, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. br. 48, str. 242—243.</ref>}} Udružene osovinske snage su već 21. februara otpočele nadiranje od Bugojna, Sarajeva i Mostara ka Jablanici. Nemačka [[118. lovačka divizija (Njemačka)|718. divizija]], ojačana snagama NDH i podržana tenkovima i avijacijom, nastupala je u dve kolone: grupa »Fogl« pravcem Bugojno — Gornji Vakuf — Prozor — Jablanica i grupa »Anaker« pravcem Tarčin — Ivan Sedlo — Konjic — Jablanica.<ref name="OD PRVOG DO DRUGOG ZASEDANJA AVNOJ-a"/> [[21. februar]]a Komanda 6. italijanskog korpusa izveštava o teškom stanju na frontu, ali i o povoljnom razvoju nakon dolaska četničkih pojačanja, koji su savladali "znatan otpor pobunjenika" (tj. [[Druga proleterska brigada|2. proleterske brigade]]): {{izdvojeni citat|Stalan pritisak na Konjic. Sinoć je pao garnizon Rama i mala posada Lug koji su ostali otsječeni. Nema vijesti iz Jablanice, čiji radio se ne javlja od 12 časova. [...] Danas je s povoljnim rezultatom izvršena akcija V.A.C. jedinica koje su bile pomognute od naših jedinica i koje su zauzele Ravno te su prodrle s one strane mjesta, nakon što su savladale znatan otpor pobunjenika.<ref name="Zbornik NOR 4/10, dok. 257">Zbornik NOR 4/10, dok. 257 (DNEVNI IZVJEŠTAJ KOMANDE ITALIJANSKOG ŠESTOG ARMIJSKOG KORPUSA OD 21. FEBRUARA 1943. O BORBAMA PROTIV JEDINICA NOV U HERCEGOVINI)</ref>}} Istog dana, Ostojić upućuje optimističnu depešu Mihailoviću, da je [[Vojislav Lukačević]] stigao, da se situacija na frontu popravlja, da će "sačuvati Hercegovinu" i poraziti partizane uz pomoć Italijana, a potom srušiti [[NDH]]: {{izdvojeni citat|Voja Lukačević stigao u Glavatičevo i verovatno produžava za Konjic... Major Pantić uspeo da odbije napad od s. Ravna i Podima, a komunisti su se potom povukli na desnu obalu Neretve kod Drežnice. Naredio sam napad sa 1300 ljudi pravcem Mostar — Goranci — Drežnica i sa 500 ljudi pravcem Ravni — Senjani — Drežnica uz pomoć artilerije i avijacije. Cilj akcije oslobođenje puta Mostar — Rama — Konjic radi upućivanja hrane Voji... '''Besomučnom propagandom, pretnjama i prekim sudovima, uspelo se da se povrati duh boraca'''... Verujem da ćemo sačuvati Hercegovinu, jer kriza prolazi... Posle komunista srušićemo nezavisnu vrlo brzo pridobijanjem domobrana i muslimana i uništavanjem ustaša.<ref name="Depeše7-24-II-43"/>}} U panici usled poraza, Italijani su toga dana [[21. februar]]a avionima bombardovali pristigle četnike umesto partizana: {{izdvojeni citat|Juče Talijani bombardovali sa 10 aviona Voju Lukačevića kod Glavatičeva umesto komuniste kod Drežnice. Od naših jedan mrtav i sedam ranjenih. Preko Jevđe uložen protest protivu ovih idiota. Možda je ovo namerno.<ref name="Depeše7-24-II-43"/>|Depeša Ostojića Mihailoviću od 22. februara 1943.}} [[22. februar]]a uveče 500 ljudi pukovnika [[Bajo Stanišić|Baja Stanišića]] je prebačeno italijanskim kamionima iz [[Bileća|Bileće]] u [[Mostar]], a glavnokomandujući Zaharije Ostojić im je naredio "da se pobiju komunisti u Mostaru".<ref name="Zbornik-tomXIV-2">[https://www.znaci.org/00001/4_14_2.pdf ZBORNIK DOKUMENATA VOJNOISTORIJSKOG INSTITUTA: TOM XIV - DOKUMENTI ČETNIČKOG POKRETA DRAŽE MIHAILOVIĆA - KNJIGA 2]</ref> Nakon pristizanja četničkih pojačanja na Neretvu, general Mihailović je bio ubeđen da su partizani gotovi, te javlja potčinjenima da "sada bijemo s njima poslednju bitku".<ref name="Depeše20-II-6-III-43">[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_74.htm IZVOD IZ KNJIGE POSLATIH DEPEŠA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA U VREMENU OD 20. FEBRUARA DO 6. MARTA 1943.]</ref> === Napad NOVJ na Jablanicu === {{main|Napad NOVJ na Jablanicu 1943.}} [[Datoteka:Razrušena stara austrijska kasarna u Jablanici 1943.jpg|minijatura|Razrušena stara austrijska kasarna u Jablanici u kojoj se bio zabarikadirao jedan bataljon italijanske divizije Murđe. Tek kada je partizanski teški bacač pogodio slagalište s municijom, Italijani su se predali.]] Noću 20/21. februara [[2. proleterska divizija NOVJ]] je ušla u Jablanicu i opkolila italijanski garnizon u staroj austrijskoj kasarni, sa oko 400-450 Italijana i jednim pukovnikom.<ref name="Zbornik NOR 4/10, str. 252-254">Zbornik NOR 4/10, str. 252-254</ref> Istovremeno su sve veze garnizona sa italijanskom komandom prekinute: {{izdvojeni citat|Nema vijesti iz Jablanice, čiji radio se ne javlja od 12 časova. [...] <ref name="Zbornik NOR 4/10, dok. 257"/>|DNEVNI IZVJEŠTAJ KOMANDE ITALIJANSKOG ŠESTOG ARMIJSKOG KORPUSA OD 21 FEBRUARA 1943.}} 21. februara Komanda divizije Murđe iznova obaveštava nadležnu komandu o stanju odsečenog garnizona Jablanica: {{izdvojeni citat|'''Garnizon Jablanica ne odgovara od 11 časova danas na neprekidne radiotelegrafske pozive'''; vazdušnim osmatranjem je utvrđeno da je ta kasama polurazrušena minobacačima i artiljerijom, a položaj za auto­matska oruđa u blizini kasarne u plamenu. Nikakvog znaka o prisutstvu naših trupa.<ref name="Zbornik NOR 4/10, dok. 258"/>}} Istog dana, udružene osovinske snage iz [[Mostar]]a i [[Sarajevo|Sarajeva]] su krenule u pomoć okruženom italijanskom garnizonu u [[Jablanica (BiH)|Jablanici]]. Nemačka [[718. divizija]], ojačana snagama NDH i podržavana [[tenk]]ovima i avijacijom, nastupala je preko Prozora i Konjica. Snage italijanskog 6. armijskog korpusa, zajedno sa [[četnici]]ma, nastupali su iz Mostara obema obalama Neretve. 22. februara Viša komanda italijanskih snaga Slovenija-Dalmacija javlja da garnizon Jablanica još uvek odoleva, i da im uskoro stiže pomoć: [[Datoteka:Captured Italian stronghold near Jablanica.jpg|mini|Borci [[Druga proleterska divizija NOVJ|2. proleterske divizije]] u osvojenom italijanskom uporištu kod Jablanice 23. 2. 1943.]] {{izdvojeni citat|Naš garnizon Jablanica, koji je već nekoliko dana predmet žestokih napada koje izvode znatne partizanske snage snabdjevene minobacačima i artilje­rijom, još uvijek se snažno odupire i jutros u 6 časova ponovo je uspostavio radiovezu, koja je bila prekinuta od 12 časova 21. t.m. Prema vazdušnim snimcima vidi se da su upola razru­šeni i zapaljeni odbrambeni uređaji i garnizonska kasarna. Garnizon Konjic je još uvijek čvrsto u rukama naših trupa. Naši dijelovi i M.V.A.C. su u pokretu između Jablanice i Ko­njica.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 261 (OBAVJEŠTENJE VIŠE KOMANDE ORUŽANIH SNAGA »SLOVENIJA-DALMACIJA« OD 22 FEBRUARA 1943 GOD. 0 NAPADU JEDINICA NOV NA JABLANICU)</ref>}} Ipak, italijanski garnizon nije izdržao. [[22. februar]]a, posle borbe koja je trajala dva dana i dve noći, [[4. proleterska crnogorska brigada]] slomila otpor 1. bataljona 259. puka divizije Murđe i ušla u Jablanicu. [[Divizija Murđe]] je imala 33 mrtva i 164 zarobljena.<ref>https://www.znaci.org/damjan/izvor.php?br=6883&vrsta=1{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Partizani su tako izbili na Neretvu frontom dugim oko 80 kilometara, ovladavši svim mostovima između [[Mostar]]a i [[Konjic]]a.<ref name="Milovanović32"/> {{izdvojeni citat|Sva Titova vojska krenula sa Prozora i sinoć uzela Jablanicu i zarobila 800 talijana. Komunisti vode mnogo ljudi bez oružja i naoružavaju ih od plena.<ref name="Depeše7-24-II-43"/>|Depeša Ostojića Mihailoviću od 22. februara}} Već 22. februara je oko 1500 četnika napalo delove 2. proleterske divizije kod Jablanice.<ref name="Zbornik NOR 4/10, str. 252-254"/> === Razgraničenje četnika i Nemaca === [[Datoteka:Ustaške vođe u rejonu Prozora 1943.jpg|minijatura|General Pekić, Fraković, pukovnik Boban, pored oklopnog automobila [[Crna legija|Crne legije]], reon Prozora, mart 1943.]] [[22. februar]]a Komanda 6. italijanskog korpusa još jednom ponavlja da je neophodno sprečiti svaki dodir između četnika i savezničkih trupa (ustaša i Nemaca): {{izdvojeni citat|Neophodno je spriječiti svaki dodir formacija M.V.A.C. i savezničkih trupa. Neka imaju u vidu da se kolona od hiljadu V.A.C. prebacuje iz Konjica u Jablanicu i da se druga hiljada V.A.C. nalazi zaštićena u garnizonu Konjic.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 267 (Prijedlog Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 22 februara 1943 god. o zaustavljanju njemačkih i ustaškodomobranskih jedinica na prostoriji Konjic-Rama-Prozor)</ref>}} [[22. februar]]a, u [[Umoljani|Umoljane]] su stigli Nemci, rekli da je to njihova zona i tražili da je četnički komandant Vukasović napusti, što je on odbio. [[23. februar]]a [[Dobrosav Jevđević]] javlja Ostojiću da četnici i Italijani zajedno napreduju uz Neretvu, a sa Nemcima je dogovoreno da ne prelaze levu obalu i da međusobno izbegavaju kontakt: {{izdvojeni citat|'''Danas sam sa Nemačkim oficirima napravio sporazum da ne prelaze levu obalu Neretve, a da međusobno izbegavamo kontakt.''' Komunisti imaju 3 divizije 2 Prozor — Drežnica, a 1 Imotski. Dalmaciju bez Jovanovića ne mogu dati. Tetkići [Italijani] sa 5 bataljona idu sa Crnogorcima sa desne strane Neretve. A mi sa 800 Tetkića sa leve da unište grupu u Drežnici.<ref name="Milovanović33"/>}} Istog dana Ostojić javlja Draži da su Italijanima rekli da će napasti Nemce ako pređu na levu obalu Neretve, a nemački major u Mostaru je dao garanciju da neće ići van puta i da je pokret privremen. Međutim, [[Zaharije Ostojić]] sumnja u nemačke zadnje namere: {{izdvojeni citat|Svi su izgledi da nemci žele da zaposednu celu Jadransku obalu i neverujem da će ih talijani zadržati pored sve ljubomorno čuvane svoje zone.<ref name="Depeše7-24-II-43"/>}} [[Datoteka:Zaharije Ostojic1.jpg|minijatura|185px|[[Zaharije Ostojić]], glavnokomandujući četničkih snaga u okviru osovinske ofanzive na Neretvi.]] [[23. februar]]a Draža Mihailović depešom odgovara da dolazak Nemaca znači da su "komunisti u klopci": {{izdvojeni citat|Ako stvarno Nemci nadiru ka Prozoru i od Sarajeva ka Konjicu, onda su komunisti u klopci. Postoje dve mogućnosti, ili da se probiju u Hercegovinu, ili da se bace na sever u Bosnu između nemačkih trupa. I u jednom i u drugom slučaju treba ih uništiti... To su najveći zlotvori koje vodi jevrejština.<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/>}} Istom depešom general Mihailović naređuje da se begunci iz četničkih redova, koji ne žele da se bore na strani okupatora, stavljaju pred preke sudove.<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/> [[24. februar]]a italijanski general [[Mario Robotti]] traži od Vrhovne komande da nemačko-hrvatske trupe ne prelaze dogovorenu liniju, jer je upotreba formacija [[MVAC]] sada "apsolutno potrebna": {{izdvojeni citat|Predstavio sam nemačkim komandama apsolutnu potrebu da nemačko-hrvatske borbene grupe ne prelaze ka jugu usek Prozor—dolina Rame—dolina Neretve—Konjic ili drugu liniju koju će tok operacija eventualno zahtevati da bude određena. Ovo pitanje treba hitno rešiti s obzirom na nepopustljivost koju su pokazale nemačke komande u pogledu formacija MVAC koje su pod našom komandom, jer i u sadašnjoj situaciji i dalje hoće da ih smatraju neprijateljskim, dok je, međutim, njihova sadašnja upotreba, koja je u toku, apsolutno potrebna.<ref>Zbornik NOR 13/3, dok 34. (Izveštaj Više komande oružanih snaga Slovenija - Dalmacija od 24. februara 1943. Vrhovnoj komandi o neophodnosti hitnog usaglašavanja stavova sa nemačkim komandama u vezi upotrebe četnika u operacijama Vajs)</ref>}} Istog dana, italijanska Viša komanda odgovara da je već izvije­stila njemačku komandu o učešću formacija [[M.V.A.C.]] u operacijama u dolini Neretve, ali je ipak po­trebno "izbjegavati dodir između njemačko-hrvatskih trupa i lokalnih ili crnogorskih dobrovoljaca".<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 284</ref> Istovremeno, 24. februara Viša italijanska komanda Slovenija-Dalmacija naređuje da se četnicima čvršće upravlja: {{izdvojeni citat|Za svaki slučaj, naredio sam da se VI armijski korpus postara da još bolje prikupi i upravlja četničkim formacijama pomoću našim oficira i naših operišućih odreda.<ref>Zbornik NOR 13/3, dok 35. (Izveštaj Više komande oružanih snaga Slovenija - Dalmacija od 24. februara 1943. Vrhovnoj komandi o preduzetim merama da se nemačkim jedinicama onemogući ulazak u Mostar i o neophodnosti da se u borbama protiv jedinica NOVJ upotrebe četničke formacije)</ref>}} Međutim, nemačke divizije koje su došle u pomoć nije bilo moguće zadržati na liniji razgraničenja, jer su namjerile da brane rudnik boksita kod Mostara: {{izdvojeni citat|Vrhovni komandant za Jugoistok ima naređenje da se nje­mačkim trupama pojača garnizon oblasti rudnika. Prema tome nemoguće je dalje zadržati 718 diviziju na liniji Konjic — pruga Rama.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 291</ref>|Obavještenje njemačkog Štaba za vezu pri Višoj komandi oružanih snaga "Slovenija-Dalmacija" od 25 februara 1943.}} == Napad NOVJ na Konjic == {{Poseban članak|Bitka za Konjic 1943.}} === Dolazak Nemaca i Lukačevićevih četnika === [[Datoteka:Uništena njemačka tanketa kod Konjica 1943.jpg|minijatura|Uništena njemačka tanketa kod [[Konjic]]a.]] Uočivši važnost Konjica, čijim se držanjem zatvara prolaz u Hercegovinu i Crnu Goru, Nemci su [[22. februar]]a, uz snažnu podršku artiljerije i avijacije započeli prodor ka gradu.<ref name="OD PRVOG DO DRUGOG ZASEDANJA AVNOJ-a"/> Istoga dana zapovednik četničkih snaga Zaharije Ostojić je naredio [[Vojislav Lukačević|Vojislavu Lukačeviću]] da hitno posedne levu obalu Neretve svima snagama, da od Italijana uzme bateriju i bacače.<ref name="Depeše7-24-II-43"/> Lukačevićeva kolona od 2.000 četnika se već istoga dana probila od gornje Neretve u Konjic.<ref name="OD PRVOG DO DRUGOG ZASEDANJA AVNOJ-a"/> To veče, u Konjic su stigle nemačke jedinice, koje partizani napadaju “intenzivnom minobacačkom vatrom”.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 277</ref> Oko ponoći 22/23. februara, nemačke snage su se spojile sa italijansko-četničkim snagama u gradu.<ref name="OD PRVOG DO DRUGOG ZASEDANJA AVNOJ-a"/> Četnički komandant Lukačević odmah je uspostavio kontakt sa nemačkom komandom u [[Konjic]]u, nakon čega je uspostavljena zajednička odbrana. Kad je [[Treća udarna divizija NOVJ|Treća divizija NOVJ]] izbila pred [[Konjic]], suočila se sa značajno drugačijom situacijom od predviđene. Italijanski garnizon je u međuvremenu ojačan bataljonom Nemaca, bataljonom domobrana, četom ustaša i grupacijom od 2000-3000 četnika pod komandom [[Vojislav Lukačević|Lukačevića]]. Međutim, za ofanzivu NOVJ Konjic je bio od odlučujućeg značaja, tako da je napad ipak izveden. [[Peta proleterska crnogorska udarna brigada|5. crnogorska]] određena je za napad po desnoj strani Neretve, dok je [[Deseta hercegovačka proleterska udarna brigada|10. hercegovačka]] trebalo da pređe [[Neretva|Neretvu]] i napadne sa juga i istoka. Napad je počeo [[22. 2.|22. februara]] uveče. [[23. februar]]a komanda divizije Murđe izveštava da su četnici u Konjicu veoma angažovani u borbi protiv partizana: {{izdvojeni citat|Konjic: Snage pravoslavnih V.A.C., koje su tamo nadošle, jako su angažovane sa neprijateljem…<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 278</ref>}} Istog dana, Vojislav Lukačević izveštava nadređenog Ostojića o sadejstvu sa Italijanima i Nemcima u borbama za Konjic: {{izdvojeni citat|Dobih hitan poziv od Vukčevića i italijanske komande u Konjicu da im priteknem u pomoć, jer su u toku 22. februara partizani probili odbranbenu liniju... Ja sam hitno iz Džepa krenuo sa zagorskim bataljonom i pratnjom i spustio se na drum i drumom došao u Konjic, gde sam zatekao pravu paniku... Borba je trajala neprekidno danas od 1 časa pa sve do 16 časova. Naši su potpuno razbili partizane i pored njihovog upornog i žilavog otpora... Italijanska komanda mi je sinoć pokazala jedan radiogram Jevđevića kojim on traži da se što pre krenem u pravcu Jablanice jer je tamo situacija italijanskog garnizona kritična... Jučer oko 10 časova 22. II. stigla je u Konjic jedna nemačko-hrvatska kolona.... Otežava mi rad to što moram svaki čas da trčim u Konjic i da podižem moral italijanskoj komandi koji sramno gube moral kad nisam tu... S verom u Boga za Kralja i otadžbinu. Draža nas vodi ka veličini i slobodi!<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_2_46.htm IZVEŠTAJ KOMANDANTA KONJIČKE GRUPE OD 23. FEBRUARA 1943. KOMANDANTU ISTAKNUTOG DELA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA O SADEJSTVU SA ITALIJANSKIM JEDINICAMA U BORBAMA KOD KONJICA</ref>}} [[Datoteka:Četnici i Nemci na Neretvi.jpg|minijatura|Četnici sa Nemcima u dolini Neretve 1943.]] 24. februara 7. divizija NOVJ izveštava da je opkoljenom garnizonu u Konjicu stigla u pomoć i nemačka avijacija: {{izdvojeni citat|12 aviona bombardovali su položaje naših jedinica, koje stalno tuče neprijateljska artiljerija.<ref>Zbornik 4/10, dok. 145 (Izveštaj Štaba 7. divizije NOVJ od 24. februara)</ref>}} Uprkos velikom požrtvovanju, [[Peta proleterska crnogorska udarna brigada|5. crnogorska brigada]] je zaustavljena od brojčano i tehnički jačeg utvrđenog neprijatelja. [[Deseta hercegovačka proleterska udarna brigada|10. hercegovačka brigada]], umesto sa manjim grupama lokalnih četnika koje su očekivane, suočila se sa veoma krupnim četničkim snagama. Izgubila je energiju na raščišćavanje i odbijanje četnika na širokom području, tako da se njeno dejstvo na [[Konjic]] slabo osetilo. U izveštaju 3. divizije NOVJ od 24. februara se navodi da usled "dejstva četničkih bandi na bok i pozadinu borbenog rasporeda naše Hercegovačke brigade [...] naš napad na Konjic nije uspio."<ref name="Zbornik 4/10, dok. 144">Zbornik 4/10, dok. 144</ref> {{izdvojeni citat|U jučerašnjim borbama, koje su bile naročito žestoke, Hercegovačka brigada imala je 15 mrtvih i oko 20 ranjenih. [...] Usled ovoga Štab Divizije je bio prinuđen da jutros naredi brigadama povlačenje na polazne položaje.<ref name="Zbornik 4/10, dok. 144">Zbornik 4/10, dok. 144</ref>|Izvještaj Štaba Treće NOU divizije Vrhovnom štabu od 24 februara 1943.}} Istog dana, [[24. februar]]a četnički komandant [[Vojislav Lukačević]] izveštava Zaharija Ostojića o partizanskom napadu na Konjic: {{izdvojeni citat|Juče u toku dana komunisti su topovima bombardovali Konjic i porušili 2 ital. bunkera i naneli dosta teške gubitke a sinoć su bacačima bombardovali moje položaje. Da bi zabuna bila veća i jedan nemački ili italijanski avion bombardovao je ital. štab u Konjicu. Italijani i Nemci ništa ne rade a da me ne pitaju. Juče sam im formalno izdavao naređenja za posedanje položaja oko Konjica... Nemačka 2 kolona koja je trebala da stigne preko Vrbljana i Galjeva u Konjic još nije stigla, kada ona stigne krenućemo u napad.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>}} Nakon likvidacije Jablanice, Četvrta proleterska brigada stavljena je na raspolaganje Trećoj diviziji za napad na [[Konjic]]. Uz podršku Tenkovske čete Vrhovnog štaba, napad je obnovljen [[24. 2.|24. februara]], a najžešće borbe bile su tokom noći 25/26. februara. Međutim, kombinovana odbrana [[Konjic]]a izdržala je i taj napad. [[Datoteka:Lukačević i Nemci.jpg|thumb|[[Vojislav Lukačević]] sa nemačkim oficirima.]] [[25. februar]]a Zaharije Ostojić izveštava Dražu Mihailovića da partizani napadaju četnike i Nemce u Konjicu, da su Nemci imali velikih gubitaka, i da on ima plan za uništenje partizana u džepu Neretve: {{izdvojeni citat|Komunisti napadaju juče i danas Voju. Sad dobih od njega izveštaj od juče u kome kaže da je vodio borbu 16 sati neprekidno i dva puta povratio Konjic... Voja u Konjicu razgovarao sa njemačkim komandantom i ovaj mu rekao da idu za Mostar i ovi iz Konjica i oni iz G. Vakufa. Priznao je da su imali velike gubitke od komunista na Ivanu... Talijani žele da spreče dolazak nemaca u Hercegovinu i rekli su Jevđi da nemci neće ići dalje od Rame... Danas sam izradio ideju za napad za uništenje komunista u džepu Neretve sa tri kolone. Početak napada kada se snage prikupe.<ref name="Depeše7-24-II-43"/>}} Vrhovni štab je nastojao da ojača snage za odlučujuću bitku za Konjic. Dok su dve brigade [[Prva proleterska divizija NOVJ|Prve proleterske divizije]] odbijale napade Nemaca iz [[Sarajevo|Sarajeva]] prema [[Konjic]]u, [[Treća krajiška proleterska udarna brigada|3. krajiška]] je bila angažovana u odbrani [[Prozor]]a. Ona je dobila je naređenje da se [[25. 2.|25. februara]] ujutro izvuče iz kontakta sa neprijateljem i krene na [[Konjic]]. Međutim, samo što je marš počeo, došlo je do preokreta: nemačka [[117. lovačka divizija (Nemačka)|717. divizija]] konačno je prikupljena, i tog jutra krenula je u nastupanje, vršeći bočni prodor prema [[Prozor]]u i Šćitu, gde je bila smeštena Centralna bolnica. Stoga je naređenje [[Treća krajiška proleterska udarna brigada|Trećoj krajiškoj]] opozvano, i ona je hitno vraćena u borbu protiv [[117. lovačka divizija (Nemačka)|717. divizije]]. 26. februara Viša italijanska komanda "Slovenija-Dalmacija" obaveštava da je u pomoć opkoljenom garnizonu u Konjicu je poslato još oko 2000 četnika, i da nema više raspoloživih trupa: {{izdvojeni citat|Četničke formacije (oko 2000 ljudi) poslate kao pojačanje garnizonu Konjic… U završnici VI arm. korpus koristi sve raspoložive trupe i formacije protivkomunističke dobrovoljačke milicije. Malo se može izvući od drugih armijskih korpusa upotrebljenih u »Weiss« i u drugim operacijama čišćenja.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 295 (Izvještaj Više komande oružanih snaga "Slovenija-Dalmacija" od 26 februara 1943 god. o situaciji na sektoru Šestog armijskog korpusa)</ref>}} Usled nemačkih i četničkih pojačanja, situacija snaga [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]] je postala kritična. Tri brigade prikupljene za napad na [[Konjic]], nisu bile dovoljne da reše taj zadatak, a ostale snage bile su vezane u teškim odbrambenim borbama sa nadmoćnim neprijateljem, koji je nastupao iz [[Sarajevo|Sarajeva]], [[Mostar]]a i [[Gornji Vakuf-Uskoplje|Gornjeg Vakufa]] koncentrično prema [[Jablanica (BiH)|Jablanici]]. U toj fazi Vrhovni štab doneo je odluku da odustane od napada na [[Konjic]] i sve snage koncentriše za protivnapad u suprotnom smeru, prema severozapadu. {{izdvojeni citat|Usled neprijateljskog otpora u Konjicu i ugroženog desnog boka od četnika, napad nije uspio.<ref>Zbornik 4/10, dok. 166</ref>|Izvještaj Štaba Treće NOU divizije Vrhovnom štabu od 27 februara 1943.}} === Dolazak Baćovićevih četnika === [[Datoteka:Petar Baćović agituje.jpg|minijatura|Petar Baćović agituje za učešće u osovinskoj operaciji protiv partizana, u Kninskoj krajini početkom 1943.]] [[22. februar]]a Draža je obavešten da Italijani ne odobravaju polazak Baćovićevim snagama ka Neretvi. Baćović javlja da bi krenuo samo legalno, jer za ilegalno nema municije, kao i da sumnja da mu pripremaju zamku: {{izdvojeni citat|Tetkići ne daju mi municiju. Tražio sam najenergičnije i dozvolu da krenem. Upozorio sam ih na posledice ako ne dozvole da idemo da branimo svoje kuće u hercegovini... Osećam nešto u vazduhu da nam nemci i ustaše i talijani pripremaju neku zamku.<ref name="Depeše7-24-II-43"/>}} [[24. februar]]a general Mihailović javlja Baćoviću da su Đurišićevi četnici stigli u Hercegovinu. On pobedonosno zaključuje kako su partizani uhvaćeni u "mišolovku": {{izdvojeni citat|Sad se vidi koliko sam ja imao pravo za tu mišolovku.<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/>}} [[25. februar]]a kapetan Radovan Ivanišević izveštava Dražu kako su Italijani sprečili pokret Baćovićevih četnika preko Livna, usled bojazni "od pokolja Hrvata i sukoba sa Nemcima". Ivanišević još izveštava da je nakon "pretnje o prekidu kolaboracije" uspeo da izdejstvuje njihov pokret preko Imotskog i Širokog Brijega ka Neretvi. Obezbedio im je municiju i hranu za šest dana i stalnu saradnju italijanske avijacije. Kreću vozom ka Splitu 26. februara, "ako Draža odobri".<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/> [[26. februar]]a Baćović saoštava Mihailoviću radosnu vest: {{izdvojeni citat|Uspeo sam da Italijani u Splitu dozvole naš prolaz do Solina i peške na Vrgorac — Ljubuški — Mostar. [...] Municiju smo primili.<ref name="Depeše26-II-14-III-43">[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_85.htm IZVOD IZ KNJIGE PRIMLJENIH DEPEŠA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA U VREMENU OD 26. FEBRUARA DO 14. MARTA 1943. GODINE]</ref>}} Istog je dana stigao i odgovor generala Mihailovića: {{izdvojeni citat|Situracija kod komunista, jasno je da je bezizlazna. Biće razbijeni. Posle toga treba potući njihove elitne delove koji će se rasturiti po terenu. Pritisnuti sa sviju strana oni drže prostor Konjic isključno, Drežnica zaključno sa odvojenom kolonom od Posušja. Verujem da po pristizanju snaga imate sve uslove za njihovo definitivno likvidiranje pred nama, posle čega gonjenje.<ref name="Depeše26-II-14-III-43">[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_85.htm IZVOD IZ KNJIGE PRIMLJENIH DEPEŠA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA U VREMENU OD 26. FEBRUARA DO 14. MARTA 1943. GODINE]</ref>|General [[Dragoljub Mihailović]]}} [[Petar Baćović|Baćovićevu]] grupaciju od oko 3.000 hercegovačkih četnika, prethodno transportovanu u [[Knin]], Italijani su prebacili vozovima u [[Split]]. Ova grupa krenula je u nastupanje iz [[Split]]a preko [[Solin]]a i biokovskog zaleđa prema [[Imotski|Imotskom]].<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_85.htm Izvod iz knjige primljenih depeša Štaba Draže Mihailovića u vremenu od 26. februara do 14. marta 1943. godine], Zbornik dokumenataka i podataka NOR-a, tom XIV (četnički dokumenti), knjiga 2, Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 85</ref> === Osovinski plan o razoružanju četnika === {{main|Razoružanje četnika}} {{izdvojeni citat|U Rimu nemačka delegacija, na čelu sa ministrom spoljnih poslova Trećeg Rajha, vodila razgovore sa Italijanima. Primio ih je i Duče. Prisutan je bio i general-pukovnik Ambrozio. Nemačka strana je naglasila, nakon što se završi operacija protiv komunista ("Vajs 2" i "Vajs 3"), da se krene protiv četničkog pokreta i da se zajedničkim nemačko-italijanskim snagama čitav Mihailovićev pokret uništi. U vezi ovog predloga, Duče je dao svoju punu podršku.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 26. februara 1943.}} [[Datoteka:Benito Mussolini and Adolf Hitler.jpg|thumb|186px|[[Benito Mussolini]] i [[Adolf Hitler]] su dogovorili razoružanje četnika u završnoj fazi operacije.]] Iako su se četnici borili u osovinskoj operaciji protiv partizana, najviši italijanski i nemački zvaničnici su istovremeno pravili planove o njihovom razoružavanju. U Rimu je 26, 27. i 28. februara održan trodnevni sastanak visokih nemačkih i italijanskih predstavnika povodom nastavljanja operacija Vajs, na kome je dogovoreno razoružanje četnika. Nemački vođa [[Adolf Hitler]] je u pismu Musoliniju poručio da "nema nikakve razlike između partizana i četnika, jer su i jedni i drugi jednaki u mržnji protiv Nemačke i Italije". Duče se složio da snabdevanje četnika oružjem treba da prestane, ali da četnike treba razoružati pošto se iskoriste u borbi za uništavanje partizana, “jer je to za nas celishodnije”.<ref name="Zbornik NOR 13/3, dok. 36 i 38">Zbornik NOR 13/3, dok. 36 i 38.</ref> {{izdvojeni citat|Treba priznati da su se četničke formacije dobro borile, da su pretrpele velike gubitke i da su partizanima zadale velike gubitke. Sada je celishodno da se bore za nas s obzirom da nemamo dovoljno jedinica i da neke čak moramo izvući. Cilj koji je odredio Firer (uništiti ih) nije rešenje koje se može odmah sprovesti.<ref name="Zbornik NOR 13/3, dok. 36 i 38"/>|General [[Vittorio Ambrosio]]}} Musolini je smatrao da je bolje prvo "jedne su­protstaviti drugima" i, čim budu savladani partizani, razoružati četnike "na lep ili ružan način". Za razliku od njega, ministar vanjskih poslova Trećeg Reicha [[Joachim von Ribbentrop]] je smatrao da Mihailovićevi četnici predstavljaju englesku avangardu, a protiv Engleza se mora voditi "bor­ba na život ili smrt". Nasuprot ovom nepomirljivom stavu, Musolini je pokušao objasniti koliko su četnici dragoceni za Italijane: {{izdvojeni citat|Rat na ovom području nije isto što i rat na zapadu. Ovo je gerila, u kojoj 8000 četnika iz Hercegovine pruža veću pomoć nego 2—3 divizije, upravo zbog toga što su se specijalizovali za takvu vrstu rata.<ref name="Zbornik NOR 13/3, dok. 36 i 38"/>|General [[Benito Musolini]]}} Na kraju sastanka je zaključeno da će četnici biti razoružani čim se za­vrše operacije protiv partizana. Ipak, italijanski generali su kasnije pokušali da to odlože: {{izdvojeni citat|U Rimu nastavljeni nemačko-italijanski razgovori i to sa italijanskim generalom Ambrozijom i Kostelanom. Iz razgovora je postalo jasno da Italijani nisu spremni da u potpunosti podrže akciju protiv četnika, premda su juče, u prisutnosti Musolinija, obećali. General Ambrozio je kazao, da za sada nemaju dovoljno snage da razoružaju četnike.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 27. februara 1943.}} {{izdvojeni citat|Uništenje četnika jednako je tako važno kao i uništenje komunista. Četničko pitanje postalo je, u međuvremenu, naročito hitno, jer su se nemačke vojne jedinice u okolini Mostara prvi put sukobile sa četničkim jedinicama koje su došle iz Crne Gore. Četnici Crne Gore i Hercegovine vode kod Italijana snažnu propagandu protiv Nemaca i Hrvata.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 28. februara 1943.}} === Opšti četnički napad na partizane === [[File:Chetniks in Operation Fall Weiss 1943.jpg|thumb|Četnički komandant [[Dobrosav Jevđević]] sa Italijanima i četnicima pukovnika [[Bajo Stanišić|Baja Stanišića]] na putu za Mostar 1943.]] Nadležni italijanski general [[Đuzepe Amiko]] je izdao naređenje o opštem četničkom napadu na partizane na dan [[23. februar]]a: {{izdvojeni citat|Odredio sam dan 23. februar kao početak ofanzivne akcije koja će se izvoditi s obje strane doline Neretve i to: sa grupom od 1500 M.V.A.C. i jednim bataljonom pješadije istočno; i sa oko 1800 M.V.A.C., prvim ešelonima Crnogoraca i pokretnom grupom »Scotti« od tri bataljona, zapadno od rijeke.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 256 (Dnevni izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 21. februara 1943 god. o borbama protiv jedinica NOV u Hercegovini)</ref>}} [[24. februar]]a, italijanski general izveštava da je plan ipak pomeren, jer četnici neće u napad "prije no što se svi skupe i stigne njihov komandant pukovnik Stanišić", i zbog nedovoljnih snaga za odlučno dejstvovanje "uslijed neobične aktivnosti 3 i 4 dal­matinske brigade".<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 286</ref> Nakon prikupljanja četničkih snaga, [[26. februar]]a 1943. godine [[Zaharije Ostojić]], komandant četničkih snaga na Neretvi, naredio je opšti napad na partizane. Sve četničke snage za tu situaciju podeljene su u tri kolone. Leva kolona je bila jačine oko 2000 ljudi, a srednja jačine 1500 ljudi. Rad leve i srednje kolone objedinjavao je pukovnik [[Bajo Stanišić]]. Desna kolona je bila jačine oko 3500 ljudi, a komandant je bio [[Voja Lukačević]].<ref>ZAPOVEST KOMANDANTA SREDNJE KOLONE OD 26. FEBRUARA 1943. KOMANDANTIMA NEVESINJSKE I KOMBINOVANE BRIGADE ZA NAPAD NA JEDINICE 2. PROLETERSKE DIVIZIJE KOD DREŽNICE</ref> U italijanskim dokumentima, to je opisano na sljedeći način: {{izdvojeni citat|Sutra ujutro, 27. februara, poslije pripreme artiljerije i avi­jacije razviće se uporedna akcija velikog zahvata, da bi se u prvoj fazi eliminisale partizanske formacije u zoni Drežnica. Komandant operacije General Gherzi iz divizije »Murge«. Kolona istočno od Neretve, sastavljena od 2500 protivkomunističkih dobrovoljaca i 111/56 sa minobacačima i artilje­rijom, nastupaće pod komandom potpukovnika Consolo… Kolona zapadno od Neretve, sastavljena od 1500 Crnogo­raca od V.A.C., od 11/65, od jednog bataljona crnih košulja i artiljerije, pod komandom pukovnika Scottia…<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 297</ref>|Izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 26 februara 1943.}} Istog dana, major Zaharije Ostojić javlja Draži Mihailoviću da će Italijani obezbediti bombardovanje iz vazduha, artiljeriju, bacače, automatsko oruđe, municiju i hranu: {{izdvojeni citat|'''Mislim da imamo nadmoćnost. Duh odličan po dolasku zemljaka. Tetkići daju sve'''... Voja kaže da nemački i italijanski komandanti izvršavaju sva njegova naređenja za posedanje položaja kod Konjica. Dobri neki ljudi.<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} Po prijemu izveštaja, general Dragoljub Mihailović odgovara da odobrava plan napada i zaključuje da partizanima ostaje jedino da se izvuku u pravcu severa između Prozora i Bjelašnice, što će naterati Nemce da pođu za njima, a to je za četnike najbolje rešenje.<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/> Na kraju, on pobedonosno zaključuje: {{izdvojeni citat|'''Situacija kod komunista, jasno je da je bezizlazna. Biće razbijeni.'''<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/>}} Istovremeno general Mihailović obaveštava Baćovića da je stiglo preko 5000 Crnogoraca. On daje pregled stanja na frontu: {{izdvojeni citat|Konjic je u našim rukama. Nemci napadaju komuniste u pravcu Prozora i preko Ivan planine. Baja Stanišić je na desnoj obali Neretve severno od Mostara u pravcu Drežnice sa oko 2000 ljudi. Tetkići su u Mostaru...<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/>}} 27. februara Zaharije Ostojić javlja Draži Mihailoviću da očekuje uništenje svih partizana na levoj obali i dobar plen,<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/> a italijanska komanda zaključuje da se situacija na frontu poboljšala usled nastupanja četnika, iako su ih Nemci greškom mitraljirali iz aviona: {{izdvojeni citat|Situacija garnizona Konjic znatno se poboljšala također uslijed akcije kolona V. A. C. koje dejstvuju zapadno od Ko­njica duž lijeve obale Neretve. Danas poslije podne, 27. februara, te su kolone mitraljirane greškom njemačkih aviona.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 300 (Dnevni izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 27 februara 1943 god. o borbama protiv jedinica NOV u dolini Neretve)</ref>}} [[Datoteka:Brijanje zarobljenih četnika.jpg|minijatura|Partizani šišaju i briju zarobljene četnike, koji su potom pušteni na slobodu.]] Istovremeno on preti Baju Stanišiću stavljanjem njegovih nesposobnih komandanata "pod sud": Međutim, četnički napad nije išao po planu. [[28. februar]]a Zaharije Ostojić je žestoko kritikovao Baja Stanišića za neuspeh u napadu na partizane. U pismu Draži on kaže: {{izdvojeni citat|'''Van sebe sam od besa što su mi potpuno upropastiti plan za uništenje komunista u džepu Neretve, a ovako idealna prilika više se neće pružiti.'''<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} {{izdvojeni citat|Gospodine Pukovniče... izvešten sam da juče iako ste imali ogromnu nadmoćnost u svakom pogledu, a otpora tako reći nije ni bilo. Vaše kolone nisu ništa uradile, ovo dokazuje potpunu nesposobnost komandnog osoblja, i neshvatanje ideje napada... Komandanti Vaših kolona danas do mraka moraju bez ikakvog izgovora i po cenu najvećih žrtava dostići liniju: Gola glavica — Crni potok — s. Ravni — s. Donja Jablanica — Gumenac — Plasa Greben — Crni Vrh jer će jedino tako popraviti ogroman neuspeh od juče... Obaveštavam Vas da sam o svemu ovome izvestio Gospodina Ministra i da ću ako Vaše kolone danas ne postignu date im ciljeve, biti primoran da smenim sve Vaše komandante i da ih stavim pod sud radi nesposobnosti i neizvršenja naređenja Vrhovne komande.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_2_56.htm NAREĐENJE KOMANDANTA ISTAKNUTOG DELA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA OD 28. FEBRUARA 1943. KOMANDANTU ZETSKOG ČETNIČKOG ODREDA</ref>}} === Četnici traže zonu za "čišćenje" === Nakon neuspeha da unište partizane u džepu Neretve, [[28. februar]]a Zaharije Ostojić traži Dobrosavu Jevđeviću da se sporazume sa okupatorima da četnicima dodele zonu za "čišćenje", da im daju municiju, hranu i automatsko oružje, obezbede topove, bacače i pomoć avijacije, prevozna sredstva za prebacivanje trupa i radio-stanice, te će uspeh biti zagarantovan: {{izdvojeni citat|1) Da se sa Nemcima i Italijanima sporazumeš da se četnicima dade za čišćenje od boljševika zona: Rama — Prozor — Šujica — Livno — Makarska — morska obala do ušća Neretve — desna obala Neretve — Rama, s tim da Nemci na ovu zonu ne prelaze, već očiste ostalu zonu severno. 2) '''Da Italijani dadu municiju, hranu i automatsko oruđe''' za 20.000 četnika za ove operacije. Sa Baćovićem ćemo imati u stvari oko 15.000, a onih 5.000 pravo je da dignemo. '''Obezbedi davanje topova i bacača i pomoć avijacije''' za bombardovanje i izviđanje. 3) Da Italijani daju svojih 5.000 ljudi i obezbede prevozna sredstva za prebacivanje naših snaga prema operativnim potrebama. Da za svaku kolonu daju radio-stanice i telefonski materijal. [...] Ako se ovo ispuni garantujem za uspeh u najkraćem roku.<ref name="Milovanović33"/><ref>Zbornik NOR 14/2, dok. 57 (Naređenje komandanta Istaknutog dela Štaba Draže Mihailovića od 28. februara 1943. vojvodi Dobrosavu Jevđeviću da se sporazume sa italijanskim i nemačkim okupatorima o podeli operacijskih zona između njih i četnika za borbu protiv jedinica NOVJ u dolini Neretve)</ref>}} Prema sopstvenom proračunu, glavnokomandujući četničkih snaga na Neretvi Zaharije Ostojić je početkom marta 1943. raspolagao sa oko 12.000 četnika, angažovanih u borbi protiv NOVJ u dolini Neretve.<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/> [[1. mart]]a on javlja Draži da će pokušati od Nemaca da dobije dozvolu "za gonjenje komunista kroz Bosnu", a preko Italijana da izdejstvuje da im ostave čišćenje desne obale Neretve do mora: {{izdvojeni citat|Preko Voje pokušaću da iskoristim prijateljstvo nemačkog komandanta iz Konjica, za dobijanje dozvole za gonjenje komunista kroz Bosnu, ali ako osetim da to neće biti opasno za nas. Od Jevđe sam tražio da izradi preko tetkića da nemci ostave nama za raščišćavanje od boljševika zonu Rama — Prozor — Sujica — Livno — Makarska — morska obala — desna obala Neretve, s tim da tetkići daju sve za 20.000 četnika.<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} [[2. mart]]a Ostojić javlja generalu Mihailoviću da njihovi ljudi izbegavaju da se bore za račun okupatora: {{izdvojeni citat|'''Ima slučajeva begstva iz borbe od 20 — 30 ljudi. Naredio sam da se kolovođe streljaju''', ostali razoružaju i zatvore... Molim Vaše mišljenje dali da streljamo sve begunce iz borbe.<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} Glavnokomandujući četničkih snaga Zaharije Ostojić je nameravao da udruženim snagama napadne jedinice 2. proleterske divizije na sektoru [[Drežnica]] — [[Jablanica]], ali su Italijani imali drukčiji plan. Italijanska komanda je tražila da jedinice divizije »Murđe« i Zetski četnički odred napadaju na 9. dalmatinsku diviziju pravcem [[Široki Brijeg]] — [[Imotski]], a četnici Limsko-sandžačkih odreda (major Vesković) sa italijanskim jedinicama i artiljerijom, pravcem Metković — Imotski. Sa italijanskim planom složili su se major Radulović i pukovnik Stanišić, ali Zaharije Ostojić je bio žestoko protiv. [[3. mart]]a on preti prekim sudom majoru Raduloviću, ukoliko prihvati "žabarski plan": {{izdvojeni citat|Pošto bednici žabarski, pored toga što nam oni u Mostaru i Konjicu duguju živote, i pored svih vas tamo hoće da nas vuku za nos, iako raspolažemo snagom da za 24 sata zauzmemo celu Hercegovinu, rešio sam da prekinemo svaku dalju vezu sa njima, ako ne prihvate naše zahteve... Svima komandantima saopštiti da budu gotovi za napad na Talijane, ako ma šta preduzmu protivu nas... Saopštiti svima komandantima da tražim bezuslovno izvršavanje naređenja, jer ću ih inače smesta smenjivati i stavljati pod preki sud. Niko ne sme da daje ma kakve pristanke na žabarske planove, nego ima samo da izvršava naređenja Vrhovne komande.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_66.htm NAREĐENJE KOMANDANTA ISTAKNUTOG DELA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA OD 3. MARTA 1943. IZASLANIKU VRHOVNE KOMANDE ZA PREGRUPISAVANJE ČETNIČKIH JEDINICA U DOLINI NERETVE]</ref>}} U depeši od [[3. mart]]a Ostojić javlja generalu Mihailoviću o uspesima na frontu, i Lukačevićevoj popularnosti kod okupatora: {{izdvojeni citat|Voja razbio drugu diviziju a Bajo i Pantić diviziju Peka Dapčevića. Boljševici beže ka Prozoru i dolinom Drežanike. Naši gone... Pobeda je naša... Inače talijani i nemci Voji daju sve i prvi ga pozdravljaju. Zovu ga četničkim đeneraloim. '''Voja je stekao rano opštu popularnost, ne samo kod naših, nego čak i kod okupatora.'''<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} Istovremeno, on se žali Mihailoviću kako Italijani nisu usvojili njegov plan ("čim je otklonjena opasnost od Mostara i Konjica, žabari hoće da komanduju"). On javlja Draži da će povući trupe na levu obalu i pustiti "da boljševici zakolju žabarske garnizone", ako se on pre njih ne reši na to, te zaključuje: {{izdvojeni citat|'''Bojim se da mi žabari ne pokvare sve planove za uništenje boljševika, a opet ne možemo bez njihove hrane i municije.'''<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} == Protivudar NOVJ kod Gornjeg Vakufa == {{main|Protivudar NOVJ kod Gornjeg Vakufa|Martovski pregovori}} [[Datoteka:BatallaDelNeretvaMapa5.png|mini|Nakon neuspeha u napadu na Konjic, Vrhovni štab donosi odluku o rušenju mosta na Neretvi i udaru u suprotnom smeru, prema Gornjem Vakufu, od 3. do 5. marta.]] Našavši se u okruženju, [[Josip Broz Tito|Tito]] je doneo odluku o promeni težišta dejstava. Naredio je da se minira most u [[Jablanica (BiH)|Jablanici]], da se na [[Neretva|Neretvi]] zadrže samo zaštitnice, a da glavnina snaga usiljenim maršem krene nazad u susret Nemcima, prema [[Gornji Vakuf-Uskoplje|Gornjem Vakufu]]. Između Gornjeg Vakufa i Prozora nastupala je borbena grupa sastavljena od nemačke [[117. lovačka divizija (Nemačka)|717. divizije]], dva bataljona [[118. lovačka divizija (Nemačka)|718. divizije]] i ustaškog 5. stajaćeg djelatnog zdruga. Na ove snage trebalo je da izvede protivnapad 9 brigada NOVJ, da ih potisne prema [[Bugojno|Bugojnu]], i na taj način olakša operativnu situaciju grupacije NOVJ. Protivnapad kod [[Gornji Vakuf-Uskoplje|Gornjeg Vakufa]] zamišljen je kao operacija opkoljavanja: dve brigade [[Prva proleterska divizija NOVJ|Prve proleterske divizije]] trebalo je usiljenim maršem da zaobiđu nemačke krilne položaje i da se po dubini sa severa spuste prema cesti [[Gornji Vakuf-Uskoplje|Gornji Vakuf]] - [[Bugojno]], dok je [[Sedma banijska divizija NOVJ|7. divizija]] sa [[Treća krajiška proleterska udarna brigada|Trećom krajiškom brigadom]] trebalo da nastupa sa južne strane. Na središnje nemačko-ustaške snage napadale su dve brigade [[Druga proleterska divizija NOVJ|Druge divizije]] i [[Prva dalmatinska proleterska udarna brigada|Prva dalmatinska]]. Do [[4. mart]]a partizanske snage se povlače na desnu obalu Neretve i ruše sve mostove na reci. Usled različite polazne udaljenosti, napad nije počeo jednovremeno. Jedinice su se uključivale po delovima, kako su pristizale. Tokom [[3. 3.|3.]] i [[4. 3.|4. marta]] pritisak na nemačko-ustaške snage je rastao, tako da su one [[4. 3.|4. marta]] počele da se povlače. Opkoljavanje međutim nije uspelo - severni i južni bočni napadni klinovi ostali su međusobno udaljeni oko 7 kilometara. Tokom napada borci [[Druga proleterska udarna brigada|Druge proleterske brigade]] zarobili su majora [[Arthur Strecker|Artura Štrekera]], komandanta 3. bataljona 738. puka. [[Datoteka:Captured German major on Neretva.jpg|minijatura|Grupa mladih boraca NOVJ sa zarobljenim nemačkim majorom Šterkerom.]] Imajući u rukama 25 nemačkih vojnika, među kojima i jednog majora, oko 100 vojnika NDH i oko 600 Italijana, [[Vrhovni štab NOVJ|Vrhovni štab]] odlučio je da inicira razmenu zarobljenika i pregovore sa Nemcima o primirju. Razgovori predstavnika dveju strana koji su usledili poznati su kao [[Martovski pregovori]]. Ovaj događaj je posle rata različito tumačen i široko komentarisan. {{izdvojeni citat|a) U sadašnjoj situaciji nema razloga zbog kojeg bi nemački Vermaht vršio ratne akcije protiv Narodnoslobodilačke vojske Jugoslavije, pogotovo u svetlu položaja, neprijatelja i interesa obe strane - prema tome, bilo bi u interesu obe strane kad bi neprijateljstva prestala. U vezi s tim, nemačka komanda i ova delegacija trebaju odrediti svoje predloge koji se tiču eventualne zone i navesti ciljeve ekonomskih i drugih interesa. b) Narodnoslobodilačka vojska Jugoslavije smatra četnike glavnim neprijateljima.{{sfn|Tomasevich|1975|pp=244–245}}|Partizanski predlog primirja Nemcima}} Borbena dejstva nastavila su se nezavisno od ovih razgovora. [[5. 3.|5. marta]] izviđački bataljon [[369. legionarska divizija|369. legionarske divizije]] ušao je u [[Livno]]. === Rušenje mosta na Neretvi i zaokret NOVJ === [[Datoteka:The Bridge on Neretva 1943.jpg|minijatura|Srušeni most na Neretvi u toku četvrte neprijateljske ofanzive 1943.]] Dok su se nemačke snage kod [[Gornji Vakuf-Uskoplje|Gornjeg Vakufa]] povlačile u [[Bugojno]], Tito je već [[4. 3.|4. marta]] naredio još jedan zaokret za 180 stepeni, te usiljeni marš jedinica i bolnice nazad na [[Neretva|Neretvu]], u cilju njenog forsiranja. Ovo oštro manevrisanje kojem je [[Josip Broz Tito|Tito]] pribegao u dva navrata, predmet je različitih tumačenja. Prema jednom koje je sugerisao [[Josip Broz Tito|Tito]], to je bio jedinstven plan u kome je rušenje mosta na Neretvi trebalo da obmane neprijatelja u pogledu smera proboja. Alternativna tumačenja zasnivaju se na neizvesnosti da li se moglo znati da će, nakon rušenja mosta, prelazak [[Neretva|Neretve]] kod [[Jablanica (BiH)|Jablanice]] uopšte biti moguć. Sećanje [[Ljubo Vučković|Ljuba Vučkovića]], tada komandanta [[Druga dalmatinska proleterska udarna brigada|Druge dalmatinske]], potkrepljuje prvu verziju. {{izdvojeni citat|U štab brigade, koji je bio u selu Slatini, 4. marta oko podne je stigao kurir motociklist s naređenjem da se komandant brigade hitno javi u Vrhovni štab... Dok sam izlagao situaciju na frontu brigade, dok sam pričao o neprijatelju, njegovoj jačini i o našim položajima drug Tito me je upitao da li je neprijatelj ponovo u Jablanici. Kada sam mu odgovorio potvrdno, on je rekao da to nijesmo smjeli dozvoliti. Rekao sam da zadatak brigade nije bio da brani Jablanicu već pravce koji vode iz Jablanice prema dolini Rame, ali da će, ako je to potrebno, Jablanica već u toku noći ponovo biti u našim rukama. Na to je drug Tito kratko odgovorio: »Da, biće potrebno«. Podrobno me je, zatim, upoznao sa situacijom prema Gornjem Vakufu, koja se iz časa u čas mijenjala u našu korist... Zatim je izdao usmeno naređenje o predstojećem radu Druge dalmatinske. Drug Tito je postavio brigadi ovaj zadatak: »U što kraćem vremenu ponovo osloboditi Jablanicu i pripremiti se za forsiranje Neretve. Neretvu forsirati na sektoru od Rame do Donje Jablanice, na mjestu koje sami odaberemo. Forsiranje izvršiti gaženjem ili čamcima, ili preko srušenog mosta u Jablanici, kako štab brigade ocijeni da je najsigurnije. Priprema da bude što kraća, jer je zadatak neophodno potrebno izvršiti u toku naredna dva dana«.<ref>[https://www.znaci.org/00001/161.htm Ljubo Vučković: DALMATINSKI PROLETERI], [https://www.znaci.org/00001/161_2.pdf NA NERETVI], str. 71-72</ref>}} === Nepoverenje četnika i okupatora === {{main|Kolaboracija četnika}} [[Datoteka:Chetniks and Germans in Herzegovina in 1943.jpg|minijatura|Četnici i Nemci u Hercegovini 1943. Uprkos zajedničkim borbama na terenu, Hitler je insistirao na razoružanju četnika.]] Tokom [[4. 3.|4. marta]] četnici [[Petar Baćović|Petra Baćovića]] ušli su u [[Imotski]] potisnuvši [[Četvrta dalmatinska brigada|4. dalmatinsku brigadu]]. Istog dana, general Mihailović naređuje Ostojiću da dokrajče partizane, da budu pripravni na otpor okupatorima, ali da im prvo traže dva miliona metaka unapred: {{izdvojeni citat|Potrebno je razbijene komunističke delove baciti na sever prema nemcima da bi nemce zaposlili i naterali ih ponova na sever... Jevđa da zauzme energičan stav uopšte i da pripreti žabarima, da ako nas Nemci napadnu, prvo ćemo mi njih, i ne dozvoljavam da se sa nama igra, pošto se mi borimo za sebe, a ne za njih... Ako ma šta osetimo... dići ćemo im čitavu Bosnu. Rušenje komunikacija naredite da se pripremi... Tražite unapred 2.000.000 metaka i hranu za 7 dana unapred.<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/>}} [[4. mart]]a Ostojić javlja Draži da Nemci pomažu Lukačevića, i da su Italijani ipak prihvatili njegov plan: {{izdvojeni citat|Nemci dali Voji hranu i municiju i bombardovali boljševike po Vojinim zahtevima. Skrenuo sam mu samo pažnju da im ne veruje, jer mi imamo bogato iskustvo sa njima... Zadnje namere Nemaca su očigledne, ali ja se staram da im podvalim i ubacimo ostatke crvenih u Bosnu da se zabavljaju sa njima... Danas bila kriza u odnosu sa žabarima. Hteo sam da im pokažem da mi imamo snage da se bijemo sa svima redom i da njihovu hranu i municiju uzmemo milom ili silom... Žabari daće 100.000 obroka i pristali na moj plan.<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} Četnički rukovodilac Zaharije Ostojić je bio zabrinut zbog blizine nemačkih trupa. No, Lukačević mu [[5. mart]]a iz Konjica javlja da Nemci daju municiju, da neće napasti četnike dok su im potrebni, da ne strahuju preterano: {{izdvojeni citat|Vidim da je glavna tvoja briga kako ćemo sa Nemcima... Ja mislim da je naima najpreči za sada cilj uništenje komunista i to što brže. Ne sme nas zateći iskrcavanje u borbi sa komunistima, a isto tako ne smemo početi borbu sa Nemcima dok komunisti nisu likvidirani... Čvrsto sam ubeđen da nas Nemci neće napasti sve dok se vode borbe sa komunistima te je strahovanje u tom pravcu preterano... Dobio sam sinoć preko Nemaca 30.000 metaka obećali još čim im stigne neki transport koji očekuju u Sarajevo.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_71.htm IZVEŠTAJ KOMANDANTA KONJIČKE GRUPE OD 5. MARTA 1943. KOMANDANTU ISTAKNUTOG DELA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA O BORBENOM RASPOREDU ČETNIKA I NEMACA NA SEKTORU KONJIC—JABLANICA]</ref>}} === Četničko slavlje === [[5. mart]]a 1943. četnički vođa Draža Mihailović javlja Petru Baćoviću da je situacija odlična: {{izdvojeni citat|'''Situacija na Neretvi odlična. Komunisti potučeni.''' Konjic, Jablanica, Rama u našim rukama.<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/>}} Istog dana, general Mihailović javlja četnicima na Dinari: {{izdvojeni citat|Ovamo smo razbili 2/3 ukupnih komunističkih snaga. Beže u neredu. Razbijena je druga divizija i divizija Peke Dapčevića.<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/>}} [[6. mart]]a general Mihailović zahvaljuje svom glavnom rukovodiocu operacija Zahariju Ostojiću na velikoj pobedi: {{izdvojeni citat|Bogu hvala, izgleda da smo komuniste potukli... Vama lično zahvaljujem na zalaganju i požrtvovanju i najuspešnijem vođenju operacija. U moje ime zahvalite i trupama kao i svima saradnicima na ovom velikom delu.<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/>}} Istovremeno, Vrhovni komandant NOVJ [[Josip Broz Tito]] obaveštava Glavni štab Hrvatske o žestokim borbama i nezavidnoj situaciji: {{izdvojeni citat|Mi se nalazimo još uvijek na prostoriji Prozor, gdje neprijateljske snage sa sviju strana navaljuju na nas. Naš pokret ukočen zbog 3500 ranjenika koje vodimo sa sobom. Kod Gornjeg Vakufa — Prozora već 8 dana silne krvave borbe. Razbili smo 718 njemačku diviziju i dijelove 36 njemačke divizije koja je 19. II došla iz Grčke, kao i 4 bojne ustaša, ali neprijatelj dovlači nova pojačanja. '''Gubici na obje strane ogromni, ali moramo spasiti ranjene.''' Zarobili smo jednoga majora, komandanta njemačkog bataljona.<ref>Zbornik NOR 2/8, dok. 135 (Obaveštenje vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 6 marta 1943 god. Glavnom štabu NOV i PO Hrvatske o žestokim borbama protiv neprijateljske grupacije kod Gornjeg Vakufa)</ref>|Obaveštenje vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 6 marta 1943 god. Glavnom štabu NOV i PO Hrvatske}} == Forsiranje Neretve == {{main|Forsiranje Neretve}} [[Datoteka:Bitka na Neretvi.jpg|minijatura|Partizanski proboj preko Neretve (od 6 do 15 marta 1943 godine)]] Ubrzo, dolazi do odsudnog preokreta. Uveče [[6. mart]]a jedna desetina dobrovoljaca bombaša, sa [[Stevo J. Opačić|Stevom Opačićem]] na čelu, počela je da se puže preko čelične konstrukcije porušenog železničkog mosta na Neretvi kod Jablanice.<ref name="Milovanović33"/> Četničke straže su bile u bunkeru kod mosta na levoj obali. Partizanski bombaši su uništili bunker i dva puškomitraljeza čijom su vatrom četnici pokušavali da ih zaustave. Daljim eliminisanjem četničkih predstraža stvoreni su uslovi za prelazak jačih snaga. Prvo se prebacio jedan bataljon, a zatim, kada je oko ponoći na porušenom skeletu starog postavljen provizorni viseći most, na levu obalu reke prešla su još tri bataljona Druge dalmatinske i tri bataljona Druge proleterske brigade. Do zore [[7. mart]]a, ove su jedinice, zalazeći iza četničkih položaja, uspele da u četničkim jedinicama izazovu paniku, nanesu im ogromne gubitke, i odbace ih prema istoku. {{izdvojeni citat|Prema prikupljenim podacima jačina komunista koji nas napadaju iznosi dve proleterske brigade... U borbama su odlični. Naoružani automatskim oružjem i pikavcima. '''Napadaju smelo, brzo i mangupski: "Hopa Miko!" i "Hopa Seko!" to su im komande koje zbunjuju naše vojnike'''...<ref name="Milovanović32"/>|Izveštaj četničkog majora Radulovića Zahariju Ostojiću o borbama na Neretvi}} [[7. mart]]a 1943. godine [[Vojislav Lukačević]] izveštava Dražu Mihailovića o ovom "lokalnom neuspehu" i izveštava da će protiv "komunista" biti upućena oklopna pojačanja Nemaca: {{izdvojeni citat|Komunisti stegnuti obručom uništenja odlučili su se za izvršenje proboja kod Jablanice. U tu svrhu nekoliko odlučnih odeljenja naoružanih velikim brojem automatskih oruđa prebacili su se preko mosta na Neretvi. Pobili stražare i jakom automatskom vatrom branili uži mostobran koji se postepeno proširivao. Usled noći i nespremnosti jedinica, nastalo je vatreno dejstvo međusobno, a potom gubljenje veze i odstupanje bez plana i komande. U toku 7. o. m. komunisti su u svojim rukama imali Krstac i dovoljnu snagu prebačenu preko Neretve i sa uspehom gonili demoralisane delove Leve kolone... Kolona Nemaca brani Ostrožac. '''Danas tamo upućena pojačanja Nemaca sa bornim kolima i topovima'''... Neka ovaj lokalni neuspeh bude samo pouka komandantima i jedinicama kako treba držati ljudstvo u rukama...<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_2_78.htm OBAVEŠTENJE KOMANDANTA KONJIČKE GRUPE OD 7. MARTA 1943. KOMANDANTIMA KOLONA O FORSIRANJU NERETVE KOD JABLANICE OD STRANE NOVJ</ref>|Izveštaj [[Vojislav Lukačević|Vojislava Lukačevića]] Draži Mihailoviću od 7. marta 1943.}} [[Datoteka:Druga srpska brigada na Neretvi 1943.jpg|minijatura|Borci [[Druga proleterska udarna brigada|Druge srpske brigade]] tokom marša od Neretve ka prostoru između Prozora i Gornjeg Vakufa, gde su razbili neprijatelja.]] === Širenje mostobrana === [[8. mart]]a, kada je [[Druga proleterska brigada]] noćnim napadima slomila otpor četnika i razbila njihove snage u okuci Neretve, mostobran je bio definitivno učvršćen.<ref name="Milovanović33"/> Paralelno sa njima, [[7. mart]]a krenula je u protivnapad i [[Treća divizija NOVJ]]. [[9. mart]]a Vojislav Lukačević šalje dramatičan izveštaj Ostojiću, da su durmitorski četnici razbijeni i beže u paničnom bekstvu: {{izdvojeni citat|Sada smo se stabilizovali ali dosta slabo. Zapravo stabilizovali smo se što su boljševici stali... 7 ov. mes. u 8h izvešten sam da je Bojović razbijen, da su partizani prešli Neretvu i zauzeli s. Krstac. Odmah sam naredio letećoj pokret a ja automobilom krenuo napred... Uz put oko već u 8,30 sreo sam celu Bojovićevu brigadu kod samog Konjica u paničnom bekstvu. Jedva sam ih zadržao, možeš misliti šta sam im sve radio. Pokrenuti ih napred nisam mogao... Sa kose gledao sam kako grupice četnika beže bezobzirice prema Konjicu... '''Kakva je panika bila sve zahvatila nemogu ti opisati o tome ćemo razgovarati kada se budemo videli, ako se ikad vidimo'''.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_81.htm IZVEŠTAJ KOMANDANTA KONJIČKE GRUPE OD 9. MARTA 1943. KOMANDANTU ISTAKNUTOG DELA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA O FORSIRANJU NERETVE KOD JABLANICE OD STRANE NOVJ I RAZBIJANJU 1. I 2. DURMITORSKE BRIGADE]</ref>}} === Dolazak nemačke avijacije === [[Treća divizija NOVJ]] je, nadirući desnom obalom Neretve ka Konjicu, [[9. mart]]a prešla reku Neretvicu, razbila delove 718. nemačke divizije i četnike Voje Lukačevića i, oslobodivši Ostrožac, produžila gonjenje neprijateljskih snaga prema Konjicu. Istog dana Zaharijе Ostojić javlja Draži Mihailoviću da je do prodora partizana kod Jablanice došlo zbog "neposlušnosti, nesposobnosti i nemarnosti komandnog elementa". On zaključuje da je usled ovoga "situacija vrlo ozbiljna"<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/> i traži nemačko bombardovanje: {{izdvojeni citat|Naredio sam prebacivanje svih snaga sa desne na levu obalu Neretve.... Nadam se u Boga da ćemo sprečiti dublji prodor i spasti Hercegovinu... Ti preduzmi hitno da Nemci posednu i brane desnu obalu Neretve od Konjica do sela Katića i da neprekidno bombarduju njihove položaje.<ref name="Saslušanje">[https://www.znaci.org/00001/60_1_6.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Saslušanje optuženih]</ref>|Depeša Zaharija Ostojića [[Dobroslav Jevđević|Dobroslavu Jevđeviću]] tokom bitke na Neretvi}} Prema sećanju partizanskih boraca, nemačko bombardovanje je imalo strašne posledice: {{izdvojeni citat|Dobija sam vod od trideset ljudi i mi idemo, a iznad nas se pojave dvi njemačke “štuke“. I njih dvadesetisedam se skloni ispod jedne bukve, a ja s još dvojicom otrčim malo naprid, da nađem misto di ću stavit mitraljez “šarac“, da možemo i mi njih gađat. I jedna ti “štuka“ baci bombu na bukvu, a druga na nas tri. Mi legli, ali bila kosina i bomba eksplodirala deset-petnaest metara niže, pa smo sva tri ostali živi. I “štuke“ odu, a ja zovem ove ispod bukve. I niko se ne javlja: svi poginili, svih dvadesetisedam. Doša sam nazad u brigadu i plaka ka malo dite. Pita me komandant: “Bogdane, šta plačeš?“, a ja mu kažem: “Svi su mi poginili.“<ref name="Jakovčević">{{Cite web |title=Bogdan Jakovčević: Vidio sam kako je poginuo Sava Kovačević |url=http://slobodnadalmacija.hr/Spektar/tabid/94/articleType/ArticleView/articleId/219429/Default.aspx |access-date=2014-06-13 |archivedate=2013-09-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130928023453/http://www.slobodnadalmacija.hr/Spektar/tabid/94/articleType/ArticleView/articleId/219429/Default.aspx |deadurl=yes }}</ref>|Sećanje jednog od partizanskih boraca}} Osim što su pomogli četnike avijacijom, Nemci su četnicima isporučili granate: {{izdvojeni citat|Na osnovu poslednjih vesti, na prostoru gornje Neretve Nemci su takođe stupili u kontakt sa četnicima i ostavili im patrone i ručne granate.<ref name="Živković">{{Cite web |title=Nikola Živković, Srbi u Ratnom dnevniku Vrhovne komande Vermahta |url=http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |access-date=2013-01-25 |archive-date=2016-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803153944/http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |dead-url=yes }}</ref>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 9. marta 1943.}} === Slom četnika na Neretvi === [[10. mart]]a [[Petar Baćović]] izveštava Dražu da su partizani potpuno razbili četiri crnogorske brigade, čiji su se manji delovi prikupili tek u Bijelom Polju: {{izdvojeni citat|Partizani prešli reku Neretvu kod Rame i Jablanice... Branile su Neretvu četiri crnogorske brigade: Lukačevića, Kasalovića, Bojovića i Ružića. '''U toku 7. i 8. marta ove brigade su razbijene od partizana''' kada su se njihovi manji delovi prikupili čak u Bijelom Polju i Aleksinom Hanu a ostatku njihovih snaga kao i o njima nemamo nikakvih podataka...<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} Baćović u nastavku izveštava da su Ostojićeve pretnje stavljanjem pod preki sud "postale predmet podsmeha", i da nije pledirao ni za kakav plan okupatora, "nego tražio koordinaciju zbog stvarnog stanja na terenu". Takođe ga izveštava da je general [[Mario Roboti]], komandant italijanske 2. armije, došao na front iz Rijeke.<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/> Istog dana, [[10. mart]]a, preko mosta kod Ostrošca, a delom i gazovima preko reke, na levu obalu Neretve prebačene su dve partizanske brigade, 5. crnogorska i 10. hercegovačka. [[Datoteka:Peko Dapčević.jpg|minijatura|[[Peko Dapčević]], komandant [[Druga proleterska divizija NOVJ|Druge proleterske divizije]], koja je razbila četničku "mišolovku" na Neretvi.]] [[12. mart]]a Ostojić izveštava Dražu da je partizanima moral dobar "zbog mase automatskog oružja, topova, ruskih uspeha i propagande Londona."<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/> [[13. mart]]a Baćović javlja generalu Mihailoviću da je situacija kritična, da crnogorski i sandžački borci odbijaju da se bore protiv "svojih sinova, sestara i braće" i da dočekuju partizane sa povicima "[[Smrt fašizmu - sloboda narodu!|smrt fašizmu]]": {{izdvojeni citat|Situacija na levoj obali Neretve je ozbiljna. '''Grupa kapetana Lukačevića u kojoj je pored domaćih bosanaca bilo i Crnogoraca razbijena je i rasturena.''' Obe durmitorske brigade i Sandžaklije izdali su, jer su javno izjavili da neće da se bore protiv svojih sinova, sestara i braće koji se nalaze u redovima komunista. Pri nailasku komunista iste su pozdravljali sa pesnicom sa uzvikom: »Smrt fašizmu«.<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} Istog dana i Ostojić depešama izvještava Mihailovića o četničkom slomu: {{izdvojeni citat|'''Durmitorski korpus pobegao skoro ceo.''' Usled neprekidnih borbi ostavljen sam, i Vojin korpus počinje sa osipanjem... Baćović pritešnjen ali drži jučerašnji položaj samo pobegla žabarska artiljerija. Činim sve da sprečim upad ali je neophodno da Pavle krene još danas sa jurišnim bataljonom i stalnim četnicima kamionima... Bez svežih snaga sa sadašnjim trupama bojim se da prodor nećemo sprečiti... '''Vojin korpus demoralisan i u raspadanju se povlači''' od Glavatičeva ka meni. Kriza u punom jeku... Jedini izlaz da Pavle stigne sa traženim trupama u toku sutrašnjeg dana u Nevesinje, i da primi zatvaranje pravca od Konjica.<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} [[13. mart]]a pukovnik Bajo Stanišić je izvešten o potpunom rasulu četničke vojske: {{izdvojeni citat|'''Konjička i Sarajevska brigada su u rasulu i, prema dobijenim izveštajima, ne postoje''', a takođe ne postoje na terenu ni 1. ni 2. durmitorska brigada, već su u najvećem neredu pobegle kućama u Crnu Goru.<ref name="Milovanović33"/>}} [[14. mart]]a Baćović upućuje generalu Mihailoviću još jednu lošu vest o "divljem bekstvu" četnika: {{izdvojeni citat|Komandant Konjičke brigade javlja kurirom: '''1. i 2. Durmitorska brigada te Fočanska u divljem bekstvu povlače se prema Kalinoviku'''.<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} 14. marta nemački general [[Alexander Löhr]] podseća vlastite trupe da treba uništiti sve preostale pobunjeničke snage "bilo koje boje", i da je privremena borba rame uz rame sa četnicima bilo samo nužno zlo: {{izdvojeni citat|Osobito je potrebno reći da je privremena borba rame uz rame sa četnicima, a protiv partizana, na nekim sektorima, bila samo nužno zlo koje se moralo prihvatiti, jer istovremena borba protiv obje grupacije ne bi omogućila uništenje niti jedne. Svakom njemačkom vojniku mora biti usađeno čvrsto uvjerenje da ovi četnici nikada nijesu bili naši prijatelji i da su se borili uz nas samo iz nužde. Njihov cilj jeste i ostaje naše uništenje u pogodnom trenutku i uspostava [[Velika Srbija|Velike Srbije]], zaštićene od strane osovinskih neprijatelja. Zbog toga se moraju uništiti.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/40_51.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje BITKA NA NERETVI I NJENE POSLJEDICE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=643&rec=314&roll=554 NARA, T314, Roll 554, frame no. 000637.] <br /> ({{jez-njem|"Ganz besonders ist dabei zu erklären, daß das zeitweise und örtliche Nebeneinanderkämpfen mit Cetniks gegen die Kommunisten ein notwendiges Übel war und in Kauf genommen werden mußte, weil der Kampf gegen beide Teile zugleich keinen Teil vernichtet haben würde. Es muß jedem deutschen Soldaten die feste Überzeugung eingeimpft werden, daß auch diese Cetniks nie unsere Freunde waren und daß sie auch ihrerseits nur notgedrungen neben uns gekämpft haben. Ihr Ziel ist und bleibt unsere Vernichtung zu einem geeigneten Zeitpunkt und die Errichtung eines von den Achsenfeinden beschützten Großserbien. Deshalb sind sie zu vernichten."}})</ref>|General [[Alexander Löhr]]}} === Svršetak evakuacije ranjenika === Ojačana [[Druga proleterska divizija]] krenula je u tri kolone dalje u napad sa zadatkom da definitivno razbije dobrano načetu četničku odbranu i produži u Hercegovinu, prema Ulogu, Kalinoviku i Nevesinju. Ona u noći između 14. i [[15. mart]]a lomi centar četničke odbrane kod Čičeva, koji je bio obrazovan od Zetskog odreda i Nikšićke brigade pod komandom pukovnika Baja Stanišića, a iduće noći vrši iznenadni napad na Stanišićevu rezervu, Prvu kalinovačku brigadu, razbija je potpuno i zauzima [[Glavatičevo]].<ref name="Milovanović33"/> [[Datoteka:Prenošenje ranjenika u dolini Neretve 1943.jpg|thumb|Prenošenje partizanskih ranjenika u dolini Neretve tokom ofanzive.]] Do [[15. mart]]a prebačene su i ostale partizanske jedinice, a noću između 15. i 16. marta preko mosta na Neretvi prebačena je i poslednja grupa ranjenika sa zaštitnicom. [[16. mart]]a Petar Baćović javlja Mihailoviću da je tražio pojačanja Italijana, da su četnici ušli u Jablanicu, da svuda na terenu nailaze "na bezbroj leševa", i da je borbenih duh četnika nizak: {{izdvojeni citat|Zahtevao sam od kolone Italijana da jedan bataljon upute u reon Čepa radi pojačanja desnog krila Popovića. Sporazumeo sam se sa talijanskom Vrhovnom komandom da talijanska vojska posle operacija napusti garnizone Nevesinje i Gacko. Tražili su kao uslov da ne diramo garnizone hrvatske u ta dva grada. Situacija 16. u 9. č.: Jablanica u našim rukama. '''Svuda na terenu kuda nailaze naše kolone nailazi se na bezbroj leševa. Isto i u Jablanici. To je kasapnica.''' Sa velikom ofanzivnom snagom i odlučnošću probijaju se komunisti Srbiji. Naše trupe su inferiornije po borbenom duhu i osećanju ideje... Karakteristika crnogorskih trupa da su raznežene, neće da se maknu bez sudelovanja talijanskih trupa, posle svake borbe postavljaju nove zahteve za materijalom, inače neće da maknu bez talijanskih mazgi.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>}} Baćović generalu Mihailoviću još napominje da su mu Nemci ponudili snage "za odbranu Kalinovika i Nevesinja", ali je odbio jer se boji da ne ostanu.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/> Nemačke divizije su [[17. mart]]a izbile na Neretvu, koju su partizani već prešli. Nemačka operacija Vajs bila je time završena. Istog dana je Baćović javio Draži da mu Ostojić kaže da traži saradnju Nemaca, ali on ne može "u ovaj čas iz političkih razloga jer ćemo izgubiti sav vojnički prestiž."<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/> == Prodor NOVJ u Hercegovinu == {{main|Prodor NOVJ u Hercegovinu (1943)}} === Dolazak Mihailovića na front === [[Datoteka:144 Draza Mihajlovic.jpg|minijatura|185px|Vrhovni zapovednik Jugoslovenske vojske u otadžbini [[Draža Mihailović]] je preko Zaharija Ostojića rukovodio operacijama. Nakon četničkog sloma na Neretvi, lično je preuzeo komandu.]] Saznavši za slom, general Mihailović donosi odluku da napusti štab u Lipovu i da lično preuzme komandu nad razbijenim trupama. Računao je da će njegovo prisustvo na položajima, i pristizanje svežih snaga koje je [[Pavle Đurišić]] trebalo da mobiliše, uspeti da spreči prodor partizana ka Hercegovini i Crnoj Gori.<ref name="Milovanović33"/> Mihailović [[17. mart]]a uveče sa ličnim telegrafistom, radio-stanicom i pratnjom napušta [[Gornje Lipovo|Lipovo]]. Italijanskim automobilom, koji mu je obezbedio Đurišić, ministar Draža Mihailović je oko ponoći stigao u [[Čajniče]]. Tu je sa Đurišićem razradio plan druge linije odbrane u rejonima Nevesinjsko polje, Ulog i Kalinovik. Ujutro je Mihailović krenuo za Foču, a Đurišić je italijanskim kamionima počeo da prebacuje trupe ka [[Kalinovik]]u.<ref name="Milovanović34">[https://www.znaci.org/00001/11_34.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje IZGUBLJENA BITKA]</ref> [[18. mart]]a major [[Borivoje Radulović]] izveštava Zaharija Ostojića o četničkoj bežaniji i "strahovitom pljačkanju" srpskih sela: {{izdvojeni citat|Dezerteri crnogorskih jedinica pri povratku u Crnu Goru strahovito pljačkaju usputna srpska sela.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_2_94.htm IZVEŠTAJ MAJORA BORIVOJA RADULOVIĆA OD 18. MARTA 1943. KOMANDANTU ISTAKNUTOG DELA VRHOVNE KOMANDE O RASULU, BEŽANJU I PLJAČKI ČETNIČKIH JEDINICA NA PODRUČJU NEVESINJA</ref>}} Major [[Mirko Lalatović]], šef 2. odseka Operativnog odeljenja Vrhovne komande JVUO, upućuje 18. marta depešu poručniku [[Predrag Raković|Predragu Rakoviću]], komandantu Drugog ravnogorskog korpusa, u kojoj će žestoke borbe u dolini Neretve opisati na sljedeći način: {{izdvojeni citat|Drago mi je što ste vi lično dobro i što stvari kod vas idu tako dobro. Komuniste moramo nemilosrdno uništavati. Sada se tučemo sa njihovim glavnim snagama u oblasti Konjica. Oni su ispred Nemaca i ustaša pobegli iz »Bihaćke republike« i ovamo su ih sačekali naši odredi. Zbog teških prilika pod kojim se radi, trebalo nam je malo duže vremena da prikupimo potrebne snage. Nadam se da ćemo za desetak dana i ovo pitanje skinuti sa dnevnog reda. Sad se komunisti nalaze između Prenja i Bjelašnice u dolini Neretve i naši ih napadaju sa svih strana. Oni se nalaze u veoma teškom položaju i svakog dana ih je sve manje i manje a naši se stalno ojačavaju pristiglim pojačanjima. Verujem da će im ovde biti definitivna grobnica.<ref>Zbornik dokumenta i podataka o Narodnooslodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 2: Dokumenti četničkog pokreta Draže Mihailovića 1943, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. 91, str. 475.</ref>}} Istog dana Baćović izveštava Mihailovića da su partizani pustili neke četnike iz zarobljeništva, i da nikog nisu ubili, samo ih je korio Peko Dapčević: {{izdvojeni citat|Ovog momenta vratilo se 10 Crnogoraca nikšićke brigade koji su bih zarobljeni kod boljševika. Oni pričaju: zarobljenih je 90 u noćnom napadu... Od svih zarobljenika pušteno je 10 starih. Ostale su zadržali. '''Zarobljenike su vodili pred Peka Dapčevića koji ih je korio. Ubili nisu nikoga.'''<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>}} Mihailović je u Kalinovik stigao [[19. mart]]a, a odmah za i Đurišić sa svojim jurišnim bataljonima, koji su predstavljali poslednju nadu. Ovde se nalazio i Ostojić sa ostacima. Tu, na liniji [[Obalj]] — [[Kalinovik]] — [[Ulog]], Mihailović se nadao da će zadržati partizanski prodor, komandujući lično svojim snagama. Prvo njegovo naređenje bilo je da se četnici, koje su partizani pustili, odmah zatvore u logore: {{izdvojeni citat|Sve puštene četnike iz boljševičkog ropstva zatvorite u odvojene logore daleko u pozadinu i ne dozvolite nikakvo mešanje sa ljudstvom radi sprečavanja širenja defetizma, zbog čega su ih komunisti i propustili.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_2_96.htm NAREĐENJE DRAŽE MIHAILOVIĆA OD 19. MARTA 1943. KOMANDANTU ZETSKOG ČETNIČKOG ODREDA I KOMANDANTU OPERATIVNIH JEDINICA ISTOČNE BOSNE I HERCEGOVINE ZA NAPAD NA JEDINICE 3. NOU DIVIZIJE NA PRAVCU PRIDVORCI — KLJUNI — LUKA</ref>}} U depeši od 21. marta 1943, »Ištvan« (Baćović ili Jevđević) izražava nadu da bi partizani ipak mogli biti uništeni na Neretvi, svakako uz asistenciju okupatora (šifre za Njemce i Italijane su bile brojevi »11« i »22«): {{izdvojeni citat|Komunisti će biti tučeni sigurno, ali je najstrašnije da su partizani pojeli poslednji zalogaj i zaklali poslednje bravče i problem ishrane biće strahovit. Br. 22 usled neuspeha postao je bezobrazan ali smo to regulisali. Br. 11 drži se vrlo korektno i svaki pokret u našu zonu duž Neretve avizira ranije.<ref>Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 2, Dokumenti jedinica, komandi i ustanova četničkog pokreta Draže Mihailovića: 1. januar — 8. septembar 1943, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. 113, str. 554.</ref>}} Istovremeno sa Mihailovićem i njegovim četnicima, na položaj pred Kalinovikom stigle su i snage [[Druga proleterska divizija|Druge proleterske divizije]]. Na celoj liniji razvile su se teške i krvave borbe. Delovi Prve proleterske brigade nanose [[21. mart]]a poraz četničkim snagama kod Uloga, a [[Druga proleterska brigada]] 20. i [[21. mart]]a potpuno razbija četničke snage kod Oblja, čime je put za napad u bok i pozadinu četničkih snaga bio otvoren. Mihailović je sa osmatračnice posmatrao napad Druge proleterske i rasulo koje je usled poraza nastalo među njegovim trupama na desnom krilu fronta prema Oblju. Da bi izbegao opkoljavanje i sačuvao bar Đurišićeve snage, on naređuje povlačenje ka Sarajevu. Pred mrak [[22. mart]]a i on je sa operativnim štabom obrazovao kolonu i sa njom napustio Kalinovik. Uz put menja prvobitnu odluku i preko Jabuke i Ustikoline prebacuje se u Foču, u kojoj se u to vreme nalazio italijanski garnizon.<ref name="Milovanović34"/> [[25. mart]]a Mihailović javlja Baćoviću da se nalazi u oblasti Foče, da četnici napuštaju Kalinovik i organizuju "odbranu Sandžaka i Crne Gore". On dodaje da su "5000 prvoklasnih boraca iz Srbije" na putu ovamo.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/> Nakon poraza kod Nevesinja, Baćović javlja Mihailoviću da nakon zauzimanja [[Nevesinje|Nevesinja]] partizani nisu "nikom ništa uradili": {{izdvojeni citat|'''Karakteristično je da komunisti nisu nikome pa ni našim najsigurnijim porodicama apsolutno ništa uradili, niti su koga ubili. Razvili su bili odmah ogromnu propagandu, sastanke, pozorišne predstave, letke.''' Bilo bi vrlo užasno da su ostali duže.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>}} === Partizansko forsiranje Drine === {{main|Forsiranje Drine (1943)}} [[Datoteka:Josip Broz Tito Bihać 1942.jpg|185px|thumb|[[Josip Broz Tito]], Vrhovni komandant NOV i POJ]] Posle poraza kod Kalinovika, Italijani i četnici pokušali da na Drini zaustave prodor glavne operativne grupe NOVJ. Italijani su bili spremni da u krajnjem slučaju upotrebe [[suzavac]].<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_2_100.htm NAREĐENJE KOMANDE OPERATIVNIH JEDINICA ISTOČNE BOSNE I HERCEGOVINE OD 24. MARTA 1943. KOMANDANTU BILEĆKE BRIGADE O NAČINU DEJSTVA BRIGADE U POZADINI JEDINICA NOVJ I EVENTUALNOJ EVAKUACIJI JEDINICA PRAVCEM TREBINJE — BILEĆA</ref> Plan zajedničkih akcija sa italijanskom komandom pripremio je Ostojić, [[26. mart]]a. Svoju punu saglasnost sa ovim planom je dao Mihailović, koji je Ostojiću 28. marta javio: {{izdvojeni citat|Bolje linije nego što je Drina u vezi sa Pivom ne možemo imati za odbranu. Moramo je braniti jakim snagama sa dobrim moralom... Komunisti u ovom momentu pripremaju nešto... Ako iziđu na grebene dobro ih poduhvatiti sa Italijanima. Juče su dobro pomogli...<ref name="Milovanović34"/><ref>AVII, Ca, k. 18, reg. br. 4/6 (VK-X-23).</ref>|[[Dragoljub Mihailović]]}} Još istog dana, 28. marta, [[Prva proleterska brigada|Prva proleterska]] i [[Druga dalmatinska brigada]] izbijaju na Drinu. Prva u oblast Ustikoline, a druga u prostor Broda, tri kilometra južno od Foče. Nalazeći se u Foči, pored Lukačevićevog štaba, Mihailović je odmah naredio Lukačeviću da sa svojim snagama interveniše na pravcu Ustikoline i po svaku cenu spreči partizanske snage da forsiraju Drinu. Karakteristično je jedno zapaženje iz depeše poslate 30. marta 1943. iz Vrhovne komande JVuO (autor je vjerovatno sâm general Mihailović), u trenutku kada je postalo gotovo izvjesno da su četnici pred potpunim porazom: {{izdvojeni citat|Jedini uzrok dosadanjih neuspeha jeste užasno rđav starešinski kadar. Osim malog broja najhrabrijih, ostale starešine kukavice. Hrabrost starešina ubuduće merilo za dodeljivanje komandovanja.<ref>Zbornik dokumenta i podataka o Narodnooslodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 2: Dokumenti četničkog pokreta Draže Mihailovića 1943, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. 113, str. 564.</ref>}} [[31. mart]]a Petar Baćović javlja generalu Mihailoviću da je u borbama oko Nevesinja "zarobljeno i streljano 40 partizana sa komandirom". [[3. april]]a Baćović šalje dramatičnu depešu Mihailoviću navodeći kako spaljuje sela i vrši svakodnevna strijeljanja, ali bez željenog rezultata: {{izdvojeni citat|Nisam naivan da ne znam i ne vidim situaciju. Video sam borbenost jedinica koje su poslate da spasavaju Hercegovinu. Iako mi je javljeno da će te hrabre jedinice odbraniti Hercegovinu, Pavlovu pomoć nisam osetio. Znam tačno da je na Drini. '''Čitava sela sam spržio, 170 imam u zatvoru. Svaki dan streljam.'''<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>}} I dok su se oko Ustikoline još vodile borbe, Druga dalmatinska brigada [[6. april]]a 1943. forsira Drinu kod Broda i posle razbijanja četničkih snaga na tome sektoru obezbeđuje mostobran.<ref name="Milovanović34"/> U pokušaju da osujeti partizane, general Mihailović traži lično, u depeši svom načelniku operativnog odeljenja Ostojiću od 7. aprila, hitnu pomoć italijanskih trupa: {{izdvojeni citat|'''Preduzmite na svaki način da Italijani što pre pošalju na desnu obalu Dragočevske reke bar jednu četu''' i da se postavi iznad Strugare.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/><ref name="Milovanović34"/>}} Samo četrdeset minuta kasnije, Ostojić mu odgovara da su Italijani poslali ne jednu [[četa|četu]] nego [[bataljon]]: {{izdvojeni citat|Italijani izveštavaju da je jedan bataljon upućen ka Dragočevskoj Reci i izveštavaju da je ovaj bataljon još u sumrak otišao pozadi patrole.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/><ref name="Milovanović34"/>}} Draža Mihailović potom obaveštava komandanta desnog odseka odbrane Drine da dolazi italijanski bataljon, i da će četnike pomoći artiljerija i avijacija: {{izdvojeni citat|Italijani obećali da će u toku noći stići i njihov bataljon u Potpeć i da će produžiti ka Dragočavi, on ima i artiljerije, biće dobro ako stigne... Tražili smo da artiljerija tuče ispred Broda i levu obalu Drine ispred vas a sutra i avijacija.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>}} Istog dana i Ostojić naređuje Lukačeviću da traži pojačanja od Italijana kako bi sačuvali Foču: {{izdvojeni citat|'''Traži od Italijana da te pojačaju na delu Ćehotina — Crni Vrh odnosno Okrugljica i traži da artiljer. što češće dejstvuje'''... Sad je glavno da sačuvamo Foču, zašto nam je potrebna pomoć Italijana.<ref>NAREĐENJE KOMANDANTA ISTAKNUTOG DELA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA OD 7. APRILA 1943. VOJISLAVU LUKAČEVICU ZA ANGAŽOVANJE ITALIJANSKIH JEDINICA RADI ODBRANE NA LINIJI BIOKOVI — CRNI VRH — BROD</ref>}} [[8. april]]a Draža Mihailović naređuje kapetanu Momčiloviću, komandantu odbrane odseka, da se položaj uz pomoć Italijana mora održati po svaku cenu: {{izdvojeni citat|Položaj se po svaku cenu ima održati i što bolje iskoristiti bataljon i bateriju Italijana koji se nalaze na Vašem otseku.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>}} No, delovi Druge proleterske divizije razbijaju osovinske snage i [[9. april]]a ulaze u deo Foče na levoj obali Ćehotine. === Povlačenje Mihailovića u Srbiju === Sada već i fizički ugrožen, general Mihailović na brzinu prikuplja delove svoga štaba i razbijene [[Vojislav Lukačević|Lukačevićeve]] trupe i naređuje povlačenje prema Pljevljima. Pošto je Ostojiću poverio da kod Pljevalja obrazuje novu liniju odbrane radi sprečavanja daljeg prodora snaga NOP prema Sandžaku i Crnoj Gori, Mihailović hita natrag u Lipovo. Petog dana po povratku u Lipovo, Mihailović je primio poraznu vest. Jedinice NOVJ su u noći između 17. i [[18. april]]a 1943. kod Broda na Drini iznenadno napale Đurišićeve snage, prodrle preko Čelebića u pozadinu četničkih snaga i 18. aprila ujutro potpuno razbile njihovo levo krilo. Pored mrtvih i ranjenih, bilo je više od 200 zarobljenih četnika, a ostali su u neredu bežali preko reke Tare, ka [[Kolašin]]u.<ref name="Milovanović34"/> Porazi koji su četnici pod komandom Baja Stanišića i Petra Baćovica u Hercegovini i Crnoj Gori pretrpele u prvoj polovini aprila, i ovaj poraz Đurišića na Drini, naterali su Mihailovića da sa Vrhovnom komandom beži u Srbiju. Još istog dana on naređuje pokret.<ref name="Milovanović34"/> [[19. april]]a u selu Lipovu rano ujutru počinje priprema za pokret ka Kolašinu i Mojkovcu. Mihailovićevo ljudstvo je stiglo u Mojkovac istog dana. [[20. april]]a su u Mojkovac stigli i ljudi majora Đurišića, "vrlo umorni, gladni i zabrinuta lica". Kod njih je vladala prava panika, pričali su neverovatne stvari. Mihailović je nastavio ka selu [[Zaostro]] kod [[Priboj]]a, gde je smestio svoj štab u školi. Tih dana mu general [[Blažo Đukanović]] iz Crne Gore piše da je situacija "vrlo teška", a odziv na opštu mobilizaciju "dosta slab".<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/><ref>PISMO GENERALA BLAŽA ĐUKANOVIĆA OD APRILA 1943. DRAŽI MIHAILOVICU O STANJU U ČETNIČKIM JEDINICAMA U CRNOJ GORI</ref> Istovremeno, u Srbiji se provodi mobilizacija vojnih obveznika za borbu protiv partizana: {{izdvojeni citat|Razbijeni i obezglavljeni partizani, bežeći ispred jakih naših snaga koje ih gone, probijaju se ka Sandžaku i Zapadnoj Srbiji, u nameri da se tamo prikupe i dignu narod na prevremeni ustanak. Obzirom na ovo stanje Vrhovna Komanda je 16 ov. meseca naredila mobilizaciju jednog dela obveznika Drugog Ravnogorskog Korpusa s oružjem i pokret u pravcu Nove Varoši u cilju sprečavanja upada komunista u Zapadnu Srbiju.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>|NAREDBA KOMANDANTA 2. RAVNOGORSKOG KORPUSA OD 20. APRILA 1943. KOMANDANTIMA BRIGADA ZA MOBILIZACIJU RADI ODLASKA U BORBU PROTIV JEDINICA NOVJ}} [[Datoteka:2. ravnogorski korpus.jpg|mini|2. ravnogorski korpus pod komandom [[Predrag Raković|Predraga Rakovića]] i Rasinski korpus pod komandom [[Dragutin Keserović|Dragutina Keserovića]], jure u pomoć Mihailovićevom štabu kojem se bliže partizani ([[Jadovnik]], početkom [[maj]]a [[1943]].)]] Da bi obezbedio povlačenje Vrhovne komande u Srbiju, Mihailović je ubrzo po dolasku u Zaostro uputio naređenje [[Dragutin Keserović|Dragutinu Keseroviću]], komandantu Rasinskog korpusa, da izvrši mobilizaciju na svom terenu i krene prema Limu, njemu u susret. [[1. maj]]a, kada je primio izveštaj da su Đurišićeve trupe 30. aprila kod Šahovića dokrajčene i da snage NOVJ nadiru prema Limu, Mihailović hitno upućuje poziv u pomoć i komandantu Drugog ravnogorskog korpusa [[Predrag Raković|Predragu Rakoviću]].<ref name="ReferenceB">https://www.znaci.org/00001/11_36.htm</ref> [[7. maj]]a uveče Mihailović je sa svojim štabom pošao ka Srbiji<ref>https://www.znaci.org/00001/11_35.htm</ref>, a ujutru [[8. maj]]a se susreo sa Keserovićem. U selu [[Zaton]] je Mihailović izvršio smotru Keserovićevih trupa. Sutra je naredio da posednu desnu obalu Lima, da partizani ne bi prešli u Srbiju. [[9. maj]]a javlja Ostojiću: "'''''Ne brinite za mene'''''" a Baćoviću: "'''''Kriza prošla'''''".<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/> [[10. maj]]a Mihailović se u selu Požeginama sreo i sa Drugim ravnogorskim korpusom pod komandom Predraga Rakovića. I njima je naredio da posednu obalu Lima, radi zaustavljanja partizana. Međutim, dva bataljona Čačanske brigade su otkazala poslušnost: {{izdvojeni citat|Sa mojom brigadom, koja je u sastavu Rakovićevog korpusa, ovde sam stigao 10. maja. Odmah sam dobio naređenje da posednem i branim prelaz preko reke Lima, izrneđu sela Oluja i Rasova, s tim da moje levo krilo naslonim na Keserovićevo desno. Kada sam naredio pokret ka položaju, moj 3. i 4. bataljon i štabna četa otkazali su mi poslušnost. '''Neko je uzviknuo: "Nećemo bratoubilačku borbu!" Mnogi su ovo prihvatili, a komandir štabne čete nastavio je: "Preko Lima ima preko trideset hiljada dobro naoružanih partizana koji se bore protiv okupatora.''' I ĐurišIćevi četnici su bacili oružje i vratili se svojim kućama. A kuda sada mi da idemo i za koga da se borimo? Ja neću da se borim sa svojom braćom. Ko se slaže sa ovim neka pođe sa mnom kući." Ogromna većina krenula je za njim. Nisam bio u stanju da ih zaustavim...<ref name="ReferenceB"/>|Komandant Čačanske brigade poručnik Milorad Ristović, kasnije streljan zbog pobune}} [[13. maj]]a je general Mihailović naredio da se begunci razoružaju i zatvore ili poubijaju: {{izdvojeni citat|Dva cela bataljona i štabna četa čačanske brigade u broju od 123 naoružana četnika pobegli su kući. Sačekati ih u Dragačevu... razoružati ih i zadržati ih kod sebe u pritvoru... Ako na poziv mirnim putem ne predadnu oružje, pucati u meso.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>}} === Prodor partizana u Crnu Goru === {{main|Prodor NOVJ u Crnu Goru (1943)}} [[Datoteka:Jugoslavija i Evropa maj 1943.jpg|minijatura|Oslobođena [[Slobodne teritorije u Narodnooslobodilačkom ratu|partizanska teritorija]] u Jugoslaviji i Hitlerova tvrđava Evropa nakon bitke na Neretvi, maja 1943.]] Operativna grupa [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]] je nakon bitke na Neretvi krenula svim snagama preko Hercegovine da se probije u Crnu Goru, uništi [[Četnici|četnike]] i Italijane, i zavlada terenom. Na tom prostoru bi se iscrpljeni borci odmorili, ranjenici lečili, a zatim bi nastavili prema [[Kosovo|Kosovu]] u južnu Srbiju. Goneći četnike sve dublje u Crnu Goru, [[Vrhovni štab NOVJ]] se prebacio na planinu [[Durmitor]]. Nakon teškog poraza nanesenog Italijanima u pivskom Javorku, [[1. 5.|1. maja]] [[Prva proleterska divizija NOVJ|Prva]] i [[Druga proleterska divizija NOVJ|Druga proleterska divizija]] krenule su u obuhvatno nastupanje radi likvidiranja italijansko-četničkog garnizona u Kolašinu. [[14. maj]]a komandant Ljevorečkog četničkog bataljona javlja majoru [[Đorđe Lašić|Đorđu Lašiću]] da su partizani zauzeli sva okolna mesta, a četnici su zbijeni u [[Kolašin]] sa Italijanima: {{izdvojeni citat|Gornja Morača pala je. Na Crkvinama kod Kolašina partizani su izbili... Lutovo je spremno da se priključi partizanima... '''Sve četničke snage sa italijansika 3 batalj. nalaze se u Kolašinu'''.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>}} Međutim, nakon što su partizani oslobodili veći deo Hercegovine i Crne Gore, nemačka komanda je odlučila da interveniše. [[15. maj]]a započela je [[operacija Schwarz]] prodorom [[1. brdska divizija (Nemačka)|1. brdske divizije]] Vermahta u italijansku okupacionu zonu, u Crnu Goru. == Posljedice == {{main|Operacija Schwarz|Kapitulacija Italije}} Bitka na Neretvi je bila ne samo vojni, već i težak politički poraz četnika. [[Sjedinjene Američke Države|Američki]] povjesničar [[Jugoslavija|jugoslavenskog]] podrijetla [[Jozo Tomasevich]] jezgrovito evaluira značaj bitke na Neretvi: {{izdvojeni citat|Četnička kolaboracija sa silama Osovine dosegla je svoju kulminaciju zimi 1942/1943, za vrijeme bitke na Neretvi, koja je predstavljala završnu fazu operacije Weiss, ili u jugoslavenskoj terminologiji, Četvrte neprijateljske ofenzive. Bitka na Neretvi imala je dugu i kompliciranu prethistoriju sa četničke i osovinske strane, a za četnike i sudbonosne posljedice.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/40_51.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje BITKA NA NERETVI I NJENE POSLJEDICE]</ref>}} === Razočarenje Nemaca u Dražu Mihailovića === Nemačka komanda Jugoistoka zaključila je "Mihailović kao vojni komandant zatajio" i da snosi glavnu krivicu za neuspjehe u osovinskoj operaciji: {{izdvojeni citat|Dosadašnje borbe pokazuju da je Mihailović kao vojni komandant zatajio. Mihailović snosi glavnu krivnju za dosadašnje neuspjehe zbog nepravilne procjene vremena, prostora i zemljišta i zbog toga što nije iskoristio opće date mogućnosti.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/40_51.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje BITKA NA NERETVI I NJENE POSLJEDICE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=813&rec=78&roll=332 Nacionalni arhiv Vašington (NAW), T78, Roll 332, frame 6290063.] ({{jez-njem|"Die bisherigen Kämpfe zeigen, daß Mihailovic als militärischer Führer versagte. Die gegebenen Möglichkeiten infolge Unkenntnis von Zeitbedarf, Raum und Gelände nicht erkennend, trägt er die Hauptschuld an den bisherigen Mißerfolgen."}})</ref>|Procjena situacije komande Jugoistoka za mart 1943. (1. april 1943.)}} Svoj komentar o četničko-partizanskim borbama na Neretvi i u istočnoj Hercegovini dao je i general [[Paul Bader]], njemački opunomoćeni komandant Srbije.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/40_51.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje BITKA NA NERETVI I NJENE POSLJEDICE]</ref> U izvještaju o situaciji u [[Okupacija Jugoslavije u Drugom svetskom ratu|okupiranoj Jugoslaviji]] za drugu polovinu marta 1943. godine, Bader ističe: {{izdvojeni citat|Snage Draže Mihailovića nisu položile svoj prvi ozbiljni ispit. Tome su pridonijeli mnogi razlozi: nesposobnost, kukavičluk, nedostatak discipline kod komandanata, nedostatak čvrstog vođenja vojnika i konačno, ne od najmanje važnosti, precjenjivanje borbene snage vlastitih trupa s najviših komandnih mjesta.<ref>Nacionalni arhiv Vašington, mikrofilm br. T-315, rola 64, snimak 556.</ref>}} Zaključujući da su četnici zatajili, i da mogu promeniti stranu u slučaju savezničkog iskrcavanja, Nemci ubrzo preduzimaju akciju njihovog [[razoružanje četnika|razoružanja i hapšenja]]. === Britansko napuštanje četnika === {{main|Saveznici i Jugoslavija}} Pored toga, četnici gube i bezrezervnu podršku Britanaca. Draža Mihailović, koji je do tada u savezničkim zemljama slovio za čuvenog borca protiv okupatora, naglo je izgubio prestiž, a istina o [[Saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu|saradnji četnika sa silama osovine]] sve je više prodirala u međunarodnu javnost. S druge strane, partizani su nakon ovoga postali priznata saveznička ratujuća strana, a britanska vojna misija uskoro je stigla u [[Vrhovni štab NOVJ]]. === Potiskivanje četnika u Srbiju === Nakon poraza na Neretvi general Mihailović je potisnut u Srbiju, a četnici su znatno oslabljeni na prostoru zapadno od [[Drina|Drine]]. Ovo je imalo značajne posljedice nekoliko mjeseci kasnije kada je [[kapitulacija Italije|kapitulirala Italija]]. Tada su partizanske snage bile jedine u prilici razoružati italijanske garnizone te uspostaviti logističke veze sa zapadnim saveznicima u Italiji. Partizani su time ne samo stekli dodatnu vojnu prevagu u odnosu na četnike, nego i postali dovoljno snažan politički faktor da na [[Teheranska konferencija|Teheranskoj konferenciji]] budu službeno priznati kao dio savezničke koalicije. == Posleratno suđenje Mihailoviću == {{main|Beogradski proces}} O učešću četnika u četvrtoj neprijateljskoj ofanzivi je bilo reči na [[beogradski proces|beogradskom procesu]] 1946. godine četničkom vođi generalu [[Dragoljub Mihailović|Mihailoviću]]. Mihailović se branio da nije učestvovao u ofanzivi okupatora, nego je odredio svoje snage nezavisno od neprijateljskog plana.<ref name="Saslušanje">[https://www.znaci.org/00001/60_1_6.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Saslušanje optuženih]</ref> Takođe se branio samovoljom potčinjenih. [[Datoteka:Draža pred sudom.jpg|mini|desno|Optuženi [[Dragoljub Mihailović]] pred Vrhovnim sudom u Beogradu [[1946]].]] :Pretsednik: Objasnite sudu kako su se to u Konjicu stekle četničke snage pod komandom Lukačevića, italijanske i nemačke snage. :Optuženi: Tu su potpuno samovoljno i proizvoljno radili Lukačević i Ostojić. :Pretsednik: Prema tome su Lukačević i Ostojić upotrebili svoje snage zajedno sa nemačkim snagama protiv narodnooslobodilačkih snaga u Četvrtoj ofanzivi. :Optuženi: Izgleda da jesu. :Pretsednik: Od koga su dobijali municiju? :Optuženi: Od Italijana.<ref name="Saslušanje"/> U završnoj reči je ponovio: "''U Četvrtoj ofanzivi nisam imao nikakve veze sa okupatorom''."<ref name="Završna">[https://www.znaci.org/00001/60_3_21.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Završna reč optuženog Dragoljuba Mihailovića]</ref> Uprkos Mihailovićevoj odbrani, sudsko veće je utvrdilo drukčije činjenično stanje: {{izdvojeni citat|Utvrđeno je da je Mihailović rukovodio lično, i preko Ostojića i drugih komandanata, a preko Ostojića naročito operacijama četničkih snaga u kojima su od januara do polovine aprila 1943. zajedno sa Nemcima, Italijanima i ustašama učestvovale u četvrtoj neprijateljskoj ofanzivi protiv jedinica Narodnooslobodilačke vojske i pomagale okupatoru da ponovo okupira od Narodnooslobodilačke vojske oslobođenu teritoriju.<ref name="Presuda">[https://www.znaci.org/00001/60_3_34.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Presuda Dragoljubu Mihailoviću i ostalima]</ref> |Presuda Dragoljubu Mihailoviću i ostalima}} == U popularnoj kulturi == {{main|Bitka na Neretvi (film)}} [[1969]]. godine snimljen je film ''[[Bitka na Neretvi (film)|Bitka na Neretvi]]'' koji opisuje ove događaje. Film je snimljen u međunarodnoj koprodukciji sa Italijom i Zapadnom Njemačkom i smatra se jednim od najboljih filmova snimljenih u Jugoslaviji, a bio je možda i najskuplji: procjene o njegovom budžetu kreću se od najmanje 4,5 pa čak i do 12 milijuna $ (prilagođeno po inflaciji, to bi danas bio ekvivalent od 70 milijuna $).<ref name="politika">{{cite web| publisher=Politika| url=http://pollitika.com/quotbitka-na-neretviquot-je-nasa| title=Bitka na Neretvi je naša!| date=8. ožujka 2013| accessdate=12. svibnja 2013| archivedate=2015-12-11| archiveurl=https://web.archive.org/web/20151211001333/http://pollitika.com/quotbitka-na-neretviquot-je-nasa| deadurl=yes}}</ref> Jedan od originalnih postera za englesku verziju filma Bitka na Neretvi napravio je [[Pablo Picasso]]. == Literatura== * [https://www.znaci.org/00001/256.htm NERETVA - zbornik, knjiga 1], Vojnoizdavački zavod, Beograd, 1965. * [http://www.znaci.org/00001/257.htm NERETVA - zbornik, knjiga 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020162103/https://www.znaci.org/00001/257.htm |date=2022-10-20 }}, Vojnoizdavački zavod, Beograd, 1965. * [http://www.znaci.org/00001/258.htm NERETVA - zbornik, knjiga 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230702213340/https://znaci.org/00001/258.htm |date=2023-07-02 }}, Vojnoizdavački zavod, Beograd, 1965. * {{Cite book|ref=harv|last=Primorac|first=Rudolf|authorlink=Rudolf Primorac|coauthors=|title=OPERATIVNO-TAKTIČKA ISKUSTVA IZ PRVE POLOVINE NARODNOOSLOBODILAČKOG RATA|year=1986|url=http://www.znaci.org/00001/210.htm|publisher=Vojnoizdavački i novinski centar|location=Beograd|id=|access-date=2023-07-08|archive-date=2023-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230526214910/https://znaci.org/00001/210.htm}} * {{Cite book|last=Tomasevich|first=Jozo|authorlink=|coauthors=|title=ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945 (Stanford University Press 1975)|year=1979|url=http://znaci.org/00001/40.htm|publisher=Sveučilišna naklada Liber|location=Zagreb|id=|ref=harv|access-date=2023-07-08|archive-date=2023-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20230819185907/https://www.znaci.org/00001/40.htm}} * {{Cite book|ref=harv|last=Schraml|first=Franz|authorlink=Franz Schraml|coauthors=|title=KRIEGSSCHAUPLATZ KROATIEN|year=1962|url=http://www.znaci.org/00001/180.htm|publisher=Kurt Vowinckel Verlag|location=Neckargemünd|id=|access-date=2023-07-08|archive-date=2023-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20230828055827/https://www.znaci.org/00001/180.htm}} * {{Cite book|ref=harv|last=Kumm|first=Otto|authorlink=Otto Kumm|coauthors=|title=VORWÄRTS, PRINZ EUGEN! - Geschichte der 7. SS-Freiwilligen-Division "Prinz Eugen"|year=1978|url=http://www.znaci.org/00001/200.htm|publisher=Munin-Verlag|location=Coburg|id=|access-date=2023-07-08|archive-date=2023-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230526214909/https://znaci.org/00001/200.htm}} * [http://www.znaci.org/00001/174.htm Thomas Cassagrande: Die volksdeutsche SS-Division "Prinz Eugen": die Banater Schwaben und die Nazionalsocialistiscchen Kriegsverbrechen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221016101659/https://www.znaci.org/00001/174.htm |date=2022-10-16 }}, Campus Verlag, Frankfurt am Mein 2003. * [http://www.znaci.org/00001/181.htm Roland Kaltenegger: TOTENKOPF & EDELWEIß] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230819185901/https://www.znaci.org/00001/181.htm |date=2023-08-19 }}, Ares Verlag 2008. == Izvori == {{izvori|2}} == Povezano == * [[Operacija Weiss]] * [[Bihaćka republika]] * [[Martovski pregovori|Martovski pregovori 1943.]] * [[Napad NOVJ na Prozor februara 1943.]] * [[Bitka za Konjic 1943.|Napad NOVJ na Konjic februara 1943.]] * [[Pokolj u oblasti Pljevalja, Priboja, Čajniča i Foče|Pokolj muslimana Pljevalja, Čajniča i Foče]] == Vanjske veze == {{Commonscat|Battle of Neretva}} * [https://www.znaci.org/00001/30_60.htm Bitka na Neretvi - kratak pregled] * [https://znaci.org/odrednica.php?slug=bitka-na-neretvi Bitka na Neretvi] (hronologija i dokumenti) * [http://www.e-novine.com/feljton/87471-etniko-rasulo-Neretvi.html Četničko rasulo na Neretvi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130713235842/http://www.e-novine.com/feljton/87471-etniko-rasulo-Neretvi.html |date=2013-07-13 }} {{Sedam neprijateljskih ofanziva}} {{Drugi svjetski rat u Jugoslaviji}} {{Authority control}} {{Izabran}} [[Kategorija:Bitka na Neretvi]] [[Kategorija:Narodnooslobodilačka borba u 1943.]] [[Kategorija:Bitke Drugog svjetskog rata na jugoslavenskom ratištu|Neretva, bitka na]] [[Kategorija:Hercegovina u Narodnooslobodilačkoj borbi]] [[Kategorija:Zajedničke borbe JVUO i Italijana]] [[Kategorija:Borbe između NOVJ i Italijana]] [[Kategorija:Borbe između NOVJ i JVUO]] [[Kategorija:Zajedničke borbe JVUO i Nemaca]] [[Kategorija:Borbe između NOVJ i Nemaca]] [[Kategorija:Borbe između NOVJ i snaga NDH]] [[Kategorija:Osovinske operacije u Jugoslaviji]] [[Kategorija:Operacije NOVJ]] 7gq30op6zcret96yg4m8osbl2znmsk0 42661662 42661585 2026-07-31T00:12:30Z ~2026-33838-53 362805 /* Razočarenje Nemaca u Dražu Mihailovića */ 42661662 wikitext text/x-wiki {{Infokutija vojni sukob |sukob= <span style="font-size: medium;">'''Bitka na Neretvi''' |deo= [[Operacija Weiss|operacije Weiss]] i [[Drugi svjetski rat u Jugoslaviji|II svjetskog rata]] |slika= Prelaz partizana preko Neretve.jpg |opis_slike= Borci II proleterske brigade prelaze preko porušenog mosta na Neretvi, marta 1943. |datum = februar-april [[1943]]. |mesto= [[Hercegovina]] (tada [[NDH]]) |uzrok= napad osovinskih snaga na slobodnu teritoriju |teritorija= kratkotrajno oslobođenje istočne Hercegovine i Crne Gore |rezultat= * partizanski proboj i nastavak ofanzive * uspešna evakuacija ranjenika * težak poraz Italijana i četnika |strana1={{flagicon|NJE|Nazi}} [[Nemačka|Njemačka]] <br /> {{flagicon|Kraljevina Italija}} [[Italija]]<br /> {{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Četnici]] ([[MVAC]])<br /> {{flagicon|NDH}} [[NDH]] |strana2={{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|Partizani]] |komandant1= {{flagicon|NJE|Nazi}} [[Alexander Löhr]]<br /> {{flagicon|NJE|Nazi}} [[Rudolf Lüters]]<br /> {{flagicon|NJE|Nazi}} [[Hans Loring]] <br /> {{flagicon|Kraljevina Italija}} [[Mario Roatta]]<br /> {{flagicon|Kraljevina Italija}} [[Mario Robotti]]<br /> {{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Dragoljub Mihailović|Draža Mihailović]]<br /> {{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Zaharije Ostojić]] <br /> {{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Vojislav Lukačević]] <br /> {{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Bajo Stanišić]]<br /> {{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Pavle Đurišić]]<br /> {{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Petar Baćović]]<br /> {{flagicon|NDH}} [[Rafael Boban]] |komandant2= {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[Josip Broz Tito]]<br /> {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[Arso Jovanović]]<br /> {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[Peko Dapčević]]<br /> {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[Pero Ćetković]] †<br /> {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[Koča Popović]]<br /> {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[Danilo Lekić]] |jedinice1= {{flagicon|Kraljevina Italija}} [[154. pešadijska divizija Murge]] <br /> {{flagicon|NJE|Nazi}} [[117. lovačka divizija (Nemačka)|717. pješačka divizija]]<br /> {{flagicon|NJE|Nazi}} [[718. pješačka divizija]]<br /> {{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} Hercegovački i crnogorski četnici ([[MVAC]])<br /> |jedinice2= {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[prva proleterska divizija NOVJ|1. proleterska divizija]]<br /> {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[druga proleterska divizija NOVJ|2. proleterska divizija]]<br /> {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[Treća udarna divizija NOVJ|3. udarna divizija]]<br /> {{flagicon image|Yugoslav Partisans flag 1945.svg}} [[Sedma banijska divizija NOVJ|7. banijska divizija]] |snaga1= Oko 15.000 četnika<ref>Kosta Nikolić, Istorija ravnogorskog pokreta (knjiga II), Beograd 1999., str. 122.</ref> + italijanske i nemačke snage |snaga2= oko 12.000 partizana<ref>Kosta Nikolić, Istorija ravnogorskog pokreta (knjiga II), Beograd 1999., str. 121.</ref> |gubici1=teški gubici Talijana, četnika i ustaša |gubici2=znatni gubici partizana |gubici3= }} ::''Za istoimeni film videti [[Bitka na Neretvi (film)]]'' '''Bitka na Neretvi''', poznata i kao '''''bitka za ranjenike''''', zajednički je naziv za seriju bitaka u dolini Neretve između [[NOVJ|jugoslovenskih partizana]] i [[Sile Osovine|sila Osovine]] tokom februara i marta [[1943]]. godine. Partizani su ofanzivom u dolini Neretve tokom februara naneli teške gubitke Italijanima, nakon čega su početkom marta izvršili proboj iz osovinskog obruča, razbivši potom [[Četnici|četničke]] snage u potpunosti. U okviru bitke na Neretvi vođene su borbe za [[Bitka za Prozor 1943.|Prozor]], [[Napad NOVJ na Jablanicu 1943.|Jablanicu]], [[Bitka za Konjic 1943.|Konjic]], Gornji Vakuf i druga mesta. [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|Narodnooslobodilačka vojska]] je povela ofanzivu u dolini Neretve kako bi osujetila nemačko-italijansku '''[[Operacija Weiss|operaciju Weiss]]''', pokrenutu sa namerom okruženja i uništenja [[Bihaćka republika|Bihaćke republike]] i glavnine ustaničkih snaga u Jugoslaviji. U prvoj fazi [[operacija Vajs I|Vajs I]], januara 1943. godine, udružene snage Osovine su napale prostranu slobodnu teritoriju, poznatu kao [[Bihaćka republika]], dok je Glavna operativna grupa NOVJ započela prodor od [[Bihać]]a ka [[Mostar]]u. Nakon teških gubitaka na Neretvi, koje je posebno pretrpela [[divizija Murđe]], italijanska komanda je pozvala četnike i Nemce u pomoć. [[Četnički]] vođa [[Draža Mihailović|Mihailović]] je, uz pomoć Italijana, postavio "mišolovku" u kanjonu Neretve sa namerom da dokrajči partizane. Četničke snage su brojale oko 12.000 i zaposjele sve visove sa lijeve strane Neretve, tako da su partizani bili sa sviju strana opkoljeni u dolini rijeke. U gotovo beznadežnom položaju, oni napadaju Nijemce [[Napad NOVJ na Gornji Vakuf 1943.|kod Vakufa]], Italijane [[Napad NOVJ na Prozor februara 1943.|kod Prozora]], te Talijane, Nijemce, ustaše i četnike [[Bitka za Konjic 1943.|kod Konjica]], nakon čega prelaze rijeku. Unatoč teškim gubicima, partizani su sačuvali znatne snage, osigurali sigurnost Vrhovnom štabu, spasili svoje ranjenike, te nastavili sa borbama. I pored zamašne podrške fašističke Italije, četničke snage na Neretvi su potpuno razbijene. Partizani su osovinsko okruženje razbili na sektoru što su ga držali četnici, potukli ih u nizu uzastopnih bitaka i potisnuli u Sandžak i Crnu Goru.<ref name="znaci.net">https://www.znaci.org/00001/40_60.htm</ref> Nakon ovoga počinje opadanje Mihailovićevog [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|četničkog pokreta]] i gubitak [[Saveznici i Jugoslavija|savezničke podrške]].<ref name="znaci.net"/> == Pozadina == {{main|Bihaćka republika|Operacija Weiss}} [[File:Jedinice Sedme divizije na maršu.jpg|thumb|Zbjeg naroda Banije sa jedinicama [[7. banijska divizija NOVJ|7. banijske divizije]] na maršu]] [[Datoteka:BatallaDelNeretvaMapa1.png|minijatura|Plan Vrhovnog štaba NOVJ za proboj preko Neretve kroz italijansku odbranu.]] Nijemci su, uz pomoć svojih saveznika, htjeli zauzeti [[Bihaćka republika|Bihaćku republiku]], uništiti glavninu partizanskih snaga i [[Vrhovni štab NOVJ]]. Sile osovine su okupile devet [[divizija]], šest njemačkih, tri [[Italija|talijanske]], te dvije hrvatske divizije i velik broj [[Četnici|četničkih]] i [[ustaških]] formacija za [[Operacija Weiss|operaciju Vajs]]. Hercegovske četnike [[Petar Baćović|Petra Baćovića]] okupatori su transportovali čak u Liku kako bi učestvovali u napadu na partizansku republiku. Procjenjuje se da je preko 150 000 osovinskih vojnika napalo i opkolilo znato malobrojnije partizanske snage. [[Bihać]] je pao krajem januara, a zajedno sa njim i veliki delovi slobodne teritorije. General [[Dragoljub Mihailović]], kao "legalni" zapovednik Jugoslovenske vojske, je vršio prinudnu mobilizaciju regruta za ovu osovinsku operaciju. Mnogi borci su mobilisani sa pričom da idu u borbu protiv [[ustaša]] i [[NDH]], a kada su videli da ih vode protiv partizana, moral je drastično pao.<ref name="Milovanović33">[https://www.znaci.org/00001/11_33.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje NOVI PORAZ]</ref> [[7. februar]]a major [[Petar Baćović]] izveštava generala Mihailovića da sa Italijanima napada partizane u Krajini, da njegovi ljudi traže da se vrate kući, da su neki Đujićevi ljudi prešli partizanima, i da četnici ne mogu držati ništa od teritorije koju su oteli partizanima, izvan italijanske žice: {{izdvojeni citat|Prekosutra preduzimam sledeću operaciju: sa 2000 ljudi i italijanskom artiljerijom napadam pravac Strmica —Tiškovac — Srb, gde je gro komunističkih snaga... Dobio sam za vojsku veš i šatorska krila, šest bacača, 2 topa i municiju. Naši ljudi traže da se vrate kući... Đujićevih 130 ljudi sa bacačima i teškim oruđem otišlo je partizanima. Ponavljam, a to mi je i dužnost, da na teritoriji Dinarske oblasti nema ni jedno slobodno mesto, niti su ga dinarci u stanju držati, izvan talijanske žice.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_2_48.htm</ref>}} Kako bi osujetili osovinski plan za okruženjem i uništenjem, partizani su preduzeli protivofanzivu ka dolini Neretve. [[14. februar]]a rukovodilac četničkih operacija [[Zaharije Ostojić]] javlja majoru Andriji Veskoviću da su partizani u Lici poraženi, da se povlače ka Hercegovini i da ih treba dokrajčiti sa Italijanima: {{izdvojeni citat|Komunisti u Liki tučeni. Njihove glavne snage povlače se ka Hercegovini i već su delom prišle desnoj obali Neretve... Momenat je da se otsudno tuku... Od Grahova nadiru Hercegovci i Dinarci sa Talijanima, a od Prozora će ići Crnogorci i Hercegovci sa 4000 Talijana od Imotskog.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_2_36.htm</ref>}} Ustaše i Nijemci su činili zločine na osvojenim teritorijama, usled čega je narod Banije masovno krenuo u zbjegove za partizanskom vojskom. I pored odvraćanja i ukazivanja na težinu puta, žene sa djecom su nastavljale za jedinicama NOVJ. Usled velikog broja izbeglica, pokreti trupa su bili usporeni i dolazilo je do problema prehrane. == Ofanziva NOVJ na Neretvi == [[Datoteka:Uništena neprijateljska tehnika na Neretvi 1943.jpg|mini|Uništena italijanska kolona na Neretvi 16. februara, 1943.]] Izbijanje Glavne operativne grupe na Ramu i Neretvu izvedeno je u uslovima angažovanja glavnih neprijateljskih snaga u napadu na slobodnu teritoriju i odbrambenih dejstava jedinica [[3. bosanski korpus NOVJ|1. bosanskog]] i [[4. hrvatski korpus NOVJ|1. hrvatskog korpusa]].<ref name="Primorac III">[https://znaci.org/00001/210.htm Rudolf Primorac: OPERATIVNO-TAKTIČKA ISKUSTVA IZ PRVE POLOVINE NARODNOOSLOBODILAČKOG RATA (Treći deo)]</ref> U prodoru ka Neretvi, partizani su od 9. do 22. februara 1943 na prostoru Drežnica, Prozor, Ivan-sedlo, Konjic, Jablanica, ovladali svim neprijateljskim uporištima (izuzev Konjica), rušeći železničku prugu [[Mostar]]—[[Sarajevo]] i ostale komunikacije na pravcima svog nastupanja. Onesposobljavanje toliko komunikacija za tako kratko vreme je izazvalo čuđenje italijanskih okupatora: {{izdvojeni citat|Komunisti, pored ostalog, raspolažu inžinjerijskim jedinicama, i to: pionirima, minerima i pontonirima. Ovo se zaključuje takođe i iz činjenice da su oni uspeli da poruše komunikacije od Drežnice do Konjica takvom veštinom da bi o tome trebalo da razmisle i kompetentne osobe, koje raspolažu adekvatnom opremom.<ref name="Beleška Guvernatora">[https://www.znaci.org/zb/4_13_3.pdf#page=468 ZABELEŠKA GUVERNATORATA CRNE GORE IZ PRVE POLOVINE 1943. O ORGANIZACIJI I NAČINU VOĐENJA BORBE JEDINICA NOV I POJ]</ref>|ZABELEŠKA GUVERNATORATA CRNE GORE IZ PRVE POLOVINE 1943. O ORGANIZACIJI I NAČINU VOĐENJA BORBE JEDINICA NOV I POJ}} === Napad NOVJ na Drežnicu === [[Datoteka:Uništena italijanska kolona 1943.jpg|minijatura|Na levoj obali Neretve kod Drežnice Druga proleterska brigada sa Četvrtom crnogorskom uništila je italijansku kolonu koja je išla u pomoć opkoljenim italijanskim snagama u Prozoru.]] Druga proleterska divizija je [[15. februar]]a izbila na Neretvu i u noći između 16. i 17. februara, razbivši neprijateljske jedinice, zauzela Drežnicu i Grabovicu. Neki njeni delovi su prešli na levu obalu reke. Istog dana, rukovodilac četničkih operacija Zaharije Ostojić javlja generalu Mihailoviću: {{izdvojeni citat|16. II. U svome povlačenju ka Hercegovini, komunisti su noćas prešli na levu obalu Neretve...<ref name="Milovanović32">[https://www.znaci.org/00001/11_32.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje POGREŠNE PROCENE]</ref>|Telegram generalu Mihailoviću o partizanskom prelasku Neretve}} Čim je vest potvrđena, general Mihailović preko Ostojića naređuje mobilizaciju novih trupa u Crnoj Gori, Bosni, Hercegovini i Sandžaku. Nameravao je da dočeka razbijene delove [[NOVJ]] na Neretvi i dokrajči ih.<ref name="Milovanović32"/> [[16. 2.]] 1943. Na putu s. Jablanica - s. Drežnica jedinice [[2. proleterska divizija|2. proleterske udarne divizije NOVJ]] razbile 1. bataljon 260. puka italijanske divizije Murđe, koji se kretao uz Neretvu, i zauzele italijanska uporišta Drežnicu i Grabovicu (kod Mostara). Poginulo je 86, a zarobljeno 286 italijanskih vojnika, dok su jedinice NOVJ imale 12 ranjenih.<ref>https://www.znaci.org/damjan/izvor.php?br=6864&vrsta=1{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[17. februar]]a Zaharije Ostojić javlja generalu Mihailoviću da partizani nadiru bez otpora, a Đurišićeve trupe neće stići na vreme: {{izdvojeni citat|Komunističko nadiranje bez otpora... zauzeli žel. stanicu Drežnicu i napali Konjic. Jačina njihovih snaga ceni se na 6.000 ljudi proletera iz Crne Gore, Hercegovine i Srbije... Pošto sam uveren da Crnogorci ne mogu stići na vreme, jer sam čuo da su raspušteni kućama umesto da ostanu u Čajničkom srezu kako sam molio, sa raspoloživim snagama učiniću sve što mogu do poslednjeg čoveka.<ref name="Depeše7-24-II-43">[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_48.htm IZVOD IZ KNJIGE PRIMLJENIH DEPEŠA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA U VREMENU OD 7—24. FEBRUARA 1943. GODINE]</ref>}} === Napad NOVJ na Prozor === {{main|Bitka za Prozor 1943.}} Paralelno sa napadom na Drežnicu, partizani su [[15. februar]]a odsekli i napali italijanski garnizon Prozor: [[Datoteka:Destroyed Italian tanks on Neretva.jpg|minijatura|Uništeni tenkovi italijanske divizije Murđe.]] {{izdvojeni citat|15. februara u 21,15 časova partizani su napali jačim snagama garnizon u Prozoru, potpomognuti minobacačima. [...] Borbe su trajale do šest časova jutros. Od tog časa nema izvještaja od garnizona uslijed oštećenosti radia i prekida telefonskih linija.<ref>Zbornik 4/10, dok. 219</ref>|Dnevni izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 16 februara 1943 god. o borbama protiv jedinica NOV na prostoriji Prozor-Jablanica-Konjic}} [[16. februar]]a, Komanda 6. italijanskog korpusa je ocenila da je [[Mostar]] direktno ugrožen: {{izdvojeni citat|Prema navedenim vijestima i Mostar je direktno ugrožen znatnim partizanskim snagama koje, prema izvještaju VI hrvatske divizije [NDH] i drugih izvora, dostižu do 4000 ljudi.<ref>Zbornik 4/10, dok. 220</ref>|Izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 16 februara 1943 god. o koncentraciji jedinica NOV u dolini Neretve i napadu na Prozor}} [[Datoteka:Partizani u Prozoru.jpg|minijatura|Kolona partizana u [[Prozor]]u.]] Posle ogorčene dvodnevne borbe, [[17. februar]]a pred zoru, jedinice 3. udarne divizije NOVJ i dva bataljona 3. krajiške brigade su [[Bitka za Prozor 1943.|zauzele Prozor]], savladavši italijanski garnizon od oko 800 ljudi, uključujući i četu [[tenk]]ova. Poginulo je 220, ranjeno mnogo više, i zarobljeno 280 italijanskih vojnika, dok je 3. udarna divizija NOVJ imala 117 ranjenih i 23 mrtva, među kojima je bio i komandir baterije 10. hercegovačke NOU brigade [[Dušan Pajić-Dašić]], narodni heroj. Partizani su u Prozoru došli do bogatog ratnog plena, a naročito u bacačima i automatskim oruđima. Zaplenjena je ogromna količina naoružanja i municije, uključujući i 5 tenkova.<ref>https://www.znaci.org/damjan/izvor.php?br=6866&vrsta=1{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Partizani su nakon pada Prozora, po sovjetskom uzoru, pobili čitav zarobljeni bataljon [[Divizija Murđe|divizije Murđe]], koji je prethodno odbio poziv na predaju. Leševa italijanskih vojnika su bacili u Neretvu, kako bi doplutali do okupacione komande u Mostaru: {{izdvojeni citat|Svi italijanski vojnici - ceo treći bataljon 259-te čete Murđe divizije - poslati su u smrt… Mnogi leševi su bačeni u reku Ramu. Nekoliko ih se zakačilo između debla i ja sam zajedno sa našim oficirima zlobno uživao pri pomisli kako italijanski oficiri na mostovima i obalama u Mostaru prestravljeni od užasa posmatraju Neretvu zagušenu leševima njihovih vojnika.<ref>[http://www.danas.rs/danasrs/drustvo/terazije/milovan_djilas_zasto_su_streljani_tadici.14.html?news_id=268046 Milovan Đilas: Zašto su streljani Tadići]</ref>|[[Milovan Đilas]]}} Padom Prozora, jedinice NOVJ su ovladale pristupnim putevima i dolinom Neretve od Konjica do sela Goranci, 10&nbsp;km. severno od Mostara. Neprijatelji su njihovu snagu cenili na oko 3 divizije jačine 12.000 boraca.<ref name="ReferenceA">https://www.znaci.org/00001/4_14_2_40.htm</ref> Izveštaj italijanske komande od 17. februara govori o ugroženosti Mostara i o značajnoj pomoći “antikomunističkih dobrovoljaca” (tj. četnika) koji su počeli da pristižu: {{izdvojeni citat|Ostale formacije V.A.C. pristići će u Mostar tokom sutrašnjeg dana, 18 o. m., i tokom istog dana počeće da stiže u Konjic još oko 3000 V.A.C.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 225</ref>|Dnevni izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 17 februara 1943 god. o borbama protiv jedinica NOV u dolini Neretve}} === Panika u Mostaru === [[Datoteka:Partizanski tenk kod Jablanice 1943.jpg|minijatura|Jedan od trinaest tenkova koje su partizani zaplenili od Italijana na Neretvi.]] Usled brzog partizanskog napredovanja dolinom Neretve, u [[Mostar]]u je zavladala panika. Italijani i ustaše počeli su da evakuišu svoje ustanove iz Mostara, a nemačka [[Organizacija Todt|organizacija »TOT«]] prekinula je rad u boksitnim rudnicima i pobegla u Dubrovnik.<ref name="OD PRVOG DO DRUGOG ZASEDANJA AVNOJ-a">[https://www.znaci.org/00001/151_5.pdf OSLOBODILAČKI RAT NARODA JUGOSLAVIJE (knjiga 1), Četvrti deo - OD PRVOG DO DRUGOG ZASEDANJA AVNOJ-a]</ref> {{izdvojeni citat|Uslied općeg stanja, evakuacije Njemaca a djelomično i Talijana Mostar je potpuno zahvaćen panikom i bezglavošću... Talijani prema podatcima teškom mukom raspolažu sa oko 4000 vojnika (bez četnika)... Izdao sam danas nalog za izvršenje priprema za uništaj streljiva i pogonskog goriva za slučaj potrebe napuštanja Mostara.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 343 (Izvještaj Zapovjedništva Šeste domobranske pješačke divizije od 18 februara 1943 god. o situaciji u Hercegovini)</ref>|Izvještaj Zapovjedništva Šeste domobranske pješačke divizije od 18 februara 1943.}} 18. februara Viša italijanska komanda Slovenija-Dalmacija, očekujući da partizani mogu udariti na Mostar, naređuje sjedinjavanje svih snaga, uključujući četnike, u Mostaru: {{izdvojeni citat|Potrebno je imati u vidu mogućnost da će neprijatelj udarati na Mostar težeći dalje donjoj Neretvi. Otud potreba za sjedinjavanjem svih snaga — uključivši i četnike — u zoni Mostar, da bi se suprotstavila jedna zbijena masa… <ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 229 (Izvještaj Više komande oružanih snaga "Slovenija-Dalmacija" od 18 februara 1943 god. o borbama protiv jedinica NOV kod Prozora i u dolini Neretve)</ref>}} Istog dana, general [[Mario Roata]] naredio je komandantu 6. armijskog korpusa da u rejonu Mostara i [[boksit]]nih rudnika prikupi sve svoje i četničke snage. Istog dana, načelnik četničke komande za istočnu Bosnu Zaharije Ostojić javlja generalu Mihailoviću da je situacija kritična i da samo od brzine pristizanja pojačanja zavisi “odbrana Hercegovine i tučenje komunista”: {{izdvojeni citat|Komunisti juče zauzeli Prozor, Drežnicu, Ostrožac i Gorance. Talijani izgubili 2000 ljudi, 4 topa, 10 bacača i mnogo hrane i municije... Iz Blagajskog bataljona pobeglo 50 ljudi u šumu i ceo muslimanski bataljon... Od brzine pristizanja pojačanja zavisi odbrana hercegovine i tučenje komunista. Talijani ne izlaze iz varoši... Snage komunista se pojačavaju prilaskom meštana…<ref name="Depeše7-24-II-43"/>}} Još istog dana, 18 februara, Komanda italijanskog 6. armijskog korpusa izveštava kako naročito računaju na [[MVAC]] (četnike), koji upravo pristižu u [[Mostar]] i [[Konjic]]: {{izdvojeni citat|Kao što je već saopšteno naročito se računa na učešće Dobrovoljačke antikomunističke milicije čije je pristizanje u Mostar i Konjic u toku. Još danas 18 u Mostaru će se sakupiti oko 2000 antikomunističkih dobrovoljaca, a ostalih 3000 od sutra će početi da nadire ka Konjicu.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 232 (Dnevni izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 18 februara 1943 god. o napadu jedinica NOV na Prozor i o borbama u dolini Neretve)</ref>}} Malo kasnije istog dana Komanda italijanskog 6. armijskog korpusa izveštava da su četnici iz Mostara istureni na front protiv partizana: {{izdvojeni citat|Formacije V. A. C., isturene iz Mostara na desnu obalu Neretve… <ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 233 (Izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 18 februara 1943 god. o upućivanju i pristizanju četnika za borbu protiv jedinica NOV)</ref>}} Prisustvo većeg broja četničkih snaga u Mostaru izazvalo je veliku uznemirenost stanovništva: {{izdvojeni citat|Kod pučanstva uzbuđenje i krajnja zabrinutost jer četnici proturaju viest, da im je od strane Talijana obećan Mostar i da će u njemu dobiti ista prava kao u istočnoj Hercegovini, pa čak i preuzeti vlast. Tvrde da su samo pod tim uslovom i pristali na borbu protiv partizana sjeverno od Mostara.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 348</ref>|Izvještaj Zapovjedništva Šeste pješačke divizije od 19 februara 1943 god. o stanju u Hercegovini}} Prema izveštaju snaga NDH, usled straha od četnika, u Mostaru je zavladala psihoza »bolje partizani nego Talijani i četnici«: {{izdvojeni citat|Naše pučanstvo i probitci ugroženi su od četnika, koji pogovaraju da su im Talijani obećali vlast i u Mostaru poslie akcije, što uz njihovu brojnost unosi veliku uznemirenost u pu­čanstvo. Psihoza »bolje partizani« nego »Talijani i četnici« uslied ovoga svuda naglo uzima maha.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 349</ref>|Izvještaj Zapovjedništva Šeste pješačke divizije od 19 februara 1943 god. o evakuaciji novca i hrane iz Mostara}} [[19. februar]]a Komanda [[Divizija Murđe|divizije Murđe]] izveštava da će partizani napasti Mostar: {{izdvojeni citat|Sve vijesti potvrđuju neprijateljsku na­mjeru da napadne Mostar.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 241 (Obavještenje njemačkog Štaba za vezu pri Višoj komandi oružanih snaga "Slovenija-Dalmacija" od 19 februara 1943 god. o bombardovanju položaja jedinica NOV sjeverno i zapadno od Mostara)</ref>}} 20. februara, italijanska Vrhovna komanda zavodi vanredno stanje i naređuje streljanja pristalica NOP u Mostaru: {{izdvojeni citat|Svaki koji bude zatečen, danju ili noću, da daje znakove iz kuća, ili da je u vezi sa osobama osumnjičenim za neprijateljsku djelatnost, biti će odmah strijeljan.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 246 (Obavještenje italijanske Vrhovne komande od 20 februara 1943 god.)</ref>}} Istovremeno, direktno iz Berlina je naređeno generalu Leru da osigura eksploataciju boksitnih rudnika i popravi situaciju u tom području.<ref name="OD PRVOG DO DRUGOG ZASEDANJA AVNOJ-a"/> Italijani su hteli da zadrže u svojoj vlasti mostarske boksitne rudnike i grad Mostar, pa su bili protiv toga da nemačke divizije pređu liniju razgraničenja.<ref name="OD PRVOG DO DRUGOG ZASEDANJA AVNOJ-a"/> === Kašnjenje Đurišićevih četnika === {{main|Pokolj muslimana Sandžaka i istočne Bosne 1943.}} Pored upotrebe hercegovačkih četnika, 19. februara general Roboti je dozvolio i upotrebu četnika iz Crne Gore na teritoriji NDH: {{izdvojeni citat|Sve dok se situacija ponovo ne sredi, Crnogorci mogu biti upotrebljeni izbegavajući apsolutno štete stanovništvu i pljačke.<ref>Zbornik NOR 13/3, dok. 31 (Odobrenje Više komande oružanih snaga Slovenija - Dalmacija od 19. februara 1943. Komandi 6. armijskog korpusa za upotrebu četnika u borbama protiv jedinica NOV i POJ u dolini Neretve)</ref>}} [[Datoteka:Pavle Đurišić.jpg|minijatura|185px|[[Pavle Đurišić]], vođa crnogorskih četnika, koji su kasnili zbog [[Pokolj u oblasti Pljevalja, Priboja, Čajniča i Foče|pokolja]] i pljačke muslimanskih sela.]] Međutim, crnogorski četnici [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]] kasnili su na Neretvu jer su se razišli kućama da odnesu plen, nakon [[Pokolj muslimana Sandžaka i istočne Bosne 1943.|pokolja muslimana Sandžaka i istočne Bosne]]. [[19. februar]]a Zaharije Ostojić upozorava Dražu Mihailovića da “lakomisleno vraćanje ljudi kućama radi odnošenja plena, može dovesti do vrlo teških potresa”. [[20. februar]]a [[Zaharije Ostojić]] upućuje generalu Mihailoviću dramatičnu depešu u kojoj zaključuje da je odnošenje pljačke kućama nakon [[Pokolj muslimana Pljevalja, Čajniča i Foče|pokolja muslimana]], umesto dolazak pravo na front, katastrofalna greška: {{izdvojeni citat|Po žestini napada sigurno je da imamo posla sa njihovim proleterskim brigadama odlično naoružanim... Italijani neaktivni i kao jagnjad idu mirno pod nož. Očigledno da će sva pojačanja iz Crne Gore stići dockan za održanje sadašnjih položaja, a Vi znate kako pada moral ljudi pri povlačenju. Bojim se da odlazak Crnogoraca iz Čajniča kući umesto kod mene, ne bude katastrofalna greška po sve ove krajeve. Ne usuđujem se ni da kažem ljudima da će pojačanja stići tek za sedam do deset dana... Dok sam živ neću zaboraviti da se u ovakav kritičan položaj došlo zbog odnošenja pljačke... Pavle i njegovi komandanti nisu shvatili da se na Neretvi brani Crna Gora.<ref name="Depeše7-24-II-43"/>}} [[20. februar]]a 1943. [[Zaharije Ostojić]] upućuje [[Dobroslav Jevđević|Dobroslavu Jevđeviću]] novu depešu, u kojoj očajnički traži jaču podršku Italijana, artiljerijom i bombardovanjem iz vazduha: {{izdvojeni citat|Traži od Tetkića [Italijana] teške bacače i artiljeriju da pojačaju Pantića jer će tako lakše uspeti... Neka sa izviđanjem iz vazduha utvrde tačno pravac njihovog nadiranja na celom frontu i iz pozadine, gde se pojačavaju... Javi tačnu liniju fronta; delove na levoj obali: crvenih i naše položaje. Molim te hranu i municiju šalji što pre. Mogu li baciti hranu i municiju iz vazduha; ovo će trebati Voji Lukačeviću... Da li glavne snage komunista idu levim krilom ili centrom njihovim? Kako je moglo preći preko Neretve 3.500 ljudi za kratko vreme? Koliko mostova imaju? Neka ih bombarduje avijacija.<ref>Depeša Zaharija Ostojića Dobroslavu Jevđeviću od 20. februara 1943.</ref>}} === Napad NOVJ na Ramu === [[Datoteka:Destroyed Italian truck in river Rama.jpg|minijatura|Uništeni italijanski kamion u reci Rami.]] [[20. 2.]] 1943. Delovi [[10. hercegovačka brigada|10. hercegovačke brigade]] posle dvodnevnih borbi zauzeli selo Ramu (kod [[Prozor]]a), koje je branila jedna četa 1. bataljona 259. puka italijanske divizije Murđe, u jačini od oko 200 vojnika. Pobijeno je 183, a zarobljeno 7 italijanskih vojnika. Zaplenjena je veća količina oružja i municije, uključujući i 4 tenka. U ovim borbama je poginuo zamenik komandanta 1. bataljona 10. hercegovačke NOU brigade [[Milan Kukić]], narodni heroj.<ref>https://www.znaci.org/damjan/izvor.php?br=6873&vrsta=1{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{izdvojeni citat|U Rami se nalazila jedna četa 1. bataljona 259. peš. puka Divizije "Murge", ojačana sa djelovima posada koje su izbegle iz doline Rame i doline Neretve sa 6 tenkova. Tako je posada iznosila oko 180 Talijana sa 10 domobrana i 6 tenkova. Naš bataljon jutros je napao posadu sa jakom minobacačkom vatrom i poslije kraće borbe demoralisana italijanska posada, usled dotadašnjih teških gubitaka, počela je bjegstvo u pravcu Ostrošca. Hercegovački bataljon u stopu ju je gonio, dok su Talijani bježali bacajući oružje po putu i u reku Neretvu. Tako je pobijeno u toku borbe i gonjenja 102 Talijana i 3 domobrana, a zarobljeno 7 domobrana. Ostatak je naišao na zasjedu 5. brigade kod Ostrošca uz pomoć 2 tenka i tamo su pobijeni 78 Talijana i uništena 2 tenka.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 115</ref>|Izveštaj štaba 3. divizije od 20. februara 1943. Vrhovnom štabu NOVJ o oslobođenju Rame}} Istog dana, 20. februara Vrhovni komandant NOVJ [[Tito]] izveštava Štab 1. proleterske divizije o velikim pobedama: {{izdvojeni citat|Pao Prozor, Bradina, Raštelica, Ostrožac, Drežnica, Grabovica, i druge stanice. Svi garnizoni Talijana uništeni ili zarobljeni. Ubijeno do sada: 1500 Talijana, a 600 zarobljeno Mi smo zadobili 6 topova sa 6000 granata, 7 tankova, 34 kamiona, 8 vagona puščane municije, oko 15 bacača i ogromnu količinu mitraljeza, pušaka i puškomitraljeza, nekoliko radio stanica, a naročito veliku količinu namirnica.<ref>Zbornik NOR II/8, dok. 60</ref>|[[Josip Broz Tito]]}} 21. februara Komanda divizije Murđe ponavlja svoju ocenu da partizani se partizani spremaju za napad na Mostar: {{izdvojeni citat|Iz prikupljenih vi­jesti i zapaženih pokreta izgleda vjerovatno da neprijatelj vrši prikupljanje grupe Drežnica i Prozor da bi napao Mostar pravcima s obje strane Neretve.<ref name="Zbornik NOR 4/10, dok. 258">Zbornik NOR 4/10, dok. 258 (Izvještaj Komande italijanske divizije "Murge" od 21 februara 1943 god. o koncentraciji jedinica NOV u dolini Neretve i napadu partizana na Jablanicu)</ref>}} == Osovinska koncentracija == === Dolazak nemačkih i četničkih pojačanja === [[Datoteka:Foča maj 1943.jpg|mini|Artiljerija [[718. divizija (Nemačka)|718. nemačke divizije]] u toku borbi sa partizanima.]] [[20. februar]]a italijanski oficir za vezu pri nemačkoj komandi javlja da [[718. divizija]] [[Vermaht]]a dolazi opkoljenom Mostaru u pomoć: {{izdvojeni citat|Njemačka komanda je javila da će 718. njemačka divi­zija, koja je već u Sarajevu, krenuti sa demarkacione linije da učestvuje u deblokiranju Mostara koga je izgleda opko­lilo preko 12.000 partizana.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 250 (Dnevni izvještaj italijanskog oficira za vezu pri Komandi njemačkih trupa u Hrvatskoj od 20. februara 1943. godine)</ref>}} Istovremeno, komanda italijanskog 6. armijskog korpusa potvrđuje ovu vest: {{izdvojeni citat|Vrhovna njemačka komanda javlja 19. februara da će na dan 20. februara krenuti 2 grupe njemačkih vojnika i da će preći demarkacionu liniju u pravcu Jablanice odnosno Prozora da bi izbili na bok i leđa komunističkim snagama koje napre­duju na Mostar.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 247 (Dnevni izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 20 februara 1943. o borbama protiv jedinica NOV u dolini Neretve)</ref>}} Istog dana (20. februara), Komanda italijanskog 6. armijskog korpusa javlja o prispeću novih četnika: [[Datoteka:Italijani i četnici u Jablanici 1943.jpg|minijatura|Italijani i četnici u Jablanici 1943.]] {{izdvojeni citat|Formacije V. A. C. Mostar porasle su na 2000 ljudi.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 248 (Izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 20. februara 1943. o napadu jedinica NOV na Ramu, Jablanicu, Konjic i Bradinu)</ref>}} Major [[Zaharije Ostojić]] (pseudonim »Branko«) u depešama poslatim Vrhovnoj komandi JVuO 20. februara 1943. navodi sljedeće: {{izdvojeni citat|Danas u Trnovo došlo 700 domobrana i 100 nemaca. Još ne znam šta nameravaju. Borbu sa njima sada ne bih želeo, ali ako krenu k meni, tući ćemo se i sa njima. [...] '''Crnogorci opet ubijaju turke pri kretanju ovamo. Pokvariće mi ceo trud za pridobijanje muslimana.''' Da Vas obradujem: Crvenu gamad smo proterali sa leve obale Neretve na desnu. Otklonjena opasnost za Konjic, Mostar i Nevesinje. Izdajem naređenje za ofanzivu od Mostara ka Drežnici prema obema obalama Neretve od Konjica ka Prozoru također obema obalama Neretve. Pokazaću mangupima da nisu dorasli Kraljevim Ravnogorskim oficirima i borcima.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_48.htm Izvod iz knjige primljenih depeša Štaba Draže Mihailovića u vremenu od 7. do 24. februara 1943. godine]</ref>}} Tog dana, major Ostojić se Mihailoviću žali na četničku nedisciplinu, kao i na odsustvo motiva za borbu kod italijanskih jedinica. S druge strane, Ostojić primjećuje da se protivnik fanatično bori: {{izdvojeni citat|Po žestini napada sigurno je da imamo posla sa njihovim proleterskim brigadama odlično naoružanim. Nevalja što se sada u Hercegovini nalaze slabi borci i starešine, otuda predaja crvenima. Italijani ne aktivni i kao jagnjad idu mirno pod nož. Očigledno da će sva pojačanja iz Crne Gore stići dockan za održanje sadašnjih položaja, a Vi znate kako pada moral ljudi pri povlačenju. '''Bojim se da odlazak Crnogoraca iz Čajniča kući umesto kod mene, ne bude katastrofalna greška po sve ove krajeve.''' Ne usuđujem se ni da kažem ljudima da će pojačanja stići tek za sedam do deset dana, jer priznajem, a ako nikad nisam bio, niti sam pesimista, da se sa ovim i ovakovim ljudstvom ne može računati na toliki otpor, sem ako Italijani počnu napadati. '''Dok sam živ neću zaboraviti da se u ovakav kritičan položaj došlo zbog odnošenja pljačke''', umesto da smo danas kod Livna i da razbijamo komuniste, mi se moramo povlačiti pred ovim mangupima. Teži su mi ovi dani nego 6. XII. u Struganiku. [...] Pavle i njegovi komandanti nisu shvatili da se na Neretvi brani Crna Gora. Bajo je trebao iz Nikšića upućivati po ešelonima od 500 ljudi kamionima za Nevesinje. Neka bar prvi ešelon hitno stigne da se Hercegovci uvere u dolazak pomoći.<ref>Zbornik dokumenta i podataka o Narodnooslodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 2: Dokumenti četničkog pokreta Draže Mihailovića 1943, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. br. 48, str. 242—243.</ref>}} Udružene osovinske snage su već 21. februara otpočele nadiranje od Bugojna, Sarajeva i Mostara ka Jablanici. Nemačka [[118. lovačka divizija (Njemačka)|718. divizija]], ojačana snagama NDH i podržana tenkovima i avijacijom, nastupala je u dve kolone: grupa »Fogl« pravcem Bugojno — Gornji Vakuf — Prozor — Jablanica i grupa »Anaker« pravcem Tarčin — Ivan Sedlo — Konjic — Jablanica.<ref name="OD PRVOG DO DRUGOG ZASEDANJA AVNOJ-a"/> [[21. februar]]a Komanda 6. italijanskog korpusa izveštava o teškom stanju na frontu, ali i o povoljnom razvoju nakon dolaska četničkih pojačanja, koji su savladali "znatan otpor pobunjenika" (tj. [[Druga proleterska brigada|2. proleterske brigade]]): {{izdvojeni citat|Stalan pritisak na Konjic. Sinoć je pao garnizon Rama i mala posada Lug koji su ostali otsječeni. Nema vijesti iz Jablanice, čiji radio se ne javlja od 12 časova. [...] Danas je s povoljnim rezultatom izvršena akcija V.A.C. jedinica koje su bile pomognute od naših jedinica i koje su zauzele Ravno te su prodrle s one strane mjesta, nakon što su savladale znatan otpor pobunjenika.<ref name="Zbornik NOR 4/10, dok. 257">Zbornik NOR 4/10, dok. 257 (DNEVNI IZVJEŠTAJ KOMANDE ITALIJANSKOG ŠESTOG ARMIJSKOG KORPUSA OD 21. FEBRUARA 1943. O BORBAMA PROTIV JEDINICA NOV U HERCEGOVINI)</ref>}} Istog dana, Ostojić upućuje optimističnu depešu Mihailoviću, da je [[Vojislav Lukačević]] stigao, da se situacija na frontu popravlja, da će "sačuvati Hercegovinu" i poraziti partizane uz pomoć Italijana, a potom srušiti [[NDH]]: {{izdvojeni citat|Voja Lukačević stigao u Glavatičevo i verovatno produžava za Konjic... Major Pantić uspeo da odbije napad od s. Ravna i Podima, a komunisti su se potom povukli na desnu obalu Neretve kod Drežnice. Naredio sam napad sa 1300 ljudi pravcem Mostar — Goranci — Drežnica i sa 500 ljudi pravcem Ravni — Senjani — Drežnica uz pomoć artilerije i avijacije. Cilj akcije oslobođenje puta Mostar — Rama — Konjic radi upućivanja hrane Voji... '''Besomučnom propagandom, pretnjama i prekim sudovima, uspelo se da se povrati duh boraca'''... Verujem da ćemo sačuvati Hercegovinu, jer kriza prolazi... Posle komunista srušićemo nezavisnu vrlo brzo pridobijanjem domobrana i muslimana i uništavanjem ustaša.<ref name="Depeše7-24-II-43"/>}} U panici usled poraza, Italijani su toga dana [[21. februar]]a avionima bombardovali pristigle četnike umesto partizana: {{izdvojeni citat|Juče Talijani bombardovali sa 10 aviona Voju Lukačevića kod Glavatičeva umesto komuniste kod Drežnice. Od naših jedan mrtav i sedam ranjenih. Preko Jevđe uložen protest protivu ovih idiota. Možda je ovo namerno.<ref name="Depeše7-24-II-43"/>|Depeša Ostojića Mihailoviću od 22. februara 1943.}} [[22. februar]]a uveče 500 ljudi pukovnika [[Bajo Stanišić|Baja Stanišića]] je prebačeno italijanskim kamionima iz [[Bileća|Bileće]] u [[Mostar]], a glavnokomandujući Zaharije Ostojić im je naredio "da se pobiju komunisti u Mostaru".<ref name="Zbornik-tomXIV-2">[https://www.znaci.org/00001/4_14_2.pdf ZBORNIK DOKUMENATA VOJNOISTORIJSKOG INSTITUTA: TOM XIV - DOKUMENTI ČETNIČKOG POKRETA DRAŽE MIHAILOVIĆA - KNJIGA 2]</ref> Nakon pristizanja četničkih pojačanja na Neretvu, general Mihailović je bio ubeđen da su partizani gotovi, te javlja potčinjenima da "sada bijemo s njima poslednju bitku".<ref name="Depeše20-II-6-III-43">[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_74.htm IZVOD IZ KNJIGE POSLATIH DEPEŠA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA U VREMENU OD 20. FEBRUARA DO 6. MARTA 1943.]</ref> === Napad NOVJ na Jablanicu === {{main|Napad NOVJ na Jablanicu 1943.}} [[Datoteka:Razrušena stara austrijska kasarna u Jablanici 1943.jpg|minijatura|Razrušena stara austrijska kasarna u Jablanici u kojoj se bio zabarikadirao jedan bataljon italijanske divizije Murđe. Tek kada je partizanski teški bacač pogodio slagalište s municijom, Italijani su se predali.]] Noću 20/21. februara [[2. proleterska divizija NOVJ]] je ušla u Jablanicu i opkolila italijanski garnizon u staroj austrijskoj kasarni, sa oko 400-450 Italijana i jednim pukovnikom.<ref name="Zbornik NOR 4/10, str. 252-254">Zbornik NOR 4/10, str. 252-254</ref> Istovremeno su sve veze garnizona sa italijanskom komandom prekinute: {{izdvojeni citat|Nema vijesti iz Jablanice, čiji radio se ne javlja od 12 časova. [...] <ref name="Zbornik NOR 4/10, dok. 257"/>|DNEVNI IZVJEŠTAJ KOMANDE ITALIJANSKOG ŠESTOG ARMIJSKOG KORPUSA OD 21 FEBRUARA 1943.}} 21. februara Komanda divizije Murđe iznova obaveštava nadležnu komandu o stanju odsečenog garnizona Jablanica: {{izdvojeni citat|'''Garnizon Jablanica ne odgovara od 11 časova danas na neprekidne radiotelegrafske pozive'''; vazdušnim osmatranjem je utvrđeno da je ta kasama polurazrušena minobacačima i artiljerijom, a položaj za auto­matska oruđa u blizini kasarne u plamenu. Nikakvog znaka o prisutstvu naših trupa.<ref name="Zbornik NOR 4/10, dok. 258"/>}} Istog dana, udružene osovinske snage iz [[Mostar]]a i [[Sarajevo|Sarajeva]] su krenule u pomoć okruženom italijanskom garnizonu u [[Jablanica (BiH)|Jablanici]]. Nemačka [[718. divizija]], ojačana snagama NDH i podržavana [[tenk]]ovima i avijacijom, nastupala je preko Prozora i Konjica. Snage italijanskog 6. armijskog korpusa, zajedno sa [[četnici]]ma, nastupali su iz Mostara obema obalama Neretve. 22. februara Viša komanda italijanskih snaga Slovenija-Dalmacija javlja da garnizon Jablanica još uvek odoleva, i da im uskoro stiže pomoć: [[Datoteka:Captured Italian stronghold near Jablanica.jpg|mini|Borci [[Druga proleterska divizija NOVJ|2. proleterske divizije]] u osvojenom italijanskom uporištu kod Jablanice 23. 2. 1943.]] {{izdvojeni citat|Naš garnizon Jablanica, koji je već nekoliko dana predmet žestokih napada koje izvode znatne partizanske snage snabdjevene minobacačima i artilje­rijom, još uvijek se snažno odupire i jutros u 6 časova ponovo je uspostavio radiovezu, koja je bila prekinuta od 12 časova 21. t.m. Prema vazdušnim snimcima vidi se da su upola razru­šeni i zapaljeni odbrambeni uređaji i garnizonska kasarna. Garnizon Konjic je još uvijek čvrsto u rukama naših trupa. Naši dijelovi i M.V.A.C. su u pokretu između Jablanice i Ko­njica.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 261 (OBAVJEŠTENJE VIŠE KOMANDE ORUŽANIH SNAGA »SLOVENIJA-DALMACIJA« OD 22 FEBRUARA 1943 GOD. 0 NAPADU JEDINICA NOV NA JABLANICU)</ref>}} Ipak, italijanski garnizon nije izdržao. [[22. februar]]a, posle borbe koja je trajala dva dana i dve noći, [[4. proleterska crnogorska brigada]] slomila otpor 1. bataljona 259. puka divizije Murđe i ušla u Jablanicu. [[Divizija Murđe]] je imala 33 mrtva i 164 zarobljena.<ref>https://www.znaci.org/damjan/izvor.php?br=6883&vrsta=1{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Partizani su tako izbili na Neretvu frontom dugim oko 80 kilometara, ovladavši svim mostovima između [[Mostar]]a i [[Konjic]]a.<ref name="Milovanović32"/> {{izdvojeni citat|Sva Titova vojska krenula sa Prozora i sinoć uzela Jablanicu i zarobila 800 talijana. Komunisti vode mnogo ljudi bez oružja i naoružavaju ih od plena.<ref name="Depeše7-24-II-43"/>|Depeša Ostojića Mihailoviću od 22. februara}} Već 22. februara je oko 1500 četnika napalo delove 2. proleterske divizije kod Jablanice.<ref name="Zbornik NOR 4/10, str. 252-254"/> === Razgraničenje četnika i Nemaca === [[Datoteka:Ustaške vođe u rejonu Prozora 1943.jpg|minijatura|General Pekić, Fraković, pukovnik Boban, pored oklopnog automobila [[Crna legija|Crne legije]], reon Prozora, mart 1943.]] [[22. februar]]a Komanda 6. italijanskog korpusa još jednom ponavlja da je neophodno sprečiti svaki dodir između četnika i savezničkih trupa (ustaša i Nemaca): {{izdvojeni citat|Neophodno je spriječiti svaki dodir formacija M.V.A.C. i savezničkih trupa. Neka imaju u vidu da se kolona od hiljadu V.A.C. prebacuje iz Konjica u Jablanicu i da se druga hiljada V.A.C. nalazi zaštićena u garnizonu Konjic.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 267 (Prijedlog Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 22 februara 1943 god. o zaustavljanju njemačkih i ustaškodomobranskih jedinica na prostoriji Konjic-Rama-Prozor)</ref>}} [[22. februar]]a, u [[Umoljani|Umoljane]] su stigli Nemci, rekli da je to njihova zona i tražili da je četnički komandant Vukasović napusti, što je on odbio. [[23. februar]]a [[Dobrosav Jevđević]] javlja Ostojiću da četnici i Italijani zajedno napreduju uz Neretvu, a sa Nemcima je dogovoreno da ne prelaze levu obalu i da međusobno izbegavaju kontakt: {{izdvojeni citat|'''Danas sam sa Nemačkim oficirima napravio sporazum da ne prelaze levu obalu Neretve, a da međusobno izbegavamo kontakt.''' Komunisti imaju 3 divizije 2 Prozor — Drežnica, a 1 Imotski. Dalmaciju bez Jovanovića ne mogu dati. Tetkići [Italijani] sa 5 bataljona idu sa Crnogorcima sa desne strane Neretve. A mi sa 800 Tetkića sa leve da unište grupu u Drežnici.<ref name="Milovanović33"/>}} Istog dana Ostojić javlja Draži da su Italijanima rekli da će napasti Nemce ako pređu na levu obalu Neretve, a nemački major u Mostaru je dao garanciju da neće ići van puta i da je pokret privremen. Međutim, [[Zaharije Ostojić]] sumnja u nemačke zadnje namere: {{izdvojeni citat|Svi su izgledi da nemci žele da zaposednu celu Jadransku obalu i neverujem da će ih talijani zadržati pored sve ljubomorno čuvane svoje zone.<ref name="Depeše7-24-II-43"/>}} [[Datoteka:Zaharije Ostojic1.jpg|minijatura|185px|[[Zaharije Ostojić]], glavnokomandujući četničkih snaga u okviru osovinske ofanzive na Neretvi.]] [[23. februar]]a Draža Mihailović depešom odgovara da dolazak Nemaca znači da su "komunisti u klopci": {{izdvojeni citat|Ako stvarno Nemci nadiru ka Prozoru i od Sarajeva ka Konjicu, onda su komunisti u klopci. Postoje dve mogućnosti, ili da se probiju u Hercegovinu, ili da se bace na sever u Bosnu između nemačkih trupa. I u jednom i u drugom slučaju treba ih uništiti... To su najveći zlotvori koje vodi jevrejština.<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/>}} Istom depešom general Mihailović naređuje da se begunci iz četničkih redova, koji ne žele da se bore na strani okupatora, stavljaju pred preke sudove.<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/> [[24. februar]]a italijanski general [[Mario Robotti]] traži od Vrhovne komande da nemačko-hrvatske trupe ne prelaze dogovorenu liniju, jer je upotreba formacija [[MVAC]] sada "apsolutno potrebna": {{izdvojeni citat|Predstavio sam nemačkim komandama apsolutnu potrebu da nemačko-hrvatske borbene grupe ne prelaze ka jugu usek Prozor—dolina Rame—dolina Neretve—Konjic ili drugu liniju koju će tok operacija eventualno zahtevati da bude određena. Ovo pitanje treba hitno rešiti s obzirom na nepopustljivost koju su pokazale nemačke komande u pogledu formacija MVAC koje su pod našom komandom, jer i u sadašnjoj situaciji i dalje hoće da ih smatraju neprijateljskim, dok je, međutim, njihova sadašnja upotreba, koja je u toku, apsolutno potrebna.<ref>Zbornik NOR 13/3, dok 34. (Izveštaj Više komande oružanih snaga Slovenija - Dalmacija od 24. februara 1943. Vrhovnoj komandi o neophodnosti hitnog usaglašavanja stavova sa nemačkim komandama u vezi upotrebe četnika u operacijama Vajs)</ref>}} Istog dana, italijanska Viša komanda odgovara da je već izvije­stila njemačku komandu o učešću formacija [[M.V.A.C.]] u operacijama u dolini Neretve, ali je ipak po­trebno "izbjegavati dodir između njemačko-hrvatskih trupa i lokalnih ili crnogorskih dobrovoljaca".<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 284</ref> Istovremeno, 24. februara Viša italijanska komanda Slovenija-Dalmacija naređuje da se četnicima čvršće upravlja: {{izdvojeni citat|Za svaki slučaj, naredio sam da se VI armijski korpus postara da još bolje prikupi i upravlja četničkim formacijama pomoću našim oficira i naših operišućih odreda.<ref>Zbornik NOR 13/3, dok 35. (Izveštaj Više komande oružanih snaga Slovenija - Dalmacija od 24. februara 1943. Vrhovnoj komandi o preduzetim merama da se nemačkim jedinicama onemogući ulazak u Mostar i o neophodnosti da se u borbama protiv jedinica NOVJ upotrebe četničke formacije)</ref>}} Međutim, nemačke divizije koje su došle u pomoć nije bilo moguće zadržati na liniji razgraničenja, jer su namjerile da brane rudnik boksita kod Mostara: {{izdvojeni citat|Vrhovni komandant za Jugoistok ima naređenje da se nje­mačkim trupama pojača garnizon oblasti rudnika. Prema tome nemoguće je dalje zadržati 718 diviziju na liniji Konjic — pruga Rama.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 291</ref>|Obavještenje njemačkog Štaba za vezu pri Višoj komandi oružanih snaga "Slovenija-Dalmacija" od 25 februara 1943.}} == Napad NOVJ na Konjic == {{Poseban članak|Bitka za Konjic 1943.}} === Dolazak Nemaca i Lukačevićevih četnika === [[Datoteka:Uništena njemačka tanketa kod Konjica 1943.jpg|minijatura|Uništena njemačka tanketa kod [[Konjic]]a.]] Uočivši važnost Konjica, čijim se držanjem zatvara prolaz u Hercegovinu i Crnu Goru, Nemci su [[22. februar]]a, uz snažnu podršku artiljerije i avijacije započeli prodor ka gradu.<ref name="OD PRVOG DO DRUGOG ZASEDANJA AVNOJ-a"/> Istoga dana zapovednik četničkih snaga Zaharije Ostojić je naredio [[Vojislav Lukačević|Vojislavu Lukačeviću]] da hitno posedne levu obalu Neretve svima snagama, da od Italijana uzme bateriju i bacače.<ref name="Depeše7-24-II-43"/> Lukačevićeva kolona od 2.000 četnika se već istoga dana probila od gornje Neretve u Konjic.<ref name="OD PRVOG DO DRUGOG ZASEDANJA AVNOJ-a"/> To veče, u Konjic su stigle nemačke jedinice, koje partizani napadaju “intenzivnom minobacačkom vatrom”.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 277</ref> Oko ponoći 22/23. februara, nemačke snage su se spojile sa italijansko-četničkim snagama u gradu.<ref name="OD PRVOG DO DRUGOG ZASEDANJA AVNOJ-a"/> Četnički komandant Lukačević odmah je uspostavio kontakt sa nemačkom komandom u [[Konjic]]u, nakon čega je uspostavljena zajednička odbrana. Kad je [[Treća udarna divizija NOVJ|Treća divizija NOVJ]] izbila pred [[Konjic]], suočila se sa značajno drugačijom situacijom od predviđene. Italijanski garnizon je u međuvremenu ojačan bataljonom Nemaca, bataljonom domobrana, četom ustaša i grupacijom od 2000-3000 četnika pod komandom [[Vojislav Lukačević|Lukačevića]]. Međutim, za ofanzivu NOVJ Konjic je bio od odlučujućeg značaja, tako da je napad ipak izveden. [[Peta proleterska crnogorska udarna brigada|5. crnogorska]] određena je za napad po desnoj strani Neretve, dok je [[Deseta hercegovačka proleterska udarna brigada|10. hercegovačka]] trebalo da pređe [[Neretva|Neretvu]] i napadne sa juga i istoka. Napad je počeo [[22. 2.|22. februara]] uveče. [[23. februar]]a komanda divizije Murđe izveštava da su četnici u Konjicu veoma angažovani u borbi protiv partizana: {{izdvojeni citat|Konjic: Snage pravoslavnih V.A.C., koje su tamo nadošle, jako su angažovane sa neprijateljem…<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 278</ref>}} Istog dana, Vojislav Lukačević izveštava nadređenog Ostojića o sadejstvu sa Italijanima i Nemcima u borbama za Konjic: {{izdvojeni citat|Dobih hitan poziv od Vukčevića i italijanske komande u Konjicu da im priteknem u pomoć, jer su u toku 22. februara partizani probili odbranbenu liniju... Ja sam hitno iz Džepa krenuo sa zagorskim bataljonom i pratnjom i spustio se na drum i drumom došao u Konjic, gde sam zatekao pravu paniku... Borba je trajala neprekidno danas od 1 časa pa sve do 16 časova. Naši su potpuno razbili partizane i pored njihovog upornog i žilavog otpora... Italijanska komanda mi je sinoć pokazala jedan radiogram Jevđevića kojim on traži da se što pre krenem u pravcu Jablanice jer je tamo situacija italijanskog garnizona kritična... Jučer oko 10 časova 22. II. stigla je u Konjic jedna nemačko-hrvatska kolona.... Otežava mi rad to što moram svaki čas da trčim u Konjic i da podižem moral italijanskoj komandi koji sramno gube moral kad nisam tu... S verom u Boga za Kralja i otadžbinu. Draža nas vodi ka veličini i slobodi!<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_2_46.htm IZVEŠTAJ KOMANDANTA KONJIČKE GRUPE OD 23. FEBRUARA 1943. KOMANDANTU ISTAKNUTOG DELA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA O SADEJSTVU SA ITALIJANSKIM JEDINICAMA U BORBAMA KOD KONJICA</ref>}} [[Datoteka:Četnici i Nemci na Neretvi.jpg|minijatura|Četnici sa Nemcima u dolini Neretve 1943.]] 24. februara 7. divizija NOVJ izveštava da je opkoljenom garnizonu u Konjicu stigla u pomoć i nemačka avijacija: {{izdvojeni citat|12 aviona bombardovali su položaje naših jedinica, koje stalno tuče neprijateljska artiljerija.<ref>Zbornik 4/10, dok. 145 (Izveštaj Štaba 7. divizije NOVJ od 24. februara)</ref>}} Uprkos velikom požrtvovanju, [[Peta proleterska crnogorska udarna brigada|5. crnogorska brigada]] je zaustavljena od brojčano i tehnički jačeg utvrđenog neprijatelja. [[Deseta hercegovačka proleterska udarna brigada|10. hercegovačka brigada]], umesto sa manjim grupama lokalnih četnika koje su očekivane, suočila se sa veoma krupnim četničkim snagama. Izgubila je energiju na raščišćavanje i odbijanje četnika na širokom području, tako da se njeno dejstvo na [[Konjic]] slabo osetilo. U izveštaju 3. divizije NOVJ od 24. februara se navodi da usled "dejstva četničkih bandi na bok i pozadinu borbenog rasporeda naše Hercegovačke brigade [...] naš napad na Konjic nije uspio."<ref name="Zbornik 4/10, dok. 144">Zbornik 4/10, dok. 144</ref> {{izdvojeni citat|U jučerašnjim borbama, koje su bile naročito žestoke, Hercegovačka brigada imala je 15 mrtvih i oko 20 ranjenih. [...] Usled ovoga Štab Divizije je bio prinuđen da jutros naredi brigadama povlačenje na polazne položaje.<ref name="Zbornik 4/10, dok. 144">Zbornik 4/10, dok. 144</ref>|Izvještaj Štaba Treće NOU divizije Vrhovnom štabu od 24 februara 1943.}} Istog dana, [[24. februar]]a četnički komandant [[Vojislav Lukačević]] izveštava Zaharija Ostojića o partizanskom napadu na Konjic: {{izdvojeni citat|Juče u toku dana komunisti su topovima bombardovali Konjic i porušili 2 ital. bunkera i naneli dosta teške gubitke a sinoć su bacačima bombardovali moje položaje. Da bi zabuna bila veća i jedan nemački ili italijanski avion bombardovao je ital. štab u Konjicu. Italijani i Nemci ništa ne rade a da me ne pitaju. Juče sam im formalno izdavao naređenja za posedanje položaja oko Konjica... Nemačka 2 kolona koja je trebala da stigne preko Vrbljana i Galjeva u Konjic još nije stigla, kada ona stigne krenućemo u napad.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>}} Nakon likvidacije Jablanice, Četvrta proleterska brigada stavljena je na raspolaganje Trećoj diviziji za napad na [[Konjic]]. Uz podršku Tenkovske čete Vrhovnog štaba, napad je obnovljen [[24. 2.|24. februara]], a najžešće borbe bile su tokom noći 25/26. februara. Međutim, kombinovana odbrana [[Konjic]]a izdržala je i taj napad. [[Datoteka:Lukačević i Nemci.jpg|thumb|[[Vojislav Lukačević]] sa nemačkim oficirima.]] [[25. februar]]a Zaharije Ostojić izveštava Dražu Mihailovića da partizani napadaju četnike i Nemce u Konjicu, da su Nemci imali velikih gubitaka, i da on ima plan za uništenje partizana u džepu Neretve: {{izdvojeni citat|Komunisti napadaju juče i danas Voju. Sad dobih od njega izveštaj od juče u kome kaže da je vodio borbu 16 sati neprekidno i dva puta povratio Konjic... Voja u Konjicu razgovarao sa njemačkim komandantom i ovaj mu rekao da idu za Mostar i ovi iz Konjica i oni iz G. Vakufa. Priznao je da su imali velike gubitke od komunista na Ivanu... Talijani žele da spreče dolazak nemaca u Hercegovinu i rekli su Jevđi da nemci neće ići dalje od Rame... Danas sam izradio ideju za napad za uništenje komunista u džepu Neretve sa tri kolone. Početak napada kada se snage prikupe.<ref name="Depeše7-24-II-43"/>}} Vrhovni štab je nastojao da ojača snage za odlučujuću bitku za Konjic. Dok su dve brigade [[Prva proleterska divizija NOVJ|Prve proleterske divizije]] odbijale napade Nemaca iz [[Sarajevo|Sarajeva]] prema [[Konjic]]u, [[Treća krajiška proleterska udarna brigada|3. krajiška]] je bila angažovana u odbrani [[Prozor]]a. Ona je dobila je naređenje da se [[25. 2.|25. februara]] ujutro izvuče iz kontakta sa neprijateljem i krene na [[Konjic]]. Međutim, samo što je marš počeo, došlo je do preokreta: nemačka [[117. lovačka divizija (Nemačka)|717. divizija]] konačno je prikupljena, i tog jutra krenula je u nastupanje, vršeći bočni prodor prema [[Prozor]]u i Šćitu, gde je bila smeštena Centralna bolnica. Stoga je naređenje [[Treća krajiška proleterska udarna brigada|Trećoj krajiškoj]] opozvano, i ona je hitno vraćena u borbu protiv [[117. lovačka divizija (Nemačka)|717. divizije]]. 26. februara Viša italijanska komanda "Slovenija-Dalmacija" obaveštava da je u pomoć opkoljenom garnizonu u Konjicu je poslato još oko 2000 četnika, i da nema više raspoloživih trupa: {{izdvojeni citat|Četničke formacije (oko 2000 ljudi) poslate kao pojačanje garnizonu Konjic… U završnici VI arm. korpus koristi sve raspoložive trupe i formacije protivkomunističke dobrovoljačke milicije. Malo se može izvući od drugih armijskih korpusa upotrebljenih u »Weiss« i u drugim operacijama čišćenja.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 295 (Izvještaj Više komande oružanih snaga "Slovenija-Dalmacija" od 26 februara 1943 god. o situaciji na sektoru Šestog armijskog korpusa)</ref>}} Usled nemačkih i četničkih pojačanja, situacija snaga [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]] je postala kritična. Tri brigade prikupljene za napad na [[Konjic]], nisu bile dovoljne da reše taj zadatak, a ostale snage bile su vezane u teškim odbrambenim borbama sa nadmoćnim neprijateljem, koji je nastupao iz [[Sarajevo|Sarajeva]], [[Mostar]]a i [[Gornji Vakuf-Uskoplje|Gornjeg Vakufa]] koncentrično prema [[Jablanica (BiH)|Jablanici]]. U toj fazi Vrhovni štab doneo je odluku da odustane od napada na [[Konjic]] i sve snage koncentriše za protivnapad u suprotnom smeru, prema severozapadu. {{izdvojeni citat|Usled neprijateljskog otpora u Konjicu i ugroženog desnog boka od četnika, napad nije uspio.<ref>Zbornik 4/10, dok. 166</ref>|Izvještaj Štaba Treće NOU divizije Vrhovnom štabu od 27 februara 1943.}} === Dolazak Baćovićevih četnika === [[Datoteka:Petar Baćović agituje.jpg|minijatura|Petar Baćović agituje za učešće u osovinskoj operaciji protiv partizana, u Kninskoj krajini početkom 1943.]] [[22. februar]]a Draža je obavešten da Italijani ne odobravaju polazak Baćovićevim snagama ka Neretvi. Baćović javlja da bi krenuo samo legalno, jer za ilegalno nema municije, kao i da sumnja da mu pripremaju zamku: {{izdvojeni citat|Tetkići ne daju mi municiju. Tražio sam najenergičnije i dozvolu da krenem. Upozorio sam ih na posledice ako ne dozvole da idemo da branimo svoje kuće u hercegovini... Osećam nešto u vazduhu da nam nemci i ustaše i talijani pripremaju neku zamku.<ref name="Depeše7-24-II-43"/>}} [[24. februar]]a general Mihailović javlja Baćoviću da su Đurišićevi četnici stigli u Hercegovinu. On pobedonosno zaključuje kako su partizani uhvaćeni u "mišolovku": {{izdvojeni citat|Sad se vidi koliko sam ja imao pravo za tu mišolovku.<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/>}} [[25. februar]]a kapetan Radovan Ivanišević izveštava Dražu kako su Italijani sprečili pokret Baćovićevih četnika preko Livna, usled bojazni "od pokolja Hrvata i sukoba sa Nemcima". Ivanišević još izveštava da je nakon "pretnje o prekidu kolaboracije" uspeo da izdejstvuje njihov pokret preko Imotskog i Širokog Brijega ka Neretvi. Obezbedio im je municiju i hranu za šest dana i stalnu saradnju italijanske avijacije. Kreću vozom ka Splitu 26. februara, "ako Draža odobri".<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/> [[26. februar]]a Baćović saoštava Mihailoviću radosnu vest: {{izdvojeni citat|Uspeo sam da Italijani u Splitu dozvole naš prolaz do Solina i peške na Vrgorac — Ljubuški — Mostar. [...] Municiju smo primili.<ref name="Depeše26-II-14-III-43">[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_85.htm IZVOD IZ KNJIGE PRIMLJENIH DEPEŠA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA U VREMENU OD 26. FEBRUARA DO 14. MARTA 1943. GODINE]</ref>}} Istog je dana stigao i odgovor generala Mihailovića: {{izdvojeni citat|Situracija kod komunista, jasno je da je bezizlazna. Biće razbijeni. Posle toga treba potući njihove elitne delove koji će se rasturiti po terenu. Pritisnuti sa sviju strana oni drže prostor Konjic isključno, Drežnica zaključno sa odvojenom kolonom od Posušja. Verujem da po pristizanju snaga imate sve uslove za njihovo definitivno likvidiranje pred nama, posle čega gonjenje.<ref name="Depeše26-II-14-III-43">[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_85.htm IZVOD IZ KNJIGE PRIMLJENIH DEPEŠA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA U VREMENU OD 26. FEBRUARA DO 14. MARTA 1943. GODINE]</ref>|General [[Dragoljub Mihailović]]}} [[Petar Baćović|Baćovićevu]] grupaciju od oko 3.000 hercegovačkih četnika, prethodno transportovanu u [[Knin]], Italijani su prebacili vozovima u [[Split]]. Ova grupa krenula je u nastupanje iz [[Split]]a preko [[Solin]]a i biokovskog zaleđa prema [[Imotski|Imotskom]].<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_85.htm Izvod iz knjige primljenih depeša Štaba Draže Mihailovića u vremenu od 26. februara do 14. marta 1943. godine], Zbornik dokumenataka i podataka NOR-a, tom XIV (četnički dokumenti), knjiga 2, Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 85</ref> === Osovinski plan o razoružanju četnika === {{main|Razoružanje četnika}} {{izdvojeni citat|U Rimu nemačka delegacija, na čelu sa ministrom spoljnih poslova Trećeg Rajha, vodila razgovore sa Italijanima. Primio ih je i Duče. Prisutan je bio i general-pukovnik Ambrozio. Nemačka strana je naglasila, nakon što se završi operacija protiv komunista ("Vajs 2" i "Vajs 3"), da se krene protiv četničkog pokreta i da se zajedničkim nemačko-italijanskim snagama čitav Mihailovićev pokret uništi. U vezi ovog predloga, Duče je dao svoju punu podršku.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 26. februara 1943.}} [[Datoteka:Benito Mussolini and Adolf Hitler.jpg|thumb|186px|[[Benito Mussolini]] i [[Adolf Hitler]] su dogovorili razoružanje četnika u završnoj fazi operacije.]] Iako su se četnici borili u osovinskoj operaciji protiv partizana, najviši italijanski i nemački zvaničnici su istovremeno pravili planove o njihovom razoružavanju. U Rimu je 26, 27. i 28. februara održan trodnevni sastanak visokih nemačkih i italijanskih predstavnika povodom nastavljanja operacija Vajs, na kome je dogovoreno razoružanje četnika. Nemački vođa [[Adolf Hitler]] je u pismu Musoliniju poručio da "nema nikakve razlike između partizana i četnika, jer su i jedni i drugi jednaki u mržnji protiv Nemačke i Italije". Duče se složio da snabdevanje četnika oružjem treba da prestane, ali da četnike treba razoružati pošto se iskoriste u borbi za uništavanje partizana, “jer je to za nas celishodnije”.<ref name="Zbornik NOR 13/3, dok. 36 i 38">Zbornik NOR 13/3, dok. 36 i 38.</ref> {{izdvojeni citat|Treba priznati da su se četničke formacije dobro borile, da su pretrpele velike gubitke i da su partizanima zadale velike gubitke. Sada je celishodno da se bore za nas s obzirom da nemamo dovoljno jedinica i da neke čak moramo izvući. Cilj koji je odredio Firer (uništiti ih) nije rešenje koje se može odmah sprovesti.<ref name="Zbornik NOR 13/3, dok. 36 i 38"/>|General [[Vittorio Ambrosio]]}} Musolini je smatrao da je bolje prvo "jedne su­protstaviti drugima" i, čim budu savladani partizani, razoružati četnike "na lep ili ružan način". Za razliku od njega, ministar vanjskih poslova Trećeg Reicha [[Joachim von Ribbentrop]] je smatrao da Mihailovićevi četnici predstavljaju englesku avangardu, a protiv Engleza se mora voditi "bor­ba na život ili smrt". Nasuprot ovom nepomirljivom stavu, Musolini je pokušao objasniti koliko su četnici dragoceni za Italijane: {{izdvojeni citat|Rat na ovom području nije isto što i rat na zapadu. Ovo je gerila, u kojoj 8000 četnika iz Hercegovine pruža veću pomoć nego 2—3 divizije, upravo zbog toga što su se specijalizovali za takvu vrstu rata.<ref name="Zbornik NOR 13/3, dok. 36 i 38"/>|General [[Benito Musolini]]}} Na kraju sastanka je zaključeno da će četnici biti razoružani čim se za­vrše operacije protiv partizana. Ipak, italijanski generali su kasnije pokušali da to odlože: {{izdvojeni citat|U Rimu nastavljeni nemačko-italijanski razgovori i to sa italijanskim generalom Ambrozijom i Kostelanom. Iz razgovora je postalo jasno da Italijani nisu spremni da u potpunosti podrže akciju protiv četnika, premda su juče, u prisutnosti Musolinija, obećali. General Ambrozio je kazao, da za sada nemaju dovoljno snage da razoružaju četnike.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 27. februara 1943.}} {{izdvojeni citat|Uništenje četnika jednako je tako važno kao i uništenje komunista. Četničko pitanje postalo je, u međuvremenu, naročito hitno, jer su se nemačke vojne jedinice u okolini Mostara prvi put sukobile sa četničkim jedinicama koje su došle iz Crne Gore. Četnici Crne Gore i Hercegovine vode kod Italijana snažnu propagandu protiv Nemaca i Hrvata.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 28. februara 1943.}} === Opšti četnički napad na partizane === [[File:Chetniks in Operation Fall Weiss 1943.jpg|thumb|Četnički komandant [[Dobrosav Jevđević]] sa Italijanima i četnicima pukovnika [[Bajo Stanišić|Baja Stanišića]] na putu za Mostar 1943.]] Nadležni italijanski general [[Đuzepe Amiko]] je izdao naređenje o opštem četničkom napadu na partizane na dan [[23. februar]]a: {{izdvojeni citat|Odredio sam dan 23. februar kao početak ofanzivne akcije koja će se izvoditi s obje strane doline Neretve i to: sa grupom od 1500 M.V.A.C. i jednim bataljonom pješadije istočno; i sa oko 1800 M.V.A.C., prvim ešelonima Crnogoraca i pokretnom grupom »Scotti« od tri bataljona, zapadno od rijeke.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 256 (Dnevni izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 21. februara 1943 god. o borbama protiv jedinica NOV u Hercegovini)</ref>}} [[24. februar]]a, italijanski general izveštava da je plan ipak pomeren, jer četnici neće u napad "prije no što se svi skupe i stigne njihov komandant pukovnik Stanišić", i zbog nedovoljnih snaga za odlučno dejstvovanje "uslijed neobične aktivnosti 3 i 4 dal­matinske brigade".<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 286</ref> Nakon prikupljanja četničkih snaga, [[26. februar]]a 1943. godine [[Zaharije Ostojić]], komandant četničkih snaga na Neretvi, naredio je opšti napad na partizane. Sve četničke snage za tu situaciju podeljene su u tri kolone. Leva kolona je bila jačine oko 2000 ljudi, a srednja jačine 1500 ljudi. Rad leve i srednje kolone objedinjavao je pukovnik [[Bajo Stanišić]]. Desna kolona je bila jačine oko 3500 ljudi, a komandant je bio [[Voja Lukačević]].<ref>ZAPOVEST KOMANDANTA SREDNJE KOLONE OD 26. FEBRUARA 1943. KOMANDANTIMA NEVESINJSKE I KOMBINOVANE BRIGADE ZA NAPAD NA JEDINICE 2. PROLETERSKE DIVIZIJE KOD DREŽNICE</ref> U italijanskim dokumentima, to je opisano na sljedeći način: {{izdvojeni citat|Sutra ujutro, 27. februara, poslije pripreme artiljerije i avi­jacije razviće se uporedna akcija velikog zahvata, da bi se u prvoj fazi eliminisale partizanske formacije u zoni Drežnica. Komandant operacije General Gherzi iz divizije »Murge«. Kolona istočno od Neretve, sastavljena od 2500 protivkomunističkih dobrovoljaca i 111/56 sa minobacačima i artilje­rijom, nastupaće pod komandom potpukovnika Consolo… Kolona zapadno od Neretve, sastavljena od 1500 Crnogo­raca od V.A.C., od 11/65, od jednog bataljona crnih košulja i artiljerije, pod komandom pukovnika Scottia…<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 297</ref>|Izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 26 februara 1943.}} Istog dana, major Zaharije Ostojić javlja Draži Mihailoviću da će Italijani obezbediti bombardovanje iz vazduha, artiljeriju, bacače, automatsko oruđe, municiju i hranu: {{izdvojeni citat|'''Mislim da imamo nadmoćnost. Duh odličan po dolasku zemljaka. Tetkići daju sve'''... Voja kaže da nemački i italijanski komandanti izvršavaju sva njegova naređenja za posedanje položaja kod Konjica. Dobri neki ljudi.<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} Po prijemu izveštaja, general Dragoljub Mihailović odgovara da odobrava plan napada i zaključuje da partizanima ostaje jedino da se izvuku u pravcu severa između Prozora i Bjelašnice, što će naterati Nemce da pođu za njima, a to je za četnike najbolje rešenje.<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/> Na kraju, on pobedonosno zaključuje: {{izdvojeni citat|'''Situacija kod komunista, jasno je da je bezizlazna. Biće razbijeni.'''<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/>}} Istovremeno general Mihailović obaveštava Baćovića da je stiglo preko 5000 Crnogoraca. On daje pregled stanja na frontu: {{izdvojeni citat|Konjic je u našim rukama. Nemci napadaju komuniste u pravcu Prozora i preko Ivan planine. Baja Stanišić je na desnoj obali Neretve severno od Mostara u pravcu Drežnice sa oko 2000 ljudi. Tetkići su u Mostaru...<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/>}} 27. februara Zaharije Ostojić javlja Draži Mihailoviću da očekuje uništenje svih partizana na levoj obali i dobar plen,<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/> a italijanska komanda zaključuje da se situacija na frontu poboljšala usled nastupanja četnika, iako su ih Nemci greškom mitraljirali iz aviona: {{izdvojeni citat|Situacija garnizona Konjic znatno se poboljšala također uslijed akcije kolona V. A. C. koje dejstvuju zapadno od Ko­njica duž lijeve obale Neretve. Danas poslije podne, 27. februara, te su kolone mitraljirane greškom njemačkih aviona.<ref>Zbornik NOR 4/10, dok. 300 (Dnevni izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 27 februara 1943 god. o borbama protiv jedinica NOV u dolini Neretve)</ref>}} [[Datoteka:Brijanje zarobljenih četnika.jpg|minijatura|Partizani šišaju i briju zarobljene četnike, koji su potom pušteni na slobodu.]] Istovremeno on preti Baju Stanišiću stavljanjem njegovih nesposobnih komandanata "pod sud": Međutim, četnički napad nije išao po planu. [[28. februar]]a Zaharije Ostojić je žestoko kritikovao Baja Stanišića za neuspeh u napadu na partizane. U pismu Draži on kaže: {{izdvojeni citat|'''Van sebe sam od besa što su mi potpuno upropastiti plan za uništenje komunista u džepu Neretve, a ovako idealna prilika više se neće pružiti.'''<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} {{izdvojeni citat|Gospodine Pukovniče... izvešten sam da juče iako ste imali ogromnu nadmoćnost u svakom pogledu, a otpora tako reći nije ni bilo. Vaše kolone nisu ništa uradile, ovo dokazuje potpunu nesposobnost komandnog osoblja, i neshvatanje ideje napada... Komandanti Vaših kolona danas do mraka moraju bez ikakvog izgovora i po cenu najvećih žrtava dostići liniju: Gola glavica — Crni potok — s. Ravni — s. Donja Jablanica — Gumenac — Plasa Greben — Crni Vrh jer će jedino tako popraviti ogroman neuspeh od juče... Obaveštavam Vas da sam o svemu ovome izvestio Gospodina Ministra i da ću ako Vaše kolone danas ne postignu date im ciljeve, biti primoran da smenim sve Vaše komandante i da ih stavim pod sud radi nesposobnosti i neizvršenja naređenja Vrhovne komande.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_2_56.htm NAREĐENJE KOMANDANTA ISTAKNUTOG DELA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA OD 28. FEBRUARA 1943. KOMANDANTU ZETSKOG ČETNIČKOG ODREDA</ref>}} === Četnici traže zonu za "čišćenje" === Nakon neuspeha da unište partizane u džepu Neretve, [[28. februar]]a Zaharije Ostojić traži Dobrosavu Jevđeviću da se sporazume sa okupatorima da četnicima dodele zonu za "čišćenje", da im daju municiju, hranu i automatsko oružje, obezbede topove, bacače i pomoć avijacije, prevozna sredstva za prebacivanje trupa i radio-stanice, te će uspeh biti zagarantovan: {{izdvojeni citat|1) Da se sa Nemcima i Italijanima sporazumeš da se četnicima dade za čišćenje od boljševika zona: Rama — Prozor — Šujica — Livno — Makarska — morska obala do ušća Neretve — desna obala Neretve — Rama, s tim da Nemci na ovu zonu ne prelaze, već očiste ostalu zonu severno. 2) '''Da Italijani dadu municiju, hranu i automatsko oruđe''' za 20.000 četnika za ove operacije. Sa Baćovićem ćemo imati u stvari oko 15.000, a onih 5.000 pravo je da dignemo. '''Obezbedi davanje topova i bacača i pomoć avijacije''' za bombardovanje i izviđanje. 3) Da Italijani daju svojih 5.000 ljudi i obezbede prevozna sredstva za prebacivanje naših snaga prema operativnim potrebama. Da za svaku kolonu daju radio-stanice i telefonski materijal. [...] Ako se ovo ispuni garantujem za uspeh u najkraćem roku.<ref name="Milovanović33"/><ref>Zbornik NOR 14/2, dok. 57 (Naređenje komandanta Istaknutog dela Štaba Draže Mihailovića od 28. februara 1943. vojvodi Dobrosavu Jevđeviću da se sporazume sa italijanskim i nemačkim okupatorima o podeli operacijskih zona između njih i četnika za borbu protiv jedinica NOVJ u dolini Neretve)</ref>}} Prema sopstvenom proračunu, glavnokomandujući četničkih snaga na Neretvi Zaharije Ostojić je početkom marta 1943. raspolagao sa oko 12.000 četnika, angažovanih u borbi protiv NOVJ u dolini Neretve.<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/> [[1. mart]]a on javlja Draži da će pokušati od Nemaca da dobije dozvolu "za gonjenje komunista kroz Bosnu", a preko Italijana da izdejstvuje da im ostave čišćenje desne obale Neretve do mora: {{izdvojeni citat|Preko Voje pokušaću da iskoristim prijateljstvo nemačkog komandanta iz Konjica, za dobijanje dozvole za gonjenje komunista kroz Bosnu, ali ako osetim da to neće biti opasno za nas. Od Jevđe sam tražio da izradi preko tetkića da nemci ostave nama za raščišćavanje od boljševika zonu Rama — Prozor — Sujica — Livno — Makarska — morska obala — desna obala Neretve, s tim da tetkići daju sve za 20.000 četnika.<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} [[2. mart]]a Ostojić javlja generalu Mihailoviću da njihovi ljudi izbegavaju da se bore za račun okupatora: {{izdvojeni citat|'''Ima slučajeva begstva iz borbe od 20 — 30 ljudi. Naredio sam da se kolovođe streljaju''', ostali razoružaju i zatvore... Molim Vaše mišljenje dali da streljamo sve begunce iz borbe.<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} Glavnokomandujući četničkih snaga Zaharije Ostojić je nameravao da udruženim snagama napadne jedinice 2. proleterske divizije na sektoru [[Drežnica]] — [[Jablanica]], ali su Italijani imali drukčiji plan. Italijanska komanda je tražila da jedinice divizije »Murđe« i Zetski četnički odred napadaju na 9. dalmatinsku diviziju pravcem [[Široki Brijeg]] — [[Imotski]], a četnici Limsko-sandžačkih odreda (major Vesković) sa italijanskim jedinicama i artiljerijom, pravcem Metković — Imotski. Sa italijanskim planom složili su se major Radulović i pukovnik Stanišić, ali Zaharije Ostojić je bio žestoko protiv. [[3. mart]]a on preti prekim sudom majoru Raduloviću, ukoliko prihvati "žabarski plan": {{izdvojeni citat|Pošto bednici žabarski, pored toga što nam oni u Mostaru i Konjicu duguju živote, i pored svih vas tamo hoće da nas vuku za nos, iako raspolažemo snagom da za 24 sata zauzmemo celu Hercegovinu, rešio sam da prekinemo svaku dalju vezu sa njima, ako ne prihvate naše zahteve... Svima komandantima saopštiti da budu gotovi za napad na Talijane, ako ma šta preduzmu protivu nas... Saopštiti svima komandantima da tražim bezuslovno izvršavanje naređenja, jer ću ih inače smesta smenjivati i stavljati pod preki sud. Niko ne sme da daje ma kakve pristanke na žabarske planove, nego ima samo da izvršava naređenja Vrhovne komande.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_66.htm NAREĐENJE KOMANDANTA ISTAKNUTOG DELA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA OD 3. MARTA 1943. IZASLANIKU VRHOVNE KOMANDE ZA PREGRUPISAVANJE ČETNIČKIH JEDINICA U DOLINI NERETVE]</ref>}} U depeši od [[3. mart]]a Ostojić javlja generalu Mihailoviću o uspesima na frontu, i Lukačevićevoj popularnosti kod okupatora: {{izdvojeni citat|Voja razbio drugu diviziju a Bajo i Pantić diviziju Peka Dapčevića. Boljševici beže ka Prozoru i dolinom Drežanike. Naši gone... Pobeda je naša... Inače talijani i nemci Voji daju sve i prvi ga pozdravljaju. Zovu ga četničkim đeneraloim. '''Voja je stekao rano opštu popularnost, ne samo kod naših, nego čak i kod okupatora.'''<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} Istovremeno, on se žali Mihailoviću kako Italijani nisu usvojili njegov plan ("čim je otklonjena opasnost od Mostara i Konjica, žabari hoće da komanduju"). On javlja Draži da će povući trupe na levu obalu i pustiti "da boljševici zakolju žabarske garnizone", ako se on pre njih ne reši na to, te zaključuje: {{izdvojeni citat|'''Bojim se da mi žabari ne pokvare sve planove za uništenje boljševika, a opet ne možemo bez njihove hrane i municije.'''<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} == Protivudar NOVJ kod Gornjeg Vakufa == {{main|Protivudar NOVJ kod Gornjeg Vakufa|Martovski pregovori}} [[Datoteka:BatallaDelNeretvaMapa5.png|mini|Nakon neuspeha u napadu na Konjic, Vrhovni štab donosi odluku o rušenju mosta na Neretvi i udaru u suprotnom smeru, prema Gornjem Vakufu, od 3. do 5. marta.]] Našavši se u okruženju, [[Josip Broz Tito|Tito]] je doneo odluku o promeni težišta dejstava. Naredio je da se minira most u [[Jablanica (BiH)|Jablanici]], da se na [[Neretva|Neretvi]] zadrže samo zaštitnice, a da glavnina snaga usiljenim maršem krene nazad u susret Nemcima, prema [[Gornji Vakuf-Uskoplje|Gornjem Vakufu]]. Između Gornjeg Vakufa i Prozora nastupala je borbena grupa sastavljena od nemačke [[117. lovačka divizija (Nemačka)|717. divizije]], dva bataljona [[118. lovačka divizija (Nemačka)|718. divizije]] i ustaškog 5. stajaćeg djelatnog zdruga. Na ove snage trebalo je da izvede protivnapad 9 brigada NOVJ, da ih potisne prema [[Bugojno|Bugojnu]], i na taj način olakša operativnu situaciju grupacije NOVJ. Protivnapad kod [[Gornji Vakuf-Uskoplje|Gornjeg Vakufa]] zamišljen je kao operacija opkoljavanja: dve brigade [[Prva proleterska divizija NOVJ|Prve proleterske divizije]] trebalo je usiljenim maršem da zaobiđu nemačke krilne položaje i da se po dubini sa severa spuste prema cesti [[Gornji Vakuf-Uskoplje|Gornji Vakuf]] - [[Bugojno]], dok je [[Sedma banijska divizija NOVJ|7. divizija]] sa [[Treća krajiška proleterska udarna brigada|Trećom krajiškom brigadom]] trebalo da nastupa sa južne strane. Na središnje nemačko-ustaške snage napadale su dve brigade [[Druga proleterska divizija NOVJ|Druge divizije]] i [[Prva dalmatinska proleterska udarna brigada|Prva dalmatinska]]. Do [[4. mart]]a partizanske snage se povlače na desnu obalu Neretve i ruše sve mostove na reci. Usled različite polazne udaljenosti, napad nije počeo jednovremeno. Jedinice su se uključivale po delovima, kako su pristizale. Tokom [[3. 3.|3.]] i [[4. 3.|4. marta]] pritisak na nemačko-ustaške snage je rastao, tako da su one [[4. 3.|4. marta]] počele da se povlače. Opkoljavanje međutim nije uspelo - severni i južni bočni napadni klinovi ostali su međusobno udaljeni oko 7 kilometara. Tokom napada borci [[Druga proleterska udarna brigada|Druge proleterske brigade]] zarobili su majora [[Arthur Strecker|Artura Štrekera]], komandanta 3. bataljona 738. puka. [[Datoteka:Captured German major on Neretva.jpg|minijatura|Grupa mladih boraca NOVJ sa zarobljenim nemačkim majorom Šterkerom.]] Imajući u rukama 25 nemačkih vojnika, među kojima i jednog majora, oko 100 vojnika NDH i oko 600 Italijana, [[Vrhovni štab NOVJ|Vrhovni štab]] odlučio je da inicira razmenu zarobljenika i pregovore sa Nemcima o primirju. Razgovori predstavnika dveju strana koji su usledili poznati su kao [[Martovski pregovori]]. Ovaj događaj je posle rata različito tumačen i široko komentarisan. {{izdvojeni citat|a) U sadašnjoj situaciji nema razloga zbog kojeg bi nemački Vermaht vršio ratne akcije protiv Narodnoslobodilačke vojske Jugoslavije, pogotovo u svetlu položaja, neprijatelja i interesa obe strane - prema tome, bilo bi u interesu obe strane kad bi neprijateljstva prestala. U vezi s tim, nemačka komanda i ova delegacija trebaju odrediti svoje predloge koji se tiču eventualne zone i navesti ciljeve ekonomskih i drugih interesa. b) Narodnoslobodilačka vojska Jugoslavije smatra četnike glavnim neprijateljima.{{sfn|Tomasevich|1975|pp=244–245}}|Partizanski predlog primirja Nemcima}} Borbena dejstva nastavila su se nezavisno od ovih razgovora. [[5. 3.|5. marta]] izviđački bataljon [[369. legionarska divizija|369. legionarske divizije]] ušao je u [[Livno]]. === Rušenje mosta na Neretvi i zaokret NOVJ === [[Datoteka:The Bridge on Neretva 1943.jpg|minijatura|Srušeni most na Neretvi u toku četvrte neprijateljske ofanzive 1943.]] Dok su se nemačke snage kod [[Gornji Vakuf-Uskoplje|Gornjeg Vakufa]] povlačile u [[Bugojno]], Tito je već [[4. 3.|4. marta]] naredio još jedan zaokret za 180 stepeni, te usiljeni marš jedinica i bolnice nazad na [[Neretva|Neretvu]], u cilju njenog forsiranja. Ovo oštro manevrisanje kojem je [[Josip Broz Tito|Tito]] pribegao u dva navrata, predmet je različitih tumačenja. Prema jednom koje je sugerisao [[Josip Broz Tito|Tito]], to je bio jedinstven plan u kome je rušenje mosta na Neretvi trebalo da obmane neprijatelja u pogledu smera proboja. Alternativna tumačenja zasnivaju se na neizvesnosti da li se moglo znati da će, nakon rušenja mosta, prelazak [[Neretva|Neretve]] kod [[Jablanica (BiH)|Jablanice]] uopšte biti moguć. Sećanje [[Ljubo Vučković|Ljuba Vučkovića]], tada komandanta [[Druga dalmatinska proleterska udarna brigada|Druge dalmatinske]], potkrepljuje prvu verziju. {{izdvojeni citat|U štab brigade, koji je bio u selu Slatini, 4. marta oko podne je stigao kurir motociklist s naređenjem da se komandant brigade hitno javi u Vrhovni štab... Dok sam izlagao situaciju na frontu brigade, dok sam pričao o neprijatelju, njegovoj jačini i o našim položajima drug Tito me je upitao da li je neprijatelj ponovo u Jablanici. Kada sam mu odgovorio potvrdno, on je rekao da to nijesmo smjeli dozvoliti. Rekao sam da zadatak brigade nije bio da brani Jablanicu već pravce koji vode iz Jablanice prema dolini Rame, ali da će, ako je to potrebno, Jablanica već u toku noći ponovo biti u našim rukama. Na to je drug Tito kratko odgovorio: »Da, biće potrebno«. Podrobno me je, zatim, upoznao sa situacijom prema Gornjem Vakufu, koja se iz časa u čas mijenjala u našu korist... Zatim je izdao usmeno naređenje o predstojećem radu Druge dalmatinske. Drug Tito je postavio brigadi ovaj zadatak: »U što kraćem vremenu ponovo osloboditi Jablanicu i pripremiti se za forsiranje Neretve. Neretvu forsirati na sektoru od Rame do Donje Jablanice, na mjestu koje sami odaberemo. Forsiranje izvršiti gaženjem ili čamcima, ili preko srušenog mosta u Jablanici, kako štab brigade ocijeni da je najsigurnije. Priprema da bude što kraća, jer je zadatak neophodno potrebno izvršiti u toku naredna dva dana«.<ref>[https://www.znaci.org/00001/161.htm Ljubo Vučković: DALMATINSKI PROLETERI], [https://www.znaci.org/00001/161_2.pdf NA NERETVI], str. 71-72</ref>}} === Nepoverenje četnika i okupatora === {{main|Kolaboracija četnika}} [[Datoteka:Chetniks and Germans in Herzegovina in 1943.jpg|minijatura|Četnici i Nemci u Hercegovini 1943. Uprkos zajedničkim borbama na terenu, Hitler je insistirao na razoružanju četnika.]] Tokom [[4. 3.|4. marta]] četnici [[Petar Baćović|Petra Baćovića]] ušli su u [[Imotski]] potisnuvši [[Četvrta dalmatinska brigada|4. dalmatinsku brigadu]]. Istog dana, general Mihailović naređuje Ostojiću da dokrajče partizane, da budu pripravni na otpor okupatorima, ali da im prvo traže dva miliona metaka unapred: {{izdvojeni citat|Potrebno je razbijene komunističke delove baciti na sever prema nemcima da bi nemce zaposlili i naterali ih ponova na sever... Jevđa da zauzme energičan stav uopšte i da pripreti žabarima, da ako nas Nemci napadnu, prvo ćemo mi njih, i ne dozvoljavam da se sa nama igra, pošto se mi borimo za sebe, a ne za njih... Ako ma šta osetimo... dići ćemo im čitavu Bosnu. Rušenje komunikacija naredite da se pripremi... Tražite unapred 2.000.000 metaka i hranu za 7 dana unapred.<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/>}} [[4. mart]]a Ostojić javlja Draži da Nemci pomažu Lukačevića, i da su Italijani ipak prihvatili njegov plan: {{izdvojeni citat|Nemci dali Voji hranu i municiju i bombardovali boljševike po Vojinim zahtevima. Skrenuo sam mu samo pažnju da im ne veruje, jer mi imamo bogato iskustvo sa njima... Zadnje namere Nemaca su očigledne, ali ja se staram da im podvalim i ubacimo ostatke crvenih u Bosnu da se zabavljaju sa njima... Danas bila kriza u odnosu sa žabarima. Hteo sam da im pokažem da mi imamo snage da se bijemo sa svima redom i da njihovu hranu i municiju uzmemo milom ili silom... Žabari daće 100.000 obroka i pristali na moj plan.<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} Četnički rukovodilac Zaharije Ostojić je bio zabrinut zbog blizine nemačkih trupa. No, Lukačević mu [[5. mart]]a iz Konjica javlja da Nemci daju municiju, da neće napasti četnike dok su im potrebni, da ne strahuju preterano: {{izdvojeni citat|Vidim da je glavna tvoja briga kako ćemo sa Nemcima... Ja mislim da je naima najpreči za sada cilj uništenje komunista i to što brže. Ne sme nas zateći iskrcavanje u borbi sa komunistima, a isto tako ne smemo početi borbu sa Nemcima dok komunisti nisu likvidirani... Čvrsto sam ubeđen da nas Nemci neće napasti sve dok se vode borbe sa komunistima te je strahovanje u tom pravcu preterano... Dobio sam sinoć preko Nemaca 30.000 metaka obećali još čim im stigne neki transport koji očekuju u Sarajevo.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_71.htm IZVEŠTAJ KOMANDANTA KONJIČKE GRUPE OD 5. MARTA 1943. KOMANDANTU ISTAKNUTOG DELA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA O BORBENOM RASPOREDU ČETNIKA I NEMACA NA SEKTORU KONJIC—JABLANICA]</ref>}} === Četničko slavlje === [[5. mart]]a 1943. četnički vođa Draža Mihailović javlja Petru Baćoviću da je situacija odlična: {{izdvojeni citat|'''Situacija na Neretvi odlična. Komunisti potučeni.''' Konjic, Jablanica, Rama u našim rukama.<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/>}} Istog dana, general Mihailović javlja četnicima na Dinari: {{izdvojeni citat|Ovamo smo razbili 2/3 ukupnih komunističkih snaga. Beže u neredu. Razbijena je druga divizija i divizija Peke Dapčevića.<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/>}} [[6. mart]]a general Mihailović zahvaljuje svom glavnom rukovodiocu operacija Zahariju Ostojiću na velikoj pobedi: {{izdvojeni citat|Bogu hvala, izgleda da smo komuniste potukli... Vama lično zahvaljujem na zalaganju i požrtvovanju i najuspešnijem vođenju operacija. U moje ime zahvalite i trupama kao i svima saradnicima na ovom velikom delu.<ref name="Depeše20-II-6-III-43"/>}} Istovremeno, Vrhovni komandant NOVJ [[Josip Broz Tito]] obaveštava Glavni štab Hrvatske o žestokim borbama i nezavidnoj situaciji: {{izdvojeni citat|Mi se nalazimo još uvijek na prostoriji Prozor, gdje neprijateljske snage sa sviju strana navaljuju na nas. Naš pokret ukočen zbog 3500 ranjenika koje vodimo sa sobom. Kod Gornjeg Vakufa — Prozora već 8 dana silne krvave borbe. Razbili smo 718 njemačku diviziju i dijelove 36 njemačke divizije koja je 19. II došla iz Grčke, kao i 4 bojne ustaša, ali neprijatelj dovlači nova pojačanja. '''Gubici na obje strane ogromni, ali moramo spasiti ranjene.''' Zarobili smo jednoga majora, komandanta njemačkog bataljona.<ref>Zbornik NOR 2/8, dok. 135 (Obaveštenje vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 6 marta 1943 god. Glavnom štabu NOV i PO Hrvatske o žestokim borbama protiv neprijateljske grupacije kod Gornjeg Vakufa)</ref>|Obaveštenje vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 6 marta 1943 god. Glavnom štabu NOV i PO Hrvatske}} == Forsiranje Neretve == {{main|Forsiranje Neretve}} [[Datoteka:Bitka na Neretvi.jpg|minijatura|Partizanski proboj preko Neretve (od 6 do 15 marta 1943 godine)]] Ubrzo, dolazi do odsudnog preokreta. Uveče [[6. mart]]a jedna desetina dobrovoljaca bombaša, sa [[Stevo J. Opačić|Stevom Opačićem]] na čelu, počela je da se puže preko čelične konstrukcije porušenog železničkog mosta na Neretvi kod Jablanice.<ref name="Milovanović33"/> Četničke straže su bile u bunkeru kod mosta na levoj obali. Partizanski bombaši su uništili bunker i dva puškomitraljeza čijom su vatrom četnici pokušavali da ih zaustave. Daljim eliminisanjem četničkih predstraža stvoreni su uslovi za prelazak jačih snaga. Prvo se prebacio jedan bataljon, a zatim, kada je oko ponoći na porušenom skeletu starog postavljen provizorni viseći most, na levu obalu reke prešla su još tri bataljona Druge dalmatinske i tri bataljona Druge proleterske brigade. Do zore [[7. mart]]a, ove su jedinice, zalazeći iza četničkih položaja, uspele da u četničkim jedinicama izazovu paniku, nanesu im ogromne gubitke, i odbace ih prema istoku. {{izdvojeni citat|Prema prikupljenim podacima jačina komunista koji nas napadaju iznosi dve proleterske brigade... U borbama su odlični. Naoružani automatskim oružjem i pikavcima. '''Napadaju smelo, brzo i mangupski: "Hopa Miko!" i "Hopa Seko!" to su im komande koje zbunjuju naše vojnike'''...<ref name="Milovanović32"/>|Izveštaj četničkog majora Radulovića Zahariju Ostojiću o borbama na Neretvi}} [[7. mart]]a 1943. godine [[Vojislav Lukačević]] izveštava Dražu Mihailovića o ovom "lokalnom neuspehu" i izveštava da će protiv "komunista" biti upućena oklopna pojačanja Nemaca: {{izdvojeni citat|Komunisti stegnuti obručom uništenja odlučili su se za izvršenje proboja kod Jablanice. U tu svrhu nekoliko odlučnih odeljenja naoružanih velikim brojem automatskih oruđa prebacili su se preko mosta na Neretvi. Pobili stražare i jakom automatskom vatrom branili uži mostobran koji se postepeno proširivao. Usled noći i nespremnosti jedinica, nastalo je vatreno dejstvo međusobno, a potom gubljenje veze i odstupanje bez plana i komande. U toku 7. o. m. komunisti su u svojim rukama imali Krstac i dovoljnu snagu prebačenu preko Neretve i sa uspehom gonili demoralisane delove Leve kolone... Kolona Nemaca brani Ostrožac. '''Danas tamo upućena pojačanja Nemaca sa bornim kolima i topovima'''... Neka ovaj lokalni neuspeh bude samo pouka komandantima i jedinicama kako treba držati ljudstvo u rukama...<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_2_78.htm OBAVEŠTENJE KOMANDANTA KONJIČKE GRUPE OD 7. MARTA 1943. KOMANDANTIMA KOLONA O FORSIRANJU NERETVE KOD JABLANICE OD STRANE NOVJ</ref>|Izveštaj [[Vojislav Lukačević|Vojislava Lukačevića]] Draži Mihailoviću od 7. marta 1943.}} [[Datoteka:Druga srpska brigada na Neretvi 1943.jpg|minijatura|Borci [[Druga proleterska udarna brigada|Druge srpske brigade]] tokom marša od Neretve ka prostoru između Prozora i Gornjeg Vakufa, gde su razbili neprijatelja.]] === Širenje mostobrana === [[8. mart]]a, kada je [[Druga proleterska brigada]] noćnim napadima slomila otpor četnika i razbila njihove snage u okuci Neretve, mostobran je bio definitivno učvršćen.<ref name="Milovanović33"/> Paralelno sa njima, [[7. mart]]a krenula je u protivnapad i [[Treća divizija NOVJ]]. [[9. mart]]a Vojislav Lukačević šalje dramatičan izveštaj Ostojiću, da su durmitorski četnici razbijeni i beže u paničnom bekstvu: {{izdvojeni citat|Sada smo se stabilizovali ali dosta slabo. Zapravo stabilizovali smo se što su boljševici stali... 7 ov. mes. u 8h izvešten sam da je Bojović razbijen, da su partizani prešli Neretvu i zauzeli s. Krstac. Odmah sam naredio letećoj pokret a ja automobilom krenuo napred... Uz put oko već u 8,30 sreo sam celu Bojovićevu brigadu kod samog Konjica u paničnom bekstvu. Jedva sam ih zadržao, možeš misliti šta sam im sve radio. Pokrenuti ih napred nisam mogao... Sa kose gledao sam kako grupice četnika beže bezobzirice prema Konjicu... '''Kakva je panika bila sve zahvatila nemogu ti opisati o tome ćemo razgovarati kada se budemo videli, ako se ikad vidimo'''.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_81.htm IZVEŠTAJ KOMANDANTA KONJIČKE GRUPE OD 9. MARTA 1943. KOMANDANTU ISTAKNUTOG DELA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA O FORSIRANJU NERETVE KOD JABLANICE OD STRANE NOVJ I RAZBIJANJU 1. I 2. DURMITORSKE BRIGADE]</ref>}} === Dolazak nemačke avijacije === [[Treća divizija NOVJ]] je, nadirući desnom obalom Neretve ka Konjicu, [[9. mart]]a prešla reku Neretvicu, razbila delove 718. nemačke divizije i četnike Voje Lukačevića i, oslobodivši Ostrožac, produžila gonjenje neprijateljskih snaga prema Konjicu. Istog dana Zaharijе Ostojić javlja Draži Mihailoviću da je do prodora partizana kod Jablanice došlo zbog "neposlušnosti, nesposobnosti i nemarnosti komandnog elementa". On zaključuje da je usled ovoga "situacija vrlo ozbiljna"<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/> i traži nemačko bombardovanje: {{izdvojeni citat|Naredio sam prebacivanje svih snaga sa desne na levu obalu Neretve.... Nadam se u Boga da ćemo sprečiti dublji prodor i spasti Hercegovinu... Ti preduzmi hitno da Nemci posednu i brane desnu obalu Neretve od Konjica do sela Katića i da neprekidno bombarduju njihove položaje.<ref name="Saslušanje">[https://www.znaci.org/00001/60_1_6.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Saslušanje optuženih]</ref>|Depeša Zaharija Ostojića [[Dobroslav Jevđević|Dobroslavu Jevđeviću]] tokom bitke na Neretvi}} Prema sećanju partizanskih boraca, nemačko bombardovanje je imalo strašne posledice: {{izdvojeni citat|Dobija sam vod od trideset ljudi i mi idemo, a iznad nas se pojave dvi njemačke “štuke“. I njih dvadesetisedam se skloni ispod jedne bukve, a ja s još dvojicom otrčim malo naprid, da nađem misto di ću stavit mitraljez “šarac“, da možemo i mi njih gađat. I jedna ti “štuka“ baci bombu na bukvu, a druga na nas tri. Mi legli, ali bila kosina i bomba eksplodirala deset-petnaest metara niže, pa smo sva tri ostali živi. I “štuke“ odu, a ja zovem ove ispod bukve. I niko se ne javlja: svi poginili, svih dvadesetisedam. Doša sam nazad u brigadu i plaka ka malo dite. Pita me komandant: “Bogdane, šta plačeš?“, a ja mu kažem: “Svi su mi poginili.“<ref name="Jakovčević">{{Cite web |title=Bogdan Jakovčević: Vidio sam kako je poginuo Sava Kovačević |url=http://slobodnadalmacija.hr/Spektar/tabid/94/articleType/ArticleView/articleId/219429/Default.aspx |access-date=2014-06-13 |archivedate=2013-09-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130928023453/http://www.slobodnadalmacija.hr/Spektar/tabid/94/articleType/ArticleView/articleId/219429/Default.aspx |deadurl=yes }}</ref>|Sećanje jednog od partizanskih boraca}} Osim što su pomogli četnike avijacijom, Nemci su četnicima isporučili granate: {{izdvojeni citat|Na osnovu poslednjih vesti, na prostoru gornje Neretve Nemci su takođe stupili u kontakt sa četnicima i ostavili im patrone i ručne granate.<ref name="Živković">{{Cite web |title=Nikola Živković, Srbi u Ratnom dnevniku Vrhovne komande Vermahta |url=http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |access-date=2013-01-25 |archive-date=2016-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803153944/http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |dead-url=yes }}</ref>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 9. marta 1943.}} === Slom četnika na Neretvi === [[10. mart]]a [[Petar Baćović]] izveštava Dražu da su partizani potpuno razbili četiri crnogorske brigade, čiji su se manji delovi prikupili tek u Bijelom Polju: {{izdvojeni citat|Partizani prešli reku Neretvu kod Rame i Jablanice... Branile su Neretvu četiri crnogorske brigade: Lukačevića, Kasalovića, Bojovića i Ružića. '''U toku 7. i 8. marta ove brigade su razbijene od partizana''' kada su se njihovi manji delovi prikupili čak u Bijelom Polju i Aleksinom Hanu a ostatku njihovih snaga kao i o njima nemamo nikakvih podataka...<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} Baćović u nastavku izveštava da su Ostojićeve pretnje stavljanjem pod preki sud "postale predmet podsmeha", i da nije pledirao ni za kakav plan okupatora, "nego tražio koordinaciju zbog stvarnog stanja na terenu". Takođe ga izveštava da je general [[Mario Roboti]], komandant italijanske 2. armije, došao na front iz Rijeke.<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/> Istog dana, [[10. mart]]a, preko mosta kod Ostrošca, a delom i gazovima preko reke, na levu obalu Neretve prebačene su dve partizanske brigade, 5. crnogorska i 10. hercegovačka. [[Datoteka:Peko Dapčević.jpg|minijatura|[[Peko Dapčević]], komandant [[Druga proleterska divizija NOVJ|Druge proleterske divizije]], koja je razbila četničku "mišolovku" na Neretvi.]] [[12. mart]]a Ostojić izveštava Dražu da je partizanima moral dobar "zbog mase automatskog oružja, topova, ruskih uspeha i propagande Londona."<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/> [[13. mart]]a Baćović javlja generalu Mihailoviću da je situacija kritična, da crnogorski i sandžački borci odbijaju da se bore protiv "svojih sinova, sestara i braće" i da dočekuju partizane sa povicima "[[Smrt fašizmu - sloboda narodu!|smrt fašizmu]]": {{izdvojeni citat|Situacija na levoj obali Neretve je ozbiljna. '''Grupa kapetana Lukačevića u kojoj je pored domaćih bosanaca bilo i Crnogoraca razbijena je i rasturena.''' Obe durmitorske brigade i Sandžaklije izdali su, jer su javno izjavili da neće da se bore protiv svojih sinova, sestara i braće koji se nalaze u redovima komunista. Pri nailasku komunista iste su pozdravljali sa pesnicom sa uzvikom: »Smrt fašizmu«.<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} Istog dana i Ostojić depešama izvještava Mihailovića o četničkom slomu: {{izdvojeni citat|'''Durmitorski korpus pobegao skoro ceo.''' Usled neprekidnih borbi ostavljen sam, i Vojin korpus počinje sa osipanjem... Baćović pritešnjen ali drži jučerašnji položaj samo pobegla žabarska artiljerija. Činim sve da sprečim upad ali je neophodno da Pavle krene još danas sa jurišnim bataljonom i stalnim četnicima kamionima... Bez svežih snaga sa sadašnjim trupama bojim se da prodor nećemo sprečiti... '''Vojin korpus demoralisan i u raspadanju se povlači''' od Glavatičeva ka meni. Kriza u punom jeku... Jedini izlaz da Pavle stigne sa traženim trupama u toku sutrašnjeg dana u Nevesinje, i da primi zatvaranje pravca od Konjica.<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} [[13. mart]]a pukovnik Bajo Stanišić je izvešten o potpunom rasulu četničke vojske: {{izdvojeni citat|'''Konjička i Sarajevska brigada su u rasulu i, prema dobijenim izveštajima, ne postoje''', a takođe ne postoje na terenu ni 1. ni 2. durmitorska brigada, već su u najvećem neredu pobegle kućama u Crnu Goru.<ref name="Milovanović33"/>}} [[14. mart]]a Baćović upućuje generalu Mihailoviću još jednu lošu vest o "divljem bekstvu" četnika: {{izdvojeni citat|Komandant Konjičke brigade javlja kurirom: '''1. i 2. Durmitorska brigada te Fočanska u divljem bekstvu povlače se prema Kalinoviku'''.<ref name="Depeše26-II-14-III-43"/>}} 14. marta nemački general [[Alexander Löhr]] podseća vlastite trupe da treba uništiti sve preostale pobunjeničke snage "bilo koje boje", i da je privremena borba rame uz rame sa četnicima bilo samo nužno zlo: {{izdvojeni citat|Osobito je potrebno reći da je privremena borba rame uz rame sa četnicima, a protiv partizana, na nekim sektorima, bila samo nužno zlo koje se moralo prihvatiti, jer istovremena borba protiv obje grupacije ne bi omogućila uništenje niti jedne. Svakom njemačkom vojniku mora biti usađeno čvrsto uvjerenje da ovi četnici nikada nijesu bili naši prijatelji i da su se borili uz nas samo iz nužde. Njihov cilj jeste i ostaje naše uništenje u pogodnom trenutku i uspostava [[Velika Srbija|Velike Srbije]], zaštićene od strane osovinskih neprijatelja. Zbog toga se moraju uništiti.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/40_51.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje BITKA NA NERETVI I NJENE POSLJEDICE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=643&rec=314&roll=554 NARA, T314, Roll 554, frame no. 000637.] <br /> ({{jez-njem|"Ganz besonders ist dabei zu erklären, daß das zeitweise und örtliche Nebeneinanderkämpfen mit Cetniks gegen die Kommunisten ein notwendiges Übel war und in Kauf genommen werden mußte, weil der Kampf gegen beide Teile zugleich keinen Teil vernichtet haben würde. Es muß jedem deutschen Soldaten die feste Überzeugung eingeimpft werden, daß auch diese Cetniks nie unsere Freunde waren und daß sie auch ihrerseits nur notgedrungen neben uns gekämpft haben. Ihr Ziel ist und bleibt unsere Vernichtung zu einem geeigneten Zeitpunkt und die Errichtung eines von den Achsenfeinden beschützten Großserbien. Deshalb sind sie zu vernichten."}})</ref>|General [[Alexander Löhr]]}} === Svršetak evakuacije ranjenika === Ojačana [[Druga proleterska divizija]] krenula je u tri kolone dalje u napad sa zadatkom da definitivno razbije dobrano načetu četničku odbranu i produži u Hercegovinu, prema Ulogu, Kalinoviku i Nevesinju. Ona u noći između 14. i [[15. mart]]a lomi centar četničke odbrane kod Čičeva, koji je bio obrazovan od Zetskog odreda i Nikšićke brigade pod komandom pukovnika Baja Stanišića, a iduće noći vrši iznenadni napad na Stanišićevu rezervu, Prvu kalinovačku brigadu, razbija je potpuno i zauzima [[Glavatičevo]].<ref name="Milovanović33"/> [[Datoteka:Prenošenje ranjenika u dolini Neretve 1943.jpg|thumb|Prenošenje partizanskih ranjenika u dolini Neretve tokom ofanzive.]] Do [[15. mart]]a prebačene su i ostale partizanske jedinice, a noću između 15. i 16. marta preko mosta na Neretvi prebačena je i poslednja grupa ranjenika sa zaštitnicom. [[16. mart]]a Petar Baćović javlja Mihailoviću da je tražio pojačanja Italijana, da su četnici ušli u Jablanicu, da svuda na terenu nailaze "na bezbroj leševa", i da je borbenih duh četnika nizak: {{izdvojeni citat|Zahtevao sam od kolone Italijana da jedan bataljon upute u reon Čepa radi pojačanja desnog krila Popovića. Sporazumeo sam se sa talijanskom Vrhovnom komandom da talijanska vojska posle operacija napusti garnizone Nevesinje i Gacko. Tražili su kao uslov da ne diramo garnizone hrvatske u ta dva grada. Situacija 16. u 9. č.: Jablanica u našim rukama. '''Svuda na terenu kuda nailaze naše kolone nailazi se na bezbroj leševa. Isto i u Jablanici. To je kasapnica.''' Sa velikom ofanzivnom snagom i odlučnošću probijaju se komunisti Srbiji. Naše trupe su inferiornije po borbenom duhu i osećanju ideje... Karakteristika crnogorskih trupa da su raznežene, neće da se maknu bez sudelovanja talijanskih trupa, posle svake borbe postavljaju nove zahteve za materijalom, inače neće da maknu bez talijanskih mazgi.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>}} Baćović generalu Mihailoviću još napominje da su mu Nemci ponudili snage "za odbranu Kalinovika i Nevesinja", ali je odbio jer se boji da ne ostanu.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/> Nemačke divizije su [[17. mart]]a izbile na Neretvu, koju su partizani već prešli. Nemačka operacija Vajs bila je time završena. Istog dana je Baćović javio Draži da mu Ostojić kaže da traži saradnju Nemaca, ali on ne može "u ovaj čas iz političkih razloga jer ćemo izgubiti sav vojnički prestiž."<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/> == Prodor NOVJ u Hercegovinu == {{main|Prodor NOVJ u Hercegovinu (1943)}} === Dolazak Mihailovića na front === [[Datoteka:144 Draza Mihajlovic.jpg|minijatura|185px|Vrhovni zapovednik Jugoslovenske vojske u otadžbini [[Draža Mihailović]] je preko Zaharija Ostojića rukovodio operacijama. Nakon četničkog sloma na Neretvi, lično je preuzeo komandu.]] Saznavši za slom, general Mihailović donosi odluku da napusti štab u Lipovu i da lično preuzme komandu nad razbijenim trupama. Računao je da će njegovo prisustvo na položajima, i pristizanje svežih snaga koje je [[Pavle Đurišić]] trebalo da mobiliše, uspeti da spreči prodor partizana ka Hercegovini i Crnoj Gori.<ref name="Milovanović33"/> Mihailović [[17. mart]]a uveče sa ličnim telegrafistom, radio-stanicom i pratnjom napušta [[Gornje Lipovo|Lipovo]]. Italijanskim automobilom, koji mu je obezbedio Đurišić, ministar Draža Mihailović je oko ponoći stigao u [[Čajniče]]. Tu je sa Đurišićem razradio plan druge linije odbrane u rejonima Nevesinjsko polje, Ulog i Kalinovik. Ujutro je Mihailović krenuo za Foču, a Đurišić je italijanskim kamionima počeo da prebacuje trupe ka [[Kalinovik]]u.<ref name="Milovanović34">[https://www.znaci.org/00001/11_34.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje IZGUBLJENA BITKA]</ref> [[18. mart]]a major [[Borivoje Radulović]] izveštava Zaharija Ostojića o četničkoj bežaniji i "strahovitom pljačkanju" srpskih sela: {{izdvojeni citat|Dezerteri crnogorskih jedinica pri povratku u Crnu Goru strahovito pljačkaju usputna srpska sela.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_2_94.htm IZVEŠTAJ MAJORA BORIVOJA RADULOVIĆA OD 18. MARTA 1943. KOMANDANTU ISTAKNUTOG DELA VRHOVNE KOMANDE O RASULU, BEŽANJU I PLJAČKI ČETNIČKIH JEDINICA NA PODRUČJU NEVESINJA</ref>}} Major [[Mirko Lalatović]], šef 2. odseka Operativnog odeljenja Vrhovne komande JVUO, upućuje 18. marta depešu poručniku [[Predrag Raković|Predragu Rakoviću]], komandantu Drugog ravnogorskog korpusa, u kojoj će žestoke borbe u dolini Neretve opisati na sljedeći način: {{izdvojeni citat|Drago mi je što ste vi lično dobro i što stvari kod vas idu tako dobro. Komuniste moramo nemilosrdno uništavati. Sada se tučemo sa njihovim glavnim snagama u oblasti Konjica. Oni su ispred Nemaca i ustaša pobegli iz »Bihaćke republike« i ovamo su ih sačekali naši odredi. Zbog teških prilika pod kojim se radi, trebalo nam je malo duže vremena da prikupimo potrebne snage. Nadam se da ćemo za desetak dana i ovo pitanje skinuti sa dnevnog reda. Sad se komunisti nalaze između Prenja i Bjelašnice u dolini Neretve i naši ih napadaju sa svih strana. Oni se nalaze u veoma teškom položaju i svakog dana ih je sve manje i manje a naši se stalno ojačavaju pristiglim pojačanjima. Verujem da će im ovde biti definitivna grobnica.<ref>Zbornik dokumenta i podataka o Narodnooslodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 2: Dokumenti četničkog pokreta Draže Mihailovića 1943, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. 91, str. 475.</ref>}} Istog dana Baćović izveštava Mihailovića da su partizani pustili neke četnike iz zarobljeništva, i da nikog nisu ubili, samo ih je korio Peko Dapčević: {{izdvojeni citat|Ovog momenta vratilo se 10 Crnogoraca nikšićke brigade koji su bih zarobljeni kod boljševika. Oni pričaju: zarobljenih je 90 u noćnom napadu... Od svih zarobljenika pušteno je 10 starih. Ostale su zadržali. '''Zarobljenike su vodili pred Peka Dapčevića koji ih je korio. Ubili nisu nikoga.'''<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>}} Mihailović je u Kalinovik stigao [[19. mart]]a, a odmah za i Đurišić sa svojim jurišnim bataljonima, koji su predstavljali poslednju nadu. Ovde se nalazio i Ostojić sa ostacima. Tu, na liniji [[Obalj]] — [[Kalinovik]] — [[Ulog]], Mihailović se nadao da će zadržati partizanski prodor, komandujući lično svojim snagama. Prvo njegovo naređenje bilo je da se četnici, koje su partizani pustili, odmah zatvore u logore: {{izdvojeni citat|Sve puštene četnike iz boljševičkog ropstva zatvorite u odvojene logore daleko u pozadinu i ne dozvolite nikakvo mešanje sa ljudstvom radi sprečavanja širenja defetizma, zbog čega su ih komunisti i propustili.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_2_96.htm NAREĐENJE DRAŽE MIHAILOVIĆA OD 19. MARTA 1943. KOMANDANTU ZETSKOG ČETNIČKOG ODREDA I KOMANDANTU OPERATIVNIH JEDINICA ISTOČNE BOSNE I HERCEGOVINE ZA NAPAD NA JEDINICE 3. NOU DIVIZIJE NA PRAVCU PRIDVORCI — KLJUNI — LUKA</ref>}} U depeši od 21. marta 1943, »Ištvan« (Baćović ili Jevđević) izražava nadu da bi partizani ipak mogli biti uništeni na Neretvi, svakako uz asistenciju okupatora (šifre za Njemce i Italijane su bile brojevi »11« i »22«): {{izdvojeni citat|Komunisti će biti tučeni sigurno, ali je najstrašnije da su partizani pojeli poslednji zalogaj i zaklali poslednje bravče i problem ishrane biće strahovit. Br. 22 usled neuspeha postao je bezobrazan ali smo to regulisali. Br. 11 drži se vrlo korektno i svaki pokret u našu zonu duž Neretve avizira ranije.<ref>Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 2, Dokumenti jedinica, komandi i ustanova četničkog pokreta Draže Mihailovića: 1. januar — 8. septembar 1943, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. 113, str. 554.</ref>}} Istovremeno sa Mihailovićem i njegovim četnicima, na položaj pred Kalinovikom stigle su i snage [[Druga proleterska divizija|Druge proleterske divizije]]. Na celoj liniji razvile su se teške i krvave borbe. Delovi Prve proleterske brigade nanose [[21. mart]]a poraz četničkim snagama kod Uloga, a [[Druga proleterska brigada]] 20. i [[21. mart]]a potpuno razbija četničke snage kod Oblja, čime je put za napad u bok i pozadinu četničkih snaga bio otvoren. Mihailović je sa osmatračnice posmatrao napad Druge proleterske i rasulo koje je usled poraza nastalo među njegovim trupama na desnom krilu fronta prema Oblju. Da bi izbegao opkoljavanje i sačuvao bar Đurišićeve snage, on naređuje povlačenje ka Sarajevu. Pred mrak [[22. mart]]a i on je sa operativnim štabom obrazovao kolonu i sa njom napustio Kalinovik. Uz put menja prvobitnu odluku i preko Jabuke i Ustikoline prebacuje se u Foču, u kojoj se u to vreme nalazio italijanski garnizon.<ref name="Milovanović34"/> [[25. mart]]a Mihailović javlja Baćoviću da se nalazi u oblasti Foče, da četnici napuštaju Kalinovik i organizuju "odbranu Sandžaka i Crne Gore". On dodaje da su "5000 prvoklasnih boraca iz Srbije" na putu ovamo.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/> Nakon poraza kod Nevesinja, Baćović javlja Mihailoviću da nakon zauzimanja [[Nevesinje|Nevesinja]] partizani nisu "nikom ništa uradili": {{izdvojeni citat|'''Karakteristično je da komunisti nisu nikome pa ni našim najsigurnijim porodicama apsolutno ništa uradili, niti su koga ubili. Razvili su bili odmah ogromnu propagandu, sastanke, pozorišne predstave, letke.''' Bilo bi vrlo užasno da su ostali duže.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>}} === Partizansko forsiranje Drine === {{main|Forsiranje Drine (1943)}} [[Datoteka:Josip Broz Tito Bihać 1942.jpg|185px|thumb|[[Josip Broz Tito]], Vrhovni komandant NOV i POJ]] Posle poraza kod Kalinovika, Italijani i četnici pokušali da na Drini zaustave prodor glavne operativne grupe NOVJ. Italijani su bili spremni da u krajnjem slučaju upotrebe [[suzavac]].<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_2_100.htm NAREĐENJE KOMANDE OPERATIVNIH JEDINICA ISTOČNE BOSNE I HERCEGOVINE OD 24. MARTA 1943. KOMANDANTU BILEĆKE BRIGADE O NAČINU DEJSTVA BRIGADE U POZADINI JEDINICA NOVJ I EVENTUALNOJ EVAKUACIJI JEDINICA PRAVCEM TREBINJE — BILEĆA</ref> Plan zajedničkih akcija sa italijanskom komandom pripremio je Ostojić, [[26. mart]]a. Svoju punu saglasnost sa ovim planom je dao Mihailović, koji je Ostojiću 28. marta javio: {{izdvojeni citat|Bolje linije nego što je Drina u vezi sa Pivom ne možemo imati za odbranu. Moramo je braniti jakim snagama sa dobrim moralom... Komunisti u ovom momentu pripremaju nešto... Ako iziđu na grebene dobro ih poduhvatiti sa Italijanima. Juče su dobro pomogli...<ref name="Milovanović34"/><ref>AVII, Ca, k. 18, reg. br. 4/6 (VK-X-23).</ref>|[[Dragoljub Mihailović]]}} Još istog dana, 28. marta, [[Prva proleterska brigada|Prva proleterska]] i [[Druga dalmatinska brigada]] izbijaju na Drinu. Prva u oblast Ustikoline, a druga u prostor Broda, tri kilometra južno od Foče. Nalazeći se u Foči, pored Lukačevićevog štaba, Mihailović je odmah naredio Lukačeviću da sa svojim snagama interveniše na pravcu Ustikoline i po svaku cenu spreči partizanske snage da forsiraju Drinu. Karakteristično je jedno zapaženje iz depeše poslate 30. marta 1943. iz Vrhovne komande JVuO (autor je vjerovatno sâm general Mihailović), u trenutku kada je postalo gotovo izvjesno da su četnici pred potpunim porazom: {{izdvojeni citat|Jedini uzrok dosadanjih neuspeha jeste užasno rđav starešinski kadar. Osim malog broja najhrabrijih, ostale starešine kukavice. Hrabrost starešina ubuduće merilo za dodeljivanje komandovanja.<ref>Zbornik dokumenta i podataka o Narodnooslodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 2: Dokumenti četničkog pokreta Draže Mihailovića 1943, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. 113, str. 564.</ref>}} [[31. mart]]a Petar Baćović javlja generalu Mihailoviću da je u borbama oko Nevesinja "zarobljeno i streljano 40 partizana sa komandirom". [[3. april]]a Baćović šalje dramatičnu depešu Mihailoviću navodeći kako spaljuje sela i vrši svakodnevna strijeljanja, ali bez željenog rezultata: {{izdvojeni citat|Nisam naivan da ne znam i ne vidim situaciju. Video sam borbenost jedinica koje su poslate da spasavaju Hercegovinu. Iako mi je javljeno da će te hrabre jedinice odbraniti Hercegovinu, Pavlovu pomoć nisam osetio. Znam tačno da je na Drini. '''Čitava sela sam spržio, 170 imam u zatvoru. Svaki dan streljam.'''<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>}} I dok su se oko Ustikoline još vodile borbe, Druga dalmatinska brigada [[6. april]]a 1943. forsira Drinu kod Broda i posle razbijanja četničkih snaga na tome sektoru obezbeđuje mostobran.<ref name="Milovanović34"/> U pokušaju da osujeti partizane, general Mihailović traži lično, u depeši svom načelniku operativnog odeljenja Ostojiću od 7. aprila, hitnu pomoć italijanskih trupa: {{izdvojeni citat|'''Preduzmite na svaki način da Italijani što pre pošalju na desnu obalu Dragočevske reke bar jednu četu''' i da se postavi iznad Strugare.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/><ref name="Milovanović34"/>}} Samo četrdeset minuta kasnije, Ostojić mu odgovara da su Italijani poslali ne jednu [[četa|četu]] nego [[bataljon]]: {{izdvojeni citat|Italijani izveštavaju da je jedan bataljon upućen ka Dragočevskoj Reci i izveštavaju da je ovaj bataljon još u sumrak otišao pozadi patrole.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/><ref name="Milovanović34"/>}} Draža Mihailović potom obaveštava komandanta desnog odseka odbrane Drine da dolazi italijanski bataljon, i da će četnike pomoći artiljerija i avijacija: {{izdvojeni citat|Italijani obećali da će u toku noći stići i njihov bataljon u Potpeć i da će produžiti ka Dragočavi, on ima i artiljerije, biće dobro ako stigne... Tražili smo da artiljerija tuče ispred Broda i levu obalu Drine ispred vas a sutra i avijacija.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>}} Istog dana i Ostojić naređuje Lukačeviću da traži pojačanja od Italijana kako bi sačuvali Foču: {{izdvojeni citat|'''Traži od Italijana da te pojačaju na delu Ćehotina — Crni Vrh odnosno Okrugljica i traži da artiljer. što češće dejstvuje'''... Sad je glavno da sačuvamo Foču, zašto nam je potrebna pomoć Italijana.<ref>NAREĐENJE KOMANDANTA ISTAKNUTOG DELA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA OD 7. APRILA 1943. VOJISLAVU LUKAČEVICU ZA ANGAŽOVANJE ITALIJANSKIH JEDINICA RADI ODBRANE NA LINIJI BIOKOVI — CRNI VRH — BROD</ref>}} [[8. april]]a Draža Mihailović naređuje kapetanu Momčiloviću, komandantu odbrane odseka, da se položaj uz pomoć Italijana mora održati po svaku cenu: {{izdvojeni citat|Položaj se po svaku cenu ima održati i što bolje iskoristiti bataljon i bateriju Italijana koji se nalaze na Vašem otseku.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>}} No, delovi Druge proleterske divizije razbijaju osovinske snage i [[9. april]]a ulaze u deo Foče na levoj obali Ćehotine. === Povlačenje Mihailovića u Srbiju === Sada već i fizički ugrožen, general Mihailović na brzinu prikuplja delove svoga štaba i razbijene [[Vojislav Lukačević|Lukačevićeve]] trupe i naređuje povlačenje prema Pljevljima. Pošto je Ostojiću poverio da kod Pljevalja obrazuje novu liniju odbrane radi sprečavanja daljeg prodora snaga NOP prema Sandžaku i Crnoj Gori, Mihailović hita natrag u Lipovo. Petog dana po povratku u Lipovo, Mihailović je primio poraznu vest. Jedinice NOVJ su u noći između 17. i [[18. april]]a 1943. kod Broda na Drini iznenadno napale Đurišićeve snage, prodrle preko Čelebića u pozadinu četničkih snaga i 18. aprila ujutro potpuno razbile njihovo levo krilo. Pored mrtvih i ranjenih, bilo je više od 200 zarobljenih četnika, a ostali su u neredu bežali preko reke Tare, ka [[Kolašin]]u.<ref name="Milovanović34"/> Porazi koji su četnici pod komandom Baja Stanišića i Petra Baćovica u Hercegovini i Crnoj Gori pretrpele u prvoj polovini aprila, i ovaj poraz Đurišića na Drini, naterali su Mihailovića da sa Vrhovnom komandom beži u Srbiju. Još istog dana on naređuje pokret.<ref name="Milovanović34"/> [[19. april]]a u selu Lipovu rano ujutru počinje priprema za pokret ka Kolašinu i Mojkovcu. Mihailovićevo ljudstvo je stiglo u Mojkovac istog dana. [[20. april]]a su u Mojkovac stigli i ljudi majora Đurišića, "vrlo umorni, gladni i zabrinuta lica". Kod njih je vladala prava panika, pričali su neverovatne stvari. Mihailović je nastavio ka selu [[Zaostro]] kod [[Priboj]]a, gde je smestio svoj štab u školi. Tih dana mu general [[Blažo Đukanović]] iz Crne Gore piše da je situacija "vrlo teška", a odziv na opštu mobilizaciju "dosta slab".<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/><ref>PISMO GENERALA BLAŽA ĐUKANOVIĆA OD APRILA 1943. DRAŽI MIHAILOVICU O STANJU U ČETNIČKIM JEDINICAMA U CRNOJ GORI</ref> Istovremeno, u Srbiji se provodi mobilizacija vojnih obveznika za borbu protiv partizana: {{izdvojeni citat|Razbijeni i obezglavljeni partizani, bežeći ispred jakih naših snaga koje ih gone, probijaju se ka Sandžaku i Zapadnoj Srbiji, u nameri da se tamo prikupe i dignu narod na prevremeni ustanak. Obzirom na ovo stanje Vrhovna Komanda je 16 ov. meseca naredila mobilizaciju jednog dela obveznika Drugog Ravnogorskog Korpusa s oružjem i pokret u pravcu Nove Varoši u cilju sprečavanja upada komunista u Zapadnu Srbiju.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>|NAREDBA KOMANDANTA 2. RAVNOGORSKOG KORPUSA OD 20. APRILA 1943. KOMANDANTIMA BRIGADA ZA MOBILIZACIJU RADI ODLASKA U BORBU PROTIV JEDINICA NOVJ}} [[Datoteka:2. ravnogorski korpus.jpg|mini|2. ravnogorski korpus pod komandom [[Predrag Raković|Predraga Rakovića]] i Rasinski korpus pod komandom [[Dragutin Keserović|Dragutina Keserovića]], jure u pomoć Mihailovićevom štabu kojem se bliže partizani ([[Jadovnik]], početkom [[maj]]a [[1943]].)]] Da bi obezbedio povlačenje Vrhovne komande u Srbiju, Mihailović je ubrzo po dolasku u Zaostro uputio naređenje [[Dragutin Keserović|Dragutinu Keseroviću]], komandantu Rasinskog korpusa, da izvrši mobilizaciju na svom terenu i krene prema Limu, njemu u susret. [[1. maj]]a, kada je primio izveštaj da su Đurišićeve trupe 30. aprila kod Šahovića dokrajčene i da snage NOVJ nadiru prema Limu, Mihailović hitno upućuje poziv u pomoć i komandantu Drugog ravnogorskog korpusa [[Predrag Raković|Predragu Rakoviću]].<ref name="ReferenceB">https://www.znaci.org/00001/11_36.htm</ref> [[7. maj]]a uveče Mihailović je sa svojim štabom pošao ka Srbiji<ref>https://www.znaci.org/00001/11_35.htm</ref>, a ujutru [[8. maj]]a se susreo sa Keserovićem. U selu [[Zaton]] je Mihailović izvršio smotru Keserovićevih trupa. Sutra je naredio da posednu desnu obalu Lima, da partizani ne bi prešli u Srbiju. [[9. maj]]a javlja Ostojiću: "'''''Ne brinite za mene'''''" a Baćoviću: "'''''Kriza prošla'''''".<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/> [[10. maj]]a Mihailović se u selu Požeginama sreo i sa Drugim ravnogorskim korpusom pod komandom Predraga Rakovića. I njima je naredio da posednu obalu Lima, radi zaustavljanja partizana. Međutim, dva bataljona Čačanske brigade su otkazala poslušnost: {{izdvojeni citat|Sa mojom brigadom, koja je u sastavu Rakovićevog korpusa, ovde sam stigao 10. maja. Odmah sam dobio naređenje da posednem i branim prelaz preko reke Lima, izrneđu sela Oluja i Rasova, s tim da moje levo krilo naslonim na Keserovićevo desno. Kada sam naredio pokret ka položaju, moj 3. i 4. bataljon i štabna četa otkazali su mi poslušnost. '''Neko je uzviknuo: "Nećemo bratoubilačku borbu!" Mnogi su ovo prihvatili, a komandir štabne čete nastavio je: "Preko Lima ima preko trideset hiljada dobro naoružanih partizana koji se bore protiv okupatora.''' I ĐurišIćevi četnici su bacili oružje i vratili se svojim kućama. A kuda sada mi da idemo i za koga da se borimo? Ja neću da se borim sa svojom braćom. Ko se slaže sa ovim neka pođe sa mnom kući." Ogromna većina krenula je za njim. Nisam bio u stanju da ih zaustavim...<ref name="ReferenceB"/>|Komandant Čačanske brigade poručnik Milorad Ristović, kasnije streljan zbog pobune}} [[13. maj]]a je general Mihailović naredio da se begunci razoružaju i zatvore ili poubijaju: {{izdvojeni citat|Dva cela bataljona i štabna četa čačanske brigade u broju od 123 naoružana četnika pobegli su kući. Sačekati ih u Dragačevu... razoružati ih i zadržati ih kod sebe u pritvoru... Ako na poziv mirnim putem ne predadnu oružje, pucati u meso.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>}} === Prodor partizana u Crnu Goru === {{main|Prodor NOVJ u Crnu Goru (1943)}} [[Datoteka:Jugoslavija i Evropa maj 1943.jpg|minijatura|Oslobođena [[Slobodne teritorije u Narodnooslobodilačkom ratu|partizanska teritorija]] u Jugoslaviji i Hitlerova tvrđava Evropa nakon bitke na Neretvi, maja 1943.]] Operativna grupa [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]] je nakon bitke na Neretvi krenula svim snagama preko Hercegovine da se probije u Crnu Goru, uništi [[Četnici|četnike]] i Italijane, i zavlada terenom. Na tom prostoru bi se iscrpljeni borci odmorili, ranjenici lečili, a zatim bi nastavili prema [[Kosovo|Kosovu]] u južnu Srbiju. Goneći četnike sve dublje u Crnu Goru, [[Vrhovni štab NOVJ]] se prebacio na planinu [[Durmitor]]. Nakon teškog poraza nanesenog Italijanima u pivskom Javorku, [[1. 5.|1. maja]] [[Prva proleterska divizija NOVJ|Prva]] i [[Druga proleterska divizija NOVJ|Druga proleterska divizija]] krenule su u obuhvatno nastupanje radi likvidiranja italijansko-četničkog garnizona u Kolašinu. [[14. maj]]a komandant Ljevorečkog četničkog bataljona javlja majoru [[Đorđe Lašić|Đorđu Lašiću]] da su partizani zauzeli sva okolna mesta, a četnici su zbijeni u [[Kolašin]] sa Italijanima: {{izdvojeni citat|Gornja Morača pala je. Na Crkvinama kod Kolašina partizani su izbili... Lutovo je spremno da se priključi partizanima... '''Sve četničke snage sa italijansika 3 batalj. nalaze se u Kolašinu'''.<ref name="Zbornik-tomXIV-2"/>}} Međutim, nakon što su partizani oslobodili veći deo Hercegovine i Crne Gore, nemačka komanda je odlučila da interveniše. [[15. maj]]a započela je [[operacija Schwarz]] prodorom [[1. brdska divizija (Nemačka)|1. brdske divizije]] Vermahta u italijansku okupacionu zonu, u Crnu Goru. == Posljedice == {{main|Operacija Schwarz|Kapitulacija Italije}} Bitka na Neretvi je bila ne samo vojni, već i težak politički poraz četnika. [[Sjedinjene Američke Države|Američki]] povjesničar [[Jugoslavija|jugoslavenskog]] podrijetla [[Jozo Tomasevich]] jezgrovito evaluira značaj bitke na Neretvi: {{izdvojeni citat|Četnička kolaboracija sa silama Osovine dosegla je svoju kulminaciju zimi 1942/1943, za vrijeme bitke na Neretvi, koja je predstavljala završnu fazu operacije Weiss, ili u jugoslavenskoj terminologiji, Četvrte neprijateljske ofenzive. Bitka na Neretvi imala je dugu i kompliciranu prethistoriju sa četničke i osovinske strane, a za četnike i sudbonosne posljedice.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/40_51.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje BITKA NA NERETVI I NJENE POSLJEDICE]</ref>}} === Razočarenje Nemaca u Dražu Mihailovića === Nemačka komanda Jugoistoka zaključila je "Mihailović kao vojni komandant zatajio" i da snosi glavnu krivicu za neuspjehe u osovinskoj operaciji: {{izdvojeni citat|Dosadašnje borbe pokazuju da je Mihailović kao vojni komandant zatajio. Mihailović snosi glavnu krivnju za dosadašnje neuspjehe zbog nepravilne procjene vremena, prostora i zemljišta i zbog toga što nije iskoristio opće date mogućnosti.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/40_51.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje BITKA NA NERETVI I NJENE POSLJEDICE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=813&rec=78&roll=332 Nacionalni arhiv Vašington (NAW), T78, Roll 332, frame 6290063.] </br> ({{jez-njem|"Die bisherigen Kämpfe zeigen, daß Mihailovic als militärischer Führer versagte. Die gegebenen Möglichkeiten infolge Unkenntnis von Zeitbedarf, Raum und Gelände nicht erkennend, trägt er die Hauptschuld an den bisherigen Mißerfolgen."}})</ref>|Procjena situacije komande Jugoistoka za mart 1943. (1. april 1943.)}} Svoj komentar o četničko-partizanskim borbama na Neretvi i u istočnoj Hercegovini dao je i general [[Paul Bader]], njemački opunomoćeni komandant Srbije.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/40_51.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje BITKA NA NERETVI I NJENE POSLJEDICE]</ref> U izvještaju o situaciji u [[Okupacija Jugoslavije u Drugom svetskom ratu|okupiranoj Jugoslaviji]] za drugu polovinu marta 1943. godine, Bader ističe: {{izdvojeni citat|Snage Draže Mihailovića nisu položile svoj prvi ozbiljni ispit. Tome su pridonijeli mnogi razlozi: nesposobnost, kukavičluk, nedostatak discipline kod komandanata, nedostatak čvrstog vođenja vojnika i konačno, ne od najmanje važnosti, precjenjivanje borbene snage vlastitih trupa s najviših komandnih mjesta.<ref>Nacionalni arhiv Vašington, mikrofilm br. T-315, rola 64, snimak 556.</ref>}} Zaključujući da su četnici zatajili, i da mogu promeniti stranu u slučaju savezničkog iskrcavanja, Nemci ubrzo preduzimaju akciju njihovog [[razoružanje četnika|razoružanja i hapšenja]]. === Britansko napuštanje četnika === {{main|Saveznici i Jugoslavija}} Pored toga, četnici gube i bezrezervnu podršku Britanaca. Draža Mihailović, koji je do tada u savezničkim zemljama slovio za čuvenog borca protiv okupatora, naglo je izgubio prestiž, a istina o [[Saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu|saradnji četnika sa silama osovine]] sve je više prodirala u međunarodnu javnost. S druge strane, partizani su nakon ovoga postali priznata saveznička ratujuća strana, a britanska vojna misija uskoro je stigla u [[Vrhovni štab NOVJ]]. === Potiskivanje četnika u Srbiju === Nakon poraza na Neretvi general Mihailović je potisnut u Srbiju, a četnici su znatno oslabljeni na prostoru zapadno od [[Drina|Drine]]. Ovo je imalo značajne posljedice nekoliko mjeseci kasnije kada je [[kapitulacija Italije|kapitulirala Italija]]. Tada su partizanske snage bile jedine u prilici razoružati italijanske garnizone te uspostaviti logističke veze sa zapadnim saveznicima u Italiji. Partizani su time ne samo stekli dodatnu vojnu prevagu u odnosu na četnike, nego i postali dovoljno snažan politički faktor da na [[Teheranska konferencija|Teheranskoj konferenciji]] budu službeno priznati kao dio savezničke koalicije. == Posleratno suđenje Mihailoviću == {{main|Beogradski proces}} O učešću četnika u četvrtoj neprijateljskoj ofanzivi je bilo reči na [[beogradski proces|beogradskom procesu]] 1946. godine četničkom vođi generalu [[Dragoljub Mihailović|Mihailoviću]]. Mihailović se branio da nije učestvovao u ofanzivi okupatora, nego je odredio svoje snage nezavisno od neprijateljskog plana.<ref name="Saslušanje">[https://www.znaci.org/00001/60_1_6.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Saslušanje optuženih]</ref> Takođe se branio samovoljom potčinjenih. [[Datoteka:Draža pred sudom.jpg|mini|desno|Optuženi [[Dragoljub Mihailović]] pred Vrhovnim sudom u Beogradu [[1946]].]] :Pretsednik: Objasnite sudu kako su se to u Konjicu stekle četničke snage pod komandom Lukačevića, italijanske i nemačke snage. :Optuženi: Tu su potpuno samovoljno i proizvoljno radili Lukačević i Ostojić. :Pretsednik: Prema tome su Lukačević i Ostojić upotrebili svoje snage zajedno sa nemačkim snagama protiv narodnooslobodilačkih snaga u Četvrtoj ofanzivi. :Optuženi: Izgleda da jesu. :Pretsednik: Od koga su dobijali municiju? :Optuženi: Od Italijana.<ref name="Saslušanje"/> U završnoj reči je ponovio: "''U Četvrtoj ofanzivi nisam imao nikakve veze sa okupatorom''."<ref name="Završna">[https://www.znaci.org/00001/60_3_21.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Završna reč optuženog Dragoljuba Mihailovića]</ref> Uprkos Mihailovićevoj odbrani, sudsko veće je utvrdilo drukčije činjenično stanje: {{izdvojeni citat|Utvrđeno je da je Mihailović rukovodio lično, i preko Ostojića i drugih komandanata, a preko Ostojića naročito operacijama četničkih snaga u kojima su od januara do polovine aprila 1943. zajedno sa Nemcima, Italijanima i ustašama učestvovale u četvrtoj neprijateljskoj ofanzivi protiv jedinica Narodnooslobodilačke vojske i pomagale okupatoru da ponovo okupira od Narodnooslobodilačke vojske oslobođenu teritoriju.<ref name="Presuda">[https://www.znaci.org/00001/60_3_34.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Presuda Dragoljubu Mihailoviću i ostalima]</ref> |Presuda Dragoljubu Mihailoviću i ostalima}} == U popularnoj kulturi == {{main|Bitka na Neretvi (film)}} [[1969]]. godine snimljen je film ''[[Bitka na Neretvi (film)|Bitka na Neretvi]]'' koji opisuje ove događaje. Film je snimljen u međunarodnoj koprodukciji sa Italijom i Zapadnom Njemačkom i smatra se jednim od najboljih filmova snimljenih u Jugoslaviji, a bio je možda i najskuplji: procjene o njegovom budžetu kreću se od najmanje 4,5 pa čak i do 12 milijuna $ (prilagođeno po inflaciji, to bi danas bio ekvivalent od 70 milijuna $).<ref name="politika">{{cite web| publisher=Politika| url=http://pollitika.com/quotbitka-na-neretviquot-je-nasa| title=Bitka na Neretvi je naša!| date=8. ožujka 2013| accessdate=12. svibnja 2013| archivedate=2015-12-11| archiveurl=https://web.archive.org/web/20151211001333/http://pollitika.com/quotbitka-na-neretviquot-je-nasa| deadurl=yes}}</ref> Jedan od originalnih postera za englesku verziju filma Bitka na Neretvi napravio je [[Pablo Picasso]]. == Literatura== * [https://www.znaci.org/00001/256.htm NERETVA - zbornik, knjiga 1], Vojnoizdavački zavod, Beograd, 1965. * [http://www.znaci.org/00001/257.htm NERETVA - zbornik, knjiga 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020162103/https://www.znaci.org/00001/257.htm |date=2022-10-20 }}, Vojnoizdavački zavod, Beograd, 1965. * [http://www.znaci.org/00001/258.htm NERETVA - zbornik, knjiga 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230702213340/https://znaci.org/00001/258.htm |date=2023-07-02 }}, Vojnoizdavački zavod, Beograd, 1965. * {{Cite book|ref=harv|last=Primorac|first=Rudolf|authorlink=Rudolf Primorac|coauthors=|title=OPERATIVNO-TAKTIČKA ISKUSTVA IZ PRVE POLOVINE NARODNOOSLOBODILAČKOG RATA|year=1986|url=http://www.znaci.org/00001/210.htm|publisher=Vojnoizdavački i novinski centar|location=Beograd|id=|access-date=2023-07-08|archive-date=2023-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230526214910/https://znaci.org/00001/210.htm}} * {{Cite book|last=Tomasevich|first=Jozo|authorlink=|coauthors=|title=ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945 (Stanford University Press 1975)|year=1979|url=http://znaci.org/00001/40.htm|publisher=Sveučilišna naklada Liber|location=Zagreb|id=|ref=harv|access-date=2023-07-08|archive-date=2023-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20230819185907/https://www.znaci.org/00001/40.htm}} * {{Cite book|ref=harv|last=Schraml|first=Franz|authorlink=Franz Schraml|coauthors=|title=KRIEGSSCHAUPLATZ KROATIEN|year=1962|url=http://www.znaci.org/00001/180.htm|publisher=Kurt Vowinckel Verlag|location=Neckargemünd|id=|access-date=2023-07-08|archive-date=2023-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20230828055827/https://www.znaci.org/00001/180.htm}} * {{Cite book|ref=harv|last=Kumm|first=Otto|authorlink=Otto Kumm|coauthors=|title=VORWÄRTS, PRINZ EUGEN! - Geschichte der 7. SS-Freiwilligen-Division "Prinz Eugen"|year=1978|url=http://www.znaci.org/00001/200.htm|publisher=Munin-Verlag|location=Coburg|id=|access-date=2023-07-08|archive-date=2023-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230526214909/https://znaci.org/00001/200.htm}} * [http://www.znaci.org/00001/174.htm Thomas Cassagrande: Die volksdeutsche SS-Division "Prinz Eugen": die Banater Schwaben und die Nazionalsocialistiscchen Kriegsverbrechen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221016101659/https://www.znaci.org/00001/174.htm |date=2022-10-16 }}, Campus Verlag, Frankfurt am Mein 2003. * [http://www.znaci.org/00001/181.htm Roland Kaltenegger: TOTENKOPF & EDELWEIß] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230819185901/https://www.znaci.org/00001/181.htm |date=2023-08-19 }}, Ares Verlag 2008. == Izvori == {{izvori|2}} == Povezano == * [[Operacija Weiss]] * [[Bihaćka republika]] * [[Martovski pregovori|Martovski pregovori 1943.]] * [[Napad NOVJ na Prozor februara 1943.]] * [[Bitka za Konjic 1943.|Napad NOVJ na Konjic februara 1943.]] * [[Pokolj u oblasti Pljevalja, Priboja, Čajniča i Foče|Pokolj muslimana Pljevalja, Čajniča i Foče]] == Vanjske veze == {{Commonscat|Battle of Neretva}} * [https://www.znaci.org/00001/30_60.htm Bitka na Neretvi - kratak pregled] * [https://znaci.org/odrednica.php?slug=bitka-na-neretvi Bitka na Neretvi] (hronologija i dokumenti) * [http://www.e-novine.com/feljton/87471-etniko-rasulo-Neretvi.html Četničko rasulo na Neretvi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130713235842/http://www.e-novine.com/feljton/87471-etniko-rasulo-Neretvi.html |date=2013-07-13 }} {{Sedam neprijateljskih ofanziva}} {{Drugi svjetski rat u Jugoslaviji}} {{Authority control}} {{Izabran}} [[Kategorija:Bitka na Neretvi]] [[Kategorija:Narodnooslobodilačka borba u 1943.]] [[Kategorija:Bitke Drugog svjetskog rata na jugoslavenskom ratištu|Neretva, bitka na]] [[Kategorija:Hercegovina u Narodnooslobodilačkoj borbi]] [[Kategorija:Zajedničke borbe JVUO i Italijana]] [[Kategorija:Borbe između NOVJ i Italijana]] [[Kategorija:Borbe između NOVJ i JVUO]] [[Kategorija:Zajedničke borbe JVUO i Nemaca]] [[Kategorija:Borbe između NOVJ i Nemaca]] [[Kategorija:Borbe između NOVJ i snaga NDH]] [[Kategorija:Osovinske operacije u Jugoslaviji]] [[Kategorija:Operacije NOVJ]] 7hzm9rbnflns57sowy47igo4ruuysfq 0 188543 42661737 42133979 2026-07-31T01:57:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Indijanci]] 42661737 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Indijanci]] cacgya5q88zcy0za8dcehk11on0gwh3 0 188544 42661685 42133980 2026-07-31T01:49:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Indijanci]] 42661685 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Indijanci]] cacgya5q88zcy0za8dcehk11on0gwh3 0 188545 42661687 42133981 2026-07-31T01:49:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Indijanci]] 42661687 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Indijanci]] cacgya5q88zcy0za8dcehk11on0gwh3 0 189474 42661803 1341417 2026-07-31T02:08:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Narodnooslobodilački pokret (Albanija)]] 42661803 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Narodnooslobodilački pokret (Albanija)]] kg650xqqvfm15wmrcyqfo4xwg1r8gpc 0 190605 42661868 1349814 2026-07-31T02:19:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napadi Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije na Štampetov most]] 42661868 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napadi Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije na Štampetov most]] 09mheb6mrv0tbusufwv7op798i03yis 0 196624 42661695 1366306 2026-07-31T01:50:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bijeg iz koncentracijskog logora Kerestinec]] 42661695 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bijeg iz koncentracijskog logora Kerestinec]] kiu4ffil3h3nafcmtm0cusoayf05pye 0 196677 42661906 42104884 2026-07-31T02:25:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Borbe za Čazmu (1944.)]] 42661906 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Borbe za Čazmu (1944.)]] as9cogw51dk8pk91b3hbq6v09tpmz33 0 197130 42661981 1370315 2026-07-31T02:38:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[1. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 42661981 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[1. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] izsz7i0kna6v5yuklad9edby995k495 0 197738 42661676 42159932 2026-07-31T01:47:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[3. bosanski korpus]] 42661676 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[3. bosanski korpus]] ehiq5bql1ogrgkd3iosvivvhp2dbhw5 0 197993 42661861 8181920 2026-07-31T02:18:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Prozor (1943.)]] 42661861 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Prozor (1943.)]] 1tev5915upi9vp3pfn5w14zs7lppvqr 0 200528 42661919 1380546 2026-07-31T02:27:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Operacija Merkur (1943.)]] 42661919 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Operacija Merkur (1943.)]] e6hwxmx9gwun80rp6h1v6mk08zh05y5 0 200529 42661918 1380547 2026-07-31T02:27:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Operacija Merkur (1943.)]] 42661918 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Operacija Merkur (1943.)]] e6hwxmx9gwun80rp6h1v6mk08zh05y5 0 200592 42661920 1381006 2026-07-31T02:28:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Operacija Merkur (1943.)]] 42661920 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Operacija Merkur (1943.)]] e6hwxmx9gwun80rp6h1v6mk08zh05y5 0 200689 42661924 42471387 2026-07-31T02:28:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Antipartizanska ofanziva u istočnoj Bosni (proljeće 1944.)]] 42661924 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Antipartizanska ofanziva u istočnoj Bosni (proljeće 1944.)]] 0wiuuyqotsvw0n4i99okp4cw8q5oma1 0 200789 42661916 1390507 2026-07-31T02:27:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Brač (1944.)]] 42661916 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Brač (1944.)]] fknfb5nsdkq9pjj6s5o47h1pmgznozi 0 201091 42661693 42471388 2026-07-31T01:50:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Antipartizanska ofanziva u istočnoj Bosni (proljeće 1944.)]] 42661693 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Antipartizanska ofanziva u istočnoj Bosni (proljeće 1944.)]] 0wiuuyqotsvw0n4i99okp4cw8q5oma1 0 201094 42661675 42159933 2026-07-31T01:47:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[3. bosanski korpus]] 42661675 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[3. bosanski korpus]] ehiq5bql1ogrgkd3iosvivvhp2dbhw5 0 201096 42661900 42471390 2026-07-31T02:24:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Antipartizanska ofanziva u istočnoj Bosni (proljeće 1944.)]] 42661900 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Antipartizanska ofanziva u istočnoj Bosni (proljeće 1944.)]] 0wiuuyqotsvw0n4i99okp4cw8q5oma1 0 201099 42662099 42502502 2026-07-31T02:57:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini u istočnoj Bosni (1944.)]] 42662099 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini u istočnoj Bosni (1944.)]] pl435h7eb549fowz8m5ndpkygw1q7nk 0 201416 42661829 1387262 2026-07-31T02:12:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Bosiljevo (juni 1944.)]] 42661829 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Bosiljevo (juni 1944.)]] 3seaw2xv1r019atsgc7e9h5zxfrtz4n 0 202000 42661860 1391603 2026-07-31T02:18:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Kupres (1942.)]] 42661860 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Kupres (1942.)]] bnpc0xifvjlbra3qptirwm6htn2ko5z 0 202148 42662039 1392233 2026-07-31T02:47:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[3. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 42662039 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[3. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 3dou2lwyrpe891b98ucvub545kj1so8 0 202149 42661674 1392237 2026-07-31T01:47:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[3. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 42661674 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[3. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 3dou2lwyrpe891b98ucvub545kj1so8 0 204364 42661670 1407654 2026-07-31T01:46:31Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[2. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 42661670 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[2. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 0fah2wcvpm0elx1tx1bx0nedv66atr0 4 204399 42662157 1408242 2026-07-31T03:07:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Wikipedija:Traženi članci]] 42662157 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Wikipedija:Traženi članci]] ec5d4nr4awoiiflktze8crygdtvee2b 0 204464 42661744 11583369 2026-07-31T01:58:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[2. udarni korpus]] 42661744 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[2. udarni korpus]] 3z879zshx8owz923v0ke78mkno60m6a 0 204615 42662097 42502503 2026-07-31T02:57:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini u istočnoj Bosni (1944.)]] 42662097 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini u istočnoj Bosni (1944.)]] pl435h7eb549fowz8m5ndpkygw1q7nk 0 204617 42661894 42502504 2026-07-31T02:23:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini u istočnoj Bosni (1944.)]] 42661894 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini u istočnoj Bosni (1944.)]] pl435h7eb549fowz8m5ndpkygw1q7nk 0 205388 42661987 11625942 2026-07-31T02:39:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[1. proleterski korpus]] 42661987 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[1. proleterski korpus]] 1dttkznd54cb2o1i3kukun53mfi80kv 10 210532 42662184 41555565 2026-07-31T03:11:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Srbija na Eurosongu]] 42662184 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Srbija na Eurosongu]] jct9flec8m8bgww1k2b4ypgfrn91ofx 0 214544 42661579 42377750 2026-07-30T12:08:02Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661579 wikitext text/x-wiki {{Infokutija vojni sukob |sukob=Operacija Samum |dio=priprema za [[Zaljevski rat]] |vrijeme=početak [[1990]]. |mjesto={{flagicon|IRK|1963}} [[Bagdad]], [[Irak]] |rezultat=Uspješna evakuacija šestorice agenata [[CIA|CIA-e]] i [[DIA|DIA-e]] iz Iraka bez stvaranja sumnje. |strana1={{flagcountry|POLJ}}<br />{{flagcountry|SAD}} |strana2={{flagcountry|IRK|1963}} |komandant1 = {{flagicon|POLJ}} [[Gromosław Czempiński]] |komandant2 = {{flagicon|IRK|1963}} [[Sadam Husein|Saddam Hussein]] }} '''Operacija Samum''' je naziv za tajnu operaciju [[Poljska|poljske]] [[Obavještajna služba|obavještajne službe]] [[Urząd Ochrony Państwa‎|UOP]] u [[Irak]]u početkom [[1990]]. godine. == Operacija == [[CIA]] je [[1990]]. zatražila pomoć europskih obavještajnih agencija koje bi im pomogle u povlačenju šestero američkih špijuna (agenti [[CIA|CIA-e]] i [[DIA|DIA-e]]). Oni su tamo istraživali kretanja iračke vojske u [[Irak]]u prije početka [[Zaljevski rat|Zaljevskog rata]]. Neke zemlje poput [[Sovjetski Savez|SSSR]], [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Velike Britanije]] i [[Francuska|Francuske]] su odbile sudjelovati u tako opasnoj operaciji te je samo [[Poljska]] pristala pomoći. Rizik je bio velik jer da su otkriveni, operativci obje zemlje vjerojatno bi bili ubijeni. [[Poljska]] je imala veze s [[Irak]]om budući da su ondje radile mnoge poljske građevinske tvrtke koje su gradile diljem zemlje. Kao zapovjednika cijele operacije, poljski ministar vanjskih poslova imenovao je [[Gromosław Czempiński|Gromosława Czempińskog]].<ref name="Poland">{{Cite web |url=http://campcatatonia.org/article/1179/operation-samum |title=Operation Samum |access-date=2013-04-07 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928020341/http://campcatatonia.org/article/1179/operation-samum |url-status=dead }}</ref> Ironično, Czempiński je prethodno bio špijun u [[Sjedinjene Američke Države|SAD-u]] te je vodio ili bio dijelom mnogih operacija protiv zapadnih obavještajnih službi. Glavni plan bio je stupiti u kontakt sa skrivenim američkim kolegama te im dati poljske [[pasoš|putovnice]] kako bi autobusom pobjegli iz zemlje zajedno s poljskim i ruskim radnicima. Šestorica agenata su se skrivali u [[Bagdad]]u i [[Kuvajt]]u nekoliko tjedana prije nego što je operacija provedena. Sama Operacija Samum je postala teška budući da je iračka strana počela sumnjati u američko-poljsku suradnju. Nakon što ih je služba [[Urząd Ochrony Państwa|UOP]] pronašla, Amerikanci su dobili utočište u poljskom građevinskom kampu a zatim su s lažnim putovnicama pobjegli izbjegličkim autobusom. Prilikom dolaska autobusa na punkt, jedan irački pogranični policajac koji je studirao u [[Poljska|Poljskoj]], upitao je jednog američkog obavještajca nešto na [[Poljski jezik|poljskom jeziku]]. Budući da špijun nije znao jezik, pretvarao se da je pijan kako bi izbjegao odgovor. Postoji i druga verzija koja govori da se operativac onesvjestio nakon postavljenog pitanja. Ipak, američki agenti su sigurno napustili [[Irak]] te su prebačeni u [[Turska|Tursku]]. Završetkom operacije, obavještajci obiju zemalja vratili su se u svoje domovine. Informacije o ovoj operaciji su prvi put otkrivene [[1995]]. godine kada je o njoj pisao [[The Washington Post|Washington Post]].<ref name="Poland"/><ref name="Polska"/> Uspjeh Operacije Samum je osim spašavanja života agenata tim veći jer su spašene i detaljne karte različitih vojnih postrojenja i ključnih točaka u iračkom glavnom gradu [[Bagdad]]u. One su se kasnije pokazale presudnima u [[Zaljevski rat|Operaciji Pustinjska oluja]].<ref name="Poland"/> Kao nagradu, američka Vlada je obećala prepoloviti poljski vanjski dug koji je iznosio 16,5 milijardi [[Američki dolar|USD]].<ref name="Polska">[http://www.nytimes.com/1995/01/18/world/during-gulf-war-polish-agents-saved-6-american-spies.html During Gulf War, Polish Agents Saved 6 American Spies]</ref> Poljska tajna služba je kasnije izvela još najmanje dvije slične operacije u kojima je pomogla u bijegu 15 stranaca iz Iraka, uglavnom britanskih državljana koje je [[Sadam Husein|Saddam Hussein]] koristio kao ''ljudski štit'' u kampanji kojom je nastojao odvratiti savezničku invaziju. Poljski redatelj [[Władysław Pasikowski]] je [[1999]]. godine snimio istoimeni film [[Operacija Samum (film)|Operacija Samum]] koji je postao prvi poljski film kojeg je sufinancirao [[Warner Bros.]] i treći kojeg je financirao [[HBO]].<ref name="Poland"/> == Izvori == {{izvori}} == Vanjske veze == * [http://www.blease.pwp.blueyonder.co.uk/WG.scudbusters.scn.samum.html Operacja Samum (Western Iraq 1990)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071113161018/http://www.blease.pwp.blueyonder.co.uk/WG.scudbusters.scn.samum.html |date=2007-11-13 }} [[Kategorija:1990.]] [[Kategorija:Obavještajne operacije]] [[Kategorija:Zaljevski rat]] mmsmq62dft4arhc6r2n7yzhy6ta0v5x 10 214857 42662185 1565644 2026-07-31T03:11:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Infokutija sportski objekt]] 42662185 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Infokutija sportski objekt]] nl13mwv86r2mk1kxtfq5algyrem33zh 0 219940 42662138 40657783 2026-07-31T03:04:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Državni univerzitet Ohija]] 42662138 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Državni univerzitet Ohija]] h96w5cwkj2owlgnwdy0qmvpzqq1p4qc 0 229017 42662001 34512741 2026-07-31T02:41:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[UDBA]] 42662001 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[UDBA]] bwkstdd2lf9y9xz96yvqdcq2sw6ezl8 0 231133 42662251 42447598 2026-07-31T09:56:23Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662251 wikitext text/x-wiki {{Infokutija znanstvenik | slika = Philo T Farnsworth.jpg | opis = Philo Farnsworth godine 1939 | datum_rođenja = {{birth date|1906|8|19|df=y}} | mjesto_rođenja = kraj [[Beaver (Utah)|Beavera]], [[Utah]], [[SAD]]<ref name="db3-sql.staff.library.utah.edu"/> | datum_smrti = {{death date and age|1971|3|11|1906|8|19|df=y}} | mjesto_smrti = [[Salt Lake City]], [[Utah]], [[SAD]] | uzrok_smrti = upala pluća | počivalište = Provo City Cemetery,<br />[[Provo (Utah)|Provo]], [[Utah]], [[SAD]] | nacionalnost = [[SAD|američka]] | alias = Philo T. Farnsworth | poznat_po= izumu prvog sistema elektroničke [[televizija|televizije]] i preko 165 američkih i stranih patenata | institucija = [[Philco]], Farnsworth Television and Radio Corporation, [[International Telephone and Telegraph]] | religija = [[Sveci posljednjih dana|Svetac posljednjih dana]] ([[mormon]]) | supružnik = [[Elma "Pem" Gardner]] | polje = [[fizika]], [[elektrotehnika]] | website = [http://philotfarnsworth.com/ philotfarnsworth.com] }} '''Philo Taylor Farnsworth''' (19. august 1906 – 11. mart 1971) bio je [[SAD|američki]] inženjer, [[pronalazač]] i pionir [[televizija|televizije]].<ref>Obituary ''[[Variety Obituaries|Variety]]'', March 17, 1971, page 79.</ref> Iako je zaslužan za mnoga otkrića u ranom razvoju [[Historija televizija|elektronske televizije]], najpoznatiji po pronalasku prvog funkcionalnog i potpuno [[electronika|electronskog]] uređaja za preuzimanje slike ([[cijev video kamere]]), "[[disektor slike]]", a koji je predstavljao prvi funkcionalni i potpuno elektronski televizijski sistem, odnosno po tome što je prvi takav sistem demonstrirao u javnosti.<ref>"[http://books.google.com/books?id=yt8DAAAAMBAJ&pg=PA838 New Television System Uses 'Magnetic Lens']". ''Popular Mechanics'', Dec. 1934, p. 838–839. pristup 13. III 2010</ref><ref name="Burns370">Burns, R. W. (1998), ''Television: An international history of the formative years''. IEE History of Technology Series, 22. London: [http://www.theiet.org/ The Institution of Engineering and Technology (IEE)], p. 370. {{ISBN|0-85296-914-7}}.</ref> Farnsworth je svoj televizijski sistem razvio zajedno sa prijemnicima i kamerama koje je komercijalno proizvodio u poduzeću Farnsworth Television and Radio Corporation od 1938. do 1951.<ref name="Everson1"/><ref name="autogenerated2007">{{cite web | last = | first = | authorlink = | coauthors = | year = | url = http://www.itt.com/news/adv_prog/safer.html | title = ITT, Advancing Human Progress | work = | publisher = ITT | accessdate = 5. VII 2007 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070220105339/http://www.itt.com/news/adv_prog/safer.html | archivedate = 2007-02-20 | deadurl = no }}</ref> Farnsworth je u kasnijim godinama razvio i minijaturni uređaj za [[nuklearna fuzija|nuklearnu fuziju]], [[fuzor|Farnsworth–Hirschov fuzor]] ili, jednostavno "fuzor", koji je koristio [[inercijalno elektrostatičko zadržavanje]] (IEC). Iako nije bio praktičan za stvaranje [[nuklearna energija|nuklearne energije]], fuzor danas služi kao vrijedni izvor [[neutron]]a.<ref name="fusor3">[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11003520?dopt=Abstract Miley G. H. and J. Sved, "The IEC star-mode fusion neutron source for NAA--status and next-step designs"]. U.S. National Library of Medicine, [[National Institutes of Health]], October 2000. pristup 13. III 2010.</ref> Farnsworth je imao 165 [[patent|patenata]] uglavnom na polju [[radio|radija]] i televizije. == Izvori == {{Reflist|30em|refs= <ref name="db3-sql.staff.library.utah.edu">{{cite web | url = http://db3-sql.staff.library.utah.edu/lucene/Manuscripts/null/Ms0648.xml/complete | title = The Philo T. and Elma G. Farnsworth Papers (1924-1992) | publisher = [[University of Utah]] [[J. Willard Marriott Library|Marriott Library]] Special Collections | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080422211543/http://db3-sql.staff.library.utah.edu/lucene/Manuscripts/null/Ms0648.xml/complete | archivedate = 2008-04-22 | access-date = 2013-07-05 | deadurl = no }}</ref> <ref name="Everson1">{{cite book | last = Everson | first = George | year = 1949 | title = The Story of Television: The Life of Philo T. Farnsworth | url = https://archive.org/details/storyoftelevisio00everrich | location = [[New York City]] | publisher = [[W. W. Norton & Co.]] | isbn= 0-405-06042-4 | page = '''page #?'''}}</ref> }} == Literatura == {{refbegin}} * Abramson, Albert. ''The History of Television, 1942 to 2000''. (2003). Jefferson, NC: McFarland & Co. {{ISBN|0-7864-1220-8}}. * Farnsworth, Russell. (2002). ''Philo T. Farnsworth: The Life of Television's Forgotten Inventor.'' Hockessin, Delaware: Mitchell Lane Publishers. {{ISBN|978-1-58415-176-0}} (cloth) * Fisher, David E. and Marshall J., 1996. ''Tube, the Invention of Television''. Washington D.C.: Counterpoint. {{ISBN|1-887178-17-1}} * Godfrey, D. G., 2001. ''Philo T. Farnsworth: The Father of Television''. University of Utah Press. {{ISBN|0-87480-675-5}} * [[Evan Schwartz (pisac)|Schwartz, Evan I.]], 2002. ''The Last Lone Inventor: A Tale of Genius, Deceit & the Birth of Television''. New York: HarperCollins. {{ISBN|0-06-093559-6}} * Stashower, Daniel, 2002. ''The Boy Genius and the Mogul: The Untold Story of Television''. New York: Broadway Books. {{ISBN|0-7679-0759-0}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Philo Taylor Farnsworth}} * [http://philotfarnsworth.com/ Official Homepage: “Philo. T Farnsworth Archives” (managed by Farnsworth heirs)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050106092731/http://philotfarnsworth.com/ |date=2005-01-06 }} * [http://www.invent.org/hall_of_fame/1_1_6_detail.asp?vInventorID=56 National Inventors Hall of Fame profile] * [http://www.lib.utah.edu/spc/photo/p437/p437.html Philo Farnsworth photo archive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020612110854/http://www.lib.utah.edu/spc/photo/p437/p437.html |date=2002-06-12 }} * [http://rigby.govoffice.com Rigby, Idaho: Birthplace of Television (Jefferson County Historical Society and Museum)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204233313/http://rigby.govoffice.com/ |date=2012-02-04 }} * [http://www.farnovision.com The Boy Who Invented Television; by Paul Schatzkin] * [http://www.timelines.ws/subjects/Television.HTML Television Timeline] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130406004932/http://www.timelines.ws/subjects/Television.HTML |date=2013-04-06 }} * [http://www.earlytelevision.org/farnsworth_1939_article.html 1939 Farnsworth Article] (from the [[Fort Wayne News-Sentinel]]) * [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=3661 Philo Farnsworth's Gravesite] * [http://www.farnsworthonbroadway.com The Farnsworth Invention on Broadway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180303154439/http://www.farnsworthonbroadway.com/ |date=2018-03-03 }} * [http://thefarnsworthinvention.com/ The Farnsworth Invention (Broadway Play) Fact -v- Fiction] * [http://video.google.com/videosearch?q=%22elma+farnsworth%22 Archive of American Television oral history interview with Philo Farnsworth's widow, Elma "Pem" Farnsworth]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}\ * [http://www.youtube.com/watch?v=pKM4MNrB25o YouTube video of Farnsworth on Television's "I've Got a Secret"] * [http://www.booknotes.org/Watch/170335-1/Daniel+Stashower.aspx ''Booknotes'' interview with Daniel Stashower on ''The Boy Genius and the Mogul: The Untold Story of Television'', July 21, 2002.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140201140458/http://www.booknotes.org/Watch/170335-1/Daniel+Stashower.aspx |date=2014-02-01 }} * [http://www.pbs.org/wgbh/amex/technology/bigdream/bigdreamts.html PBS American Experience: Big Dreams Small Screen. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131021170252/http://www.pbs.org/wgbh/amex/technology/bigdream/bigdreamts.html |date=2013-10-21 }} * [http://www.broadcastpioneers.com/ Broadcast Pioneers of Philadelphia website] {{Lifetime|1906|1971|Farnsworth, Philo}} [[Kategorija:Američki izumitelji]] [[Kategorija:Pioniri televizije]] hu0tpp51qd5pgd13yt1r32he7c6xftu 0 236606 42661694 1684514 2026-07-31T01:50:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Zlatna žaba]] 42661694 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Zlatna žaba]] b01gzvpmsbyaj983f3ylbzjc1wmuuuf 0 239339 42661702 9034639 2026-07-31T01:51:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Ivanjicu (januar 1944.)]] 42661702 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Ivanjicu (januar 1944.)]] h7h0aec70v607lvkf5v45jy90t6l1ji 0 248845 42661669 42395519 2026-07-31T01:46:21Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[14. kongres Saveza komunista Jugoslavije]] 42661669 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[14. kongres Saveza komunista Jugoslavije]] eni1komrp3e0ik149s23k2uqv8anypj 0 248939 42662049 34512801 2026-07-31T02:49:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[UDBA]] 42662049 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[UDBA]] bwkstdd2lf9y9xz96yvqdcq2sw6ezl8 0 249035 42661877 1731563 2026-07-31T02:20:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Popisom određeno mjesto]] 42661877 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Popisom određeno mjesto]] 8owikly9om3s6skyehl4pv4ealq3b9w 0 249051 42661878 1731601 2026-07-31T02:21:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Popisom određeno mjesto]] 42661878 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Popisom određeno mjesto]] 8owikly9om3s6skyehl4pv4ealq3b9w 0 249131 42662100 42502505 2026-07-31T02:58:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini u istočnoj Bosni (1944.)]] 42662100 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini u istočnoj Bosni (1944.)]] pl435h7eb549fowz8m5ndpkygw1q7nk 0 251225 42662140 41556309 2026-07-31T03:04:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 2008.]] 42662140 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 2008.]] 750udkeoz0plx7lqfdrmr4ghbv306h1 0 251890 42661971 1744234 2026-07-31T02:36:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Predsjednik SFR Jugoslavije]] 42661971 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Predsjednik SFR Jugoslavije]] d7j4reu1zztsdagfwo75swp5vevpgkb 0 251965 42661799 1744478 2026-07-31T02:07:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Kopnena vojska Jugoslavenske narodne armije]] 42661799 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Kopnena vojska Jugoslavenske narodne armije]] 8q4rb6oiplucdf2wvvtz3u3v3jgr7he 0 252527 42661893 1746793 2026-07-31T02:23:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini u istočnoj Bosni (1943.)]] 42661893 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini u istočnoj Bosni (1943.)]] dpq4ymofgdr00y21nbulwix09k8g5ii 2 252974 42662199 42661535 2026-07-31T05:53:19Z Duma 16555 42662199 wikitext text/x-wiki [[File:Two-celled teliospore of Gymnosporangium globosum.jpg|thumb|Dvoćelijska teliospora vrste ''[[Gymnosporangium globosum]]'']] '''Teliospora''' (ponekad zvana '''teleutospora''') je debelozidna [[spora u mirovanju|spora u stanju mirovanja]] nekih [[gljiva]] ([[Pucciniales|rđe]] i [[snijeti|čađi]]), iz koje nastaje [[bazidij]]. == Razvoj == They develop in ''[[telium|telia]]'' (sing. ''telium'' or ''teliosorus''). The telial host is the primary host in heteroecious rusts. The aecial host is the alternate host (look for [[pycnium|pycnia]] and [[Aecium|aecia]]). These terms apply when two hosts are required by a heteroecious rust fungus to complete its life cycle. == Morfologija == Teliospores consist of one, two or more [[Dikaryon|dikaryote]] cells. Teliospores are often dark-coloured and thick-walled, especially in species where they overwinter (acting as [[chlamydospores]]). Two-celled teliospores formerly defined the genus ''[[Puccinia]]''. Here the wall is particularly thick at the tip of the terminal cell which extends into a beak in some species. Teliospores consist of [[Dikaryon|dikaryote]] cells. As the teliospore cells germinate, the [[cell nucleus|nuclei]] undergo [[karyogamy]] and thereafter [[meiosis]], giving rise to a four-celled [[basidium]] with [[haploid]] [[basidiospore]]s. == Povezano == * [[Eciospora]] * [[Hlamidospora]] * [[Pikniospora]] * [[Pucciniales|Gljivice i spore hrđe]] * [[Urediniomycetes]] * [[Urediniospora]] * [[Ustilaginomycetes]] == Reference == * C.J. Alexopolous, Charles W. Mims, M. Blackwell, ''Introductory Mycology, 4th ed.'' (John Wiley and Sons, Hoboken NJ, 2004) {{ISBN|0-471-52229-5}} 7s11pw92f8kxv90mzveoz37qjirh3gn 42662208 42662199 2026-07-31T06:06:56Z Duma 16555 42662208 wikitext text/x-wiki [[File:Two-celled teliospore of Gymnosporangium globosum.jpg|thumb|Dvoćelijska teliospora vrste ''[[Gymnosporangium globosum]]'']] '''Teliospora''' (ponekad zvana '''teleutospora''') je debelozidna [[spora u mirovanju|spora u stanju mirovanja]] kod nekih [[gljiva]] ([[Pucciniales|rđe]] i [[snijeti|čađi]]), iz koje nastaje [[bazidij]]. == Razvoj == Razvijaju se u ''[[telij]]ima'' (jedan naziv: ''telium'' ili ''teliosorus''). Telijalni domaćin je primarni domaćin kod heteroecioznih vrsta hrđe. Ecijalni domaćin je alternativni domaćin (vidjeti [[Pikniospora|pikniju]] i [[Eciospora|eciju]]). Ovi termini se primjenjuju kada su heteroecioznoj gljivici hrđe potrebna dva domaćina kako bi završila svoj životni ciklus. == Morfologija == Teliospore se sastoje od jedne, dvije ili više [[Dikarion|dikariotskih ćelija]]. Teliospore su često tamne boje i debelih zidova, posebno kod vrsta kod kojih prezimljuju (djelujući kao [[hlamidospora|hlamidospore]]). Dvoćelijske teliospore su ranije definirale rod ''[[Puccinia]]''. Kod njih je zid naročito debeo na vrhu terminalne ćelije, koja se kod nekih vrsta proteže u kljun. Teliospore se sastoje od [[Dikarion|dikariotskih ćelija]]. Kako ćelije teliospora klijaju, [[ćelijsko jezgro|jezgra]] prolaze kroz [[kariogamija|kariogamiju]], a zatim [[mejoza|mejozu]], što dovodi do nastanka četveroćelijskog [[bazidij]]a sa [[ploidija|haploidnim]] [[bazidiospora]]ma. == Povezano == * [[Eciospora]] * [[Hlamidospora]] * [[Pikniospora]] * [[Pucciniales|Gljivice i spore hrđe]] * [[Urediniomycetes]] * [[Urediniospora]] * [[Ustilaginomycetes]] == Reference == * C.J. Alexopolous, Charles W. Mims, M. Blackwell, ''Introductory Mycology, 4th ed.'' (John Wiley and Sons, Hoboken NJ, 2004) {{ISBN|0-471-52229-5}} 6lu1rwfvga8zh171wzyl4rhmy34pvcr 42662244 42662208 2026-07-31T07:51:25Z Duma 16555 42662244 wikitext text/x-wiki '''Heterothallic''' [[species]] have [[Biological sex|sex]]es that reside in different individuals. The term is applied particularly to distinguish heterothallic [[fungi]], which require two compatible partners to produce sexual spores, from [[homothallic]] ones, which are capable of [[sexual reproduction]] from a single organism. In heterothallic fungi, two different individuals contribute nuclei to form a zygote. Examples of heterothallism are included for ''[[Saccharomyces cerevisiae]], [[Aspergillus fumigatus]], [[Aspergillus flavus]]'', ''[[Penicillium marneffei]]'' and ''[[Neurospora crassa]]''. The heterothallic life cycle of ''N. crassa'' is given in some detail, since similar life cycles are present in other heterothallic fungi. Certain heterothallic species (such as ''Neurospora tetrasperma'') are called "pseudo-homothallic". Instead of separating into four individual spores by two meiosis events, only a single meiosis occurs, resulting in two spores, each with two haploid nuclei of different mating types (those of its parents). This results in a spore which can mate with itself ([[Tetrad (meiosis)|intratetrad mating]], [[automixis]]).<ref>{{Cite journal |last1=Billiard |first1=S. |last2=LóPez-Villavicencio |first2=M. |last3=Hood |first3=M. E. |last4=Giraud |first4=T. |date=June 2012 |title=Sex, outcrossing and mating types: unsolved questions in fungi and beyond |url=https://academic.oup.com/jeb/article/25/6/1020-1038/7319029 |journal=Journal of Evolutionary Biology |language=en |volume=25 |issue=6 |pages=1020–1038 |doi=10.1111/j.1420-9101.2012.02495.x |pmid=22515640 |issn=1010-061X}}</ref> == Životni ciklus vrste ''Saccharomyces cerevisiae'' == [[File:YeastTetrad2.png|frame|''Saccharomyces cerevisiae'' tetrad]] The yeast ''[[Saccharomyces cerevisiae]]'' is heterothallic. This means that each yeast cell is of a certain mating type and can only mate with a cell of the other mating type. During vegetative growth that ordinarily occurs when nutrients are abundant, ''S. cerevisiae'' reproduces by [[mitosis]] as either haploid or diploid cells. However, when starved, diploid cells undergo meiosis to form haploid spores.<ref name="pmid3070323">{{cite journal |author=Herskowitz I |title=Life cycle of the budding yeast Saccharomyces cerevisiae |journal=Microbiol. Rev. |volume=52 |issue=4 |pages=536–53 |date=December 1988 |pmid=3070323 |pmc=373162 |doi= 10.1128/MMBR.52.4.536-553.1988|url=}}</ref> Mating occurs when haploid cells of opposite mating type, MATa and MATα, come into contact. Ruderfer et al.<ref name=Ruderfer>{{cite journal |vauthors=Ruderfer DM, Pratt SC, Seidel HS, Kruglyak L |title=Population genomic analysis of outcrossing and recombination in yeast |journal=Nat. Genet. |volume=38 |issue=9 |pages=1077–81 |date=September 2006 |pmid=16892060 |doi=10.1038/ng1859 |s2cid=783720 }}</ref> pointed out that such contacts are frequent between closely related yeast cells for two reasons. The first is that cells of opposite mating type are present together in the same [[ascus]], the sac that contains the [[Tetrad (genetics)|tetrad]] of cells directly produced by a single [[meiosis]], and these cells can mate with each other. The second reason is that haploid cells of one mating type, upon cell division, often produce cells of the opposite mating type with which they may mate.{{cn|date=July 2026}} Katz Ezov et al.<ref name="pmid20002587">{{cite journal |vauthors=Katz Ezov T, Chang SL, Frenkel Z, Segrè AV, Bahalul M, Murray AW, Leu JY, Korol A, Kashi Y |title=Heterothallism in Saccharomyces cerevisiae isolates from nature: effect of HO locus on the mode of reproduction |journal=Mol. Ecol. |volume=19 |issue=1 |pages=121–31 |date=January 2010 |pmid=20002587 |pmc=3892377 |doi=10.1111/j.1365-294X.2009.04436.x }}</ref> presented evidence that in natural ''S. cerevisiae'' populations clonal reproduction and a type of "self-fertilization" (in the form of intratetrad mating) predominate. Ruderfer et al.<ref name=Ruderfer /> analyzed the ancestry of natural ''S. cerevisiae'' strains and concluded that outcrossing occurs only about once every 50,000 cell divisions. Thus, although ''S. cerevisiae'' is heterothallic, it appears that, in nature, mating is most often between closely related yeast cells. The relative rarity in nature of meiotic events that result from outcrossing suggests that the possible long-term benefits of outcrossing (e.g. generation of [[genetic diversity]]) are unlikely to be sufficient for generally maintaining sex from one generation to the next.{{Citation needed|date=December 2019|reason=removed citation to predatory publisher content}} Rather, a short-term benefit, such as meiotic recombinational repair of DNA damages caused by stressful conditions such as starvation may be the key to the maintenance of sex in ''S. cerevisiae''.<ref name=Birdsell>Birdsell JA, Wills C (2003). The evolutionary origin and maintenance of sexual recombination: A review of contemporary models. Evolutionary Biology Series >> Evolutionary Biology, Vol. 33 pp. 27–137. MacIntyre, Ross J.; Clegg, Michael, T (Eds.), Springer. {{ISBN|978-0306472619}}</ref><ref>Elvira Hörandl (2013). Meiosis and the Paradox of Sex in Nature, Meiosis, {{ISBN|978-953-51-1197-9}}, InTech, DOI: 10.5772/56542</ref> == Životni ciklus vrste ''Aspergillus fumigatus'' == ''[[Aspergillus fumigatus]]'', is a heterothallic fungus.<ref name="pmid22108383">{{cite journal|vauthors=Sugui JA, Losada L, Wang W, Varga J, Ngamskulrungroj P, Abu-Asab M, Chang YC, O'Gorman CM, Wickes BL, Nierman WC, Dyer PS, Kwon-Chung KJ |title=Identification and characterization of an Aspergillus fumigatus "supermater" pair |journal=mBio |volume=2 |issue=6 |pages= e00234–11|year=2011 |article-number=e00234-11 |pmid=22108383 |pmc=3225970 |doi=10.1128/mBio.00234-11 |doi-access=free}}</ref> It is one of the most common ''Aspergillus'' species to cause disease in humans with an [[immunodeficiency]]. ''A. fumigatus'', is widespread in nature, and is typically found in soil and decaying organic matter, such as compost heaps, where it plays an essential role in [[carbon]] and [[nitrogen]] recycling. Colonies of the fungus produce from [[Conidium|conidiophores]] thousands of minute grey-green [[Conidium|conidia]] (2–3 μm) that readily become airborne. A. fumigatus possesses a fully functional sexual reproductive cycle that leads to the production of [[Ascocarp|cleistothecia]] and [[ascospores]].<ref name="pmid19043401">{{cite journal |vauthors=O'Gorman CM, Fuller H, Dyer PS |title=Discovery of a sexual cycle in the opportunistic fungal pathogen Aspergillus fumigatus |journal=Nature |volume=457 |issue=7228 |pages=471–4 |date=January 2009 |pmid=19043401 |doi=10.1038/nature07528 |bibcode=2009Natur.457..471O |s2cid=4371721 }}</ref> Although ''A. fumigatus'' occurs in areas with widely different climates and environments, it displays low genetic variation and lack of population genetic differentiation on a global scale.<ref name="pmid16607012">{{cite journal |vauthors=Rydholm C, Szakacs G, Lutzoni F |title=Low genetic variation and no detectable population structure in aspergillus fumigatus compared to closely related Neosartorya species |journal=Eukaryotic Cell |volume=5 |issue=4 |pages=650–7 |date=April 2006 |pmid=16607012 |pmc=1459663 |doi=10.1128/EC.5.4.650-657.2006 }}</ref> Thus the capability for heterothallic sex is maintained even though little genetic diversity is produced. As in the case of ''S. cereviae'', above, a short-term benefit of meiosis may be the key to the adaptive maintenance of sex in this species.{{cn|date=July 2026}} == Životni ciklus vrste ''Aspergillus flavus'' == ''A. flavus'' is the major producer of [[carcinogenesis|carcinogenic]] [[aflatoxin]]s in crops worldwide. It is also an opportunistic human and animal [[pathogen]], causing [[aspergillosis]] in immunocompromised individuals. In 2009, a sexual state of this heterothallic fungus was found to arise when strains of opposite mating type were cultured together under appropriate conditions.<ref name="pmid19537215">{{cite journal |vauthors=Horn BW, Moore GG, Carbone I |title=Sexual reproduction in Aspergillus flavus |journal=Mycologia |volume=101 |issue=3 |pages=423–9 |year=2009 |pmid=19537215 |doi= 10.3852/09-011|s2cid=20648447 |url=http://www.mycologia.org/cgi/pmidlookup?view=short&pmid=19537215|url-access=subscription }}</ref>Sexuality generates diversity in the aflatoxin gene cluster in ''A. flavus'',<ref name="pmid24009506">{{cite journal |vauthors=Moore GG, Elliott JL, Singh R, Horn BW, Dorner JW, Stone EA, Chulze SN, Barros GG, Naik MK, Wright GC, Hell K, Carbone I |title=Sexuality generates diversity in the aflatoxin gene cluster: evidence on a global scale |journal=PLOS Pathog. |volume=9 |issue=8 |article-number=e1003574 |year=2013 |pmid=24009506 |pmc=3757046 |doi=10.1371/journal.ppat.1003574 |doi-access=free }}</ref> suggesting that production of genetic variation may contribute to the maintenance of heterothallism in this species. == Životni ciklus vrste ''Talaromyces marneffei'' == Henk et al.<ref name=Henk>{{cite journal |vauthors=Henk DA, Shahar-Golan R, Devi KR, Boyce KJ, Zhan N, Fedorova ND, Nierman WC, Hsueh PR, Yuen KY, Sieu TP, Kinh NV, Wertheim H, Baker SG, Day JN, Vanittanakom N, Bignell EM, Andrianopoulos A, Fisher MC |title=Clonality despite sex: the evolution of host-associated sexual neighborhoods in the pathogenic fungus Penicillium marneffei |journal=PLOS Pathog. |volume=8 |issue=10 |article-number=e1002851 |year=2012 |pmid=23055919 |pmc=3464222 |doi=10.1371/journal.ppat.1002851 |doi-access=free }}</ref> showed that the genes required for meiosis are present in T. marneffei, and that mating and [[genetic recombination]] occur in this species. Henk et al.<ref name=Henk /> concluded that ''T. marneffei'' is sexually reproducing, but recombination in natural populations is most likely to occur across spatially and genetically limited distances resulting in a highly clonal population structure. Sex is maintained in this species even though very little [[genetic variability]] is produced. [[Biological sex|Sex]] may be maintained in ''T. marneffei'' by a short-term benefit of meiosis, as in ''S. cerevisiae'' and ''A. fumigatus'', discussed above. == Životni ciklus vrste ''Neurospora crassa'' == {{anchor|N_crassa_lifecycle}}[[File:Neurospora crassa life cycle.jpg|thumb|500px|''Neurospora crassa'' life cycle. The haploid mycelium reproduces asexually by two processes: (1)&nbsp;simple proliferation of existing mycelium, and (2)&nbsp;formation of conidia (macro- and micro-) which can be dispersed and then germinate to produce new mycelium. In the sexual cycle, mating can only occur between individual strains of different mating type, 'A' and 'a'. Fertilization occurs by the passage of nuclei of conidia or mycelium of one mating type into the protoperithecia of the opposite mating type through the trichogyne. Fusion of the nuclei of opposite mating types occurs within the protoperithecium to form a zygote (2N) nucleus.]] The sexual cycle of ''[[Neurospora crassa|N.&nbsp;crassa]]'' is heterothallic. Sexual fruiting bodies ([[perithecia]]) can only be formed when two mycelia of different mating type come together. Like other [[Ascomycota|ascomycetes]], ''N.&nbsp;crassa'' has two mating types that, in this case, are symbolized by 'A' and 'a'. There is no evident morphological difference between the 'A' and 'a' mating type strains. Both can form abundant protoperithecia, the female reproductive structure (see [[#N crassa lifecycle|figure, top of&nbsp;§]]). Protoperithecia are formed most readily in the laboratory when growth occurs on solid (agar) synthetic medium with a relatively low source of nitrogen.<ref>{{cite journal |vauthors=Westergaard M, Mitchell HK |year=1947 |title=Neurospora. Part&nbsp;V. A synthetic medium favoring sexual reproduction |journal=American Journal of Botany |volume=34 |pages=573–577|doi=10.1002/j.1537-2197.1947.tb13032.x }}</ref> Nitrogen starvation appears to be necessary for expression of genes involved in sexual development.<ref name="pmid1356883">{{cite journal |vauthors=Nelson MA, Metzenberg RL |date=September 1992 |title=Sexual development genes of Neurospora crassa |journal=Genetics |volume=132 |issue=1 |pages=149–162 |doi=10.1093/genetics/132.1.149 |pmid=1356883 |pmc=1205113 |url=http://www.genetics.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=1356883}}</ref> The protoperithecium consists of an [[ascogonium]], a coiled multicellular [[hypha]] that is enclosed in a knot-like aggregation of hyphae. A branched system of slender hyphae, called the trichogyne, extends from the tip of the ascogonium projecting beyond the sheathing hyphae into the air. The sexual cycle is initiated (i.e. fertilization occurs) when a cell (usually a conidium) of opposite mating type contacts a part of the trichogyne (see [[#N crassa lifecycle|figure, top of&nbsp;§]]). Such contact can be followed by cell fusion leading to one or more nuclei from the fertilizing cell migrating down the trichogyne into the ascogonium. Since both 'A' and 'a' strains have the same sexual structures, neither strain can be regarded as exclusively male or female. However, as a recipient, the protoperithecium of both the 'A' and 'a' strains can be thought of as the female structure, and the fertilizing conidium can be thought of as the male participant.{{cn|date=July 2026}} The subsequent steps following fusion of 'A' and 'a' haploid cells, have been outlined by Fincham and Day,<ref>{{cite book |vauthors=Fincham J RS, Day PR |year=1963 |title=Fungal Genetics |publisher=Blackwell Scientific Publications |place=Oxford, UK |asin=B000W851KO}}</ref> and by Wagner and Mitchell.<ref>{{cite book |vauthors=Wagner RP, Mitchell HK |year=1964 |title=Genetics and Metabolism |publisher=John Wiley and Sons |place=New York, NY |asin=B00BXTC5BO}}</ref> After fusion of the cells, the further fusion of their nuclei is delayed. Instead, a nucleus from the fertilizing cell and a nucleus from the ascogonium become associated and begin to divide synchronously. The products of these nuclear divisions (still in pairs of unlike mating type, i.e. 'A' / 'a') migrate into numerous ascogenous hyphae, which then begin to grow out of the ascogonium. Each of these ascogenous hypha bends to form a hook (or crozier) at its tip and the 'A' and 'a' pair of haploid nuclei within the crozier divide synchronously. Next, septa form to divide the crozier into three cells. The central cell in the curve of the hook contains one 'A' and one 'a' nucleus (see [[#N crassa lifecycle|figure, top of&nbsp;§]]). This binuclear cell initiates ascus formation and is called an "ascus-initial" cell. Next the two [[uninucleate]] cells on either side of the first ascus-forming cell fuse with each other to form a [[binucleated cells|binucleate cell]] that can grow to form a further crozier that can then form its own ascus-initial cell. This process can then be repeated multiple times.{{cn|date=July 2026}} After formation of the ascus-initial cell, the 'A' and 'a' nucleus fuse with each other to form a diploid nucleus (see [[#N crassa lifecycle|figure, top of&nbsp;§]]). This nucleus is the only diploid nucleus in the entire life cycle of ''N.&nbsp;crassa''. The diploid nucleus has 14&nbsp;chromosomes formed from the two fused haploid nuclei that had 7&nbsp;chromosomes each. Formation of the diploid nucleus is immediately followed by [[meiosis]]. The two sequential divisions of meiosis lead to four haploid nuclei, two of the 'A' mating type and two of the 'a' mating type. One further mitotic division leads to four 'A' and four 'a' nuclei in each [[ascus]]. [[Meiosis]] is an essential part of the life cycle of all sexually reproducing organisms, and in its main features, meiosis in ''N.&nbsp;crassa'' seems typical of meiosis generally.{{cn|date=July 2026}} As the above events are occurring, the mycelial sheath that had enveloped the ascogonium develops as the wall of the perithecium, becomes impregnated with [[melanin]], and blackens. The mature perithecium has a flask-shaped structure.{{cn|date=July 2026}} A mature perithecium may contain as many as 300&nbsp;asci, each derived from identical fusion diploid nuclei. Ordinarily, in nature, when the perithecia mature the ascospores are ejected rather violently into the air. These ascospores are heat resistant and, in the lab, require heating at 60&nbsp;°C for 30&nbsp;minutes to induce [[germination]]. For normal strains, the entire sexual cycle takes 10 to 15&nbsp;days. In a mature ascus containing 8&nbsp;ascospores, pairs of adjacent spores are identical in genetic constitution, since the last division is mitotic, and since the ascospores are contained in the ascus sac that holds them in a definite order determined by the direction of nuclear segregations during meiosis. Since the four primary products are also arranged in sequence, the pattern of genetic markers from a first-division segregation can be distinguished from the markers from a second-division segregation pattern.{{cn|date=July 2026}} == Povezano == * [[Mating of yeast]] * [[Dioecy]], a similar property in plants == Reference == {{Reflist}} ge32p7dftwc4aienou55m69ifrb7m26 0 254566 42662072 41440970 2026-07-31T02:53:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Californiji]] 42662072 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Californiji]] kpusbri9wsh2vlvbisbm89m9hf98vbj 0 256027 42661717 1759844 2026-07-31T01:54:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Borbe za Livno (1942.)]] 42661717 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Borbe za Livno (1942.)]] qwy9e1mmsu3kyxdho9hz1iu38k1fhg1 0 256030 42661898 1759847 2026-07-31T02:24:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ofanziva u Lici (proljeće 1943.)]] 42661898 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ofanziva u Lici (proljeće 1943.)]] isw01zg13qij2ik1uhcf8jsofs8f14x 0 256659 42662094 1762080 2026-07-31T02:57:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Waynesburgu]] 42662094 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Waynesburgu]] 37p0vsevnekqksiuvva738slz4xyky6 0 626005 42661616 41884257 2026-07-30T16:36:10Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha|Fudbaleri Middlesbrougha]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42661616 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Mark Schwarzer | slika = Mark Schwarzer.jpg | punoime = | nadimak = | datumrođenja = [[6. listopada]] [[1972.]] | rodnigrad = {{flagicon|AUS}} [[Sydney]] | rodnadržava = [[Australija]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = [[Nijemci|Nijemac]] | državljanstvo = {{flagicon|AUS}} [[Australija|australsko]] | visina = 1.96m | pozicija = golman | trenutniklub = | brojnadresu = | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = 1990 – 1994 | klubovi1 = {{flagicon|AUS}} [[Marconi Stallions FC|Marconi Stallions]] | nastupi(golovi)1 = 58 (0) | godine2 = 1994 – 1995 | klubovi2 = {{flagicon|NJE}} [[Dynamo Dresden]] | nastupi(golovi)2 = 2 (0) | godine3 = 1995 – 1996 | klubovi3 = {{nowrap|{{flagicon|NJE}} [[1. FC Kaiserslautern]]}} | nastupi(golovi)3 = 4 (0) | godine4 = 1996 – 1997 | klubovi4 = {{flagicon|ENG}} [[Bradford City FC|Bradford City]] | nastupi(golovi)4 = 13 (0) | godine5 = 1997 – 2008 | klubovi5 = {{flagicon|ENG}} [[Middlesbrough FC|Middlesbrough]] | nastupi(golovi)5 = 367 (0) | godine6 = 2008 – 2013 | klubovi6 = {{flagicon|ENG}} [[Fulham FC|Fulham]] | nastupi(golovi)6 = 172 (0) | godine7 = 2013 – 2015 | klubovi7 = {{flagicon|ENG}} [[Chelsea FC|Chelsea]] | nastupi(golovi)7 = 4 (0) | godine8 = 2015 – 2016 | klubovi8 = {{flagicon|ENG}} [[Leicester City F.C.|Leicester City]] | nastupi(golovi)8 = 6 (0) | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 1993 – 2013 | nacionalneekipe1 = {{flagicon|AUS}} [[Australska nogometna reprezentacija|Australija]] | nacionalninastupi(golovi)1 = 109 (0) | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 10.7.2016 }} '''Mark Schwarzer''' ([[Sydney]], [[6. listopada]] [[1972.]]), bivši [[Australija|australski]] nogometni golman i reprezentativac. [[Australska nogometna reprezentacija|Reprezentaciju Australije]] predstavljao je od [[1993.]] do [[2013.]] godine te je nastupio na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|Svjetskom prvenstvu 2006.]] i [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2010|onom 2010.]] godine. Nakon što je kao junior igrao za klubove Colo Cougars, [[Penrith Nepean United FC|Penrith]], Blacktown Association i [[Marconi Stallions FC|Marconi Stallions]], Schwarzer je [[1990.]] postpisao svoj prvi profesionalni ugovor s klubom [[Marconi Stallions FC|Marconi Stallions]]. Nakon 58 nastupa za klub seli u [[Njemačka|Njemačku]], gdje nastupa samo dva puta za [[Dynamo Dresden]] te četiri puta za [[1. FC Kaiserslautern]]. Godine [[1996.]] prelazi u [[Bradford City FC|Bradford City]], za kojeg nastupa ukupno 16 puta prije nego što [[1997.]] godine prelazi u [[Middlesbrough FC|Middlesbrough]]. Za Middlesbrough je nastupio ukupno 445 puta, ali je u svibnju [[2008.]] odlučio napustiti klub. Prešao je u [[london]]ski [[Fulham FC|Fulham]], za kojeg je nastupio ukupno 218 puta prije nego je u srpnju [[2013.]] prešao u [[Chelsea FC|Chelsea]]. Schwarzer se nalazi među deset igrača s najviše nastupa u engleskoj Premier ligi. Nakon što je nastupao za U-17 i U-20 uzraste, Schwarzer je svoj seniorski debi imao u kvalifikacijskoj utakmici za [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetsko prvenstvo]] protiv [[Kanada|Kanade]], [[1993.]] godine. Tokom 10 godina igranja za reprezentaciju, Schwarzer je skupio ukupno 109 nastupa. U siječnju [[2011.]] uspio je nadvisiti rekord [[Alex Tobin|Alexa Tobina]] i postao igrač s najviše nastupa za australsku reprezentaciju. U studenom [[2013.]] objavio je kako se povlači iz reprezentacije. {{Commonscat|Mark Schwarzer}} {{Sastav Australija 2006 SP}} {{Sastav Australija 2010 SP}} {{Normativna kontrola}} {{Životni vijek|1972||Schwarzer, Mark}} [[Kategorija:Australijski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Fulhama]] [[Kategorija:Fudbaleri Chelseaja]] [[Kategorija:Fudbaleri Leicester Cityja]] [[Kategorija:Oceanijski prvaci u fudbalu]] [[Kategorija:Biografije, Sydney]] [[Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha]] akkpwd5vtf3nmb8ilfh832fsrnvimmm 0 626020 42661612 42481772 2026-07-30T16:34:47Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha|Fudbaleri Middlesbrougha]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42661612 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Mark Viduka | slika = Mark Viduka 2005 WCQ.jpg | punoime = Mark Anthony Viduka | nadimak = | datumrođenja = [[9. listopada]] [[1975.]] | rodnigrad = {{flagicon|AUS}} [[Melbourne]] | rodnadržava = [[Australija]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = | državljanstvo = {{flagicon|AUS}} [[Australija|australsko]] | visina = 1.88m | pozicija = napadač | trenutniklub = ''u mirovini'' | brojnadresu = | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = 1993 - 1995 | klubovi1 = {{flagicon|AUS}} [[Melbourne Knights]] | nastupi(golovi)1 = 48 (40) | godine2 = 1995 - 1998 | klubovi2 = {{flagicon|HRV}} [[Dinamo Zagreb]] | nastupi(golovi)2 = 84 (40) | godine3 = 1998 - 2000 | klubovi3 = {{flagicon|ŠKO}} [[Celtic F.C.|Celtic]] | nastupi(golovi)3 = 37 (30) | godine4 = 2000 - 2004 | klubovi4 = {{flagicon|ENG}} [[Leeds United A.F.C.|Leeds United]] | nastupi(golovi)4 = 130 (59) | godine5 = 2004 - 2007 | klubovi5 = {{flagicon|ENG}} [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]] | nastupi(golovi)5 = 72 (26) | godine6 = 2007 - 2009 | klubovi6 = {{flagicon|ENG}} [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] | nastupi(golovi)6 = 38 (7) | godine7 = | klubovi7 = | nastupi(golovi)7 = | godine8 = | klubovi8 = | nastupi(golovi)8 = | godine9 = | klubovi9 = | nastupi(golovi)9 = | godine10 = | klubovi10 = | nastupi(golovi)10 = | godine11 = | klubovi11 = | nastupi(golovi)11 = | godine12 = | klubovi12 = | nastupi(golovi)12 = | godine13 = | klubovi13 = | nastupi(golovi)13 = | godine14 = | klubovi14 = | nastupi(golovi)14 = | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 1994 - 2007 | nacionalneekipe1 = {{flagicon|AUS}} [[Australska nogometna reprezentacija|Australija]] | nacionalninastupi(golovi)1 = 43 (11) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = }} ''' Mark Anthony Viduka''' ([[Melbourne]], [[9. listopada]] [[1975.]]) je umirovljeni [[Australska nogometna reprezentacija|australski]] [[nogometaš]] i [[nogomet]]ni reprezentativac. Zadnji klub mu je bio [[Newcastle United FC]]. Od veljače 2007., igrao je za [[Middlesbrough Football Club|Middlesbrough]] u engleskom [[FA Premier Liga|Premiershipu]]. Prije je igrao i za [[Dinamo Zagreb|Dinamo]], (tada Croatia) iz Zagreba, [[Glasgow Celtic|Celtic]] iz Glasgowa i [[Leeds United A.F.C.|Leeds United]]. Sveukupno u klupskoj karijeri igrajući za svoje klubove od [[1993.]] do [[2009.]] godine postigao je 258 zgoditaka u 507 utakmica.<ref name="HS">{{eng oznaka}} [http://www.heraldsun.com.au/sport/viduka-leaving-his-mark/story-e6frf9if-1226000563274Herald Sun: Viduka leaving his mark], pristupljeno 10. lipnja 2012.</ref> == Klupska karijera == === Melbourne Knights === Viduka je započeo karijeru u Australiji (gdje je poznat kao ''Big Dukes'') u "[[Croatia Melbourne|Croatiji]]" iz [[Melbourne]]a [[1993.]] godine. Već iduće godine zaigrao je za [[Australska nogometna reprezentacija|Australiju]]. U svojim dvjema sezonama u Croatiji (službeno, poslije preimenovanja australskih nogometnih klubova i "brisanja" nacionalnih odrednica Knightsima) je bio najboljim strijelcem u [[National Soccer League]]u. Dvaput je dobio nagradu ''[[Johnny Warren Medal]]'' koju dobiva najbolji igrač [[National Soccer League|NSL]], odnosno naslov igrača godine<ref>{{eng oznaka}} [http://www.ozfootball.net/ark/NSL/NSLawards.html Player Of The Year Awards - OzFootball] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080720031401/http://www.ozfootball.net/ark/NSL/NSLawards.html |date=2008-07-20 }} pristupljeno 8. srpnja 2006.</ref>. Viduka je s Melbourne Knightsima osvojio naslov prvaka NSL-a u sezoni 1994./1995. === Dinamo Zagreb === Godine [[1995.]] je otišao u [[Hrvatska|Hrvatsku]], domovinu svojih predaka, gdje je zaigrao za [[Dinamo Zagreb|Croatiu]] iz [[Zagreb]]a, gdje je ostao tri godine. Ondje je odigrao i svoje prve nastupe u [[Kup UEFA|Kupu UEFA]] i [[Kup europskih prvaka|Ligi prvaka]]. Unatoč dobrim pruženim igrama u Hrvatskoj, u dijelu hrvatskih medija te pod njihovim utjecajem, javnosti, Viduku se počelo omalovažavati i prestrogo kritizirati. Razlog tome je i to što se hrvatska javnost bila okrenula protiv Croatie zbog raznoraznih nešportskih stvari u svezi tog kluba, čiji konci su išli sve do samog državnog vrha. Viduka je u očima pojedinih, ni kriv, ni dužan, postao simbolom nečije promašene državne politike te je "platio ceh". Na koncu, prodan je Celticu u prosincu [[1998.]] godine za 3,5 milijuna funta. === Glasgow Celtic === Iako omalovažavan dok je igrao u Croatiji, Markovi talent za nogomet pokazao se u Škotskoj. Izabran je za igrača godine u [[Škotska Premier liga|škotskoj Premier ligi]] nakon što je postigao 27 pogodaka u svojoj prvoj cijeloj sezoni na [[Celtic Park]]u. Smatralo ga se vještim igračem, sposobnim držati loptu i uvlačiti ostale igrače u igru. Kako bilo, Vidukin česti nonšalantni pristup je razbješnjivao navijače, a njegova često navođena izjava da "on igra samo 70 posto svojih mogućnosti ovdje u Škotskoj" nije ga učinila dragim niti navijačima niti suigračima. Štoviše, iskazivao je vodilju neprimjetnosti, odnosno, nije ga se uopće vidjelo na velikim utakmicama, pa je tako postigao samo jedan pogodak u 6 "[[Old Firm derbi]]ja" u kojima je sudjelovao. === Leeds United === Menadžer Leeds Uniteda, [[David O'Leary]], kupio je Viduku tik pred sezonu 2000/01., nakon dugog praćenja igre ovog australskog napadača. Leeds United je Celticu za to platio 6 milijuna funta. O'Leary je bio sretan zbog te nabavke, toliko da je izjavio da vjeruje da sklapanje ugovora sa Vidukom je najbolja vrijednost što se mogla kupiti za novac, bolja odsvih ostalih u Premiershipu u ono vrijeme. Bilo je razvidno neko vrijeme da je Viduka želio napustiti škotski klub - sezonu 1999/00. je završio bez postignutih pogodaka u zadnjih sedam prvenstvenih utakmica. Novi Celticov menedžer, [[Martin O'Neill]] ga je odmah prodao u jorkširski klub, a novac dobiven od prodaje njega je potrošen na [[Chris Sutton|Chrisa Suttona]]. U Leeds Unitedu se očekivalo da će on djelovati u trozuboj navalnoj oštrici, koju bi činili Viduka, zemljak [[Harry Kewell]] i [[Michael Bridges]], ali ozljede te dvojice igrača su izmijenile tu zamisao, tako da je Viduka igrao u napadu sa [[Alan Smith|Alanom Smithom]] u susretima [[Liga prvaka|Lige prvaka]], a sa [[Robbie Keane|Robbiejem Keanom]] u susretima [[FA Premier League|Premiershipa]]. U svojoj prvoj sezoni na [[Elland Road]]u, Viduka je postigao 22 pogotka, dijel kojih je su bila nezaboravnih četiri komada u pobjedi od 4:3 protiv [[Liverpool F.C.|Liverpoola]] na [[Elland Road]]u. Nakon toga je potpisao novi petogodišnji ugovor ljeti 2001.. U sezoni 2002/03. je postigao 22 pogotka, tvoreći dobar igrački par sa Smithom i iskorištavajući opskrbni pravac koji mu se nastavljao preko Kewella. Leedsove nenogometne novčarske nevolje su prisilile klub prodavati najbolje igrače, uključujući Kewella (prodan [[Liverpool F.C.|Liverpoolu]]) i Keanea (prodan [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenhamu]]). Ovo je pokrenulo nagađanja da će se Viduka pridružiti zbjegu iz Leedsa, tim više što je [[FC Barcelona|Barcelona]] potvrdila svoje zanimanje za australskog napadača, kao i Liverpool i [[Manchester United F.C.|Manchester United]]. Ispadanjem u niži razred, [[Football League Championship]], prodaja Vidukina ugovora je postajala neizbježnom ljeti 2004. To se i zbilo [[8. srpnja]] [[2004.]], kada ga je kupio [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]]. === Middlesbrough === Vidukina debitantska sezona u Middlesbroughu je početno bila impresivna unatoč svim frustracijama zbog ozljeda. U sezoni 2005/06. Viduka je bio u senzacionalnoj formi u svim natjecanjima u kojima je Middlesbrough sudjelovao, ulazeći u dvoznamenkaste brojeve u svim statistikama. Odigrao je važnu ulogu u Middlesbroughovom jurišu na Kup UEFA, kad su morali dvaput postići četiri pogotka za proći dalje. Ipak, Middlesbrough je te sezone izgubio u završnici od Seville 10. svibnja 2006.. Istjecanjem ugovora svršetkom sezone 2006/07., novoizabrani menedžer Middlesbourgha [[Gareth Southgate]] je iskazao svoje zanimanje za zadržati Viduku, smatrajući da će mu on biti ključnim igračem u momčadi. U kolovozu 2006., Viduka je dobio majicu broj 9 (njegov omiljeni broj u svim klubovima u kojima je dotad igrao) nakon što je otišao [[Jimmy Floyd Hasselbaink]]. Nakon još jedne uspješne sezone, u kojoj je postiao 19 pogodaka, Viduka je privukao pozornost mnogih klubova koji su se nadali da će uspjeti sklopiti ugovor s njime i to po povoljnijim uvjetima, jer je bio slobodnim igračem odnosno istekao mu je ugovor. Ipak, Southgate je ponovo rekao svoju želju za zadržavanjem Viduke, otkrivši da bi mu ponudio novi ugovor. Ipak, Viduka se pridružio [[Sjeveroistočna Engleska|sjeveroistočnim]] takmacima [[Newcastle United F.C.|Newcastle Unitedu]] temeljem prava na [[slobodni prijelaz (nogomet)|slobodni prijelaz]] 7. lipnja 2007.<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/n/newcastle_united/6729863.stm BBC] Viduka makes switch to Newcastle, pristupljeno 7. lipnja 2007., podatak od istog dana<br />"''Newcastle je potpisao dvogodišnji ugovor sa Vidukom uz mogućnost produljenja na treću godinu''".</ref> "Big Dukes" je nakon toga planirao produljiti svoj ostanak u Middlesbroughu, gdje se našao u ugodnom okružju. Istog mjeseca, Viduka je privukao pozornost takmaca Newcastle Uniteda, koji su bili spremni ponuditi 2,5 milijuna funta i 45 tisuća funta tjedne plaće. Tabloidi su tvrdili da je dogovor vrlo blizu. Unatoč tome, Middlesbrough je odbio ponudu nekoliko sati prije svršetka prijelaznog roka. === Newcastle United === Bio je prvim igračem kojeg je menedžer [[Sam Allardyce]] doveo u klub. Debitirao je za Newcastle United u Premiershipu u susretu protiv [[Bolton Wanderers F.C.|Boltona]] [[11. kolovoza]] [[2007.]] godine. Prvi pogodak za novi klub je postigao [[26. kolovoza]] 2007. godine protiv svog bivšeg kluba Middlesbrougha. == Klupska karijera po sezonama == Nastupi (& Golovi) (do kraja sezone 2006/07) <br /> 1992/93. Melbourne Knights 4 (2)<br /> 1993/94. Melbourne Knights 20 (17)<br /> 1994/95. Melbourne Knights 24 (21) <u>Ukupno Melbourne Knights</u>: 48 (40) 1995/96. Croatia 27 (12)<br /> 1996/97. Croatia 25 (18)<br /> 1997/98. Croatia 25 (8)<br /> 1998/99. Croatia 7 (2) <u>Ukupno Croatia Zagreb</u>: 84 (40) 1998/99. Celtic 9 (5) <br /> 1999/00. Celtic 28 (25) <u>Ukupno Celtic</u>: 37 (30) 2000/01. Leeds United 34 (17)<br /> 2001/02. Leeds United 33 (11) <br /> 2002/03. Leeds United 33 (20) <br /> 2003/04. Leeds United 30 (11) <u>Ukupno Leeds</u>: 130 (59) 2004/05. Middlesbrough 16 (5) <br /> 2005/06. Middlesbrough 27 (7) <br /> 2006/07. Middlesbrough 29 (14) <u>Ukupno Middlesbrough</u>: 72 (26) '''Europska natjecanja ([[UEFA Liga prvaka]] i [[Kup UEFA]])''' 53 nastupa; 18 Golova == Reprezentativna karijera == Bio je kapetanom [[Australska nogometna reprezentacija|australske reprezentacije]] od rujna 2005., umjesto ozlijeđenog [[Craig Moore|Craiga Moorea]], dotadašnjeg kapetana. Viduka je napredovao u momčadi otkako je [[Guus Hiddink]] vodio Australce, odvevši ih na [[nogometno SP 2006.|SP 2006.]] nakon što je Australija čekala 32 godine. [[21. svibnja]] [[2006.]], određeno je da će Viduka biti kapetanom australske vrste na SP-u.<ref>{{eng oznaka}} [http://www.theage.com.au/news/soccer/viduka-named-socceroos-captain/2006/05/21/1148150115118.html The Age] Viduka named Socceroos captain, podatak od 21. svibnja 2006.</ref> Na istom SP-u u Njemačkoj su prošli prvi krug u skupini i došli do osmine završnice, gdje su nesretno ispali od kasnijeg svjetskog prvaka Italije. Viduka je razmatrao mogućnost povlačenja iz sudjelovanja u međunarodnim natjecanjima nakon SP-a 2006., navodeći rastuće obiteljske obveze kao glavni razlog. U rujnu 2006. je potvrdio da će nastaviti igrati za Australiju, pritom izrazivši namjeru za sudjelovati na [[azijsko nogometno prvenstvo 2007.|azijskom nogometnom prvenstvu 2007.]]. == Priznanja == === Individualna === * Najbolji strijelac u NSL-u: 1993./94., 1994./95. * Igrač godine u NSL-u (U-21): 1993./94., 1994./95. * Medalja Johnny Warren: 1993./94., 1994./95. * Najbolji strijelac u SPL: 1999./00. * Oceanijski igrač godine: 2000. * SPFA Players' Player of the Year: 2000.<ref>[http://www.scotprem.com/content/default.asp?page=s38 SPL: Statistics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121022020250/http://www.scotprem.com/content/default.asp?page=s38 |date=2012-10-22 }}, pristupljeno 10. lipnja 2012.</ref>(prvi izvaneuropski igrač koji je dobio tu nagradu) * Nagrada Australijskog športskog instituta, "Najbolji od najboljih": 2001.<ref>{{eng oznaka}} [http://www.ausport.gov.au/ais/history/awards/best_of_the_best Best of the Best] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120323161526/http://www.ausport.gov.au/ais/history/awards/best_of_the_best |date=2012-03-23 }}, pristupljeno 10. lipnja 2012.</ref> * Medalja Alex Tobin OAM: 2011. === Klupska === '''[[Melbourne Knights]]''' * Prvak Australije '''(1)''': 1994./95. '''[[Dinamo Zagreb]]''' * [[Prva HNL|Prvak Hrvatske]] '''(3)''': [[1. HNL 1995./96.|1995./96.]], [[1. HNL 1996./97.|1996./97.]], [[1. HNL 1997./98.|1997./98.]] * [[Hrvatski nogometni kup]] '''(3)''': [[Hrvatski nogometni kup 1995./96.|1996.]], [[Hrvatski nogometni kup 1996./97.|1997.]], [[Hrvatski nogometni kup 1997./98.|1998.]] '''[[Glasgow Celtic]]''' * Škotski liga kup '''(1)''': 1999./00. == Obiteljski život == Viduka i njegova supruga Ivana imaju tri sina Josepha, Lucasa i Olivera i žive u Melbourneu.<ref name="HS"/> == Zanimljivosti == * U Premier League utakmici Leedsa protiv Liverpoola postigao je 4 zgoditka za Leeds.<ref name="HS"/> * Prvi je Middlesbroughov nogometaš, kojeg je opjevao neki njegov obožavatelj. Tekstopisac je Alistair Griffin, a glazba za pjesmu je [[Leonard Cohen|Cohenova]] "[[Hallelujah (pjesma)|Hallelujah]]".<ref>[http://www.nogometni-magazin.com/noma-44.shtml Navijač Middlesbrougha opjevao Marka Viduku]{{Dead link|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, pristupljeno 10. lipnja 2012.</ref><ref>{{eng oznaka}} [http://www.smh.com.au/news/football/hallelujah-mark-viduka/2007/02/27/1172338595066.html-name_page.html? SMH: Hallelujah, Mark Viduka], pristupljeno 10. lipnja 2012.</ref> * Velika tribina na stadionu [[Knights Stadium|Knightsa]], domaćem terenu [[Melbourne Knights]]a (sudionika [[Victorian State League|Državne lige Viktorije]]) je preimenovana u Mark Viduka Stand u njegovu čast. == Reference == {{izvori}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mark Viduka}} * [http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=15587 Statistika na Soccerbase.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070805045216/http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=15587 |date=2007-08-05 }} * [http://www.footballdatabase.com/site/players/index.php?dumpPlayer=1116 Statistika na Footballdatabase.com] * [http://www.goal.com/en/Giocatore.aspx?IdPersona=4685&SEOPlayerName=Mark+Viduka Statistika na Goal.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930204502/http://www.goal.com/en/Giocatore.aspx?IdPersona=4685&SEOPlayerName=Mark+Viduka |date=2007-09-30 }} * [http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.career-history.html/mark-viduka Mark Viduka Premierleague.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130727003753/http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.career-history.html/mark-viduka |date=2013-07-27 }} {{Sastav Australija 2006 SP}} {{Normativna kontrola}} {{Životni vijek|1975||Viduka, Mark}} [[Kategorija:Australijski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Celtica]] [[Kategorija:Fudbaleri Newcastle Uniteda]] [[Kategorija:Fudbaleri Dinamo Zagreba]] [[Kategorija:Biografije, Melbourne]] [[Kategorija:Fudbaleri Leeds Uniteda]] [[Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha]] q8f032wtggh0pzffiyda1vh16qf66r5 0 890560 42661633 42279365 2026-07-30T19:42:28Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661633 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Taxol.svg | width = | alt = | image2 = Taxol(Paclitaxel)3D.png | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Paklitaksel | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Abraxane, Epitaxol, Onxol, Paxceed | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Paclitaxel}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Intravenozno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 52,7 h | excretion = Fekalno, renalno <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 33069-62-4 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = L01 | ATC_suffix = CD01 | ATC_supplemental = | PubChem = 36314 | PubChemSubstance = 46506910 | IUPHAR_ligand = 2770 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01229 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 33395 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C07394 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 7887 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 48 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=47 |H=51 |N=1 |O=14 | molecular_weight = 853,906 | smiles = [H][C@]12[C@H](OC(=O)C3=CC=CC=C3)[C@]3(O)C[C@H](OC(=O)[C@H](O)[C@@H](NC(=O)C4=CC=CC=C4)C4=CC=CC=C4)C(C)=C([C@@H](OC(C)=O)C(=O)[C@]1(C)[C@@H](O)C[C@H]1OC[C@@]21OC(C)=O)C3(C)C | StdInChI = 1S/C47H51NO14/c1-25-31(60-43(56)36(52)35(28-16-10-7-11-17-28)48-41(54)29-18-12-8-13-19-29)23-47(57)40(61-42(55)30-20-14-9-15-21-30)38-45(6,32(51)22-33-46(38,24-58-33)62-27(3)50)39(53)37(59-26(2)49)34(25)44(47,4)5/h7-21,31-33,35-38,40,51-52,57H,22-24H2,1-6H3,(H,48,54)/t31-,32-,33+,35-,36+,37+,38-,40-,45+,46-,47+/m0/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = RCINICONZNJXQF-MZXODVADSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 216-217 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Paklitaksel''' je [[mitotički inhibitor]] koji se koristi u [[hemoterapija|hemoterapiji]] [[kancer]]a. Otkriven je u američkom programu [[National Cancer Institute|Nacionalnog instituta za rak]] u [[Research Triangle Institute|Institutu istraživački trougao]] [[1967]]. godine, kad je izolovan iz kore [[Taxus brevifolia]] drveta, i nazvan je '''taksol'''. Kasnije je otkriveno da [[endofit]]ne gljive u kori sintetišu paklitaksel.<ref>Wall ME, Wani MC: Camptothecin and taxol: discovery to clinic--thirteenth Bruce F. Cain Memorial Award Lecture. Cancer Res. 1995 Feb 15;55(4):753-60. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7850785 7850785]</ref><ref>Wani MC, Taylor HL, Wall ME, Coggon P, McPhail AT: Plant antitumor agents. VI. The isolation and structure of taxol, a novel antileukemic and antitumor agent from Taxus brevifolia. J Am Chem Soc. 1971 May 5;93(9):2325-7. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/5553076 5553076]</ref><ref>Fuchs DA, Johnson RK: Cytologic evidence that taxol, an antineoplastic agent from Taxus brevifolia, acts as a mitotic spindle poison. Cancer Treat Rep. 1978 Aug;62(8):1219-22. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/688258 688258]</ref><ref>Saville MW, Lietzau J, Pluda JM, Feuerstein I, Odom J, Wilson WH, Humphrey RW, Feigal E, Steinberg SM, Broder S, et al.: Treatment of HIV-associated Kaposi's sarcoma with paclitaxel. Lancet. 1995 Jul 1;346(8966):26-8. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7603142 7603142]</ref><ref>ABI 007. Drugs R D. 2004;5(3):155-9. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15139776 15139776]</ref><ref>Gaitanis A, Staal S: Liposomal doxorubicin and nab-paclitaxel: nanoparticle cancer chemotherapy in current clinical use. Methods Mol Biol. 2010;624:385-92. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20217610 20217610]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682|noedit}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412|noedit}}</ref> Kad ga je kompanija [[Bristol-Myers Squibb]] (BMS) komercijalno razvila, njegovo generičko ime je promenjeno u '''paklitaksel''' i BMS jedinjenje je u prodaji pod imenom '''Taksol'''. U toj formulaciji, paklitaksel je rastvoren u [[Kolliphor EL]] i [[etanol]]u, kao agensima za isporuku. Novija formulacija, u kojoj je paklitaksel vazan za [[Ljudski serumski albumin|albumin]], je u prodaji pod imenom ''[[Abraksan]]''. Paklitaksel je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 47 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 853,906 [[Jedinica atomske mase|Da]]. == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 14 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 4 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 14 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o|noedit}}</ref> (''ALogP'') || 3,1 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573|noedit}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -8,6 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286|noedit}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 221,3 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Paclitaxel}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01229 Paclitaxel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140313143351/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01229 |date=2014-03-13 }} [[Kategorija:Hemoterapijski agensi]] [[Kategorija:Alkoholi]] [[Kategorija:Benzojeve kiseline]] [[Kategorija:Karboksilatni estri]] [[Kategorija:Acetamidi]] [[Kategorija:Etri]] [[Kategorija:Ketoni]] [[Kategorija:Benzamidi]] [[Kategorija:Taksani]] adwepraclb9kddav9n6x96fzs0njsmc 0 895048 42662213 42284243 2026-07-31T06:21:30Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662213 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pemetrexed.svg | width = | alt = | image2 = Pemetrexed ball-and-stick.png | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pemetreksed | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pemetrexed}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Intravenozno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 3,5 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 150399-23-8 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = L01 | ATC_suffix = BA04 | ATC_supplemental = | PubChem = 60843 | PubChemSubstance = 46505640 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00642 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 54830 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 225072 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=20 |H=21 |N=5 |O=6 | molecular_weight = 427,411 | smiles = NC1=NC(=O)C2=C(NC=C2CCC2=CC=C(C=C2)C(=O)N[C@H](CCC(O)=O)C(O)=O)N1 | StdInChI = 1S/C20H21N5O6/c21-20-24-16-15(18(29)25-20)12(9-22-16)6-3-10-1-4-11(5-2-10)17(28)23-13(19(30)31)7-8-14(26)27/h1-2,4-5,9,13H,3,6-8H2,(H,23,28)(H,26,27)(H,30,31)(H4,21,22,24,25,29)/t13-/m1/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = WBXPDJSOTKVWSJ-CYBMUJFWSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pemetreksed''' (prodajni naziv ''Alimta'') je [[hemoterapija|hemoterapijski]] lek koji proizvodi i prodaje preduzeće [[Eli Lilly and Company]]. Njegove indikacije su tretman raka [[Pleuralna šupljina|pleuralnog]] [[mezoteliom]]a i [[rak pluća|makrocelularnog karcinoma pluća]]. Pemetreksed je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 20 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 427,411 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>Rollins KD, Lindley C: Pemetrexed: a multitargeted antifolate. Clin Ther. 2005 Sep;27(9):1343-82. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16291410 16291410]</ref><ref>Lansiaux A, Lokiec F: [Pemetrexed: from preclinic to clinic] Bull Cancer. 2007;94 Spec No Actualites:S134-8. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17845983 17845983]</ref><ref>Fuld AD, Dragnev KH, Rigas JR: Pemetrexed in advanced non-small-cell lung cancer. Expert Opin Pharmacother. 2010 Jun;11(8):1387-402. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20446853 20446853]</ref><ref>Adjei AA: Pemetrexed (Alimta): a novel multitargeted antifolate agent. Expert Rev Anticancer Ther. 2003 Apr;3(2):145-56. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12722874 12722874]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Mehanizam dejstva == Pemetreksed je hemijski sličan [[folna kiselina|folnoj kiselina]] i pripada klasi hemoterapijskih lekova zvanih [[Antifolat|folatni antimetaboliti]]. On deluje putem inhibiranja tri enzima koji se koriste u sintezi [[purin]]a i [[pirimidin]]a &mdash;[[timidilatna sintaza]] (TS), [[dihidrofolatna reduktaza]] (DHFR), i [[Trifunkcioni purinski biosintetički protein adenozin-3|glicinamid ribonukleotidna formiltransferaza]]<ref>{{Cite journal | last = McLeod | first = Howard L. | coauthors = James Cassidy, Robert H. Powrie, David G. Priest, Mark A. Zorbas, Timothy W. Synold, Stephen Shibata, Darcy Spicer, Donald Bissett, Yazdi K. Pithavala, Mary A. Collier, Linda J. Paradiso, John D. Roberts | title = Pharmacokinetic and Pharmacodynamic Evaluation of the Glycinamide Ribonucleotide Formyltransferase Inhibitor AG2034 | journal = Clinical Cancer Research | volume = 6 | pages = 2677–84 | date = Jul 2000 | url = http://clincancerres.aacrjournals.org/cgi/content/abstract/6/7/2677 | pmid = 10914709 | issue = 7}}</ref><ref>{{cite book | last = Avendano | first = Carmen | coauthors = Menendez, J. Carlos | title = Medicinal Chemistry of Anticancer Drugs | publisher = [[Elsevier]] | date = April 2008 | location = Amsterdam | page = 37 | url = http://books.google.com/?id=GjhXyqB5iLcC | isbn = 0-444-52824-5}}</ref> (GARFT). Putem inhibiranja formiranja prekursora purinskih i pirimidinskih [[nukleotid]]a, pemetreksed sprečava formiranje [[DNK]] i [[RNK]], koje su neophodne za rast i opstanak normalnih i kanceroznih ćelija. == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 9 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 6 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 9 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 1,1 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -4,5 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 187,0 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pemetrexed}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00642 Pemetrexed] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140316215002/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00642 |date=2014-03-16 }} [[Kategorija:Hemoterapijski agensi]] [[Kategorija:Antimetaboliti]] [[Kategorija:Inhibitori enzima]] [[Kategorija:Karboksilne kiseline]] [[Kategorija:Acetamidi]] [[Kategorija:Benzamidi]] [[Kategorija:Inhibitori Timidilatne sintaze]] a9bdbmf13ur3nneepoozvkwhwv692m3 0 1229930 42662198 40837504 2026-07-31T05:33:50Z Inokosni organ 160059 42662198 wikitext text/x-wiki '''Mora''' se može odnositi na: * [[Mora County, New Mexico]] ([[SAD]]) * [[Mora, New Mexico]] ([[SAD]]) * [[Mora, Minnesota]] ([[SAD]]) * [[Mora, Puerto Rico|Mora]], naselje grada [[Isabela, Puerto Rico|Isabela]] grad u [[Puerto Rico|Puertu Riku]] ([[SAD]]) * [[Mora, Dalarna|Mora]], grad u centralnoj [[Švedska|Švedskoj]] * [[Mora (Kamerun)|Mora]], grad na sjeveru [[Kamerun]]a * [[Mora (Španija)|Mora]], naselje u [[Španija|Španiji]] * [[Mora (Kipar)|Mora]], naselje na [[Kipar|Cipru]] * [[Mora (mitologija)]], mitološka figura * [[Mora (kratki film)|''Mora'' (kratki film)]], jugoslovenski film iz 1971. {{Razvrstavanje}} 055sjh6po4g0c7qlm9sc8sspd5cjcti 0 1236761 42661598 42294482 2026-07-30T15:52:04Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661598 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = etil (3R,4R,5S)-5-amino-4-acetamido-3-(pentan-3-iloksi)cikloheks-1-en-1-karboksilat | image = Oseltamivir.svg | width = | alt = | image2 = Oseltamivir-3D-balls.png | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Oseltamivir | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Oseltamivir}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Oralno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 1 - 3 sata | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 204255-11-8 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = J05 | ATC_suffix = AH02 | ATC_supplemental = | PubChem = 65028 | PubChemSubstance = 46507602 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00198 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 58540 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C08093 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 7798 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=16 |H=28 |N=2 |O=4 | molecular_weight = 312.4045 | smiles = CCOC(=O)C1=C[C@@H](OC(CC)CC)[C@H](NC(C)=O)[C@@H](N)C1 | StdInChI = 1S/C16H28N2O4/c1-5-12(6-2)22-14-9-11(16(20)21-7-3)8-13(17)15(14)18-10(4)19/h9,12-15H,5-8,17H2,1-4H3,(H,18,19)/t13-,14+,15+/m0/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = VSZGPKBBMSAYNT-RRFJBIMHSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Oseltamivir''' je acetamido [[cikloheksen]] koji je [[Strukturni analog|strukturni homolog]] [[Sijalinska kiselina|sijalinske kiseline]] i inhibira [[neuraminidaza|neuraminidazu]].<ref>Chokephaibulkit K, Uiprasertkul M, Puthavathana P, Chearskul P, Auewarakul P, Dowell SF, Vanprapar N: A child with avian influenza A (H5N1) infection. Pediatr Infect Dis J. 2005 Feb;24(2):162-6. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15702046 15702046]</ref><ref>de Jong MD, Tran TT, Truong HK, Vo MH, Smith GJ, Nguyen VC, Bach VC, Phan TQ, Do QH, Guan Y, Peiris JS, Tran TH, Farrar J: Oseltamivir resistance during treatment of influenza A (H5N1) infection. N Engl J Med. 2005 Dec 22;353(25):2667-72. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16371632 16371632]</ref><ref>Kiso M, Mitamura K, Sakai-Tagawa Y, Shiraishi K, Kawakami C, Kimura K, Hayden FG, Sugaya N, Kawaoka Y: Resistant influenza A viruses in children treated with oseltamivir: descriptive study. Lancet. 2004 Aug 28-Sep 3;364(9436):759-65. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15337401 15337401]</ref><ref>Ward P, Small I, Smith J, Suter P, Dutkowski R: Oseltamivir (Tamiflu) and its potential for use in the event of an influenza pandemic. J Antimicrob Chemother. 2005 Feb;55 Suppl 1:i5-i21. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15709056 15709056]</ref><ref>{{cite journal |title = DrugBank 3.0: a comprehensive resource for omics research on drugs |author = Knox C, Law V, Jewison T, Liu P, Ly S, Frolkis A, Pon A, Banco K, Mak C, Neveu V, Djoumbou Y, Eisner R, Guo AC, Wishart DS |journal = Nucleic Acids Res. |year = 2011 |volume = 39 |issue = Database issue |pages = D1035-41 | pmid =21059682}}</ref><ref>{{cite journal |title = DrugBank: a knowledgebase for drugs, drug actions and drug targets |author = Wishart DS, Knox C, Guo AC, Cheng D, Shrivastava S, Tzur D, Gautam B, Hassanali M |journal = Nucleic Acids Res |year = 2008 |volume = 36 |issue = Database issue |pages = D901-6 |pmid = 18048412}}</ref> == Reference == {{reflist|2}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Oseltamivir}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00198 Oseltamivir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140219055745/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00198 |date=2014-02-19 }} [[Kategorija:Antivirotici]] [[Kategorija:Inhibitori enzima]] [[Kategorija:Inhibitori neuraminidaze]] qsw0op90gz0uonudk48rjomhfoqbgkm 0 1236764 42661595 42294470 2026-07-30T15:07:50Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661595 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Orlistat.svg | width = | alt = | image2 = Orlistat3Dan.gif | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Orlistat | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Alli, Xenical | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Orlistat}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Oralno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 1 - 2 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 96829-58-2 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = A08 | ATC_suffix = AB01 | ATC_supplemental = | PubChem = 3034010 | PubChemSubstance = 46508309 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01083 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 2298564 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 175247 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=29 |H=53 |N=1 |O=5 | molecular_weight = 495,735 | smiles = CCCCCCCCCCC[C@@H](C[C@@H]1OC(=O)[C@H]1CCCCCC)OC(=O)[C@H](CC(C)C)NC=O | StdInChI = 1S/C29H53NO5/c1-5-7-9-11-12-13-14-15-16-18-24(34-29(33)26(30-22-31)20-23(3)4)21-27-25(28(32)35-27)19-17-10-8-6-2/h22-27H,5-21H2,1-4H3,(H,30,31)/t24-,25-,26-,27-/m0/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = AHLBNYSZXLDEJQ-FWEHEUNISA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Orlistat''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 29 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 495,735 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>Torgerson JS, Hauptman J, Boldrin MN, Sjostrom L: XENical in the prevention of diabetes in obese subjects (XENDOS) study: a randomized study of orlistat as an adjunct to lifestyle changes for the prevention of type 2 diabetes in obese patients. Diabetes Care. 2004 Jan;27(1):155-61. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14693982 14693982]</ref><ref>Mancini MC, Halpern A: Pharmacological treatment of obesity. Arq Bras Endocrinol Metabol. 2006 Apr;50(2):377-89. Epub 2006 May 23. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16767304 16767304]</ref><ref>Menendez JA, Vellon L, Lupu R: Antitumoral actions of the anti-obesity drug orlistat (XenicalTM) in breast cancer cells: blockade of cell cycle progression, promotion of apoptotic cell death and PEA3-mediated transcriptional repression of Her2/neu (erbB-2) oncogene. Ann Oncol. 2005 Aug;16(8):1253-67. Epub 2005 May 3. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15870086 15870086]</ref><ref>Garcia SB, Barros LT, Turatti A, Martinello F, Modiano P, Ribeiro-Silva A, Vespucio MV, Uyemura SA: The anti-obesity agent Orlistat is associated to increase in colonic preneoplastic markers in rats treated with a chemical carcinogen. Cancer Lett. 2006 Aug 28;240(2):221-4. Epub 2005 Dec 27. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16377080 16377080]</ref><ref>Drew BS, Dixon AF, Dixon JB: Obesity management: update on orlistat. Vasc Health Risk Manag. 2007;3(6):817-21. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18200802 18200802]</ref><ref>Wong NN, Cheng-Lai A: Orlistat. Heart Dis. 2000 Mar-Apr;2(2):174-81. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11728255 11728255]</ref><ref>Hvizdos KM, Markham A: Orlistat: a review of its use in the management of obesity. Drugs. 1999 Oct;58(4):743-60. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10551441 10551441]</ref><ref>Lucas KH, Kaplan-Machlis B: Orlistat--a novel weight loss therapy. Ann Pharmacother. 2001 Mar;35(3):314-28. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11261530 11261530]</ref><ref>Curran MP, Scott LJ: Orlistat: a review of its use in the management of patients with obesity. Drugs. 2004;64(24):2845-64. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15563254 15563254]</ref><ref>Ballinger A, Peikin SR: Orlistat: its current status as an anti-obesity drug. Eur J Pharmacol. 2002 Apr 12;440(2-3):109-17. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12007529 12007529]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 5 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 1 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 23 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 8,3 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -9,6 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 81,7 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Orlistat}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01083 Orlistat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140417222615/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01083 |date=2014-04-17 }} [[Kategorija:Inhibitori enzima]] [[Kategorija:Lekovi protiv gojaznosti]] [[Kategorija:Karboksilatni estri]] [[Kategorija:Amidi]] [[Kategorija:Laktoni]] [[Kategorija:Etri]] gu1k6jc3nycodz84ict1bx9um77vgrv 0 1236766 42661621 42299606 2026-07-30T16:43:47Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661621 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Ospemifene.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Ospemifen | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Ospemifene}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Oralno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 26 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 128607-22-7 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = G03 | ATC_suffix = XC05 | ATC_supplemental = | PubChem = 3036505 | PubChemSubstance = 10048556 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB04938 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 2300501 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 73275 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 2105395 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=24 |H=23 |Cl=1 |O=2 | molecular_weight = 378,891 | smiles = OCCOC1=CC=C(C=C1)C(=C(\CCCl)C1=CC=CC=C1)\C1=CC=CC=C1 | StdInChI = 1S/C24H23ClO2/c25-16-15-23(19-7-3-1-4-8-19)24(20-9-5-2-6-10-20)21-11-13-22(14-12-21)27-18-17-26/h1-14,26H,15-18H2/b24-23- | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = LUMKNAVTFCDUIE-VHXPQNKSSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Ospemifen''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 24 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 378,891 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>Taras TL, Wurz GT, DeGregorio MW: In vitro and in vivo biologic effects of Ospemifene (FC-1271a) in breast cancer. J Steroid Biochem Mol Biol. 2001 Jun;77(4-5):271-9. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11457665 11457665]</ref><ref>Voipio SK, Komi J, Kangas L, Halonen K, DeGregorio MW, Erkkola RU: Effects of ospemifene (FC-1271a) on uterine endometrium, vaginal maturation index, and hormonal status in healthy postmenopausal women. Maturitas. 2002 Nov 20;43(3):207-14. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12443837 12443837]</ref><ref>Rutanen EM, Heikkinen J, Halonen K, Komi J, Lammintausta R, Ylikorkala O: Effects of ospemifene, a novel SERM, on hormones, genital tract, climacteric symptoms, and quality of life in postmenopausal women: a double-blind, randomized trial. Menopause. 2003 Sep-Oct;10(5):433-9. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14501605 14501605]</ref><ref>Ylikorkala O, Cacciatore B, Halonen K, Lassila R, Lammintausta R, Rutanen EM, Heikkinen J, Komi J: Effects of ospemifene, a novel SERM, on vascular markers and function in healthy, postmenopausal wo men. Menopause. 2003 Sep-Oct;10(5):440-7. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14501606 14501606]</ref><ref>Tolonen A, Koskimies P, Turpeinen M, Uusitalo J, Lammintausta R, Pelkonen O: Ospemifene metabolism in humans in vitro and in vivo: metabolite identification, quantitation, and CYP assignment of major hydroxylations. Drug Metabol Drug Interact. 2013 May 14:1-9. doi: 10.1515/dmdi-2013-0016. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23729558 23729558]</ref><ref>McCall JL, DeGregorio MW: Pharmacologic evaluation of ospemifene. Expert Opin Drug Metab Toxicol. 2010 Jun;6(6):773-9. doi: 10.1517/17425255.2010.487483. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20429673 20429673]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 2 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 1 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 8 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 5,6 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -7,7 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 29,5 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Ospemifene}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB04938 Ospemifene] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140218215208/http://www.drugbank.ca/drugs/DB04938 |date=2014-02-18 }} [[Kategorija:Fenoli]] [[Kategorija:Fenolni etri]] [[Kategorija:Organohloridi]] [[Kategorija:Stilbenoidi]] ez29h48w19rhv0nr90zgcrefo5hg2oe 0 1236767 42661580 42507043 2026-07-30T12:21:21Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661580 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Oprelvekin | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Neumega, Neumega (Genetics Institute Inc) | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Oprelvekin}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Subkutano <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 6,9 +/- 1,7 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 145941-26-0 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = L03 | ATC_suffix = AC02 | ATC_supplemental = | PubChem = | PubChemSubstance = | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00038 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1201573 | synonyms = <!-- Chemical data --> | molecular_weight = 0,000 | smiles = | StdInChI = | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Oprelvekin''' je [[Rekombinantna DNK|rekombinantni]] [[interleukin 11]] (IL-11),<ref name="pmid12784347">{{cite journal |author=Cantor SB, Elting LS, Hudson DV, Rubenstein EB |title=Pharmacoeconomic analysis of oprelvekin (recombinant human interleukin-11) for secondary prophylaxis of thrombocytopenia in solid tumor patients receiving chemotherapy |url=https://archive.org/details/sim_cancer_2003-06-15_97_12/page/3098 |journal=Cancer |volume=97 |issue=12 |pages=3099–106 |year=2003 |month=June |pmid=12784347 |doi=10.1002/cncr.11447}}</ref> faktor rasta koji direktno stimuliše proliferaciju hematopoietskih [[Izvorna ćelija|matičnih ćelija]] i progenitornih ćelija megakariocita i indukuje sazrevanje megakariocita, što dovodi do povećane produkcije trombocita.<ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> Ovaj lek je u prodaji pod imenom ''Neumega''. == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Oprelvekin}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00038 Oprelvekin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140707235634/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00038 |date=2014-07-07 }} {{Imunostimulanti}} [[Kategorija:Citokini]] [[Kategorija:Imunostimulanti]] [[Kategorija:Embriotoksini]] [[Kategorija:Fetotoksini]] ik8kgb3mh3hqj5rj518p73fam265jrk 0 1236803 42661636 42274955 2026-07-30T20:28:10Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661636 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | Verifiedfields = | verifiedrevid = 461753832 | IUPAC_name = (''RS'')-3-[2-[4-(6-fluorobenzo[''d'']izoksazol-3-il)-1-piperidil]ethil]-7-hidroksi-4-metil-1,5-diazabiciklo[4.4.0]deka-3,5-dien-2-on | image = Paliperidone.svg | width = | image2 = | width2 = | imagename = Paliperidon <!--Clinical data--> | tradename = Invega | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|paliperidone}} | MedlinePlus = a607005 | licence_EU = Invega | licence_US = Paliperidon | pregnancy_category = C | legal_status = Rx-only | routes_of_administration = oralno - produženo oslobađanje <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = 28% (oralno) | metabolism = | elimination_half-life = 23 sata (oralno) | excretion = <!--Identifiers--> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 144598-75-4 | ATC_prefix = N05 | ATC_suffix = AX13 | PubChem = 9802545 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01267 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 7978307 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 838F01T721 | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D05339 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1621 <!--Chemical data--> | C=23 | H=27 | F=1 | N=4 | O=3 | molecular_weight = 426,484 g/mol | smiles = O=C/1N5/C(=N\C(=C\1CCN4CCC(c3noc2cc(F)ccc23)CC4)C)[C@H](O)CCC5 | InChI = 1/C23H27FN4O3/c1-14-17(23(30)28-9-2-3-19(29)22(28)25-14)8-12-27-10-6-15(7-11-27)21-18-5-4-16(24)13-20(18)31-26-21/h4-5,13,15,19,29H,2-3,6-12H2,1H3/t19-/m1/s1 | InChIKey = PMXMIIMHBWHSKN-LJQANCHMBG | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C23H27FN4O3/c1-14-17(23(30)28-9-2-3-19(29)22(28)25-14)8-12-27-10-6-15(7-11-27)21-18-5-4-16(24)13-20(18)31-26-21/h4-5,13,15,19,29H,2-3,6-12H2,1H3/t19-/m1/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = PMXMIIMHBWHSKN-LJQANCHMSA-N }} '''Paliperidon''' (''Invega'', ''9-hidroksirisperidon'') je [[dopaminski antagonist]] iz klase [[atipični antipsihotik|atipičnih antipsihotika]]. Invega je formulacija za produženo otpuštanje paliperidona. '''Paliperidon palmitat''' (''Invega Sustenna'', ''Xeplion'') je dugotrajna injektavna formulacija paliperidonskog [[palmitinska kiselina|palmitoilnog]] [[estar|estra]] koja se dozira jednom mesečno. Paliperidon se koristi za tretman [[manija|manije]] i u manjim dozama za [[Manično-depresivna psihoza|bipolarni poremećaj]]. On se takođe koristi za lečenje šizofrenije i šizoafektivnog poremećaja. == Pharmakologija == Paliperidon je primarni aktivni metabolit starijeg antipsihotika [[risperidon]]a.<ref>{{cite web|url=http://www.drugbank.ca/drugs/DB01267|title=The DrugBank database|access-date=2014-04-05|archive-date=2011-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20111117205610/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01267|url-status=dead}}</ref> Mada je njegov specifični mehanizam dejstva nepoznat, veruje se da paliperidon i risperidon deluju na sličan način. Paliperidon je antagonist na α₁ i α₂ [[adrenergički receptor|adrenergičkim receptorima]] i na H₁ histaminskim receptorima.<ref>{{cite web|url=http://www.prescribingreference.com/products/showProducts/which/Invega|title=Prescribing Reference: New Product Releases - INVEGA|accessdate = 25. 05. 2008.}}</ref> On se ne vezuje za [[muskarinski acetilholinski receptor|muskarinske acetilholinske receptore]]. On se vezuje za dopaminske i serotoninske receptore. == Reference == {{reflist|2}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} * [http://www.invega.com INVEGA Web site] * [http://www.invegasustenna.com INVEGA Sustenna (paliperidone palmitate Extended Release Injectable Suspension) Web site] {{-}} {{Antipsihotici}} {{Adrenergici}} {{Dopaminergici}} {{Histaminergici}} {{Serotonergici}} [[Kategorija:Atipični antipsihotici]] [[Kategorija:Organofluoridi]] [[Kategorija:Benzizoksazoli]] [[Kategorija:Piperidini]] [[Kategorija:Piridopirimidini]] [[Kategorija:Laktami]] f39w1kiq2rkocueapqrppje4ml7nhmg 0 1236804 42661646 42299645 2026-07-30T21:50:23Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661646 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = 6-(difluorometoksi)-2- {[(3,4-dimetoksipiridin-2-il)metan]sulfinil1H-1,3-benzodiazol | image = Pantoprazole.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pantoprazol | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Astropan, Pantoloc, Pantor, Pantozol | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pantoprazole}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Intravenozno; Oralno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 1 sat | excretion = 71% urinom <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 102625-70-7 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = A02 | ATC_suffix = BC02 | ATC_supplemental = | PubChem = 4679 | PubChemSubstance = 46504622 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00213 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 4517 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C11806 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 7915 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=16 |H=15 |F=2 |N=3 |O=4 |S=1 | molecular_weight = 383.37 | smiles = COC1=C(OC)C(CS(=O)C2=NC3=C(N2)C=C(OC(F)F)C=C3)=NC=C1 | StdInChI = 1S/C16H15F2N3O4S/c1-23-13-5-6-19-12(14(13)24-2)8-26(22)16-20-10-4-3-9(25-15(17)18)7-11(10)21-16/h3-7,15H,8H2,1-2H3,(H,20,21) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = IQPSEEYGBUAQFF-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pantoprazol''' je inhibitor [[Protonska pumpa|protonske pumpe]] koji se koristi za kratkotrajne tretmane erozije i ulceracije [[jednjak]]a uzrokovane [[Gastroezofagealna refluksna bolest|gastroezofagealnom refluksnom bolešću]]<ref>{{cite journal |title = DrugBank 3.0: a comprehensive resource for omics research on drugs |author = Knox C, Law V, Jewison T, Liu P, Ly S, Frolkis A, Pon A, Banco K, Mak C, Neveu V, Djoumbou Y, Eisner R, Guo AC, Wishart DS |journal = Nucleic Acids Res. |year = 2011 |volume = 39 |issue = Database issue |pages = D1035-41 | pmid =21059682}}</ref><ref>{{cite journal |title = DrugBank: a knowledgebase for drugs, drug actions and drug targets |author = Wishart DS, Knox C, Guo AC, Cheng D, Shrivastava S, Tzur D, Gautam B, Hassanali M |journal = Nucleic Acids Res |year = 2008 |volume = 36 |issue = Database issue |pages = D901-6 |pmid = 18048412}}</ref> == Reference == {{reflist|2}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pantoprazole}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00213 Pantoprazole]{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Kategorija:Inhibitori protonske pumpe]] psd3cri0q2ieugsung8xxgf7d4kqdm0 0 1236806 42661649 42274974 2026-07-30T22:13:35Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661649 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = PMA.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Para-Metoksiamfetamin | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Para-Methoxyamphetamine}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 23239-32-9 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = None | ATC_suffix = | ATC_supplemental = | PubChem = 31721 | PubChemSubstance = 46507471 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01472 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 29417 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 278663 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=10 |H=15 |N=1 |O=1 | molecular_weight = 165,232 | smiles = COC1=CC=C(CC(C)N)C=C1 | StdInChI = 1S/C10H15NO/c1-8(11)7-9-3-5-10(12-2)6-4-9/h3-6,8H,7,11H2,1-2H3 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = NEGYEDYHPHMHGK-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Para-Metoksiamfetamin''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 10 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 165,232 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 2 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 1 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 3 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 1,6 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -2,5 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 35,3 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Para-Methoxyamphetamine}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01472 Para-Methoxyamphetamine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140416090653/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01472 |date=2014-04-16 }} [[Kategorija:Fenoli]] [[Kategorija:Fenolni etri]] [[Kategorija:Amini]] [[Kategorija:Dizajnirane droge]] bnveggm4rcym76q5gqu5oglm0w4azgy 0 1236807 42661655 42279392 2026-07-30T22:54:07Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661655 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Parecoxib.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Parekoksib | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Parecoxib}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = M01 | ATC_suffix = AH04 | ATC_supplemental = | PubChem = 119828 | PubChemSubstance = 99444910 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB08439 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 106990 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1206690 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=19 |H=18 |N=2 |O=4 |S=1 | molecular_weight = 370,422 | smiles = CCC(=O)NS(=O)(=O)C1=CC=C(C=C1)C1=C(C)ON=C1C1=CC=CC=C1 | StdInChI = 1S/C19H18N2O4S/c1-3-17(22)21-26(23,24)16-11-9-14(10-12-16)18-13(2)25-20-19(18)15-7-5-4-6-8-15/h4-12H,3H2,1-2H3,(H,21,22) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = TZRHLKRLEZJVIJ-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Parekoksib''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 19 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 370,422 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 4 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 1 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 5 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 3,3 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -6,1 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 97,7 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Parecoxib}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB08439 Parecoxib] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121006101132/http://www.drugbank.ca/drugs/DB08439 |date=2012-10-06 }} {{Nesteroidni antiinflamatorni lek}} [[Kategorija:Acetamidi]] [[Kategorija:Sulfoni]] [[Kategorija:Sulfonamidi]] [[Kategorija:Izoksazoli]] bclm3xaqsg2gz726dbkoj8b0q8magc3 0 1236808 42661640 42289292 2026-07-30T21:03:34Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661640 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pamidronic acid.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pamidroniska kiselina | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Amidronate, Aminomux, Aredia | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pamidronic acid}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Intravenozno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 7 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 40391-99-9 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = M05 | ATC_suffix = BA03 | ATC_supplemental = | PubChem = 4674 | PubChemSubstance = 46504823 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00282 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 4512 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C07395 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 834 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=3 |H=11 |N=1 |O=7 |P=2 | molecular_weight = 235,070 | smiles = NCCC(O)(P(O)(O)=O)P(O)(O)=O | StdInChI = 1S/C3H11NO7P2/c4-2-1-3(5,12(6,7)8)13(9,10)11/h5H,1-2,4H2,(H2,6,7,8)(H2,9,10,11) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = WRUUGTRCQOWXEG-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pamidroniska kiselina''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 3 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 235,070 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>Zarychanski R, Elphee E, Walton P, Johnston J: Osteonecrosis of the jaw associated with pamidronate therapy. Am J Hematol. 2006 Jan;81(1):73-5. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16369966 16369966]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 8 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 6 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 4 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || -2,1 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || 2,5 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 180,9 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pamidronic acid}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00282 Pamidronic acid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140417175244/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00282 |date=2014-04-17 }} {{Lekovi za tretman bolesti kostiju}} [[Kategorija:Hemoterapijski agensi]] [[Kategorija:Antiinflamatorni agensi]] [[Kategorija:Bisfosfonati]] [[Kategorija:Amini]] [[Kategorija:Fosforaste kiseline]] dhe0ifairmb7nb0kr682rfpvj9vq0s0 0 1236809 42661639 42274960 2026-07-30T20:55:51Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661639 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Palonosetron structure.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Palonosetron | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Aloxi, Onicit | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Palonosetron}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Intravenozno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 40 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 119904-90-4 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = A04 | ATC_suffix = AA05 | ATC_supplemental = | PubChem = 148211 | PubChemSubstance = 46508530 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00377 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 130656 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1189679 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=19 |H=24 |N=2 |O=1 | molecular_weight = 296,407 | smiles = [H][C@@]12CCCC3=C1C(=CC=C3)C(=O)N(C2)[C@@H]1CN2CCC1CC2 | StdInChI = 1S/C19H24N2O/c22-19-16-6-2-4-14-3-1-5-15(18(14)16)11-21(19)17-12-20-9-7-13(17)8-10-20/h2,4,6,13,15,17H,1,3,5,7-12H2/t15-,17+/m0/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = CPZBLNMUGSZIPR-DOTOQJQBSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Palonosetron''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 19 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 296,407 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>De Leon A: Palonosetron (Aloxi): a second-generation 5-HT(3) receptor antagonist for chemotherapy-induced nausea and vomiting. Proc (Bayl Univ Med Cent). 2006 Oct;19(4):413-6. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17106506 17106506]</ref><ref>Stoltz R, Cyong JC, Shah A, Parisi S: Pharmacokinetic and safety evaluation of palonosetron, a 5-hydroxytryptamine-3 receptor antagonist, in U.S. and Japanese healthy subjects. J Clin Pharmacol. 200 4 May;44(5):520-31. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15102873 15102873]</ref><ref>Rubenstein EB: Palonosetron: a unique 5-HT3 receptor antagonist indicated for the prevention of acute and delayed chemotherapy-induced nausea and vomiting. Clin Adv Hematol Oncol. 2004 May;2(5):284-9. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16163194 16163194]</ref><ref>Yang LP, Scott LJ: Palonosetron: in the prevention of nausea and vomiting. Drugs. 2009 Nov 12;69(16):2257-78. doi: 10.2165/11200980-000000000-00000. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19852528 19852528]</ref><ref>Siddiqui MA, Scott LJ: Palonosetron. Drugs. 2004;64(10):1125-32; discussion 1133-4. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15139789 15139789]</ref><ref>Eisenberg P, MacKintosh FR, Ritch P, Cornett PA, Macciocchi A: Efficacy, safety and pharmacokinetics of palonosetron in patients receiving highly emetogenic cisplatin-based chemotherapy: a dose-ranging clinical study. Ann Oncol. 2004 Feb;15(2):330-7. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14760130 14760130]</ref><ref>Stoltz R, Parisi S, Shah A, Macciocchi A: Pharmacokinetics, metabolism and excretion of intravenous [l4C]-palonosetron in healthy human volunteers. Biopharm Drug Dispos. 2004 Nov;25(8):329-37. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15378559 15378559]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 2 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 0 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 1 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 2,7 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -3,0 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 23,6 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Palonosetron}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00377 Palonosetron] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140417220544/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00377 |date=2014-04-17 }} {{Antiemetici}} [[Kategorija:Antiemetici]] [[Kategorija:Serotoninski antagonisti]] [[Kategorija:Acetamidi]] [[Kategorija:Amini]] qx37qeoacb4wjlo4us1zwwn4vd1t4lk 0 1236810 42661651 42279391 2026-07-30T22:34:47Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661651 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Paramethadione.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Parametadion | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Isoethadione, Paradione, Paradione (TN), Parametadiona [INN-Spanish] | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Paramethadione}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 12 - 24 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 115-67-3 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = N03 | ATC_suffix = AC01 | ATC_supplemental = | PubChem = 8280 | PubChemSubstance = 46509173 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00617 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 7979 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C07411 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1100 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=7 |H=11 |N=1 |O=3 | molecular_weight = 157,167 | smiles = CCC1(C)OC(=O)N(C)C1=O | StdInChI = 1S/C7H11NO3/c1-4-7(2)5(9)8(3)6(10)11-7/h4H2,1-3H3 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = VQASKUSHBVDKGU-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = 101.5 | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Parametadion''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 7 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 157,167 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>Hoffman DJ, Chun AH: Paramethadione and metabolite serum levels in humans after a single oral paramethadione dose. J Pharm Sci. 1975 Oct;64(10):1702-3. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1185541 1185541]</ref><ref>Feldman GL, Weaver DD, Lovrien EW: The fetal trimethadione syndrome: report of an additional family and further delineation of this syndrome. Am J Dis Child. 1977 Dec;131(12):1389-92. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/412416 412416]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 3 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 0 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 1 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 1,0 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -0,8 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 46,6 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Paramethadione}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00617 Paramethadione] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140218192807/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00617 |date=2014-02-18 }} {{Antiepileptici}} [[Kategorija:Antiepileptici]] [[Kategorija:Acetamidi]] jobycb96y6mwe5dl6cgjcrmcbjgj86u 0 1236811 42661660 42274991 2026-07-30T23:39:36Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661660 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Paroxetine2DACS.svg | width = | alt = | image2 = Paroxetine3DACS2.gif | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Paroksetin | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Aropax, Brisdelle, Paxil, Paxil CR | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Paroxetine}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Oralno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 21-24 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 61869-08-7 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = N06 | ATC_suffix = AB05 | ATC_supplemental = | PubChem = 43815 | PubChemSubstance = 46504821 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00715 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 39888 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C07415 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 7936 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 490 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=19 |H=20 |F=1 |N=1 |O=3 | molecular_weight = 329,365 | smiles = FC1=CC=C(C=C1)[C@@H]1CCNC[C@H]1COC1=CC2=C(OCO2)C=C1 | StdInChI = 1S/C19H20FNO3/c20-15-3-1-13(2-4-15)17-7-8-21-10-14(17)11-22-16-5-6-18-19(9-16)24-12-23-18/h1-6,9,14,17,21H,7-8,10-12H2/t14-,17-/m0/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = AHOUBRCZNHFOSL-YOEHRIQHSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 147-150 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Paroksetin''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 19 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 329,365 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>Baldwin DS, Anderson IM, Nutt DJ, Bandelow B, Bond A, Davidson JR, den Boer JA, Fineberg NA, Knapp M, Scott J, Wittchen HU: Evidence-based guidelines for the pharmacological treatment of anxiety disorders: recommendations from the British Association for Psychopharmacology. J Psychopharmacol. 2005 Nov;19(6):567-96. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16272179 16272179]</ref><ref>Baldwin D, Bobes J, Stein DJ, Scharwachter I, Faure M: Paroxetine in social phobia/social anxiety disorder. Randomised, double-blind, placebo-controlled study. Paroxetine Study Group. Br J Psychiatry. 1999 Aug;175:120-6. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10627793 10627793]</ref><ref>Yonkers KA, Gullion C, Williams A, Novak K, Rush AJ: Paroxetine as a treatment for premenstrual dysphoric disorder. J Clin Psychopharmacol. 1996 Feb;16(1):3-8. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8834412 8834412]</ref><ref>Waldinger MD, Hengeveld MW, Zwinderman AH, Olivier B: Effect of SSRI antidepressants on ejaculation: a double-blind, randomized, placebo-controlled study with fluoxetine, fluvoxamine, paroxetine, and sertraline. J Clin Psychopharmacol. 1998 Aug;18(4):274-81. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9690692 9690692]</ref><ref>Waldinger MD, Zwinderman AH, Olivier B: SSRIs and ejaculation: a double-blind, randomized, fixed-dose study with paroxetine and citalopram. J Clin Psychopharmacol. 2001 Dec;21(6):556-60. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11763001 11763001]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 4 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 1 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 4 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 3,2 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -4,6 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 39,7 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Paroxetine}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00715 Paroxetine]{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Kategorija:Antidepresanti]] [[Kategorija:Selektivni inhibitori preuzimanja serotonina]] [[Kategorija:Etri]] [[Kategorija:Piperidini]] [[Kategorija:Organofluoridi]] gacty2icf7ewwhkbdllh1w2dl9aycwd 0 1236812 42662196 42299667 2026-07-31T05:25:10Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662196 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pazopanib structure.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pazopanib | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pazopanib}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Oralno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 35 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 444731-52-6 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = L01 | ATC_suffix = XE11 | ATC_supplemental = | PubChem = 11525740 | PubChemSubstance = | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB06589 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 9700526 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 71219 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 477772 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=21 |H=23 |N=7 |O=2 |S=1 | molecular_weight = 437,518 | smiles = CN(C1=CC2=NN(C)C(C)=C2C=C1)C1=CC=NC(NC2=CC=C(C)C(=C2)S(N)(=O)=O)=N1 | StdInChI = 1S/C21H23N7O2S/c1-13-5-6-15(11-19(13)31(22,29)30)24-21-23-10-9-20(25-21)27(3)16-7-8-17-14(2)28(4)26-18(17)12-16/h5-12H,1-4H3,(H2,22,29,30)(H,23,24,25) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = CUIHSIWYWATEQL-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pazopanib''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 21 [[atom]] [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 437,518 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>Sonpavde G, Hutson TE, Sternberg CN: Pazopanib, a potent orally administered small-molecule multitargeted tyrosine kinase inhibitor for renal cell carcinoma. Expert Opin Investig Drugs. 2008 Feb;17(2):253-61. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18230058 18230058]</ref><ref>Verweij J, Sleijfer S: Pazopanib , a new therapy for metastatic soft tissue sarcoma. Expert Opin Pharmacother. 2013 May;14(7):929-35. doi: 10.1517/14656566.2013.780030. Epub 2013 Mar 14. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23488774 23488774]</ref><ref>Deng Y, Sychterz C, Suttle AB, Dar MM, Bershas D, Negash K, Qian Y, Chen EP, Gorycki PD, Ho MY: Bioavailability, metabolism and disposition of oral pazopanib in patients with advanced cancer. Xenobiotica. 2013 May;43(5):443-53. doi: 10.3109/00498254.2012.734642. Epub 2012 Nov 16. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23548165 23548165]</ref><ref>Deeks ED: Pazopanib: in advanced soft tissue sarcoma. Drugs. 2012 Nov 12;72(16):2129-40. doi: 10.2165/11209950-000000000-00000. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23072642 23072642]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 7 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 2 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 5 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 3,7 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -5,8 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 127,4 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pazopanib}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB06589 Pazopanib] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140218220713/http://www.drugbank.ca/drugs/DB06589 |date=2014-02-18 }} [[Kategorija:Hemoterapijski agensi]] [[Kategorija:Sulfoni]] [[Kategorija:Sulfonamidi]] [[Kategorija:Indazoli]] [[Kategorija:Pirimidini]] 0hd2bfkjsve7xlhxb917zyqazvog8hi 0 1236813 42661635 42294502 2026-07-30T20:22:18Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661635 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Palifermin | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Palifermin}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Intravenozno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 162394-19-6 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = V03 | ATC_suffix = AF08 | ATC_supplemental = | PubChem = | PubChemSubstance = | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00039 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1201821 | synonyms = <!-- Chemical data --> | molecular_weight = 0,000 | smiles = | StdInChI = | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Palifermin''' (prodajno ime ''Kepivance'') je skraćeni ljudski [[rekombinantna DNK|rekombinantni]] [[keratinocit]]ni [[faktor rasta]] (KGF)<ref name="pmid18632516">{{cite journal |author=Beaven AW, Shea TC |title=The effect of palifermin on chemotherapyand radiation therapy-induced mucositis: a review of the current literature |journal=Support Cancer Ther |volume=4 |issue=4 |pages=188–97 |year=2007 |month=September |pmid=18632516 |doi=10.3816/SCT.2007.n.014 |url=http://cigjournals.metapress.com/openurl.asp?genre=article&id=doi:10.3816/SCT.2007.n.014 |access-date=2021-09-03 |archive-date=2020-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200313204953/https://metapress.com/?genre=article&id=doi%3A10.3816%2FSCT.2007.n.014 |dead-url=yes }}</ref> koji se proizvodi pomoću bakterije ''[[Escherichia coli]]''. KGF stimuliše rast ćelija koje pokrivaju površinu [[usta]] i [[Sistem organa za varenje|interstinalnog trakta]].<ref name="NCI">[http://www.cancer.gov/dictionary?CdrID=479005 Kepivance] entry in the public domain NCI Dictionary of Cancer Terms</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Palifermin}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00039 Palifermin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227012911/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00039 |date=2014-02-27 }} [[Kategorija:Faktori rasta]] q6fkgld7zl39t9tdnd7qaja9kwq1d95 0 1236814 42661644 42309581 2026-07-30T21:37:43Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661644 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pankrelipaza | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Cotazym (Organon), Creon, Ku-Zyme (Koichi), Pancrease (Ortho-McNeil) | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pancrelipase}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Oralno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 53608-75-6 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = A09 | ATC_suffix = AA02 | ATC_supplemental = | PubChem = | PubChemSubstance = | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00085 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = FQ3DRG0N5K | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = | synonyms = <!-- Chemical data --> | C=5850 | H=8902 | N=1606 | O=1739 | S=49 | molecular_weight = 131 [[Jedinica atomske mase|kDa]] | smiles = | StdInChI = | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 48-50 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pankrelipaza''' je smeša [[svinja|svinjskih]] [[amilaza|pankreasnih amilaza]], [[pankreasnih lipaza]], i [[himotripsin]]a. To su probavni [[enzim]]i koje [[pankreas]] normalno formira.<ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} * {{PriceEnzymology3rd}} * {{TooneAdvancesInEnzymology}} * {{Branden ProteinStructure2nd}} * {{SegelEnzymeKinetics}} * {{JencksCatalysisInChemistryAndEnzymology}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pancrelipase}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00085 Pancrelipase] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141016143952/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00085 |date=2014-10-16 }} [[Kategorija:EC 3.2.1]] [[Kategorija:EC 3.4.21]] [[Kategorija:EC 3.1.1]] tn0mm3gmtmo2icrot62wfs58my3n63s 0 1236815 42661642 42601682 2026-07-30T21:27:39Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661642 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Panitumumab | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Vectibix, Vectibix (Amgen) | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Panitumumab}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Intravenozno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 7,5 dana | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 339177-26-3 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = L01 | ATC_suffix = XC08 | ATC_supplemental = | PubChem = | PubChemSubstance = | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01269 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1201827 | synonyms = <!-- Chemical data --> | C=6398 | H=9878 | N=1694 | O=2016 | S=48 | molecular_weight = | smiles = | StdInChI = | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Panitumumab''' ([[Međunarodni nezaštićeni naziv|INN]]), ranije ''ABX-EGF'', je potpuno humanizovano [[monoklonalno antitelo]] koje je specifično za [[receptor epidermalnog faktora rasta]] (takođe poznat kao ''EGF receptor'', ''EGFR'', ''ErbB-1'' i ''HER1'' kod čoveka).<ref>Foon KA, Yang XD, Weiner LM, Belldegrun AS, Figlin RA, Crawford J, Rowinsky EK, Dutcher JP, Vogelzang NJ, Gollub J, Thompson JA, Schwartz G, Bukowski RM, Roskos LK, Schwab GM: Preclinical and clinical evaluations of ABX-EGF, a fully human anti-epidermal growth factor receptor antibody. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2004 Mar 1;58(3):984-90. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14967460 14967460]</ref><ref>Yang XD, Jia XC, Corvalan JR, Wang P, Davis CG: Development of ABX-EGF, a fully human anti-EGF receptor monoclonal antibody, for cancer therapy. Crit Rev Oncol Hematol. 2001 Apr;38(1):17-23. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11255078 11255078]</ref><ref>Wu M, Rivkin A, Pham T: Panitumumab: human monoclonal antibody against epidermal growth factor receptors for the treatment of metastatic colorectal cancer. Clin Ther. 2008 Jan;30(1):14-30. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18343240 18343240]</ref><ref>Saadeh CE, Lee HS: Panitumumab: a fully human monoclonal antibody with activity in metastatic colorectal cancer. Ann Pharmacother. 2007 Apr;41(4):606-13. Epub 2007 Mar 13. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17355997 17355997]</ref><ref>Keating GM: Panitumumab: a review of its use in metastatic colorectal cancer. Drugs. 2010 May 28;70(8):1059-78. doi: 10.2165/11205090-000000000-00000. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20481659 20481659]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{cite journal|last=Amado|first=RG|year=2008|title=Wild-Type KRAS is Required for Panitumumab Efficacy in Patients With Metastatic Colorectal Cancer|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-clinical-oncology_2008-04-01_26_10/page/n175|journal=J Clin Onco|volume=26|issue=10|pages=1626–1634|doi=10.1200/JCO.2007.14.7116|last2=Wolf|first2=M.|last3=Peeters|first3=M.|last4=Van Cutsem|first4=E.|last5=Siena|first5=S.|last6=Freeman|first6=D. J.|last7=Juan|first7=T.|last8=Sikorski|first8=R.|last9=Suggs|first9=S.}} * {{cite journal|last=Van Cutsem|first=E|year=2007|title=Open-Label Phase III Trial of Panitumumab Plus Best Supportive Care Compared With Best Supportive Care Alone in Patients With Chemotherapy-Refractory Metastatic Colorectal Cancer|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-clinical-oncology_2007-05-01_25_13/page/n25|journal=J Clin Onco|volume=25|issue=13|pages=1658–1664|doi=10.1200/JCO.2006.08.1620|last2=Peeters|first2=M.|last3=Siena|first3=S.|last4=Humblet|first4=Y.|last5=Hendlisz|first5=A.|last6=Neyns|first6=B.|last7=Canon|first7=J.-L.|last8=Van Laethem|first8=J.-L.|last9=Maurel|first9=J.}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Panitumumab}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01269 Panitumumab] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140417005641/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01269 |date=2014-04-17 }} [[Kategorija:Hemoterapijski agensi]] 1b1d0cdpokmin9656spko1ampfafc2p 0 1236816 42661661 42304732 2026-07-30T23:59:48Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661661 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pasireotide.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pasireotid | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pasireotide}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Subkutano <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 12 h, | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 396091-73-9 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = H01 | ATC_suffix = CB05 | ATC_supplemental = | PubChem = 9941444 | PubChemSubstance = | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB06663 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 72312 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = | synonyms = <!-- Chemical data --> | C=58 | H=66 | N=10 | O=9 | molecular_weight = 1107,26 | smiles = C1[C@H](CN2[C@@H]1C(=O)N[C@H](C(=O)N[C@@H](C(=O)N[C@H](C(=O)N[C@H](C(=O)N[C@H](C2=O)CC3=CC=CC=C3)CC4=CC=C(C=C4)OCC5=CC=CC=C5)CCCCN)CC6=CNC7=CC=CC=C76)C8=CC=CC=C8)OC(=O)NCCN | StdInChI = 1S/C58H66N10O9/c59-27-13-12-22-46-52(69)64-47(30-38-23-25-42(26-24-38)76-36-39-16-6-2-7-17-39)53(70)66-49(31-37-14-4-1-5-15-37)57(74)68-35-43(77-58(75)61-29-28-60)33-50(68)55(72)67-51(40-18-8-3-9-19-40)56(73)65-48(54(71)63-46)32-41-34-62-45-21-11-10-20-44(41)45/h1-11,14-21,23-26,34,43,46-51,62H,12-13,22,27-33,35-36,59-60H2,(H,61,75)(H,63,71)(H,64,69)(H,65,73)(H,66,70)(H,67,72)/t43-,46+,47+,48-,49+,50+,51+/m1/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = VMZMNAABQBOLAK-DBILLSOUSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pasireotid''' (''SOM230'', ''Signifor''<ref>Signifor (pasireotide) Official Website for healthcare professionals outside the US http://www.signifor.com/</ref>) je [[orfanski lek]] koji je odobren u SAD i Evropi za lečenje [[Kušingova bolest|Kušingove bolesti]] kod pacijenata kod kojih je hiruški zahvat neuspešan ili neprimenljiv.<ref>{{cite web |url=http://finance.yahoo.com/news/novartis-drug-signifor-approved-eu-051703038.html;_ylt=A2KJ3CQ_5qBPSVwAuzLQtDMD |title=Novartis drug Signifor® approved in the EU as the first medication to treat patients with Cushing's disease |deadurl=no |accessdate = 8. 7. 2012.}}</ref><ref>Mancini et al. Therapeutics and Clinical Risk Management 2010;6:505-516</ref> Ovaj lek je razvilo preduzeće [[Novartis]]. Pasireotid je [[somatostatin]]ski [[analog (hemija)|analog]] sa 40-puta većim afinitetom za [[somatostatinski receptor 5]] nego za druge analoge somatostatinskog receptora.<ref>Weckbecker G, Briner U, Lewis I, Bruns C: SOM230: a new somatostatin peptidomimetic with potent inhibitory effects on the growth hormone/insulin-like growth factor-I axis in rats, primates, and dogs. Endocrinology. 2002 Oct;143(10):4123-30. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12239124 12239124]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pasireotide}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB06663 Pasireotide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140301120809/http://www.drugbank.ca/drugs/DB06663 |date=2014-03-01 }} [[Kategorija:Orfan lekovi]] [[Kategorija:Hormonski agensi]] 3yqxz46j3kv93vszwzmpzwxzf91id1w 0 1236817 42661637 42299630 2026-07-30T20:30:04Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661637 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Palivizumab | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Palivizumab}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Intramaskularno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 18-20 dana | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 188039-54-5 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = J06 | ATC_suffix = BB16 | ATC_supplemental = | PubChem = | PubChemSubstance = | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00110 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1201586 | synonyms = <!-- Chemical data --> | molecular_weight = | smiles = | StdInChI = | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 61 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Palivizumab''' je humanizovano [[monoklonalno antitelo]] (''IgG1k'') koje je proizvedeno primenom rekombinantne DNK tehnologije i koje prepoznaje [[epitop]] A antigenog mesta F proteina respiratornog sincitijalnog virusa (RSV). Ovo antitelo je kompozit ljudske (95%) i glodarske (5%) sekvence. Ono se koristi u prevenciji infekcija [[Respiratorni sincitijalni virus|respiratornim sincitijalnim virusom]]. Preporučuje se za prinenu kod dece sa visokim rizikom zbog preranog rođenja ili drugih zdravstvenih problema kao što su urođene srčane mane.<ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Palivizumab}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00110 Palivizumab] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130612210918/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00110 |date=2013-06-12 }} {{HumanizovaniMonoklonali}} [[Kategorija:Monoklonalna antitela]] [[Kategorija:Antivirotici]] 53f77wappm7bias2zfcgq07q9t01qcs 0 1236818 42661647 42289298 2026-07-30T22:01:51Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661647 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Papaverin - Papaverine.svg | width = | alt = | image2 = Papaverine-from-xtal-3D-balls-B.png | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Papaverin | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Alapav, Artegodan, Cardiospan, Cardoverina | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Papaverine}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Intravenozno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 0,5-2 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 61-25-6 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = A03 | ATC_suffix = AD01 | ATC_supplemental = , {{ATC|G04|BE02}} | PubChem = 4680 | PubChemSubstance = 46508003 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01113 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 4518 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C06533 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 19224 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=20 |H=21 |N=1 |O=4 | molecular_weight = 339,385 | smiles = COC1=C(OC)C=C(CC2=NC=CC3=CC(OC)=C(OC)C=C23)C=C1 | StdInChI = 1S/C20H21NO4/c1-22-17-6-5-13(10-18(17)23-2)9-16-15-12-20(25-4)19(24-3)11-14(15)7-8-21-16/h5-8,10-12H,9H2,1-4H3 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = XQYZDYMELSJDRZ-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 226 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Papaverin''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 20 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 339,385 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>Tang Y, Luan J, Zhang X: Accelerating tissue expansion by application of topical papaverine cream. Plast Reconstr Surg. 2004 Oct;114(5):1166-9. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15457029 15457029]</ref><ref>Liu JK, Couldwell WT: Intra-arterial papaverine infusions for the treatment of cerebral vasospasm induced by aneurysmal subarachnoid hemorrhage. Neurocrit Care. 2005;2(2):124-32. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16159054 16159054]</ref><ref>Takeuchi K, Sakamoto S, Nagayoshi Y, Nishizawa H, Matsubara J: Reactivity of the human internal thoracic artery to vasodilators in coronary artery bypass grafting. Eur J Cardiothorac Surg. 2004 Nov; 26(5):956-9. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15519189 15519189]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682|noedit}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412|noedit}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 5 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 0 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 6 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o|noedit}}</ref> (''ALogP'') || 3,5 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573|noedit}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -5,8 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286|noedit}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 49,8 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Papaverine}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01113 Papaverine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140302235334/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01113 |date=2014-03-02 }} [[Kategorija:Vazodilatori]] [[Kategorija:Fosfodiesterazni inhibitori]] [[Kategorija:Fenoli]] [[Kategorija:Fenolni etri]] [[Kategorija:Izohinolini]] [[Kategorija:Antispazmodici]] n43jvk0wy9hiwv08iq0e42l8p74z2d6 0 1236819 42661652 42289303 2026-07-30T22:37:46Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661652 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Paramethasone.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Parametason | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Paramethasone}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Oralno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = | excretion = Renalno <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 53-33-8 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = H02 | ATC_suffix = AB05 | ATC_supplemental = | PubChem = 5875 | PubChemSubstance = 46504651 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01384 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 5664 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C07413 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1579 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=22 |H=29 |F=1 |O=5 | molecular_weight = 392,461 | smiles = [H][C@@]12C[C@@H](C)[C@](O)(C(=O)CO)[C@@]1(C)C[C@H](O)[C@@]1([H])[C@@]2([H])C[C@]([H])(F)C2=CC(=O)C=C[C@]12C | StdInChI = 1S/C22H29FO5/c1-11-6-14-13-8-16(23)15-7-12(25)4-5-20(15,2)19(13)17(26)9-21(14,3)22(11,28)18(27)10-24/h4-5,7,11,13-14,16-17,19,24,26,28H,6,8-10H2,1-3H3/t11-,13+,14+,16+,17+,19-,20+,21+,22+/m1/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = MKPDWECBUAZOHP-AFYJWTTESA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Parametason''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 22 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 392,461 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682|noedit}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412|noedit}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 5 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 3 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 2 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o|noedit}}</ref> (''ALogP'') || 1,4 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573|noedit}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -4,0 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286|noedit}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 94,8 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Paramethasone}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01384 Paramethasone] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140211194418/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01384 |date=2014-02-11 }} [[Kategorija:Antiinflamatorni agensi]] [[Kategorija:Glukokortikoidi]] [[Kategorija:Alkoholi]] [[Kategorija:Steroidi]] [[Kategorija:Ketoni]] [[Kategorija:Organofluoridi]] 367iv9ikchjmbbg1dbalen1dyjor1hd 0 1236820 42661656 42274988 2026-07-30T22:56:33Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661656 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pargyline.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pargilin | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Eudatin, Eutonyl, Eutonyl-ten, Lopac-P-8013 | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pargyline}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 555-57-7 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = C02 | ATC_suffix = KC01 | ATC_supplemental = , {{ATC|C02|LL01}} | PubChem = 4688 | PubChemSubstance = 46507368 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01626 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 4526 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C07414 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 673 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=11 |H=13 |N=1 | molecular_weight = 159,228 | smiles = CN(CC#C)CC1=CC=CC=C1 | StdInChI = 1S/C11H13N/c1-3-9-12(2)10-11-7-5-4-6-8-11/h1,4-8H,9-10H2,2H3 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = DPWPWRLQFGFJFI-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pargilin''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 11 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 159,228 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682|noedit}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412|noedit}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 1 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 0 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 3 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o|noedit}}</ref> (''ALogP'') || 3,1 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573|noedit}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -1,6 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286|noedit}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 3,2 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pargyline}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01626 Pargyline] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140415201345/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01626 |date=2014-04-15 }} {{Simpatolitički antihipertenzivi}} [[Kategorija:Antihipertenzivi]] [[Kategorija:Inhibitori monoaminske oksidaze]] [[Kategorija:Amini]] er4b5ttplwqg79hrsd9u0bpt5wg79ls 0 1236861 42662225 42299676 2026-07-31T06:39:26Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662225 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = (3S)-3- {[(1S)-1-karbamoil-2-feniletil]karbamoil 3-[(2S)-2-[(2S)-3-(1H-indol-3-il)-2-(3[(2-metilpropoksi)karbonil]amino}propanamido)propanamido]- 4-(metilsulfanil)butanamido]propanoinska kiselina | image = Pentagastrin.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pentagastrin | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pentagastrin}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 10 minuta ili manje | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 5534-95-2 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = V04 | ATC_suffix = CG04 | ATC_supplemental = | PubChem = 444007 | PubChemSubstance = 46507747 | IUPHAR_ligand = 870 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00183 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 392037 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=37 |H=49 |N=7 |O=9 |S=1 | molecular_weight = 767.891 | smiles = CSCC[C@H](NC(=O)[C@H](CC1=CNC2=CC=CC=C12)NC(=O)CCNC(=O)OCC(C)C)C(=O)N[C@@H](CC(O)=O)C(=O)N[C@@H](CC1=CC=CC=C1)C(N)=O | StdInChI = 1S/C37H49N7O9S/c1-22(2)21-53-37(52)39-15-13-31(45)41-29(18-24-20-40-26-12-8-7-11-25(24)26)35(50)42-27(14-16-54-3)34(49)44-30(19-32(46)47)36(51)43-28(33(38)48)17-23-9-5-4-6-10-23/h4-12,20,22,27-30,40H,13-19,21H2,1-3H3,(H2,38,48)(H,39,52)(H,41,45)(H,42,50)(H,43,51)(H,44,49)(H,46,47)/t27-,28-,29-,30-/m0/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = ALXRNCVIQSDJAO-KRCBVYEFSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 229 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pentagastrin''' je sintetički pentapeptid koji deluje poput [[gastrin]]a pri parenteralnoj primeni. On stimuliše sekreciju [[Želudačna kiselina|želudačna kiseline]] i pepsina. Korišten je kao dijagnostičko sredstvo.<ref>Weintraub HS, Rudolph A: Combination Therapy for Managing Difficult-to-Treat Patients With Stage 2 Hypertension: Focus on Valsartan-Based Combinations. Am J Ther. 2010 Jun 9. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20535014 20535014]</ref><ref>{{cite journal |title = DrugBank 3.0: a comprehensive resource for omics research on drugs |author = Knox C, Law V, Jewison T, Liu P, Ly S, Frolkis A, Pon A, Banco K, Mak C, Neveu V, Djoumbou Y, Eisner R, Guo AC, Wishart DS |journal = Nucleic Acids Res. |year = 2011 |volume = 39 |issue = Database issue |pages = D1035-41 | pmid =21059682}}</ref><ref>{{cite journal |title = DrugBank: a knowledgebase for drugs, drug actions and drug targets |author = Wishart DS, Knox C, Guo AC, Cheng D, Shrivastava S, Tzur D, Gautam B, Hassanali M |journal = Nucleic Acids Res |year = 2008 |volume = 36 |issue = Database issue |pages = D901-6 |pmid = 18048412}}</ref> == Reference == {{reflist|2}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pentagastrin}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00183 Pentagastrin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140415032415/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00183 |date=2014-04-15 }} [[Kategorija:Peptidi]] l2z8ucb957iyptku9bjbvql8g2xande 0 1236862 42662223 42507933 2026-07-31T06:33:57Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662223 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = 2-amino-3-metil-3-fulfanilbutanoinska kiselina | image = Penicillamine structure.png | width = | alt = | image2 = D-Penicillamine-3D-balls.png | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Penicilamin | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Artamine, Cuprenil, Cuprimine, Cupripen | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Penicillamine}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Oralno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 1 sad | excretion = Renalno, uglavno u obliku disulfida. <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 52-67-5 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = M01 | ATC_suffix = CC01 | ATC_supplemental = | PubChem = | PubChemSubstance = | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00859 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C07418 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 50868 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=5 |H=11 |N=1 |O=2 |S=1 | molecular_weight = 149.211 | smiles = CC(C)(S)C(N)C(O)=O | StdInChI = 1S/C5H11NO2S/c1-5(2,9)3(6)4(7)8/h3,9H,6H2,1-2H3,(H,7,8) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = VVNCNSJFMMFHPL-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 198.5 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Penicilamin''' (3-merkapto-D-valin) je najkarakterističniji degradacioni produkt [[penicilin]]skih [[antibiotik]]a. On se koristi kao antireumatski i helacini agens za [[Vilsonova bolest|Vilsonovu bolest]].<ref>WALSHE JM: Penicillamine, a new oral therapy for Wilson's disease. Am J Med. 1956 Oct;21(4):487-95. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/13362281 13362281]</ref><ref>Walshe JM: The story of penicillamine: a difficult birth. Mov Disord. 2003 Aug;18(8):853-9. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12889074 12889074]</ref><ref>Gong Y, Frederiksen SL, Gluud C: D-penicillamine for primary biliary cirrhosis. Cochrane Database Syst Rev. 2004 Oct 18;(4):CD004789. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15495127 15495127]</ref><ref>Suarez-Almazor ME, Spooner C, Belseck E: Penicillamine for rheumatoid arthritis. Cochrane Database Syst Rev. 2000;(2):CD001460. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10796440 10796440]</ref><ref>Munro R, Capell HA: Penicillamine. Br J Rheumatol. 1997 Jan;36(1):104-9. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9117147 9117147]</ref><ref>{{cite journal |title = DrugBank 3.0: a comprehensive resource for omics research on drugs |author = Knox C, Law V, Jewison T, Liu P, Ly S, Frolkis A, Pon A, Banco K, Mak C, Neveu V, Djoumbou Y, Eisner R, Guo AC, Wishart DS |journal = Nucleic Acids Res. |year = 2011 |volume = 39 |issue = Database issue |pages = D1035-41 | pmid =21059682}}</ref><ref>{{cite journal |title = DrugBank: a knowledgebase for drugs, drug actions and drug targets |author = Wishart DS, Knox C, Guo AC, Cheng D, Shrivastava S, Tzur D, Gautam B, Hassanali M |journal = Nucleic Acids Res |year = 2008 |volume = 36 |issue = Database issue |pages = D901-6 |pmid = 18048412}}</ref> == Reference == {{reflist|2}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Penicillamine}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00859 Penicillamine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140514144821/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00859 |date=2014-05-14 }} {{Antireumatski proizvodi}} [[Kategorija:Helatni agensi]] [[Kategorija:Antidoti]] [[Kategorija:Enantiomerno čisti lekovi]] [[Kategorija:Aminokiseline]] [[Kategorija:Antireumatski proizvodi]] [[Kategorija:Tioli]] [[Kategorija:Esencijalni lijekovi Svjetske zdravstvene organizacije]] p1v6lriguzmxomq73se575eytwyy9fd 0 1236863 42661628 42274938 2026-07-30T18:49:18Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661628 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = 4-phenyl-1-(2-phenyletil)piperidin-4-yl acetate | image = PEPAP.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = PEPAP | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|PEPAP}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 64-52-8 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = None | ATC_suffix = | ATC_supplemental = | PubChem = 60977 | PubChemSubstance = 46505389 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01562 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 54939 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=21 |H=25 |N=1 |O=2 | molecular_weight = 323.4287 | smiles = CC(=O)OC1(CCN(CCC2=CC=CC=C2)CC1)C1=CC=CC=C1 | StdInChI = 1S/C21H25NO2/c1-18(23)24-21(20-10-6-3-7-11-20)13-16-22(17-14-21)15-12-19-8-4-2-5-9-19/h2-11H,12-17H2,1H3 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = BVURVTVDNWSNFN-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''PEPAP''' (''1-(2-feniletil)-4-fenil-4-acetoksipiperidin'') je sintetički analog meperidina. On je srodan sa lekom [[MPPP]], sa jednom ''N''-fenetil grupom umesto ''N''-[[metil]] supstitucije i [[acetat]]nim [[estar|estrom]] umesto [[propionat]]a.<ref>Pritzker D, Kanungo A, Kilicarslan T, Tyndale RF, Sellers EM: Designer drugs that are potent inhibitors of CYP2D6. J Clin Psychopharmacol. 2002 Jun;22(3):330-2. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12006905 12006905]</ref><ref>{{cite journal |title = DrugBank 3.0: a comprehensive resource for omics research on drugs |author = Knox C, Law V, Jewison T, Liu P, Ly S, Frolkis A, Pon A, Banco K, Mak C, Neveu V, Djoumbou Y, Eisner R, Guo AC, Wishart DS |journal = Nucleic Acids Res. |year = 2011 |volume = 39 |issue = Database issue |pages = D1035-41 | pmid =21059682}}</ref><ref>{{cite journal |title = DrugBank: a knowledgebase for drugs, drug actions and drug targets |author = Wishart DS, Knox C, Guo AC, Cheng D, Shrivastava S, Tzur D, Gautam B, Hassanali M |journal = Nucleic Acids Res |year = 2008 |volume = 36 |issue = Database issue |pages = D901-6 |pmid = 18048412}}</ref> == Reference == {{reflist|2}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|PEPAP}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01562 PEPAP] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903155221/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01562 |date=2014-09-03 }} {{Opioidi}} [[Kategorija:Piperidini]] [[Kategorija:Acetatni estri]] [[Kategorija:Mi opioidni agonisti]] [[Kategorija:Sintetički opioidi]] 6evzht5di5bpm1wv00bsp0tjaaicd4s 0 1236864 42662222 42299674 2026-07-31T06:28:30Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662222 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Penciclovir Structural Formulae.png | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Penciklovir | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Penciclovir}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = topikalno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 2 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 39809-25-1 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = D06 | ATC_suffix = BB06 | ATC_supplemental = , {{ATC|J05|AB13}} | PubChem = 4725 | PubChemSubstance = 46506498 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00299 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 4563 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C07417 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 7956 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1540 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=10 |H=15 |N=5 |O=3 | molecular_weight = 253,258 | smiles = NC1=NC(=O)C2=C(N1)N(CCC(CO)CO)C=N2 | StdInChI = 1S/C10H15N5O3/c11-10-13-8-7(9(18)14-10)12-5-15(8)2-1-6(3-16)4-17/h5-6,16-17H,1-4H2,(H3,11,13,14,18) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = JNTOCHDNEULJHD-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 275-277 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Penciklovir''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 10 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 253,258 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 7 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 4 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 5 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || -1,5 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -1,0 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 125,8 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Penciclovir}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00299 Penciclovir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140415222248/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00299 |date=2014-04-15 }} [[Kategorija:Antivirotici]] [[Kategorija:Alkoholi]] [[Kategorija:Acetamidi]] f72yvjjjc2bbbn25qjxiccv1j0uiro0 0 1236865 42662214 42304741 2026-07-31T06:23:31Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662214 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pemirolast.png | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pemirolast | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pemirolast}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Oftalmički <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 4,5 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 100299-08-9 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = None | ATC_suffix = | ATC_supplemental = | PubChem = 57697 | PubChemSubstance = 46509034 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00885 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 51990 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1201198 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=10 |H=8 |N=6 |O=1 | molecular_weight = 228,210 | smiles = CC1=CC=CN2C(=O)C(=CN=C12)C1=NNN=N1 | StdInChI = 1S/C10H8N6O/c1-6-3-2-4-16-9(6)11-5-7(10(16)17)8-12-14-15-13-8/h2-5H,1H3,(H,12,13,14,15) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = HIANJWSAHKJQTH-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pemirolast''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 10 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 228,210 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>Tinkelman DG, Berkowitz RB: A pilot study of pemirolast in patients with seasonal allergic rhinitis. Ann Allergy. 1991 Feb;66(2):162-5. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1994787 1994787]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 5 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 1 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 1 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || -0,4 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -1,3 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 87,1 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pemirolast}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00885 Pemirolast] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140224020111/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00885 |date=2014-02-24 }} [[Kategorija:Antipruritici]] [[Kategorija:Antihistamini]] [[Kategorija:Acetamidi]] [[Kategorija:Tetrazoli]] m12kj5m4pcv6iekpgb7wvb1psy20n6p 0 1236866 42662221 42420957 2026-07-31T06:26:55Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662221 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Penbutolol.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Penbutolol | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Betapressin, Levatol, Levatolol, Lobeta | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Penbutolol}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Oralno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 5h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 36507-48-9 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = C07 | ATC_suffix = AA23 | ATC_supplemental = | PubChem = 37464 | PubChemSubstance = 46504929 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01359 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 34369 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1290 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=18 |H=29 |N=1 |O=2 | molecular_weight = 291,428 | smiles = CC(C)(C)NC[C@H](O)COC1=CC=CC=C1C1CCCC1 | StdInChI = 1S/C18H29NO2/c1-18(2,3)19-12-15(20)13-21-17-11-7-6-10-16(17)14-8-4-5-9-14/h6-7,10-11,14-15,19-20H,4-5,8-9,12-13H2,1-3H3/t15-/m0/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = KQXKVJAGOJTNJS-HNNXBMFYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = 438.2 | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Penbutolol''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 18 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 291,428 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>Maurer HH, Tenberken O, Kratzsch C, Weber AA, Peters FT: Screening for library-assisted identification and fully validated quantification of 22 beta-blockers in blood plasma by liquid chromatography-mass spectrometry with atmospheric pressure chemical ionization. J Chromatogr A. 2004 Nov 26;1058(1-2):169-81. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15595665 15595665]</ref><ref>Aguirre C, Rodriguez-Sasiain JM, Calvo R: Decrease in penbutolol protein binding as a consequence of treatment with some alkylating agents. Cancer Chemother Pharmacol. 1994;34(1):86-8. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8174208 8174208]</ref><ref>Hjorth S: (-)-Penbutolol as a blocker of central 5-HT1A receptor-mediated responses. Eur J Pharmacol. 1992 Nov 3;222(1):121-7. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1468487 1468487]</ref><ref>Pepe S, Scalici G, D'Angelo A, Curiale B, Corrao S, Agnello C: [Validity of the use of penbutolol in essential arterial hypertension]. Minerva Med. 1990 Jun;81(6):471-3. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/2359502 2359502]</ref><ref>Frishman WH, Covey S: Penbutolol and carteolol: two new beta-adrenergic blockers with partial agonism. J Clin Pharmacol. 1990 May;30(5):412-21. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/2189902 2189902]</ref><ref>Martinez Jorda R, Aguirre C, Calvo R, Rodriguez-Sasiain JM, Erill S: Decrease in penbutolol central response as a cause of changes in its serum protein binding. J Pharm Pharmacol. 1990 Mar;42(3):164-6. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1974610 1974610]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 3 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 2 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 7 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 3,6 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -5,0 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 41,5 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Penbutolol}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01359 Penbutolol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140216073033/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01359 |date=2014-02-16 }} [[Kategorija:Antihipertenzivi]] [[Kategorija:Beta blokatori]] [[Kategorija:Fenoli]] [[Kategorija:Fenolni etri]] [[Kategorija:Amini]] f0ie3zumuw6cr85qmha8mjmzbpb42ek 0 1236867 42662205 42507974 2026-07-31T06:01:37Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662205 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Peginesatid | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Peginesatide}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Intravenozno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 25 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 913976-27-9 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = B03 | ATC_suffix = XA04 | ATC_supplemental = | PubChem = | PubChemSubstance = | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB08894 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 66895 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=233 |H=352 |N=62 |O=60 |S=6 | molecular_weight = 0,000 | smiles = | StdInChI = | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Peginesatid''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 233 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 0,000 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>Schmid H: Peginesatide for the treatment of renal disease-induced anemia. Expert Opin Pharmacother. 2013 May;14(7):937-48. doi: 10.1517/14656566.2013.780695. Epub 2013 Mar 18. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23506424 23506424]</ref><ref>Woodburn KW, Holmes CP, Wilson SD, Fong KL, Press RJ, Moriya Y, Tagawa Y: Absorption, distribution, metabolism and excretion of peginesatide, a novel erythropoiesis-stimulating agent, in rats. Xenobiotica. 2012 Jul;42(7):660-70. doi: 10.3109/00498254.2011.649310. Epub 2011 Dec 22. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22188389 22188389]</ref><ref>Woodburn KW, Fong KL, Wilson SD, Sloneker S, Strzemienski P, Solon E, Moriya Y, Tagawa Y: Peginesatide clearance, distribution, metabolism, and excretion in monkeys following intravenous administration. Drug Metab Dispos. 2013 Apr;41(4):774-84. doi: 10.1124/dmd.112.048033. Epub 2013 Jan 14. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23318685 23318685]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 70 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 57 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 128 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || -11,2 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -35,7 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 1958,4 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Peginesatide}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB08894 Peginesatide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150506101049/http://www.drugbank.ca/drugs/DB08894 |date=2015-05-06 }} [[Kategorija:Citokini]] [[Kategorija:Fenoli]] [[Kategorija:Acetamidi]] [[Kategorija:Etri]] [[Kategorija:Pirolidini]] [[Kategorija:Organski disulfidi]] [[Kategorija:Tioetri]] [[Kategorija:Naftalini]] [[Kategorija:Gvanidini]] [[Kategorija:Imidazoli]] [[Kategorija:Lijekovi povučeni sa tržišta]] sbmbb0109bvlc3m90erfl1t66qwm1e5 0 1236868 42662204 42294530 2026-07-31T05:59:42Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662204 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = N-(3-Hidroksipropil)Metionil faktor stimulacije kolonije (ljudski), 1-Etar sa .alfa.-metil-.omega.-hidroksipoli(oksietilen)om | image = Filgrastim.jpg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pegfilgrastim | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pegfilgrastim}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Subkutano <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 15-80 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 208265-92-3 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = L03 | ATC_suffix = AA10 | ATC_supplemental = | PubChem = | PubChemSubstance = | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00019 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 3A58010674 | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D06889 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1201568 | synonyms = <!-- Chemical data --> | C=845 | H=1343 | N=223 | O=243 | S=9 + PEG | molecular_weight = 39000 g/mol | smiles = | StdInChI = | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 60 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pegfilgrastim''' je [[Pegilacija|pegilirana]] forma rekombinantnog analoga ljudskog [[Stimulišući faktor granulocitne kolonije|stimulišućeg faktora granulocitne kolonije]] (GCSF) [[filgrastim]]a. On se koristi za stimulaciju nivoa [[Bela krvna zrnca|belih krvnih zrnaca]] ([[neutrofil]]a).<ref>Walsh, G, Spada, S. "Epogen/Procrit" in: Directory of approved biopharmaceutical products. CRC Press, 2005, pp. 136-137.</ref><ref>Yang BB, Kido A: Pharmacokinetics and pharmacodynamics of pegfilgrastim. Clin Pharmacokinet. 2011 May 1;50(5):295-306. doi: 10.2165/11586040-000000000-00000. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21456630 21456630]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pegfilgrastim}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00019 Pegfilgrastim] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140330212039/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00019 |date=2014-03-30 }} {{Imunostimulanti}} [[Kategorija:Imunomodulatorni lekovi]] [[Kategorija:Antiinfektivi]] ceo4damsvi072r4tev0ggu15zgcm0ln 0 1236869 42662203 42509496 2026-07-31T05:57:55Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662203 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pegaspargaza | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pegaspargase}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Intramaskularno, intravenozno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 130167-69-0 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = L01 | ATC_suffix = XX24 | ATC_supplemental = | PubChem = | PubChemSubstance = | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00059 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = | synonyms = <!-- Chemical data --> | molecular_weight = 0,000 | smiles = | StdInChI = | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pegaspargaza''' (''Oncaspar'') je modifikovani [[enzim]], koji se koristi kao [[Hemoterapija|antineoplastični]] agens. On je forma [[L-asparaginaza|L-asparaginaze]] na kojoj je izvršena [[pegilacija]].<ref>Graham ML: Pegaspargase: a review of clinical studies. Adv Drug Deliv Rev. 2003 Sep 26;55(10):1293-302. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14499708 14499708]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> Ovaj lek se koristi u tretmanu [[Akutna limfocitna leukemija|akutne limfocitne leukemije]].<ref name="pmid14499708">{{cite journal |author=Graham ML |title=Pegaspargase: a review of clinical studies |url=https://archive.org/details/sim_advanced-drug-delivery-reviews_2003-09-26_55_10/page/1292 |journal=Adv. Drug Deliv. Rev. |volume=55 |issue=10 |pages=1293–302 |year=2003 |pmid=14499708 |doi=10.1016/S0169-409X(03)00110-8}}</ref><ref>{{cite journal |author= Patel SS, Benfield P |title= New drug profile: pegaspargase (Polyethylene Glycol L-Asparaginase) |journal=Clinical Immunotherapeutics |volume=5 |month= Jun |issue=6 |pages=492–496 |year=1996 |pmid= |doi=}}</ref> == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pegaspargase}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00059 Pegaspargase] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140228062202/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00059 |date=2014-02-28 }} {{Intracelularni hemoterapijski agensi}} [[Kategorija:Hemoterapijski agensi]] ft8llayczyjkxhla9a84w2yxxq3f72d 0 1236870 42662206 42309624 2026-07-31T06:03:42Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662206 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pegvisomant | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pegvisomant}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Subkutano <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = ~6 dana | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 218620-50-9 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = H01 | ATC_suffix = AX01 | ATC_supplemental = | PubChem = | PubChemSubstance = | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00082 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1201515 | synonyms = <!-- Chemical data --> | C=990 | H=1532 | N=262 | O=300 | S=7 | molecular_weight = 22129,0 g/mol | smiles = | StdInChI = | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 76 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pegvisomant''' (''Somavert'') je [[antagonist (farmakologija)|antagonist]] receptora [[hormon rasta|hormona rasta]] koji se koristi u tretmanu [[akromegalija|akromegalije]].<ref name="Schreiber">{{cite journal | last=Schreiber | first=I | coauthors= Buchfelder M, Droste M et al. | title=Treatment of acromegaly with the GH receptor antagonist pegvisomant in clinical practice: safety and efficacy evaluation from the German Pegvisomant Observational Study | journal=European Journal of Endocrinology | volume=156 | issue=1 | pages=75–82 | date=January 2007 | url=http://www.eje-online.org/cgi/content/full/156/1/75?maxtoshow=&HITS=10&hits=10&RESULTFORMAT=&author1=Schreiber&andorexactfulltext=and&searchid=1&FIRSTINDEX=0&sortspec=relevance&volume=156&resourcetype=HWCIT | pmid=17218728 | doi=10.1530/eje.1.02312 }}</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pegvisomant}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00082 Pegvisomant] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227032837/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00082 |date=2014-02-27 }} [[Kategorija:Anabolički steroidi]] [[Kategorija:Hormonski agensi]] hzifeuxqklbbnmrakxk9rnf5404447u 0 1236871 42662202 42299672 2026-07-31T05:56:16Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662202 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = RNK, ((2'-deoksi-2'-fluoro)C-G_m-G_m-A-A-(2'-deoksi-2'-fluoro)U-(2'-deoksi-2'-fluoro)C-A_m-G_m-(2'-deoksi-2'-fluoro)U-G_m-A_m-A_m-(2'-deoksi-2'-fluoro)U-G_m-(2'-deoksi-2'-fluoro)C-(2'-deoksi-2'-fluoro)U-(2'-deoksi-2'fluoro)U-A_m-(2'-deoksi-2'-fluoro)U-A_m-(2'-deoksi-2'-fluoro)C-A_m-(2'-deoksi-2'-fluoro)U-(2'deoksi-2'-fluoro)C-(2'-deoksi-2'-fluoro)C-G_m-(3'→3')-dT), 5'-estar sa α,α'-[4,12-diokso-6<nowiki>[[</nowiki>[5-(fosfoonoksi)pentil]amino]karbonil]-3,13-dioksa-5,11-diaza-1,15-pentadekanediil]bis[ω-metoksipoli(oksi-1,2-etanediil)], natrijum so<ref>Drug Information: [http://www.druginformation.com/RxDrugs/P/Pegaptanib%20Sodium%20Injection.html Pegaptanib Sodium Injection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131214103351/http://www.druginformation.com/RxDrugs/P/Pegaptanib%20Sodium%20Injection.html |date=2013-12-14 }}</ref> | image = Pegaptanib sodium skeletal.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pegaptanib | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pegaptanib}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Intravitrealno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 10 dana | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 222716-86-1 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = S01 | ATC_suffix = LA03 | ATC_supplemental = | PubChem = 24847876 | PubChemSubstance = | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB04895 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1201704 | synonyms = <!-- Chemical data --> | chemical_formula= C₂₉₄H₃₄₂F₁₃N₁₀₇Na₂₈O₁₈₈P₂₈[C₂H₄O]_2n (n≈900) | molecular_weight = ~50 [[Јединица атомске масk|Da]] | smiles = COCCOC(=O)NCCCCC(C(=O)NCCCCCOP(=O)(C)O)NC(=O)OCCOC.[Na] | StdInChI = 1S/C20H40N3O10P.Na.H/c1-29-13-15-31-19(25)22-11-7-5-9-17(23-20(26)32-16-14-30-2)18(24)21-10-6-4-8-12-33-34(3,27)28;;/h17H,4-16H2,1-3H3,(H,21,24)(H,22,25)(H,23,26)(H,27,28);; | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = NMHKBPDWHKBFTD-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pegaptanib''' natrijum injekcija (prodajno ime ''Macugen'') je [[inhibitor angiogeneze]], koji se koristi za lečenje neovaskularne (vlažne) [[Degeneracija makule|starosne makularne degeneracije]] (AMD).<ref name="EMA">{{cite journal | title = Macugen (pegaptanib) | journal = European Medicines Agency | year = 2010 | pages = 1–3 | id = | url = http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/EPAR_-_Summary_for_the_public/human/000620/WC500026216.pdf | accessdate = 2013-12-08 | archive-date = 2013-12-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20131213072603/http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/EPAR_-_Summary_for_the_public/human/000620/WC500026216.pdf }}</ref><ref>Vinores SA: Pegaptanib in the treatment of wet, age-related macular degeneration. Int J Nanomedicine. 2006;1(3):263-8. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17717967 17717967]</ref><ref>Wylegala E, Teper SJ: [VEGF in age-related macular degeneration. Part II. VEGF inhibitors use in age-related macular degeneration treatment] Klin Oczna. 2007;109(1-3):97-100. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17687925 17687925]</ref><ref>Bakri SJ, Pulido JS, McCannel CA, Hodge DO, Diehl N, Hillemeier J: Immediate intraocular pressure changes following intravitreal injections of triamcinolone, pegaptanib, and bevacizumab. Eye. 2007 Aug 10;. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17693999 17693999]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pegaptanib}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB04895 Pegaptanib] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140606020723/http://www.drugbank.ca/drugs/DB04895 |date=2014-06-06 }} [[Kategorija:Oftalmološki lekovi]] 0oeank6awm80alo1fo3zqsp6ff08q0b 0 1236872 42662220 42275014 2026-07-31T06:25:04Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662220 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pemoline.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pemolin | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Azoksodon, Azoxodon, Azoxodone, Betanamin | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pemoline}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Oralno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 12 h | excretion = Renalno (50%) <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 2152-34-3 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = N06 | ATC_suffix = BA05 | ATC_supplemental = | PubChem = 4723 | PubChemSubstance = 46509085 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01230 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 4561 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C07899 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1177 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=9 |H=8 |N=2 |O=2 | molecular_weight = 176,172 | smiles = NC1=NC(=O)C(O1)C1=CC=CC=C1 | StdInChI = 1S/C9H8N2O2/c10-9-11-8(12)7(13-9)6-4-2-1-3-5-6/h1-5,7H,(H2,10,11,12) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = NRNCYVBFPDDJNE-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 256 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pemolin''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 9 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 176,172 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 4 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 1 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 1 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 1,3 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -1,9 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 64,7 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pemoline}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01230 Pemoline] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120515125933/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01230 |date=2012-05-15 }} [[Kategorija:Stimulanti]] [[Kategorija:Acetamidi]] [[Kategorija:Oksazolini]] s1fb7f7lwfrmm3xoqs76n6tst159vp0 0 1236873 42662226 42294543 2026-07-31T06:42:32Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662226 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pentamidine-skeletal.svg | width = | alt = | image2 = Pentamidine_sf.png | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pentamidin | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = NebuPent, Pentacarinat, Pentam, Pentam 300 | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pentamidine}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Intravenozno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 9,1-13,2 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 100-33-4 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = P01 | ATC_suffix = CX01 | ATC_supplemental = | PubChem = 4735 | PubChemSubstance = 46508562 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00738 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 4573 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C07420 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 45081 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 55 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=19 |H=24 |N=4 |O=2 | molecular_weight = 340,420 | smiles = NC(=N)C1=CC=C(OCCCCCOC2=CC=C(C=C2)C(N)=N)C=C1 | StdInChI = 1S/C19H24N4O2/c20-18(21)14-4-8-16(9-5-14)24-12-2-1-3-13-25-17-10-6-15(7-11-17)19(22)23/h4-11H,1-3,12-13H2,(H3,20,21)(H3,22,23) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = XDRYMKDFEDOLFX-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 186.0 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pentamidin''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 19 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 340,420 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>Nguewa PA, Fuertes MA, Cepeda V, Iborra S, Carrion J, Valladares B, Alonso C, Perez JM: Pentamidine is an antiparasitic and apoptotic drug that selectively modifies ubiquitin. Chem Biodivers. 2005 Oct;2(10):1387-400. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17191940 17191940]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682|noedit}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412|noedit}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 4 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 4 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 10 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o|noedit}}</ref> (''ALogP'') || 2,7 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573|noedit}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -3,8 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286|noedit}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 118,2 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pentamidine}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00738 Pentamidine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140424042349/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00738 |date=2014-04-24 }} [[Kategorija:Antimikotici]] [[Kategorija:Antiprotozoici]] [[Kategorija:Fenoli]] [[Kategorija:Fenolni etri]] [[Kategorija:Amidini]] 6etx6qvzmgcab3tm4llcq0ideff7geu 0 1236874 42662229 42284245 2026-07-31T06:48:11Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662229 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pentobarbital.svg | width = | alt = | image2 = Pentobarbital ball-and-stick.png | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pentobarbital | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Dorsital, Ethaminal, Mebubarbital, Mebumal | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pentobarbital}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Intravenozno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 5 - 50 h | excretion = Renalno <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 76-74-4 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = N05 | ATC_suffix = CA01 | ATC_supplemental = | PubChem = 4737 | PubChemSubstance = 46508399 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00312 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 4575 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C07422 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 7983 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 448 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=11 |H=18 |N=2 |O=3 | molecular_weight = 226,272 | smiles = CCCC(C)C1(CC)C(=O)NC(=O)NC1=O | StdInChI = 1S/C11H18N2O3/c1-4-6-7(3)11(5-2)8(14)12-10(16)13-9(11)15/h7H,4-6H2,1-3H3,(H2,12,13,14,15,16) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = WEXRUCMBJFQVBZ-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 129.5 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pentobarbital''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 11 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 226,272 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>Knodell RG, Spector MH, Brooks DA, Keller FX, Kyner WT: Alterations in pentobarbital pharmacokinetics in response to parenteral and enteral alimentation in the rat. Gastroenterology. 1980 Dec;79(6):1211-6. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/6777235 6777235]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682|noedit}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412|noedit}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 3 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 2 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 4 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o|noedit}}</ref> (''ALogP'') || 1,9 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573|noedit}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -2,5 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286|noedit}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 75,3 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pentobarbital}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00312 Pentobarbital] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140416084425/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00312 |date=2014-04-16 }} {{Antiepileptici}} {{Hipnotici i sedativi}} [[Kategorija:Sedativi]] [[Kategorija:Barbiturati]] [[Kategorija:Acetamidi]] 6e1okqk69e90tfv0xepil18wv5sx9l3 0 1236875 42662201 42284238 2026-07-31T05:54:32Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662201 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pefloxacin.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pefloksacin | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Pefloxacin [INN-French], Pefloxacin mesylate, Pefloxacin methanesulfonate, Pefloxacine | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pefloxacin}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 8,6 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 70458-92-3 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = J01 | ATC_suffix = MA03 | ATC_supplemental = | PubChem = 51081 | PubChemSubstance = 46507338 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00487 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 46291 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 50199 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 267648 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=17 |H=20 |F=1 |N=3 |O=3 | molecular_weight = 333,357 | smiles = CCN1C=C(C(O)=O)C(=O)C2=CC(F)=C(C=C12)N1CCN(C)CC1 | StdInChI = 1S/C17H20FN3O3/c1-3-20-10-12(17(23)24)16(22)11-8-13(18)15(9-14(11)20)21-6-4-19(2)5-7-21/h8-10H,3-7H2,1-2H3,(H,23,24) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = FHFYDNQZQSQIAI-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 271 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pefloksacin''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 17 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 333,357 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682|noedit}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412|noedit}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 6 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 1 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 3 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o|noedit}}</ref> (''ALogP'') || -1,2 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573|noedit}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -2,1 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286|noedit}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 64,1 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pefloxacin}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00487 Pefloxacin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160818124407/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00487 |date=2016-08-18 }} {{Antibiotici inhibitori nukleinskih kiselina}} [[Kategorija:Antiinfektivi]] [[Kategorija:Antibiotici inhibitori nukleinske kiseline]] [[Kategorija:Karboksilne kiseline]] [[Kategorija:Aromatični amini]] [[Kategorija:Piperazini]] [[Kategorija:Aromatični ketoni]] [[Kategorija:Organofluoridi]] agd395yborrjzzduumb8b7suyq8mo81 0 1236876 42662233 42284246 2026-07-31T06:54:51Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662233 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pentostatin structure.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pentostatin | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Co-V, Co-Vidarabine, Covidarabine, Nipent | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pentostatin}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 5,7 h | excretion = Renalno <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 53910-25-1 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = L01 | ATC_suffix = XX08 | ATC_supplemental = | PubChem = 439693 | PubChemSubstance = 46507116 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00552 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 37371 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C02267 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1580 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=11 |H=16 |N=4 |O=4 | molecular_weight = 268,269 | smiles = OC[C@H]1O[C@H](C[C@@H]1O)N1C=NC2=C1N=CNC[C@H]2O | StdInChI = 1S/C11H16N4O4/c16-3-8-6(17)1-9(19-8)15-5-14-10-7(18)2-12-4-13-11(10)15/h4-9,16-18H,1-3H2,(H,12,13)/t6-,7+,8+,9+/m0/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = FPVKHBSQESCIEP-JQCXWYLXSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 220 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pentostatin''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 11 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 268,269 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682|noedit}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412|noedit}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 7 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 4 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 2 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o|noedit}}</ref> (''ALogP'') || -2,0 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573|noedit}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -0,6 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286|noedit}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 112,1 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pentostatin}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00552 Pentostatin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140415202540/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00552 |date=2014-04-15 }} [[Kategorija:Hemoterapijski agensi]] [[Kategorija:Inhibitori enzima]] [[Kategorija:Imunosupresanti]] [[Kategorija:Antibiotici]] [[Kategorija:Alkoholi]] 0a69pzxwy6ufl4ffbpmo5lvaou50g1c 0 1236877 42662231 42299689 2026-07-31T06:53:09Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662231 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pentosan polysulfate.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pentosan polisulfat | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pentosan polysulfate}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Oralno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 4,8 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 37300-21-3 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = C05 | ATC_suffix = BA04 | ATC_supplemental = | PubChem = 37720 | PubChemSubstance = 46509187 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00686 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 34595 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=10 |H=18 |O=21 |S=4 | molecular_weight = 602,497 | smiles = O[C@@H]1CO[C@@H](O[C@@H]2CO[C@@H](O)[C@H](OS(O)(=O)=O)[C@H]2OS(O)(=O)=O)[C@H](OS(O)(=O)=O)[C@H]1OS(O)(=O)=O | StdInChI = 1S/C10H18O21S4/c11-3-1-26-10(8(31-35(22,23)24)5(3)28-32(13,14)15)27-4-2-25-9(12)7(30-34(19,20)21)6(4)29-33(16,17)18/h3-12H,1-2H2,(H,13,14,15)(H,16,17,18)(H,19,20,21)(H,22,23,24)/t3-,4-,5+,6+,7-,8-,9-,10+/m1/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = FCCNSUIJIOOXEZ-SJYYZXOBSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pentosan polisulfat''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 10 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 602,497 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682|noedit}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412|noedit}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 21 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 6 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 10 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o|noedit}}</ref> (''ALogP'') || -4,1 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573|noedit}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -1,9 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286|noedit}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 356,1 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pentosan polysulfate}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00686 Pentosan polysulfate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140228090951/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00686 |date=2014-02-28 }} [[Kategorija:Antikoagulansi]] [[Kategorija:Inhibitori enzima]] [[Kategorija:Alkoholi]] [[Kategorija:Etri]] [[Kategorija:Sulfoni]] [[Kategorija:Sulfonske kiseline]] [[Kategorija:Organosulfati]] [[Kategorija:Ketali]] [[Kategorija:Tetrahidropiridini]] fkpkbdj1e02zztep9b6p1ud8fx4s5tq 0 1236878 42662230 42275018 2026-07-31T06:51:27Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662230 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pentolinium.png | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pentolinijum | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pentolinium}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 52-62-0 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = None | ATC_suffix = | ATC_supplemental = | PubChem = 5850 | PubChemSubstance = 46507977 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01090 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 5641 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1271 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=15 |H=32 |N=2 | molecular_weight = 240,428 | smiles = C[N+]1(CCCCC[N+]2(C)CCCC2)CCCC1 | StdInChI = 1S/C15H32N2/c1-16(12-6-7-13-16)10-4-3-5-11-17(2)14-8-9-15-17/h3-15H2,1-2H3/q+2 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = XSBSKEQEUFOSDD-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 213 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pentolinijum''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 15 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 240,428 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682|noedit}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412|noedit}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 0 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 0 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 6 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o|noedit}}</ref> (''ALogP'') || -0,2 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573|noedit}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -7,0 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286|noedit}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 0,0 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pentolinium}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01090 Pentolinium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325082533/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01090 |date=2014-03-25 }} {{Simpatolitički antihipertenzivi-lat}} [[Kategorija:Antihipertenzivi]] [[Kategorija:Nikotinski antagonisti]] [[Kategorija:Pirolidini]] [[Kategorija:Kvaternarna amonijum jedinjenja]] cz6a6scqxxkbxs3cuc67gmcar1m7qq3 0 1236909 42662236 42299700 2026-07-31T07:14:50Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662236 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = 2-(2,2-dicikloheksiletil)piperidin | image = Perhexiline structure.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Perheksilin | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Perhexiline}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Oralno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 2-6 dana | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 6621-47-2 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = C08 | ATC_suffix = EX02 | ATC_supplemental = | PubChem = 4746 | PubChemSubstance = 46504471 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01074 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 4584 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 35553 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=19 |H=35 |N=1 | molecular_weight = 277.4879 | smiles = C(C(C1CCCCC1)C1CCCCC1)C1CCCCN1 | StdInChI = 1S/C19H35N/c1-3-9-16(10-4-1)19(17-11-5-2-6-12-17)15-18-13-7-8-14-20-18/h16-20H,1-15H2 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = CYXKNKQEMFBLER-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Megestrol''' (''2-(2,2-dicikloheksiletil)piperidin'') je koronarni vazodilatator koji se koriti za tretman [[angina|angine]]. On može da uzrokuje [[neuropatija|neuropatiju]] i [[hepatitis]].<ref>{{cite journal |title = DrugBank 3.0: a comprehensive resource for omics research on drugs |author = Knox C, Law V, Jewison T, Liu P, Ly S, Frolkis A, Pon A, Banco K, Mak C, Neveu V, Djoumbou Y, Eisner R, Guo AC, Wishart DS |journal = Nucleic Acids Res. |year = 2011 |volume = 39 |issue = Database issue |pages = D1035-41 | pmid =21059682}}</ref><ref>{{cite journal |title = DrugBank: a knowledgebase for drugs, drug actions and drug targets |author = Wishart DS, Knox C, Guo AC, Cheng D, Shrivastava S, Tzur D, Gautam B, Hassanali M |journal = Nucleic Acids Res |year = 2008 |volume = 36 |issue = Database issue |pages = D901-6 |pmid = 18048412}}</ref> == Reference == {{reflist|2}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Perhexiline}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01074 Perhexiline] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140218105523/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01074 |date=2014-02-18 }} [[Kategorija:Vazodilatori]] [[Kategorija:Blokatori kalcijumskih kanala]] [[Kategorija:Antianginali]] [[Kategorija:Piperidini]] 26i3zfnsef2apdbv9204bl5jzh766c0 0 1236910 42661629 42294496 2026-07-30T18:51:15Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661629 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = PF2545920.png | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = PF-2545920 | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|PF-2545920}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = None | ATC_suffix = | ATC_supplemental = | PubChem = 11581936 | PubChemSubstance = 99444858 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB08387 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 9756702 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1642569 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=25 |H=20 |N=4 |O=1 | molecular_weight = 392,452 | smiles = CN1C=C(C(=N1)C1=CC=C(OCC2=NC3=CC=CC=C3C=C2)C=C1)C1=CC=NC=C1 | StdInChI = 1S/C25H20N4O/c1-29-16-23(18-12-14-26-15-13-18)25(28-29)20-7-10-22(11-8-20)30-17-21-9-6-19-4-2-3-5-24(19)27-21/h2-16H,17H2,1H3 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = AZEXWHKOMMASPA-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''PF-2545920''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 25 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 392,452 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 4 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 0 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 5 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 4,8 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -8,1 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 52,8 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|PF-2545920}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB08387 PF-2545920] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151024143917/http://www.drugbank.ca/drugs/DB08387 |date=2015-10-24 }} [[Kategorija:Fenoli]] [[Kategorija:Fenolni etri]] [[Kategorija:Piridini]] [[Kategorija:Pirazoli]] 0ezzcvui8jnyd3jsdy2jkkh4xcu9vj5 0 1236911 42662262 42279487 2026-07-31T11:24:21Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662262 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pimecrolimus.svg | width = | alt = | image2 = Pimecrolimus ball-and-stick.png | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pimekrolimus | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pimecrolimus}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = topikalno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 137071-32-0 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = D11 | ATC_suffix = AH02 | ATC_supplemental = | PubChem = 17753757 | PubChemSubstance = 46505748 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00337 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 10482089 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1200686 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=43 |H=68 |Cl=1 |N=1 |O=11 | molecular_weight = 810,453 | smiles = [H][C@]12O[C@](O)([C@H](C)C[C@@H]1OC)C(=O)C(=O)N1CCCC[C@@]1([H])C(=O)O[C@@H]([C@@H](C)[C@@H](O)CC(=O)[C@H](CC)\C=C(C)/C[C@H](C)C[C@@H]2OC)C(\C)=C\[C@@H]1CC[C@H](Cl)[C@@H](C1)OC | StdInChI = 1S/C43H68ClNO11/c1-10-30-18-24(2)17-25(3)19-36(53-8)39-37(54-9)21-27(5)43(51,56-39)40(48)41(49)45-16-12-11-13-32(45)42(50)55-38(28(6)33(46)23-34(30)47)26(4)20-29-14-15-31(44)35(22-29)52-7/h18,20,25,27-33,35-39,46,51H,10-17,19,21-23H2,1-9H3/b24-18-,26-20+/t25-,27+,28-,29-,30+,31-,32-,33-,35+,36-,37-,38+,39+,43+/m0/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = KASDHRXLYQOAKZ-KDCWXYOMSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pimekrolimus''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 43 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 810,453 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>Grassberger M, Baumruker T, Enz A, Hiestand P, Hultsch T, Kalthoff F, Schuler W, Schulz M, Werner FJ, Winiski A, Wolff B, Zenke G: A novel anti-inflammatory drug, SDZ ASM 981, for the treatment of skin diseases: in vitro pharmacology. Br J Dermatol. 1999 Aug;141(2):264-73. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10468798 10468798]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 11 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 2 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 6 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 6,0 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -8,9 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 158,1 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pimecrolimus}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00337 Pimecrolimus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140417165121/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00337 |date=2014-04-17 }} [[Kategorija:Inhibitori enzima]] [[Kategorija:Dermatološki lekovi]] [[Kategorija:Imunosupresanti]] [[Kategorija:Alkoholi]] [[Kategorija:Karboksilatni estri]] [[Kategorija:Acetamidi]] [[Kategorija:Etri]] [[Kategorija:Ketoni]] [[Kategorija:Organohloridi]] 259jzztqzafm8x3874y126gi56f5m8m 0 1236912 42662237 42284252 2026-07-31T07:16:42Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662237 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pericyazine2DACS.svg | width = | alt = | image2 = Pericyazine3Dan.gif | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pericijazin | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Neulactil, Neuleptil, Yaz | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pericyazine}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 2622-26-6 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = N05 | ATC_suffix = AC01 | ATC_supplemental = | PubChem = 4747 | PubChemSubstance = 46505085 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01608 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 4585 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 31981 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=21 |H=23 |N=3 |O=1 |S=1 | molecular_weight = 365,492 | smiles = OC1CCN(CCCN2C3=CC=CC=C3SC3=C2C=C(C=C3)C#N)CC1 | StdInChI = 1S/C21H23N3OS/c22-15-16-6-7-21-19(14-16)24(18-4-1-2-5-20(18)26-21)11-3-10-23-12-8-17(25)9-13-23/h1-2,4-7,14,17,25H,3,8-13H2 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = LUALIOATIOESLM-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 116-117 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pericijazin''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 21 [[atom]] [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 365,492 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 5 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 1 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 4 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 3,4 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -4,7 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 75,8 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pericyazine}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01608 Pericyazine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140415030644/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01608 |date=2014-04-15 }} {{Antipsihotici}} [[Kategorija:Antipsihotici]] [[Kategorija:Alkoholi]] [[Kategorija:Piperidini]] [[Kategorija:Nitrili]] [[Kategorija:Tioetri]] 9hy2atrmneqmwxhfzed6rdftdcked70 0 1236913 42662261 42294593 2026-07-31T11:08:25Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662261 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Piclamilast.png | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Piklamilast | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Piclamilast}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 144035-83-6 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = None | ATC_suffix = | ATC_supplemental = | PubChem = 154575 | PubChemSubstance = 46508612 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01791 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 136184 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 42126 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=18 |H=18 |Cl=2 |N=2 |O=3 | molecular_weight = 381,253 | smiles = COC1=CC=C(C=C1OC1CCCC1)C(=O)NC1=C(Cl)C=NC=C1Cl | StdInChI = 1S/C18H18Cl2N2O3/c1-24-15-7-6-11(8-16(15)25-12-4-2-3-5-12)18(23)22-17-13(19)9-21-10-14(17)20/h6-10,12H,2-5H2,1H3,(H,21,22,23) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = RRRUXBQSQLKHEL-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Piklamilast''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 18 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 381,253 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 4 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 1 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 5 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 4,2 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -6,1 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 60,5 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Piclamilast}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01791 Piclamilast] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140414215435/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01791 |date=2014-04-14 }} [[Kategorija:Fosfodiesterazni inhibitori]] [[Kategorija:Fenoli]] [[Kategorija:Acetamidi]] [[Kategorija:Fenolni etri]] [[Kategorija:Organohloridi]] [[Kategorija:Benzamidi]] [[Kategorija:Piridini]] q4onhod5rze1ibx7x6euny67d7rgqf9 0 1236914 42662242 42645672 2026-07-31T07:49:54Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662242 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pertuzumab-HER2 complex 1S78.png | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pertuzumab | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pertuzumab}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Intravenozno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 18 dana | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 380610-27-5 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = L01 | ATC_suffix = XC13 | ATC_supplemental = | PubChem = | PubChemSubstance = | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB06366 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 2007641 | synonyms = <!-- Chemical data --> | molecular_weight = | smiles = | StdInChI = | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pertuzumab''' (''2C4'', prodajno ime ''Perjeta'') [[monoklonalno antitelo]] je za tretman [[HER2]]-positivnog raka dojke. On se koristi u kombinaciji sa [[trastuzumab]]om i [[docetaksel]]om.<ref>[http://www.gene.com/download/pdf/perjeta_prescribing.pdf Pertuzumab]</ref> Ovaj lek je privi u klasi agenasa zvanih „HER dimerizacini inhibitori“. Vezivanjem za HER2, on inhibira [[proteinski dimer|dimerizaciju]] HER2 sa drugim HER receptorima, i smatra se da to dovodi do usporavanja rasta [[kancer|tumora]].<ref name="JCO-deBono">{{cite journal|last = de Bono|first = Johann S.|title=Open-Label Phase II Study Evaluating the Efficacy and Safety of Two Doses of Pertuzumab in Castrate Chemotherapy-Naive Patients With Hormone-Refractory Prostate Cancer|url = https://archive.org/details/sim_journal-of-clinical-oncology_2007-01-20_25_3/page/257|journal = Journal of Clinical Oncology|volume=25|issue=3|pages=257–262|date = 2007-01-20 |id=|doi=10.1200/JCO.2006.07.0888|pmid=17235043|last2 = Bellmunt|first2 = J|last3 = Attard|first3 = G|last4 = Droz|first4 = JP|last5 = Miller|first5 = K|last6 = Flechon|first6 = A|last7 = Sternberg|first7 = C|last8 = Parker|first8 = C|last9 = Zugmaier|first9 = G}}</ref> [[FDA]] je odobrila pertuzumab za lečenje HER2-pozitivnog metastatičkog raka dojke u junu 2012.<ref>{{cite press release|url=http://www.gene.com/gene/news/press-releases/display.do?method=detail&id=14007 |title=FDA Approves Perjeta (Pertuzumab) for People With HER2-Positive Metastatic Breast Cancer |publisher=Genentech |accessdate = 2012-06-09}}</ref><ref>Protein sequence Link:www.freepatentsonline.com/20110117097.pdf</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pertuzumab}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB06366 Pertuzumab] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140530025024/http://www.drugbank.ca/drugs/DB06366 |date=2014-05-30 }} [[Kategorija:Hemoterapijski agensi]] [[Kategorija:Monoklonalna antitela]] hj9coz7a2ip07rlx24x0i85oa7dqfgf 0 1236915 42662234 42275022 2026-07-31T07:07:32Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662234 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Perampanel2DACS.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Perampanel | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Perampanel}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Oralno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 105 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 380917-97-5 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = N03 | ATC_suffix = AX22 | ATC_supplemental = | PubChem = 9924495 | PubChemSubstance = | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB08883 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 8100130 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 71013 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1214124 | synonyms = <!-- Chemical data --> | C=23 | H=15 | N=3 | O=1 | molecular_weight = 349.384 | smiles = N#Cc2ccccc2-c1cc(-c4ncccc4)cn(c1=O)-c3ccccc3 | StdInChI = 1S/C23H15N3O/c24-15-17-8-4-5-11-20(17)21-14-18(22-12-6-7-13-25-22) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = PRMWGUBFXWROHD-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Perampanel''' ([[International Nonproprietary Name|INN]]/[[United States Adopted Name|USAN]], prodajno ime ''Fycompa'') [[antiepileptik|antiepileptički]] je lek koji deluje kao selektivni nekompetitivni antagonist [[AMPA receptor]]a, jednog od glavnih tipova jonotropnih [[glutamatni receptor|glutamatnih receptora]].<ref>{{Cite doi/10.5698.2F1535-7511-11.2.56}}</ref><ref name=":0">{{cite journal |author = Rogawski MA, Hanada T. |title = Preclinical pharmacology of perampanel, a selective non-competitive AMPA receptor antagonist |journal = Acta Neurol Scand |year = 2013 |volume = 127 (Suppl. 197) |pages= 19–24. | doi = 10.1111/ane.12100 }}</ref><ref>Hanada T, Hashizume Y, Tokuhara N, Takenaka O, Kohmura N, Ogasawara A, Hatakeyama S, Ohgoh M, Ueno M, Nishizawa Y: Perampanel: a novel, orally active, noncompetitive AMPA-receptor antagonist that reduces seizure activity in rodent models of epilepsy. Epilepsia. 2011 Jul;52(7):1331-40. doi: 10.1111/j.1528-1167.2011.03109.x. Epub 2011 Jun 2. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21635236 21635236]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Perampanel}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB08883 Perampanel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140218064448/http://www.drugbank.ca/drugs/DB08883 |date=2014-02-18 }} {{Antiepileptici}} {{Glutamatergični ligandi}} [[Kategorija:Antiepileptici]] [[Kategorija:Modulatori AMPA receptora]] [[Kategorija:Nitrili]] [[Kategorija:Piridini]] [[Kategorija:2-Piridoni]] tgjn42nt9jq6rz68h1yng03alh3s9ue 0 1236916 42662235 42275024 2026-07-31T07:12:30Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662235 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Perphenazine2DACS.svg | width = | alt = | image2 = Perphenazine3Dan2.gif | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Perfenazin | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Apo-Perphenazine, Decentan, Emesinal, F-Mon | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Perphenazine}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Oralno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 8-12 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 58-39-9 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = N05 | ATC_suffix = AB03 | ATC_supplemental = | PubChem = 4748 | PubChemSubstance = 46507058 | IUPHAR_ligand = 209 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00850 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 4586 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C07427 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 8028 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 567 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=21 |H=26 |Cl=1 |N=3 |O=1 |S=1 | molecular_weight = 403,969 | smiles = OCCN1CCN(CCCN2C3=CC=CC=C3SC3=C2C=C(Cl)C=C3)CC1 | StdInChI = 1S/C21H26ClN3OS/c22-17-6-7-21-19(16-17)25(18-4-1-2-5-20(18)27-21)9-3-8-23-10-12-24(13-11-23)14-15-26/h1-2,4-7,16,26H,3,8-15H2 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = RGCVKNLCSQQDEP-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 97 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = 278-281 | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Perfenazin''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 21 [[atom]] [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 403,969 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682|noedit}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412|noedit}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 5 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 1 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 6 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o|noedit}}</ref> (''ALogP'') || 4,2 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573|noedit}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -4,4 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286|noedit}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 55,3 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Perphenazine}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00850 Perphenazine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140417072428/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00850 |date=2014-04-17 }} {{Antipsihotici}} [[Kategorija:Antipsihotici]] [[Kategorija:Dopaminski antagonisti]] [[Kategorija:Alkoholi]] [[Kategorija:Piperazini]] [[Kategorija:Organohloridi]] [[Kategorija:Tioetri]] 2xh9y9ycpb1lbqx9hmxl50l6q9tyvqn 0 1236917 42662247 42275030 2026-07-31T08:35:21Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662247 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pethidine2DACS.svg | width = | alt = | image2 = Pethidine3DanBS.gif | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Petidin | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Centralgin, Demarol, Demerol, Dispadol | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pethidine}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Intravenozno, oralno, parenteralno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 2-11 minuta | excretion = Renalno <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 57-42-1 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = N02 | ATC_suffix = AB02 | ATC_supplemental = | PubChem = 4058 | PubChemSubstance = 46506899 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00454 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 3918 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C07128 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 607 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=15 |H=21 |N=1 |O=2 | molecular_weight = 247,333 | smiles = CCOC(=O)C1(CCN(C)CC1)C1=CC=CC=C1 | StdInChI = 1S/C15H21NO2/c1-3-18-14(17)15(9-11-16(2)12-10-15)13-7-5-4-6-8-13/h4-8H,3,9-12H2,1-2H3 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = XADCESSVHJOZHK-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 270 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Petidin''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 15 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 247,333 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682|noedit}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412|noedit}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 3 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 0 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 4 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o|noedit}}</ref> (''ALogP'') || 2,4 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573|noedit}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -3,0 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286|noedit}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 29,5 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pethidine}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00454 Pethidine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140415120318/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00454 |date=2014-04-15 }} {{Glutamatergični ligandi}} [[Kategorija:Analgetici]] [[Kategorija:Opioidi]] [[Kategorija:Karboksilatni estri]] [[Kategorija:Etri]] [[Kategorija:Piperidini]] r1jxd8va48jz357cj9vkpz7t47oq0mz 0 1236918 42662258 42299726 2026-07-31T10:23:45Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662258 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Picrotoxin, chemical (line) structure.png | width = | alt = | image2 = Picrotoxin 3D sticks.png | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Picrotoksin | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Cocculin, Cocculus, Coques du levant, Fish berry | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Picrotoxin}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Oralno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 124-87-8 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = None | ATC_suffix = | ATC_supplemental = | PubChem = 31304 | PubChemSubstance = 46506796 | IUPHAR_ligand = 4051 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00466 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 29044 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 506977 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=30 |H=34 |O=13 | molecular_weight = 602,583 | smiles = [H][C@@]12OC(=O)[C@@]34OC3C[C@@](O)(C3[C@@H](C1OC3=O)C(C)=C)[C@@]24C.[H][C@@]12C[C@@]3(O)C4[C@@H](C(OC4=O)[C@@]4([H])OC(=O)[C@]1(O2)[C@@]34C)C(C)(C)O | StdInChI = 1S/C15H18O7.C15H16O6/c1-12(2,18)6-7-10(16)20-8(6)9-13(3)14(7,19)4-5-15(13,22-5)11(17)21-9;1-5(2)7-8-11(16)19-9(7)10-13(3)14(8,18)4-6-15(13,21-6)12(17)20-10/h5-9,18-19H,4H2,1-3H3;6-10,18H,1,4H2,2-3H3/t5-,6+,7?,8?,9-,13-,14-,15+;6?,7-,8?,9?,10+,13+,14+,15-/m10/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = VJKUPQSHOVKBCO-ZTYBEOBUSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 203.5 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Picrotoksin''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 30 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 602,583 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>Ehrenberger K, Benkoe E, Felix D: Suppressive action of picrotoxin, a GABA antagonist, on labyrinthine spontaneous nystagmus and vertigo in man. Acta Otolaryngol. 1982 Mar-Apr;93(3-4):269-73. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7064710 7064710]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682|noedit}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412|noedit}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 13 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 3 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 2 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o|noedit}}</ref> (''ALogP'') || -1,5 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573|noedit}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -3,3 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286|noedit}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 190,9 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Picrotoxin}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00466 Picrotoxin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140322140058/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00466 |date=2014-03-22 }} [[Kategorija:Stimulanti]] [[Kategorija:Psihostimulansi]] [[Kategorija:GABA antagonisti]] [[Kategorija:Antidoti]] [[Kategorija:Konvulsanti]] [[Kategorija:Alkoholi]] [[Kategorija:Karboksilatni estri]] [[Kategorija:Laktoni]] [[Kategorija:Epoksidi]] 1ieli1gf2wfswd5d3l2808wd4hvvbrm 0 1236957 42662268 42299742 2026-07-31T11:49:50Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662268 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Piperacillin.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Piperacilin | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Piperacillin}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Intramaskularno, intravenozno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 36-72 minuta | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 66258-76-2 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = J01 | ATC_suffix = CA12 | ATC_supplemental = | PubChem = 43672 | PubChemSubstance = | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00319 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 39798 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C07361 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 8232 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 702 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=23 |H=27 |N=5 |O=7 |S=1 | molecular_weight = 517,555 | smiles = [H][C@]12SC(C)(C)[C@@H](N1C(=O)[C@H]2NC(=O)[C@H](NC(=O)N1CCN(CC)C(=O)C1=O)C1=CC=CC=C1)C(O)=O | StdInChI = 1S/C23H27N5O7S/c1-4-26-10-11-27(19(32)18(26)31)22(35)25-13(12-8-6-5-7-9-12)16(29)24-14-17(30)28-15(21(33)34)23(2,3)36-20(14)28/h5-9,13-15,20H,4,10-11H2,1-3H3,(H,24,29)(H,25,35)(H,33,34)/t13-,14-,15+,20-/m1/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = IVBHGBMCVLDMKU-GXNBUGAJSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Piperacilin''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 23 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 517,555 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>Lau WK, Mercer D, Itani KM, Nicolau DP, Kuti JL, Mansfield D, Dana A: Randomized, open-label, comparative study of piperacillin-tazobactam administered by continuous infusion versus intermittent infusion for treatment of hospitalized patients with complicated intra-abdominal infection. Antimicrob Agents Chemother. 2006 Nov;50(11):3556-61. Epub 2006 Aug 28. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16940077 16940077]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 8 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 3 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 6 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || -0,1 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -4,2 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 181,7 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Piperacillin}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00319 Piperacillin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140419002630/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00319 |date=2014-04-19 }} [[Kategorija:Cefalosporinski antibiotici]] [[Kategorija:Karboksilne kiseline]] [[Kategorija:Acetamidi]] [[Kategorija:Piperazini]] [[Kategorija:Tioetri]] [[Kategorija:Beta-laktamski antibiotici]] 2hnbfkdtnumej1hds8d2lziycp3z4xp 0 1236958 42662264 42294600 2026-07-31T11:42:47Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662264 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pioglitazone.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pioglitazon | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Actos, Actost, Glustin | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pioglitazone}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Oralno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 3-7 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 111025-46-8 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = A10 | ATC_suffix = BG03 | ATC_supplemental = | PubChem = 4829 | PubChemSubstance = 46507136 | IUPHAR_ligand = 2694 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01132 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 4663 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C07675 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 8228 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 595 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=19 |H=20 |N=2 |O=3 |S=1 | molecular_weight = 356,439 | smiles = CCC1=CN=C(CCOC2=CC=C(CC3SC(=O)NC3=O)C=C2)C=C1 | StdInChI = 1S/C19H20N2O3S/c1-2-13-3-6-15(20-12-13)9-10-24-16-7-4-14(5-8-16)11-17-18(22)21-19(23)25-17/h3-8,12,17H,2,9-11H2,1H3,(H,21,22,23) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = HYAFETHFCAUJAY-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 183-184 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pioglitazon''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 19 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 356,439 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>Colca JR, McDonald WG, Waldon DJ, Leone JW, Lull JM, Bannow CA, Lund ET, Mathews WR: Identification of a novel mitochondrial protein (mitoNEET) cross-linked specifically by a thiazolidinedione photoprobe. Am J Physiol Endocrinol Metab. 2004 Feb;286(2):E252-60. Epub 2003 Oct 21. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14570702 14570702]</ref><ref>Paddock ML, Wiley SE, Axelrod HL, Cohen AE, Roy M, Abresch EC, Capraro D, Murphy AN, Nechushtai R, Dixon JE, Jennings PA: MitoNEET is a uniquely folded 2Fe 2S outer mitochondrial membrane protein stabilized by pioglitazone. Proc Natl Acad Sci U S A. 2007 Sep 4;104(36):14342-7. Epub 2007 Aug 31. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17766440 17766440]</ref><ref>Lincoff AM, Wolski K, Nicholls SJ, Nissen SE: Pioglitazone and risk of cardiovascular events in patients with type 2 diabetes mellitus: a meta-analysis of randomized trials. JAMA. 2007 Sep 12;298(10):1180-8. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17848652 17848652]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 5 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 1 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 7 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 3,9 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -5,5 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 93,6 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pioglitazone}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01132 Pioglitazone] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140415184325/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01132 |date=2014-04-15 }} [[Kategorija:Fenoli]] [[Kategorija:Acetamidi]] [[Kategorija:Fenolni etri]] [[Kategorija:Tioetri]] [[Kategorija:Piridini]] a4kehrbxigxy5lkjlyfyrx5vpplza2p 0 1236960 42662267 42275050 2026-07-31T11:48:14Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662267 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pipecuronium bromide.svg | width = | alt = | image2 = Pipecuronium bromide ball-and-stick.png | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pipekuronijum bromid | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pipecuronium bromide}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Intravenozno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 6,22 minuta | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 68399-58-6 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = M03 | ATC_suffix = AC06 | ATC_supplemental = | PubChem = 50192 | PubChemSubstance = 46508493 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01338 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 45517 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C07554 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1200722 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=35 |H=62 |N=4 |O=4 | molecular_weight = 602,891 | smiles = [H][C@@]12C[C@@H]([C@H](OC(C)=O)[C@@]1(C)CC[C@@]1([H])[C@@]2([H])CC[C@@]2([H])C[C@H](OC(C)=O)[C@H](C[C@]12C)N1CC[N+](C)(C)CC1)N1CC[N+](C)(C)CC1 | StdInChI = 1S/C35H62N4O4/c1-24(40)42-32-21-26-9-10-27-28(35(26,4)23-31(32)37-15-19-39(7,8)20-16-37)11-12-34(3)29(27)22-30(33(34)43-25(2)41)36-13-17-38(5,6)18-14-36/h26-33H,9-23H2,1-8H3/q+2/t26-,27+,28-,29-,30-,31-,32-,33-,34-,35-/m0/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = OWWLUIWOFHMHOQ-XGHATYIMSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pipekuronijum bromid''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 35 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 602,891 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 6 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 0 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 6 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 0,9 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -8,3 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 59,1 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pipecuronium bromide}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01338 Pipecuronium bromide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140219055920/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01338 |date=2014-02-19 }} [[Kategorija:Mišićni relaksanti]] [[Kategorija:Nikotinski antagonisti]] [[Kategorija:Karboksilatni estri]] [[Kategorija:Etri]] [[Kategorija:Piperazini]] [[Kategorija:Steroidi]] [[Kategorija:Kvaternarna amonijum jedinjenja]] qb0h6ke4pu8c3sw5a2u9cw6eso3kcxb 0 1236961 42662270 42275054 2026-07-31T11:53:22Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662270 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pipothiazine.png | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pipotiazin | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pipotiazine}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Intramaskularno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 39860-99-6 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = N05 | ATC_suffix = AC04 | ATC_supplemental = | PubChem = 62867 | PubChemSubstance = 46508263 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01621 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 56598 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 398880 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=24 |H=33 |N=3 |O=3 |S=2 | molecular_weight = 475,667 | smiles = CN(C)S(=O)(=O)C1=CC2=C(SC3=CC=CC=C3N2CCCN2CCC(CCO)CC2)C=C1 | StdInChI = 1S/C24H33N3O3S2/c1-25(2)32(29,30)20-8-9-24-22(18-20)27(21-6-3-4-7-23(21)31-24)14-5-13-26-15-10-19(11-16-26)12-17-28/h3-4,6-9,18-19,28H,5,10-17H2,1-2H3 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = JOMHSQGEWSNUKU-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pipotiazin''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 24 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 475,667 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 6 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 1 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 8 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 3,6 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -5,2 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 97,8 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pipotiazine}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01621 Pipotiazine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140530192014/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01621 |date=2014-05-30 }} {{Antipsihotici}} [[Kategorija:Fenotiazini]] [[Kategorija:Antipsihotici]] [[Kategorija:Alkoholi]] [[Kategorija:Piperidini]] [[Kategorija:Sulfoni]] [[Kategorija:Sulfonamidi]] [[Kategorija:Tioetri]] b0sonmik1vdxj7476irlb6ssel13fbp 0 1236962 42662269 42299745 2026-07-31T11:51:48Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662269 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pipobroman.svg | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pipobroman | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Amedel, Vercyte | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pipobroman}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 54-91-1 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = L01 | ATC_suffix = AX02 | ATC_supplemental = | PubChem = 4842 | PubChemSubstance = 46506548 | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00236 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 4676 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C07362 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1585 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=10 |H=16 |Br=2 |N=2 |O=2 | molecular_weight = 356,054 | smiles = BrCCC(=O)N1CCN(CC1)C(=O)CCBr | StdInChI = 1S/C10H16Br2N2O2/c11-3-1-9(15)13-5-7-14(8-6-13)10(16)2-4-12/h1-8H2 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = NJBFOOCLYDNZJN-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pipobroman''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 10 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 356,054 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682|noedit}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412|noedit}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 2 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 0 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 4 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o|noedit}}</ref> (''ALogP'') || 0,6 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573|noedit}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -2,3 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286|noedit}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 40,6 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pipobroman}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00236 Pipobroman] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140404062902/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00236 |date=2014-04-04 }} [[Kategorija:Hemoterapijski agensi]] [[Kategorija:Acetamidi]] [[Kategorija:Piperazini]] [[Kategorija:Organobromidi]] htm6epdk27osgpc3l7l06dxum42fwp3 0 1236964 42662263 42275048 2026-07-31T11:26:13Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662263 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = Pimozide skeletal.svg | width = | alt = | image2 = Pimozide3Dan.gif | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pimozid | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = Neoperidole, Opiran, Orap | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pimozide}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = Oralno <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = 29 h | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 2062-78-4 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = N05 | ATC_suffix = AG02 | ATC_supplemental = | PubChem = 16362 | PubChemSubstance = 46507096 | IUPHAR_ligand = 90 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01100 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 15520 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = C07566 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 8212 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1423 | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=28 |H=29 |F=2 |N=3 |O=1 | molecular_weight = 461,546 | smiles = FC1=CC=C(C=C1)C(CCCN1CCC(CC1)N1C(=O)NC2=CC=CC=C12)C1=CC=C(F)C=C1 | StdInChI = 1S/C28H29F2N3O/c29-22-11-7-20(8-12-22)25(21-9-13-23(30)14-10-21)4-3-17-32-18-15-24(16-19-32)33-27-6-2-1-5-26(27)31-28(33)34/h1-2,5-14,24-25H,3-4,15-19H2,(H,31,34) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = YVUQSNJEYSNKRX-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = 214-218 | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pimozid''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 28 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 461,546 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682|noedit}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412|noedit}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 2 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 1 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 7 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o|noedit}}</ref> (''ALogP'') || 5,5 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573|noedit}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -7,2 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286|noedit}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 35,6 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pimozide}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01100 Pimozide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140414103917/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01100 |date=2014-04-14 }} {{Antipsihotici}} [[Kategorija:Dopaminski antagonisti]] [[Kategorija:Antipsihotici]] [[Kategorija:Amidi]] [[Kategorija:Piperidini]] [[Kategorija:Organofluoridi]] [[Kategorija:Difenilbutilpiperidini]] d4zwcrp62xwspbyh6h0ue13f9fzj7ai 0 1236965 42662265 42299740 2026-07-31T11:46:37Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662265 wikitext text/x-wiki {{Drugbox-lat | IUPAC_name = | image = pipazethate.png | width = | alt = | image2 = | width2 = | alt2 = | imagename = | drug_name = Pipazetat | caption = <!-- Clinical data --> | tradename = | Drugs.com = {{drugs.com-lat|monograph|Pipazetate}} | MedlinePlus = | licence_EU = | licence_US = | DailyMedID = | pregnancy_AU = | pregnancy_US = | pregnancy_category= | legal_AU = | legal_CA = | legal_UK = | legal_US = | legal_status = | dependency_liability = | routes_of_administration = <!-- Pharmacokinetic data --> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = | excretion = <!-- Identifiers --> | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|}} | CAS_number = 2167-85-3 | CAS_supplemental = | ATCvet = | ATC_prefix = R05 | ATC_suffix = DB11 | ATC_supplemental = | PubChem = 22425 | PubChemSubstance = | IUPHAR_ligand = | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB08796 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 21046 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = | synonyms = <!-- Chemical data --> |C=21 |H=25 |N=3 |O=3 |S=1 | molecular_weight = 399,507 | smiles = O=C(OCCOCCN1CCCCC1)N1C2=CC=CC=C2SC2=C1N=CC=C2 | StdInChI = 1S/C21H25N3O3S/c25-21(27-16-15-26-14-13-23-11-4-1-5-12-23)24-17-7-2-3-8-18(17)28-19-9-6-10-22-20(19)24/h2-3,6-10H,1,4-5,11-16H2 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI_comment = | StdInChIKey = DTVJXCOMJLLMAK-UHFFFAOYSA-N | StdStdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | density = | melting_point = | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = }} '''Pipazetat''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 21 [[atom]] [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 399,507 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682|noedit}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412|noedit}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 6 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 0 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 7 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o|noedit}}</ref> (''ALogP'') || 4,0 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573|noedit}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -4,4 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286|noedit}}</ref> (''PSA'', [[Angstrem (jedinica)|Ų]]) || 80,2 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{GoodmanGilman10th}} * {{FoyePrinciplesMedChem6th}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Medicina|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pipazetate}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB08796 Pipazetate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121007083035/http://www.drugbank.ca/drugs/DB08796 |date=2012-10-07 }} [[Kategorija:Antitusici]] [[Kategorija:Amidi]] [[Kategorija:Etri]] [[Kategorija:Piperidini]] [[Kategorija:Karbamati]] [[Kategorija:Tioetri]] kkveg3v5ukjmneftrfxuwcc7f97hubi 0 1272005 42661596 42289224 2026-07-30T15:22:23Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661596 wikitext text/x-wiki {{Chembox-lat | Watchedfields = | verifiedrevid = DB00129 | Name = Ornitin | ImageFile = L-Ornithin2.svg | ImageSize = | ImageAlt = | ImageCaption = | ImageFile1 = Ornithine ball-and-stick.png | ImageSize1 = | ImageAlt1 = | ImageCaption1 = | ImageFile2 = | ImageSize2 = | ImageAlt2 = | ImageCaption2 = | ImageFile3 = | ImageSize3 = | ImageAlt3 = | ImageCaption3 = | ImageFile4 = | ImageSize4 = | ImageAlt4 = | ImageCaption4 = | ImageFileL1 = | ImageFileL1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL1 = | ImageAltL1 = | ImageCaptionL1 = | ImageFileR1 = | ImageFileR1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR1 = | ImageAltR1 = | ImageCaptionR1 = | ImageFileL2 = | ImageFileL2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL2 = | ImageAltL2 = | ImageCaptionL2 = | ImageFileR2 = | ImageFileR2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR2 = | ImageAltR2 = | ImageCaptionR2 = | IUPACName = (2S)-2,5-diaminopentanoinska kiselina | IUPACName_hidden = yes | SystematicName = | OtherNames = | Section1 = {{Chembox Identifiers-lat | Abbreviations = | CASNo = 70-26-8 | CASNo_Comment = | CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}} | CASNos = | CASOther = | PubChem = 6262 | PubChem_Ref = {{Pubchemcite|correct|Pubchem}} | PubChem_Comment = | PubChem5 = | PubChem5_Comment = | PubChemOther = | ChemSpiderID = 6026 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID_Comment = | ChemSpiderID5 = | ChemSpiderIDOther = | EINECS = | EC-number = | EINECSCASNO = | UNNumber = | UNII = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | DrugBank = DB00129 | KEGG = C01602 | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | MeSHName = | ChEBI = 15729 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | RTECS = | ATCvet = | ATCCode_prefix = A05 | ATCCode_suffix = BA06 | ATC_Supplemental = , {{ATC|P01|CX03}} | SMILES = NCCC[C@H](N)C(O)=O | InChI = | StdInChI = 1S/C5H12N2O2/c6-3-1-2-4(7)5(8)9/h4H,1-3,6-7H2,(H,8,9)/t4-/m0/s1 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = AHLPHDHHMVZTML-BYPYZUCNSA-N | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | Beilstein = | Gmelin = | 3DMet = }} | Section2 = {{Chembox Properties-lat |C=5 |H=12 |N=2 |O=2 | MolarMass = 132.161 | Appearance = | Density = | MeltingPt = 140 | Melting_notes = | BoilingPt = | Boiling_notes = | LogP = | VaporPressure = | HenryConstant = | AtmosphericOHRateConstant = | pKa = | pKb = | Solubility = | SolubleOther = | Solvent = | Sheet Resistance = | Methacrylate Equiv Wt = | Bulk Conductivity = }} | Section3 = {{Chembox Structure-lat | CrystalStruct = | Coordination = | MolShape = }} | Section4 = {{Chembox Thermochemistry-lat | DeltaHc = | DeltaHf = | Entropy = | HeatCapacity = }} | Section5 = {{Chembox Pharmacology-lat | AdminRoutes = Oralno | Bioavail = | Metabolism = | HalfLife = | ProteinBound = | Excretion = | Legal_status = | Legal_US = | Legal_UK = | Legal_AU = | Legal_CA = | PregCat = | PregCat_AU = | PregCat_US = }} | Section6 = {{Chembox Explosive-lat | ShockSens = | FrictionSens = | ExplosiveV = | REFactor = }} | Section7 = {{Chembox Hazards-lat | ExternalMSDS = | EUClass = | EUIndex = | MainHazards = | NFPA-H = | NFPA-F = | NFPA-R = | NFPA-O = | RPhrases = | SPhrases = | RSPhrases = | FlashPt = | Autoignition = | ExploLimits = | LD50 = | PEL = }} | Section8 = {{Chembox Related-lat | OtherAnions = | OtherCations = | OtherFunctn = | Function = | OtherCpds = }} }} '''Ornitin''' je [[aminokiselina]] koja se formira u [[Ciklus ureje|ciklusu ureje]] putem odvajanja ureje od [[arginin]]a. On se javlja u centralnom delu tog ciklusa i omogućava uklanjanje suvišnog azota. L-Ornitin je prekurzor [[citrulin]]a i [[arginin]]a.<ref>{{cite journal |title = DrugBank 3.0: a comprehensive resource for omics research on drugs |author = Knox C, Law V, Jewison T, Liu P, Ly S, Frolkis A, Pon A, Banco K, Mak C, Neveu V, Djoumbou Y, Eisner R, Guo AC, Wishart DS |journal = Nucleic Acids Res. |year = 2011 |volume = 39 |issue = Database issue |pages = D1035-41 | pmid =21059682}}</ref><ref>{{cite journal |title = DrugBank: a knowledgebase for drugs, drug actions and drug targets |author = Wishart DS, Knox C, Guo AC, Cheng D, Shrivastava S, Tzur D, Gautam B, Hassanali M |journal = Nucleic Acids Res |year = 2008 |volume = 36 |issue = Database issue |pages = D901-6 |pmid = 18048412}}</ref> == Reference == {{reflist|2}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Hemija}} {{Commonscat-lat|Ornithine}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB00129 Ornithine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140221150442/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00129 |date=2014-02-21 }} [[Kategorija:Dijetetski suplementi]] [[Kategorija:Aminokiseline]] ten9p0t1bd52da9at6effnvywp3joax 0 1272007 42661626 42304691 2026-07-30T18:39:49Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661626 wikitext text/x-wiki {{Chembox-lat | Watchedfields = | verifiedrevid = DB02795 | Name = p-Anisinska kiselina | ImageFile = 4-Methoxybenzoic_acid.svg | ImageSize = | ImageAlt = | ImageCaption = | ImageFile1 = | ImageSize1 = | ImageAlt1 = | ImageCaption1 = | ImageFile2 = | ImageSize2 = | ImageAlt2 = | ImageCaption2 = | ImageFile3 = | ImageSize3 = | ImageAlt3 = | ImageCaption3 = | ImageFile4 = | ImageSize4 = | ImageAlt4 = | ImageCaption4 = | ImageFileL1 = | ImageFileL1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL1 = | ImageAltL1 = | ImageCaptionL1 = | ImageFileR1 = | ImageFileR1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR1 = | ImageAltR1 = | ImageCaptionR1 = | ImageFileL2 = | ImageFileL2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL2 = | ImageAltL2 = | ImageCaptionL2 = | ImageFileR2 = | ImageFileR2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR2 = | ImageAltR2 = | ImageCaptionR2 = | IUPACName = | IUPACName_hidden = yes | SystematicName = | OtherNames = | Section1 = {{Chembox Identifiers-lat | Abbreviations = | CASNo = 100-09-4 | CASNo_Comment = | CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}} | CASNos = | CASOther = | PubChem = 7478 | PubChem_Ref = {{Pubchemcite|correct|Pubchem}} | PubChem_Comment = | PubChem5 = | PubChem5_Comment = | PubChemOther = | ChemSpiderID = 10181338 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID_Comment = | ChemSpiderID5 = | ChemSpiderIDOther = | EINECS = | EC-number = | EINECSCASNO = | UNNumber = | UNII = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | DrugBank = DB02795 | KEGG = C02519 | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | MeSHName = | ChEBI = 1889 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 21932 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | RTECS = | ATCvet = | ATCCode_prefix = | ATCCode_suffix = | ATC_Supplemental = | SMILES = COC1=CC=C(C=C1)C(O)=O | InChI = | StdInChI = 1S/C8H8O3/c1-11-7-4-2-6(3-5-7)8(9)10/h2-5H,1H3,(H,9,10) | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = ZEYHEAKUIGZSGI-UHFFFAOYSA-N | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | Beilstein = | Gmelin = | 3DMet = }} | Section2 = {{Chembox Properties-lat |C=8 |H=8 |O=3 | MolarMass = 152,147 | Appearance = | Density = | MeltingPt = 185 | Melting_notes = | BoilingPt = 276.5 | Boiling_notes = | LogP = | VaporPressure = | HenryConstant = | AtmosphericOHRateConstant = | pKa = | pKb = | Solubility = | SolubleOther = | Solvent = | Sheet Resistance = | Methacrylate Equiv Wt = | Bulk Conductivity = }} | Section3 = {{Chembox Structure-lat | CrystalStruct = | Coordination = | MolShape = }} | Section4 = {{Chembox Thermochemistry-lat | DeltaHc = | DeltaHf = | Entropy = | HeatCapacity = }} | Section5 = {{Chembox Pharmacology-lat | AdminRoutes = | Bioavail = | Metabolism = | HalfLife = | ProteinBound = | Excretion = | Legal_status = | Legal_US = | Legal_UK = | Legal_AU = | Legal_CA = | PregCat = | PregCat_AU = | PregCat_US = }} | Section6 = {{Chembox Explosive-lat | ShockSens = | FrictionSens = | ExplosiveV = | REFactor = }} | Section7 = {{Chembox Hazards-lat | ExternalMSDS = | EUClass = | EUIndex = | MainHazards = | NFPA-H = | NFPA-F = | NFPA-R = | NFPA-O = | RPhrases = | SPhrases = | RSPhrases = | FlashPt = | Autoignition = | ExploLimits = | LD50 = | PEL = }} | Section8 = {{Chembox Related-lat | OtherAnions = | OtherCations = | OtherFunctn = | Function = | OtherCpds = }} }} '''p-Anisinska kiselina''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 8 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 152,147 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 3 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 1 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 2 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 1,4 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -1,6 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Ангстрем (јединица)|Ų]]) || 46,5 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{Clayden1st}} * {{March6th}} * {{Katritzky2nd}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Hemija}} {{Commonscat-lat|P-Anisic acid}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB02795 P-Anisic acid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130616062235/http://www.drugbank.ca/drugs/DB02795 |date=2013-06-16 }} [[Kategorija:Fenoli]] [[Kategorija:Benzojeve kiseline]] [[Kategorija:Fenolni etri]] ftxl2mj1faljb7devkjitr7ivnutt7f 0 1272095 42661627 42299614 2026-07-30T18:42:08Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661627 wikitext text/x-wiki {{Chembox-lat | Watchedfields = | verifiedrevid = DB04066 | Name = p-Kumarna kiselina | ImageFile = Coumaric acid acsv.svg | ImageSize = | ImageAlt = | ImageCaption = | ImageFile1 = Coumaric-acid-3D-balls.png | ImageSize1 = | ImageAlt1 = | ImageCaption1 = | ImageFile2 = | ImageSize2 = | ImageAlt2 = | ImageCaption2 = | ImageFile3 = | ImageSize3 = | ImageAlt3 = | ImageCaption3 = | ImageFile4 = | ImageSize4 = | ImageAlt4 = | ImageCaption4 = | ImageFileL1 = | ImageFileL1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL1 = | ImageAltL1 = | ImageCaptionL1 = | ImageFileR1 = | ImageFileR1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR1 = | ImageAltR1 = | ImageCaptionR1 = | ImageFileL2 = | ImageFileL2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL2 = | ImageAltL2 = | ImageCaptionL2 = | ImageFileR2 = | ImageFileR2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR2 = | ImageAltR2 = | ImageCaptionR2 = | IUPACName = | IUPACName_hidden = yes | SystematicName = | OtherNames = | Section1 = {{Chembox Identifiers-lat | Abbreviations = | CASNo = | CASNo_Comment = | CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}} | CASNos = | CASOther = | PubChem = 637542 | PubChem_Ref = {{Pubchemcite|correct|Pubchem}} | PubChem_Comment = | PubChem5 = | PubChem5_Comment = | PubChemOther = | ChemSpiderID = 553148 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID_Comment = | ChemSpiderID5 = | ChemSpiderIDOther = | EINECS = | EC-number = | EINECSCASNO = | UNNumber = | UNII = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | DrugBank = DB04066 | KEGG = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | MeSHName = | ChEBI = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 66879 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | RTECS = | ATCvet = | ATCCode_prefix = | ATCCode_suffix = | ATC_Supplemental = | SMILES = OC(=O)\C=C\C1=CC=C(O)C=C1 | InChI = 1S/C9H8O3/c10-8-4-1-7(2-5-8)3-6-9(11)12/h1-6,10H,(H,11,12)/b6-3+ | StdInChI = 1S/C9H8O3/c10-8-4-1-7(2-5-8)3-6-9(11)12/h1-6,10H,(H,11,12)/b6-3+ | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = NGSWKAQJJWESNS-ZZXKWVIFSA-N | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | Beilstein = | Gmelin = | 3DMet = }} | Section2 = {{Chembox Properties-lat |C=9 |H=8 |O=3 | MolarMass = 164,158 | Appearance = | Density = | MeltingPt = | Melting_notes = | BoilingPt = | Boiling_notes = | LogP = | VaporPressure = | HenryConstant = | AtmosphericOHRateConstant = | pKa = | pKb = | Solubility = | SolubleOther = | Solvent = | Sheet Resistance = | Methacrylate Equiv Wt = | Bulk Conductivity = }} | Section3 = {{Chembox Structure-lat | CrystalStruct = | Coordination = | MolShape = }} | Section4 = {{Chembox Thermochemistry-lat | DeltaHc = | DeltaHf = | Entropy = | HeatCapacity = }} | Section5 = {{Chembox Pharmacology-lat | AdminRoutes = | Bioavail = | Metabolism = | HalfLife = | ProteinBound = | Excretion = | Legal_status = | Legal_US = | Legal_UK = | Legal_AU = | Legal_CA = | PregCat = | PregCat_AU = | PregCat_US = }} | Section6 = {{Chembox Explosive-lat | ShockSens = | FrictionSens = | ExplosiveV = | REFactor = }} | Section7 = {{Chembox Hazards-lat | ExternalMSDS = | EUClass = | EUIndex = | MainHazards = | NFPA-H = | NFPA-F = | NFPA-R = | NFPA-O = | RPhrases = | SPhrases = | RSPhrases = | FlashPt = | Autoignition = | ExploLimits = | LD50 = | PEL = }} | Section8 = {{Chembox Related-lat | OtherAnions = | OtherCations = | OtherFunctn = | Function = | OtherCpds = }} }} '''p-Kumarna kiselina''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 9 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 164,158 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 3 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 2 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 2 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 1,7 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -2,0 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Ангстрем (јединица)|Ų]]) || 57,5 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{Clayden1st}} * {{March6th}} * {{Katritzky2nd}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Hemija}} {{Commonscat-lat|P-Coumaric acid}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB04066 P-Coumaric acid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140330091329/http://www.drugbank.ca/drugs/DB04066 |date=2014-03-30 }} [[Kategorija:Antiinfektivi]] [[Kategorija:Antioksidansi]] [[Kategorija:Hidroksicinaminske kiseline]] 8jlx1gpa9a6uj16zcehjf50e2yjs02z 0 1272098 42661638 42451677 2026-07-30T20:51:48Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661638 wikitext text/x-wiki {{Chembox-lat | Watchedfields = | verifiedrevid = DB01574 | Name = Palogorskit | ImageFile = Mineraly.sk - palygorskit.jpg | ImageSize = | ImageAlt = | ImageCaption = Uzorak paligorskita | ImageFile1 = | ImageSize1 = | ImageAlt1 = | ImageCaption1 = | ImageFile2 = | ImageSize2 = | ImageAlt2 = | ImageCaption2 = | ImageFile3 = | ImageSize3 = | ImageAlt3 = | ImageCaption3 = | ImageFile4 = | ImageSize4 = | ImageAlt4 = | ImageCaption4 = | ImageFileL1 = | ImageFileL1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL1 = | ImageAltL1 = | ImageCaptionL1 = | ImageFileR1 = | ImageFileR1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR1 = | ImageAltR1 = | ImageCaptionR1 = | ImageFileL2 = | ImageFileL2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL2 = | ImageAltL2 = | ImageCaptionL2 = | ImageFileR2 = | ImageFileR2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR2 = | ImageAltR2 = | ImageCaptionR2 = | IUPACName = | IUPACName_hidden = yes | SystematicName = | OtherNames = | Section1 = {{Chembox Identifiers-lat | Abbreviations = | CASNo = 12174-11-7 | CASNo_Comment = | CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}} | CASNos = | CASOther = | PubChem = | PubChem_Ref = {{Pubchemcite|correct|Pubchem}} | PubChem_Comment = | PubChem5 = | PubChem5_Comment = | PubChemOther = | ChemSpiderID = | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID_Comment = | ChemSpiderID5 = | ChemSpiderIDOther = | EINECS = | EC-number = | EINECSCASNO = | UNNumber = | UNII = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | DrugBank = DB01574 | KEGG = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | MeSHName = | ChEBI = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | RTECS = | ATCvet = | ATCCode_prefix = A07 | ATCCode_suffix = BC04 | ATC_Supplemental = | SMILES = | InChI = | StdInChI = | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | Beilstein = | Gmelin = | 3DMet = }} | Section2 = {{Chembox Properties-lat | MolarMass = | Appearance = | Density = | MeltingPt = | Melting_notes = | BoilingPt = | Boiling_notes = | LogP = | VaporPressure = | HenryConstant = | AtmosphericOHRateConstant = | pKa = | pKb = | Solubility = | SolubleOther = | Solvent = | Sheet Resistance = | Methacrylate Equiv Wt = | Bulk Conductivity = }} | Section3 = {{Chembox Structure-lat | CrystalStruct = | Coordination = | MolShape = }} | Section4 = {{Chembox Thermochemistry-lat | DeltaHc = | DeltaHf = | Entropy = | HeatCapacity = }} | Section5 = {{Chembox Pharmacology-lat | AdminRoutes = Oralno | Bioavail = | Metabolism = | HalfLife = | ProteinBound = | Excretion = | Legal_status = | Legal_US = | Legal_UK = | Legal_AU = | Legal_CA = | PregCat = | PregCat_AU = | PregCat_US = }} | Section6 = {{Chembox Explosive-lat | ShockSens = | FrictionSens = | ExplosiveV = | REFactor = }} | Section7 = {{Chembox Hazards-lat | ExternalMSDS = | EUClass = | EUIndex = | MainHazards = | NFPA-H = | NFPA-F = | NFPA-R = | NFPA-O = | RPhrases = | SPhrases = | RSPhrases = | FlashPt = | Autoignition = | ExploLimits = | LD50 = | PEL = }} | Section8 = {{Chembox Related-lat | OtherAnions = | OtherCations = | OtherFunctn = | Function = | OtherCpds = }} }} '''Palogorskit''' (''atapulgit'') je magnezijum aluminijum filosilikat koji se javlja u tipu glinenog zemljišta širokog zastupljenog u jugoistornim [[Сједињене Америчке Државе|Sjedinjenim Državama]]. Kad se koristi u medicinske svrhe, on se fizički vezuje za kiseline i toksične supstance u [[želudac|želucu]] i [[Sistem organa za varenje|digestivnom traktu]]. Iz tog razloga, on se često koristi kao lek protiv [[dijareja|dijareje]]. Do [[2003]], on je bio aktivni ingredijent u kaopektatu. Pre toga se koristio kao reformulisani proizvod sa bizmut subsalicilatom.<ref>{{Cite pmid|21059682|noedit}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412|noedit}}</ref> == Reference == {{reflist|2}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Hemija}} {{Commonscat-lat|Palygorskite}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01574 Palygorskite] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140416032906/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01574 |date=2014-04-16 }} [[Kategorija:Jedinjenja aluminija]] [[Kategorija:Jedinjenja magnezijuma]] [[Kategorija:Antidijaroici]] ir4awgt2q4dfhb11y767h4oo7bijaiy 0 1272186 42661650 42299651 2026-07-30T22:15:25Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661650 wikitext text/x-wiki {{Chembox-lat | Watchedfields = | verifiedrevid = DB04214 | Name = Para-Nitrofenilfosfat | ImageFile = | ImageSize = | ImageAlt = | ImageCaption = | ImageFile1 = | ImageSize1 = | ImageAlt1 = | ImageCaption1 = | ImageFile2 = | ImageSize2 = | ImageAlt2 = | ImageCaption2 = | ImageFile3 = | ImageSize3 = | ImageAlt3 = | ImageCaption3 = | ImageFile4 = | ImageSize4 = | ImageAlt4 = | ImageCaption4 = | ImageFileL1 = para-Nitrophenylphosphate.png | ImageFileL1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL1 = | ImageAltL1 = | ImageCaptionL1 = | ImageFileR1 = Para-Nitrophenylphosphate-3D-spacefill.png | ImageFileR1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR1 = | ImageAltR1 = | ImageCaptionR1 = | ImageFileL2 = | ImageFileL2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL2 = | ImageAltL2 = | ImageCaptionL2 = | ImageFileR2 = | ImageFileR2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR2 = | ImageAltR2 = | ImageCaptionR2 = | IUPACName = | IUPACName_hidden = yes | SystematicName = | OtherNames = | Section1 = {{Chembox Identifiers-lat | Abbreviations = | CASNo = 330-13-2 | CASNo_Comment = | CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}} | CASNos = | CASOther = | PubChem = 378 | PubChem_Ref = {{Pubchemcite|correct|Pubchem}} | PubChem_Comment = | PubChem5 = | PubChem5_Comment = | PubChemOther = | ChemSpiderID = 369 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID_Comment = | ChemSpiderID5 = | ChemSpiderIDOther = | EINECS = | EC-number = | EINECSCASNO = | UNNumber = | UNII = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | DrugBank = DB04214 | KEGG = C03360 | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | MeSHName = | ChEBI = 17440 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 24231 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | RTECS = | ATCvet = | ATCCode_prefix = | ATCCode_suffix = | ATC_Supplemental = | SMILES = OP(O)(=O)OC1=CC=C(C=C1)[N+]([O-])=O | InChI = | StdInChI = 1S/C6H6NO6P/c8-7(9)5-1-3-6(4-2-5)13-14(10,11)12/h1-4H,(H2,10,11,12) | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = XZKIHKMTEMTJQX-UHFFFAOYSA-N | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | Beilstein = | Gmelin = | 3DMet = }} | Section2 = {{Chembox Properties-lat |C=6 |H=6 |N=1 |O=6 |P=1 | MolarMass = 219,089 | Appearance = | Density = | MeltingPt = | Melting_notes = | BoilingPt = | Boiling_notes = | LogP = | VaporPressure = | HenryConstant = | AtmosphericOHRateConstant = | pKa = | pKb = | Solubility = | SolubleOther = | Solvent = | Sheet Resistance = | Methacrylate Equiv Wt = | Bulk Conductivity = }} | Section3 = {{Chembox Structure-lat | CrystalStruct = | Coordination = | MolShape = }} | Section4 = {{Chembox Thermochemistry-lat | DeltaHc = | DeltaHf = | Entropy = | HeatCapacity = }} | Section5 = {{Chembox Pharmacology-lat | AdminRoutes = | Bioavail = | Metabolism = | HalfLife = | ProteinBound = | Excretion = | Legal_status = | Legal_US = | Legal_UK = | Legal_AU = | Legal_CA = | PregCat = | PregCat_AU = | PregCat_US = }} | Section6 = {{Chembox Explosive-lat | ShockSens = | FrictionSens = | ExplosiveV = | REFactor = }} | Section7 = {{Chembox Hazards-lat | ExternalMSDS = | EUClass = | EUIndex = | MainHazards = | NFPA-H = | NFPA-F = | NFPA-R = | NFPA-O = | RPhrases = | SPhrases = | RSPhrases = | FlashPt = | Autoignition = | ExploLimits = | LD50 = | PEL = }} | Section8 = {{Chembox Related-lat | OtherAnions = | OtherCations = | OtherFunctn = | Function = | OtherCpds = }} }} '''Para-Nitrofenilfosfat''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 6 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 219,089 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 6 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 2 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 3 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 1,2 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -1,1 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Ангстрем (јединица)|Ų]]) || 122,4 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{Clayden1st}} * {{March6th}} * {{Katritzky2nd}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Hemija}} {{Commonscat-lat|Para-Nitrophenylphosphate}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB04214 Para-Nitrophenylphosphate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305023807/http://www.drugbank.ca/drugs/DB04214 |date=2016-03-05 }} [[Kategorija:Fenoli]] [[Kategorija:Nitro jedinjenja]] [[Kategorija:Organofosfati]] fj4zco1vv0pegocy5v0tfchi6d9w068 0 1272275 42662227 42304759 2026-07-31T06:44:11Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662227 wikitext text/x-wiki {{Chembox-lat | Watchedfields = | verifiedrevid = DB01919 | Name = Pentanal | ImageFile = Valeraldehyde-Structural Formula V.1.svg | ImageSize = | ImageAlt = | ImageCaption = | ImageFile1 = | ImageSize1 = | ImageAlt1 = | ImageCaption1 = | ImageFile2 = | ImageSize2 = | ImageAlt2 = | ImageCaption2 = | ImageFile3 = | ImageSize3 = | ImageAlt3 = | ImageCaption3 = | ImageFile4 = | ImageSize4 = | ImageAlt4 = | ImageCaption4 = | ImageFileL1 = | ImageFileL1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL1 = | ImageAltL1 = | ImageCaptionL1 = | ImageFileR1 = | ImageFileR1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR1 = | ImageAltR1 = | ImageCaptionR1 = | ImageFileL2 = | ImageFileL2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL2 = | ImageAltL2 = | ImageCaptionL2 = | ImageFileR2 = | ImageFileR2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR2 = | ImageAltR2 = | ImageCaptionR2 = | IUPACName = | IUPACName_hidden = yes | SystematicName = | OtherNames = | Section1 = {{Chembox Identifiers-lat | Abbreviations = | CASNo = 110-62-3 | CASNo_Comment = | CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}} | CASNos = | CASOther = | PubChem = 8063 | PubChem_Ref = {{Pubchemcite|correct|Pubchem}} | PubChem_Comment = | PubChem5 = | PubChem5_Comment = | PubChemOther = | ChemSpiderID = 7772 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID_Comment = | ChemSpiderID5 = | ChemSpiderIDOther = | EINECS = | EC-number = | EINECSCASNO = | UNNumber = | UNII = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | DrugBank = DB01919 | KEGG = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | MeSHName = | ChEBI = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | RTECS = | ATCvet = | ATCCode_prefix = | ATCCode_suffix = | ATC_Supplemental = | SMILES = CCCCC=O | InChI = 1/C5H10O/c1-2-3-4-5-6/h5H,2-4H2,1H3 | StdInChI = 1S/C5H10O/c1-2-3-4-5-6/h5H,2-4H2,1H3 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = HGBOYTHUEUWSSQ-UHFFFAOYSA-N | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | Beilstein = | Gmelin = | 3DMet = }} | Section2 = {{Chembox Properties-lat |C=5 |H=10 |O=1 | MolarMass = 86,132 | Appearance = | Density = | MeltingPt = -91.5 | Melting_notes = | BoilingPt = 103 | Boiling_notes = | LogP = | VaporPressure = | HenryConstant = | AtmosphericOHRateConstant = | pKa = | pKb = | Solubility = | SolubleOther = | Solvent = | Sheet Resistance = | Methacrylate Equiv Wt = | Bulk Conductivity = }} | Section3 = {{Chembox Structure-lat | CrystalStruct = | Coordination = | MolShape = }} | Section4 = {{Chembox Thermochemistry-lat | DeltaHc = | DeltaHf = | Entropy = | HeatCapacity = }} | Section5 = {{Chembox Pharmacology-lat | AdminRoutes = | Bioavail = | Metabolism = | HalfLife = | ProteinBound = | Excretion = | Legal_status = | Legal_US = | Legal_UK = | Legal_AU = | Legal_CA = | PregCat = | PregCat_AU = | PregCat_US = }} | Section6 = {{Chembox Explosive-lat | ShockSens = | FrictionSens = | ExplosiveV = | REFactor = }} | Section7 = {{Chembox Hazards-lat | ExternalMSDS = | EUClass = | EUIndex = | MainHazards = | NFPA-H = | NFPA-F = | NFPA-R = | NFPA-O = | RPhrases = | SPhrases = | RSPhrases = | FlashPt = | Autoignition = | ExploLimits = | LD50 = | PEL = }} | Section8 = {{Chembox Related-lat | OtherAnions = | OtherCations = | OtherFunctn = | Function = | OtherCpds = }} }} '''Pentanal''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 5 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 86,132 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 1 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 0 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 3 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 1,4 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -1,1 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Ангстрем (јединица)|Ų]]) || 17,1 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{Clayden1st}} * {{March6th}} * {{Katritzky2nd}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pentanal}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB01919 Pentanal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303193736/http://www.drugbank.ca/drugs/DB01919 |date=2016-03-03 }} [[Kategorija:Aldehidi]] 2broebi7v6to0ffqb7599bqx8gsmabz 0 1272277 42662228 42299687 2026-07-31T06:46:24Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662228 wikitext text/x-wiki {{Chembox-lat | Watchedfields = | verifiedrevid = DB02045 | Name = Pentilamin | ImageFile = Pentylamine.svg | ImageSize = | ImageAlt = | ImageCaption = | ImageFile1 = | ImageSize1 = | ImageAlt1 = | ImageCaption1 = | ImageFile2 = | ImageSize2 = | ImageAlt2 = | ImageCaption2 = | ImageFile3 = | ImageSize3 = | ImageAlt3 = | ImageCaption3 = | ImageFile4 = | ImageSize4 = | ImageAlt4 = | ImageCaption4 = | ImageFileL1 = | ImageFileL1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL1 = | ImageAltL1 = | ImageCaptionL1 = | ImageFileR1 = | ImageFileR1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR1 = | ImageAltR1 = | ImageCaptionR1 = | ImageFileL2 = | ImageFileL2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL2 = | ImageAltL2 = | ImageCaptionL2 = | ImageFileR2 = | ImageFileR2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR2 = | ImageAltR2 = | ImageCaptionR2 = | IUPACName = | IUPACName_hidden = yes | SystematicName = | OtherNames = | Section1 = {{Chembox Identifiers-lat | Abbreviations = | CASNo = 110-58-7 | CASNo_Comment = | CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}} | CASNos = | CASOther = | PubChem = 8060 | PubChem_Ref = {{Pubchemcite|correct|Pubchem}} | PubChem_Comment = | PubChem5 = | PubChem5_Comment = | PubChemOther = | ChemSpiderID = 7769 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID_Comment = | ChemSpiderID5 = | ChemSpiderIDOther = | EINECS = | EC-number = | EINECSCASNO = | UNNumber = | UNII = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | DrugBank = DB02045 | KEGG = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | MeSHName = | ChEBI = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | RTECS = | ATCvet = | ATCCode_prefix = | ATCCode_suffix = | ATC_Supplemental = | SMILES = CCCCCN | InChI = 1S/C5H13N/c1-2-3-4-5-6/h2-6H2,1H3 | StdInChI = 1S/C5H13N/c1-2-3-4-5-6/h2-6H2,1H3 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = DPBLXKKOBLCELK-UHFFFAOYSA-N | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | Beilstein = | Gmelin = | 3DMet = }} | Section2 = {{Chembox Properties-lat |C=5 |H=13 |N=1 | MolarMass = 87,163 | Appearance = | Density = | MeltingPt = -55 | Melting_notes = | BoilingPt = 104.3 | Boiling_notes = | LogP = | VaporPressure = | HenryConstant = | AtmosphericOHRateConstant = | pKa = | pKb = | Solubility = | SolubleOther = | Solvent = | Sheet Resistance = | Methacrylate Equiv Wt = | Bulk Conductivity = }} | Section3 = {{Chembox Structure-lat | CrystalStruct = | Coordination = | MolShape = }} | Section4 = {{Chembox Thermochemistry-lat | DeltaHc = | DeltaHf = | Entropy = | HeatCapacity = }} | Section5 = {{Chembox Pharmacology-lat | AdminRoutes = | Bioavail = | Metabolism = | HalfLife = | ProteinBound = | Excretion = | Legal_status = | Legal_US = | Legal_UK = | Legal_AU = | Legal_CA = | PregCat = | PregCat_AU = | PregCat_US = }} | Section6 = {{Chembox Explosive-lat | ShockSens = | FrictionSens = | ExplosiveV = | REFactor = }} | Section7 = {{Chembox Hazards-lat | ExternalMSDS = | EUClass = | EUIndex = | MainHazards = | NFPA-H = | NFPA-F = | NFPA-R = | NFPA-O = | RPhrases = | SPhrases = | RSPhrases = | FlashPt = | Autoignition = | ExploLimits = | LD50 = | PEL = }} | Section8 = {{Chembox Related-lat | OtherAnions = | OtherCations = | OtherFunctn = | Function = | OtherCpds = }} }} '''Pentilamin''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 5 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 87,163 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 1 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 1 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 3 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 1,1 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -1,2 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Ангстрем (јединица)|Ų]]) || 26,0 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{Clayden1st}} * {{March6th}} * {{Katritzky2nd}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Hemija}} {{Commonscat-lat|Pentylamine}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB02045 Pentylamine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304082754/http://www.drugbank.ca/drugs/DB02045 |date=2016-03-04 }} [[Kategorija:Amini]] csrbc01dlrl7gtq81sjr1tpeqvw3hnw 0 1272371 42662238 42304784 2026-07-31T07:18:26Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662238 wikitext text/x-wiki {{Chembox-lat | Watchedfields = | verifiedrevid = DB03001 | Name = Peridinin | ImageFile = Peridinin.png | ImageSize = | ImageAlt = | ImageCaption = | ImageFile1 = Peridinin-3D-spacefill.png | ImageSize1 = | ImageAlt1 = | ImageCaption1 = | ImageFile2 = | ImageSize2 = | ImageAlt2 = | ImageCaption2 = | ImageFile3 = | ImageSize3 = | ImageAlt3 = | ImageCaption3 = | ImageFile4 = | ImageSize4 = | ImageAlt4 = | ImageCaption4 = | ImageFileL1 = | ImageFileL1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL1 = | ImageAltL1 = | ImageCaptionL1 = | ImageFileR1 = | ImageFileR1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR1 = | ImageAltR1 = | ImageCaptionR1 = | ImageFileL2 = | ImageFileL2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL2 = | ImageAltL2 = | ImageCaptionL2 = | ImageFileR2 = | ImageFileR2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR2 = | ImageAltR2 = | ImageCaptionR2 = | IUPACName = | IUPACName_hidden = yes | SystematicName = | OtherNames = | Section1 = {{Chembox Identifiers-lat | Abbreviations = | CASNo = | CASNo_Comment = | CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}} | CASNos = | CASOther = | PubChem = 46936550 | PubChem_Ref = {{Pubchemcite|correct|Pubchem}} | PubChem_Comment = | PubChem5 = | PubChem5_Comment = | PubChemOther = | ChemSpiderID = 434332 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID_Comment = | ChemSpiderID5 = | ChemSpiderIDOther = | EINECS = | EC-number = | EINECSCASNO = | UNNumber = | UNII = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | DrugBank = DB03001 | KEGG = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | MeSHName = | ChEBI = | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | RTECS = | ATCvet = | ATCCode_prefix = | ATCCode_suffix = | ATC_Supplemental = | SMILES = O[C@H]1C[C@]2(C)O[C@]2(\C=C\C2=C\C(=C\C(\C)=C\C=C\C=C\C=C(/C)C=C=C3C(C)(C)C[C@@H](OC(C)=O)C[C@@]3(O)C)\OC2=O)C(C)(C)C1 | InChI = | StdInChI = 1S/C39H50O7/c1-26(16-17-33-35(4,5)24-32(44-28(3)40)25-37(33,8)43)14-12-10-11-13-15-27(2)20-31-21-29(34(42)45-31)18-19-39-36(6,7)22-30(41)23-38(39,9)46-39/h10-16,18-21,30,32,41,43H,22-25H2,1-9H3/b12-10+,13-11+,19-18+,26-14+,27-15+,31-20-/t17?,30-,32-,37+,38+,39-/m1/s1 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = UYRDHEJRPVSJFM-YGLVDFNQSA-N | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | Beilstein = | Gmelin = | 3DMet = }} | Section2 = {{Chembox Properties-lat |C=39 |H=50 |O=7 | MolarMass = 630,810 | Appearance = | Density = | MeltingPt = | Melting_notes = | BoilingPt = | Boiling_notes = | LogP = | VaporPressure = | HenryConstant = | AtmosphericOHRateConstant = | pKa = | pKb = | Solubility = | SolubleOther = | Solvent = | Sheet Resistance = | Methacrylate Equiv Wt = | Bulk Conductivity = }} | Section3 = {{Chembox Structure-lat | CrystalStruct = | Coordination = | MolShape = }} | Section4 = {{Chembox Thermochemistry-lat | DeltaHc = | DeltaHf = | Entropy = | HeatCapacity = }} | Section5 = {{Chembox Pharmacology-lat | AdminRoutes = | Bioavail = | Metabolism = | HalfLife = | ProteinBound = | Excretion = | Legal_status = | Legal_US = | Legal_UK = | Legal_AU = | Legal_CA = | PregCat = | PregCat_AU = | PregCat_US = }} | Section6 = {{Chembox Explosive-lat | ShockSens = | FrictionSens = | ExplosiveV = | REFactor = }} | Section7 = {{Chembox Hazards-lat | ExternalMSDS = | EUClass = | EUIndex = | MainHazards = | NFPA-H = | NFPA-F = | NFPA-R = | NFPA-O = | RPhrases = | SPhrases = | RSPhrases = | FlashPt = | Autoignition = | ExploLimits = | LD50 = | PEL = }} | Section8 = {{Chembox Related-lat | OtherAnions = | OtherCations = | OtherFunctn = | Function = | OtherCpds = }} }} '''Peridinin''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 39 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 630,810 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 7 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 2 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 9 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 5,4 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -10,3 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Ангстрем (јединица)|Ų]]) || 105,6 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{Clayden1st}} * {{March6th}} * {{Katritzky2nd}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Hemija}} {{Commonscat-lat|Peridinin}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB03001 Peridinin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305030826/http://www.drugbank.ca/drugs/DB03001 |date=2016-03-05 }} [[Kategorija:Alkoholi]] [[Kategorija:Karboksilatni estri]] [[Kategorija:Etri]] [[Kategorija:Epoksidi]] [[Kategorija:Karotenoidi]] r90vpws6ew20ppkkvmfpaaept7sc0qr 0 1272373 42662256 42304803 2026-07-31T10:20:30Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662256 wikitext text/x-wiki {{Chembox-lat | Watchedfields = | verifiedrevid = DB08399 | Name = Piceatanol | ImageFile = Piceatannol.png | ImageSize = | ImageAlt = | ImageCaption = | ImageFile1 = | ImageSize1 = | ImageAlt1 = | ImageCaption1 = | ImageFile2 = | ImageSize2 = | ImageAlt2 = | ImageCaption2 = | ImageFile3 = | ImageSize3 = | ImageAlt3 = | ImageCaption3 = | ImageFile4 = | ImageSize4 = | ImageAlt4 = | ImageCaption4 = | ImageFileL1 = | ImageFileL1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL1 = | ImageAltL1 = | ImageCaptionL1 = | ImageFileR1 = | ImageFileR1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR1 = | ImageAltR1 = | ImageCaptionR1 = | ImageFileL2 = | ImageFileL2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL2 = | ImageAltL2 = | ImageCaptionL2 = | ImageFileR2 = | ImageFileR2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR2 = | ImageAltR2 = | ImageCaptionR2 = | IUPACName = | IUPACName_hidden = yes | SystematicName = | OtherNames = | Section1 = {{Chembox Identifiers-lat | Abbreviations = | CASNo = | CASNo_Comment = | CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}} | CASNos = | CASOther = | PubChem = 667639 | PubChem_Ref = {{Pubchemcite|correct|Pubchem}} | PubChem_Comment = | PubChem5 = | PubChem5_Comment = | PubChemOther = | ChemSpiderID = 581006 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID_Comment = | ChemSpiderID5 = | ChemSpiderIDOther = | EINECS = | EC-number = | EINECSCASNO = | UNNumber = | UNII = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | DrugBank = DB08399 | KEGG = | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | MeSHName = | ChEBI = 28814 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | RTECS = | ATCvet = | ATCCode_prefix = | ATCCode_suffix = | ATC_Supplemental = | SMILES = OC1=CC(\C=C\C2=CC=C(O)C(O)=C2)=CC(O)=C1 | InChI = 1/C14H12O4/c15-11-5-10(6-12(16)8-11)2-1-9-3-4-13(17)14(18)7-9/h1-8,15-18H/b2-1+ | StdInChI = 1S/C14H12O4/c15-11-5-10(6-12(16)8-11)2-1-9-3-4-13(17)14(18)7-9/h1-8,15-18H/b2-1+ | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = CDRPUGZCRXZLFL-OWOJBTEDSA-N | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | Beilstein = | Gmelin = | 3DMet = }} | Section2 = {{Chembox Properties-lat |C=14 |H=12 |O=4 | MolarMass = 244,243 | Appearance = | Density = | MeltingPt = | Melting_notes = | BoilingPt = | Boiling_notes = | LogP = | VaporPressure = | HenryConstant = | AtmosphericOHRateConstant = | pKa = | pKb = | Solubility = | SolubleOther = | Solvent = | Sheet Resistance = | Methacrylate Equiv Wt = | Bulk Conductivity = }} | Section3 = {{Chembox Structure-lat | CrystalStruct = | Coordination = | MolShape = }} | Section4 = {{Chembox Thermochemistry-lat | DeltaHc = | DeltaHf = | Entropy = | HeatCapacity = }} | Section5 = {{Chembox Pharmacology-lat | AdminRoutes = | Bioavail = | Metabolism = | HalfLife = | ProteinBound = | Excretion = | Legal_status = | Legal_US = | Legal_UK = | Legal_AU = | Legal_CA = | PregCat = | PregCat_AU = | PregCat_US = }} | Section6 = {{Chembox Explosive-lat | ShockSens = | FrictionSens = | ExplosiveV = | REFactor = }} | Section7 = {{Chembox Hazards-lat | ExternalMSDS = | EUClass = | EUIndex = | MainHazards = | NFPA-H = | NFPA-F = | NFPA-R = | NFPA-O = | RPhrases = | SPhrases = | RSPhrases = | FlashPt = | Autoignition = | ExploLimits = | LD50 = | PEL = }} | Section8 = {{Chembox Related-lat | OtherAnions = | OtherCations = | OtherFunctn = | Function = | OtherCpds = }} }} '''Piceatanol''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 14 [[atom]]a [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 244,243 [[Jedinica atomske mase|Da]].<ref>{{Cite pmid|21059682}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 4 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 4 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 2 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o}}</ref> (''ALogP'') || 2,8 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -2,7 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286}}</ref> (''PSA'', [[Ангстрем (јединица)|Ų]]) || 80,9 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{Clayden1st}} * {{March6th}} * {{Katritzky2nd}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Hemija}} {{Commonscat-lat|Piceatannol}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB08399 Piceatannol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111201104217/http://www.drugbank.ca/drugs/DB08399 |date=2011-12-01 }} [[Kategorija:Fenoli]] [[Kategorija:Inhibitori proteinske kinaze]] fj2avnfx8h73m635mcp77ljpsogzaqm 0 1272375 42662240 42501542 2026-07-31T07:32:20Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662240 wikitext text/x-wiki {{Chembox-lat | Watchedfields = | verifiedrevid = DB04930 | Name = Permetrin | ImageFile = Permethrin-2D-skeletal.svg | ImageSize = | ImageAlt = | ImageCaption = | ImageFile1 = | ImageSize1 = | ImageAlt1 = | ImageCaption1 = | ImageFile2 = | ImageSize2 = | ImageAlt2 = | ImageCaption2 = | ImageFile3 = | ImageSize3 = | ImageAlt3 = | ImageCaption3 = | ImageFile4 = | ImageSize4 = | ImageAlt4 = | ImageCaption4 = | ImageFileL1 = | ImageFileL1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL1 = | ImageAltL1 = | ImageCaptionL1 = | ImageFileR1 = | ImageFileR1_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR1 = | ImageAltR1 = | ImageCaptionR1 = | ImageFileL2 = | ImageFileL2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeL2 = | ImageAltL2 = | ImageCaptionL2 = | ImageFileR2 = | ImageFileR2_Ref = {{chemboximage|correct|}} | ImageSizeR2 = | ImageAltR2 = | ImageCaptionR2 = | IUPACName = | IUPACName_hidden = yes | SystematicName = | OtherNames = Acticin Cream, Elimite, Elimite Cream, Nix Cream Rinse | Section1 = {{Chembox Identifiers-lat | Abbreviations = | CASNo = 52645-53-1 | CASNo_Comment = | CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}} | CASNos = | CASOther = | PubChem = 40326 | PubChem_Ref = {{Pubchemcite|correct|Pubchem}} | PubChem_Comment = | PubChem5 = | PubChem5_Comment = | PubChemOther = | ChemSpiderID = 36845 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID_Comment = | ChemSpiderID5 = | ChemSpiderIDOther = | EINECS = | EC-number = | EINECSCASNO = | UNNumber = | UNII = | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | DrugBank = DB04930 | KEGG = C14388 | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | MeSHName = | ChEBI = 34911 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1525 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | RTECS = | ATCvet = | ATCCode_prefix = P03 | ATCCode_suffix = AC04 | ATC_Supplemental = | SMILES = CC1(C)C(C=C(Cl)Cl)C1C(=O)OCC1=CC(OC2=CC=CC=C2)=CC=C1 | InChI = 1/C21H20Cl2O3/c1-21(2)17(12-18(22)23)19(21)20(24)25-13-14-7-6-10-16(11-14)26-15-8-4-3-5-9-15/h3-12,17,19H,13H2,1-2H3 | StdInChI = 1S/C21H20Cl2O3/c1-21(2)17(12-18(22)23)19(21)20(24)25-13-14-7-6-10-16(11-14)26-15-8-4-3-5-9-15/h3-12,17,19H,13H2,1-2H3 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = RLLPVAHGXHCWKJ-UHFFFAOYSA-N | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | Beilstein = | Gmelin = | 3DMet = }} | Section2 = {{Chembox Properties-lat |C=21 |H=20 |Cl=2 |O=3 | MolarMass = 391,288 | Appearance = | Density = | MeltingPt = 34 | Melting_notes = | BoilingPt = 220 | Boiling_notes = | LogP = | VaporPressure = | HenryConstant = | AtmosphericOHRateConstant = | pKa = | pKb = | Solubility = | SolubleOther = | Solvent = | Sheet Resistance = | Methacrylate Equiv Wt = | Bulk Conductivity = }} | Section3 = {{Chembox Structure-lat | CrystalStruct = | Coordination = | MolShape = }} | Section4 = {{Chembox Thermochemistry-lat | DeltaHc = | DeltaHf = | Entropy = | HeatCapacity = }} | Section5 = {{Chembox Pharmacology-lat | AdminRoutes = topikalno | Bioavail = | Metabolism = | HalfLife = | ProteinBound = | Excretion = Renalno | Legal_status = | Legal_US = | Legal_UK = | Legal_AU = | Legal_CA = | PregCat = | PregCat_AU = | PregCat_US = }} | Section6 = {{Chembox Explosive-lat | ShockSens = | FrictionSens = | ExplosiveV = | REFactor = }} | Section7 = {{Chembox Hazards-lat | ExternalMSDS = | EUClass = | EUIndex = | MainHazards = | NFPA-H = | NFPA-F = | NFPA-R = | NFPA-O = | RPhrases = | SPhrases = | RSPhrases = | FlashPt = | Autoignition = | ExploLimits = | LD50 = | PEL = }} | Section8 = {{Chembox Related-lat | OtherAnions = | OtherCations = | OtherFunctn = | Function = | OtherCpds = }} }} '''Permetrin''' je [[organsko jedinjenje]], koje sadrži 21 [[atom]] [[ugljenik]]a i ima [[Molekulska masa|molekulsku masu]] od 391,288 [[Jedinica atomske mase|Da]] obično upotrebljavano kao insekticid.<ref>Abedin S, Narang M, Gandhi V, Narang S: Efficacy of permethrin cream and oral ivermectin in treatment of scabies. Indian J Pediatr. 2007 Oct;74(10):915-6. [[PubMed|PMID]] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17978449 17978449]</ref><ref>{{Cite pmid|21059682|noedit}}</ref><ref>{{cite pmid|18048412|noedit}}</ref> == Osobine == {| class="wikitable sortable" |- ! Osobina !! Vrednost |- | [[Vodonična veza|Broj akceptora vodonika]] || 3 |- | [[Vodonična veza|Broj donora vodonika]] || 0 |- | [[Geometrija molekula|Broj rotacionih veza]] || 7 |- | [[Particioni koeficijent]]<ref>{{cite doi/10.1021/jp980230o|noedit}}</ref> (''ALogP'') || 5,4 |- | [[Rastvorljivost]]<ref>{{cite pmid|11749573|noedit}}</ref> (''logS'', log(''mol/L'')) || -7,3 |- | [[Polarna površina molekula|Polarna površina]]<ref>{{cite pmid|11020286|noedit}}</ref> (''PSA'', [[Ангстрем (јединица)|Ų]]) || 35,5 |} == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin}} * {{Clayden1st}} * {{March6th}} * {{Katritzky2nd}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal-lat|Hemija}} {{Commonscat-lat|Permethrin}} * [http://www.drugbank.ca/drugs/DB04930 Permethrin]{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Kategorija:Inhibitori enzima]] [[Kategorija:Insekticidi]] [[Kategorija:Fenoli]] [[Kategorija:Karboksilatni estri]] [[Kategorija:Fenolni etri]] [[Kategorija:Organohloridi]] 66my2eco0ngthwlolehtw1tdvdfi1z6 0 1285132 42661997 4046796 2026-07-31T02:40:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Savezno vijeće Jugoslavije]] 42661997 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Savezno vijeće Jugoslavije]] 8viuqcitolc1ng6mnr3ip2y0gu0nrep 0 1353059 42661594 41348188 2026-07-30T14:53:10Z Xqbot 10993 Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Code civil]] 42661594 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Code civil]] n24pa59iopfyylopgyaf0opm884f3b9 0 1367226 42661634 42526615 2026-07-30T19:55:42Z -wuppertaler 176393 changed one image for a better one 42661634 wikitext text/x-wiki {{Grad u Nemačkoj | naziv = Cenhauzen baj Valmerod | izvorni_naziv = ''Zehnhausen bei Wallmerod'' | slika = ZehnhausenBeiWallmerod4.jpg | opis_slike = | gradska_zastava = | grb = Wappen Zehnhausen bei Wallmerod.svg | država = [[Njemačka]] | pokrajina = [[Rajna-Palatinat]] | lokacija = | osnivanje = | stanovništvo = 184<ref>Broj stanovnika po [http://web.archive.org/web/20100919050210/http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/DE/Content/Statistiken/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/AdministrativeUebersicht,templateId=renderPrint.psml njem. Saveznom zavodu za statistiku]. [http://web.archive.org/web/20100827050647/http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/DE/Content/Statistiken/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/Archiv/GV2000VJ/2Q__30062010__Auszug,property=file.xls Stanje] 30. 6. 2010.</ref> | gustina = 117 | aglomeracija = | površina = 1,6 | gšir = 50.47611 | gduž = 7.92361 | nadmorska_visina = 295 | registarska_oznaka = WW | pozivni_broj = 06435 | poštanski_kod = 56414 | dan_grada = | veb-strana = [http://www.wallmerod.de/ www.wallmerod.de] | gradonačelnik = ''Werner Türk'' | stranka = | ije = da }} '''Cenhauzen baj Valmerod''' ({{jez-nem|Zehnhausen bei Wallmerod}}) je opština u [[Njemačka|njemačkoj]] saveznoj državi [[Rajna-Palatinat]]. Jedno je od 192 opštinska središta okruga [[Okrug Vestervald|Vestervald]]. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 184 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (''AGS'') 7143316. == Geografski i demografski podaci == [[Datoteka:Zehnhausen im Westerwaldkreis.png|mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Vestervald]] Cenhauzen baj Valmerod se nalazi u saveznoj državi [[Rajna-Palatinat]] u okrugu Vestervald. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 295 metara. Površina opštine iznosi 1,6&nbsp;km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 184 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 117 stanovnika/km². == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin|2}} * {{BergerGeographischeNamenInDeutschland}} * {{FulbrookConciseHistoryOfGermany}} * {{ShawUrbanHistoricalGeography}} * {{HomeGermany}} * {{HammDemographicChange}} * {{BerghahnModernGermany}} * {{KleinerAtlas}} * {{GrosserAtlas}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Portal Nemačka}} {{Commonscat|Zehnhausen bei Wallmerod}} * [http://www.wallmerod.de/ Zvanični sajt opštine] {{de}} * [http://www.destatis.de/ Nem. Savezni zavod za statistiku] {{de}} * [http://www.staedtetag.de Stalna konferencija gradova i opština] {{de}} * [http://www.kommon.de/ KommOn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140429185843/http://www.kommon.de/ |date=2014-04-29 }} - Informacioni sistem gradova, opština i okruga. {{de}} {{Nezavisni gradovi i opštine u okrugu Vestervald}} t0oi29bv4hyut9ml5gulevykue8qvvf 0 1404674 42662074 41440965 2026-07-31T02:53:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Californiji, Berkeley]] 42662074 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Californiji, Berkeley]] 0gqrl5eqxf0xlz89sd8zeda9y90nb6j 0 1409662 42661903 42131393 2026-07-31T02:25:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Lista okruga Californije]] 42661903 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Lista okruga Californije]] 0d99b615ar1900bnabm6iyrwpb1wd1n 0 1412827 42661788 41440964 2026-07-31T02:06:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Californiji, Los Angeles]] 42661788 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Californiji, Los Angeles]] avz5ugt86hatyd13pap0acd8ahck2cc 0 1413428 42662073 41440966 2026-07-31T02:53:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Californiji, Berkeley]] 42662073 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Californiji, Berkeley]] 0gqrl5eqxf0xlz89sd8zeda9y90nb6j 0 1451910 42661797 5567013 2026-07-31T02:07:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Kongresi Saveza komunista Jugoslavije]] 42661797 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Kongresi Saveza komunista Jugoslavije]] ol3p41cw8rpiy3layi37gq1oc31ft8n 0 1458213 42662107 42131329 2026-07-31T02:59:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] 42662107 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] n0m5wdp38xzydvc2cxt9mgpege16kyx 0 1458214 42661967 42131330 2026-07-31T02:35:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] 42661967 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] n0m5wdp38xzydvc2cxt9mgpege16kyx 0 1458215 42662109 42131331 2026-07-31T02:59:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] 42662109 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] n0m5wdp38xzydvc2cxt9mgpege16kyx 0 1458216 42662015 42131332 2026-07-31T02:43:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] 42662015 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] n0m5wdp38xzydvc2cxt9mgpege16kyx 0 1458217 42662012 42131333 2026-07-31T02:43:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] 42662012 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] n0m5wdp38xzydvc2cxt9mgpege16kyx 0 1458218 42662014 42131334 2026-07-31T02:43:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] 42662014 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] n0m5wdp38xzydvc2cxt9mgpege16kyx 0 1458219 42662013 42131335 2026-07-31T02:43:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] 42662013 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] n0m5wdp38xzydvc2cxt9mgpege16kyx 0 1466233 42662110 42131336 2026-07-31T02:59:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] 42662110 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] n0m5wdp38xzydvc2cxt9mgpege16kyx 0 1466234 42662108 42131337 2026-07-31T02:59:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] 42662108 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] n0m5wdp38xzydvc2cxt9mgpege16kyx 0 1466531 42661938 5673660 2026-07-31T02:31:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Osma zagrebačka mjesna konferencija Komunističke partije Jugoslavije]] 42661938 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Osma zagrebačka mjesna konferencija Komunističke partije Jugoslavije]] hir5xh4799g1x8necdax18fbptlsi41 0 1467184 42661721 5622444 2026-07-31T01:55:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Koledž Bowdoin]] 42661721 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Koledž Bowdoin]] fo7uas1nigem3uimjmotnqxtas5uc8h 0 1469429 42661611 42390434 2026-07-30T16:34:35Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha|Fudbaleri Middlesbrougha]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42661611 wikitext text/x-wiki {{Trener/izbornik/igrač | ime = Alen Bokšić | slika = | puno ime = Alen Bokšić | visina = | nadimak = | datum rođenja = [[21. siječnja]] [[1970.]] | mjesto rođenja = [[Makarska]] | država rođenja = [[Hrvatska]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | trenutačni klub = u mirovini | broj u klubu = | pozicija = [[Nogometne pozicije|napadač]] | mlade godine = | juniorski klubovi = [[HNK Zmaj Makarska]] | godina = [[1987.]] - [[1991.]]<br>[[1991.]] - [[1992.]]<br>[[1992.]] - [[1993.]]<br>[[1993.]] - [[1996.]]<br>[[1996.]] - [[1997.]]<br>[[1997.]] - [[2000.]]<br>[[2000.]] - [[2003.]] | profesionalni klubovi = [[HNK Hajduk Split]]<br>[[AS Cannes]]<br>[[Olympique de Marseille|Marseille]]<br>[[SS Lazio]]<br>[[Juventus Torino|Juventus]]<br>[[SS Lazio]]<br>[[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]] | nastupi(golovi) = {{0}}{{0}}95 {{0}}{{0}}(27)<br>{{0}}{{0}}{{0}}1 {{0}}{{0}}{{0}}(0)<br>{{0}}{{0}}49 {{0}}{{0}}(26) <br>{{0}}{{0}}67 {{0}}{{0}}(17)<br>{{0}}{{0}}22 {{0}}{{0}}{{0}}(3)<br>{{0}}{{0}}48 {{0}}{{0}}(14)<br>{{0}}{{0}}68 {{0}}{{0}}(22) | godine u reprezentaciji = [[1990.]]<br>[[1993.]] - [[2002.]] | reprezentacija = {{flag|JUG}} Jugoslavija do 21<br>{{NogRep|HRV}} | nastupi u reprezentaciji(golovi) = {{0}}{{0}}{{0}}1 {{0}}{{0}}{{0}}(1)<!--traži se izvor za još utakmica ako je igrao u kval. i kasnije--><ref name="rsssf.com"/><br>{{0}}{{0}}40 {{0}}{{0}}(10) | godine treniranja = [[2012.]] - | klubovi = {{NogRep|HRV}} (pom. trener) | napomena = | medalje = {{Medalje sport | [[Nogomet]]}} {{MedaljeNatjecanje|Europska prvenstva}} {{medalje srebro| [[UEFA Europsko U-21 prvenstvo|Rusija 1990.]] | [[Jugoslavenska nogometna reprezentacija|Jugoslavija do 21]] }} | napomena = | ažurirano = 25. kolovoza 2012. }} '''Alen Bokšić''', ([[Makarska]], [[21. siječnja]] [[1970.]]), bivši [[Hrvatska|hrvatski]] [[nogomet]]aš. Bio je jedan od ponajboljih svjetskih napadača u [[1990.]]-ima.<ref name="LZMK">{{cite web|url=http://nogomet.lzmk.hr/clanak.aspx?id=233|title=Bokšić, Alen|publisher=[[Leksikografski zavod Miroslav Krleža|LZMK]]|accessdate=25. kolovoza 2012|archive-date=2016-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20161012010007/http://nogomet.lzmk.hr/clanak.aspx?id=233}}</ref> Trenutačno je član stručnog [[stožer]]a [[Hrvatska nogometna reprezentacija|hrvatske nogometne reprezentacije]].<ref name="hns">{{cite web|url=http://www.hns-cff.hr/?ln=hr&w=vijesti&d=a_reprezentacija&id=3971|title=Štimac predstavio stručni stožer i objavio popis igrača|publisher=[[Hrvatski nogometni savez|HNS]]|accessdate=25. kolovoza 2012}}</ref> ==Igračka karijera== ===Klupska karijera=== Nogomet je počeo igrati u podmlatku makarskog [[HNK Zmaj Makarska|Zmaja]].<ref name="LZMK"/> Bokšić je svoju uspješnu i bogatu karijeru počeo u [[split]]skom [[HNK Hajduk|Hajduku]] kojem donosi trofej pobjednika posljednjeg nogometnog kupa Jugoslavije [[1991.]] godine. I to pogotkom novopečenom prvaku Europe, [[FK Crvena zvezda Beograd|Crvenoj zvezdi]] na stadionu [[FK Partizan Beograd|Partizana]] (ondašnjem stadionu JNA). U Hajduku je sveukupno odigrao 174 utakmice i postigao 60 pogodaka.<ref name="LZMK"/> Kasnije karijeru nastavlja u klubovima [[AS Cannes|Cannes]], [[Olympique Marseille]] (1992./1993. je bila najuspješnija Bokšićeva sezona, postigao je 23 gola u francuskom prvenstvu i s klubom osvojio naslov prvaka Francuske i Lige prvaka), [[S.S. Lazio|Lazio]], [[Juventus Football Club Torino|Juventus]] i [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]]. {{Statistika u Hajduku |95|27 |15|3 |0|0 |0|0 |0|0 |110|30 |64|30 |174|60}} Prvi nastup za Hajduk ima protiv [[NK Čelik Zenica|Čelika]] u [[zenica|Zenici]] [[14. lipnja]] [[1987.]], koju je Hajduk sa [[Zoran Varvodić|Varvodićem]] na branki izgubio sa '''3:1''', a gol za Bile postigao je [[Jerko Tipurić|Tipurić]] ===Reprezentativna karijera=== Bokšić je bio u sastavu reprezentacije Jugoslavije na svjetskom prvenstvu [[1990.]] u Italiji, ali nije igrao ni na jednoj utakmici. Nakon osamostaljenja je nastupao za reprezentaciju Hrvatske, te je kao njezin član bio na europskom prvenstvu [[1996.]] u Engleskoj, te na SP [[2002.]] u [[Japan]]u i [[Južna Koreja|Južnoj Koreji]]. Iako je Bokšić pomogao kvalificiranju reprezentacije na SP u Francuskoj 1998. odlučujućim golom protiv Ukrajine u dokvalifikacijama, ozljeda ga je spriječila u nastupu na samom prvenstvu, gdje je reprezentacija Hrvatske postigla svoj do tada najveći uspjeh u povijesti – 3. mjesto. Koliko je Bokšić bio važan član u reprezentaciji govori i činjenica da je postigao i odlučujući gol u posljednjoj utakmici kvalifikacija za SP 2002., kada je Hrvatska u Zagrebu pobijedila Belgiju s 1:0. ==Trenerska karijera== Od srpnja [[2012.]] godine član je stručnog stožera [[Hrvatska nogometna reprezentacija|hrvatske nogometne reprezentacije]] zadužen za napad i ofenzivne savjete.<ref name="hns"/> 2012. godine upisao je Akademiju HNS-a te dok je ne završi posao u stručnom stožeru reprezentacije obavlja volonterski.<ref>{{cite web|url=http://sportske.jutarnji.hr/jeftiniji-od-slavena-stimcu-dvogodisnji-ugovor-i-70-000-kuna-place--boksicu-volontira/1048271/|title=Jeftiniji od Bilića. Štimcu dvogodišnji ugovor i 70.000 kuna plaće, Bokšić volontira|publisher=[[Sportske novosti]]|accessdate=25. kolovoza 2012|archivedate=2012-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120821161337/http://sportske.jutarnji.hr/jeftiniji-od-slavena-stimcu-dvogodisnji-ugovor-i-70-000-kuna-place--boksicu-volontira/1048271/|deadurl=yes}}</ref> ==Nogometno administrativna karijera== U travnju [[2007.]] godine preuzeo je funkciju dopredsjednika splitskoga Hajduka kao legitimni nasljednik [[Branko Grgić|Branka Grgića]], no Grgićevim odlaskom napustio je klub. ==Priznanja== ===Individualna=== * Najbolji strijelac Francuske lige u sezoni 1992./93. (23 pogotka)<ref>{{eng oznaka}} {{cite web|url=http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.alen.boksic.5403.en.html|title=Alen Boksic|publisher=footballdatabase.eu|accessdate=25. kolovoza 2012}}</ref> * Najbolji strani igrač u Francuskoj: 1993. * "[[Večernji list]]", Igrač godine: 1993. * Onze d'Or, Srebro, 1998. ===Klupska=== '''[[Hajduk Split]]''' * [[Kup maršala Tita]] '''(1)''' : ''1991.'' '''[[Olympique de Marseille|Marseille]]''' * [[UEFA Liga prvaka]] '''(1)''' : ''1992./93.'' '''[[Juventus Torino|Juventus]]''' * [[Serie A]] '''(1)''' : ''1996./97.'' * [[UEFA superkup]] '''(1)''' : ''1996.'' * [[Interkontinentalni kup]] '''(1)''' : ''1996.'' '''[[SS Lazio]]''' * [[Serie A]] '''(1)''' : ''1999./00.'' * [[Coppa Italia|Talijanski kup]] '''(2)''' : ''1997./98.'', ''1999./00.'' * [[Kup pobjednika kupova]] '''(1)''' : ''1998./99.'' * [[UEFA superkup]] '''(1)''' : ''1999.'' ===Reprezentativna=== '''[[Jugoslavenska nogometna reprezentacija|Jugoslavija]]''' * Srebrna medalja, UEFA Europsko do 21 Rusija 1990.<ref name="rsssf.com">{{eng oznaka}} {{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablese/eur-u21-90.html|title=Europe U-21 Championship 1990|publisher=rsssf.com|accessdate=25. kolovoza 2012}}</ref> == Zanimljivost == * Kada je prešao u [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]] bio je u to vrijeme najplaćeniji igrač na svijetu.<ref name="LZMK"/> == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * [http://www.hns-cff.hr/?ln=hr&w=statistike&repka=A&id=109085 Alen Bokšić, statistika na HNS-u] * {{eng oznaka}} [http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=155689/index.html Alen Bokšić, statistika na Fifa.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130208040502/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=155689/index.html |date=2013-02-08 }} * {{eng oznaka}} [http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.alen.boksic.5403.en.html Alen Bokšić na footballdatabase.eu] {{Sastav SFRJ 1990 SP}} {{Sastav Hrvatska 1996 EP}} {{Sastav Hrvatska 2002 SP}} {{Najbolji strijelci Ligue 1}} {{Životni vijek|1970||Bokšić, Alen}} [[Kategorija:Fudbaleri Hajduka|Bokšić, Alen]] [[Kategorija:Biografije, Makarska|Bokšić, Alen]] [[Kategorija:Hrvatski fudbaleri|Bokšić, Alen]] [[Kategorija:Fudbaleri Juventusa|Boksšicć, Alen]] [[Kategorija:Fudbaleri Olympique Marseillea|Boksšicć, Alen]] [[Kategorija:Fudbaleri Lazija]] [[Kategorija:Jugoslavenski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha]] ih1v9uli0r0qdf57yx09foiccvvmay5 0 1471994 42661631 42357958 2026-07-30T19:07:26Z ~2026-42228-80 379459 /* Djela */ 42661631 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Nenad Ivanković | slika = Nenad Ivankovic Zagrebacki sajam knjiga 052011 2.jpg | veličina = 200px | opis_slike = | pseudonim = | datum_rođenja = [[18. ožujka]] [[1948.]] | mjesto_rođenja = [[Zagreb]] | datum_smrti = | mjesto_smrti = | nacionalnost = | poznat_po = | zanimanje = [[novinar]], [[političar]], [[pisac]] }} '''Nenad Ivanković''' ([[Zagreb]], 18. ožujka 1948.), hrvatski novinar, političar i pisac. == Biografija == Diplomirao je filozofiju i komparativnu književnost na [[Filozofski fakultet u Zagrebu|Filozofskom fakultetu u Zagrebu]]. Magistrirao na [[Fakultet političkih nauka u Zagrebu|Fakultetu političkih nauka u Zagrebu]] (1980.). Zapošljava se kao novinar u [[Vjesnik]]ovoj kući i radi kao urednik i komentator u listu Vjesnik te tjedniku [[Danas (tjednik)|Danas]]. 1988. odlazi za dopisnika u [[Bonn]], odakle izvještava za Vjesnik, [[Večernji list]] te povremeno za [[Hrvatska radiotelevizija|Hrvatsku televiziju i Hrvatski radio]]. Suosnivač je [[Njemačko-hrvatsko društvo|Njemačko-hrvatskog društva]] sa sjedištem u Bonnu. Kraće vrijeme bio je ministar-savjetnik u prvom hrvatskom veleposlanstvu u Bonnu (1992.), a potom se vratio dopisničkom poslu (do 1996.). Za doprinos razvoju hrvatsko-njemačkih odnosa, njemački predsjednik [[Roman Herzog]] odlikovao ga je najvišim njemačkim odličjem – Križem za zasluge (1994.). Godinu dana kasnije [[Hrvatsko novinarsko društvo]] proglasilo ga je novinarom godine (za tekstove o NATO-u). Hrvatski predsjednik [[Franjo Tuđman]] odlikovao ga je [[Red Danice hrvatske|ordenom Danice hrvatske s likom Antuna Radića]] (1995.).<ref>[http://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/1995_07_46_928.html Odluka kojom se odlikuju redqm Danice hrvatske s likom Antuna Radića], [[Narodne novine]] br. 46, 28. svibnja 1995.</ref> U proljeće 1996. Postaje glavni urednik [[Vjesnik]]a, voditelj HTV-ove emisije Pressklub te urednik [[Croatia Weekly]]. 2000. daje ostavku na mjesto glavnog urednika Vjesnika i počinje se baviti politikom. S [[Miroslav Tuđman|Miroslavom Tuđmanom]] i drugima osniva [[Hrvatski istinski preporod]] (HIP), koji 2001. ulazi u [[Gradska skupština Grada Zagreba|Gradsku skupštinu Grada Zagreba]] s pet osvojenih mandata. Do kraja 2003. vodi Klub zastupnika HIP-a, a potom izlazi iz stranke i osniva euroskeptičnu stranku [[Samostalnost i napredak]] (SIN), kojoj je i prvi predsjednik.<ref name=sin>{{cite web | url=http://www.index.hr/vijesti/clanak/nenad-ivankovic-osnovao-novu-politicku-stranku-samostalnost-i-napredak/219572.aspx | title=Nenad Ivanković osnovao novu političku stranku Samostalnost i napredak | date=28. kolovoza 2004|}}</ref> Vodi devetomjesečnu kampanju poznatu pod imenom „Sir i vrhnje“. Autor je više hrvatskih publicističkih bestselera: „Predsjedniče, što je ostalo?“ (psihološko-politički profil Franje Tuđmana), „[[Ratnik]]“ (biografija [[Ante Gotovina|generala Gotovine]]), „Mesiću i Račane, zašto tako“, „[[Krvava zemlja]]“ (o ratu u Bosni i Hercegovini), „[[Što smo mu učinili]]“ (Hrvatska i Gotovina).<ref name=gotovina>{{cite web | url=http://www.jutarnji.hr/nenad-ivankovic-izdao-novu-knjigu-o-generalu--ante-gotovina-se-nadao-da-ce-ga-mesic-ipak-spasiti/939484/ | title=Ante Gotovina se nadao da će ga Mesić ipak spasiti | date=17. travnja 2011 | 4= | access-date=2014-07-26 | archivedate=2011-04-20 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110420125715/http://www.jutarnji.hr/nenad-ivankovic-izdao-novu-knjigu-o-generalu--ante-gotovina-se-nadao-da-ce-ga-mesic-ipak-spasiti/939484 | deadurl=yes }}</ref> Ivanković je osnivač [[HONOS]]a, udruge za zaštitu [[Domovinski rat|Domovinskog rata]], boksačkog kluba „Šaka“, a bio je i direktor hrvatske nordijske reprezentacije, te dvostruki svjetski novinarski prvak u [[skijaško trčanje|skijaškom trčanju]] (1988. i 2000.). Predsjednik je Zagrebackog boksackog saveza u dva mandata (2016-2024.). Radi i živi u [[Zagreb]]u. == Djela == * ''Bonn druga hrvatska fronta'' * ''Hrvatska od okupacije do regionalne sile'' * ''Predsjedniče, što je ostalo?'' * ''[[Ratnik]]'' * ''Mesiću i Račane, zašto tako'' * ''[[Krvava zemlja]]'' * ''Sova'' * ''U potrazi za vedrinom'' * ''[[Što smo mu učinili]]'' * ''Ona'' * ''Obična pisma neobičnim ljudima'' * ''Što je zapravo EU'' * Mutna voda {{Commonscat}} == Izvori == {{izvori}} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Ivanković, Nenad}} [[Kategorija:Hrvatski novinari]] [[Kategorija:Hrvatski publicisti]] [[Kategorija:Hrvatski političari od 1989.]] [[Kategorija:Hrvatski pisci]] [[Kategorija:Biografije, Zagreb]] snk2f8vc85od6aabdja7ml3vgnmfsob 0 1478606 42661937 5673659 2026-07-31T02:30:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Osma zagrebačka mjesna konferencija Komunističke partije Jugoslavije]] 42661937 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Osma zagrebačka mjesna konferencija Komunističke partije Jugoslavije]] hir5xh4799g1x8necdax18fbptlsi41 0 1478609 42661931 5673504 2026-07-31T02:29:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Osma zagrebačka mjesna konferencija Komunističke partije Jugoslavije]] 42661931 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Osma zagrebačka mjesna konferencija Komunističke partije Jugoslavije]] hir5xh4799g1x8necdax18fbptlsi41 0 1478783 42661772 6942729 2026-07-31T02:03:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[3. kongres Komunističke partije Jugoslavije]] 42661772 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[3. kongres Komunističke partije Jugoslavije]] 4p4tqps9fwkx3fl64kd2jd15ts0cge0 0 1479694 42662192 42652246 2026-07-31T05:02:53Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662192 wikitext text/x-wiki {{Heroj M |didaskalija=Pavle Bastajić | slika = Pavle Bastajić.png | opis_slike=Pavle Bastajić, fotografija nastala u Beču 1924. godine | datum_rođenja =[[12. maja]] [[1890]]. | mesto_rođenja =[[Perna (Topusko)|Perna]] kraj [[Karlovac|Karlovca]] | država_rođenja ={{zastava|Austrougarska}} | datum_smrti = oko [[24. oktobra]] [[1941]]. ('''51''' god.) | mesto_smrti =[[Jasenovac]] | država_smrti ={{zas|NDH}} [[Nezavisna država Hrvatska]] |profesija=profesionalni revolucionar, [[SSSR|sovjetski]] obaveštajac |KPJ=[[1919]]. }} '''Pavle Bastajić''' ([[Perna (Topusko)|Perna]] kraj [[Karlovac|Karlovca]], 12. maja 1890 – [[Jasenovac]], oko 24. oktobra 1941), jugoslovenski revolucionar, komunistički aktivist i sovjetski obaveštajac. Bio je učesnik revolucionarnog studentskog pokreta na [[Univerzitet u Zagrebu|Zagrebačkom sveučilištu]] i atentata na [[Slavko Cuvaj|bana Cuvaja]] [[1912]]. godine, dobrovoljac u srpskoj vojsci u Balkanskim ratovima i Prvom svetskom ratu, te komunistički revolucionar i saradnik sovjetske obaveštajne službe od sredine 1920-ih. == Biografija == Rođen je 12. maja 1890. godine u selu Perna, u okolini Karlovca. Po nacionalnosti je bio Srbin. Oca Stanka, iz sela [[Prkos Lasinjski]], koji je bio seljak, nije se sećao, jer je umro nedugo nakon Pavlovog rođenja. Majka Marija (rođ. Dedić) bila je domaćica.<ref name="ekultura"/> Majka i Pavle su, posle smrti oca, odrastali u siromaštvu u selu [[Perna (Topusko)|Perna]], ali je seoski sveštenik primetio da se radi o pametnom dečaku i odlučio da mu pomogne. Nakon završena četiri razreda osnovne škole, sveštenik je malom Pavlu obezbedio stipendiju i upis u [[Karlovačka gimnazija|Karlovačku gimnaziju]]. Njegova majka se nadala da će, nakon završene gimnazije, upisati i bogosloviju, ali Pavla to nije zanimalo. Od [[1902]]. do [[1910]]. pohađa gimnaziju, a [[1911]]. maturira.<ref name="rkman1">[https://casopis.skd-prosvjeta.hr/od-crne-ruke-do-komunisticke-partije/ Dušan T. Rkman, "Pavle Bastajić Paja – životni put jednog revolucionara (1): Od Crne ruke do Komunističke partije", ''Prosvjeta'' br. 136 (mart 2017).]</ref> Kao gimnazijalac u [[Sremski Karlovci|Sremskim Karlovcima]] prihvata ideje [[Svetozar Marković|Svetozara Markovića]], [[Vaso Pelagić|Vase Pelagića]] i ruskih revolucionarnih demokrata i anarhista.<ref name="krlezijana">[http://krlezijana.lzmk.hr/clanak.aspx?id=1281 Pavle Bastajić] (enciklopedija Krležijana)</ref> Posle završene srednje škole, upisao je studije prava u [[Zagreb|Zagrebu]]. === Od nacionalnog do socijalnog revolucionara === Od mladosti je pripadao revolucionarno-nacionalističkom pokretu jugoslovenske omladine u Austro-Ugarskoj. Zajedno sa drugim pripadnicima revolucionarne omladine, učestvovao je u pripremi atentata na bana Cuvaja 1912. godine. Bio je poznanik atentatora [[Luka Jukić|Luke Jukića]]. U aprilu 1912. godine, Bastajić putuje u Beograd zajedno sa Jukićem i Oskarom Tartagliom. Na večeri u beogradskom hotelu "Moskva", trojac upoznaje [[Dragutin Dimitrijević Apis|Dragutina Dimitrijevića Apisa]] i [[Vojislav Tankosić|Voju Tankosića]]. Tih dana su Bastajić i Tartaglia položili zakletvu i postali članovi tajne organizacije [[Crna ruka|Ujedinjenje ili smrt]]. Od Tankosića su dobili bombe i revolver, koju su dali Jukiću, koji je odlučio da izvrši atentat.{{sfn|Horvat|2006|pp=150, 153}} Bastajić je kasnije izjavio, "Da nam je Apis rekao skačite u vodu, odmah bismo to učinili".{{sfn|Dedijer|1966|p=443}} Tri dana pred neuspešan atentat, 5. juna 1912. godine, Bastajić se na savet prijatelja, jer ih je policija već pratila, sklonio u Beograd, ali tek nakon što je predao bombe Jukiću.<ref name="rkman1"/>{{sfn|Dedijer|1966|p=444}} Tokom boravka u Beogradu, Bastajić se družio sa [[Tin Ujević|Tinom Ujevićem]], kao i sa Valerijanom i Milanom Pribićevićem, braćom [[Svetozar Pribićević|Svetozara Pribićevića]]. Kada su saznali da atentat nije uspeo, Bastajić je izjavio da će sam izvršiti atentat, i u tu svrhu dobio bombu i kavalerijski revolver od Milana Pribićevića. Međutim, taj plan nikada nije sproveden u delo.{{sfn|Horvat|2006|pp=156–159}} [[Datoteka:Beograd - Hotel Moskva (30011861277).jpg|thumb|350px|Hotel Moskva u Beogradu, gde se Bastajić prvi put sastao sa crnorukcima, a potom nalazio i sa Tinom Ujevićem i braćom Pribićević.]] Bastajić učestvuje kao dobrovoljac u [[Prvi balkanski rat|Prvom balkanskom ratu]], gde se bori u četi [[Vojvoda Vuk|Vojvode Vuka]] i ranjen je u glavu. Tada se proširila netačna vest da je poginuo, i njegov prijatelj Tin Ujević napisao mu je nekrolog.<ref name="rkman1"/><ref>Tin Ujević, "Slava našim mrtvima!" u Tin Ujević, ''Sabrana djela, svezak deseti: Eseji, rasprave, članci III: o politici, o ekonomiji, o sociologiji'' (Zagreb: Znanje, 1966), 83–85.</ref> Posle završetka rata odlazi u [[Lausanne|Lozanu]], gde upisuje studije sociologije i povezuje se sa [[Vladimir Gaćinović|Vladimirom Gaćinovićem]] i [[Mustafa Golubić|Mustafom Golubićem]], te postaje i član [[Mlada Bosna|Mlade Bosne]]. Bio je upućen u planove Golubića i Gaćinovića da ubiju ili [[Oskar Potiorek|Poćoreka]] ili Franca Ferdinanda.<ref>Vladimir Martelanc, ''Članki in pisma'', ur. Ravel Kodrič (Ljubljana: cf, 2023), 368.</ref> Sam Bastajić nije učestvovao na sastanku u [[Toulouse|Tuluzu]] početkom [[1914]]. godine na kom je donešena odluka da se izvrši atentat na Poćoreka (kasnije preinačena u atentat na Ferdinanda), jer se tad nalazio u [[Pariz|Parizu]], a kao siromašni student nije mogao da priušti putovanje iz Pariza u Tuluz. Međutim, bio je potpuno upućen u planove i saglasan sa njima.{{sfn|Dedijer|1966|pp=467–469}} Po tvrdnjama Bastajića, sam Gaćinović je tog proleća u Parizu počeo ozbiljno da se premišlja oko svrsishodnosti atentata, o čemu mu je više puta govorio, ali su događaji već išli svojim tokom bez njegovog upliva. Za ubistvo nadvojvode njih dvojica su saznali dok su pili kafu posle ručka u pariškom kafeu ''Panteon''.{{sfn|Dedijer|1966|pp=522–523}} Čim je izbio [[Prvi svetski rat]], Bastajić je stupio u srpsku vojsku kao dobrovoljac. Bio je jedan od [[1300 kaplara]].<ref name="jakšić">[https://znaci.org/00003/727.pdf Pavle Jakšić, ''Nad uspomenama'', tom prvi (Beograd: Rad, 1990), 81–82.]</ref> Nakon okupacije Srbije i [[Albanska golgota|prelaska preko Albanije]], Bastajić je preko [[Krf|Krfa]] i Italije dospeo nazad u Lozanu, gde je nastavio studije sociologije.<ref name="gužvica">[https://magazinplus.eu/sest-mladobosanaca-koji-su-postali-komunisti/ Stefan Gužvica, "Šest Mladobosanaca koji su postali komunisti (I deo)", ''Magazin Plus'', 29.6.2024.]</ref> Bio je stipendista engleskog fonda kojim je rukovodio [[Jovan Cvijić]].<ref>[https://www.google.ru/books/edition/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%98%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D1%87%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%81_27_1/ Momčilo Mitrović, "Organizacije jugoslovenskih studenata u Švajcarskoj 1917. godine", ''Istorijski časopis'' 27 (1980), 214, 216.]</ref> Rat ga je dodatno radikalizovao ka [[Ljevica|levici]] jer je svedočio mnogim brutalnostima i iživljavanju oficira i četničkih vođa nad običnim vojnicima.<ref>Ljubo Leontić, "O Jugoslovenskom odboru u Londonu", ''Starine'', knjiga 50 (Zagreb: Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti, 1960), 31–32.</ref> Kao student u Švajcarskoj [[1916]]. prisustvuje [[Vladimir Iljič Lenjin|Lenjinovim]] predavanjima i lično ga upoznaje.<ref name="rkman2">[https://casopis.skd-prosvjeta.hr/od-komunisticke-partije-do-ustaskog-zatvora/ Dušan T. Rkman, "Pavle Bastajić Paja – životni put jednog revolucionara (2): Od Komunističke partije do ustaškog zatvora", ''Prosvjeta'' br. 137 (jun 2017).]</ref> [[1917]]. godine, Bastajić je već na [[Socijalizam|socijalističkim]], [[Republikanizam|republikanskim]] i [[Jugoslavenstvo|jugoslovenskim]] unitarističkim pozicijama. Bio je blizak i [[Anarhizam|anarhizmu]] te je bio veliki poštovalac [[Mihail Bakunjin|Bakunjina]].{{sfn|Stilinović|1969|p=81}} Aktivno se uključio u rad Studentskog udruženja "Vila" u Lozani i u njegovo ime je uputio pozdrav [[Februarska revolucija|Februarskoj revoluciji]] u Rusiji.{{sfn|Hrabak|1988|p=41}} Još uvek je bio povezan sa Mustafom Golubićem i Crnom rukom, te pomno pratio [[Solunski proces]].{{sfn|Stilinović|1969|p=80}} Iste godine je, po sopstvenim tvrdnjama, bio sa Vladimirom Gaćinovićem na njegovoj samrtnoj postelji, a već [[1918]]. godine ističe se kao jedan od glavnih švajcarskih socijalista koji vode agitaciju protiv srpske vlade i [[Jugoslavenski odbor|Jugoslovenskog odbora]], te osniva novo, radikalno studentsko udruženje "Gaćinović".{{sfn|Hrabak|1988|pp=50–51}} U leto 1918. godine javno istupa među studentima u Švajcarskoj kao jedan od glavnih pristaša jugoslovenskog federalizma.{{sfn|Hrabak|1988|pp=60–61}} Nakon što je diplomirao sociologiju u Lozani, zbog revolucionarne komunističke delatnosti švajcarska policija ga je proterala u Austriju.<ref name="rkman1"/><ref name="hbl">[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=1423 Pavle Bastajić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220811153613/https://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=1423 |date=2022-08-11 }} (Hrvatski biografski leksikon)</ref> === Komunista u Beču === Od [[1920]]. godine, Bastajić se nalazio u [[Beč|Beču]] kao politički emigrant i profesionalni revolucionar. Radio je u Klubu jugoslovenskih studenata marksista i postao član [[KPJ]]. Njegov partijski drug, [[Marijan Stilinović]], ovako ga je opisao u bečkim godinama: [[Datoteka:Alserhof.jpg|thumb|250px|Kafana Alserhof na uglu Alser Straße i Skodagasse, jedno od glavnih mesta okupljanja jugoslovenskog Kluba studenata marksista u Beču.]] {{citat|A Pavle Bastajić, pijući polako crnu kavu, pali jednu cigaretu na drugu; iz džepa mu viri svezak Bakunjina na francuskom jeziku od kojeg se nikada ne odvaja. Odobrava Mustafi glavom i smije se onim svojim prodornim vranim očima. Tamnoput, jake vilice, isturenih jabučica, suh, koščat, s širokim patkastim nosom, crne kovrčave kose počešljane na razdjeljak, u crnom izlizanom odijelu koje ima već onaj tamni sjaj iznošenih godina, kordunaš iz Perne koji je učio bogosloviju u Sremskim Karlovcima, studirao pravo u Zagrebu, komitovao za vrijeme balkanskih ratova i za vrijeme prvog svjetskog rata u Srbiji, povezan sa Solunskim procesom, emigrant u Francuskoj i Švicarskoj iz koje ga protjeruju, prijatelj mnogih anarhista — taj rođeni revolucionar i vječiti konspirator, sav potamni u licu mržnjom kad se spomene [[Aleksandar I Karađorđević|Aleksandrovo]] ime: crne jake obrve kao da su se spojile u jednu debelu crnu liniju, bijeli zubi blistaju, a fascinantne oči kao da gore plamenom osvete.{{sfn|Stilinović|1969|p=81}}}} Prema [[Moni Levi|Solomonu Leviju]], Bastajić je živeo dosta bedno, hraneći se hlebom i konjskim kobasicama, te je bio potpuno posvećen propagandnom radu. Od boljševika, najviše je poštovao [[Lav Trocki|Lava Trockog]], i u startu nije voleo [[Josif Staljin|Staljina]]. Međutim, i u svojim komunističkim danima još uvek je čitao anarhističku literaturu, ne samo Bakunjina, nego i [[Petar Kropotkin|Kropotkina]], kao i ruske [[Populizam|narodnjačke mislioce]] poput Hercena i Černiševskog.<ref>Moni Levi, ''Doživljaji i susreti na stazama revolucije'' (Sarajevo: Svjetlost, 1982), 38–39.</ref> U Beču tada živi i njegov raniji poznanik Mustafa Golubić, koji takođe postaje komunista, i u ovom periodu njih dvojica postaju najbliži prijatelji. [[1924]]. godine, na poziv [[Henri Barbusse|Anrija Barbisa]], Bastajić i Golubić putuju u Pariz, gde istupaju na antiratnim mitinzima i skupovima posvećenim desetogodišnjici izbijanja Prvog svetskog rata. Po povratku u Beč, zajedno sa [[Dimitar Vlahov|Dimitrom Vlahovim]] uređuju međunarodni časopis ''La Fédération balkanique''. Po rečima sovjetskog istoričara Vladimira Turoka-Popova, koji ih je lično poznavao, Bastajić i Golubić su u časopisu raskrinkavali "podlu antinacionalnu ulogu vladajuće srpske buržoazije i kraljevskog dvora [[Karađorđevići|Karađorđevića]]".<ref>[https://inslav.ru/sites/default/files/editions/1966_mezhdunarodnye_otnoshenija_v_centraljnoj_i_vostochnoj_evrope.pdf Владимир Михайлович Турок, "Мое знакомство с революционерами и цареубийцами", u В. Д. Королюк (ur.), ''Международные отношения в Центральной и Восточной Европе и их историография'' (Москва: Наука, 1966), 168–169.]</ref> Potkraj 1924. godine, [[Miroslav Krleža]] je upoznao Bastajića za boravka u Beču, i pružio mu utočište na nekoliko dana, budući da je Bastajića tada progonila austrijska policija.<ref name="krlezijana"/> Bastajić je [[1926]]. godine bio jedan od pokretača i urednika komunističkih novina [[Srp i čekić (novine)|Srp i čekić]].<ref>Ubavka Vujošević, Branislav Gligorijević (ur.), ''Treći kongres KPJ, 17-22. maj 1926. Plenarne sednice CK KPJ, maj-septembar 1926.'' (Beograd: Izdavački centar Komunist, 1986), 485. </ref> === Sovjetski obaveštajac === [[Datoteka:La Federation balkanique.jpg|thumb|250px|Naslovna stranica lista ''La Fédération balkanique'' iz [[1929]]. godine.]] Oko [[1923]]. godine, Pavle Bastajić i Mustafa Golubić su, preko sovjetske ambasade u Beču, postali agenti INO GPU, odnosno Inostranog odeljenja Državne političke uprave [[NKVD|Narodnog komesarijata unutrašnjih dela SSSR]].<ref name="gužvica"/> 1924. su, po svemu sudeći na svoju ruku, planirali atentat na kralja Aleksandra, što je obustavljeno nakon intervencije Centralnog komiteta [[Savez komunističke omladine Jugoslavije|SKOJ]]-a, koji im je objasnio da se komunisti protive [[Terorizam|individualnom teroru]].<ref name="gužvica"/>{{sfn|Stilinović|1969|pp=113–114}} O njihovim planovima je, preko dvojice zavrbovanih komunističkih omladinaca, bila obaveštena i jugoslovenska policija.<ref>[https://fedorabg.bg.ac.rs/fedora/get/o:32920/bdef:Content/get Rastko Lompar, Antikomunizam u Kraljevini Jugoslaviji, 1934–1941. (Univerzitet u Beogradu, doktorska disertacija), 79–80.]</ref> Bastajić je, zajedno sa Dimitrom Vlahovim i [[Labud Kusovac|Labudom Kusovcem]], bio partijska veza sa levičarskim makedonskim revolucionarima.<ref>Даринка Пачемска, ''Внатрешната македонска револуционерна организација (Обединета)'' (Скопје: Студентски збор, 1985), 85, 107.</ref> Početkom [[1927]]. godine, policija u Beču hapsi Bastajića i drži ga u pritvoru bez suđenja šest nedelja.<ref>"Wieder ein Uinlrechtsbruch der Polizei", ''Der Abend'' god. 13, br. 54, 7. marta 1927, 1–2.</ref> Nakon toga, Bastajić prelazi iz Beča u [[Berlin]], gde postaje član [[Komunistička partija Njemačke|Komunističke partije Nemačke]]. Učestvuje u radu jugoslovenske partijske ćelije u kojoj su bili još i [[Oto Bihalji Merin]], [[Pavle Bihali]], [[Momčilo Đorđević]] i [[Lavoslav Kraus]]. Radio je sa "nacionalno-revolucionarnim" organizacijama kao što je levičarska [[Unutrašnja makedonska revolucionarna organizacija (ujedinjena)|VMRO (ujedinjena)]], i na svoje drugove je i tada ostavljao utisak čoveka koji je "više anarhista nego komunista".<ref>Lavoslav Kraus, ''Susreti i sudbine: Sjećanja iz jednog aktivnog života'' (Osijek: Glas Slavonije, 1973), 197–201.</ref> Bio je povezan sa antikolonijalnom Ligom protiv imperijalizma, organizovanom od strane [[Kominterna|Komunističke internacionale]], i sarađivao sa hrvatskim nacionalistima koje je pokušavao da odvoji od [[Ustaše|ustaškog pokreta]].<ref name="gužvica"/> Njegov boravak u Berlinu je navodno na kratko prekinut [[1927]]. godine, da bi otišao u [[Moskva|Moskvu]], gde je završio obaveštajni kurs.<ref name="radanović">[https://www.jevrejskadigitalnabiblioteka.rs/bitstream/handle/123456789/211/JIM0909MILANRADANOVICDIDADEMAJO.pdf?sequence=1&isAllowed=y Milan Radanović, "Dida De Majo (1906-1964): Biografija", ''Zbornik Jevrejskog istorijskog muzeja'' 9/2009, 422.]</ref> Oko [[1930]]. godine, Bastajić se seli u Pariz, gde radi sa [[Veselin Masleša|Veselinom Maslešom]] i nastavlja aktivnosti po obaveštajnoj liniji i liniji saradnje sa "nacionalnim revolucionarima" koji simpatišu komunizam. U Francuskoj pravi svoju mrežu obaveštajaca od jugoslovenskih emigranata-komunista.<ref name="radanović"/> Poznato je da se u njegovoj obaveštajnoj mreži nalazila i [[Švicarska|švajcarska]] komunistkinja i špijunka Renata Steiner, koja će se kasnije infiltrirati u redove [[Trockizam|trockista]].{{sfn|Serge|1952|p=32}} Po obaveštajnoj liniji je obišao ceo Mediteran, od [[Španija|Španije]] do [[Turska|Turske]]. Početkom tridesetih je u Parizu održavao kontakte komunista sa Svetozarom Pribićevićem.<ref name="rkman2"/> U leto [[1937]]. godine, Bastajić donosi odluku da raskine sa KPJ i prestane da radi za NKVD zbog [[Velika čistka|Velike čistke]]. Preko Ignaca Rajsa, još jednog komunističkog obaveštajca koji je te godine raskinuo sa komunizmom zbog čistki, Bastajić okušava da stupi u kontakt sa Trockijevim sinom [[Lev Sedov|Levom Sedovom]] i [[Victor Serge|Viktorom Seržom]]. Serž je poznavao Bastajića još iz Beča, ali su i on i Sedov odbili da se nađu sa njime, jer nisu verovali da ne pokušava da stupi u kontakt sa njima po nalogu sovjetske službe.{{sfn|Serge|1952|pp=30–31}}<ref>Elisabeth K. Poretsky, ''Our Own People: A Memoir of 'Ignace Reiss' and His Friends'' (Ann Arbor: University o Michigan Press, 1970), 218.</ref> Međutim, u to vreme, sovjetske obaveštajne strukture već su bile upoznate sa Bastajićevim raskidom sa partijom. [[Ivan Kralj]] je dobio naređenje da ubije Pavla Bastajića, ali se Bastajić obratio za pomoć svom starom prijatelju iz Beča, Labudu Kusovcu. Kusovac se zatim obratio [[Josip Broz Tito|Josipu Brozu Titu]], de facto prvom čoveku KPJ u Parizu u tom trenutku. Tito je ubedio Kralja da odustane od pokušaja ubistva Bastajića, pod izgovorom da ubistvo među komunističkom emigracijom može privući nepotrebnu pažnju policije i rezultirati masovnim hapšenjima i proterivanjima Jugoslovena iz Pariza.<ref>[https://znaci.org/00002/Guzvica_Komunisticka_partija_Jugoslavije_drugi_print.pdf Stefan Gužvica, ''Prije Tita: Frakcijske borbe u Komunističkoj partiji Jugoslavije 1936-1940.'' (Zagreb: Srednja Europa, 2020), 68.]</ref> U jesen [[1939]]. godine,<ref name="jakšić"/> Bastajić odlučuje da se vrati u Jugoslaviju. Obraća se predsedniku jugoslovenske vlade, svom nekadašnjem kolegi sa studija u Švajcarskoj [[Dragiša Cvetković|Dragiši Cvetkoviću]], da mu dopusti povratak u zemlju, nakon čega se uspeva vratiti.<ref name="krlezijana"/> === Povratak u Jugoslaviju i smrt === {{main|Stradanje stanovnika sela Prkos}} [[Datoteka:Bastajić karton.jpg|thumb|300px|Policijski karton Pavla Bastajića iz januara 1940. godine, kada je uhapšen po povratku u rodni kraj.]] Bastajić se krajem [[1939]]. godine vratio u rodni kraj na [[Kordun|Kordunu]], gde je uhapšen i potom bio pod stalnim nadzorom policije. Boravio je u rodnoj Perni i u [[Topusko|Topuskom]]. Povezao se sa članovima KPJ u tom kraju, iako sam nije bio politički aktivan. Rođacima, koji su postali komunisti i kojima je verovao, u poverenju je kritički pričao o Staljinu, iako je hvalio Lenjina i Trockog i izričito govorio o ispravnosti marksizma i uspesima Sovjetskog Saveza. KPJ je savetovala da ga članovi partije ne uvlače u zajedničke akcije, ali nije ih podsticala da ga [[Ostrakizam|ostrakizuju]].<ref name="rkman1"/> Izdržavao se od finansijske pomoći starih prijatelja i držanja časova francuskog jezika.<ref name="rkman2"/> U oktobru [[1940]]. godine posećuje starog partijskog druga, koji je takođe zapao u nemilost, Miroslava Krležu, u Zagrebu. Tamo mu je čitavu noć pričao pojedinosti o svom radu kao "egzekutora", o metodima delovanja staljinističke tajne policije, o odnosima unutar Kominterne te o strahovitim čistkama. Krleža je rekao da "da jezovitije priče nije nikad čuo". Krleža je nakon toga zaključio da ga je "Bastajićev slučaj samo učvrstio u njegovim podacima za koje je već znao iz štampe, ali da je istina za koju je on tada znao ili pretpostavljao poslije Bastajićevih svjedočanstava bila još strašnija nego što je mogao pretpostaviti".<ref>{{Cite web |url=https://rizospastis.memoryoftheworld.org/Ivan%20Ocak/Krleza%20-%20Partija%20(183)/Krleza%20-%20Partija%20-%20Ivan%20Ocak.pdf |title=Ivan Očak, ''Krleža – Partija (Miroslav Krleža u radničkom i komunističkom pokretu 1917–1941)'' (Zagreb: Spektar, 1982), 260–261. |access-date=2026-04-17 |archive-date=2024-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240628232002/https://rizospastis.memoryoftheworld.org/Ivan%20Ocak/Krleza%20-%20Partija%20(183)/Krleza%20-%20Partija%20-%20Ivan%20Ocak.pdf |url-status=dead }}</ref> Krleža je kasnije, u svojim ''Marginalijama'' o Bastajiću napisao: {{citat|Proveo je kod mene jednu mračnu noć, moglo bi se reći nezaboravnu. Kalvarija njegove karijere. To su te glave, skinute s turskog kolca, melankolični balkanski mentaliteti, zapravo bezazlene sentimentalne naravi, koje preuzimaju na sebe da nose križ u ime takozvanog „društvenog ideala”. Uvijek spremni da se žrtvuju, violentni mladići, postaju heroji, nosioci uloga u svakome slučaju tragičnih. Bavio se likvidacijama, političkim likvidacijama u ime viših interesa po direktivama ruskih vlasti. Slomio se negda u Belgiji, točno se ne sjećam, godine 1931. ili 1932. Likvidirali su tamo jedno lice, o kome je, prikupivši egzaktne podatke, stekao svoje nepokolebljivo uvjerenje, da su pretpostavke za likvidaciju toga čovjeka bile krive ili da je likvidiran nevin. Odbio je da dalje vrši tu ulogu i živčano potpuno podrovan, proveo godinu dana po ruskim sanatorijima. Osposobljen za daljnje vršenje dužnosti, vraća se na posao u Europu, našao se u otvorenoj insubordinaciji: odbio je da se dalje bavi tim poslom i tako se pretvorio u dezertera.{{sfn|Rašeta|2019|p=6}}}} Nakon izbijanja rata i uspostave NDH, Pavle Bastajić i mnogi stanovnici sela Prkos su pomagali KPJ i pripreme za ustanak na Kordunu.<ref name="Baić">[https://www.znaci.org/00001/142_46.pdf Dušan Baić, ''Kotar Vrginmost u NOB'' (Beograd: Vojna štamparija, 1980), 760.] </ref> Već u maju [[1941]]. godine, Bastajića su ustaše hapsile dvaput. Prvi put je uhapšen u Zagrebu [[4. maja]] i izgnan iz grada. Drugi put je uhapšen u Topuskom [[27. maja]] i otpremljen u Zagreb, gde je četiri meseca držan u zatvoru u Petrinjskoj ulici. Prema ustaškim dokumentima, [[24. oktobra]] 1941. godine, odveli su ga u [[logor Jasenovac]], gde je ubijen.<ref name="ekultura">[https://ekultura.hr/items/1878626 Bastajić, Pavao, 12.5.1890. Policijski karton. ''Ekultura.hr'']</ref> Međutim, porodica je smatrala da je najverovatnije likvidiran već na putu do Jasenovca, jer se niko od preživelih logoraša nije sećao Bastajića u Jasenovcu.<ref name="rkman2"/> [[1968]]. godine, u selu Prkos Lasinjski je podignuta bista Pavlu Bastajiću.<ref>"Na Kordunu otkrivena bista Pavla Bastajića", ''Politika'' god. LXV, br. 19627, 27. maja 1968, 8.</ref> == Reference == {{reflist|2}} === Literatura === * {{cite book|last1=Dedijer|first1=Vladimir|title=Sarajevo 1914.|date=1966|publisher=Prosveta|location=Beograd|url=https://rizospastis.memoryoftheworld.org/Vladimir%20Dedijer/Sarajevo%201914_%20(5)/Sarajevo%201914_%20-%20Vladimir%20Dedijer.pdf|ref=harv}}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite book |last1=Horvat|first1=Josip|title=Pobuna omladine 1911–1914.|date=2006|publisher=SKD Prosvjeta, Gordogan|location=Zagreb|ref=harv}} * {{cite journal |last1=Hrabak|first1=Bogumil|title=Jugosloveni u Švajcarskoj 1915–1918.|journal=Istorijski zapisi |date=1988|volume=56 |issue=3–4 |pages=11–127|url=https://istorijskizapisi.me/wp-content/uploads/2021/10/HRABAK-Jugosloveni-u-Svajcarskoj-1915-1918.pdf |ref=harv}} * {{cite book |last1=Rašeta|first1=Boris|title=Mustafa Golubić i Pavle Bastajić, Staljinove ubice|date=2019|publisher=PortaLibris|location=Beograd|ref=harv}} * {{cite book |last1=Serge|first1=Victor|title=Carnets|date=1952 |publisher=Julliard|location=Paris|ref=harv}} * {{cite book |last1=Stilinović|first1=Marijan |title=Bune i otpori|date=1969 |publisher=Zora|location=Zagreb|ref=harv}} == Povezano == * [[Mustafa Golubić]] * [[Stradanje stanovnika sela Prkos]] == Vanjske veze == * [https://argonnaute.parisnanterre.fr/page/la-federation-balkanique Digitalna zbirka časopisa ''La Fédération balkanique''] * [http://krlezijana.lzmk.hr/clanak.aspx?id=1281 Pavle Bastajić] (enciklopedija Krležijana) * [http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=1423 Pavle Bastajić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220811153613/https://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=1423 |date=2022-08-11 }} (Hrvatski biografski leksikon) {{lifetime|1890|1941|Bastajić, Pavle}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Biografije, Karlovac]] [[Kategorija:Jugoslavenski komunisti]] [[Kategorija:Hrvatski komunisti]] [[Kategorija:Jugoslavenski novinari]] [[Kategorija:Ličnosti radničkog pokreta Jugoslavije]] [[Kategorija:Umrli u Koncentracijskom logoru Jasenovac]] [[Kategorija:KPJ tokom Velike čistke]] [[Kategorija:Srpski komunisti]] 88kn3csmti43e3at1g1b94b3hyw4rsi 0 1479705 42661738 6942733 2026-07-31T01:57:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[4. kongres Komunističke partije Jugoslavije]] 42661738 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[4. kongres Komunističke partije Jugoslavije]] 1xkeyx6z2pix42o2mij7met86w8ua0a 0 1483168 42661672 5686312 2026-07-31T01:46:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[204. brigada Hrvatske vojske]] 42661672 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[204. brigada Hrvatske vojske]] suvhdl35oiq4eedp03hywbfv1ssgcw0 0 1501865 42661782 5708300 2026-07-31T02:05:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Narodnooslobodilačka borba]] 42661782 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Narodnooslobodilačka borba]] e9t7d197oa32m9zu8emwfttm2o1vyn7 0 1501888 42661940 5708660 2026-07-31T02:31:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Otvoreno pismo Kominterne članovima Komunističke partije Jugoslavije]] 42661940 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Otvoreno pismo Kominterne članovima Komunističke partije Jugoslavije]] lxsgh2hu6kwefur7k591vgnndql1yk2 0 1501889 42661939 5708681 2026-07-31T02:31:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Otvoreno pismo Kominterne članovima Komunističke partije Jugoslavije]] 42661939 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Otvoreno pismo Kominterne članovima Komunističke partije Jugoslavije]] lxsgh2hu6kwefur7k591vgnndql1yk2 0 1506997 42662038 5763178 2026-07-31T02:47:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Aprilski plenum Centralnog komiteta Komunističke partije Jugoslavije (1936)]] 42662038 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Aprilski plenum Centralnog komiteta Komunističke partije Jugoslavije (1936)]] j8lljchlxwro5zjrhedvkmnaxea247a 0 1507430 42662118 5764601 2026-07-31T03:00:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Loznicu (1941.)]] 42662118 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Loznicu (1941.)]] hydkwo5u3rw2eotlhy04ejz9qvds4rr 0 1792555 42662113 42562480 2026-07-31T03:00:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Gjakova]] 42662113 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Gjakova]] sx8zs5wn5ko68tvsol43poywzcyj2jy 0 1870985 42662124 42214384 2026-07-31T03:01:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Klaonica]] 42662124 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Klaonica]] q1muszet4sv2f3jc9vj647ugsxcoyhg 0 2132716 42662120 6474646 2026-07-31T03:01:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Društveno-političke organizacije u SFR Jugoslaviji]] 42662120 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Društveno-političke organizacije u SFR Jugoslaviji]] 77yl2lzlp3zulh4weumu9ivo6ctxh9y 0 2313613 42661630 42074328 2026-07-30T18:58:59Z LigaDue 34119 slika 42661630 wikitext text/x-wiki {{Naselje u Italiji | naziv = Pacina | izvorni_naziv = | država = {{flag|Italija}} [[Italija]] | regija = [[Toscana]] | okrug = [[Siena (provincija)|Siena]] | slika = PacinaCastelnuovoBerardenga2.jpg | opis_slike = | grb = | gradska_zastava = | osnivanje = | stanovništvo = 28 | godina_stanovništvo = 2011 | aglomeracija = | godina_aglomeracija = | gustina = | površina = | vremenska_zona = | poštanski_kod = | pozivni_broj = | registarska_oznaka = | ostalo1l = | ostalo1 = | veb-strana = | gradonačelnik = | stranka = | gšir = 43.34212 | gduž = 11.48747 | nadmorska_visina = 305 | geonameid = 8970906 }} '''Pacina''' je naselje u [[Italija|Italiji]] u provinciji [[Siena (provincija)|Siena]], u regiji [[Toscana]]. Prema proceni iz [[2011]]. u naselju je živelo 28 stanovnika.<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Istat">{{Istat}}</ref> Naselje se nalazi na [[Nadmorska visina|nadmorskoj visini]] od 305 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin|2}} * {{MoliternoEncyclopediaOfContemporaryItalianCulture}} * {{ArmieroNatureAndHistoryInModernItaly}} * {{GuicciardiniHistoryOfItaly}} * {{DomenicoRegionsOfItaly}} * {{AveryNewCenturyItalianRenaissanceEncyclopedia}} * {{CoppaDictionaryOfModernItalianHistory}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Pacina}} {{Wikiatlas|Italy}} * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html by the CIA Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170709111211/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html |date=2017-07-09 }} * [http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National and Regional Parks] * [http://eudocs.lib.byu.edu/index.php/History_of_Italy:_Primary_Documents History of Italy: Primary Documents] * [http://www.fastionline.org/ List and maps of archaeological sites in Italy] * [http://vlib.iue.it/hist-italy/Index.html WWW-VL: History: Italy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210815124837/http://vlib.iue.it/hist-italy/Index.html |date=2021-08-15 }} at IUE {{Italijanska provincija Siena}} {{Spisak provincija u Italiji}} {{Naselje-Italija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u provinciji Siena]] jhem6ym9e2u1m57lvw4nenwwnx19tbd 0 2446649 42662106 6794428 2026-07-31T02:59:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[4. kongres Komunističke partije Jugoslavije]] 42662106 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[4. kongres Komunističke partije Jugoslavije]] 1xkeyx6z2pix42o2mij7met86w8ua0a 0 2447200 42662043 6794992 2026-07-31T02:48:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[3. kongres Komunističke partije Jugoslavije]] 42662043 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[3. kongres Komunističke partije Jugoslavije]] 4p4tqps9fwkx3fl64kd2jd15ts0cge0 0 2791970 42661667 42395522 2026-07-31T01:46:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[14. kongres Saveza komunista Jugoslavije]] 42661667 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[14. kongres Saveza komunista Jugoslavije]] eni1komrp3e0ik149s23k2uqv8anypj 0 2888781 42662061 7574845 2026-07-31T02:51:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Georgiji]] 42662061 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Georgiji]] 414u1su938fhoh7k7tapqtl1n364w9s 0 2888782 42662071 7574865 2026-07-31T02:53:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Georgiji]] 42662071 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Georgiji]] 414u1su938fhoh7k7tapqtl1n364w9s 0 2888783 42662023 7574878 2026-07-31T02:45:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Georgiji]] 42662023 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Georgiji]] 414u1su938fhoh7k7tapqtl1n364w9s 0 2889372 42661773 7702524 2026-07-31T02:03:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Druga zemaljska konferencija Komunističke partije Jugoslavije]] 42661773 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Druga zemaljska konferencija Komunističke partije Jugoslavije]] f9nku1ti5kvhykfzj7lod94xvysq83l 0 2889438 42661794 7709682 2026-07-31T02:07:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Karlo Hudomalj]] 42661794 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Karlo Hudomalj]] pnk42evp1hhmtvxlu6r9cvnchg4b6ob 0 2889934 42661823 7805576 2026-07-31T02:11:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Narodnooslobodilački pokret (Albanija)]] 42661823 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Narodnooslobodilački pokret (Albanija)]] kg650xqqvfm15wmrcyqfo4xwg1r8gpc 0 2890943 42661892 40900709 2026-07-31T02:23:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Split (1943.)]] 42661892 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Split (1943.)]] 8hxk8anxeg90zzkzefgxfodfgn7trzs 0 2891570 42661845 8181836 2026-07-31T02:15:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Prozor (1943.)]] 42661845 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Prozor (1943.)]] 1tev5915upi9vp3pfn5w14zs7lppvqr 0 2892709 42661708 8141685 2026-07-31T01:52:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Prozor (1943.)]] 42661708 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Prozor (1943.)]] 1tev5915upi9vp3pfn5w14zs7lppvqr 0 2895475 42661853 8181938 2026-07-31T02:16:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Desant na Šoltu]] 42661853 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Desant na Šoltu]] a3lqci4np0wh4fj57wfjauvxz2gbdac 0 2895504 42661854 8150041 2026-07-31T02:17:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Desant na Šoltu]] 42661854 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Desant na Šoltu]] a3lqci4np0wh4fj57wfjauvxz2gbdac 0 2895958 42661839 8181914 2026-07-31T02:14:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Kostajnički Majur (decembar 1942.)]] 42661839 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Kostajnički Majur (decembar 1942.)]] e38tt355f0519k83ct8t7vik14wr46e 0 2895975 42661840 8151461 2026-07-31T02:14:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Kostajnički Majur (decembar 1942.)]] 42661840 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Kostajnički Majur (decembar 1942.)]] e38tt355f0519k83ct8t7vik14wr46e 0 2896087 42661847 8151801 2026-07-31T02:15:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napadi Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije na Teslić (januar 1943.)]] 42661847 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napadi Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije na Teslić (januar 1943.)]] c22nzgmqv6ol14r3iszi2pv4s0amb49 0 2896193 42661849 8152121 2026-07-31T02:16:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Vlasenicu (juni 1942.)]] 42661849 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Vlasenicu (juni 1942.)]] pndz6hvf82ssbpxhxkief56lfkq7lrr 0 2921241 42661697 8229795 2026-07-31T01:51:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bijeg iz koncentracijskog logora Kerestinec]] 42661697 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bijeg iz koncentracijskog logora Kerestinec]] kiu4ffil3h3nafcmtm0cusoayf05pye 0 3049435 42661710 42502506 2026-07-31T01:53:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini u istočnoj Bosni (1944.)]] 42661710 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini u istočnoj Bosni (1944.)]] pl435h7eb549fowz8m5ndpkygw1q7nk 0 3288436 42662088 8757509 2026-07-31T02:56:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ustav Jugoslavije iz 1974.]] 42662088 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ustav Jugoslavije iz 1974.]] fudrf34br5tydp3hir2h48mnshodsht 0 3550012 42661701 9034600 2026-07-31T01:51:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Ivanjicu (januar 1944.)]] 42661701 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Ivanjicu (januar 1944.)]] h7h0aec70v607lvkf5v45jy90t6l1ji 0 3554415 42661977 42358399 2026-07-31T02:37:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Prosinačke žrtve (1943.)]] 42661977 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Prosinačke žrtve (1943.)]] f8itfsqh72mqi39krtpf1splh89467i 0 3556178 42661709 40900710 2026-07-31T01:53:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Split (1943.)]] 42661709 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Split (1943.)]] 8hxk8anxeg90zzkzefgxfodfgn7trzs 0 4029630 42661745 11575348 2026-07-31T01:59:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[2. udarni korpus]] 42661745 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[2. udarni korpus]] 3z879zshx8owz923v0ke78mkno60m6a 0 4029641 42661988 11614259 2026-07-31T02:39:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[1. proleterski korpus]] 42661988 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[1. proleterski korpus]] 1dttkznd54cb2o1i3kukun53mfi80kv 0 4123094 42661801 14145252 2026-07-31T02:08:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42661801 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4123096 42661805 14145257 2026-07-31T02:08:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42661805 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4123098 42661818 14145261 2026-07-31T02:11:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42661818 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4123100 42661807 14145265 2026-07-31T02:09:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42661807 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4123102 42661810 14145269 2026-07-31T02:09:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42661810 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4123103 42661812 14145270 2026-07-31T02:10:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42661812 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4123106 42661990 14145274 2026-07-31T02:39:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42661990 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4123108 42662128 14145278 2026-07-31T03:02:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42662128 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4123110 42662126 14145282 2026-07-31T03:02:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42662126 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4123112 42662149 14145286 2026-07-31T03:05:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42662149 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4123114 42662151 14145290 2026-07-31T03:06:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42662151 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4123116 42662153 14145294 2026-07-31T03:06:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42662153 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4123118 42662155 14145298 2026-07-31T03:06:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42662155 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4137951 42662032 14174288 2026-07-31T02:46:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Tepeji]] 42662032 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Tepeji]] ayjuuslaxab1rqjcrxs61kun4q9gjom 0 4140376 42661809 14178144 2026-07-31T02:09:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42661809 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4179289 42661802 14279128 2026-07-31T02:08:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42661802 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4179291 42661806 14279130 2026-07-31T02:09:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42661806 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4179293 42661819 14279132 2026-07-31T02:11:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42661819 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4179295 42661808 14279134 2026-07-31T02:09:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42661808 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4179297 42661811 14279136 2026-07-31T02:09:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42661811 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4179299 42661813 14279140 2026-07-31T02:10:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42661813 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4179301 42661991 14279143 2026-07-31T02:39:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42661991 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4179303 42662129 14279147 2026-07-31T03:02:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42662129 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4179305 42662127 14279151 2026-07-31T03:02:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42662127 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4179307 42662150 14279153 2026-07-31T03:06:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42662150 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4179309 42662152 14279156 2026-07-31T03:06:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42662152 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4179311 42662154 14279160 2026-07-31T03:06:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42662154 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4179313 42662156 14279164 2026-07-31T03:07:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Los Mochis]] 42662156 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Los Mochis]] 74nva9m3ve7yddy5esyg9sizilikdh5 0 4192406 42661927 14303987 2026-07-31T02:29:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Tepeji]] 42661927 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Tepeji]] ayjuuslaxab1rqjcrxs61kun4q9gjom 0 4193529 42662033 14306106 2026-07-31T02:46:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Tepeji]] 42662033 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Tepeji]] ayjuuslaxab1rqjcrxs61kun4q9gjom 0 4366966 42661926 14575276 2026-07-31T02:29:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Tepeji]] 42661926 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Tepeji]] ayjuuslaxab1rqjcrxs61kun4q9gjom 0 4373759 42661928 14584380 2026-07-31T02:29:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Tepeji]] 42661928 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Tepeji]] ayjuuslaxab1rqjcrxs61kun4q9gjom 0 4475846 42661703 14729867 2026-07-31T01:52:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Ivanjicu (januar 1944.)]] 42661703 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Ivanjicu (januar 1944.)]] h7h0aec70v607lvkf5v45jy90t6l1ji 0 4477285 42661589 15470767 2026-07-30T14:52:44Z Xqbot 10993 Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ukrajinska Država (1918)]] 42661589 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ukrajinska Država (1918)]] 905slz5aaxqxowndc18ulx5ipwvtlod 0 4477286 42661590 15470790 2026-07-30T14:52:50Z Xqbot 10993 Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ukrajinska Država (1918)]] 42661590 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ukrajinska Država (1918)]] 905slz5aaxqxowndc18ulx5ipwvtlod 0 4477287 42661591 15470821 2026-07-30T14:52:55Z Xqbot 10993 Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ukrajinska Država (1918)]] 42661591 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ukrajinska Država (1918)]] 905slz5aaxqxowndc18ulx5ipwvtlod 0 4497290 42662250 42505691 2026-07-31T09:29:19Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42662250 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Melbourne chorale.jpg|mini|250px|Melburški hor (bekstejdž)]] '''Hor''' označava grupu pevača.<ref>Daugherty, J. "Spacing, Formation, and Choral Sound: Preferences and Perceptions of Auditors and Choristers." ''Journal of Research in Music Education''. Vol. 47, Num. 3. 1999.</ref> Hor može imati od osam do čak stotinu pevača. Najčešće ima oko osam pevača za svaku deonicu. Manji vokalni sastavi se nazivaju kamerni horovi i broje od osam do trideset dva pevača (po savremenim kriterijima svetskog udruženja horova Musica Mundi). Sastavi od tri do osam pevača se ne smatraju horovima već kamernim sastavima i njih nazivamo trio, kvartet, kvintet, itd. == Sastav hora i vrste horova == Radom hora, pripremom [[Kompozicija (muzika)|kompozicija]], i uopšte pevanjem hora upravlja [[dirigent]]. Njegova uloga je da pevači u horu pevaju ujednačeno, skladno, da imaju ujednačeno disanje i dinamiku (glasnost) zvuka, te on hor vodi prema što boljem umetničkom izrazu dela koja hor peva.. Klasičan horski stav je četvoroglas, tj. u horu su zastupljene četiri osnovne boje ljudskog glasa: visoki ženski glas (sopran), duboki ženski glas (alt), visoki muški glas (tenor) i duboki muški glas (bas). Najveći broj horskih kompozicija je napisan za četvoroglasni hor, ali postoje i podele na tri, pet, šest i osam deonica, pa čak i više. Horovi mogu pevati sa instrumentalnom pratnjom, ili bez nje. Pevanje bez pratnje se naziva [[A kapela|a-cappella]]. Instrumentalna pratnja može biti šarolika, od jednog instrumenta do celog orkestra. U Rimokatoličkoj i Anglikanskoj crkvi, pratnja su najčešće orgulje ili čak klasični orkestar, a u nekim protestantskim crkvama danas, pevače prate moderni instrumentalni sastavi (el. gitara, bas, udaraljke, sintisajzer itd.). U pravoslavnoj crkvi prihvatljivo je samo vokalno [[muziciranje]], dakle jedina zastupljena muzika jeste vokalna-horska. Za [[Korepeticija|probe]], najčešće se koristi klavir kao pratnja, bilo u pripremanju instrumentalne horske ili [[A kapela|a-capella]] muzike. Horovi se mogu razvrstati prema sastavu tj. polu i uzrastu pevača: * Mešoviti horovi su horovi u kojima pevaju zajedno i muškarci i žene. Ovo je najčešća vrsta horova, i uglavnom je klasičnog horskog stava - četvoroglas : sopran, alt, tenor, bas. Mešovite horove u pravoslavnu duhovnu muziku prvi je uveo ruski kompozitor A. A. Arhangleski početkom 19. veka. Prvi srpski kompozitori koji su pisali za meštovite horove bili su [[Kornelije Stanković]] i [[Stevan Stojanović Mokranjac|Stevan Mokranjac]]. Prva objavljena dela za hor su bile Stankovićeva Liturgija sv. Jovana zlatoustog za mešoviti četvoroglasni hor (Stanković ju je objavio u Beču 1863), a nešto kasnije Mokranjčeva Liturgija za mešoviti hor i njegove čuvene Rukoveti. Prve muzičke škole u Srbiji su se upravo razvile iz horskih Pevačkih društava. * Jednorodni horovi su horovi koji se sastoje od pevača istog pola, pa tako imamo: [[Datoteka:Wiener Saengerknaben.jpg|mini|Hor bečkih dečaka]] * Muške horove, sa istom strukturom kao i mešani, gde soprane pevaju dečaci, muškarci pevaju alt (tehnikom falseta, često ih umesto alta nazivaju kontratenorima). * Ženski horovi, koji se najčešće sastoje iz višeg i nižeg soprana i višeg i nižeg alta, podeljenih na dva, skraćenica je SSAA. * Muški horovi, koji se sastoje iz višeg i nižeg tenora, baritona i basa. * Dečji horovi, najčešće dvoglasni (sopran-alt), ili troglasni (sopran 1, sopran 2 i alt), ponekad i sa više glasova. Horovi se dele i prema ustanovi u kojoj rade na: * Crkveni horovi * Akademski horovi * Školski horovi * Gradski horovi * Profesionalni horovi (bilo samoizdržavani, ili koje izdržava država) Neki horovi se dele i prema vrsti muzike koju izvode na: * Simfonijski horovi * Džez horovi * Horovi sa koreografijom (gde članovi hora, pored pevanja i plešu) == Veštine koje zahteva pevanje u horu == Horski pevači bi trebalo da poseduju sledeće osobine: * pevanje melodije svoje deonice, sa prijatnom bojom glasa koja se uvek uklapa ono što hor peva; * praćenje sopstvenog pevanja, i otkrivanje grešaka; * kontrolisanje jačine zvuka, prema onome što piše u partituri ili onome što pokazuje dirigent, * pevanje tako da se nikad ne ističe od drugih pevača u horu; * po mogućnosti brzo čitanje i učenje melodije; * tačno čitanje i izgovaranje jezika na kome se peva, razumevanje smisla teksta koji se peva; * pamćenje melodije, prema tome praćenje dirigenta što je više moguće; * visok nivo slušne i mentalne pažnje; * prihvatanje uputstva od drugih, zarad dobrobiti cele grupe, čak iako se pevač ne slaže sa instrukcijama; Ako pevač ima apsolutni sluh može mu predstavljati problem i ako peva u drugom [[tonalitet]]u od onoga u kome je muzika prvobitno napisana. == Istorija horske muzike == Veliki broj kompozitora je pisao horska dela. Međutim, komponovanje horske muzike se donekle razlikuje od komponovanja instrumentalne. Potrebno je dodati tekst, učiniti ga razumljivim, i voditi računa o intonaciji, mogućnostima i ograničenjima ljudskih glasova, što komponovanje horske muzike čini neznatno težim. Zbog ovih razloga, čak i neki svetski poznati kompozitori nisu komponovali horsku muziku. Ipak, postoji i veliki broj kompozitora koji se specijalizovao samo za horsku muziku. === Srednjovekovna muzika === Najranija muzika zabeležena notnim - neumskim zapisom je [[Vizantijska muzika|Vizantijsko pojanje]], čija se zapadna varijanta naziva [[Gregorijanski koral]] (po papi Grguru Velikom koji je izvršio reformu pojanja). Tradicija pevanja bez pratnje datira još od vremena Apostola, a u rimokatoličkoj crkvi se u srednjem veku u bogosluženje uvode i instrumenti, najpre samo orgulje, a kasnije i čitavi orkestri. Najranija muzika zabeležena notama u zapadnoj Evropi je [[Gregorijanski koral]], uz još nekoliko vrsta pojanja koje se koristilo u Rimokatoličkoj crkvi. Tradicija pevanja bez instrumenata u Rimokatoličkoj crkvi trajala je od vremena Svetog Ambrozija (4. vek) i Grgura Velikog (6. vek) do kasnog srednjeg veka. Najstariju muziku koja je zapisana notama predstavlja Gregorijanski crkveni koral, pored još nekoliko drugih vrsta crkvenog pojanja koje je Katolička crkva prihvatila (ponekad i odbacila). U kasnom srednjem veku razvila se nova vrsta pevanja. Ona je uključivala više melodijskih linija, a naziva se organum. Dalji razvitak višeglasja nastavljaju klauzula, konduktus i motet, od kojih je poslednji postao dominantna forma Renesanse. Prvi dokaz višeglasnog pevanja se nalazi u rukopisima iz Halea (iz 1420, mada je muzika iz kasnog četrnaestog veka), gde se melodijska deonica povremeno razdvaja u dve. === Muzika Renesanse === Tokom Renesanse, sakralna (duhovna) horska muzika (takođe nazvana formalna i „ozbiljna“) glavni je oblik muzike zapadne Evrope. Najveći kompozitori tog vremena komponovali su mise, motete i druga dela, uglavnom za horove -{a cappella}-, mada postoji nesaglasnost oko toga da li su u određenim razdobljima i na određenim prostorima korišćeni i instrumenti. Imena kompozitora iz ovog doba su: [[Žosken de Pre]], [[Đovani Pjerluiđi da Palestrina]], i [[Vilijam Berd]]; oni su komponovali dela koja su bila poznata širom Evrope; svetovna muzika Baroknog doba potiče iz Renesansne muzike koja je nastala u ovom veoma stvaralački plodnom dobu. === Muzika Baroka === Među najvećim kompozitorima Baroka je [[Klaudio Monteverdi]] (1567-1643), majstor [[polifonija|kontrapunkta]], koji je pokazao deo onoga što može da se uradi sa horovima i drugim muzičkim sastavima, novim tehnikama razvijenim u Venecijskoj školi i Firencskoj Kamerati. Monteverdi je, zajedno sa Hajnrihom Šicom (1585—1672), demonstrirao mogućnost muzike da podrži pojača poruku koju nosi tekst, kao što je i Palestrina uradio nekoliko generacija pre njih. Obojica su komponovali veliki broj dela za horove sa pratnjom i bez nje. Jedan vek kasnije, dubok trag u istoriji muzike ostavio je [[Johan Sebastijan Bah]] (1685-1750). Pošto je bio i crkveni muzičar, komponovao je dosta duhovne horske muzike: kantate, motete, pasije i drugu vrstu muzike. Poznat je i po koralima - vrlo lepo [[muzička harmonija|harmonizovanim]] crkvenim napevima (himnama). Bahov uticaj na razvoj crkvene muzike nije potrebno posebno naglašavati. === Klasična muzika i muzika romantizma === Veliki kompozitori ovog doba su [[Volfgang Amadeus Mocart]], [[Jozef Hajdn|Franc Jozef Hajdn]] i [[Johanes Brams]]. Sakralna muzika se iz crkve premestila na koncertne bine; muzika pisana u to doba bila je nepodobna za upotrebu u crkvi zbog svoje dužine; poznate su [[Ludvig van Betoven|Betovenova]] Missa solemnis, Rekvijem [[Luiđi Kerubini|Luiđija Kerubinija]] i Bramsov Ein deutsches Requiem (Nemački Rekvijem). Istovremeno, amaterski horovi dobijaju ozbiljna priznanja izvodeći dela [[Franc Šubert|Šuberta]], [[Robert Šuman|Šumana]], [[Feliks Mendelson|Mendelsona]], [[Johanes Brams|Bramsa]] i drugih kompozitora. Ova „pevačka društva“ često su bila odvojena na muški i ženski deo, a muzika je uglavnom pisana za četiri glasa, s jednostavnom pratnjom ili bez nje. === Dvadeseti i dvadeset prvi vek === Kao što se desilo i ostalim muzičkim žanrovima, i horska muzika je tokom dvadesetog veka ušla u period eksperimentisanja. Rani kompozitori poznog romantizma, kao što su [[Rihard Štraus]] i [[Sergej Rahmanjinov]], pisali su horsku muziku, ali je najveći doprinos dao [[Ralph Vaughan Williams]], pišući nove motete u renesansnom stilu novim harmonskim jezikom, i aranžiranjem engleskih i škotskih narodnih pesama. ''Friede auf Erden'' [[Arnold Šenberg|Arnolda Šenberga]] predstavlja vrhunac ovakvog stila, gde su prisutne stalne promene tonalnog centra (slično njegovom delu -{Verklärte Nacht}-, ''Preobražena noć'', za gudače iz istog perioda). Tokom dvadesetog veka, moderne tehnike su našle izraza i u horskoj muzici, među kojima su dela [[Arnold Šenberg|Šenberga]], [[Anton Vebern|Antona Veberna]], [[Igor Stravinski|Igora Stravinskog]], eklektične kompozicije [[Čarls Ajvs|Čarlsa Ajvsa]], disonantni kontrapunkt [[Darijus Mijo|Darijusa Mijoa]] (''Cinq Rechants'') i [[Paul Hindemit|Paula Hindemita]] (''When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd''). Zbog teškoća na koje su horovi nailazili prilikom pevanja atonalne muzike, ova dela se danas retko izvode, iako ih specijalisti vole. Omiljeno i često izvođeno delo nastalo u dvadesetom veku je [[Karmina Burana|Carmina Burana]] [[Karl Orf|Karla Orfa]]. Neoklasični stil je u horskoj muzici našao bolju potporu. [[Bendžamin Britn]] je napisao veliki broj dobro poznatih horskih dela, među njima ''Ratni rekvijem'', ''Pesme pet cvetova'' i ''Radujte se u Jaganjcu''. Moteti [[Fransis Pulank|Fransisa Pulanka]] ''Motets pour le temps de no&euml;l'', ''Gloria'', i ''Misa u Ge-duru'' često se izvode. U Sjedinjenim Državama, [[Aron Kopland]], [[Samjuel Barber]] i [[Rendal Tompson]] napisali su značajna horska dela. U Mađarskoj su [[Bela Bartok]] i [[Zoltan Kodalj]] pisali i horsku muziku. Posle Drugog svetskog rata eksperimentisanje u ovoj oblasti je došlo do ekstrema. ''Sinfonia'' [[Luciano Berio|Lučana Berija]] uključuje i hor. ''Stradanje po Svetom Luki'' [[Kšištof Penderecki|Kšištofa Pendereckog]] uključuje vikanje, [[tonski klaster|klastere]] i aleatoričke tehnike. Richard Felciano je pisao dela za hor i elektronsku kasetu. Estonski kompozitor [[Arvo Pert]] napisao je ''Johannespassion'' (Stradanje po Svetom Jovanu) i ''Magnificat, koji se redovno izvode. Avangardne tehnike: * Vikanje * Duboki tonovi (najniži mogući) * [[tonski klaster|Klasteri]] * Horovi koji ne pevaju tekst - začetak ove tehnike može se naći u ''Krcku Oraščiću'' [[Petar Čajkovski|Čajkovskog]] i ''Planetama'' [[Gustav Holst|Gustava Holsta]], a dalje su je razvijali Šenberg, Darijus Mijo i drugi. Aranžmani crnačkiih [[Spiritual]]a su postali česti na horskim repertoraima. Poznati kompozitori po ovoj tradiciji su Andre Tomas i Moses Hogan. Premda je rano govoriti o trendovima u dvadeset prvom veku, duh tonalne muzike je tokom posledljih decenija dvadesetog veka dominirao, a nastavljen je u delima Karla Jenkinsa, DŽona Ratera i Roberta Stedmana, među ostalima. Erik Vitakre je skrenuo pažnju kombinujući tonalnu muziku sa klasterima i drugim eksperimentalnim tehnikama. == Poznati horovi == {{columns-list|<nowiki/> === Profesionalni horovi === * [[Bi-Bi-Si Pevači]] ([http://www.bbc.co.uk/singers/ spoljna veza)] * [[Chanticleer muški vokalni ansambl|Chanticleer]] * [[Kamerni Hor Estonske Filharomnije]] * [[Holandski Kamerni Hor]] * [[Hor Crvene armije]] * [[Filipinski Madrigalisti]] (Dobitnici evropske Grand Prix Du Chant Choral 1997) * [[Glasovi Vaznesenjea]] ([http://www.voicesofascension.org/ spoljna veza)] === Amaterski horovi === * [[Kantata akademski hor]] * [[Los Anđeles master hor]] * [[Mormonski tabernakl hor]] * [[Norveško studentsko horsko društvo]] * [[Londonski filharmonijski hor]] * [[Tenglvud festivlaski hor]] * [[Elektra ženski jor]] * [[Laus Deo hor]] * [[Hor sv. Lorensa]] [http://www.slchoir.qc.ca sajt] * [[Sura hor]] === Akademski horovi === * [[Gle klub Kornel univerziteta]] * [[Gli klub Harvarda]] * [[Hor sv. Olafa]] * [[Gli klub Univerziteta Pensilvanije]] === Dečji horovi === * [[Hor bečkih dečaka]] [http://www.wsk.at/ sajt] * [http://www.boyschoirofharlem.org Hor harlemskih dečaka] * [[Tomanerhor Lajpcig]] * [[Štutgartski dečački hor]] * [[Hor bazelskih dečaka]] * [[Hor Tapiola]] * [[Kolibri (hor)|Hor Kolibri]] === Crkveni horovi === * Hor [[Kraljev koledž, Kembridž]] ([http://www.kings.cam.ac.uk/chapel/choir/ sajt]) * Hor [[Katedrala sv. Pavla]], [[London]] * Hor [[SPD Vila]], [[Prijedor]] ([https://en.wikipedia.org/wiki/Prijedor]) === Horovi sa uzvicima === * [[Mieskuro Hutajat]] }} == Povezano == * [[Spisak horskih dela]] * [[Gli]] == Reference == {{Reflist}} == Literatura == * Heribert Allen: ''Chorwesen in Deutschland.'' Schriftenreihe des Verbandes Deutscher KonzertChöre Bd. 6. Viersen 1995, {{ISBN|3-929698-06-4}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Choirs}} {{refbegin|2}} * [http://choralnet.org Mreža horova] {{en}} * [http://artofthestates.org/cgi-bin/instsearch.pl?inst=CHORAL dela američkih autora] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051022101712/http://www.artofthestates.org/cgi-bin/instsearch.pl?inst=CHORAL |date=2005-10-22 }} {{en}} * [http://www.sv-djordje.org Srpska pravoslavna horska muzika] '''Baze podataka''' *[http://cpdl.org Choral Public Domain Library] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717054618/http://www.cpdl.org/ |date=2011-07-17 }} *[http://musicanet.org/en/index.php Musica International] – choral repertoire database *[http://www.globalchant.org Global Chant Database] – Gregorian and plainchant '''Profesionalne organizacije''' *[http://www.ifcm.net International Federation for Choral Music] *[http://www.europeanchoralassociation.org/ European Choral Association/Europa Cantat] (Europe) *[http://www.gaelicchoirs.org.uk The Association of Gaelic Choirs] (Scotland) *[http://www.abcd.org.uk/ Association of British Choral Directors](UK) *[http://www.nationalassociationofchoirs.org.uk National Association of Choirs] (UK) *[http://www.chorusamerica.org/ Chorus America] (North America) *[http://choralcanada.org/ Association of Canadian Choral Communities] (Canada) *[http://acda.org/ American Choral Directors Association] (US) *[http://www.arschorus.com Brazilian Choral Organization] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610181703/http://www.arschorus.com/ |date=2015-06-10 }} (Brazil) '''Resursi''' *[http://choralnet.org ChoralNet] *[http://www.gerontius.net Gerontius] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150703151443/http://www.gerontius.net/ |date=2015-07-03 }} (UK) *[http://www.boysoloist.com The Boy Choir & Soloist Directory] *[http://www.singers.com/ Singers.com] *[http://www.van.org/ Vocal Area Network] *[http://www.galachoruses.org/ GALA Choruses] ([[GLBT]] chorus association) *[http://www.choirplace.com ChoirPlace] (international choir network) '''Medija''' *[http://minnesota.publicradio.org/radio/services/cms/choral/ Choral Music from Classical MPR] - online choral music radio stream *[http://www.atlascom.us/listen.htm Sacred Classics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110725055842/http://www.atlascom.us/listen.htm |date=2011-07-25 }} - weekly choral music radio program {{refend}} [[Kategorija:Muzičke grupe]] q6a3z7d4ms68ia12hms75zkn961ncvr 0 4538431 42662086 19703655 2026-07-31T02:55:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ustav Jugoslavije iz 1974.]] 42662086 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ustav Jugoslavije iz 1974.]] fudrf34br5tydp3hir2h48mnshodsht 0 4538773 42662096 42395526 2026-07-31T02:57:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[14. kongres Saveza komunista Jugoslavije]] 42662096 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[14. kongres Saveza komunista Jugoslavije]] eni1komrp3e0ik149s23k2uqv8anypj 0 4540812 42661619 41815590 2026-07-30T16:37:37Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri Leeds Uniteda|Fudbaleri Leeds Uniteda]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42661619 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš |imenogometaša={{PAGENAME}} |slika=Yuki Abe 7.05.2011.jpg |punoime={{PAGENAME}} |datumrođenja={{birth date and age|1981|9|6|df=yes}} |rodnigrad={{flagicon|JPN}}[[Prefektura Chiba|Chiba]] |rodnadržava=[[Japan]] |nacionalnost=[[Japanci|Japanac]] |državljanstvo={{flagicon|JPN}} [[japan]]sko |pozicija=Vezni igrač |trenutniklub=[[Urawa Reds]] |brojnadresu=22 |godine1=1998-2006 |klubovi1={{flagicon|JPN}}[[JEF United Chiba]] |nastupi(golovi)1= |godine2=2007-2010 |klubovi2={{flagicon|JPN}}[[Urawa Reds]] |nastupi(golovi)2= |godine3=2010-2011 |klubovi3={{flagicon|ENG}}[[Leicester City FC|Leicester City]] |nastupi(golovi)3= |godine4=2012- |klubovi4={{flagicon|JPN}}[[Urawa Reds]] |nastupi(golovi)4= |nacionalnegodine1=2005-2011 |nacionalneekipe1={{flagicon|JPN}}[[Japanska nogometna reprezentacija|Japan]] |nacionalninastupi(golovi)1=53 (3) }} '''{{PAGENAME}}''' ([[6. septembar]] [[1981]].) je [[japan]]ski nogometaš. ==Statistika== {| class="wikitable" style="text-align:center" !colspan=3|{{flagicon|JPN}}[[Japanska nogometna reprezentacija|Japan]] |- !Godine!!Uta.!!Gol. |- |2005||5||0 |- |2006||8||1 |- |2007||11||1 |- |2008||9||0 |- |2009||8||1 |- |2010||9||0 |- |2011||3||0 |- !Ukupno||53||3 |} ==Vanjske veze== *[http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=11199 National Football Teams] *[http://www.japannationalfootballteam.com/en/players/abe_yuki.html Japan National Football Team Database] {{Sastav Japan 2010 SP}} {{Životni vijek|1981||Abe, Yuki}} [[Kategorija:Japanski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Leeds Uniteda]] s5y7m1u9gfoupufx8x2qa9ewwxki92n 42661620 42661619 2026-07-30T16:37:49Z Edgar Allan Poe 29250 uklonjena kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri Leeds Uniteda|Fudbaleri Leeds Uniteda]]; dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri Leicester Cityja|Fudbaleri Leicester Cityja]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42661620 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš |imenogometaša={{PAGENAME}} |slika=Yuki Abe 7.05.2011.jpg |punoime={{PAGENAME}} |datumrođenja={{birth date and age|1981|9|6|df=yes}} |rodnigrad={{flagicon|JPN}}[[Prefektura Chiba|Chiba]] |rodnadržava=[[Japan]] |nacionalnost=[[Japanci|Japanac]] |državljanstvo={{flagicon|JPN}} [[japan]]sko |pozicija=Vezni igrač |trenutniklub=[[Urawa Reds]] |brojnadresu=22 |godine1=1998-2006 |klubovi1={{flagicon|JPN}}[[JEF United Chiba]] |nastupi(golovi)1= |godine2=2007-2010 |klubovi2={{flagicon|JPN}}[[Urawa Reds]] |nastupi(golovi)2= |godine3=2010-2011 |klubovi3={{flagicon|ENG}}[[Leicester City FC|Leicester City]] |nastupi(golovi)3= |godine4=2012- |klubovi4={{flagicon|JPN}}[[Urawa Reds]] |nastupi(golovi)4= |nacionalnegodine1=2005-2011 |nacionalneekipe1={{flagicon|JPN}}[[Japanska nogometna reprezentacija|Japan]] |nacionalninastupi(golovi)1=53 (3) }} '''{{PAGENAME}}''' ([[6. septembar]] [[1981]].) je [[japan]]ski nogometaš. ==Statistika== {| class="wikitable" style="text-align:center" !colspan=3|{{flagicon|JPN}}[[Japanska nogometna reprezentacija|Japan]] |- !Godine!!Uta.!!Gol. |- |2005||5||0 |- |2006||8||1 |- |2007||11||1 |- |2008||9||0 |- |2009||8||1 |- |2010||9||0 |- |2011||3||0 |- !Ukupno||53||3 |} ==Vanjske veze== *[http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=11199 National Football Teams] *[http://www.japannationalfootballteam.com/en/players/abe_yuki.html Japan National Football Team Database] {{Sastav Japan 2010 SP}} {{Životni vijek|1981||Abe, Yuki}} [[Kategorija:Japanski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Leicester Cityja]] dnk7iamk4f4ogqupcg3nt637ffun5ih 0 4543156 42661989 20245825 2026-07-31T02:39:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Religija u SFR Jugoslaviji]] 42661989 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Religija u SFR Jugoslaviji]] e3kxvbucumpwhtjbat2m7mgv835vg91 0 4546461 42661615 41483349 2026-07-30T16:36:02Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha|Fudbaleri Middlesbrougha]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42661615 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš |imenogometaša={{PAGENAME}} |slika= |punoime={{PAGENAME}} |datumrođenja={{birth date and age|1974|1|12|df=yes}} |rodnigrad={{flagicon|KOL}}[[Quibdó]] |rodnadržava=[[Kolumbija]] |pozicija=Napadač |trenutniklub= |brojnadresu= |godine1=1992-1997 |klubovi1=[[Deportivo Cali]] |nastupi(golovi)1= |godine2=1997-2001 |klubovi2=[[Middlesbrough FC|Middlesbrough]] |nastupi(golovi)2= |godine3=2001-2002 |klubovi3=[[PFC CSKA Sofia|CSKA Sofia]] |nastupi(golovi)3= |godine4=2003 |klubovi4=[[Shonan Bellmare]] |nastupi(golovi)4= |godine5=2003 |klubovi5=[[Cortuluá]] |nastupi(golovi)5= |godine6=2004 |klubovi6=[[Club Sport Emelec|Emelec]] |nastupi(golovi)6= |godine7=2004 |klubovi7=[[APOEL FC|APOEL]] |nastupi(golovi)7= |godine8=2005 |klubovi8=[[Deportivo Cali]] |nastupi(golovi)8= |godine9=2005 |klubovi9=[[CD Numancia|Numancia]] |nastupi(golovi)9= |godine10=2006-2007 |klubovi10=[[Danubio FC|Danubio]] |nastupi(golovi)10= |godine11=2007-2008 |klubovi11=[[Shanghai Shenhua]] |nastupi(golovi)11= |godine12=2009-2010 |klubovi12=[[Danubio FC|Danubio]] |nastupi(golovi)12= |godine13=2010-2011 |klubovi13=[[Club de Deportes Concepción|Concepción]] |nastupi(golovi)13= |godine14=2011-2012 |klubovi14=[[Deportes Quindío]] |nastupi(golovi)14= |godine15=2012- |klubovi15=[[Cortuluá]] |nastupi(golovi)15= |nacionalnegodine1=1995-2000 |nacionalneekipe1={{NogRep|KOL}} |nacionalninastupi(golovi)1=27 (5) }} '''{{PAGENAME}}''' ([[12. januar]] [[1974]].) je [[Kolumbija|kolumbijski]] nogometaš. ==Statistika== {| class="wikitable" style="text-align:center" !colspan=3|{{NogRep|KOL}} |- !Godine!!Uta.!!Gol. |- |1995||3||1 |- |1996||1||0 |- |1997||13||3 |- |1998||2||0 |- |1999||6||1 |- |2000||2||0 |- !Ukupno||27||5 |} ==Vanjske veze== * [http://www.national-football-teams.com/player/10243/Hamilton_Ricard.html National Football Teams] {{Sastav Kolumbija 1998 SP}} {{Životni vijek|1974||Ricard, Hamilton}} [[Kategorija:Kolumbijski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha]] qr7ufr4hra94k5iubab9la821npb4k8 0 4546980 42661787 41440967 2026-07-31T02:06:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Californiji, Berkeley]] 42661787 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Californiji, Berkeley]] 0gqrl5eqxf0xlz89sd8zeda9y90nb6j 0 4546997 42662070 41440968 2026-07-31T02:53:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Californiji, Berkeley]] 42662070 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Californiji, Berkeley]] 0gqrl5eqxf0xlz89sd8zeda9y90nb6j 0 4550344 42661746 20283140 2026-07-31T01:59:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Društveno-političke organizacije u SFR Jugoslaviji]] 42661746 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Društveno-političke organizacije u SFR Jugoslaviji]] 77yl2lzlp3zulh4weumu9ivo6ctxh9y 4 4550554 42662159 20284336 2026-07-31T03:07:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Wikipedija:Traženi članci]] 42662159 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Wikipedija:Traženi članci]] ec5d4nr4awoiiflktze8crygdtvee2b 0 4552296 42662065 22153739 2026-07-31T02:52:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] 42662065 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] nk4c9oq6i3awawutid6j9meykh5seia 0 4552297 42661886 22154273 2026-07-31T02:22:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] 42661886 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] nk4c9oq6i3awawutid6j9meykh5seia 0 4552298 42661885 22154277 2026-07-31T02:22:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] 42661885 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] nk4c9oq6i3awawutid6j9meykh5seia 0 4552299 42661887 22154281 2026-07-31T02:22:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] 42661887 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] nk4c9oq6i3awawutid6j9meykh5seia 0 4552300 42662035 22154286 2026-07-31T02:47:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] 42662035 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] nk4c9oq6i3awawutid6j9meykh5seia 0 4552301 42662063 22154289 2026-07-31T02:51:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] 42662063 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] nk4c9oq6i3awawutid6j9meykh5seia 0 4552302 42662064 22154293 2026-07-31T02:52:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] 42662064 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] nk4c9oq6i3awawutid6j9meykh5seia 0 4552303 42662066 22154301 2026-07-31T02:52:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] 42662066 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] nk4c9oq6i3awawutid6j9meykh5seia 0 4552304 42662062 22154304 2026-07-31T02:51:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] 42662062 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] nk4c9oq6i3awawutid6j9meykh5seia 0 4552305 42662025 22154326 2026-07-31T02:45:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] 42662025 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet Sjeverne Caroline u Chapel Hillu]] nk4c9oq6i3awawutid6j9meykh5seia 0 4552329 42661712 40759439 2026-07-31T01:53:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bombaški napad u Ankari (februar 2016.)]] 42661712 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bombaški napad u Ankari (februar 2016.)]] ehhybe5vq18s4silgbv1ynoejrf8pm3 0 4555264 42662018 42214217 2026-07-31T02:44:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet Yeshiva]] 42662018 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet Yeshiva]] 4htwizh2kic2ivekgwdxi0zzz3ltl1r 0 4558423 42661791 24092982 2026-07-31T02:06:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Državni univerzitet Kansasa]] 42661791 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Državni univerzitet Kansasa]] 9qsyzqmyx7c5gjyrp85x2pm8txzlw1t 0 4558424 42661786 24092994 2026-07-31T02:05:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Državni univerzitet Kansasa]] 42661786 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Državni univerzitet Kansasa]] 9qsyzqmyx7c5gjyrp85x2pm8txzlw1t 0 4558425 42661784 24092995 2026-07-31T02:05:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Državni univerzitet Kansasa]] 42661784 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Državni univerzitet Kansasa]] 9qsyzqmyx7c5gjyrp85x2pm8txzlw1t 0 4558426 42661800 24092996 2026-07-31T02:08:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Državni univerzitet Kansasa]] 42661800 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Državni univerzitet Kansasa]] 9qsyzqmyx7c5gjyrp85x2pm8txzlw1t 0 4558427 42661790 24092997 2026-07-31T02:06:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Državni univerzitet Kansasa]] 42661790 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Državni univerzitet Kansasa]] 9qsyzqmyx7c5gjyrp85x2pm8txzlw1t 0 4558428 42661792 24092999 2026-07-31T02:06:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Državni univerzitet Kansasa]] 42661792 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Državni univerzitet Kansasa]] 9qsyzqmyx7c5gjyrp85x2pm8txzlw1t 0 4558429 42661748 24093003 2026-07-31T01:59:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Državni univerzitet Kansasa]] 42661748 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Državni univerzitet Kansasa]] 9qsyzqmyx7c5gjyrp85x2pm8txzlw1t 0 4558430 42661751 24093005 2026-07-31T02:00:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Državni univerzitet Kansasa]] 42661751 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Državni univerzitet Kansasa]] 9qsyzqmyx7c5gjyrp85x2pm8txzlw1t 0 4558431 42661793 24093007 2026-07-31T02:07:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Državni univerzitet Kansasa]] 42661793 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Državni univerzitet Kansasa]] 9qsyzqmyx7c5gjyrp85x2pm8txzlw1t 0 4558432 42661789 24093015 2026-07-31T02:06:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Državni univerzitet Kansasa]] 42661789 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Državni univerzitet Kansasa]] 9qsyzqmyx7c5gjyrp85x2pm8txzlw1t 10 4562685 42662167 41579231 2026-07-31T03:08:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Infokutija Eurosong pjesma]] 42662167 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Infokutija Eurosong pjesma]] dtliqcoi27i32kse458v47czp618xk4 10 4562702 42662166 41578040 2026-07-31T03:08:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Zastava/Eurosong]] 42662166 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Zastava/Eurosong]] t4r1lunj4uc1oewhnevijsx7fojq6yu 0 4565154 42661781 29261625 2026-07-31T02:05:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Jugoslaveni u Oktobarskoj revoluciji]] 42661781 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Jugoslaveni u Oktobarskoj revoluciji]] tvkymwnfh1sdc7f1mytnar4ideh3467 0 4565617 42662060 41440969 2026-07-31T02:51:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Californiji, Berkeley]] 42662060 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Californiji, Berkeley]] 0gqrl5eqxf0xlz89sd8zeda9y90nb6j 0 4566738 42662091 30218338 2026-07-31T02:56:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Mornarička baza Guantanamo Bay]] 42662091 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Mornarička baza Guantanamo Bay]] lydxyv6bx3iq70re5n6tux42ilriy67 0 4566739 42661966 30218353 2026-07-31T02:35:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Mornarička baza Guantanamo Bay]] 42661966 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Mornarička baza Guantanamo Bay]] lydxyv6bx3iq70re5n6tux42ilriy67 0 4566740 42661965 30218377 2026-07-31T02:35:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Mornarička baza Guantanamo Bay]] 42661965 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Mornarička baza Guantanamo Bay]] lydxyv6bx3iq70re5n6tux42ilriy67 0 4566741 42661765 30218813 2026-07-31T02:02:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Mornarička baza Guantanamo Bay]] 42661765 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Mornarička baza Guantanamo Bay]] lydxyv6bx3iq70re5n6tux42ilriy67 0 4568407 42662002 34513862 2026-07-31T02:41:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[UDBA]] 42662002 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[UDBA]] bwkstdd2lf9y9xz96yvqdcq2sw6ezl8 0 4568408 42662003 34515379 2026-07-31T02:41:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[UDBA]] 42662003 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[UDBA]] bwkstdd2lf9y9xz96yvqdcq2sw6ezl8 0 4570994 42661668 42585745 2026-07-31T01:46:13Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661668 wikitext text/x-wiki {{About|filmu|muzičkom albumu|Pat Garrett & Billy the Kid (album)}} {{Infokutija film | naslov = Pat Garrett and Billy the Kid | slika = Pat Garrett and Billy the Kid film poster.jpg | director = [[Sam Peckinpah]] | producer = [[Gordon Carroll]] | writer = [[Rudy Wurlitzer]] | starring = {{Plainlist| * [[James Coburn]] * [[Kris Kristofferson]] * [[Bob Dylan]] * [[Slim Pickens]] * [[Jason Robards]] }} | music = [[Bob Dylan]] | cinematography = [[John Coquillon]] | editing = [[Roger Spottiswoode]]<br/>[[Robert L. Wolfe]] | distributor = [[Metro-Goldwyn-Mayer]] | released = {{Film date|1973|05|23|SAD|df=y}} | runtime = 106 min.<br><small>(službena kino-verzija)</small><br>122 min.<br><small>(premijerna verzija)</small><br>115 min.<br><small>(specijalno izdanje)</small> | country = {{flag|Sjedinjene Države}} | awards = | language = engleski | budget = 4,638.783 $<ref name="numbers"/> | gross = 11,000.000 $<ref name="numbers">{{Cite web|url=http://www.the-numbers.com/movies/1973/0PGBK.php|publisher=The Numbers|title=Pat Garrett and Billy the Kid, Box Office Information|accessdate=May 7, 2013}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |}} '''''Pat Garrett and Billy the Kid''''' ({{jez-sh|Pat Garrett i Billy Kid}}) je [[SAD|američki]] [[vestern]] film snimljen 1973. godine u režiji [[Sam Peckinpah|Sama Peckinpah]], poznat kao jedno od najznačajnijih ostvarenja u historiji žanra. Naslovni protagonisti, koje tumače [[James Coburn]] i [[Kris Kristofferson]] su šerif [[Pat Garrett]] i njegov prijatelj, znameniti [[odmetnik]] [[Billy Kid]]. Radnja se odvija 1881. godine nedugo nakon [[Rat u Okrugu Lincoln|rata u Okrugu Lincoln]], oružanog sukoba između suparničkih grupa rančera u kome je sudjelovao Billy Kid i koga Garrett pod optužbom za ubistvo namjerava uhvatiti i odvesti pred sud. Film je prije premijere izazvao veliku pažnju - dijelom zbog toga što je Peckinpah već bio izgradio reputaciju majstora žanra, dijelom zbog toga što se bavio jednim od najpoznatijih ikona [[Divlji Zapad|Divljeg Zapada]], ali i zbog neobičnog castinga. Uloga Billy Kida je povjerena [[country]] pjevaču Kristoffersonu, a jednog od članova njegove bande je glumio i popularni [[folk rock]] muzičar [[Bob Dylan]], koji je također napisao i pjesme za film, uključujući i ''[[Knocking on the Heaven's Door]]'', koji se često navodi kao jedan od najvećih hitova njegove karijere. Samo snimanje su, međutim, obilježili brojni problemi, prije svega vezani uz Peckinpahov [[alkoholizam]], kao i sukobe sa scenaristom [[Rudy Wurlitzer|Rudyjem Wurlitzerom]]. Najveći je sukob, pak, nastao kada je [[James T. Aubrey]], zabrinut zbog prekoračenja rokova i budžeta, praktički preuzeo kompletnu produkciju od Peckinpaha i na kraju u kino-dvorane distribuirao značajno skraćenu verziju od koje su se na kraju odrekli ne samo Peckinpah, nego i skoro svi članovi ekipe. Takav je film od strane kritike proglašen razočaranjem. Integralna verzija, koja se temeljila na Peckinpahovim zamsilima, je pronađena, odnosno distribuirana na videu tek 1988. godine, nekoliko godina nakon Peckinpahove smrti. Ona je ne samo bolje prošla kod kritike, nego i bila proglašena remek-djelom. Peckinpahova verzija je kombinirana sa službenom verzijom u treću verziju koja je bila objavljena na DVD-u 2005. godine. == Uloge == {{div col}} * [[James Coburn]] ... Šerif [[Pat Garrett]] * [[Kris Kristofferson]] ... [[Billy the Kid]] * [[Richard Jaeckel]] ... Šerif Kip McKinney * [[Katy Jurado]] ... Mrs. Baker * [[Chill Wills]] ... Lemuel * [[Barry Sullivan (glumac)|Barry Sullivan]] ... Chisum * [[Jason Robards]] ... Guverner [[Lew Wallace]] * [[Bob Dylan]] ... Alias * [[R.G. Armstrong]] ... Zamjenik šerifa Bob Ollinger * [[Luke Askew]] ... Eno * [[John Beck (glumac)|John Beck]] ... John W. Poe * [[Richard Bright (glumac)|Richard Bright]] ... Holly * [[Matt Clark (glumac)|Matt Clark]] ... Zamjenik šerifa J.W. Bell {{col-2}} * [[Rita Coolidge]] ... Maria * [[Jack Dodson]] ... Lewellen Howland * [[Jack Elam]] ... Alamosa Bill Kermit * [[Emilio Fernández]] ... Paco * [[Aurora Clavel]] ... Ida Garrett * [[Paul Fix]] ... Pete Maxwell * [[L.Q. Jones]] ... Black Harris * [[Slim Pickens]] ... Šerif Colin Baker * [[Charles Martin Smith]] ... [[Charlie Bowdre]] * [[Harry Dean Stanton]] ... Luke * [[Rutanya Alda]] ... Ruthie Lee * [[Rudy Wurlitzer]] ... [[Tom O'Folliard]] * [[Gene Evans]] ... Mr. Horrell {{div col end}} == Reference == {{izvori}} == Vanjske veze == * {{IMDb title|id=0070518|title=Pat Garrett and Billy the Kid}} * {{tcmdb title|929}} * [http://listology.com/content_show.cfm/content_id.23465/Movies Summary of the different versions of ''Pat Garrett and Billy the Kid''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060411112554/http://listology.com/content_show.cfm/content_id.23465/Movies |date=2006-04-11 }} * [http://archive.sensesofcinema.com/contents/01/13/garrett.html Senses of Cinema - Drifting out of the Territory: Sam Peckinpah's ''Pat Garrett and Billy the Kid''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101225120956/http://archive.sensesofcinema.com/contents/01/13/garrett.html |date=2010-12-25 }} * [http://www.sensesofcinema.com/2003/cteq/garrett_and_billy/ Senses of Cinema - History of ''Pat Garrett and Billy the Kid'']{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.thehighhat.com/Nitrate/002/pat_garrett.html The High Hat/Nitrate: ''Pat Garrett and Billy the Kid''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061201131354/http://www.thehighhat.com/Nitrate/002/pat_garrett.html |date=2006-12-01 }} * {{rotten-tomatoes|id=pat_garrett_and_billy_the_kid|title=Pat Garrett and Billy the Kid}} {{Sam Peckinpah}} [[Kategorija:Američki filmovi]] [[Kategorija:Vestern-filmovi]] [[Kategorija:Biografski filmovi]] 24u3ziilw0ul0nahy5bfz1ub7qvxokx 0 4572338 42662080 40652671 2026-07-31T02:54:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Baltimoreu]] 42662080 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Baltimoreu]] kfldl8jhu1j5rwswp7au3zuyqdztndr 0 4573461 42661750 40657756 2026-07-31T01:59:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Državni univerzitet Ohija]] 42661750 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Državni univerzitet Ohija]] h96w5cwkj2owlgnwdy0qmvpzqq1p4qc 0 4574593 42661664 41288248 2026-07-31T01:45:43Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661664 wikitext text/x-wiki {{Infokutija pisac | ime = Pat Conroy | ime_po_rođenju = Donald Patrick Conroy | datum_rođenja = {{Birth date|1945|10|26|df=y}} | mjesto_rođenja = [[Atlanta]], [[Georgia]], [[SAD]] | datum_smrti = {{Death date and age|2016|3|4|1945|10|25|df=y}} | mjesto_smrti = [[Beaufort, South Carolina|Beaufort]], [[Južna Karolina]], SAD | zanimanje = književnik | period = 1970–2016 | žanr = {{Plain list| *beletristika *publicistika | Spouse = Cassandra King }} | website = {{URL|http://patconroy.com/}} }} [[File:Pat Conroy and Tom Poland.jpg|thumb|Pat Conroy & Tom Poland 2013]] '''Donald Patrick "Pat" Conroy''' (26. oktobar 1945 – 4. mart 2016) je bio [[SAD|američki]] književnik, najpoznatiji po djelima inspirirana kako vlastitim životom, tako i njegovim rodnim [[Jug SAD|Jugom]]. Među njegovim djelima se najviše ističu romani ''[[The Prince of Tides (roman)|The Prince of Tides]]'' i ''[[The Great Santini (roman)|The Great Santini]]'', koji su adaptirani u hollywoodske filmove. ==Djela== *1970: ''[[The Boo (knjiga)|The Boo]]'' *1972: ''[[The Water Is Wide (knjiga)|The Water Is Wide]]'' *1976: ''[[The Great Santini (roman)|The Great Santini]]'' *1980: ''[[The Lords of Discipline]]'' *1986: ''[[The Prince of Tides (roman)|The Prince of Tides]]'' *1992: {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20061230230736/http://www.tckworld.com/read/mbrats.html |date=December 30, 2006 |title=''Essay on the Hidden Subculture of Military Brats'' }} (Introduction to book, "Military Brats: Legacies of Growing Up Inside the Fortress") *1995: ''[[Beach Music (roman)|Beach Music]]'' *1999: ''[[The Pat Conroy Cookbook|The Pat Conroy Cookbook: Recipes of My Life]]'' *2002: ''[[My Losing Season]]'' *2003: ''[[Unrooted Childhoods|Unrooted Childhoods: Memoirs of Growing up Global]]'' (contributing author) *2009: ''[[South of Broad]]'' *2010: ''[[My Reading Life]]'' *2013: ''[[The Death of Santini]]'' *2016: ''[[A Lowcountry Heart: Reflections on a Writing Life]]''<ref>Random House LLC</ref> ==Izvori== {{Reflist|30em}} ==Vanjske veze== * [http://www.patconroy.com/ Official Web site for Pat Conroy] *{{IMDb name|0175852}} * [http://www.ismaili.net/press/jrny0008.html Excerpts from 1991 interview] * [http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-500 Entry in New Georgia Encyclopedia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013040022/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-500 |date=2012-10-13 }} * [http://writetv.okstate.edu ''Write TV'' public television interview with Pat Conroy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210115165709/http://writetv.okstate.edu/ |date=2021-01-15 }} * [http://www.nytimes.com/2009/08/23/books/review/Hoffman-t.html?_r=1 ''New York Times'' book review of ''South of Broad''] {{Pat Conroy}} {{Authority control}} {{Lifetime|1945|2016|Conroy, Pat}} [[Category:Američki pisci]] svpft34z2n3gslc0400a0f7velfxyrg 0 4575580 42661870 40665418 2026-07-31T02:19:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Skupština SFR Jugoslavije]] 42661870 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Skupština SFR Jugoslavije]] skzc5k64w1u0udouoayrulanbwr4rr2 0 4576166 42661727 40670724 2026-07-31T01:56:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Koledž Dartmouth]] 42661727 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Koledž Dartmouth]] 8rbmppck9r7rta012wjo83wp86drcls 0 4600961 42661992 40757927 2026-07-31T02:40:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Incident u Roswellu]] 42661992 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Incident u Roswellu]] rsk268oihzypxfr8u6asmxq806sazht 0 4601337 42661713 40759438 2026-07-31T01:53:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bombaški napad u Ankari (februar 2016.)]] 42661713 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bombaški napad u Ankari (februar 2016.)]] ehhybe5vq18s4silgbv1ynoejrf8pm3 0 4602284 42662093 40764716 2026-07-31T02:56:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[2. kongres Socijalističke radničke partije Jugoslavije (komunista)]] 42662093 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[2. kongres Socijalističke radničke partije Jugoslavije (komunista)]] 24xmot9opr217x35ut6hq4ca4b3qxey 0 4608114 42662000 40785145 2026-07-31T02:41:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Kontraobavještajna služba (Jugoslavija)]] 42662000 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Kontraobavještajna služba (Jugoslavija)]] 83fmx7dzsjxelhoe2w9d1ottv6or7vu 0 4608115 42661798 40785151 2026-07-31T02:07:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Kontraobavještajna služba (Jugoslavija)]] 42661798 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Kontraobavještajna služba (Jugoslavija)]] 83fmx7dzsjxelhoe2w9d1ottv6or7vu 0 4608116 42662125 40785152 2026-07-31T03:02:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Kontraobavještajna služba (Jugoslavija)]] 42662125 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Kontraobavještajna služba (Jugoslavija)]] 83fmx7dzsjxelhoe2w9d1ottv6or7vu 0 4616311 42662114 40816805 2026-07-31T03:00:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[York (razvrstavanje)]] 42662114 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[York (razvrstavanje)]] k0xsr6kdc21hbbd1lr0of5yowoajlj1 0 4617958 42661778 41578162 2026-07-31T02:04:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Izrael na Eurosongu]] 42661778 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Izrael na Eurosongu]] rf5xwpjf5kna8ah3bisihbdrsmvioou 0 4617959 42661777 41578161 2026-07-31T02:04:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Izrael na Eurosongu]] 42661777 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Izrael na Eurosongu]] rf5xwpjf5kna8ah3bisihbdrsmvioou 10 4617966 42662179 41579236 2026-07-31T03:10:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Pobjedničke pjesme Eurosonga]] 42662179 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Pobjedničke pjesme Eurosonga]] kao1pwg02sikxv8lnun26fiattkr6gc 0 4619189 42661684 42133982 2026-07-31T01:48:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Indijanci]] 42661684 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Indijanci]] cacgya5q88zcy0za8dcehk11on0gwh3 0 4621375 42662121 42133983 2026-07-31T03:01:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Indijanci]] 42662121 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Indijanci]] cacgya5q88zcy0za8dcehk11on0gwh3 0 4624663 42661705 40847441 2026-07-31T01:52:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Kupres (1942.)]] 42661705 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Kupres (1942.)]] bnpc0xifvjlbra3qptirwm6htn2ko5z 0 4625588 42662131 40851145 2026-07-31T03:03:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Narodnooslobodilačka borba]] 42662131 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Narodnooslobodilačka borba]] e9t7d197oa32m9zu8emwfttm2o1vyn7 0 4625589 42661871 40851146 2026-07-31T02:19:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Narodnooslobodilačka borba]] 42661871 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Narodnooslobodilačka borba]] e9t7d197oa32m9zu8emwfttm2o1vyn7 0 4625590 42661874 40851147 2026-07-31T02:20:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Narodnooslobodilačka borba]] 42661874 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Narodnooslobodilačka borba]] e9t7d197oa32m9zu8emwfttm2o1vyn7 0 4625591 42662134 40851148 2026-07-31T03:03:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Narodnooslobodilačka borba]] 42662134 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Narodnooslobodilačka borba]] e9t7d197oa32m9zu8emwfttm2o1vyn7 0 4625592 42662135 40851149 2026-07-31T03:03:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Narodnooslobodilačka borba]] 42662135 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Narodnooslobodilačka borba]] e9t7d197oa32m9zu8emwfttm2o1vyn7 0 4625770 42661686 42133984 2026-07-31T01:49:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Indijanci]] 42661686 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Indijanci]] cacgya5q88zcy0za8dcehk11on0gwh3 0 4625771 42662117 42133985 2026-07-31T03:00:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Indijanci]] 42662117 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Indijanci]] cacgya5q88zcy0za8dcehk11on0gwh3 0 4625772 42661779 42133986 2026-07-31T02:04:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Indijanci]] 42661779 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Indijanci]] cacgya5q88zcy0za8dcehk11on0gwh3 0 4626002 42662212 42281400 2026-07-31T06:20:10Z Amherst99 14664 /* */ 42662212 wikitext text/x-wiki '''Bojkot''' ({{jez-en|boycott}}) predstavlja svaki čin dobrovoljnog i namjernog uzdržavanja od interakcije sa nekom ličnošću, organizacijom ili državom u svrhu protesta, odnosno postizanja nekog političkog, ekonomskog ili sličnog cilja. Bojkot deluje tako što izaziva ekonomske štete njegovoj meti, na nju privlači antipatije šire javnosti te je tera da menja svoje ponašanje. ==Etimologija== Ovaj termin je dobio naziv po [[Čarls Kaningem Bojkot|Čarlsu Kaningemu Bojkotu]] koji je bio engleski oficir i nadzornik imanja. Rodio se u [[Berg Sent Piters]]u [[1832]]. okruga [[Norfok (grofovija)|Norfok]], a umro u [[Flekston]]u [[1897]]. godine. Seljaci u Grofoviji Ern, u [[Irska|Irskoj]], koji su trpeli od samovolje nadzornika Bojkota, poslužili su se novom taktikom borbe. Umesto da ga otvoreno napadaju, nastojali su da spreče izvršenje njegovih odluka i onemoguće sve mere koje je on preduzimao prostim neizvršavanjem i oglušavanjem o zapovesti. Bojkotovali su njegove odluke i tako ga pobedili. == Povezano == * [[Lok aut]] * [[Piketing]] * [[Štrajk]] * [[Pasivni otpor]] * [[BDS pokret]] * [[Ostrakizam]] == Vanjske veze == {{Commonscat|Boycotts}} [[Kategorija:Društvo]] h95ip6rv1hfbhphikjqpzafwte0ysha 10 4626286 42662178 41578256 2026-07-31T03:10:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Eurosong]] 42662178 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Eurosong]] lq51kwon0gd7quixmhhas5g51sdtmzq 0 4626290 42661757 41578146 2026-07-31T02:01:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 2012.]] 42661757 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 2012.]] 2yf0c27vldaa8qiv8oio2f38sm4w2ix 0 4626296 42661754 41578137 2026-07-31T02:00:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 1990.]] 42661754 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 1990.]] 2k5r9m6di03fmsba7gi9ifj6xsr0dpp 0 4626297 42661755 41578138 2026-07-31T02:00:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 1997.]] 42661755 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 1997.]] cx9o9u7nm995t53mtyttvautifk1elc 0 4626308 42661756 41556310 2026-07-31T02:00:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 2008.]] 42661756 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 2008.]] 750udkeoz0plx7lqfdrmr4ghbv306h1 0 4626325 42661753 41578127 2026-07-31T02:00:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 1971.]] 42661753 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 1971.]] nvsxn3vc86nsqtl7n5toktsmcpqlw30 0 4626338 42661881 41555576 2026-07-31T02:21:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong]] 42661881 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong]] s7anxpammqo2xaq5gh481fnil1q8rg2 0 4626339 42661752 41578123 2026-07-31T02:00:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong 1967.]] 42661752 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong 1967.]] e0iiyza06c4d11keqgs5xbo0sfj6vjz 10 4626404 42662176 41556311 2026-07-31T03:10:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Sjeverna Makedonija na Eurosongu]] 42662176 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Sjeverna Makedonija na Eurosongu]] db4m99wsgdf3fopne25fgfk51o7aoz3 0 4626941 42662137 42492752 2026-07-31T03:04:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Operacija protiv Užičke Republike]] 42662137 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Operacija protiv Užičke Republike]] mq5o2vru2ed7j1qlpya1sj18pgum1ef 0 4626947 42662119 40856109 2026-07-31T03:01:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Borbe za Čačak (1941.)]] 42662119 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Borbe za Čačak (1941.)]] j79e7yehirlkd2ngcqdgyvucjcppflt 0 4632202 42662026 40875813 2026-07-31T02:45:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662026 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632203 42662027 40875814 2026-07-31T02:45:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662027 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632204 42662076 40875815 2026-07-31T02:54:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662076 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632205 42662078 40875816 2026-07-31T02:54:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662078 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632206 42662019 40875817 2026-07-31T02:44:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662019 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632207 42662021 40875818 2026-07-31T02:44:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662021 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632208 42662028 40875819 2026-07-31T02:46:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662028 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632209 42662030 40875820 2026-07-31T02:46:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662030 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632210 42662067 40875821 2026-07-31T02:52:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662067 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632211 42662077 40875822 2026-07-31T02:54:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662077 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632212 42662079 40875823 2026-07-31T02:54:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662079 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632213 42662020 40875824 2026-07-31T02:44:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662020 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632214 42662022 40875825 2026-07-31T02:45:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662022 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632215 42662069 40875826 2026-07-31T02:52:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662069 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632216 42662037 40875827 2026-07-31T02:47:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662037 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632217 42662036 40875828 2026-07-31T02:47:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662036 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632218 42662048 40875829 2026-07-31T02:49:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662048 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632219 42662051 40875830 2026-07-31T02:49:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662051 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632220 42662029 40875831 2026-07-31T02:46:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662029 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632221 42662031 40875832 2026-07-31T02:46:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662031 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 0 4632224 42662068 40875836 2026-07-31T02:52:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Texasu]] 42662068 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Texasu]] kv0bm7trdughvfjjow69v88rx42sznv 10 4634272 42662175 41556026 2026-07-31T03:10:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Sjeverna Makedonija na Eurosongu]] 42662175 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Sjeverna Makedonija na Eurosongu]] db4m99wsgdf3fopne25fgfk51o7aoz3 0 4645455 42661758 41555577 2026-07-31T02:01:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong]] 42661758 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong]] s7anxpammqo2xaq5gh481fnil1q8rg2 0 4646864 42661796 40935276 2026-07-31T02:07:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Kolonija zaljeva Massachusetts]] 42661796 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Kolonija zaljeva Massachusetts]] 3vnejcplpi4r0wjdrmvwvyvyx6oad1a 0 4646989 42661814 40935252 2026-07-31T02:10:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Kolonija zaljeva Massachusetts]] 42661814 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Kolonija zaljeva Massachusetts]] 3vnejcplpi4r0wjdrmvwvyvyx6oad1a 0 4653940 42662232 42134448 2026-07-31T06:53:37Z ~2026-42189-45 379581 Dodao sam još neke pjevače 42662232 wikitext text/x-wiki {{klica}} Ovo je nepotpun popis sadašnjih i nekadašnjih pjevača narodnih pjesama s područja bivše Jugoslavije. Složeni su abecednim redom imena. Primijetite da su na popisu ipak i pjevači turbofolk muzike, često zvane narodnom. '''A''' * [[Silvana Armenulić]] * [[Slavko Avsenik]] '''B''' * [[Rešad Bešlagić]] * [[Halid Bešlić]] * [[Nedeljko Bilkić]] * [[Zvonko Bogdan]] * [[Vinko Brnada]] * [[Mate Bulić]] '''D''' * [[Boro Drljača]] '''H''' * [[Bahrija Nuri Hadžić]] * [[Rizo Hamidović]] '''I''' * [[Miroslav Ilić]] * [[Zaim Imamović]] * [[Safet Isović]] '''J''' * [[Stjepan Jeršek Štef]] * [[Rade Jovanović]] * [[Ibrica Jusić]] '''K''' * [[Klapa Srdela]] * [[Klapa Trogir]] * [[Šerif Konjević]] * [[Jozo Kristić]] * [[Duško Kuliš]] '''L''' * [[Ladarice (vokalni ansambl)|Ladarice]] * Lepa Lukić '''M''' * [[Nada Mamula]] * [[Mitar Mirić]] * [[Kemal Malovčić]] * [[Kemal Monteno]] * [[Muhamed Mujkanović]] * [[Halid Muslimović]] '''N''' * [[Đorđe Novković]] '''P''' * [[Hanka Paldum]] * [[Jozo Penava]] * [[Himzo Polovina]] * [[Davorin Popović]] * [[Meho Puzić]] '''R''' * [[Indira Radić]] * [[Marinko Rokvić]] '''S''' * [[Nedžad Salković]] '''Š''' * [[Šaban Šaulić]] * [[Ismet Alajbegović Šerbo]] '''T''' * [[Elizabeta Toplek]] * [[Fadil Toskić]] * Predrag Živković Tozovac '''Z''' * [[Toma Zdravković]] [[Kategorija:Jugoslavenski pjevači]] [[Kategorija:Muzičke liste]] [[Kategorija:Nepotpuni glazbeni popisi]] [[Kategorija:Članci za sređivanje]] [[Kategorija:Članci kojima nedostaju izvori]] d9u17rsddx2lrjnoqaz2kxicu5doi05 0 4655505 42662084 40991415 2026-07-31T02:55:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ustav Jugoslavije iz 1974.]] 42662084 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ustav Jugoslavije iz 1974.]] fudrf34br5tydp3hir2h48mnshodsht 0 4661632 42661996 41024899 2026-07-31T02:40:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Skupština SFR Jugoslavije]] 42661996 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Skupština SFR Jugoslavije]] skzc5k64w1u0udouoayrulanbwr4rr2 0 4661633 42662143 41024900 2026-07-31T03:05:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Skupština SFR Jugoslavije]] 42662143 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Skupština SFR Jugoslavije]] skzc5k64w1u0udouoayrulanbwr4rr2 0 4661634 42662130 41024901 2026-07-31T03:02:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Skupština SFR Jugoslavije]] 42662130 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Skupština SFR Jugoslavije]] skzc5k64w1u0udouoayrulanbwr4rr2 0 4664554 42662089 41042607 2026-07-31T02:56:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ustavna povelja Srbije i Crne Gore]] 42662089 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ustavna povelja Srbije i Crne Gore]] 33lqn4ywvtag55aui9wg34ybklzw9y3 2 4665760 42661795 42656011 2026-07-31T02:07:21Z Inokosni organ 160059 42661795 wikitext text/x-wiki Pozdrav svima! Dobrodošli u ured vašeg Inokosnog organa. Pridružio sam se [[Srpskohrvatska Wikipedia|Srpskohrvatskoj Wikipediji]] kada je točno imala 454.760 članaka na [[Srpskohrvatski jezik|srpskohrvatskom]]. <div style="display:flex; gap:12px; width:100%;"> <div style="flex:1;"> [[Korisnik:Inokosni organ/Arhiv|<span style="display:inline-block;padding:10px 18px;background:#1e5aa8;color:white;border-radius:6px;font-weight:bold;text-decoration:none;">Arhiv</span>]] </div> </div> {{collapse top|title= Main}} {| class="wikitable" |+ !<u>'''Main'''</u> |- | <small> [[:sl:Druga svetovna vojna na Slovenskem|Druga svetovna vojna na Slovenskem]] | [[Lion Feuchtwanger]] | [[Borislav Pekić]] | [[Smederevo]] | [[Karl XII od Švedske]] | [[Moskva]] | [[Tvrđava Svetog Mihovila]] | [[Fudbalska reprezentacija Turske]] | [[Fudbalska reprezentacija Italije]] | [[Fudbalska reprezentacija SFR Jugoslavije]] | [[Eintracht Frankfurt]] | [[Bayer 04 Leverkusen]] | [[Newcastle United F.C.]] | [[Utakmica smrti]] | [[Svjetsko juniorsko prvenstvo u fudbalu – Čile 1987.]] | [[Lista turcizama u srpskohrvatskom jeziku]] | [[Albanska književnost]] | [[Surinamska književnost]] | [[Giacomo Leopardi]] | [[Fenomenologija duha]] | [[Evropski glavni grad kulture]] | [[Ukrajina]] | [[Rusko-ukrajinski rat]] | [[Izraelsko-arapski sukob]] | [[Arapsko proljeće]] | [[Turska književnost]] | [[Makedonska književnost]] | [[Slovenska književnost]] | [[Mađarska književnost]] | [[Lista vladara Ugarske]] | [[Historija Mađarske]] | [[Lista vladara Portugala]] | [[Historija Portugala]] | [[Laos]] | [[Fudbalska reprezentacija Hrvatske]] | [[Korisnik:Inokosni organ/Fudbalska reprezentacija Srbije|Fudbalska reprezentacija Srbije]] | [[Fudbalska reprezentacija Slovenije]] | [[Fudbalska reprezentacija Bosne i Hercegovine]] | [[Historija Vijetnama]] | [[Turski jezik]] | [[Moldavija]] | [[Nusantara]] | [[Ciudad de la Paz (Ekvatorska Gvineja)|Ciudad de la Paz]] | |} {{collapse bottom}} {{collapse top|title= Glavni projekti}} == Glavni projekti == [[Korisnik:Inokosni organ/Mađarska književnost|Mađarska književnost]] | [[Historija Mađarske]] | [[Izraelsko-palestinski sukob]] | [[Rusko-ukrajinski rat]] | [[Rat u Iranu (2026)]] {| class="wikitable" |+ !<u>'''[[Korisnik:Inokosni organ/Turska književnost|Projekt : Turska književnost]]'''</u> |- | <small>[[:Kategorija:The Prodigy]] · [[Lista turcizama u srpskohrvatskom jeziku]] · [[Singapur]] · [[Surinam]] · '''[[Smederevo]]''' · '''[[Đerdapska klisura]]''' · [[Wikipedija:Wikiprojekt države/Singapur|Wikiprojekt države - Singapur]] · '''[[Baranja]]''' · [[Belorusija]] · [[Fela Kuti]] · [[Arhitektura]] · [[Egipatska arhitektura]] · [[Borislav Pekić]] · [[Azra]] · [[Goran Bregović]] · [[Bijelo Dugme]] · [[Šarlo Akrobata]] · [[Pankrti]] · [[Haustor]] · [[VIS Idoli]] · [[Paraf]] · [[Lion Feuchtwanger]] · [[George Orwell]] · [[Ivana Brlić-Mažuranić]] · [[Feri Lainšček]] · [[Lila Prap]] · [[Ivan Kušan]] · [[Grigor Vitez]] · [[Ivo Andrić]] · [[Nasiha Kapidžić‑Hadžić]] · [[Stevan Sremac]] · [[Andrej Nikolaidis]] · [[Blaže Koneski]] · [[Olivera Nikolova]] · [[Grozdana Olujić]] · [[Branko Ćopić]] · [[Dragan Lukić]] · [[Sarah Kane]] · [[Tin Ujević]] | |+ !<u>'''Fokus'''</u> |- | <small>'''[[Lista turcizama u srpskohrvatskom jeziku]]''' [[Datoteka:Symbol support vote.svg|15px|link=]] i [[Turcizam]] · '''[[Turski jezik]]''' · [[Osmanski turski jezik]] · '''[[Hronologija Osmanskog carstva|Vremeplov Osmanskog carstva]]''' · [[Osmansko Carstvo]] · [[Istorija Osmanskog carstva]] · [[Administrativna podjela Osmanskog Carstva]] · [[Nusantara]] · [[Ukrajina]] · [[Historija Mađarske]] · [[Kraljevina Ugarska (1000–1526)]] · [[Giacomo Leopardi]] · [[Pio II.|Enea Silvio Piccolomini]] · [[August Šenoa]] · [[Eugen Kumičić]] · [[Silvije Strahimir Kranjčević]] · [[Adolfo Veber Tkalčević]] · [[Ivan Perkovac]] · [[Ksaver Šandor Gjalski]] · [[Ante Kovačić]] · [[Josip Kozarac]] · ''[[Seljačka buna (roman)|Seljačka buna]]'' · [[Antun Gustav Matoš]] · [[Milutin Cihlar Nehajev]] · [[Milan Begović]] · [[Janko Leskovar]] · [[Singapur]] · [[Novi val]] · [[Polka]] · [[Hip hop]] · [[Rocksteady]] · [[Ivan Cankar]] · [[Smederevo]] · [[Tin Ujević]] · [[Slovenska književnost]] · [[Slovačka]] · [[Gruzija]] · [[Ismail Kadare]] · [[Germanizam]] · [[Stanisław Lem]] · [[Mađarizam]] · [[Intolerancija na laktozu]] · [[Ryūnosuke Akutagawa]] · [[Yukio Mishima]] · [[Yasunari Kawabata]] · [[Søren Kierkegaard]] · [[Kristofor Kolumbo]] · <u>[[Švedski jezik]]</u> · [[Crvena zvijezda (roman)]] · [[Moskva]] · [[Historija Irske]] · [[Kronologija Lavova]]</small> |+ !<u>'''[[Slovenska književnost]]'''</u> |+ !<u>'''[[Portal:Crna Gora]]'''</u> |} {{collapse bottom}} {{collapse top|title= Radionica}} ===Radionica=== {| class="wikitable" |+ !Radionica | <small>[[Žarko Zrenjanin]] | [[Alan Watts]] | [[Cizia Zykë]] | [[Gajto Gazdanov]] | [[Server]] | [[Python]] | [[Blockchain]] | [[Marlboro]] | [[Philip Morris]] | [[Antonio Tabucchi]] | [[Raška (grad)]] | [[Vukolaj Radonjić]] | [[Inflacija]] | '''[[Unsuk Chin]]''' | [[Zgrade partizanske štamparije "Borba"]] | [[Lista hrvatskih kulturno-umjetničkih društava]] | [[Beogradska filharmonija]] | [[Georges Eugène Haussmann]] | [[Arc de Triomphe u Parizu]] | [[Epeli Nailatikau]] | [[Betti Nikolajevna Glan]] | [[Jugoslavenska arhitektura]] | [[Slavko Brill]] | [[Telekom Srbija]] | [[Kuči]] | [[Emina (pjesma)]] | [[Patrice Lumumba]] | [[Milo Jovović]] | [[Leeds]] | [[Lista aktivnih separatističkih pokreta u Evropi]] | [[Ohrid]] | [[Ante Despot]] | [[Rudolf Strohal]] | [[Galleria Borghese]] | '''[[Kvisling]]''' | [[Ursula Reutner]] | [[IP adresa]] | [[FIBA EuroBasket]] | [[Odnosi Bugarske i Srbije]] | [[Igor Mandić]] | [[Sremska Mitrovica]] | [[Janjičari]] | [[Negotin]] | [[Snježana Kordić]] | [[:Kategorija:Književni šabloni]] | [[Simone Martini]] | [[Dolly Parton]] | [[Jürgen Habermas]] | [[Temišvarski sabor]] | [[Mojsije Putnik]] | [[Cappella degli Scrovegni]] | [[Szczepan Sadurski]] | [[Thomas Carlyle]] | [[Realizam (književnost)]] | [[Banksy]] | [[B. Wongar]] | [[Konzervacija-restauracija]] | [[Konzervatorij]] | '''[[Eugen Savojski]]''' | [[Historija Kameruna]] | [[Baga (Nigerija)|Baga]] | [[Timbuktu]] | [[Tamanraset]] | [[Gat (grad)|Gat]] | [[Tarfaya]] | [[Tinduf]] | '''[[Eugen Kumičić]]''' | [[Zoran Đinđić]] | [[Boris Tadić]] | [[Ljubomir Davidović]] | [[Milan Grol]] | | [[Milica Cincar Popović]] | [[Tamara Lujak]] | [[Camille Claudel]] | '''[[Gabor Lenđel]]''' | [[Ivan Duknović]] | [[Dejan Lučić]] | [[Mislav Kolakušić]] | [[Josip Pečarić]] | [[Ivan Pernar (hrvatski političar)|Ivan Pernar]] | [[Jovan I. Deretić]] | [[Darko Trifunović]] | [[Karolina Vidović Krišto]] | [[Rat za Chaco]] | [[Homer]] | [[Ilijada]] | [[Povelja hercega Stjepana Dubrovniku (1448)]] | [[Hercegovina]] | [[Stjepan Vukčić Kosača]] | '''[[Anali Proljeća i Jeseni]]''' | '''[[Hvalov zbornik]]''' | '''[[Miroslavljevo evanđelje]]''' | [[Čedadsko evanđelje]] | [[Asemanijevo evanđelje]] | [[Kijevski misal]] | [[Savina knjiga]] | [[Proglas]] | [[Povest vremenih leta]] | [[Povest o Akiru]] | [[Novgorodski ljetopis]] | [[Temnićki natpis]] | [[Minhenski psaltir]] | [[Marijinsko evanđelje]] | [[Sinajski psaltir]] | [[Slovenski apokrifi]] | [[Slovenski Josif Flavije]] | [[Slovo o Igorovom pohodu]] | [[Suprasaljski zbornik]] | [[Vukanovo jevanđelje]] | [[Zografsko evanđelje]] | [[Žilinska knjiga]] | [[Žitije Konstantina Filozofa]] | [[Žitije Metodija]] | [[Žitije svetog Venceslava]] | [[Zakonopravilo]] | [[Žitije svetog Simeona]] | [[Tipik studenički]] | [[Dušanov zakonik]] | [[Ljetopis popa Dukljanina]] | [[De administrando imperio]] | [[Povelja Kulina bana]] | [[Povelja Tvrtka I Hrvoju Vukčiću Hrvatiniću 1380.]] | [[Povelja bana Prijezde I 1287.]] | [[Judita (ep)|Judita]] | [[Srpski srednjovekovni novac]] | [[Banovac]] | [[Celovški rukopis]] | [[Stiški rukopis]] | [[Videnski rukopis]] | [[Čedadski rukopis]] | [[Starogorski rukopis]] | '''[[Brižinski spomenici]]''' | '''[[Šibenska molitva]]''' | [[Vinodolski zakon]] | [[Premudini ostrišci]] | [[Grškovićev odlomak apostola]] | [[Premudini ostrišci]] | [[Supetarski ulomak]] | [[Povaljski prag]] | [[Senjska ploča]] | [[Natpis popa Tjehodraga]] | [[Mihanovićev odlomak Apostola]] | [[Humski grafit]] | [[Bečki listići]] | [[Kninski ulomak]] | [[Kločev glagoljaš]] | [[Župski glagoljski natpis]] | [[Valunska ploča]] | [[Plominski natpis]] | [[Bašćanska ploča]] | [[Blagajska ploča]] | [[Grdoselski ulomak]] | [[Krčki natpis]] | [[Humačka ploča]] | [[Jurandvorski ulomci]] | [[Klimpuški rukopis]] | [[:Kategorija:Povijest hrvatskoga jezika|Kategorija:Povijest hrvatskoga jezika]] | [[Martin Segon]] | [[Vlasi (Srbija)]] | [[Vlaški jezik (Srbija)]] | '''[[Isusove parabole]]''' | [[Dužd Venecije]] | [[Lista duždeva Venecije]] | '''[[Mletačka Republika]]''' | [[Vasco da Gama]] | [[Ahmet Hromadžić]] | [[Sumnjivo lice]] | [[Ergens in Nederland]] | '''[[Holodomor]]''' | [[:Kategorija:Slikovni šabloni|Slikovni šabloni]] | [[Zvonko Bušić]] | [[Daorson]] | [[Jože Plečnik]] | [[Ivan Hribar]] | [[Max Fabiani]] | [[Milan Lenuci]] | [[Adolf Mošinsky]] | [[Većeslav Holjevac]] | [[Andreas Tappeiner]] | [[Boris Kraigher]] | [[Josip Pelikan]] | [[Vekoslav Kocijančič]] | [[Edvard Ravnikar]] | [[Edvard Kardelj]] | [[Boris Kraigher]] | [[Bogdan Osolnik]] | [[Ivo Tartaglia]] | [[Jerko Šegvić]] | [[Giovanni de Ciotta]] | [[Georg Ludwig von Trapp]] | [[Bruno Milić]] | [[Hinko Juhn]] | [[Željezara Sisak]] | [[Caprag]] | [[Podravka]] | [[Maria Theresia]] | [[Niccolò Fiorentino]] | [[Potres u Dubrovniku 1667.]] | [[Josip Vancaš]] | [[Adolf Ciborowski]] | [[Benjamin Kállay]] | [[Mehmed-paša Sokolović]] | [[Isa-beg Isaković]] | [[Mimar Hajrudin]] | [[Džafer Kulenović]] | [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić]] | [[Nikola Dobrović]] | [[Bogdan Bogdanovič]] | [[Svetozar Miletić]] | [[Ferenc Raichle]] | [[Milan Obrenović]] | [[Dragisa Mišović]] | [[Jevrem Obrenović]] | [[Užička Republika]] | [[Sirmium]] | [[Miloš Obrenović]] | [[Tešnjar]] | [[Felix Romuliana]] | [[Đurađ Branković]] | [[Kenzō Tange]] | [[Samuilo]] | [[Marko Kraljević]] | [[Abdi-paša Albanac]] | [[Abdul Hamid II]] | [[Svetlana Kana Radević]] | [[Danilo I Petrović-Njegoš]] | [[Tvrtko I Kotromanić]] | [[Josip Slade]] | [[Mišo Marić]] | [[Wayback Machine]] | [[Šekovići]] | [[Kinabalu]] | [[Kosorići]] | [[Kamendin]] | [[Otočac]] | [[Glina]] | [[Glina (grad)]] | [[Sisak]] | [[Adela Milčinović]] | [[Vladimir Laxa]] | [[Hrvoje Klasić]] | [[Topolovac]] | [[RK Zagreb]] | [[Tuškanac]] | [[Horvatovac]] | [[Čučerje]] | [[Dubec]] | [[Podsused]] | [[Kozari Bok]] | [[Miroševec]] | [[Sutinska Vrela]] | [[Trnsko]] | [[Ljubljanica (Zagreb)]] | [[Pupinovo naselje]] | [[Resnik (Zagreb)]] | [[Retkovec]] | [[Sloboština]] | [[Volovčica]] | [[Vukomerec]] | [[Avenue Mall (Zagreb)]] | [[Pruga bratstva i jedinstva]] | [[Tepih Centar]] | [[Croatia osiguranje d.d.]] | [[Croatia Records]] | [[Badel 1862]] | [[Cedevita]] | [[Konzum]] | [[Ledo]] | [[Tisak (tvrtka)]] | [[Klovićevi dvori]] | [[Palača Raffay u Zagrebu]] | [[Strossmayerovo šetalište]] | [[Juraj Branjug]] | [[Crkva sv. Ivana Krstitelja (Nova ves) u Zagrebu]] | [[Crkva sv. Marije (Dolac) u Zagrebu]] | [[Tkalčićeva ulica]] | [[Hrvatski dom likovnih umjetnika]] | [[Institut za povijest umjetnosti]] | [[Hrvatski institut za povijest]] | [[Institut Ivo Pilar]] | [[Institut za arheologiju]] | [[Anton Dominik Fernkorn]] | [[Učiteljska akademija]] | [[Zagrebački Sunčev sustav]] | [[Milan Lenuzzi]] | [[Ministarstvo vanjskih poslova i europskih integracija Republike Hrvatske]] | [[Zdenac života]] | [[Julio Deutsch]] | [[Hrvatski državni arhiv]] | [[Šabac]] | [[Motorola]] | [[Slobodan Marković (pesnik)]] | [[Crvena zemlja]] | [[Vrbanja (Banja Luka)]] | [[Lista levičarskih stranaka u Srbiji]] | [[SAP SE]] | [[Milicija SFR Jugoslavije]] | [[Ivanjica]] | [[Norveška]] | [[Grga Jankes]] | [[Bazardjuzju]] | [[Kirs]] | [[Tourcoing]] | [[Gerard ter Borch]] | [[Njemački autonomni gradovi]] | [[Interakcije potrošača i resursa]] | '''[[Svetozar Borojević]]''' | '''[[Isa-beg Isaković]]''' | '''[[Barbara Celjska]]''' | '''[[Dragutin Dimitrijević Apis]]''' | '''[[Josip Jelačić]]''' | [[Sigismund, car Svetog Rimskog Carstva]] | [[Dimitar Petrov]] | [[Slobodna Dalmacija]] | [[Aimo Koivunen]] | [[Njemački seljački rat]] | [[Dušan Brkić]] | [[Vlastimir Velisavljević]] | [[Grgo Šore]] | [[Dobroslav Paraga]] | [[Alfred Pal]] | [[Dragoslav Mihailović]] | [[Dragoljub Mićunović]] | [[Vlado Dapčević]] | [[Vicko Jelaska]] | [[Liman (Novi Sad)|Liman]] | [[Mustafa Golubić]] | [[Ivan Krajačić]] | [[Pegaz]] | [[Branko Radičević]] | [[Nikola Uzunović]] | [[Samba (muzika)]] | [[Rifet Bahtijaragić]] | [[Giuseppe Arcimboldo]] | [[Alibunar]] | [[Skopsko kale]] | [[Novi Karlovci]] | [[Jelena Tomašević]] | [[Srbi u Hrvatskoj]] | [[Danilo Srdić]] | [[Tuzla]] | [[Beograd u Narodnooslobodilačkoj borbi]] | [[Seča knezova]] | [[Majska skupština]] | [[Nesviški dvorac]] | [[Walter Benjamin]] | [[Hermes Trismegistos]] | [[Hermetizam]] | [[Tanja Kragujević]] | [[Apokrifna Jevanđelja]] | [[Stefan Ćertić]] | [[Mudre izreke]] | [[Knjiga Henokova]] | [[Druga knjiga o Ezri]] | [[Prva knjiga o Ezri]] | [[Treća knjiga o Makabejcima]] | [[Knjiga oda]] | [[Zaharija (knjiga)]] | [[Šablon:Novi Sad]] | [[Boris Dragojević]] | [[Mandelbrotov skup]] | [[Klaus Wiese]] | [[Miša David]] | [[Mimoza Nestorova-Tomić]] | [[Dobrivoje Tošković]] | [[Bogdan Bogdanović]] | [[Constantinos Doxiadis]] | [[Bukovac (Novi Sad)]] | [[Neredi na utakmici Dinamo – Crvena zvezda 1990.]] | [[Prizren]] | [[Radomir Konstantinović]] | [[Nikolaj Milkov]] | [[Arshi Pipa]] | [[Kadri Metaj]] | [[Kiril Temkov]] | [[John Plamenatz]] | [[Predrag Finci]] | [[Heda Festini]] | [[France Veber]] | [[Manastir Ostrog]] | [[Cabinda (grad)]] | [[Jugoslovenska vojska u otadžbini]] | [[Mágico González]] | [[Consolidated PBY Catalina]] | [[Georgi Dimitrov]] | [[Anton Wilhelm Amo]] | [[Boubacar Boris Diop]] | [[Ngũgĩ wa Thiong'o]] | [[Olaudah Equiano]] | [[Thomas Sankara]] | [[Cheikh Anta Diop]] | [[Frantz Fanon]] | [[Kwame Nkrumah]] | [[Léopold Sédar Senghor]] | [[Wole Soyinka]] | [[Chinua Achebe]] | [[Chimamanda Ngozi Adichie]] | [[Amos Tutuola]] | [[Ben Okri]] | [[Amílcar Cabral]] | [[Mozi]] | [[Legalizacija četnika u Srbiji]] | [[Mazdak]] | [[Desireless]] | [[Danuta Lato]] | [[Boney M.]] | [[James Macpherson]] | [[Fritz Kreisler]] | [[Milli Vanilli]] | [[Frank Farian]] | [[Han van Meegeren]] | [[Carl Wilhelm Becker]] | [[Annio iz Viterba]] | [[Slaviša Vajner]] | [[Spomenik Wikipediji]] | [[Galaktička Republika]] | [[Profesor Baltazar]] | [[Robert Wyatt]] | [[Jaap Blonk]] | [[John Cage]] | [[Genpei Akasegawa]] | [[Joseph Beuys]] | [[George Maciunas]] | [[Alison Knowles]] | [[Neue Slowenische Kunst]] | [[Fluxus]] | [[Lenny Dee]] | [[Allan Kaprow]] | [[Kommissar Hjuler]] | [[Nam June Paik]] | [[Niki de Saint Phalle]] | [[Wolf Vostell]] | [[Novi dadaizam]] | [[Dadaizam]] | [[Jean Arp]] | [[Johannes Baader]] | [[Max Ernst]] | [[George Grosz]] | [[Otto Dix]] | [[Richard Huelsenbeck]] | [[Francis Picabia]] | [[Hans Richter (umjetnik)]] | [[Kurt Schwitters]] | [[Sophie Taeuber-Arp]] | [[Tristan Tzara]] | [[Beatrice Wood]] | [[Marcel Janco]] | [[Raoul Hausmann]] | [[Dragan Aleksić (pjesnik)|Dragan Aleksić]] | [[Jean Crotti]] | [[Theo van Doesburg]] | [[Clément Pansaers]] | [[Paul Dermée]] | [[Céline Arnauld]] | [[Theodore Fraenkel]] | [[Iliazd]] | [[Joseph Stella]] | [[Emmy Hennings]] | [[Jefim Golyscheff]] | [[Arthur Cravan]] | [[Guillaume Apollinaire]] | [[Aspazija]] | [[Arca (muzičar)]] | [[Björk]] | [[Straight edge]] | [[Jiří Wolker]] | [[Povelja Stjepana II Vukoslavu Hrvatiniću 1326.]] | [[Srđa Popović (advokat)]] | [[Senka Veletanlić]] | [[Celia Cruz]] | [[Korejski rat]] | [[Jugoslaveni u Hrvatskoj]] | [[Buđenje pacova]] | [[Skijavoneska]] | [[Bajina Bašta]] | [[Leptirica]] | [[Vampir]] | [[Drakula]] | [[Frankenstein]] | [[Jugoslaveni u Hrvatskoj]] | [[Lista gradova u Bosni i Hercegovini]] | [[Biljar]] | [[Srpski Holywood]] | [[Bardilis]] | [[Josip Balatinac (fudbaler)]] | [[Neolitska Evropa]] | [[Hector Berlioz]] | [[Giuseppe Verdi]] | [[Camille Saint-Saëns]] | [[Edvard Grieg]] | [[Bedřich Smetana]] | [[Mihail Glinka]] | [[Ruggero Leoncavallo]] | [[Bakar (grad)]] | [[Historija Irske]] | [[Bloody Sunday (film)]] | [[War (album benda U2)]] | [[Krvava nedelja (1972)]] | [[Lazar Tešanović]] | [[Veronika Bakotić]] | [[Milan Tepić]] | [[Weltschmerz]] | [[Joakiminterfest]] | [[Héctor Noguera]] | [[Vladimir Geljfand]] | [[Lista Caravaggiovih djela]] | [[Veternik (Novi Sad)]] | [[Ivo Senjanin]] | [[Indeks prelamanja]] | [[Kramer (bend)]] | [[Čuvaj se senjske ruke]] | [[Disney Channel]] | [[Sava]] | [[Savski Venac]] | [[Stari grad (Beograd)]] | [[Osmi putnik (sastav)]] | [[Mira Banjac]] | [[Pačir]] | [[Tekunica]] | [[Walt Disney]] | [[Trakija]] | [[Superheroj]] | [[Leptirica]] | [[Protestantska etika i duh kapitalizma]] | [[Palestina]] | [[Palestinska samouprava]] | [[Palestina (regija)]] | [[Giacomo Stampa]] | [[Ivan Illich]] | [[Višeslavova krstionica]] | [[Šablon:Infokutija osoba]] | [[Zvonimir Vučković]] | [[Kolaboracija četnika s nacističkom Njemačkom]] | [[Crkvenoslavenski jezik]] | [[Grčka narodnooslobodilačka armija]] | [[Jovan Vujošević]] | [[Srbija u jugoslavenskim ratovima]] ?? | [[Divna Veković]] | [[Cigla]] | [[Svrljig]] | '''[[Macbeth]]''' | [[Slobodne teritorije u Narodnooslobodilačkom ratu]] | [[Katanga]] | [[Antiratni protesti u Beogradu (1991–1992)]] | [[Slavonski Brod]] i [[Brod (Bosna i Hercegovina)|Bosanski Brod]] | [[Srebrenka Ilić]] | [[Pierre Schaeffer]] | [[Speedcore]] | [[Y2K]] | [[FK Sutjeska Nikšić]] | [[Pad Bosne 1463.]] | [[Austrougarsko osvajanje Bosne i Hercegovine]] | [[Aneksijska kriza]] | [[Teremin]] | [[Rat]] | [[Brak]] | [[Malware]] | [[Eintracht Frankfurt]] | [[Jelena Karleuša]] | [[Bela garda (Slovenija)]] | [[Slovenska ljudska stranka (1892)]] | [[FK Sarajevo]] | [[Četiri azijska tigra]] | [[Lulu Schwartz]] | [[AFC Champions League Elite]] | [[Muhamed Kulenović]] | [[Jasenova]] | [[Vice Bune]] | [[Tomislav II]] | [[Velika seoba Srba]] | [[C.D. Árabe Unido (Panama)]] | [[Tauro F.C. (Panama)]] | [[C.A. Independiente de La Chorrera (Panama)]] | [[C.D. Plaza Amador (Panama)]] | [[Club Deportivo Universitario (Panama)]] | [[San Francisco F.C. (Panama)]] | [[Lista gradova u Bosni i Hercegovini]] | [[Čandrakanta (roman)]] | [[Izborni knez]] | [[Julius Baranovski]] | [[Moruna]] | [[Immanuel Kant]] | [[Fenomenologija duha]] | [[Svijet kao volja i predodžba]] | [[Die Geburt der Tragödie aus dem Geist der Musik]] | [[Filosofija palanke]] | [[Josif Majer]] | '''[[Miloš Minić]]''' | '''[[Slobodan Penezić Krcun]]''' | '''[[Koča Popović]]''' | [[Vladimir Bakarić]] | [[Đuro Pucar Stari]] | [[Edvard Kardelj]] | [[Blagoje Nešković]] | [[Lazar Koliševski]] | [[Blažo Jovanović]] | [[Enver Hoxha]] | [[Slavko Šlander]] | [[Josip Križaj]] | [[Vălko Červenkov]] | [[Džemal Bijedić]] | [[Slavko Grum]] | [[Đorđe Popović]] | [[Tibor Sekelj]] | [[Vlado Dapčević]] | [[Mehmet Ali Ağca]] | [[Bruno Bušić]] | [[Stanislav Krakov]] | [[Miha Krek]] | [[Muhamed Asad]] | [[Stjepan Đureković]] | [[Donald Duck]] | [[Nikola Tesla]] | [[Mihajlo Pupin]] | [[Milutin Milanković]] | [[Bogdan Bogdanović]] | [[Vladimir Prelog]] | [[Dušan Vuksanović]] | [[Radoje Domanović]] | [[Meša Selimović]] | [[Mak Dizdar]] | [[Ivo Andrić]] | [[Josip Broz Tito]] | [[Ekomanipulacija]] | [[Banjani (pleme)]] | [[Ratni zarobljenici]] | [[Nikola Bojović]] | [[Paul Lafargue]] | '''[[Mario Kopić]]''' | [[Georgi Konstantinovski]] | [[Tvrđave u Herceg Novom]] | [[Udruženje genetičara u Bosni i Hercegovini]] | [[Josip Frank]] | [[Mile Starčević]] | [[Monopol]] | [[Novac]] | [[Ludi Šeširdžija]] | [[Wikipedija:Nacrti/2025]] | [[Tanasko Rajić]] | [[Hrvoje Hribar]] | [[Ivo Brešan]] | [[Fedor Vidas]] | [[Melhisedek]] | [[Ndjolé (Gabon)]] | [[Lastoursville]] | [[Đorđe Vajfert]] | [[Yugo]] | [[Zastava (fabrika)]] | [[Marš (muzika)]] | [[Haršačarita]] | [[Amila Kahrović-Posavljak]] | [[Matija Filaković]] | [[Ivica Puljak]] | [[Pozorišna trupa Crvenog broda]] | [[Liu Shaoqi]] | [[Kong Dongmei]] | [[Liu Siqi]] | [[Shao Hua]] | [[Wen Qimei]] | [[Cixi]] | [[Ba Jin]] | [[Lin Biao]] | [[Chen Duxiu]] | [[Nanjing]] | [[Sun Yat-sen]] | [[Deng Xiaoping]] | [[Nanning]] | [[Zhang Guotao]] | [[Li Si]] | [[Nanshan (Shenzhen)]] | [[Nagqu]] | [[Lhasa]] | [[Han Yu]] | [[Turpan]] | [[Zhaoyuan]] | [[Zhuangzi]] | [[Konfucije]] | [[Konfucijanizam]] | [[Datong]] | [[Foshan]] | [[Shunde]] | [[Mohe]] | [[Sansha]] | [[Fuyuan]] | [[Tashkurgan]] | [[Yongning]] | [[Yinchuan]] | [[Savo Orović]] | [[Karakorum]] | [[Dandong]] | [[Seogwipo]] | [[Šangaj]] | [[Peking]] | [[Taipei]] | [[Yan'an]] | [[Mao Anqing]] | [[Mao Anying]] | [[Xiangyang]] | [[Hangzhou]] | [[Changsha]] | [[Wu Zetian]] | [[Lu Zhi]] | [[Feng]] | [[Zhangsun]] | [[Suzhou]] | [[Jiang Qing]] | [[He Zizhen]] | [[Yang Kaihui]] | [[Luo Yixiu]] | [[Chengdu]] | [[Guilin]] | [[Historija Kine]] | [[Taoizam]] | [[Luoyang]] | [[Xian (taoizam)]] | [[Xi'an]] | [[Dalian]] | [[Guangzhou]] | [[Crvena knjiga (Mao Tse-tung)]] | [[Mao Tse-tung]] | [[Šaošan]] | [[Li Zhisui]] | [[Lu Xun]] | [[Yip Man]] | [[Chan Wah-shun]] | [[Leung Jan]] | [[Ng Mui]] | [[Wong Wah-bo]] | [[Hong Kong]] | [[Makao]] | [[Goa]] | [[Chongqing]] | [[Shenzhen]] | [[Ivan Meštrović]] | [[Mate Meštrović]] | [[Miodrag Stanisavljević]] | [[Stećak Vignja Miloševića]] | [[Tales]] | [[Vođe Sovjetskog Saveza]] | [[Nikita Hruščov]] | [[Vladimir Lenjin]] | [[Žnjan]] | [[Petar Lubarda]] | [[Veronika Bakotić]] | [[House music]] | [[Predsjednički izbori u Sjedinjenim Američkim Državama 2024.]] | [[Džemaludin Latić]] | [[Zora Dirnbach]] | [[Stevan Sremac]] | [[Krste Misirkov]] | [[Mihajlo Rostohar]] | [[Josip Pupačić]] | [[Usorska uskotračna željeznica]] | [[Naftna industrija Srbije]] | [[Lista ulica u Beogradu]] | [[Oktobarska revolucija]] | [[Svrgavanje Slobodana Miloševića]] | [[Ivan Klajn]] | [[Matthias Grünewald]] | [[NATO-ova fonetska abeceda]] | [[Kockica (zgrada)]] | [[:en:Epistemology|Epistemology]] cfr [[Epistemologija]] | [[Narodna Republika Koreja]] | [[Nemiri na Haymarketu]] | [[Pax Americana]] | [[Tomislav Osmanli]] | [[Vladislav Petković Dis]] | [[Marko Ristić]] | [[Nikola Batušić]] | [[Indijsko-pakistanski ratovi]] | [[Viktorija Roščina]] | [[Tursko osvajanje Balkana]] | [[Historija srednjovjekovne Srbije]] | [[Kukuruz]] | [[Kuća]] | [[Nikaragva]] | [[Starac Milija]] | [[:Kategorija:Crnogorska književnost]] | [[Crnogorska književnost]] | [[Banović Strahinja]] | [[Ranko Krivokapić]] | [[Lista papa]] | [[Dimitrije Mita Cenić]] | [[Julian Assange]] | [[La Fenice]] | [[Šablon:Ekvinocij i solsticij]] | [[Pan Tadeusz]] | [[Kaćuša (pjesma)]] | [[Zdenko Škrabalo]] | [[Kőbánya]] | [[:meta:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025/Participants|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025]] | [[:meta:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025/Participants/Inokosni organ|add]] | [[Bilećanka]] | [[Orient Express]] | [[Križarske rute]] | [[Rimski putevi]] | [[Via Egnatia]] | [[Via Militaris]] | [[Via Pontica]] | [[Đerdapska klisura]] | [[Autoput Bratstva i jedinstva]] | [[Husein Gradaščević]] | [[Ivan Perkovac]] | [[Gustav Krklec]] | [[Mak Dizdar]] | [[Ivo Vojnović]] | [[Janko Polić Kamov]] | [[Prvi srpski ustanak]] | [[Simo Matavulj]] | [[Ksaver Šandor Gjalski]] | [[August Šenoa]] | [[Kole Cašule]] | [[Živko Čingo]] | [[Kole Nedelkovski]] | [[Kočo Racin]] | [[Blaže Koneski]] | [[Mula Mustafa Bašeskija]] | [[Ivan Bandulavić]] | [[Arif Hikmetbeg Rizvanbegović]] | [[Sima Milutinović Sarajlija]] | [[Skender Kulenović]] | [[Meša Selimović]] | [[Hasan Kikić]] | [[Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak]] | [[Umihana Čuvidina]] | '''[[Slobodan Šnajder]]''' | [[Andrej Nikolaidis]] | [[Duško Trifunović]] | [[Breakbeat hardcore]] | [[Stanko Vraz]] | [[Albert Bazala]] | [[Glava šećera (pripovetka)]] | [[Milovan Glišić]] | [[Anton de Kom]] | [[Turbofolk]] | [[Jelena Karleuša]] | [[Nada Knežević]] | [[Maja Nikolić (pjevačica)]] | [[Kylie Minogue]] | [[Maite Perroni]] | [[Mimi Mercedez]] | [[Bosanske piramide]] | [[Stefan Uroš I]] | [[Vladislav Nemanjić]] | [[Beli anđeo]] | [[Tomislav Osmanli]] | [[Studio B]] | [[Tvrtko II Kotromanić]] | [[:en:Menstrual cycle]] | [[:en:Water fluoridation]] | [[:en:Ketogenic diet]] | [[:en:Social history of viruses]] | [[:en:Virus]] | [[Crnogorski jezik]] | [[Šablon:Instrument]] | [[Prva savezna liga]] | [[Hajduk Split]] | [[Hiperborejci]] | [[Fadil Hoxha]] | [[Kajzerica]] | [[Kalifat]] | [[U Stambolu na Bosforu]] | [[Katari]] | [[Bogumili]] | [[Hazari]] | '''[[Železnička stanica Novi Sad]]''' | [[Agatha Christie]] | [[Orient Express]] | [[FK Vojvodina]] | <u>[[Svetozar Miletić]]</u> | <u>[[Petar II Petrović Njegoš|Pera Petrov iz Njegoša]]</u> | '''[[Novi Sad]]''' | [[Petrovaradin]] | [[Šipan]] | [[Baja]] | [[Kalhant]] | [[Narodni pokret Otpor]] | [[Аleksandr А. Bogdanov]] | [[Crvena zvijezda (roman)]] | [[Stanisław Lem]] | [[Zaharija Sitčin]] | [[Lav Sergejevič Termen]] | [[Teremin]] | [[Ursula K. Le Guin]] | [[Carmilla]] | [[Beli Manastir]] | [[Isak Babelj]] | [[George Weah]] | [[Radomir Putnik (pisac)|Radomir Putnik]] | [[Paragvaj]] | [[Yuki-Onna]] | [[Bolivija]] | '''[[Šablon:Infokutija biografija]]''' | [[Lista metro sistema]] | [[Ivan Glišić]] | [[:sl:Slovenska znanstvena fantastika]] | [[Studentske demonstracije u Jugoslaviji 1968.]] | [[Detroit, Michigan|Detroit]] | [[Vladimir Solovjov]] | [[Muhara]] | <u>[[Marko Marulić]]</u> | [[Klasifikacija muzike]] | [[Modul:Portal bar]] | [[Federico Zuccari]] | [[Eva Ras]] | [[Lista vladara Poljske]] | [[Torlački]] | [[Naučna fantastika]] | [[Okruzi Južne Koreje]] | [[Baranja]] | [[Wikipedija na korejskom jeziku]] | [[Korejski jezik]] | [[Drava]] | [[Ep o Gilgamešu]] | [[Crvena zvezda]] | <u>[[Paraćin]]</u> | [[Vladari Provanse]] | [[Stepan Bandera]] | [[Holodomor]] | [[Međunarodni praznici]] | [[Administrativna podjela Crne Gore]] | [[José Mujica]] | [[Centralna evidencija spomenika]] | [[Jujutsu]] | [[Suočavanje s prošlošću]] | [[Edita Schubert]] | [[Nika Rukavina]] | [[Branka Cvjetičanin]] | [[Sanja Bachrach Krištofić]] | [[Zlata Vucelić]] | [[Mario Krištofić]] | [[Plinara Hasanpaşa]] | [[Kuran]] | [[Tefsir]] | [[Sporazum o zapošljavanju između Zapadne Njemačke i SFR Jugoslavije]] | [[Klaus Schulze]] | [[Jovan Sterija Popović]] | [[Kijev]] | [[Aristotel]] | [[Korisnik:Edgar Allan Poe/Nogomet|Projekt Nogomet]] | [[Muzički žanr]]/[[Klasična muzika]]/[[Folk muzika]]/[[Folk]]/[[Zabavna muzika]]/[[Turbofolk]]/[[Pop-folk]] | [[A.C. Milan]] | [[Wikipedija:Wikiprojekt države/Singapur]] | [[Okan Kocuk]] {{small|1000}} | '''[[Fudbalska reprezentacija Jugoslavije]]''' | '''[[Fudbalska reprezentacija Italije]]''' | '''[[Korisnik:Inokosni organ/Fudbalska reprezentacija Srbije|Fudbalska reprezentacija Srbije]]''' | [[Sloboda vjeroispovijesti ili uvjerenja]] | [[Lista ulica u Nišu]] | [[Heydər Əliyev]] | [[Mario Kopić]] | [[Legalizacija gradnje]] | [[Beyoğlu]] | [[OFK Beograd]] | [[Fenerbahçe SK (fudbal)|Fenerbahçe SK]] | [[Hip hop]] | [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] | [[Nürnberg]] | [[Ivo Pilar]] | [[Historija željeznice]] | [[Aerodrom Čenej]] | [[Svetozar Vlajković]] | [[Santa Cruz del Islote]] | [[Turbofolk]] | [[Etno muzika]] | [[Etnomuzikologija]] | [[Islamska umjetnost]] | [[Islamska muzika]] | [[Muzika Indije]] | [[Osmanske kule i odžaci u Bosni i Hercegovini]] | [[Florbela Espanca]] | [[Eduardo Lourenço]] | [[Pedro da Fonseca (filozof)|Pedro da Fonseca]] | [[Damião de Góis]] | [[Bohemizam]] | [[Osmansko osvajanje Rumelije]] | [[Dragoslav Mihailović]] | [[Dušan Matić]] | [[Arapsko proljeće]] | [[Boris Pahor]] | [[Mjanmar]] | [[Vijetnam]] | [[Laos]] | [[Svjetska prijestolnica knjige]] | '''[[:Kategorija:Članci za sređivanje|Za sređivanje]]''' | [[Predsednički izbori u SAD 2024.]] | [[Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država]] | [[Popis predsjednika SAD]] | [[Šablon:Predsjednički izbori u SAD]] | ''[[Sumatra (Crnjanski)|Sumatra]]'' | ''[[Termopile (Kavafis)|Termopile]]'' | ''[[Zapadno-istočni Divan]]'' | ''[[Breathe (Prodigy)|Breathe]]'' | [[Pivo]] | [[:Kategorija:Književni teoretičari]] | [[:Kategorija:Liste]] | [[Aerodrom Čenej]] | [[Afera Marković]] | [[Aksiologija]] | <u>[[Aleksandar Belić]]</u> | [[Aleksandar Deroko]] | [[Alfredo Stroessner]] | [[Alija Alijagić]] | [[Ambasada Jugoslavije u Francuskoj]] | [[Amila Kahrović-Posavljak]] | [[Andreas Bodenstein]] | [[Andrija Zmajević]] | [[Anholt (Borken)]] | [[Ani Radošević]] | [[Mary Bigelow Ingham|Anne Hathaway]] | [[Portrait of Anne Hathaway]] | [[Anne Hathaway (glumica)‏‎]] | [[Anne Hathaway‏‎ (glumica)|Anne Hathaway]] | [[Anne Hathaway (pjesma)|Anne Hathaway]] | [[Anne Hathaway‏‎ (Shakespeare)]] | [[Anne Hathaway (Shakespeare)|Anne Hathaway]] | [[Anne Hathaway]] | '''[[Ante Starčević]]''' | [[Antinacizam]] | [[Anton Čehov]] |<u>[[Antonio Bajamonti]]</u> | [[Arno Schmidt]] | [[Askos]] | [[Astrobiologija]] | [[Austro-ugarska okupacija Bosne i Hercegovine 1878]] | [[Azra]] | [[Baba Jaga]] | [[Ban]] | [[Banoštor (tvrđava)]] | [[Barok]] | [[Benjamin Hoadly]] | [[Bijelo dugme]] | [[Bitka kod Ankare]] | [[Bitka kod Brunete]] | [[Bizantska muzika]] | [[Bombaški napad u beogradskom bioskopu 20. oktobar]] | [[Bruno Schulz]] | [[Bunjevci]] | [[Čehoslovačka]] | [[Crvena buržoazija]] | [[Cvjetko Popović]] | [[David Albahari]] | [[Đavo]] | [[Diana Budisavljević]] | [[Dijalektički zakoni]] | [[Dimitrije Ljubavić]] | [[Dimitrije Mitrinović]] | [[Divlji Zapad]] | [[Dolores O'Riordan]] | <u>[[Domaniç]]</u> | [[Đorđe Vajfert]] | [[Downing efekt]] | [[Dragoslav Mihailović]] | [[Dunav]] | [[Dunavske Švabe]] | [[Eduardo Galeano]] | [[Edward Schillebeeckx]] | [[Eleonora de Fonseca Pimentel]] | [[Elvis Ljajić]] | [[Engleski jezik]] | [[Erehteion]] | [[Ernesto Sábato]] | [[Euharistija]] | <u>[[Eutropije]]</u> | <u>[[Euzebije iz Minda]]</u> | [[Evropski glavni grad kulture]] | [[Ezana od Aksuma]] | [[Fazıl Hüsnü Dağlarca]] | [[Federativna Narodna Republika Jugoslavija|FRNJ]] | [[Filološki pregled]] | [[Filosofija palanke]] | [[Fjeldfuglen]] | [[Florian Geyer]] | [[Folklor i vez etničke grupe Matyó]] | [[Forchheim]] | [[Frank Ryan (borac)|Frank Ryan]] | [[Funk]] | [[Frumencije]] | [[Galipoljski Srbi]] | [[Gebhard I. Savinjski]] | <u>[[Generacija Z]]</u> | [[Giovanni Verga]] | [[Glasinačka kultura]] | [[Gradišćanski Hrvati]] | [[Gradonačelnik Novog Sada]] | [[Gravelotte]] | [[Grof Đorđe Branković]] | [[Heinrich Friedrich von Diez]] | [[Hikaye]] | [[Hipotetički silogizam]] | [[Hipotetičko-disjunktivni silogizam]] | [[Historija Bosne i Hercegovine]] | [[Historija Hrvatske]] | [[Historija srednjovjekovne Srbije]] | [[Historija željeznice u Bosni i Hercegovini]] | [[Hronotop]] | <u>[[Humanizam u Njemačkoj]]</u> | [[Ignjat Bajloni]] | [[Igor Marojević]] | [[Il Popolo d'Italia]] | [[Ilija Garašanin]] | [[Invazija Varšavskog pakta na Čehoslovačku]] | [[Irska]] | [[Islamizacija Albanije]] |[[Izmael]] | <u>'''[[Izraelsko-palestinski sukob]]'''</u> (sređivanje) | [[Izvori]] | [[Janjevci]] | [[János Kádár]] | [[Jasmina Mihajlović]] | [[Jirečekova linija]] | [[Johannes Falkenberg]] | [[John Steinbeck]] | [[Josef Ressel]] | [[Josip Jelačić]] | [[Josip Križaj]] | <u>[[Josip Smodlaka]]</u> | <u>[[Jovan Cvijić]]</u> | [[JPEG]] | [[Jurij Hudolin]] | [[Kalvinizam]] | [[Karl Marx]] | '''[[Karl Kraus]]''' | [[Katedra (akademska)|Katedra]] | [[Kauboj]] | [[Kende]] | [[Knez Mihailova]] | [[Kondom]] | [[Konoplja u Sloveniji]] | [[Kopenhagen]] | [[Kraljevina Alanija]] | [[Kraljevina Poljska (1025–1385)]] | [[Krasan]] | [[Krašovani]] | [[Krav maga]] | [[Kresnenski ustanak]] | [[Kruševac]] | <u>[[Kuća]]</u> | [[Kup Crne Gore u fudbalu]] | [[Lagos]] | [[Laza Lazarević]] | [[Lazar Udovički]] | [[Lexicon Latinitatis medii aevi Iugoslaviae]] | [[LGBT historija Jugoslavije]] | [[Lista mjesta imenovanih po Josipu Brozu Titu]] | [[Lista najvećih svjetskih metropola]] | [[Lješka (ulica u Beogradu)|Lješka]] | [[Ljevičarska omladina (Kina)]] | [[Ljubomir Davidović]] | [[M'Daourouch]] | [[Mađarska forinta]] | [[Maite Perroni]] | [[Marin Držić]] | [[Mario Benedetti]] | <u>[[Marko Vešović (književnik)]]</u> | <u>[[Mediji]]</u> | [[Memmingen]] | [[Michael O'Riordan]] | [[Mihkel Klaassen]] | [[Mijaci]] | [[Miklós Németh‏‎]] | [[Milan Simin]] | [[Milenko Perović]] | [[Milorad Drašković]] | [[Miloš Crnjanski]] | [[Milovan Danojlić]] | [[Mimesis]] | [[Miroslav Krleža]] | [[Molière]] | <u>[[Möll]]</u> | <u>[[Mongolsko Carstvo]]</u> | [[Moliški Hrvati]] | <u>[[Moni Finci]]</u> | [[Nacističko spaljivanje knjiga]] | [[Nagrada Sedam sekretara SKOJ-a]] | [[Narodna muzika]] | [[Narodnjaci]] | <u>[[Nestor Mahno]]</u> | <u>[[Niccolò Machiavelli]]</u> | <u>[[Nicolas Storch]]</u> | <u>[[Nizozemska revolucija]]</u> | <u>[[Norne]]</u> | [[Obrada drveta]] | [[OFK Beograd]] | [[Orijent]] | [[Orofern od Kapadokije]] | [[Ørsta]] | [[Otokar Keršovani]] | [[Otto III. od Bavarske]] | [[Paćamama]] | [[Panonska nizija]] | [[Pantovčak]] | [[Pavlovo pismo lordu Carringtonu]] | [[Pčelarstvo u Sloveniji]] | [[Peadar O'Donnell]] | [[Philipp Melanchthon]] | [[Pijetizam]] | [[Pismo (poruka)]] | [[Ponuda Draže Mihailovića Adolfu Hitleru]] | <u>[[Popis careva Svetog rimskog carstva]]</u> | <u>[[Popis čeških vladara]]</u> | [[Popis danskih monarha]] | <u>[[Popis engleskih i britanskih vladara]]</u> | [[Popis gradonačelnika Ljubljane]] | [[Popis gradonačelnika Skoplja]] | [[Popis gradonačelnika Splita]] | [[Popis gradonačelnika Zagreba]] | [[Popis gradova u Njemačkoj]] | [[Popis hrvatskih banova]] | [[Popis hrvatskih kraljeva]] | [[Popis japanskih monarha]] | [[Popis kraljeva Kambodže]] | [[Popis monarha Koreje]] | [[Popis pjevača narodnih pjesama]] | [[Popis poljskih vladara]] | [[Popis vladara Bavarske]] | [[Pranje novca]] | [[Praški lingvistički kružok]] | [[Praško proljeće]] | [[Propovijed o oprostima i milosti]] | [[Prostorvreme]] | <u>[[Protestantski uspon]]</u> | [[Prvi srpski ustanak]] | [[PTT]] | [[Racki Hrvati]] | [[Rimski putevi]] | [[Ruggero Leoncavallo]] | [[Šablon:Glavna stranica]] | [[Šablon:Hrvatski kraljevi]] | [[Šablon:Istorijske prestonice Srbije]] | [[Šablon:Književnost]] | [[Šablon:Makedonska književnost]] | [[Šablon:Srpski vladari]] cfr. [[Šablon:Srpski vladari]] | [[Sadrudin Kunavi]] | [[Sarajevski atentat]] | <u>[[Saudi Vision 2030]]</u> | [[Sauna]] | [[Sava Savanović]] | [[Simferopolj]] | [[Sinéad O'Connor]] | [[Sinopsis]] | [[Slavko Pavletić]] | [[Snijeg]] | [[Slavonija]] | [[Slobodan Jovanović]] | [[Sotion (filozof)]] | [[Sotion]] | [[Španski građanski rat]] | [[Spartakistički ustanak]] | [[Spisak gradonačelnika Beograda]] | [[Spisak kineskih vladara]] | [[Spisak opština Portorika‏‎]] | [[Spisak spaljenih knjiga u Njemačkoj 1933. godine]] | [[Spisak vladara Mađarske]] | [[Srbulje]] | [[Stan]] | [[Stara Hercegovina]] | [[Stjepan, knez Bosne|Stjepan Vojislavijević]] (fl. 1084–1095) | [[Studentske demonstracije u Jugoslaviji 1968.]] | <u>[[Sultanija Safije]]</u> | <u>[[Tadija Smičiklas]]</u> | [[Tarantinizam]] | [[Template:List of language names ordered by code]] | <u>[[The Prodigy]]</u> | <u>[[Thomas Müntzer]]</u> | [[Tibor Živković]] | [[Todor Živkov‏‎]] | [[Tomislav Osmanli]] | <u>[[Tommy]]</u> | [[Toti (Hrvati u Mađarskoj)|Toti]] | <u>[[Ugro-finski narodi]]</u> | [[Ulje (slikarstvo)|Ulje]] | [[Ultra vires]] | [[Upravni centar]] | [[Ursula Reutner]] | [[USB]] | [[Utrecht]] | [[Vatroslav Rožić]] | [[Venecijanski jezik]] | [[VIS Idoli]] | [[Višejezičnost]] | [[Vjetroagregat]] | <u>[[Vladan Matijević]]</u> | <u>[[Vladimir Ćorović]]</u> | <u>[[Walt Whitman]]</u> | [[Wat Tyler]] | [[Wolfgang Flür]] | [[Wurzach]] | [[You Xie]] | [[Zagrebačke gradske četvrti]] | [[Zapadni svijet]] | [[Željeznička magistrala Baikal-Amur]] | [[Žene u Narodnooslobodilačkoj borbi]] | [[Živojin Pavlović]] | [[Zlatan Ibrahimović]] | [[Zohair Al-Ameri]] | [[Zoran Mušič]] | [[Zupčana željeznica]] | <nowiki>[[en:Category:Harv and Sfn template errors]]</nowiki> | <nowiki>[[Kategorija:Telekomunikacije]]</nowiki> | [[Masakr u Mičivodama]] | [[Teritorijalna organizacija Srbije]] | [[Šablon:Grad Čačak]] | [[Cetina]] | '''[[Antun Gustav Matoš]]''' | '''[[Silvije Strahimir Kranjčević]]''' | [[Tibor Sekelj]] | [[Danilo Kiš]] | [[Antun Nemčić]] | [[Anton de Kom]] | [[Josif Staljin]] | '''[[Surinamska književnost]]''' | [[Istorija Sovjetskog Saveza]] | [[Vampir]] | </small> |- ! |<small>[[Düsseldorf]] | [[Neuss]] | [[Krefeld]] | [[Ratingen]] | [[Erkrath]] | [[Hilden]] | [[Langenfeld (Rheinland)|Langenfeld]] | [[Lintorf]] | [[Düssel]] | [[Wülfrath]] | [[Neandertal (dolina)|Neandertal]] | [[Xanten]] | [[Hochdahl]] | [[Elbsee (Düsseldorf)|Elbsee]] | [[Dormagen]] | [[Norf]] | [[Meerbusch]] | [[Osterath]] | [[Carlstadt (Düsseldorf)|Carlstadt]] | [[Stadtmitte (Düsseldorf)|Stadtmitte]] | [[Pempelfort]] | [[Derendorf]] | [[Friedrichstadt (Düsseldorf)|Friedrichstadt]] | [[Unterbilk]] | [[Bilk (Düsseldorf)|Bilk]] | [[Oberkassel (Düsseldorf)|Oberkassel]] | [[Königsallee (Düsseldorf)|Königsallee]] |</small> |- !Projekt književnost | <small>[[Slovenska književnost]] | [[Mađarska književnost]] | [[Hrvatska književnost]] | [[Bosanskohercegovačka književnost]] | [[Srpska književnost]] | [[Crnogorska književnost]] | [[Makedonska književnost]] | [[Bugarska književnost]] | [[Rumunska književnost]] | [[Moldavska književnost]] | [[Turska književnost]] | [[Ukrajinska književnost]] | </small> |- !Poboljšati |<small>[[Aibo]] | [[Fausto Cercignani]] | [[Antantina intervencija u Ruskom građanskom ratu]] | [[Jastreb]] | [[Bitka na Avali oktobra 1944.]] | | [[Light pen‏‎]] | [[Sinteza (filozofija)]] | [[Nikola Vukčević]] | [[Kazneno djelo]] | [[Silvestrovo]] | [[Stjepan Bobek]] | [[Čavka]] | [[Eliezer Menachem Shah]] | [[Fulvio Tomizza]] | [[Bosna u srednjem vijeku]] | [[Eduard Mörike]] | [[Newcastle United F.C.]] | [[Le Monde diplomatique]] | [[Nikola Mirotić]] | [[Husein Bašić]] | [[Che Guevara]] | [[Pavluško Imširović]]</small> |- !Pregled drugog stupnja |<small> [[Vuk Stefanović Karadžić|Wolf Stefanssohn Karatschitz]] | [[Smederevo|Semendire]] | [[1582]] | [[Austro-ugarska okupacija Bosne i Hercegovine 1878|Austro-ugarska okupacija BiH]] | [[Vrhbosna]] | [[Eufuizam]] | [[Lion Feuchtwanger]] | [[Konstantinos Kavafis]] | [[Ivo Vejvoda]] | [[Boško Petrović (pilot)|Boško Petrović]] | [[Crnogorski vladari]] | [[Zajn al-Abidin]] | [[Kambodža]] | [[Mimeza]] | [[Pérotin]] | [[Intolerancija na laktozu]] | [[Janez Janša]] </small> |- !Pregled izabranih članaka | <small>[[Fabije Plancijad Fulgencije]] | [[Novogrčka književnost]] | [[Bleach (manga)]] | [[Lezbejka]] | [[Compsognathus]] | [[Catwoman]] | [[Dmitrij Šostakovič]] | [[Fauna Australije]] | [[Aldo Manucije]] | [[Surinam]] | [[LGBT historija Jugoslavije]] | [[Age of Mythology]]</small> |} {{collapse bottom}} * [[Wikipedija:CEE Proljeće 2026.]] * [[:meta:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026]] [[:meta:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026/List|lista]] {{#Babel:sh}} {{KorisnikPočetak|extra-css=clear:right;}} {{Korisnička kutija/Administrator}} {{Korisnik Wiki dob|dan=8|mjesec=04|godina=2021}} {{Korisnik Mjesec Ukrajinske Kulture 2023}} {{Korisnik Mjesec Azije}} {{Korisnik Mjesec Ukrajinske Kulture 2024}} {{Korisnik Mjesec Ukrajinske Kulture 2025}} {{KorisnikKraj}} {{collapse top|title= Nagrade}} === Nagrade === {| style="margin:0 auto; background:transparent;" |- | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {{barnstar-rad i trud|Nagrada za rad i trud|Orijentolog}} | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | [[Datoteka:Wiki medal.jpg]] <div>'''Wiki medalja'''<br />Za albanske, turske i druge književne teme<br />[[User:Igor Windsor|Igor Windsor]]</div> | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {{Wikipedia:CEE Proljeće 2022/spomenica}} | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {{Wikipedia:Mjesec Azije/spomenica|godina=2022}} | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | [[Datoteka:UCDM_2023_banrstar.png|thumb|185px|[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023]]]] | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {| style="margin:auto; text-align:center; background:#327492; width:40px" | style="text-align:center; background:#FFFFFF; -moz-border-radius:15px; padding:6px 9px" | [[Datoteka:WikiLink Barnstar Hires.png|120px|Za izvanredan doprinos akciji i hvalevredan trud]] <div style="padding-top:6px;">Za učešće u [[Wikipedija:Akcija sređivanja članaka bez unutarnjih linkova 2|Akciji sređivanja članaka bez linkova 2]]</div> |- | style="color:white;" | '''Dodijelila''':<br />Wikizajednica |} | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {{Wikipedija:Međuprojektna akcija sređivanja neutralnosti članaka/Nagrada}} |} <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="border:3px solid #EAC100; background-color:#EEEEEE; margin:0 auto; padding:20px 20px; width:70%;" class="plainlinks"> [[File:Wikipedia Asian Month Barnstar Golden.png|left|180px]] {{Center|{{resize|150%|'''''The Wikipedia Asian Month 2022 Barnstar Golden'''''}}}} <div style="color:#333333; margin-left:220px; font-size:110%;"> Dear {{ROOTPAGENAME}} : :Congradulation! Sincerely thank you for your utmost participation in Wikipedia Asian Month 2022. We are grateful for your dedication to Wikimedia movement, and hope you will join us the next year! :Wish you all the best! </div> <div style="color:#333333; text-align:right; font-size:120%;">Wikipedia Asian Month Team</div> </div> </div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Joycewikiwiki@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month_2022/Special_Barnstars_Receiver&oldid=24454025 --> {| style="border:1px solid gray; background-color:#fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[Datoteka:Rc award.svg|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size:x-large; padding:0; vertical-align:middle; height:1.1em;" | '''Barnstar patrolera''' |- |style="vertical-align:middle; border-top:1px solid gray;" | Iskreno veliko hvala, kao patroler patroleru, na ophodnji čitave Vikipedije u mojem trosedmičnom odsustvu. Nije ostalo [https://xtools.wmflabs.org/patrollerstats/sh.wikipedia.org?actions=patrol nezapaženo] da si praktički samostalno poduhvatio posao bez kojega bi ošli natrag u tisuće neophođenih izmjena odakle nema povratka dok se istovremeno borimo s novima. |} – [[Korisnik:Vipz|Vipz]] ([[Razgovor sa korisnikom:Vipz|razgovor]]) 04:23, 6 mart 2023 (CET) {{Nagrada za izabrani članak | članak =Karl XII od Švedske | mjesec =august | godina =2023. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Fudbalska reprezentacija Turske | mjesec =oktobar | godina =2024. }} {{collapse bottom}} == Spoljašne veze == * [https://vukajlija.com/ Leksikografski zavod] * как я люблю naš [[:wikt:Glavna strana|vikiriječnik]] :P * <u>[[Wikipedija:Navođenje izvora|Navođenje izvora]]</u> & [[:en:Wikipedia:Citing sources|Citing sources]] & [[:en:Wikipedia:Verifiability|Verifiability]] * <u>[[Wikipedija:Pouzdani izvori|Pouzdani izvori]]</u> & [[:en:Wikipedia:Reliable sources|Reliable sources]] * <u>[[Šablon:Reklamiranje]]</u> & [[:en:Wikipedia:Identifying blatant advertising|Identifying blatant advertising]] * <u>[[Wikipedija:Šta Wikipedija nije|Šta Wikipedija nije]]</u> & [[:en:Wikipedia:What Wikipedia is not|What Wikipedia is not]] * [[Wikipedija:Dozvole za objavljivanje]] ::''Don't speak Po Naški?'' <div style="float:right; border:thin solid green; background-color:*f9f9f9"> {{Currentdate}} Ovaj ogranak Wikipedija projekta ima : '''<div id="articlecount" style="font-size:85%;">[[Special:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]] {{plural:{{NUMBEROFARTICLES}}|članak|članka|članaka}} na [[srpskohrvatski jezik|srpskohrvatskom]]</div> </div>''' [[Kategorija:User sh]] [[Kategorija:Wikipedijini administratori]] 9zixrubsky9hxnvrrgrymnth4cs9815 42662111 42661795 2026-07-31T02:59:42Z Inokosni organ 160059 42662111 wikitext text/x-wiki Pozdrav svima! Dobrodošli u ured vašeg Inokosnog organa. Pridružio sam se [[Srpskohrvatska Wikipedia|Srpskohrvatskoj Wikipediji]] kada je točno imala 454.760 članaka na [[Srpskohrvatski jezik|srpskohrvatskom]]. <div style="display:flex; gap:12px; width:100%;"> <div style="flex:1;"> [[Korisnik:Inokosni organ/Arhiv|<span style="display:inline-block;padding:10px 18px;background:#1e5aa8;color:white;border-radius:6px;font-weight:bold;text-decoration:none;">Arhiv</span>]] </div> </div> {{collapse top|title= Main}} {| class="wikitable" |+ !<u>'''Main'''</u> |- | <small> [[:sl:Druga svetovna vojna na Slovenskem|Druga svetovna vojna na Slovenskem]] | [[Lion Feuchtwanger]] | [[Borislav Pekić]] | [[Smederevo]] | [[Karl XII od Švedske]] | [[Moskva]] | [[Tvrđava Svetog Mihovila]] | [[Fudbalska reprezentacija Turske]] | [[Fudbalska reprezentacija Italije]] | [[Fudbalska reprezentacija SFR Jugoslavije]] | [[Eintracht Frankfurt]] | [[Bayer 04 Leverkusen]] | [[Newcastle United F.C.]] | [[Utakmica smrti]] | [[Svjetsko juniorsko prvenstvo u fudbalu – Čile 1987.]] | [[Lista turcizama u srpskohrvatskom jeziku]] | [[Albanska književnost]] | [[Surinamska književnost]] | [[Giacomo Leopardi]] | [[Fenomenologija duha]] | [[Evropski glavni grad kulture]] | [[Ukrajina]] | [[Rusko-ukrajinski rat]] | [[Izraelsko-arapski sukob]] | [[Arapsko proljeće]] | [[Turska književnost]] | [[Makedonska književnost]] | [[Slovenska književnost]] | [[Mađarska književnost]] | [[Lista vladara Ugarske]] | [[Historija Mađarske]] | [[Lista vladara Portugala]] | [[Historija Portugala]] | [[Laos]] | [[Fudbalska reprezentacija Hrvatske]] | [[Korisnik:Inokosni organ/Fudbalska reprezentacija Srbije|Fudbalska reprezentacija Srbije]] | [[Fudbalska reprezentacija Slovenije]] | [[Fudbalska reprezentacija Bosne i Hercegovine]] | [[Historija Vijetnama]] | [[Turski jezik]] | [[Moldavija]] | [[Nusantara]] | [[Ciudad de la Paz (Ekvatorska Gvineja)|Ciudad de la Paz]] | [[Kumasi]] | [[Kamerun]] | [[Historija Kameruna]] | |} {{collapse bottom}} {{collapse top|title= Glavni projekti}} == Glavni projekti == [[Korisnik:Inokosni organ/Mađarska književnost|Mađarska književnost]] | [[Historija Mađarske]] | [[Izraelsko-palestinski sukob]] | [[Rusko-ukrajinski rat]] | [[Rat u Iranu (2026)]] {| class="wikitable" |+ !<u>'''[[Korisnik:Inokosni organ/Turska književnost|Projekt : Turska književnost]]'''</u> |- | <small>[[:Kategorija:The Prodigy]] · [[Lista turcizama u srpskohrvatskom jeziku]] · [[Singapur]] · [[Surinam]] · '''[[Smederevo]]''' · '''[[Đerdapska klisura]]''' · [[Wikipedija:Wikiprojekt države/Singapur|Wikiprojekt države - Singapur]] · '''[[Baranja]]''' · [[Belorusija]] · [[Fela Kuti]] · [[Arhitektura]] · [[Egipatska arhitektura]] · [[Borislav Pekić]] · [[Azra]] · [[Goran Bregović]] · [[Bijelo Dugme]] · [[Šarlo Akrobata]] · [[Pankrti]] · [[Haustor]] · [[VIS Idoli]] · [[Paraf]] · [[Lion Feuchtwanger]] · [[George Orwell]] · [[Ivana Brlić-Mažuranić]] · [[Feri Lainšček]] · [[Lila Prap]] · [[Ivan Kušan]] · [[Grigor Vitez]] · [[Ivo Andrić]] · [[Nasiha Kapidžić‑Hadžić]] · [[Stevan Sremac]] · [[Andrej Nikolaidis]] · [[Blaže Koneski]] · [[Olivera Nikolova]] · [[Grozdana Olujić]] · [[Branko Ćopić]] · [[Dragan Lukić]] · [[Sarah Kane]] · [[Tin Ujević]] | |+ !<u>'''Fokus'''</u> |- | <small>'''[[Lista turcizama u srpskohrvatskom jeziku]]''' [[Datoteka:Symbol support vote.svg|15px|link=]] i [[Turcizam]] · '''[[Turski jezik]]''' · [[Osmanski turski jezik]] · '''[[Hronologija Osmanskog carstva|Vremeplov Osmanskog carstva]]''' · [[Osmansko Carstvo]] · [[Istorija Osmanskog carstva]] · [[Administrativna podjela Osmanskog Carstva]] · [[Nusantara]] · [[Ukrajina]] · [[Historija Mađarske]] · [[Kraljevina Ugarska (1000–1526)]] · [[Giacomo Leopardi]] · [[Pio II.|Enea Silvio Piccolomini]] · [[August Šenoa]] · [[Eugen Kumičić]] · [[Silvije Strahimir Kranjčević]] · [[Adolfo Veber Tkalčević]] · [[Ivan Perkovac]] · [[Ksaver Šandor Gjalski]] · [[Ante Kovačić]] · [[Josip Kozarac]] · ''[[Seljačka buna (roman)|Seljačka buna]]'' · [[Antun Gustav Matoš]] · [[Milutin Cihlar Nehajev]] · [[Milan Begović]] · [[Janko Leskovar]] · [[Singapur]] · [[Novi val]] · [[Polka]] · [[Hip hop]] · [[Rocksteady]] · [[Ivan Cankar]] · [[Smederevo]] · [[Tin Ujević]] · [[Slovenska književnost]] · [[Slovačka]] · [[Gruzija]] · [[Ismail Kadare]] · [[Germanizam]] · [[Stanisław Lem]] · [[Mađarizam]] · [[Intolerancija na laktozu]] · [[Ryūnosuke Akutagawa]] · [[Yukio Mishima]] · [[Yasunari Kawabata]] · [[Søren Kierkegaard]] · [[Kristofor Kolumbo]] · <u>[[Švedski jezik]]</u> · [[Crvena zvijezda (roman)]] · [[Moskva]] · [[Historija Irske]] · [[Kronologija Lavova]]</small> |+ !<u>'''[[Slovenska književnost]]'''</u> |+ !<u>'''[[Portal:Crna Gora]]'''</u> |} {{collapse bottom}} {{collapse top|title= Radionica}} ===Radionica=== {| class="wikitable" |+ !Radionica | <small>[[Žarko Zrenjanin]] | [[Alan Watts]] | [[Cizia Zykë]] | [[Gajto Gazdanov]] | [[Server]] | [[Python]] | [[Blockchain]] | [[Marlboro]] | [[Philip Morris]] | [[Antonio Tabucchi]] | [[Raška (grad)]] | [[Vukolaj Radonjić]] | [[Inflacija]] | '''[[Unsuk Chin]]''' | [[Zgrade partizanske štamparije "Borba"]] | [[Lista hrvatskih kulturno-umjetničkih društava]] | [[Beogradska filharmonija]] | [[Georges Eugène Haussmann]] | [[Arc de Triomphe u Parizu]] | [[Epeli Nailatikau]] | [[Betti Nikolajevna Glan]] | [[Jugoslavenska arhitektura]] | [[Slavko Brill]] | [[Telekom Srbija]] | [[Kuči]] | [[Emina (pjesma)]] | [[Patrice Lumumba]] | [[Milo Jovović]] | [[Leeds]] | [[Lista aktivnih separatističkih pokreta u Evropi]] | [[Ohrid]] | [[Ante Despot]] | [[Rudolf Strohal]] | [[Galleria Borghese]] | '''[[Kvisling]]''' | [[Ursula Reutner]] | [[IP adresa]] | [[FIBA EuroBasket]] | [[Odnosi Bugarske i Srbije]] | [[Igor Mandić]] | [[Sremska Mitrovica]] | [[Janjičari]] | [[Negotin]] | [[Snježana Kordić]] | [[:Kategorija:Književni šabloni]] | [[Simone Martini]] | [[Dolly Parton]] | [[Jürgen Habermas]] | [[Temišvarski sabor]] | [[Mojsije Putnik]] | [[Cappella degli Scrovegni]] | [[Szczepan Sadurski]] | [[Thomas Carlyle]] | [[Realizam (književnost)]] | [[Banksy]] | [[B. Wongar]] | [[Konzervacija-restauracija]] | [[Konzervatorij]] | '''[[Eugen Savojski]]''' | [[Historija Kameruna]] | [[Baga (Nigerija)|Baga]] | [[Timbuktu]] | [[Tamanraset]] | [[Gat (grad)|Gat]] | [[Tarfaya]] | [[Tinduf]] | '''[[Eugen Kumičić]]''' | [[Zoran Đinđić]] | [[Boris Tadić]] | [[Ljubomir Davidović]] | [[Milan Grol]] | | [[Milica Cincar Popović]] | [[Tamara Lujak]] | [[Camille Claudel]] | '''[[Gabor Lenđel]]''' | [[Ivan Duknović]] | [[Dejan Lučić]] | [[Mislav Kolakušić]] | [[Josip Pečarić]] | [[Ivan Pernar (hrvatski političar)|Ivan Pernar]] | [[Jovan I. Deretić]] | [[Darko Trifunović]] | [[Karolina Vidović Krišto]] | [[Rat za Chaco]] | [[Homer]] | [[Ilijada]] | [[Povelja hercega Stjepana Dubrovniku (1448)]] | [[Hercegovina]] | [[Stjepan Vukčić Kosača]] | '''[[Anali Proljeća i Jeseni]]''' | '''[[Hvalov zbornik]]''' | '''[[Miroslavljevo evanđelje]]''' | [[Čedadsko evanđelje]] | [[Asemanijevo evanđelje]] | [[Kijevski misal]] | [[Savina knjiga]] | [[Proglas]] | [[Povest vremenih leta]] | [[Povest o Akiru]] | [[Novgorodski ljetopis]] | [[Temnićki natpis]] | [[Minhenski psaltir]] | [[Marijinsko evanđelje]] | [[Sinajski psaltir]] | [[Slovenski apokrifi]] | [[Slovenski Josif Flavije]] | [[Slovo o Igorovom pohodu]] | [[Suprasaljski zbornik]] | [[Vukanovo jevanđelje]] | [[Zografsko evanđelje]] | [[Žilinska knjiga]] | [[Žitije Konstantina Filozofa]] | [[Žitije Metodija]] | [[Žitije svetog Venceslava]] | [[Zakonopravilo]] | [[Žitije svetog Simeona]] | [[Tipik studenički]] | [[Dušanov zakonik]] | [[Ljetopis popa Dukljanina]] | [[De administrando imperio]] | [[Povelja Kulina bana]] | [[Povelja Tvrtka I Hrvoju Vukčiću Hrvatiniću 1380.]] | [[Povelja bana Prijezde I 1287.]] | [[Judita (ep)|Judita]] | [[Srpski srednjovekovni novac]] | [[Banovac]] | [[Celovški rukopis]] | [[Stiški rukopis]] | [[Videnski rukopis]] | [[Čedadski rukopis]] | [[Starogorski rukopis]] | '''[[Brižinski spomenici]]''' | '''[[Šibenska molitva]]''' | [[Vinodolski zakon]] | [[Premudini ostrišci]] | [[Grškovićev odlomak apostola]] | [[Premudini ostrišci]] | [[Supetarski ulomak]] | [[Povaljski prag]] | [[Senjska ploča]] | [[Natpis popa Tjehodraga]] | [[Mihanovićev odlomak Apostola]] | [[Humski grafit]] | [[Bečki listići]] | [[Kninski ulomak]] | [[Kločev glagoljaš]] | [[Župski glagoljski natpis]] | [[Valunska ploča]] | [[Plominski natpis]] | [[Bašćanska ploča]] | [[Blagajska ploča]] | [[Grdoselski ulomak]] | [[Krčki natpis]] | [[Humačka ploča]] | [[Jurandvorski ulomci]] | [[Klimpuški rukopis]] | [[:Kategorija:Povijest hrvatskoga jezika|Kategorija:Povijest hrvatskoga jezika]] | [[Martin Segon]] | [[Vlasi (Srbija)]] | [[Vlaški jezik (Srbija)]] | '''[[Isusove parabole]]''' | [[Dužd Venecije]] | [[Lista duždeva Venecije]] | '''[[Mletačka Republika]]''' | [[Vasco da Gama]] | [[Ahmet Hromadžić]] | [[Sumnjivo lice]] | [[Ergens in Nederland]] | '''[[Holodomor]]''' | [[:Kategorija:Slikovni šabloni|Slikovni šabloni]] | [[Zvonko Bušić]] | [[Daorson]] | [[Jože Plečnik]] | [[Ivan Hribar]] | [[Max Fabiani]] | [[Milan Lenuci]] | [[Adolf Mošinsky]] | [[Većeslav Holjevac]] | [[Andreas Tappeiner]] | [[Boris Kraigher]] | [[Josip Pelikan]] | [[Vekoslav Kocijančič]] | [[Edvard Ravnikar]] | [[Edvard Kardelj]] | [[Boris Kraigher]] | [[Bogdan Osolnik]] | [[Ivo Tartaglia]] | [[Jerko Šegvić]] | [[Giovanni de Ciotta]] | [[Georg Ludwig von Trapp]] | [[Bruno Milić]] | [[Hinko Juhn]] | [[Željezara Sisak]] | [[Caprag]] | [[Podravka]] | [[Maria Theresia]] | [[Niccolò Fiorentino]] | [[Potres u Dubrovniku 1667.]] | [[Josip Vancaš]] | [[Adolf Ciborowski]] | [[Benjamin Kállay]] | [[Mehmed-paša Sokolović]] | [[Isa-beg Isaković]] | [[Mimar Hajrudin]] | [[Džafer Kulenović]] | [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić]] | [[Nikola Dobrović]] | [[Bogdan Bogdanovič]] | [[Svetozar Miletić]] | [[Ferenc Raichle]] | [[Milan Obrenović]] | [[Dragisa Mišović]] | [[Jevrem Obrenović]] | [[Užička Republika]] | [[Sirmium]] | [[Miloš Obrenović]] | [[Tešnjar]] | [[Felix Romuliana]] | [[Đurađ Branković]] | [[Kenzō Tange]] | [[Samuilo]] | [[Marko Kraljević]] | [[Abdi-paša Albanac]] | [[Abdul Hamid II]] | [[Svetlana Kana Radević]] | [[Danilo I Petrović-Njegoš]] | [[Tvrtko I Kotromanić]] | [[Josip Slade]] | [[Mišo Marić]] | [[Wayback Machine]] | [[Šekovići]] | [[Kinabalu]] | [[Kosorići]] | [[Kamendin]] | [[Otočac]] | [[Glina]] | [[Glina (grad)]] | [[Sisak]] | [[Adela Milčinović]] | [[Vladimir Laxa]] | [[Hrvoje Klasić]] | [[Topolovac]] | [[RK Zagreb]] | [[Tuškanac]] | [[Horvatovac]] | [[Čučerje]] | [[Dubec]] | [[Podsused]] | [[Kozari Bok]] | [[Miroševec]] | [[Sutinska Vrela]] | [[Trnsko]] | [[Ljubljanica (Zagreb)]] | [[Pupinovo naselje]] | [[Resnik (Zagreb)]] | [[Retkovec]] | [[Sloboština]] | [[Volovčica]] | [[Vukomerec]] | [[Avenue Mall (Zagreb)]] | [[Pruga bratstva i jedinstva]] | [[Tepih Centar]] | [[Croatia osiguranje d.d.]] | [[Croatia Records]] | [[Badel 1862]] | [[Cedevita]] | [[Konzum]] | [[Ledo]] | [[Tisak (tvrtka)]] | [[Klovićevi dvori]] | [[Palača Raffay u Zagrebu]] | [[Strossmayerovo šetalište]] | [[Juraj Branjug]] | [[Crkva sv. Ivana Krstitelja (Nova ves) u Zagrebu]] | [[Crkva sv. Marije (Dolac) u Zagrebu]] | [[Tkalčićeva ulica]] | [[Hrvatski dom likovnih umjetnika]] | [[Institut za povijest umjetnosti]] | [[Hrvatski institut za povijest]] | [[Institut Ivo Pilar]] | [[Institut za arheologiju]] | [[Anton Dominik Fernkorn]] | [[Učiteljska akademija]] | [[Zagrebački Sunčev sustav]] | [[Milan Lenuzzi]] | [[Ministarstvo vanjskih poslova i europskih integracija Republike Hrvatske]] | [[Zdenac života]] | [[Julio Deutsch]] | [[Hrvatski državni arhiv]] | [[Šabac]] | [[Motorola]] | [[Slobodan Marković (pesnik)]] | [[Crvena zemlja]] | [[Vrbanja (Banja Luka)]] | [[Lista levičarskih stranaka u Srbiji]] | [[SAP SE]] | [[Milicija SFR Jugoslavije]] | [[Ivanjica]] | [[Norveška]] | [[Grga Jankes]] | [[Bazardjuzju]] | [[Kirs]] | [[Tourcoing]] | [[Gerard ter Borch]] | [[Njemački autonomni gradovi]] | [[Interakcije potrošača i resursa]] | '''[[Svetozar Borojević]]''' | '''[[Isa-beg Isaković]]''' | '''[[Barbara Celjska]]''' | '''[[Dragutin Dimitrijević Apis]]''' | '''[[Josip Jelačić]]''' | [[Sigismund, car Svetog Rimskog Carstva]] | [[Dimitar Petrov]] | [[Slobodna Dalmacija]] | [[Aimo Koivunen]] | [[Njemački seljački rat]] | [[Dušan Brkić]] | [[Vlastimir Velisavljević]] | [[Grgo Šore]] | [[Dobroslav Paraga]] | [[Alfred Pal]] | [[Dragoslav Mihailović]] | [[Dragoljub Mićunović]] | [[Vlado Dapčević]] | [[Vicko Jelaska]] | [[Liman (Novi Sad)|Liman]] | [[Mustafa Golubić]] | [[Ivan Krajačić]] | [[Pegaz]] | [[Branko Radičević]] | [[Nikola Uzunović]] | [[Samba (muzika)]] | [[Rifet Bahtijaragić]] | [[Giuseppe Arcimboldo]] | [[Alibunar]] | [[Skopsko kale]] | [[Novi Karlovci]] | [[Jelena Tomašević]] | [[Srbi u Hrvatskoj]] | [[Danilo Srdić]] | [[Tuzla]] | [[Beograd u Narodnooslobodilačkoj borbi]] | [[Seča knezova]] | [[Majska skupština]] | [[Nesviški dvorac]] | [[Walter Benjamin]] | [[Hermes Trismegistos]] | [[Hermetizam]] | [[Tanja Kragujević]] | [[Apokrifna Jevanđelja]] | [[Stefan Ćertić]] | [[Mudre izreke]] | [[Knjiga Henokova]] | [[Druga knjiga o Ezri]] | [[Prva knjiga o Ezri]] | [[Treća knjiga o Makabejcima]] | [[Knjiga oda]] | [[Zaharija (knjiga)]] | [[Šablon:Novi Sad]] | [[Boris Dragojević]] | [[Mandelbrotov skup]] | [[Klaus Wiese]] | [[Miša David]] | [[Mimoza Nestorova-Tomić]] | [[Dobrivoje Tošković]] | [[Bogdan Bogdanović]] | [[Constantinos Doxiadis]] | [[Bukovac (Novi Sad)]] | [[Neredi na utakmici Dinamo – Crvena zvezda 1990.]] | [[Prizren]] | [[Radomir Konstantinović]] | [[Nikolaj Milkov]] | [[Arshi Pipa]] | [[Kadri Metaj]] | [[Kiril Temkov]] | [[John Plamenatz]] | [[Predrag Finci]] | [[Heda Festini]] | [[France Veber]] | [[Manastir Ostrog]] | [[Cabinda (grad)]] | [[Jugoslovenska vojska u otadžbini]] | [[Mágico González]] | [[Consolidated PBY Catalina]] | [[Georgi Dimitrov]] | [[Anton Wilhelm Amo]] | [[Boubacar Boris Diop]] | [[Ngũgĩ wa Thiong'o]] | [[Olaudah Equiano]] | [[Thomas Sankara]] | [[Cheikh Anta Diop]] | [[Frantz Fanon]] | [[Kwame Nkrumah]] | [[Léopold Sédar Senghor]] | [[Wole Soyinka]] | [[Chinua Achebe]] | [[Chimamanda Ngozi Adichie]] | [[Amos Tutuola]] | [[Ben Okri]] | [[Amílcar Cabral]] | [[Mozi]] | [[Legalizacija četnika u Srbiji]] | [[Mazdak]] | [[Desireless]] | [[Danuta Lato]] | [[Boney M.]] | [[James Macpherson]] | [[Fritz Kreisler]] | [[Milli Vanilli]] | [[Frank Farian]] | [[Han van Meegeren]] | [[Carl Wilhelm Becker]] | [[Annio iz Viterba]] | [[Slaviša Vajner]] | [[Spomenik Wikipediji]] | [[Galaktička Republika]] | [[Profesor Baltazar]] | [[Robert Wyatt]] | [[Jaap Blonk]] | [[John Cage]] | [[Genpei Akasegawa]] | [[Joseph Beuys]] | [[George Maciunas]] | [[Alison Knowles]] | [[Neue Slowenische Kunst]] | [[Fluxus]] | [[Lenny Dee]] | [[Allan Kaprow]] | [[Kommissar Hjuler]] | [[Nam June Paik]] | [[Niki de Saint Phalle]] | [[Wolf Vostell]] | [[Novi dadaizam]] | [[Dadaizam]] | [[Jean Arp]] | [[Johannes Baader]] | [[Max Ernst]] | [[George Grosz]] | [[Otto Dix]] | [[Richard Huelsenbeck]] | [[Francis Picabia]] | [[Hans Richter (umjetnik)]] | [[Kurt Schwitters]] | [[Sophie Taeuber-Arp]] | [[Tristan Tzara]] | [[Beatrice Wood]] | [[Marcel Janco]] | [[Raoul Hausmann]] | [[Dragan Aleksić (pjesnik)|Dragan Aleksić]] | [[Jean Crotti]] | [[Theo van Doesburg]] | [[Clément Pansaers]] | [[Paul Dermée]] | [[Céline Arnauld]] | [[Theodore Fraenkel]] | [[Iliazd]] | [[Joseph Stella]] | [[Emmy Hennings]] | [[Jefim Golyscheff]] | [[Arthur Cravan]] | [[Guillaume Apollinaire]] | [[Aspazija]] | [[Arca (muzičar)]] | [[Björk]] | [[Straight edge]] | [[Jiří Wolker]] | [[Povelja Stjepana II Vukoslavu Hrvatiniću 1326.]] | [[Srđa Popović (advokat)]] | [[Senka Veletanlić]] | [[Celia Cruz]] | [[Korejski rat]] | [[Jugoslaveni u Hrvatskoj]] | [[Buđenje pacova]] | [[Skijavoneska]] | [[Bajina Bašta]] | [[Leptirica]] | [[Vampir]] | [[Drakula]] | [[Frankenstein]] | [[Jugoslaveni u Hrvatskoj]] | [[Lista gradova u Bosni i Hercegovini]] | [[Biljar]] | [[Srpski Holywood]] | [[Bardilis]] | [[Josip Balatinac (fudbaler)]] | [[Neolitska Evropa]] | [[Hector Berlioz]] | [[Giuseppe Verdi]] | [[Camille Saint-Saëns]] | [[Edvard Grieg]] | [[Bedřich Smetana]] | [[Mihail Glinka]] | [[Ruggero Leoncavallo]] | [[Bakar (grad)]] | [[Historija Irske]] | [[Bloody Sunday (film)]] | [[War (album benda U2)]] | [[Krvava nedelja (1972)]] | [[Lazar Tešanović]] | [[Veronika Bakotić]] | [[Milan Tepić]] | [[Weltschmerz]] | [[Joakiminterfest]] | [[Héctor Noguera]] | [[Vladimir Geljfand]] | [[Lista Caravaggiovih djela]] | [[Veternik (Novi Sad)]] | [[Ivo Senjanin]] | [[Indeks prelamanja]] | [[Kramer (bend)]] | [[Čuvaj se senjske ruke]] | [[Disney Channel]] | [[Sava]] | [[Savski Venac]] | [[Stari grad (Beograd)]] | [[Osmi putnik (sastav)]] | [[Mira Banjac]] | [[Pačir]] | [[Tekunica]] | [[Walt Disney]] | [[Trakija]] | [[Superheroj]] | [[Leptirica]] | [[Protestantska etika i duh kapitalizma]] | [[Palestina]] | [[Palestinska samouprava]] | [[Palestina (regija)]] | [[Giacomo Stampa]] | [[Ivan Illich]] | [[Višeslavova krstionica]] | [[Šablon:Infokutija osoba]] | [[Zvonimir Vučković]] | [[Kolaboracija četnika s nacističkom Njemačkom]] | [[Crkvenoslavenski jezik]] | [[Grčka narodnooslobodilačka armija]] | [[Jovan Vujošević]] | [[Srbija u jugoslavenskim ratovima]] ?? | [[Divna Veković]] | [[Cigla]] | [[Svrljig]] | '''[[Macbeth]]''' | [[Slobodne teritorije u Narodnooslobodilačkom ratu]] | [[Katanga]] | [[Antiratni protesti u Beogradu (1991–1992)]] | [[Slavonski Brod]] i [[Brod (Bosna i Hercegovina)|Bosanski Brod]] | [[Srebrenka Ilić]] | [[Pierre Schaeffer]] | [[Speedcore]] | [[Y2K]] | [[FK Sutjeska Nikšić]] | [[Pad Bosne 1463.]] | [[Austrougarsko osvajanje Bosne i Hercegovine]] | [[Aneksijska kriza]] | [[Teremin]] | [[Rat]] | [[Brak]] | [[Malware]] | [[Eintracht Frankfurt]] | [[Jelena Karleuša]] | [[Bela garda (Slovenija)]] | [[Slovenska ljudska stranka (1892)]] | [[FK Sarajevo]] | [[Četiri azijska tigra]] | [[Lulu Schwartz]] | [[AFC Champions League Elite]] | [[Muhamed Kulenović]] | [[Jasenova]] | [[Vice Bune]] | [[Tomislav II]] | [[Velika seoba Srba]] | [[C.D. Árabe Unido (Panama)]] | [[Tauro F.C. (Panama)]] | [[C.A. Independiente de La Chorrera (Panama)]] | [[C.D. Plaza Amador (Panama)]] | [[Club Deportivo Universitario (Panama)]] | [[San Francisco F.C. (Panama)]] | [[Lista gradova u Bosni i Hercegovini]] | [[Čandrakanta (roman)]] | [[Izborni knez]] | [[Julius Baranovski]] | [[Moruna]] | [[Immanuel Kant]] | [[Fenomenologija duha]] | [[Svijet kao volja i predodžba]] | [[Die Geburt der Tragödie aus dem Geist der Musik]] | [[Filosofija palanke]] | [[Josif Majer]] | '''[[Miloš Minić]]''' | '''[[Slobodan Penezić Krcun]]''' | '''[[Koča Popović]]''' | [[Vladimir Bakarić]] | [[Đuro Pucar Stari]] | [[Edvard Kardelj]] | [[Blagoje Nešković]] | [[Lazar Koliševski]] | [[Blažo Jovanović]] | [[Enver Hoxha]] | [[Slavko Šlander]] | [[Josip Križaj]] | [[Vălko Červenkov]] | [[Džemal Bijedić]] | [[Slavko Grum]] | [[Đorđe Popović]] | [[Tibor Sekelj]] | [[Vlado Dapčević]] | [[Mehmet Ali Ağca]] | [[Bruno Bušić]] | [[Stanislav Krakov]] | [[Miha Krek]] | [[Muhamed Asad]] | [[Stjepan Đureković]] | [[Donald Duck]] | [[Nikola Tesla]] | [[Mihajlo Pupin]] | [[Milutin Milanković]] | [[Bogdan Bogdanović]] | [[Vladimir Prelog]] | [[Dušan Vuksanović]] | [[Radoje Domanović]] | [[Meša Selimović]] | [[Mak Dizdar]] | [[Ivo Andrić]] | [[Josip Broz Tito]] | [[Ekomanipulacija]] | [[Banjani (pleme)]] | [[Ratni zarobljenici]] | [[Nikola Bojović]] | [[Paul Lafargue]] | '''[[Mario Kopić]]''' | [[Georgi Konstantinovski]] | [[Tvrđave u Herceg Novom]] | [[Udruženje genetičara u Bosni i Hercegovini]] | [[Josip Frank]] | [[Mile Starčević]] | [[Monopol]] | [[Novac]] | [[Ludi Šeširdžija]] | [[Wikipedija:Nacrti/2025]] | [[Tanasko Rajić]] | [[Hrvoje Hribar]] | [[Ivo Brešan]] | [[Fedor Vidas]] | [[Melhisedek]] | [[Ndjolé (Gabon)]] | [[Lastoursville]] | [[Đorđe Vajfert]] | [[Yugo]] | [[Zastava (fabrika)]] | [[Marš (muzika)]] | [[Haršačarita]] | [[Amila Kahrović-Posavljak]] | [[Matija Filaković]] | [[Ivica Puljak]] | [[Pozorišna trupa Crvenog broda]] | [[Liu Shaoqi]] | [[Kong Dongmei]] | [[Liu Siqi]] | [[Shao Hua]] | [[Wen Qimei]] | [[Cixi]] | [[Ba Jin]] | [[Lin Biao]] | [[Chen Duxiu]] | [[Nanjing]] | [[Sun Yat-sen]] | [[Deng Xiaoping]] | [[Nanning]] | [[Zhang Guotao]] | [[Li Si]] | [[Nanshan (Shenzhen)]] | [[Nagqu]] | [[Lhasa]] | [[Han Yu]] | [[Turpan]] | [[Zhaoyuan]] | [[Zhuangzi]] | [[Konfucije]] | [[Konfucijanizam]] | [[Datong]] | [[Foshan]] | [[Shunde]] | [[Mohe]] | [[Sansha]] | [[Fuyuan]] | [[Tashkurgan]] | [[Yongning]] | [[Yinchuan]] | [[Savo Orović]] | [[Karakorum]] | [[Dandong]] | [[Seogwipo]] | [[Šangaj]] | [[Peking]] | [[Taipei]] | [[Yan'an]] | [[Mao Anqing]] | [[Mao Anying]] | [[Xiangyang]] | [[Hangzhou]] | [[Changsha]] | [[Wu Zetian]] | [[Lu Zhi]] | [[Feng]] | [[Zhangsun]] | [[Suzhou]] | [[Jiang Qing]] | [[He Zizhen]] | [[Yang Kaihui]] | [[Luo Yixiu]] | [[Chengdu]] | [[Guilin]] | [[Historija Kine]] | [[Taoizam]] | [[Luoyang]] | [[Xian (taoizam)]] | [[Xi'an]] | [[Dalian]] | [[Guangzhou]] | [[Crvena knjiga (Mao Tse-tung)]] | [[Mao Tse-tung]] | [[Šaošan]] | [[Li Zhisui]] | [[Lu Xun]] | [[Yip Man]] | [[Chan Wah-shun]] | [[Leung Jan]] | [[Ng Mui]] | [[Wong Wah-bo]] | [[Hong Kong]] | [[Makao]] | [[Goa]] | [[Chongqing]] | [[Shenzhen]] | [[Ivan Meštrović]] | [[Mate Meštrović]] | [[Miodrag Stanisavljević]] | [[Stećak Vignja Miloševića]] | [[Tales]] | [[Vođe Sovjetskog Saveza]] | [[Nikita Hruščov]] | [[Vladimir Lenjin]] | [[Žnjan]] | [[Petar Lubarda]] | [[Veronika Bakotić]] | [[House music]] | [[Predsjednički izbori u Sjedinjenim Američkim Državama 2024.]] | [[Džemaludin Latić]] | [[Zora Dirnbach]] | [[Stevan Sremac]] | [[Krste Misirkov]] | [[Mihajlo Rostohar]] | [[Josip Pupačić]] | [[Usorska uskotračna željeznica]] | [[Naftna industrija Srbije]] | [[Lista ulica u Beogradu]] | [[Oktobarska revolucija]] | [[Svrgavanje Slobodana Miloševića]] | [[Ivan Klajn]] | [[Matthias Grünewald]] | [[NATO-ova fonetska abeceda]] | [[Kockica (zgrada)]] | [[:en:Epistemology|Epistemology]] cfr [[Epistemologija]] | [[Narodna Republika Koreja]] | [[Nemiri na Haymarketu]] | [[Pax Americana]] | [[Tomislav Osmanli]] | [[Vladislav Petković Dis]] | [[Marko Ristić]] | [[Nikola Batušić]] | [[Indijsko-pakistanski ratovi]] | [[Viktorija Roščina]] | [[Tursko osvajanje Balkana]] | [[Historija srednjovjekovne Srbije]] | [[Kukuruz]] | [[Kuća]] | [[Nikaragva]] | [[Starac Milija]] | [[:Kategorija:Crnogorska književnost]] | [[Crnogorska književnost]] | [[Banović Strahinja]] | [[Ranko Krivokapić]] | [[Lista papa]] | [[Dimitrije Mita Cenić]] | [[Julian Assange]] | [[La Fenice]] | [[Šablon:Ekvinocij i solsticij]] | [[Pan Tadeusz]] | [[Kaćuša (pjesma)]] | [[Zdenko Škrabalo]] | [[Kőbánya]] | [[:meta:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025/Participants|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025]] | [[:meta:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025/Participants/Inokosni organ|add]] | [[Bilećanka]] | [[Orient Express]] | [[Križarske rute]] | [[Rimski putevi]] | [[Via Egnatia]] | [[Via Militaris]] | [[Via Pontica]] | [[Đerdapska klisura]] | [[Autoput Bratstva i jedinstva]] | [[Husein Gradaščević]] | [[Ivan Perkovac]] | [[Gustav Krklec]] | [[Mak Dizdar]] | [[Ivo Vojnović]] | [[Janko Polić Kamov]] | [[Prvi srpski ustanak]] | [[Simo Matavulj]] | [[Ksaver Šandor Gjalski]] | [[August Šenoa]] | [[Kole Cašule]] | [[Živko Čingo]] | [[Kole Nedelkovski]] | [[Kočo Racin]] | [[Blaže Koneski]] | [[Mula Mustafa Bašeskija]] | [[Ivan Bandulavić]] | [[Arif Hikmetbeg Rizvanbegović]] | [[Sima Milutinović Sarajlija]] | [[Skender Kulenović]] | [[Meša Selimović]] | [[Hasan Kikić]] | [[Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak]] | [[Umihana Čuvidina]] | '''[[Slobodan Šnajder]]''' | [[Andrej Nikolaidis]] | [[Duško Trifunović]] | [[Breakbeat hardcore]] | [[Stanko Vraz]] | [[Albert Bazala]] | [[Glava šećera (pripovetka)]] | [[Milovan Glišić]] | [[Anton de Kom]] | [[Turbofolk]] | [[Jelena Karleuša]] | [[Nada Knežević]] | [[Maja Nikolić (pjevačica)]] | [[Kylie Minogue]] | [[Maite Perroni]] | [[Mimi Mercedez]] | [[Bosanske piramide]] | [[Stefan Uroš I]] | [[Vladislav Nemanjić]] | [[Beli anđeo]] | [[Tomislav Osmanli]] | [[Studio B]] | [[Tvrtko II Kotromanić]] | [[:en:Menstrual cycle]] | [[:en:Water fluoridation]] | [[:en:Ketogenic diet]] | [[:en:Social history of viruses]] | [[:en:Virus]] | [[Crnogorski jezik]] | [[Šablon:Instrument]] | [[Prva savezna liga]] | [[Hajduk Split]] | [[Hiperborejci]] | [[Fadil Hoxha]] | [[Kajzerica]] | [[Kalifat]] | [[U Stambolu na Bosforu]] | [[Katari]] | [[Bogumili]] | [[Hazari]] | '''[[Železnička stanica Novi Sad]]''' | [[Agatha Christie]] | [[Orient Express]] | [[FK Vojvodina]] | <u>[[Svetozar Miletić]]</u> | <u>[[Petar II Petrović Njegoš|Pera Petrov iz Njegoša]]</u> | '''[[Novi Sad]]''' | [[Petrovaradin]] | [[Šipan]] | [[Baja]] | [[Kalhant]] | [[Narodni pokret Otpor]] | [[Аleksandr А. Bogdanov]] | [[Crvena zvijezda (roman)]] | [[Stanisław Lem]] | [[Zaharija Sitčin]] | [[Lav Sergejevič Termen]] | [[Teremin]] | [[Ursula K. Le Guin]] | [[Carmilla]] | [[Beli Manastir]] | [[Isak Babelj]] | [[George Weah]] | [[Radomir Putnik (pisac)|Radomir Putnik]] | [[Paragvaj]] | [[Yuki-Onna]] | [[Bolivija]] | '''[[Šablon:Infokutija biografija]]''' | [[Lista metro sistema]] | [[Ivan Glišić]] | [[:sl:Slovenska znanstvena fantastika]] | [[Studentske demonstracije u Jugoslaviji 1968.]] | [[Detroit, Michigan|Detroit]] | [[Vladimir Solovjov]] | [[Muhara]] | <u>[[Marko Marulić]]</u> | [[Klasifikacija muzike]] | [[Modul:Portal bar]] | [[Federico Zuccari]] | [[Eva Ras]] | [[Lista vladara Poljske]] | [[Torlački]] | [[Naučna fantastika]] | [[Okruzi Južne Koreje]] | [[Baranja]] | [[Wikipedija na korejskom jeziku]] | [[Korejski jezik]] | [[Drava]] | [[Ep o Gilgamešu]] | [[Crvena zvezda]] | <u>[[Paraćin]]</u> | [[Vladari Provanse]] | [[Stepan Bandera]] | [[Holodomor]] | [[Međunarodni praznici]] | [[Administrativna podjela Crne Gore]] | [[José Mujica]] | [[Centralna evidencija spomenika]] | [[Jujutsu]] | [[Suočavanje s prošlošću]] | [[Edita Schubert]] | [[Nika Rukavina]] | [[Branka Cvjetičanin]] | [[Sanja Bachrach Krištofić]] | [[Zlata Vucelić]] | [[Mario Krištofić]] | [[Plinara Hasanpaşa]] | [[Kuran]] | [[Tefsir]] | [[Sporazum o zapošljavanju između Zapadne Njemačke i SFR Jugoslavije]] | [[Klaus Schulze]] | [[Jovan Sterija Popović]] | [[Kijev]] | [[Aristotel]] | [[Korisnik:Edgar Allan Poe/Nogomet|Projekt Nogomet]] | [[Muzički žanr]]/[[Klasična muzika]]/[[Folk muzika]]/[[Folk]]/[[Zabavna muzika]]/[[Turbofolk]]/[[Pop-folk]] | [[A.C. Milan]] | [[Wikipedija:Wikiprojekt države/Singapur]] | [[Okan Kocuk]] {{small|1000}} | '''[[Fudbalska reprezentacija Jugoslavije]]''' | '''[[Fudbalska reprezentacija Italije]]''' | '''[[Korisnik:Inokosni organ/Fudbalska reprezentacija Srbije|Fudbalska reprezentacija Srbije]]''' | [[Sloboda vjeroispovijesti ili uvjerenja]] | [[Lista ulica u Nišu]] | [[Heydər Əliyev]] | [[Mario Kopić]] | [[Legalizacija gradnje]] | [[Beyoğlu]] | [[OFK Beograd]] | [[Fenerbahçe SK (fudbal)|Fenerbahçe SK]] | [[Hip hop]] | [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] | [[Nürnberg]] | [[Ivo Pilar]] | [[Historija željeznice]] | [[Aerodrom Čenej]] | [[Svetozar Vlajković]] | [[Santa Cruz del Islote]] | [[Turbofolk]] | [[Etno muzika]] | [[Etnomuzikologija]] | [[Islamska umjetnost]] | [[Islamska muzika]] | [[Muzika Indije]] | [[Osmanske kule i odžaci u Bosni i Hercegovini]] | [[Florbela Espanca]] | [[Eduardo Lourenço]] | [[Pedro da Fonseca (filozof)|Pedro da Fonseca]] | [[Damião de Góis]] | [[Bohemizam]] | [[Osmansko osvajanje Rumelije]] | [[Dragoslav Mihailović]] | [[Dušan Matić]] | [[Arapsko proljeće]] | [[Boris Pahor]] | [[Mjanmar]] | [[Vijetnam]] | [[Laos]] | [[Svjetska prijestolnica knjige]] | '''[[:Kategorija:Članci za sređivanje|Za sređivanje]]''' | [[Predsednički izbori u SAD 2024.]] | [[Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država]] | [[Popis predsjednika SAD]] | [[Šablon:Predsjednički izbori u SAD]] | ''[[Sumatra (Crnjanski)|Sumatra]]'' | ''[[Termopile (Kavafis)|Termopile]]'' | ''[[Zapadno-istočni Divan]]'' | ''[[Breathe (Prodigy)|Breathe]]'' | [[Pivo]] | [[:Kategorija:Književni teoretičari]] | [[:Kategorija:Liste]] | [[Aerodrom Čenej]] | [[Afera Marković]] | [[Aksiologija]] | <u>[[Aleksandar Belić]]</u> | [[Aleksandar Deroko]] | [[Alfredo Stroessner]] | [[Alija Alijagić]] | [[Ambasada Jugoslavije u Francuskoj]] | [[Amila Kahrović-Posavljak]] | [[Andreas Bodenstein]] | [[Andrija Zmajević]] | [[Anholt (Borken)]] | [[Ani Radošević]] | [[Mary Bigelow Ingham|Anne Hathaway]] | [[Portrait of Anne Hathaway]] | [[Anne Hathaway (glumica)‏‎]] | [[Anne Hathaway‏‎ (glumica)|Anne Hathaway]] | [[Anne Hathaway (pjesma)|Anne Hathaway]] | [[Anne Hathaway‏‎ (Shakespeare)]] | [[Anne Hathaway (Shakespeare)|Anne Hathaway]] | [[Anne Hathaway]] | '''[[Ante Starčević]]''' | [[Antinacizam]] | [[Anton Čehov]] |<u>[[Antonio Bajamonti]]</u> | [[Arno Schmidt]] | [[Askos]] | [[Astrobiologija]] | [[Austro-ugarska okupacija Bosne i Hercegovine 1878]] | [[Azra]] | [[Baba Jaga]] | [[Ban]] | [[Banoštor (tvrđava)]] | [[Barok]] | [[Benjamin Hoadly]] | [[Bijelo dugme]] | [[Bitka kod Ankare]] | [[Bitka kod Brunete]] | [[Bizantska muzika]] | [[Bombaški napad u beogradskom bioskopu 20. oktobar]] | [[Bruno Schulz]] | [[Bunjevci]] | [[Čehoslovačka]] | [[Crvena buržoazija]] | [[Cvjetko Popović]] | [[David Albahari]] | [[Đavo]] | [[Diana Budisavljević]] | [[Dijalektički zakoni]] | [[Dimitrije Ljubavić]] | [[Dimitrije Mitrinović]] | [[Divlji Zapad]] | [[Dolores O'Riordan]] | <u>[[Domaniç]]</u> | [[Đorđe Vajfert]] | [[Downing efekt]] | [[Dragoslav Mihailović]] | [[Dunav]] | [[Dunavske Švabe]] | [[Eduardo Galeano]] | [[Edward Schillebeeckx]] | [[Eleonora de Fonseca Pimentel]] | [[Elvis Ljajić]] | [[Engleski jezik]] | [[Erehteion]] | [[Ernesto Sábato]] | [[Euharistija]] | <u>[[Eutropije]]</u> | <u>[[Euzebije iz Minda]]</u> | [[Evropski glavni grad kulture]] | [[Ezana od Aksuma]] | [[Fazıl Hüsnü Dağlarca]] | [[Federativna Narodna Republika Jugoslavija|FRNJ]] | [[Filološki pregled]] | [[Filosofija palanke]] | [[Fjeldfuglen]] | [[Florian Geyer]] | [[Folklor i vez etničke grupe Matyó]] | [[Forchheim]] | [[Frank Ryan (borac)|Frank Ryan]] | [[Funk]] | [[Frumencije]] | [[Galipoljski Srbi]] | [[Gebhard I. Savinjski]] | <u>[[Generacija Z]]</u> | [[Giovanni Verga]] | [[Glasinačka kultura]] | [[Gradišćanski Hrvati]] | [[Gradonačelnik Novog Sada]] | [[Gravelotte]] | [[Grof Đorđe Branković]] | [[Heinrich Friedrich von Diez]] | [[Hikaye]] | [[Hipotetički silogizam]] | [[Hipotetičko-disjunktivni silogizam]] | [[Historija Bosne i Hercegovine]] | [[Historija Hrvatske]] | [[Historija srednjovjekovne Srbije]] | [[Historija željeznice u Bosni i Hercegovini]] | [[Hronotop]] | <u>[[Humanizam u Njemačkoj]]</u> | [[Ignjat Bajloni]] | [[Igor Marojević]] | [[Il Popolo d'Italia]] | [[Ilija Garašanin]] | [[Invazija Varšavskog pakta na Čehoslovačku]] | [[Irska]] | [[Islamizacija Albanije]] |[[Izmael]] | <u>'''[[Izraelsko-palestinski sukob]]'''</u> (sređivanje) | [[Izvori]] | [[Janjevci]] | [[János Kádár]] | [[Jasmina Mihajlović]] | [[Jirečekova linija]] | [[Johannes Falkenberg]] | [[John Steinbeck]] | [[Josef Ressel]] | [[Josip Jelačić]] | [[Josip Križaj]] | <u>[[Josip Smodlaka]]</u> | <u>[[Jovan Cvijić]]</u> | [[JPEG]] | [[Jurij Hudolin]] | [[Kalvinizam]] | [[Karl Marx]] | '''[[Karl Kraus]]''' | [[Katedra (akademska)|Katedra]] | [[Kauboj]] | [[Kende]] | [[Knez Mihailova]] | [[Kondom]] | [[Konoplja u Sloveniji]] | [[Kopenhagen]] | [[Kraljevina Alanija]] | [[Kraljevina Poljska (1025–1385)]] | [[Krasan]] | [[Krašovani]] | [[Krav maga]] | [[Kresnenski ustanak]] | [[Kruševac]] | <u>[[Kuća]]</u> | [[Kup Crne Gore u fudbalu]] | [[Lagos]] | [[Laza Lazarević]] | [[Lazar Udovički]] | [[Lexicon Latinitatis medii aevi Iugoslaviae]] | [[LGBT historija Jugoslavije]] | [[Lista mjesta imenovanih po Josipu Brozu Titu]] | [[Lista najvećih svjetskih metropola]] | [[Lješka (ulica u Beogradu)|Lješka]] | [[Ljevičarska omladina (Kina)]] | [[Ljubomir Davidović]] | [[M'Daourouch]] | [[Mađarska forinta]] | [[Maite Perroni]] | [[Marin Držić]] | [[Mario Benedetti]] | <u>[[Marko Vešović (književnik)]]</u> | <u>[[Mediji]]</u> | [[Memmingen]] | [[Michael O'Riordan]] | [[Mihkel Klaassen]] | [[Mijaci]] | [[Miklós Németh‏‎]] | [[Milan Simin]] | [[Milenko Perović]] | [[Milorad Drašković]] | [[Miloš Crnjanski]] | [[Milovan Danojlić]] | [[Mimesis]] | [[Miroslav Krleža]] | [[Molière]] | <u>[[Möll]]</u> | <u>[[Mongolsko Carstvo]]</u> | [[Moliški Hrvati]] | <u>[[Moni Finci]]</u> | [[Nacističko spaljivanje knjiga]] | [[Nagrada Sedam sekretara SKOJ-a]] | [[Narodna muzika]] | [[Narodnjaci]] | <u>[[Nestor Mahno]]</u> | <u>[[Niccolò Machiavelli]]</u> | <u>[[Nicolas Storch]]</u> | <u>[[Nizozemska revolucija]]</u> | <u>[[Norne]]</u> | [[Obrada drveta]] | [[OFK Beograd]] | [[Orijent]] | [[Orofern od Kapadokije]] | [[Ørsta]] | [[Otokar Keršovani]] | [[Otto III. od Bavarske]] | [[Paćamama]] | [[Panonska nizija]] | [[Pantovčak]] | [[Pavlovo pismo lordu Carringtonu]] | [[Pčelarstvo u Sloveniji]] | [[Peadar O'Donnell]] | [[Philipp Melanchthon]] | [[Pijetizam]] | [[Pismo (poruka)]] | [[Ponuda Draže Mihailovića Adolfu Hitleru]] | <u>[[Popis careva Svetog rimskog carstva]]</u> | <u>[[Popis čeških vladara]]</u> | [[Popis danskih monarha]] | <u>[[Popis engleskih i britanskih vladara]]</u> | [[Popis gradonačelnika Ljubljane]] | [[Popis gradonačelnika Skoplja]] | [[Popis gradonačelnika Splita]] | [[Popis gradonačelnika Zagreba]] | [[Popis gradova u Njemačkoj]] | [[Popis hrvatskih banova]] | [[Popis hrvatskih kraljeva]] | [[Popis japanskih monarha]] | [[Popis kraljeva Kambodže]] | [[Popis monarha Koreje]] | [[Popis pjevača narodnih pjesama]] | [[Popis poljskih vladara]] | [[Popis vladara Bavarske]] | [[Pranje novca]] | [[Praški lingvistički kružok]] | [[Praško proljeće]] | [[Propovijed o oprostima i milosti]] | [[Prostorvreme]] | <u>[[Protestantski uspon]]</u> | [[Prvi srpski ustanak]] | [[PTT]] | [[Racki Hrvati]] | [[Rimski putevi]] | [[Ruggero Leoncavallo]] | [[Šablon:Glavna stranica]] | [[Šablon:Hrvatski kraljevi]] | [[Šablon:Istorijske prestonice Srbije]] | [[Šablon:Književnost]] | [[Šablon:Makedonska književnost]] | [[Šablon:Srpski vladari]] cfr. [[Šablon:Srpski vladari]] | [[Sadrudin Kunavi]] | [[Sarajevski atentat]] | <u>[[Saudi Vision 2030]]</u> | [[Sauna]] | [[Sava Savanović]] | [[Simferopolj]] | [[Sinéad O'Connor]] | [[Sinopsis]] | [[Slavko Pavletić]] | [[Snijeg]] | [[Slavonija]] | [[Slobodan Jovanović]] | [[Sotion (filozof)]] | [[Sotion]] | [[Španski građanski rat]] | [[Spartakistički ustanak]] | [[Spisak gradonačelnika Beograda]] | [[Spisak kineskih vladara]] | [[Spisak opština Portorika‏‎]] | [[Spisak spaljenih knjiga u Njemačkoj 1933. godine]] | [[Spisak vladara Mađarske]] | [[Srbulje]] | [[Stan]] | [[Stara Hercegovina]] | [[Stjepan, knez Bosne|Stjepan Vojislavijević]] (fl. 1084–1095) | [[Studentske demonstracije u Jugoslaviji 1968.]] | <u>[[Sultanija Safije]]</u> | <u>[[Tadija Smičiklas]]</u> | [[Tarantinizam]] | [[Template:List of language names ordered by code]] | <u>[[The Prodigy]]</u> | <u>[[Thomas Müntzer]]</u> | [[Tibor Živković]] | [[Todor Živkov‏‎]] | [[Tomislav Osmanli]] | <u>[[Tommy]]</u> | [[Toti (Hrvati u Mađarskoj)|Toti]] | <u>[[Ugro-finski narodi]]</u> | [[Ulje (slikarstvo)|Ulje]] | [[Ultra vires]] | [[Upravni centar]] | [[Ursula Reutner]] | [[USB]] | [[Utrecht]] | [[Vatroslav Rožić]] | [[Venecijanski jezik]] | [[VIS Idoli]] | [[Višejezičnost]] | [[Vjetroagregat]] | <u>[[Vladan Matijević]]</u> | <u>[[Vladimir Ćorović]]</u> | <u>[[Walt Whitman]]</u> | [[Wat Tyler]] | [[Wolfgang Flür]] | [[Wurzach]] | [[You Xie]] | [[Zagrebačke gradske četvrti]] | [[Zapadni svijet]] | [[Željeznička magistrala Baikal-Amur]] | [[Žene u Narodnooslobodilačkoj borbi]] | [[Živojin Pavlović]] | [[Zlatan Ibrahimović]] | [[Zohair Al-Ameri]] | [[Zoran Mušič]] | [[Zupčana željeznica]] | <nowiki>[[en:Category:Harv and Sfn template errors]]</nowiki> | <nowiki>[[Kategorija:Telekomunikacije]]</nowiki> | [[Masakr u Mičivodama]] | [[Teritorijalna organizacija Srbije]] | [[Šablon:Grad Čačak]] | [[Cetina]] | '''[[Antun Gustav Matoš]]''' | '''[[Silvije Strahimir Kranjčević]]''' | [[Tibor Sekelj]] | [[Danilo Kiš]] | [[Antun Nemčić]] | [[Anton de Kom]] | [[Josif Staljin]] | '''[[Surinamska književnost]]''' | [[Istorija Sovjetskog Saveza]] | [[Vampir]] | </small> |- ! |<small>[[Düsseldorf]] | [[Neuss]] | [[Krefeld]] | [[Ratingen]] | [[Erkrath]] | [[Hilden]] | [[Langenfeld (Rheinland)|Langenfeld]] | [[Lintorf]] | [[Düssel]] | [[Wülfrath]] | [[Neandertal (dolina)|Neandertal]] | [[Xanten]] | [[Hochdahl]] | [[Elbsee (Düsseldorf)|Elbsee]] | [[Dormagen]] | [[Norf]] | [[Meerbusch]] | [[Osterath]] | [[Carlstadt (Düsseldorf)|Carlstadt]] | [[Stadtmitte (Düsseldorf)|Stadtmitte]] | [[Pempelfort]] | [[Derendorf]] | [[Friedrichstadt (Düsseldorf)|Friedrichstadt]] | [[Unterbilk]] | [[Bilk (Düsseldorf)|Bilk]] | [[Oberkassel (Düsseldorf)|Oberkassel]] | [[Königsallee (Düsseldorf)|Königsallee]] |</small> |- !Projekt književnost | <small>[[Slovenska književnost]] | [[Mađarska književnost]] | [[Hrvatska književnost]] | [[Bosanskohercegovačka književnost]] | [[Srpska književnost]] | [[Crnogorska književnost]] | [[Makedonska književnost]] | [[Bugarska književnost]] | [[Rumunska književnost]] | [[Moldavska književnost]] | [[Turska književnost]] | [[Ukrajinska književnost]] | </small> |- !Poboljšati |<small>[[Aibo]] | [[Fausto Cercignani]] | [[Antantina intervencija u Ruskom građanskom ratu]] | [[Jastreb]] | [[Bitka na Avali oktobra 1944.]] | | [[Light pen‏‎]] | [[Sinteza (filozofija)]] | [[Nikola Vukčević]] | [[Kazneno djelo]] | [[Silvestrovo]] | [[Stjepan Bobek]] | [[Čavka]] | [[Eliezer Menachem Shah]] | [[Fulvio Tomizza]] | [[Bosna u srednjem vijeku]] | [[Eduard Mörike]] | [[Newcastle United F.C.]] | [[Le Monde diplomatique]] | [[Nikola Mirotić]] | [[Husein Bašić]] | [[Che Guevara]] | [[Pavluško Imširović]]</small> |- !Pregled drugog stupnja |<small> [[Vuk Stefanović Karadžić|Wolf Stefanssohn Karatschitz]] | [[Smederevo|Semendire]] | [[1582]] | [[Austro-ugarska okupacija Bosne i Hercegovine 1878|Austro-ugarska okupacija BiH]] | [[Vrhbosna]] | [[Eufuizam]] | [[Lion Feuchtwanger]] | [[Konstantinos Kavafis]] | [[Ivo Vejvoda]] | [[Boško Petrović (pilot)|Boško Petrović]] | [[Crnogorski vladari]] | [[Zajn al-Abidin]] | [[Kambodža]] | [[Mimeza]] | [[Pérotin]] | [[Intolerancija na laktozu]] | [[Janez Janša]] </small> |- !Pregled izabranih članaka | <small>[[Fabije Plancijad Fulgencije]] | [[Novogrčka književnost]] | [[Bleach (manga)]] | [[Lezbejka]] | [[Compsognathus]] | [[Catwoman]] | [[Dmitrij Šostakovič]] | [[Fauna Australije]] | [[Aldo Manucije]] | [[Surinam]] | [[LGBT historija Jugoslavije]] | [[Age of Mythology]]</small> |} {{collapse bottom}} * [[Wikipedija:CEE Proljeće 2026.]] * [[:meta:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026]] [[:meta:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026/List|lista]] {{#Babel:sh}} {{KorisnikPočetak|extra-css=clear:right;}} {{Korisnička kutija/Administrator}} {{Korisnik Wiki dob|dan=8|mjesec=04|godina=2021}} {{Korisnik Mjesec Ukrajinske Kulture 2023}} {{Korisnik Mjesec Azije}} {{Korisnik Mjesec Ukrajinske Kulture 2024}} {{Korisnik Mjesec Ukrajinske Kulture 2025}} {{KorisnikKraj}} {{collapse top|title= Nagrade}} === Nagrade === {| style="margin:0 auto; background:transparent;" |- | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {{barnstar-rad i trud|Nagrada za rad i trud|Orijentolog}} | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | [[Datoteka:Wiki medal.jpg]] <div>'''Wiki medalja'''<br />Za albanske, turske i druge književne teme<br />[[User:Igor Windsor|Igor Windsor]]</div> | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {{Wikipedia:CEE Proljeće 2022/spomenica}} | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {{Wikipedia:Mjesec Azije/spomenica|godina=2022}} | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | [[Datoteka:UCDM_2023_banrstar.png|thumb|185px|[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023]]]] | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {| style="margin:auto; text-align:center; background:#327492; width:40px" | style="text-align:center; background:#FFFFFF; -moz-border-radius:15px; padding:6px 9px" | [[Datoteka:WikiLink Barnstar Hires.png|120px|Za izvanredan doprinos akciji i hvalevredan trud]] <div style="padding-top:6px;">Za učešće u [[Wikipedija:Akcija sređivanja članaka bez unutarnjih linkova 2|Akciji sređivanja članaka bez linkova 2]]</div> |- | style="color:white;" | '''Dodijelila''':<br />Wikizajednica |} | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {{Wikipedija:Međuprojektna akcija sređivanja neutralnosti članaka/Nagrada}} |} <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="border:3px solid #EAC100; background-color:#EEEEEE; margin:0 auto; padding:20px 20px; width:70%;" class="plainlinks"> [[File:Wikipedia Asian Month Barnstar Golden.png|left|180px]] {{Center|{{resize|150%|'''''The Wikipedia Asian Month 2022 Barnstar Golden'''''}}}} <div style="color:#333333; margin-left:220px; font-size:110%;"> Dear {{ROOTPAGENAME}} : :Congradulation! Sincerely thank you for your utmost participation in Wikipedia Asian Month 2022. We are grateful for your dedication to Wikimedia movement, and hope you will join us the next year! :Wish you all the best! </div> <div style="color:#333333; text-align:right; font-size:120%;">Wikipedia Asian Month Team</div> </div> </div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Joycewikiwiki@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month_2022/Special_Barnstars_Receiver&oldid=24454025 --> {| style="border:1px solid gray; background-color:#fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[Datoteka:Rc award.svg|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size:x-large; padding:0; vertical-align:middle; height:1.1em;" | '''Barnstar patrolera''' |- |style="vertical-align:middle; border-top:1px solid gray;" | Iskreno veliko hvala, kao patroler patroleru, na ophodnji čitave Vikipedije u mojem trosedmičnom odsustvu. Nije ostalo [https://xtools.wmflabs.org/patrollerstats/sh.wikipedia.org?actions=patrol nezapaženo] da si praktički samostalno poduhvatio posao bez kojega bi ošli natrag u tisuće neophođenih izmjena odakle nema povratka dok se istovremeno borimo s novima. |} – [[Korisnik:Vipz|Vipz]] ([[Razgovor sa korisnikom:Vipz|razgovor]]) 04:23, 6 mart 2023 (CET) {{Nagrada za izabrani članak | članak =Karl XII od Švedske | mjesec =august | godina =2023. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Fudbalska reprezentacija Turske | mjesec =oktobar | godina =2024. }} {{collapse bottom}} == Spoljašne veze == * [https://vukajlija.com/ Leksikografski zavod] * как я люблю naš [[:wikt:Glavna strana|vikiriječnik]] :P * <u>[[Wikipedija:Navođenje izvora|Navođenje izvora]]</u> & [[:en:Wikipedia:Citing sources|Citing sources]] & [[:en:Wikipedia:Verifiability|Verifiability]] * <u>[[Wikipedija:Pouzdani izvori|Pouzdani izvori]]</u> & [[:en:Wikipedia:Reliable sources|Reliable sources]] * <u>[[Šablon:Reklamiranje]]</u> & [[:en:Wikipedia:Identifying blatant advertising|Identifying blatant advertising]] * <u>[[Wikipedija:Šta Wikipedija nije|Šta Wikipedija nije]]</u> & [[:en:Wikipedia:What Wikipedia is not|What Wikipedia is not]] * [[Wikipedija:Dozvole za objavljivanje]] ::''Don't speak Po Naški?'' <div style="float:right; border:thin solid green; background-color:*f9f9f9"> {{Currentdate}} Ovaj ogranak Wikipedija projekta ima : '''<div id="articlecount" style="font-size:85%;">[[Special:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]] {{plural:{{NUMBEROFARTICLES}}|članak|članka|članaka}} na [[srpskohrvatski jezik|srpskohrvatskom]]</div> </div>''' [[Kategorija:User sh]] [[Kategorija:Wikipedijini administratori]] rtd3553ref1zzzdgr3t4jiukfinn5nm 42662241 42662111 2026-07-31T07:42:09Z Inokosni organ 160059 42662241 wikitext text/x-wiki Pozdrav svima! Dobrodošli u ured vašeg Inokosnog organa. Pridružio sam se [[Srpskohrvatska Wikipedia|Srpskohrvatskoj Wikipediji]] kada je točno imala 454.760 članaka na [[Srpskohrvatski jezik|srpskohrvatskom]]. <div style="display:flex; gap:12px; width:100%;"> <div style="flex:1;"> [[Korisnik:Inokosni organ/Arhiv|<span style="display:inline-block;padding:10px 18px;background:#1e5aa8;color:white;border-radius:6px;font-weight:bold;text-decoration:none;">Arhiv</span>]] </div> </div> {{collapse top|title= Main}} {| class="wikitable" |+ !<u>'''Main'''</u> |- | <small> [[:sl:Druga svetovna vojna na Slovenskem|Druga svetovna vojna na Slovenskem]] | [[Lion Feuchtwanger]] | [[Borislav Pekić]] | [[Smederevo]] | [[Karl XII od Švedske]] | [[Moskva]] | [[Tvrđava Svetog Mihovila]] | [[Fudbalska reprezentacija Turske]] | [[Fudbalska reprezentacija Italije]] | [[Fudbalska reprezentacija SFR Jugoslavije]] | [[Eintracht Frankfurt]] | [[Bayer 04 Leverkusen]] | [[Newcastle United F.C.]] | [[Utakmica smrti]] | [[Svjetsko juniorsko prvenstvo u fudbalu – Čile 1987.]] | [[Lista turcizama u srpskohrvatskom jeziku]] | [[Albanska književnost]] | [[Surinamska književnost]] | [[Giacomo Leopardi]] | [[Fenomenologija duha]] | [[Evropski glavni grad kulture]] | [[Ukrajina]] | [[Rusko-ukrajinski rat]] | [[Izraelsko-arapski sukob]] | [[Arapsko proljeće]] | [[Turska književnost]] | [[Makedonska književnost]] | [[Slovenska književnost]] | [[Mađarska književnost]] | [[Lista vladara Ugarske]] | [[Historija Mađarske]] | [[Lista vladara Portugala]] | [[Historija Portugala]] | [[Laos]] | [[Fudbalska reprezentacija Hrvatske]] | [[Korisnik:Inokosni organ/Fudbalska reprezentacija Srbije|Fudbalska reprezentacija Srbije]] | [[Fudbalska reprezentacija Slovenije]] | [[Fudbalska reprezentacija Bosne i Hercegovine]] | [[Historija Vijetnama]] | [[Turski jezik]] | [[Moldavija]] | [[Nusantara]] | [[Ciudad de la Paz (Ekvatorska Gvineja)|Ciudad de la Paz]] | [[Kumasi]] | [[Kamerun]] | [[Historija Kameruna]] | |} {{collapse bottom}} {{collapse top|title= Glavni projekti}} == Glavni projekti == [[Korisnik:Inokosni organ/Mađarska književnost|Mađarska književnost]] | [[Historija Mađarske]] | [[Izraelsko-palestinski sukob]] | [[Rusko-ukrajinski rat]] | [[Rat u Iranu (2026)]] {| class="wikitable" |+ !<u>'''[[Korisnik:Inokosni organ/Turska književnost|Projekt : Turska književnost]]'''</u> |- | <small>[[:Kategorija:The Prodigy]] · [[Lista turcizama u srpskohrvatskom jeziku]] · [[Singapur]] · [[Surinam]] · '''[[Smederevo]]''' · '''[[Đerdapska klisura]]''' · [[Wikipedija:Wikiprojekt države/Singapur|Wikiprojekt države - Singapur]] · '''[[Baranja]]''' · [[Belorusija]] · [[Fela Kuti]] · [[Arhitektura]] · [[Egipatska arhitektura]] · [[Borislav Pekić]] · [[Azra]] · [[Goran Bregović]] · [[Bijelo Dugme]] · [[Šarlo Akrobata]] · [[Pankrti]] · [[Haustor]] · [[VIS Idoli]] · [[Paraf]] · [[Lion Feuchtwanger]] · [[George Orwell]] · [[Ivana Brlić-Mažuranić]] · [[Feri Lainšček]] · [[Lila Prap]] · [[Ivan Kušan]] · [[Grigor Vitez]] · [[Ivo Andrić]] · [[Nasiha Kapidžić‑Hadžić]] · [[Stevan Sremac]] · [[Andrej Nikolaidis]] · [[Blaže Koneski]] · [[Olivera Nikolova]] · [[Grozdana Olujić]] · [[Branko Ćopić]] · [[Dragan Lukić]] · [[Sarah Kane]] · [[Tin Ujević]] | |+ !<u>'''Fokus'''</u> |- | <small>'''[[Lista turcizama u srpskohrvatskom jeziku]]''' [[Datoteka:Symbol support vote.svg|15px|link=]] i [[Turcizam]] · '''[[Turski jezik]]''' · [[Osmanski turski jezik]] · '''[[Hronologija Osmanskog carstva|Vremeplov Osmanskog carstva]]''' · [[Osmansko Carstvo]] · [[Istorija Osmanskog carstva]] · [[Administrativna podjela Osmanskog Carstva]] · [[Nusantara]] · [[Ukrajina]] · [[Historija Mađarske]] · [[Kraljevina Ugarska (1000–1526)]] · [[Giacomo Leopardi]] · [[Pio II.|Enea Silvio Piccolomini]] · [[August Šenoa]] · [[Eugen Kumičić]] · [[Silvije Strahimir Kranjčević]] · [[Adolfo Veber Tkalčević]] · [[Ivan Perkovac]] · [[Ksaver Šandor Gjalski]] · [[Ante Kovačić]] · [[Josip Kozarac]] · ''[[Seljačka buna (roman)|Seljačka buna]]'' · [[Antun Gustav Matoš]] · [[Milutin Cihlar Nehajev]] · [[Milan Begović]] · [[Janko Leskovar]] · [[Singapur]] · [[Novi val]] · [[Polka]] · [[Hip hop]] · [[Rocksteady]] · [[Ivan Cankar]] · [[Smederevo]] · [[Tin Ujević]] · [[Slovenska književnost]] · [[Slovačka]] · [[Gruzija]] · [[Ismail Kadare]] · [[Germanizam]] · [[Stanisław Lem]] · [[Mađarizam]] · [[Intolerancija na laktozu]] · [[Ryūnosuke Akutagawa]] · [[Yukio Mishima]] · [[Yasunari Kawabata]] · [[Søren Kierkegaard]] · [[Kristofor Kolumbo]] · <u>[[Švedski jezik]]</u> · [[Crvena zvijezda (roman)]] · [[Moskva]] · [[Historija Irske]] · [[Kronologija Lavova]]</small> |+ !<u>'''[[Slovenska književnost]]'''</u> |+ !<u>'''[[Portal:Crna Gora]]'''</u> |} {{collapse bottom}} {{collapse top|title= Radionica}} ===Radionica=== {| class="wikitable" |+ !Radionica | <small>[[Nikita Budka]] | [[Žarko Zrenjanin]] | [[Alan Watts]] | [[Cizia Zykë]] | [[Gajto Gazdanov]] | [[Server]] | [[Python]] | [[Blockchain]] | [[Marlboro]] | [[Philip Morris]] | [[Antonio Tabucchi]] | [[Raška (grad)]] | [[Vukolaj Radonjić]] | [[Inflacija]] | '''[[Unsuk Chin]]''' | [[Zgrade partizanske štamparije "Borba"]] | [[Lista hrvatskih kulturno-umjetničkih društava]] | [[Beogradska filharmonija]] | [[Georges Eugène Haussmann]] | [[Arc de Triomphe u Parizu]] | [[Epeli Nailatikau]] | [[Betti Nikolajevna Glan]] | [[Jugoslavenska arhitektura]] | [[Slavko Brill]] | [[Telekom Srbija]] | [[Kuči]] | [[Emina (pjesma)]] | [[Patrice Lumumba]] | [[Milo Jovović]] | [[Leeds]] | [[Lista aktivnih separatističkih pokreta u Evropi]] | [[Ohrid]] | [[Ante Despot]] | [[Rudolf Strohal]] | [[Galleria Borghese]] | '''[[Kvisling]]''' | [[Ursula Reutner]] | [[IP adresa]] | [[FIBA EuroBasket]] | [[Odnosi Bugarske i Srbije]] | [[Igor Mandić]] | [[Sremska Mitrovica]] | [[Janjičari]] | [[Negotin]] | [[Snježana Kordić]] | [[:Kategorija:Književni šabloni]] | [[Simone Martini]] | [[Dolly Parton]] | [[Jürgen Habermas]] | [[Temišvarski sabor]] | [[Mojsije Putnik]] | [[Cappella degli Scrovegni]] | [[Szczepan Sadurski]] | [[Thomas Carlyle]] | [[Realizam (književnost)]] | [[Banksy]] | [[B. Wongar]] | [[Konzervacija-restauracija]] | [[Konzervatorij]] | '''[[Eugen Savojski]]''' | [[Historija Kameruna]] | [[Baga (Nigerija)|Baga]] | [[Timbuktu]] | [[Tamanraset]] | [[Gat (grad)|Gat]] | [[Tarfaya]] | [[Tinduf]] | '''[[Eugen Kumičić]]''' | [[Zoran Đinđić]] | [[Boris Tadić]] | [[Ljubomir Davidović]] | [[Milan Grol]] | | [[Milica Cincar Popović]] | [[Tamara Lujak]] | [[Camille Claudel]] | '''[[Gabor Lenđel]]''' | [[Ivan Duknović]] | [[Dejan Lučić]] | [[Mislav Kolakušić]] | [[Josip Pečarić]] | [[Ivan Pernar (hrvatski političar)|Ivan Pernar]] | [[Jovan I. Deretić]] | [[Darko Trifunović]] | [[Karolina Vidović Krišto]] | [[Rat za Chaco]] | [[Homer]] | [[Ilijada]] | [[Povelja hercega Stjepana Dubrovniku (1448)]] | [[Hercegovina]] | [[Stjepan Vukčić Kosača]] | '''[[Anali Proljeća i Jeseni]]''' | '''[[Hvalov zbornik]]''' | '''[[Miroslavljevo evanđelje]]''' | [[Čedadsko evanđelje]] | [[Asemanijevo evanđelje]] | [[Kijevski misal]] | [[Savina knjiga]] | [[Proglas]] | [[Povest vremenih leta]] | [[Povest o Akiru]] | [[Novgorodski ljetopis]] | [[Temnićki natpis]] | [[Minhenski psaltir]] | [[Marijinsko evanđelje]] | [[Sinajski psaltir]] | [[Slovenski apokrifi]] | [[Slovenski Josif Flavije]] | [[Slovo o Igorovom pohodu]] | [[Suprasaljski zbornik]] | [[Vukanovo jevanđelje]] | [[Zografsko evanđelje]] | [[Žilinska knjiga]] | [[Žitije Konstantina Filozofa]] | [[Žitije Metodija]] | [[Žitije svetog Venceslava]] | [[Zakonopravilo]] | [[Žitije svetog Simeona]] | [[Tipik studenički]] | [[Dušanov zakonik]] | [[Ljetopis popa Dukljanina]] | [[De administrando imperio]] | [[Povelja Kulina bana]] | [[Povelja Tvrtka I Hrvoju Vukčiću Hrvatiniću 1380.]] | [[Povelja bana Prijezde I 1287.]] | [[Judita (ep)|Judita]] | [[Srpski srednjovekovni novac]] | [[Banovac]] | [[Celovški rukopis]] | [[Stiški rukopis]] | [[Videnski rukopis]] | [[Čedadski rukopis]] | [[Starogorski rukopis]] | '''[[Brižinski spomenici]]''' | '''[[Šibenska molitva]]''' | [[Vinodolski zakon]] | [[Premudini ostrišci]] | [[Grškovićev odlomak apostola]] | [[Premudini ostrišci]] | [[Supetarski ulomak]] | [[Povaljski prag]] | [[Senjska ploča]] | [[Natpis popa Tjehodraga]] | [[Mihanovićev odlomak Apostola]] | [[Humski grafit]] | [[Bečki listići]] | [[Kninski ulomak]] | [[Kločev glagoljaš]] | [[Župski glagoljski natpis]] | [[Valunska ploča]] | [[Plominski natpis]] | [[Bašćanska ploča]] | [[Blagajska ploča]] | [[Grdoselski ulomak]] | [[Krčki natpis]] | [[Humačka ploča]] | [[Jurandvorski ulomci]] | [[Klimpuški rukopis]] | [[:Kategorija:Povijest hrvatskoga jezika|Kategorija:Povijest hrvatskoga jezika]] | [[Martin Segon]] | [[Vlasi (Srbija)]] | [[Vlaški jezik (Srbija)]] | '''[[Isusove parabole]]''' | [[Dužd Venecije]] | [[Lista duždeva Venecije]] | '''[[Mletačka Republika]]''' | [[Vasco da Gama]] | [[Ahmet Hromadžić]] | [[Sumnjivo lice]] | [[Ergens in Nederland]] | '''[[Holodomor]]''' | [[:Kategorija:Slikovni šabloni|Slikovni šabloni]] | [[Zvonko Bušić]] | [[Daorson]] | [[Jože Plečnik]] | [[Ivan Hribar]] | [[Max Fabiani]] | [[Milan Lenuci]] | [[Adolf Mošinsky]] | [[Većeslav Holjevac]] | [[Andreas Tappeiner]] | [[Boris Kraigher]] | [[Josip Pelikan]] | [[Vekoslav Kocijančič]] | [[Edvard Ravnikar]] | [[Edvard Kardelj]] | [[Boris Kraigher]] | [[Bogdan Osolnik]] | [[Ivo Tartaglia]] | [[Jerko Šegvić]] | [[Giovanni de Ciotta]] | [[Georg Ludwig von Trapp]] | [[Bruno Milić]] | [[Hinko Juhn]] | [[Željezara Sisak]] | [[Caprag]] | [[Podravka]] | [[Maria Theresia]] | [[Niccolò Fiorentino]] | [[Potres u Dubrovniku 1667.]] | [[Josip Vancaš]] | [[Adolf Ciborowski]] | [[Benjamin Kállay]] | [[Mehmed-paša Sokolović]] | [[Isa-beg Isaković]] | [[Mimar Hajrudin]] | [[Džafer Kulenović]] | [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić]] | [[Nikola Dobrović]] | [[Bogdan Bogdanovič]] | [[Svetozar Miletić]] | [[Ferenc Raichle]] | [[Milan Obrenović]] | [[Dragisa Mišović]] | [[Jevrem Obrenović]] | [[Užička Republika]] | [[Sirmium]] | [[Miloš Obrenović]] | [[Tešnjar]] | [[Felix Romuliana]] | [[Đurađ Branković]] | [[Kenzō Tange]] | [[Samuilo]] | [[Marko Kraljević]] | [[Abdi-paša Albanac]] | [[Abdul Hamid II]] | [[Svetlana Kana Radević]] | [[Danilo I Petrović-Njegoš]] | [[Tvrtko I Kotromanić]] | [[Josip Slade]] | [[Mišo Marić]] | [[Wayback Machine]] | [[Šekovići]] | [[Kinabalu]] | [[Kosorići]] | [[Kamendin]] | [[Otočac]] | [[Glina]] | [[Glina (grad)]] | [[Sisak]] | [[Adela Milčinović]] | [[Vladimir Laxa]] | [[Hrvoje Klasić]] | [[Topolovac]] | [[RK Zagreb]] | [[Tuškanac]] | [[Horvatovac]] | [[Čučerje]] | [[Dubec]] | [[Podsused]] | [[Kozari Bok]] | [[Miroševec]] | [[Sutinska Vrela]] | [[Trnsko]] | [[Ljubljanica (Zagreb)]] | [[Pupinovo naselje]] | [[Resnik (Zagreb)]] | [[Retkovec]] | [[Sloboština]] | [[Volovčica]] | [[Vukomerec]] | [[Avenue Mall (Zagreb)]] | [[Pruga bratstva i jedinstva]] | [[Tepih Centar]] | [[Croatia osiguranje d.d.]] | [[Croatia Records]] | [[Badel 1862]] | [[Cedevita]] | [[Konzum]] | [[Ledo]] | [[Tisak (tvrtka)]] | [[Klovićevi dvori]] | [[Palača Raffay u Zagrebu]] | [[Strossmayerovo šetalište]] | [[Juraj Branjug]] | [[Crkva sv. Ivana Krstitelja (Nova ves) u Zagrebu]] | [[Crkva sv. Marije (Dolac) u Zagrebu]] | [[Tkalčićeva ulica]] | [[Hrvatski dom likovnih umjetnika]] | [[Institut za povijest umjetnosti]] | [[Hrvatski institut za povijest]] | [[Institut Ivo Pilar]] | [[Institut za arheologiju]] | [[Anton Dominik Fernkorn]] | [[Učiteljska akademija]] | [[Zagrebački Sunčev sustav]] | [[Milan Lenuzzi]] | [[Ministarstvo vanjskih poslova i europskih integracija Republike Hrvatske]] | [[Zdenac života]] | [[Julio Deutsch]] | [[Hrvatski državni arhiv]] | [[Šabac]] | [[Motorola]] | [[Slobodan Marković (pesnik)]] | [[Crvena zemlja]] | [[Vrbanja (Banja Luka)]] | [[Lista levičarskih stranaka u Srbiji]] | [[SAP SE]] | [[Milicija SFR Jugoslavije]] | [[Ivanjica]] | [[Norveška]] | [[Grga Jankes]] | [[Bazardjuzju]] | [[Kirs]] | [[Tourcoing]] | [[Gerard ter Borch]] | [[Njemački autonomni gradovi]] | [[Interakcije potrošača i resursa]] | '''[[Svetozar Borojević]]''' | '''[[Isa-beg Isaković]]''' | '''[[Barbara Celjska]]''' | '''[[Dragutin Dimitrijević Apis]]''' | '''[[Josip Jelačić]]''' | [[Sigismund, car Svetog Rimskog Carstva]] | [[Dimitar Petrov]] | [[Slobodna Dalmacija]] | [[Aimo Koivunen]] | [[Njemački seljački rat]] | [[Dušan Brkić]] | [[Vlastimir Velisavljević]] | [[Grgo Šore]] | [[Dobroslav Paraga]] | [[Alfred Pal]] | [[Dragoslav Mihailović]] | [[Dragoljub Mićunović]] | [[Vlado Dapčević]] | [[Vicko Jelaska]] | [[Liman (Novi Sad)|Liman]] | [[Mustafa Golubić]] | [[Ivan Krajačić]] | [[Pegaz]] | [[Branko Radičević]] | [[Nikola Uzunović]] | [[Samba (muzika)]] | [[Rifet Bahtijaragić]] | [[Giuseppe Arcimboldo]] | [[Alibunar]] | [[Skopsko kale]] | [[Novi Karlovci]] | [[Jelena Tomašević]] | [[Srbi u Hrvatskoj]] | [[Danilo Srdić]] | [[Tuzla]] | [[Beograd u Narodnooslobodilačkoj borbi]] | [[Seča knezova]] | [[Majska skupština]] | [[Nesviški dvorac]] | [[Walter Benjamin]] | [[Hermes Trismegistos]] | [[Hermetizam]] | [[Tanja Kragujević]] | [[Apokrifna Jevanđelja]] | [[Stefan Ćertić]] | [[Mudre izreke]] | [[Knjiga Henokova]] | [[Druga knjiga o Ezri]] | [[Prva knjiga o Ezri]] | [[Treća knjiga o Makabejcima]] | [[Knjiga oda]] | [[Zaharija (knjiga)]] | [[Šablon:Novi Sad]] | [[Boris Dragojević]] | [[Mandelbrotov skup]] | [[Klaus Wiese]] | [[Miša David]] | [[Mimoza Nestorova-Tomić]] | [[Dobrivoje Tošković]] | [[Bogdan Bogdanović]] | [[Constantinos Doxiadis]] | [[Bukovac (Novi Sad)]] | [[Neredi na utakmici Dinamo – Crvena zvezda 1990.]] | [[Prizren]] | [[Radomir Konstantinović]] | [[Nikolaj Milkov]] | [[Arshi Pipa]] | [[Kadri Metaj]] | [[Kiril Temkov]] | [[John Plamenatz]] | [[Predrag Finci]] | [[Heda Festini]] | [[France Veber]] | [[Manastir Ostrog]] | [[Cabinda (grad)]] | [[Jugoslovenska vojska u otadžbini]] | [[Mágico González]] | [[Consolidated PBY Catalina]] | [[Georgi Dimitrov]] | [[Anton Wilhelm Amo]] | [[Boubacar Boris Diop]] | [[Ngũgĩ wa Thiong'o]] | [[Olaudah Equiano]] | [[Thomas Sankara]] | [[Cheikh Anta Diop]] | [[Frantz Fanon]] | [[Kwame Nkrumah]] | [[Léopold Sédar Senghor]] | [[Wole Soyinka]] | [[Chinua Achebe]] | [[Chimamanda Ngozi Adichie]] | [[Amos Tutuola]] | [[Ben Okri]] | [[Amílcar Cabral]] | [[Mozi]] | [[Legalizacija četnika u Srbiji]] | [[Mazdak]] | [[Desireless]] | [[Danuta Lato]] | [[Boney M.]] | [[James Macpherson]] | [[Fritz Kreisler]] | [[Milli Vanilli]] | [[Frank Farian]] | [[Han van Meegeren]] | [[Carl Wilhelm Becker]] | [[Annio iz Viterba]] | [[Slaviša Vajner]] | [[Spomenik Wikipediji]] | [[Galaktička Republika]] | [[Profesor Baltazar]] | [[Robert Wyatt]] | [[Jaap Blonk]] | [[John Cage]] | [[Genpei Akasegawa]] | [[Joseph Beuys]] | [[George Maciunas]] | [[Alison Knowles]] | [[Neue Slowenische Kunst]] | [[Fluxus]] | [[Lenny Dee]] | [[Allan Kaprow]] | [[Kommissar Hjuler]] | [[Nam June Paik]] | [[Niki de Saint Phalle]] | [[Wolf Vostell]] | [[Novi dadaizam]] | [[Dadaizam]] | [[Jean Arp]] | [[Johannes Baader]] | [[Max Ernst]] | [[George Grosz]] | [[Otto Dix]] | [[Richard Huelsenbeck]] | [[Francis Picabia]] | [[Hans Richter (umjetnik)]] | [[Kurt Schwitters]] | [[Sophie Taeuber-Arp]] | [[Tristan Tzara]] | [[Beatrice Wood]] | [[Marcel Janco]] | [[Raoul Hausmann]] | [[Dragan Aleksić (pjesnik)|Dragan Aleksić]] | [[Jean Crotti]] | [[Theo van Doesburg]] | [[Clément Pansaers]] | [[Paul Dermée]] | [[Céline Arnauld]] | [[Theodore Fraenkel]] | [[Iliazd]] | [[Joseph Stella]] | [[Emmy Hennings]] | [[Jefim Golyscheff]] | [[Arthur Cravan]] | [[Guillaume Apollinaire]] | [[Aspazija]] | [[Arca (muzičar)]] | [[Björk]] | [[Straight edge]] | [[Jiří Wolker]] | [[Povelja Stjepana II Vukoslavu Hrvatiniću 1326.]] | [[Srđa Popović (advokat)]] | [[Senka Veletanlić]] | [[Celia Cruz]] | [[Korejski rat]] | [[Jugoslaveni u Hrvatskoj]] | [[Buđenje pacova]] | [[Skijavoneska]] | [[Bajina Bašta]] | [[Leptirica]] | [[Vampir]] | [[Drakula]] | [[Frankenstein]] | [[Jugoslaveni u Hrvatskoj]] | [[Lista gradova u Bosni i Hercegovini]] | [[Biljar]] | [[Srpski Holywood]] | [[Bardilis]] | [[Josip Balatinac (fudbaler)]] | [[Neolitska Evropa]] | [[Hector Berlioz]] | [[Giuseppe Verdi]] | [[Camille Saint-Saëns]] | [[Edvard Grieg]] | [[Bedřich Smetana]] | [[Mihail Glinka]] | [[Ruggero Leoncavallo]] | [[Bakar (grad)]] | [[Historija Irske]] | [[Bloody Sunday (film)]] | [[War (album benda U2)]] | [[Krvava nedelja (1972)]] | [[Lazar Tešanović]] | [[Veronika Bakotić]] | [[Milan Tepić]] | [[Weltschmerz]] | [[Joakiminterfest]] | [[Héctor Noguera]] | [[Vladimir Geljfand]] | [[Lista Caravaggiovih djela]] | [[Veternik (Novi Sad)]] | [[Ivo Senjanin]] | [[Indeks prelamanja]] | [[Kramer (bend)]] | [[Čuvaj se senjske ruke]] | [[Disney Channel]] | [[Sava]] | [[Savski Venac]] | [[Stari grad (Beograd)]] | [[Osmi putnik (sastav)]] | [[Mira Banjac]] | [[Pačir]] | [[Tekunica]] | [[Walt Disney]] | [[Trakija]] | [[Superheroj]] | [[Leptirica]] | [[Protestantska etika i duh kapitalizma]] | [[Palestina]] | [[Palestinska samouprava]] | [[Palestina (regija)]] | [[Giacomo Stampa]] | [[Ivan Illich]] | [[Višeslavova krstionica]] | [[Šablon:Infokutija osoba]] | [[Zvonimir Vučković]] | [[Kolaboracija četnika s nacističkom Njemačkom]] | [[Crkvenoslavenski jezik]] | [[Grčka narodnooslobodilačka armija]] | [[Jovan Vujošević]] | [[Srbija u jugoslavenskim ratovima]] ?? | [[Divna Veković]] | [[Cigla]] | [[Svrljig]] | '''[[Macbeth]]''' | [[Slobodne teritorije u Narodnooslobodilačkom ratu]] | [[Katanga]] | [[Antiratni protesti u Beogradu (1991–1992)]] | [[Slavonski Brod]] i [[Brod (Bosna i Hercegovina)|Bosanski Brod]] | [[Srebrenka Ilić]] | [[Pierre Schaeffer]] | [[Speedcore]] | [[Y2K]] | [[FK Sutjeska Nikšić]] | [[Pad Bosne 1463.]] | [[Austrougarsko osvajanje Bosne i Hercegovine]] | [[Aneksijska kriza]] | [[Teremin]] | [[Rat]] | [[Brak]] | [[Malware]] | [[Eintracht Frankfurt]] | [[Jelena Karleuša]] | [[Bela garda (Slovenija)]] | [[Slovenska ljudska stranka (1892)]] | [[FK Sarajevo]] | [[Četiri azijska tigra]] | [[Lulu Schwartz]] | [[AFC Champions League Elite]] | [[Muhamed Kulenović]] | [[Jasenova]] | [[Vice Bune]] | [[Tomislav II]] | [[Velika seoba Srba]] | [[C.D. Árabe Unido (Panama)]] | [[Tauro F.C. (Panama)]] | [[C.A. Independiente de La Chorrera (Panama)]] | [[C.D. Plaza Amador (Panama)]] | [[Club Deportivo Universitario (Panama)]] | [[San Francisco F.C. (Panama)]] | [[Lista gradova u Bosni i Hercegovini]] | [[Čandrakanta (roman)]] | [[Izborni knez]] | [[Julius Baranovski]] | [[Moruna]] | [[Immanuel Kant]] | [[Fenomenologija duha]] | [[Svijet kao volja i predodžba]] | [[Die Geburt der Tragödie aus dem Geist der Musik]] | [[Filosofija palanke]] | [[Josif Majer]] | '''[[Miloš Minić]]''' | '''[[Slobodan Penezić Krcun]]''' | '''[[Koča Popović]]''' | [[Vladimir Bakarić]] | [[Đuro Pucar Stari]] | [[Edvard Kardelj]] | [[Blagoje Nešković]] | [[Lazar Koliševski]] | [[Blažo Jovanović]] | [[Enver Hoxha]] | [[Slavko Šlander]] | [[Josip Križaj]] | [[Vălko Červenkov]] | [[Džemal Bijedić]] | [[Slavko Grum]] | [[Đorđe Popović]] | [[Tibor Sekelj]] | [[Vlado Dapčević]] | [[Mehmet Ali Ağca]] | [[Bruno Bušić]] | [[Stanislav Krakov]] | [[Miha Krek]] | [[Muhamed Asad]] | [[Stjepan Đureković]] | [[Donald Duck]] | [[Nikola Tesla]] | [[Mihajlo Pupin]] | [[Milutin Milanković]] | [[Bogdan Bogdanović]] | [[Vladimir Prelog]] | [[Dušan Vuksanović]] | [[Radoje Domanović]] | [[Meša Selimović]] | [[Mak Dizdar]] | [[Ivo Andrić]] | [[Josip Broz Tito]] | [[Ekomanipulacija]] | [[Banjani (pleme)]] | [[Ratni zarobljenici]] | [[Nikola Bojović]] | [[Paul Lafargue]] | '''[[Mario Kopić]]''' | [[Georgi Konstantinovski]] | [[Tvrđave u Herceg Novom]] | [[Udruženje genetičara u Bosni i Hercegovini]] | [[Josip Frank]] | [[Mile Starčević]] | [[Monopol]] | [[Novac]] | [[Ludi Šeširdžija]] | [[Wikipedija:Nacrti/2025]] | [[Tanasko Rajić]] | [[Hrvoje Hribar]] | [[Ivo Brešan]] | [[Fedor Vidas]] | [[Melhisedek]] | [[Ndjolé (Gabon)]] | [[Lastoursville]] | [[Đorđe Vajfert]] | [[Yugo]] | [[Zastava (fabrika)]] | [[Marš (muzika)]] | [[Haršačarita]] | [[Amila Kahrović-Posavljak]] | [[Matija Filaković]] | [[Ivica Puljak]] | [[Pozorišna trupa Crvenog broda]] | [[Liu Shaoqi]] | [[Kong Dongmei]] | [[Liu Siqi]] | [[Shao Hua]] | [[Wen Qimei]] | [[Cixi]] | [[Ba Jin]] | [[Lin Biao]] | [[Chen Duxiu]] | [[Nanjing]] | [[Sun Yat-sen]] | [[Deng Xiaoping]] | [[Nanning]] | [[Zhang Guotao]] | [[Li Si]] | [[Nanshan (Shenzhen)]] | [[Nagqu]] | [[Lhasa]] | [[Han Yu]] | [[Turpan]] | [[Zhaoyuan]] | [[Zhuangzi]] | [[Konfucije]] | [[Konfucijanizam]] | [[Datong]] | [[Foshan]] | [[Shunde]] | [[Mohe]] | [[Sansha]] | [[Fuyuan]] | [[Tashkurgan]] | [[Yongning]] | [[Yinchuan]] | [[Savo Orović]] | [[Karakorum]] | [[Dandong]] | [[Seogwipo]] | [[Šangaj]] | [[Peking]] | [[Taipei]] | [[Yan'an]] | [[Mao Anqing]] | [[Mao Anying]] | [[Xiangyang]] | [[Hangzhou]] | [[Changsha]] | [[Wu Zetian]] | [[Lu Zhi]] | [[Feng]] | [[Zhangsun]] | [[Suzhou]] | [[Jiang Qing]] | [[He Zizhen]] | [[Yang Kaihui]] | [[Luo Yixiu]] | [[Chengdu]] | [[Guilin]] | [[Historija Kine]] | [[Taoizam]] | [[Luoyang]] | [[Xian (taoizam)]] | [[Xi'an]] | [[Dalian]] | [[Guangzhou]] | [[Crvena knjiga (Mao Tse-tung)]] | [[Mao Tse-tung]] | [[Šaošan]] | [[Li Zhisui]] | [[Lu Xun]] | [[Yip Man]] | [[Chan Wah-shun]] | [[Leung Jan]] | [[Ng Mui]] | [[Wong Wah-bo]] | [[Hong Kong]] | [[Makao]] | [[Goa]] | [[Chongqing]] | [[Shenzhen]] | [[Ivan Meštrović]] | [[Mate Meštrović]] | [[Miodrag Stanisavljević]] | [[Stećak Vignja Miloševića]] | [[Tales]] | [[Vođe Sovjetskog Saveza]] | [[Nikita Hruščov]] | [[Vladimir Lenjin]] | [[Žnjan]] | [[Petar Lubarda]] | [[Veronika Bakotić]] | [[House music]] | [[Predsjednički izbori u Sjedinjenim Američkim Državama 2024.]] | [[Džemaludin Latić]] | [[Zora Dirnbach]] | [[Stevan Sremac]] | [[Krste Misirkov]] | [[Mihajlo Rostohar]] | [[Josip Pupačić]] | [[Usorska uskotračna željeznica]] | [[Naftna industrija Srbije]] | [[Lista ulica u Beogradu]] | [[Oktobarska revolucija]] | [[Svrgavanje Slobodana Miloševića]] | [[Ivan Klajn]] | [[Matthias Grünewald]] | [[NATO-ova fonetska abeceda]] | [[Kockica (zgrada)]] | [[:en:Epistemology|Epistemology]] cfr [[Epistemologija]] | [[Narodna Republika Koreja]] | [[Nemiri na Haymarketu]] | [[Pax Americana]] | [[Tomislav Osmanli]] | [[Vladislav Petković Dis]] | [[Marko Ristić]] | [[Nikola Batušić]] | [[Indijsko-pakistanski ratovi]] | [[Viktorija Roščina]] | [[Tursko osvajanje Balkana]] | [[Historija srednjovjekovne Srbije]] | [[Kukuruz]] | [[Kuća]] | [[Nikaragva]] | [[Starac Milija]] | [[:Kategorija:Crnogorska književnost]] | [[Crnogorska književnost]] | [[Banović Strahinja]] | [[Ranko Krivokapić]] | [[Lista papa]] | [[Dimitrije Mita Cenić]] | [[Julian Assange]] | [[La Fenice]] | [[Šablon:Ekvinocij i solsticij]] | [[Pan Tadeusz]] | [[Kaćuša (pjesma)]] | [[Zdenko Škrabalo]] | [[Kőbánya]] | [[:meta:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025/Participants|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025]] | [[:meta:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025/Participants/Inokosni organ|add]] | [[Bilećanka]] | [[Orient Express]] | [[Križarske rute]] | [[Rimski putevi]] | [[Via Egnatia]] | [[Via Militaris]] | [[Via Pontica]] | [[Đerdapska klisura]] | [[Autoput Bratstva i jedinstva]] | [[Husein Gradaščević]] | [[Ivan Perkovac]] | [[Gustav Krklec]] | [[Mak Dizdar]] | [[Ivo Vojnović]] | [[Janko Polić Kamov]] | [[Prvi srpski ustanak]] | [[Simo Matavulj]] | [[Ksaver Šandor Gjalski]] | [[August Šenoa]] | [[Kole Cašule]] | [[Živko Čingo]] | [[Kole Nedelkovski]] | [[Kočo Racin]] | [[Blaže Koneski]] | [[Mula Mustafa Bašeskija]] | [[Ivan Bandulavić]] | [[Arif Hikmetbeg Rizvanbegović]] | [[Sima Milutinović Sarajlija]] | [[Skender Kulenović]] | [[Meša Selimović]] | [[Hasan Kikić]] | [[Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak]] | [[Umihana Čuvidina]] | '''[[Slobodan Šnajder]]''' | [[Andrej Nikolaidis]] | [[Duško Trifunović]] | [[Breakbeat hardcore]] | [[Stanko Vraz]] | [[Albert Bazala]] | [[Glava šećera (pripovetka)]] | [[Milovan Glišić]] | [[Anton de Kom]] | [[Turbofolk]] | [[Jelena Karleuša]] | [[Nada Knežević]] | [[Maja Nikolić (pjevačica)]] | [[Kylie Minogue]] | [[Maite Perroni]] | [[Mimi Mercedez]] | [[Bosanske piramide]] | [[Stefan Uroš I]] | [[Vladislav Nemanjić]] | [[Beli anđeo]] | [[Tomislav Osmanli]] | [[Studio B]] | [[Tvrtko II Kotromanić]] | [[:en:Menstrual cycle]] | [[:en:Water fluoridation]] | [[:en:Ketogenic diet]] | [[:en:Social history of viruses]] | [[:en:Virus]] | [[Crnogorski jezik]] | [[Šablon:Instrument]] | [[Prva savezna liga]] | [[Hajduk Split]] | [[Hiperborejci]] | [[Fadil Hoxha]] | [[Kajzerica]] | [[Kalifat]] | [[U Stambolu na Bosforu]] | [[Katari]] | [[Bogumili]] | [[Hazari]] | '''[[Železnička stanica Novi Sad]]''' | [[Agatha Christie]] | [[Orient Express]] | [[FK Vojvodina]] | <u>[[Svetozar Miletić]]</u> | <u>[[Petar II Petrović Njegoš|Pera Petrov iz Njegoša]]</u> | '''[[Novi Sad]]''' | [[Petrovaradin]] | [[Šipan]] | [[Baja]] | [[Kalhant]] | [[Narodni pokret Otpor]] | [[Аleksandr А. Bogdanov]] | [[Crvena zvijezda (roman)]] | [[Stanisław Lem]] | [[Zaharija Sitčin]] | [[Lav Sergejevič Termen]] | [[Teremin]] | [[Ursula K. Le Guin]] | [[Carmilla]] | [[Beli Manastir]] | [[Isak Babelj]] | [[George Weah]] | [[Radomir Putnik (pisac)|Radomir Putnik]] | [[Paragvaj]] | [[Yuki-Onna]] | [[Bolivija]] | '''[[Šablon:Infokutija biografija]]''' | [[Lista metro sistema]] | [[Ivan Glišić]] | [[:sl:Slovenska znanstvena fantastika]] | [[Studentske demonstracije u Jugoslaviji 1968.]] | [[Detroit, Michigan|Detroit]] | [[Vladimir Solovjov]] | [[Muhara]] | <u>[[Marko Marulić]]</u> | [[Klasifikacija muzike]] | [[Modul:Portal bar]] | [[Federico Zuccari]] | [[Eva Ras]] | [[Lista vladara Poljske]] | [[Torlački]] | [[Naučna fantastika]] | [[Okruzi Južne Koreje]] | [[Baranja]] | [[Wikipedija na korejskom jeziku]] | [[Korejski jezik]] | [[Drava]] | [[Ep o Gilgamešu]] | [[Crvena zvezda]] | <u>[[Paraćin]]</u> | [[Vladari Provanse]] | [[Stepan Bandera]] | [[Holodomor]] | [[Međunarodni praznici]] | [[Administrativna podjela Crne Gore]] | [[José Mujica]] | [[Centralna evidencija spomenika]] | [[Jujutsu]] | [[Suočavanje s prošlošću]] | [[Edita Schubert]] | [[Nika Rukavina]] | [[Branka Cvjetičanin]] | [[Sanja Bachrach Krištofić]] | [[Zlata Vucelić]] | [[Mario Krištofić]] | [[Plinara Hasanpaşa]] | [[Kuran]] | [[Tefsir]] | [[Sporazum o zapošljavanju između Zapadne Njemačke i SFR Jugoslavije]] | [[Klaus Schulze]] | [[Jovan Sterija Popović]] | [[Kijev]] | [[Aristotel]] | [[Korisnik:Edgar Allan Poe/Nogomet|Projekt Nogomet]] | [[Muzički žanr]]/[[Klasična muzika]]/[[Folk muzika]]/[[Folk]]/[[Zabavna muzika]]/[[Turbofolk]]/[[Pop-folk]] | [[A.C. Milan]] | [[Wikipedija:Wikiprojekt države/Singapur]] | [[Okan Kocuk]] {{small|1000}} | '''[[Fudbalska reprezentacija Jugoslavije]]''' | '''[[Fudbalska reprezentacija Italije]]''' | '''[[Korisnik:Inokosni organ/Fudbalska reprezentacija Srbije|Fudbalska reprezentacija Srbije]]''' | [[Sloboda vjeroispovijesti ili uvjerenja]] | [[Lista ulica u Nišu]] | [[Heydər Əliyev]] | [[Mario Kopić]] | [[Legalizacija gradnje]] | [[Beyoğlu]] | [[OFK Beograd]] | [[Fenerbahçe SK (fudbal)|Fenerbahçe SK]] | [[Hip hop]] | [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] | [[Nürnberg]] | [[Ivo Pilar]] | [[Historija željeznice]] | [[Aerodrom Čenej]] | [[Svetozar Vlajković]] | [[Santa Cruz del Islote]] | [[Turbofolk]] | [[Etno muzika]] | [[Etnomuzikologija]] | [[Islamska umjetnost]] | [[Islamska muzika]] | [[Muzika Indije]] | [[Osmanske kule i odžaci u Bosni i Hercegovini]] | [[Florbela Espanca]] | [[Eduardo Lourenço]] | [[Pedro da Fonseca (filozof)|Pedro da Fonseca]] | [[Damião de Góis]] | [[Bohemizam]] | [[Osmansko osvajanje Rumelije]] | [[Dragoslav Mihailović]] | [[Dušan Matić]] | [[Arapsko proljeće]] | [[Boris Pahor]] | [[Mjanmar]] | [[Vijetnam]] | [[Laos]] | [[Svjetska prijestolnica knjige]] | '''[[:Kategorija:Članci za sređivanje|Za sređivanje]]''' | [[Predsednički izbori u SAD 2024.]] | [[Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država]] | [[Popis predsjednika SAD]] | [[Šablon:Predsjednički izbori u SAD]] | ''[[Sumatra (Crnjanski)|Sumatra]]'' | ''[[Termopile (Kavafis)|Termopile]]'' | ''[[Zapadno-istočni Divan]]'' | ''[[Breathe (Prodigy)|Breathe]]'' | [[Pivo]] | [[:Kategorija:Književni teoretičari]] | [[:Kategorija:Liste]] | [[Aerodrom Čenej]] | [[Afera Marković]] | [[Aksiologija]] | <u>[[Aleksandar Belić]]</u> | [[Aleksandar Deroko]] | [[Alfredo Stroessner]] | [[Alija Alijagić]] | [[Ambasada Jugoslavije u Francuskoj]] | [[Amila Kahrović-Posavljak]] | [[Andreas Bodenstein]] | [[Andrija Zmajević]] | [[Anholt (Borken)]] | [[Ani Radošević]] | [[Mary Bigelow Ingham|Anne Hathaway]] | [[Portrait of Anne Hathaway]] | [[Anne Hathaway (glumica)‏‎]] | [[Anne Hathaway‏‎ (glumica)|Anne Hathaway]] | [[Anne Hathaway (pjesma)|Anne Hathaway]] | [[Anne Hathaway‏‎ (Shakespeare)]] | [[Anne Hathaway (Shakespeare)|Anne Hathaway]] | [[Anne Hathaway]] | '''[[Ante Starčević]]''' | [[Antinacizam]] | [[Anton Čehov]] |<u>[[Antonio Bajamonti]]</u> | [[Arno Schmidt]] | [[Askos]] | [[Astrobiologija]] | [[Austro-ugarska okupacija Bosne i Hercegovine 1878]] | [[Azra]] | [[Baba Jaga]] | [[Ban]] | [[Banoštor (tvrđava)]] | [[Barok]] | [[Benjamin Hoadly]] | [[Bijelo dugme]] | [[Bitka kod Ankare]] | [[Bitka kod Brunete]] | [[Bizantska muzika]] | [[Bombaški napad u beogradskom bioskopu 20. oktobar]] | [[Bruno Schulz]] | [[Bunjevci]] | [[Čehoslovačka]] | [[Crvena buržoazija]] | [[Cvjetko Popović]] | [[David Albahari]] | [[Đavo]] | [[Diana Budisavljević]] | [[Dijalektički zakoni]] | [[Dimitrije Ljubavić]] | [[Dimitrije Mitrinović]] | [[Divlji Zapad]] | [[Dolores O'Riordan]] | <u>[[Domaniç]]</u> | [[Đorđe Vajfert]] | [[Downing efekt]] | [[Dragoslav Mihailović]] | [[Dunav]] | [[Dunavske Švabe]] | [[Eduardo Galeano]] | [[Edward Schillebeeckx]] | [[Eleonora de Fonseca Pimentel]] | [[Elvis Ljajić]] | [[Engleski jezik]] | [[Erehteion]] | [[Ernesto Sábato]] | [[Euharistija]] | <u>[[Eutropije]]</u> | <u>[[Euzebije iz Minda]]</u> | [[Evropski glavni grad kulture]] | [[Ezana od Aksuma]] | [[Fazıl Hüsnü Dağlarca]] | [[Federativna Narodna Republika Jugoslavija|FRNJ]] | [[Filološki pregled]] | [[Filosofija palanke]] | [[Fjeldfuglen]] | [[Florian Geyer]] | [[Folklor i vez etničke grupe Matyó]] | [[Forchheim]] | [[Frank Ryan (borac)|Frank Ryan]] | [[Funk]] | [[Frumencije]] | [[Galipoljski Srbi]] | [[Gebhard I. Savinjski]] | <u>[[Generacija Z]]</u> | [[Giovanni Verga]] | [[Glasinačka kultura]] | [[Gradišćanski Hrvati]] | [[Gradonačelnik Novog Sada]] | [[Gravelotte]] | [[Grof Đorđe Branković]] | [[Heinrich Friedrich von Diez]] | [[Hikaye]] | [[Hipotetički silogizam]] | [[Hipotetičko-disjunktivni silogizam]] | [[Historija Bosne i Hercegovine]] | [[Historija Hrvatske]] | [[Historija srednjovjekovne Srbije]] | [[Historija željeznice u Bosni i Hercegovini]] | [[Hronotop]] | <u>[[Humanizam u Njemačkoj]]</u> | [[Ignjat Bajloni]] | [[Igor Marojević]] | [[Il Popolo d'Italia]] | [[Ilija Garašanin]] | [[Invazija Varšavskog pakta na Čehoslovačku]] | [[Irska]] | [[Islamizacija Albanije]] |[[Izmael]] | <u>'''[[Izraelsko-palestinski sukob]]'''</u> (sređivanje) | [[Izvori]] | [[Janjevci]] | [[János Kádár]] | [[Jasmina Mihajlović]] | [[Jirečekova linija]] | [[Johannes Falkenberg]] | [[John Steinbeck]] | [[Josef Ressel]] | [[Josip Jelačić]] | [[Josip Križaj]] | <u>[[Josip Smodlaka]]</u> | <u>[[Jovan Cvijić]]</u> | [[JPEG]] | [[Jurij Hudolin]] | [[Kalvinizam]] | [[Karl Marx]] | '''[[Karl Kraus]]''' | [[Katedra (akademska)|Katedra]] | [[Kauboj]] | [[Kende]] | [[Knez Mihailova]] | [[Kondom]] | [[Konoplja u Sloveniji]] | [[Kopenhagen]] | [[Kraljevina Alanija]] | [[Kraljevina Poljska (1025–1385)]] | [[Krasan]] | [[Krašovani]] | [[Krav maga]] | [[Kresnenski ustanak]] | [[Kruševac]] | <u>[[Kuća]]</u> | [[Kup Crne Gore u fudbalu]] | [[Lagos]] | [[Laza Lazarević]] | [[Lazar Udovički]] | [[Lexicon Latinitatis medii aevi Iugoslaviae]] | [[LGBT historija Jugoslavije]] | [[Lista mjesta imenovanih po Josipu Brozu Titu]] | [[Lista najvećih svjetskih metropola]] | [[Lješka (ulica u Beogradu)|Lješka]] | [[Ljevičarska omladina (Kina)]] | [[Ljubomir Davidović]] | [[M'Daourouch]] | [[Mađarska forinta]] | [[Maite Perroni]] | [[Marin Držić]] | [[Mario Benedetti]] | <u>[[Marko Vešović (književnik)]]</u> | <u>[[Mediji]]</u> | [[Memmingen]] | [[Michael O'Riordan]] | [[Mihkel Klaassen]] | [[Mijaci]] | [[Miklós Németh‏‎]] | [[Milan Simin]] | [[Milenko Perović]] | [[Milorad Drašković]] | [[Miloš Crnjanski]] | [[Milovan Danojlić]] | [[Mimesis]] | [[Miroslav Krleža]] | [[Molière]] | <u>[[Möll]]</u> | <u>[[Mongolsko Carstvo]]</u> | [[Moliški Hrvati]] | <u>[[Moni Finci]]</u> | [[Nacističko spaljivanje knjiga]] | [[Nagrada Sedam sekretara SKOJ-a]] | [[Narodna muzika]] | [[Narodnjaci]] | <u>[[Nestor Mahno]]</u> | <u>[[Niccolò Machiavelli]]</u> | <u>[[Nicolas Storch]]</u> | <u>[[Nizozemska revolucija]]</u> | <u>[[Norne]]</u> | [[Obrada drveta]] | [[OFK Beograd]] | [[Orijent]] | [[Orofern od Kapadokije]] | [[Ørsta]] | [[Otokar Keršovani]] | [[Otto III. od Bavarske]] | [[Paćamama]] | [[Panonska nizija]] | [[Pantovčak]] | [[Pavlovo pismo lordu Carringtonu]] | [[Pčelarstvo u Sloveniji]] | [[Peadar O'Donnell]] | [[Philipp Melanchthon]] | [[Pijetizam]] | [[Pismo (poruka)]] | [[Ponuda Draže Mihailovića Adolfu Hitleru]] | <u>[[Popis careva Svetog rimskog carstva]]</u> | <u>[[Popis čeških vladara]]</u> | [[Popis danskih monarha]] | <u>[[Popis engleskih i britanskih vladara]]</u> | [[Popis gradonačelnika Ljubljane]] | [[Popis gradonačelnika Skoplja]] | [[Popis gradonačelnika Splita]] | [[Popis gradonačelnika Zagreba]] | [[Popis gradova u Njemačkoj]] | [[Popis hrvatskih banova]] | [[Popis hrvatskih kraljeva]] | [[Popis japanskih monarha]] | [[Popis kraljeva Kambodže]] | [[Popis monarha Koreje]] | [[Popis pjevača narodnih pjesama]] | [[Popis poljskih vladara]] | [[Popis vladara Bavarske]] | [[Pranje novca]] | [[Praški lingvistički kružok]] | [[Praško proljeće]] | [[Propovijed o oprostima i milosti]] | [[Prostorvreme]] | <u>[[Protestantski uspon]]</u> | [[Prvi srpski ustanak]] | [[PTT]] | [[Racki Hrvati]] | [[Rimski putevi]] | [[Ruggero Leoncavallo]] | [[Šablon:Glavna stranica]] | [[Šablon:Hrvatski kraljevi]] | [[Šablon:Istorijske prestonice Srbije]] | [[Šablon:Književnost]] | [[Šablon:Makedonska književnost]] | [[Šablon:Srpski vladari]] cfr. [[Šablon:Srpski vladari]] | [[Sadrudin Kunavi]] | [[Sarajevski atentat]] | <u>[[Saudi Vision 2030]]</u> | [[Sauna]] | [[Sava Savanović]] | [[Simferopolj]] | [[Sinéad O'Connor]] | [[Sinopsis]] | [[Slavko Pavletić]] | [[Snijeg]] | [[Slavonija]] | [[Slobodan Jovanović]] | [[Sotion (filozof)]] | [[Sotion]] | [[Španski građanski rat]] | [[Spartakistički ustanak]] | [[Spisak gradonačelnika Beograda]] | [[Spisak kineskih vladara]] | [[Spisak opština Portorika‏‎]] | [[Spisak spaljenih knjiga u Njemačkoj 1933. godine]] | [[Spisak vladara Mađarske]] | [[Srbulje]] | [[Stan]] | [[Stara Hercegovina]] | [[Stjepan, knez Bosne|Stjepan Vojislavijević]] (fl. 1084–1095) | [[Studentske demonstracije u Jugoslaviji 1968.]] | <u>[[Sultanija Safije]]</u> | <u>[[Tadija Smičiklas]]</u> | [[Tarantinizam]] | [[Template:List of language names ordered by code]] | <u>[[The Prodigy]]</u> | <u>[[Thomas Müntzer]]</u> | [[Tibor Živković]] | [[Todor Živkov‏‎]] | [[Tomislav Osmanli]] | <u>[[Tommy]]</u> | [[Toti (Hrvati u Mađarskoj)|Toti]] | <u>[[Ugro-finski narodi]]</u> | [[Ulje (slikarstvo)|Ulje]] | [[Ultra vires]] | [[Upravni centar]] | [[Ursula Reutner]] | [[USB]] | [[Utrecht]] | [[Vatroslav Rožić]] | [[Venecijanski jezik]] | [[VIS Idoli]] | [[Višejezičnost]] | [[Vjetroagregat]] | <u>[[Vladan Matijević]]</u> | <u>[[Vladimir Ćorović]]</u> | <u>[[Walt Whitman]]</u> | [[Wat Tyler]] | [[Wolfgang Flür]] | [[Wurzach]] | [[You Xie]] | [[Zagrebačke gradske četvrti]] | [[Zapadni svijet]] | [[Željeznička magistrala Baikal-Amur]] | [[Žene u Narodnooslobodilačkoj borbi]] | [[Živojin Pavlović]] | [[Zlatan Ibrahimović]] | [[Zohair Al-Ameri]] | [[Zoran Mušič]] | [[Zupčana željeznica]] | <nowiki>[[en:Category:Harv and Sfn template errors]]</nowiki> | <nowiki>[[Kategorija:Telekomunikacije]]</nowiki> | [[Masakr u Mičivodama]] | [[Teritorijalna organizacija Srbije]] | [[Šablon:Grad Čačak]] | [[Cetina]] | '''[[Antun Gustav Matoš]]''' | '''[[Silvije Strahimir Kranjčević]]''' | [[Tibor Sekelj]] | [[Danilo Kiš]] | [[Antun Nemčić]] | [[Anton de Kom]] | [[Josif Staljin]] | '''[[Surinamska književnost]]''' | [[Istorija Sovjetskog Saveza]] | [[Vampir]] | </small> |- ! |<small>[[Düsseldorf]] | [[Neuss]] | [[Krefeld]] | [[Ratingen]] | [[Erkrath]] | [[Hilden]] | [[Langenfeld (Rheinland)|Langenfeld]] | [[Lintorf]] | [[Düssel]] | [[Wülfrath]] | [[Neandertal (dolina)|Neandertal]] | [[Xanten]] | [[Hochdahl]] | [[Elbsee (Düsseldorf)|Elbsee]] | [[Dormagen]] | [[Norf]] | [[Meerbusch]] | [[Osterath]] | [[Carlstadt (Düsseldorf)|Carlstadt]] | [[Stadtmitte (Düsseldorf)|Stadtmitte]] | [[Pempelfort]] | [[Derendorf]] | [[Friedrichstadt (Düsseldorf)|Friedrichstadt]] | [[Unterbilk]] | [[Bilk (Düsseldorf)|Bilk]] | [[Oberkassel (Düsseldorf)|Oberkassel]] | [[Königsallee (Düsseldorf)|Königsallee]] |</small> |- !Projekt književnost | <small>[[Slovenska književnost]] | [[Mađarska književnost]] | [[Hrvatska književnost]] | [[Bosanskohercegovačka književnost]] | [[Srpska književnost]] | [[Crnogorska književnost]] | [[Makedonska književnost]] | [[Bugarska književnost]] | [[Rumunska književnost]] | [[Moldavska književnost]] | [[Turska književnost]] | [[Ukrajinska književnost]] | </small> |- !Poboljšati |<small>[[Aibo]] | [[Fausto Cercignani]] | [[Antantina intervencija u Ruskom građanskom ratu]] | [[Jastreb]] | [[Bitka na Avali oktobra 1944.]] | | [[Light pen‏‎]] | [[Sinteza (filozofija)]] | [[Nikola Vukčević]] | [[Kazneno djelo]] | [[Silvestrovo]] | [[Stjepan Bobek]] | [[Čavka]] | [[Eliezer Menachem Shah]] | [[Fulvio Tomizza]] | [[Bosna u srednjem vijeku]] | [[Eduard Mörike]] | [[Newcastle United F.C.]] | [[Le Monde diplomatique]] | [[Nikola Mirotić]] | [[Husein Bašić]] | [[Che Guevara]] | [[Pavluško Imširović]]</small> |- !Pregled drugog stupnja |<small> [[Vuk Stefanović Karadžić|Wolf Stefanssohn Karatschitz]] | [[Smederevo|Semendire]] | [[1582]] | [[Austro-ugarska okupacija Bosne i Hercegovine 1878|Austro-ugarska okupacija BiH]] | [[Vrhbosna]] | [[Eufuizam]] | [[Lion Feuchtwanger]] | [[Konstantinos Kavafis]] | [[Ivo Vejvoda]] | [[Boško Petrović (pilot)|Boško Petrović]] | [[Crnogorski vladari]] | [[Zajn al-Abidin]] | [[Kambodža]] | [[Mimeza]] | [[Pérotin]] | [[Intolerancija na laktozu]] | [[Janez Janša]] </small> |- !Pregled izabranih članaka | <small>[[Fabije Plancijad Fulgencije]] | [[Novogrčka književnost]] | [[Bleach (manga)]] | [[Lezbejka]] | [[Compsognathus]] | [[Catwoman]] | [[Dmitrij Šostakovič]] | [[Fauna Australije]] | [[Aldo Manucije]] | [[Surinam]] | [[LGBT historija Jugoslavije]] | [[Age of Mythology]]</small> |} {{collapse bottom}} * [[Wikipedija:CEE Proljeće 2026.]] * [[:meta:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026]] [[:meta:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026/List|lista]] {{#Babel:sh}} {{KorisnikPočetak|extra-css=clear:right;}} {{Korisnička kutija/Administrator}} {{Korisnik Wiki dob|dan=8|mjesec=04|godina=2021}} {{Korisnik Mjesec Ukrajinske Kulture 2023}} {{Korisnik Mjesec Azije}} {{Korisnik Mjesec Ukrajinske Kulture 2024}} {{Korisnik Mjesec Ukrajinske Kulture 2025}} {{KorisnikKraj}} {{collapse top|title= Nagrade}} === Nagrade === {| style="margin:0 auto; background:transparent;" |- | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {{barnstar-rad i trud|Nagrada za rad i trud|Orijentolog}} | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | [[Datoteka:Wiki medal.jpg]] <div>'''Wiki medalja'''<br />Za albanske, turske i druge književne teme<br />[[User:Igor Windsor|Igor Windsor]]</div> | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {{Wikipedia:CEE Proljeće 2022/spomenica}} | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {{Wikipedia:Mjesec Azije/spomenica|godina=2022}} | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | [[Datoteka:UCDM_2023_banrstar.png|thumb|185px|[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023]]]] | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {| style="margin:auto; text-align:center; background:#327492; width:40px" | style="text-align:center; background:#FFFFFF; -moz-border-radius:15px; padding:6px 9px" | [[Datoteka:WikiLink Barnstar Hires.png|120px|Za izvanredan doprinos akciji i hvalevredan trud]] <div style="padding-top:6px;">Za učešće u [[Wikipedija:Akcija sređivanja članaka bez unutarnjih linkova 2|Akciji sređivanja članaka bez linkova 2]]</div> |- | style="color:white;" | '''Dodijelila''':<br />Wikizajednica |} | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {{Wikipedija:Međuprojektna akcija sređivanja neutralnosti članaka/Nagrada}} |} <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="border:3px solid #EAC100; background-color:#EEEEEE; margin:0 auto; padding:20px 20px; width:70%;" class="plainlinks"> [[File:Wikipedia Asian Month Barnstar Golden.png|left|180px]] {{Center|{{resize|150%|'''''The Wikipedia Asian Month 2022 Barnstar Golden'''''}}}} <div style="color:#333333; margin-left:220px; font-size:110%;"> Dear {{ROOTPAGENAME}} : :Congradulation! Sincerely thank you for your utmost participation in Wikipedia Asian Month 2022. We are grateful for your dedication to Wikimedia movement, and hope you will join us the next year! :Wish you all the best! </div> <div style="color:#333333; text-align:right; font-size:120%;">Wikipedia Asian Month Team</div> </div> </div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Joycewikiwiki@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month_2022/Special_Barnstars_Receiver&oldid=24454025 --> {| style="border:1px solid gray; background-color:#fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[Datoteka:Rc award.svg|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size:x-large; padding:0; vertical-align:middle; height:1.1em;" | '''Barnstar patrolera''' |- |style="vertical-align:middle; border-top:1px solid gray;" | Iskreno veliko hvala, kao patroler patroleru, na ophodnji čitave Vikipedije u mojem trosedmičnom odsustvu. Nije ostalo [https://xtools.wmflabs.org/patrollerstats/sh.wikipedia.org?actions=patrol nezapaženo] da si praktički samostalno poduhvatio posao bez kojega bi ošli natrag u tisuće neophođenih izmjena odakle nema povratka dok se istovremeno borimo s novima. |} – [[Korisnik:Vipz|Vipz]] ([[Razgovor sa korisnikom:Vipz|razgovor]]) 04:23, 6 mart 2023 (CET) {{Nagrada za izabrani članak | članak =Karl XII od Švedske | mjesec =august | godina =2023. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Fudbalska reprezentacija Turske | mjesec =oktobar | godina =2024. }} {{collapse bottom}} == Spoljašne veze == * [https://vukajlija.com/ Leksikografski zavod] * как я люблю naš [[:wikt:Glavna strana|vikiriječnik]] :P * <u>[[Wikipedija:Navođenje izvora|Navođenje izvora]]</u> & [[:en:Wikipedia:Citing sources|Citing sources]] & [[:en:Wikipedia:Verifiability|Verifiability]] * <u>[[Wikipedija:Pouzdani izvori|Pouzdani izvori]]</u> & [[:en:Wikipedia:Reliable sources|Reliable sources]] * <u>[[Šablon:Reklamiranje]]</u> & [[:en:Wikipedia:Identifying blatant advertising|Identifying blatant advertising]] * <u>[[Wikipedija:Šta Wikipedija nije|Šta Wikipedija nije]]</u> & [[:en:Wikipedia:What Wikipedia is not|What Wikipedia is not]] * [[Wikipedija:Dozvole za objavljivanje]] ::''Don't speak Po Naški?'' <div style="float:right; border:thin solid green; background-color:*f9f9f9"> {{Currentdate}} Ovaj ogranak Wikipedija projekta ima : '''<div id="articlecount" style="font-size:85%;">[[Special:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]] {{plural:{{NUMBEROFARTICLES}}|članak|članka|članaka}} na [[srpskohrvatski jezik|srpskohrvatskom]]</div> </div>''' [[Kategorija:User sh]] [[Kategorija:Wikipedijini administratori]] 69gn3inhhyzxjwihamvkeu853xsyrvd 42662243 42662241 2026-07-31T07:50:08Z Inokosni organ 160059 42662243 wikitext text/x-wiki Pozdrav svima! Dobrodošli u ured vašeg Inokosnog organa. Pridružio sam se [[Srpskohrvatska Wikipedia|Srpskohrvatskoj Wikipediji]] kada je točno imala 454.760 članaka na [[Srpskohrvatski jezik|srpskohrvatskom]]. <div style="display:flex; gap:12px; width:100%;"> <div style="flex:1;"> [[Korisnik:Inokosni organ/Arhiv|<span style="display:inline-block;padding:10px 18px;background:#1e5aa8;color:white;border-radius:6px;font-weight:bold;text-decoration:none;">Arhiv</span>]] </div> </div> {{collapse top|title= Main}} {| class="wikitable" |+ !<u>'''Main'''</u> |- | <small> [[:sl:Druga svetovna vojna na Slovenskem|Druga svetovna vojna na Slovenskem]] | [[Lion Feuchtwanger]] | [[Borislav Pekić]] | [[Smederevo]] | [[Karl XII od Švedske]] | [[Moskva]] | [[Tvrđava Svetog Mihovila]] | [[Fudbalska reprezentacija Turske]] | [[Fudbalska reprezentacija Italije]] | [[Fudbalska reprezentacija SFR Jugoslavije]] | [[Eintracht Frankfurt]] | [[Bayer 04 Leverkusen]] | [[Newcastle United F.C.]] | [[Utakmica smrti]] | [[Svjetsko juniorsko prvenstvo u fudbalu – Čile 1987.]] | [[Lista turcizama u srpskohrvatskom jeziku]] | [[Albanska književnost]] | [[Surinamska književnost]] | [[Giacomo Leopardi]] | [[Fenomenologija duha]] | [[Evropski glavni grad kulture]] | [[Ukrajina]] | [[Rusko-ukrajinski rat]] | [[Izraelsko-arapski sukob]] | [[Arapsko proljeće]] | [[Turska književnost]] | [[Makedonska književnost]] | [[Slovenska književnost]] | [[Mađarska književnost]] | [[Lista vladara Ugarske]] | [[Historija Mađarske]] | [[Lista vladara Portugala]] | [[Historija Portugala]] | [[Laos]] | [[Fudbalska reprezentacija Hrvatske]] | [[Korisnik:Inokosni organ/Fudbalska reprezentacija Srbije|Fudbalska reprezentacija Srbije]] | [[Fudbalska reprezentacija Slovenije]] | [[Fudbalska reprezentacija Bosne i Hercegovine]] | [[Historija Vijetnama]] | [[Turski jezik]] | [[Moldavija]] | [[Nusantara]] | [[Ciudad de la Paz (Ekvatorska Gvineja)|Ciudad de la Paz]] | [[Kumasi]] | [[Kamerun]] | [[Historija Kameruna]] | |} {{collapse bottom}} {{collapse top|title= Glavni projekti}} == Glavni projekti == [[Korisnik:Inokosni organ/Mađarska književnost|Mađarska književnost]] | [[Historija Mađarske]] | [[Izraelsko-palestinski sukob]] | [[Rusko-ukrajinski rat]] | [[Rat u Iranu (2026)]] {| class="wikitable" |+ !<u>'''[[Korisnik:Inokosni organ/Turska književnost|Projekt : Turska književnost]]'''</u> |- | <small>[[:Kategorija:The Prodigy]] · [[Lista turcizama u srpskohrvatskom jeziku]] · [[Singapur]] · [[Surinam]] · '''[[Smederevo]]''' · '''[[Đerdapska klisura]]''' · [[Wikipedija:Wikiprojekt države/Singapur|Wikiprojekt države - Singapur]] · '''[[Baranja]]''' · [[Belorusija]] · [[Fela Kuti]] · [[Arhitektura]] · [[Egipatska arhitektura]] · [[Borislav Pekić]] · [[Azra]] · [[Goran Bregović]] · [[Bijelo Dugme]] · [[Šarlo Akrobata]] · [[Pankrti]] · [[Haustor]] · [[VIS Idoli]] · [[Paraf]] · [[Lion Feuchtwanger]] · [[George Orwell]] · [[Ivana Brlić-Mažuranić]] · [[Feri Lainšček]] · [[Lila Prap]] · [[Ivan Kušan]] · [[Grigor Vitez]] · [[Ivo Andrić]] · [[Nasiha Kapidžić‑Hadžić]] · [[Stevan Sremac]] · [[Andrej Nikolaidis]] · [[Blaže Koneski]] · [[Olivera Nikolova]] · [[Grozdana Olujić]] · [[Branko Ćopić]] · [[Dragan Lukić]] · [[Sarah Kane]] · [[Tin Ujević]] | |+ !<u>'''Fokus'''</u> |- | <small>'''[[Lista turcizama u srpskohrvatskom jeziku]]''' [[Datoteka:Symbol support vote.svg|15px|link=]] i [[Turcizam]] · '''[[Turski jezik]]''' · [[Osmanski turski jezik]] · '''[[Hronologija Osmanskog carstva|Vremeplov Osmanskog carstva]]''' · [[Osmansko Carstvo]] · [[Istorija Osmanskog carstva]] · [[Administrativna podjela Osmanskog Carstva]] · [[Nusantara]] · [[Ukrajina]] · [[Historija Mađarske]] · [[Kraljevina Ugarska (1000–1526)]] · [[Giacomo Leopardi]] · [[Pio II.|Enea Silvio Piccolomini]] · [[August Šenoa]] · [[Eugen Kumičić]] · [[Silvije Strahimir Kranjčević]] · [[Adolfo Veber Tkalčević]] · [[Ivan Perkovac]] · [[Ksaver Šandor Gjalski]] · [[Ante Kovačić]] · [[Josip Kozarac]] · ''[[Seljačka buna (roman)|Seljačka buna]]'' · [[Antun Gustav Matoš]] · [[Milutin Cihlar Nehajev]] · [[Milan Begović]] · [[Janko Leskovar]] · [[Singapur]] · [[Novi val]] · [[Polka]] · [[Hip hop]] · [[Rocksteady]] · [[Ivan Cankar]] · [[Smederevo]] · [[Tin Ujević]] · [[Slovenska književnost]] · [[Slovačka]] · [[Gruzija]] · [[Ismail Kadare]] · [[Germanizam]] · [[Stanisław Lem]] · [[Mađarizam]] · [[Intolerancija na laktozu]] · [[Ryūnosuke Akutagawa]] · [[Yukio Mishima]] · [[Yasunari Kawabata]] · [[Søren Kierkegaard]] · [[Kristofor Kolumbo]] · <u>[[Švedski jezik]]</u> · [[Crvena zvijezda (roman)]] · [[Moskva]] · [[Historija Irske]] · [[Kronologija Lavova]]</small> |+ !<u>'''[[Slovenska književnost]]'''</u> |+ !<u>'''[[Portal:Crna Gora]]'''</u> |} {{collapse bottom}} {{collapse top|title= Radionica}} ===Radionica=== {| class="wikitable" |+ !Radionica | <small>[[Janusz Bardach]] | [[Margarete Buber-Neumann]] | [[Varlam Šalamov]] | [[Lav Kopelev]] | [[Sergej Koroljov]] | [[Nikolaj Urvancev]] | [[Raoul Wallenberg]] | [[Nikita Budka]] | [[Žarko Zrenjanin]] | [[Alan Watts]] | [[Cizia Zykë]] | [[Gajto Gazdanov]] | [[Server]] | [[Python]] | [[Blockchain]] | [[Marlboro]] | [[Philip Morris]] | [[Antonio Tabucchi]] | [[Raška (grad)]] | [[Vukolaj Radonjić]] | [[Inflacija]] | '''[[Unsuk Chin]]''' | [[Zgrade partizanske štamparije "Borba"]] | [[Lista hrvatskih kulturno-umjetničkih društava]] | [[Beogradska filharmonija]] | [[Georges Eugène Haussmann]] | [[Arc de Triomphe u Parizu]] | [[Epeli Nailatikau]] | [[Betti Nikolajevna Glan]] | [[Jugoslavenska arhitektura]] | [[Slavko Brill]] | [[Telekom Srbija]] | [[Kuči]] | [[Emina (pjesma)]] | [[Patrice Lumumba]] | [[Milo Jovović]] | [[Leeds]] | [[Lista aktivnih separatističkih pokreta u Evropi]] | [[Ohrid]] | [[Ante Despot]] | [[Rudolf Strohal]] | [[Galleria Borghese]] | '''[[Kvisling]]''' | [[Ursula Reutner]] | [[IP adresa]] | [[FIBA EuroBasket]] | [[Odnosi Bugarske i Srbije]] | [[Igor Mandić]] | [[Sremska Mitrovica]] | [[Janjičari]] | [[Negotin]] | [[Snježana Kordić]] | [[:Kategorija:Književni šabloni]] | [[Simone Martini]] | [[Dolly Parton]] | [[Jürgen Habermas]] | [[Temišvarski sabor]] | [[Mojsije Putnik]] | [[Cappella degli Scrovegni]] | [[Szczepan Sadurski]] | [[Thomas Carlyle]] | [[Realizam (književnost)]] | [[Banksy]] | [[B. Wongar]] | [[Konzervacija-restauracija]] | [[Konzervatorij]] | '''[[Eugen Savojski]]''' | [[Historija Kameruna]] | [[Baga (Nigerija)|Baga]] | [[Timbuktu]] | [[Tamanraset]] | [[Gat (grad)|Gat]] | [[Tarfaya]] | [[Tinduf]] | '''[[Eugen Kumičić]]''' | [[Zoran Đinđić]] | [[Boris Tadić]] | [[Ljubomir Davidović]] | [[Milan Grol]] | | [[Milica Cincar Popović]] | [[Tamara Lujak]] | [[Camille Claudel]] | '''[[Gabor Lenđel]]''' | [[Ivan Duknović]] | [[Dejan Lučić]] | [[Mislav Kolakušić]] | [[Josip Pečarić]] | [[Ivan Pernar (hrvatski političar)|Ivan Pernar]] | [[Jovan I. Deretić]] | [[Darko Trifunović]] | [[Karolina Vidović Krišto]] | [[Rat za Chaco]] | [[Homer]] | [[Ilijada]] | [[Povelja hercega Stjepana Dubrovniku (1448)]] | [[Hercegovina]] | [[Stjepan Vukčić Kosača]] | '''[[Anali Proljeća i Jeseni]]''' | '''[[Hvalov zbornik]]''' | '''[[Miroslavljevo evanđelje]]''' | [[Čedadsko evanđelje]] | [[Asemanijevo evanđelje]] | [[Kijevski misal]] | [[Savina knjiga]] | [[Proglas]] | [[Povest vremenih leta]] | [[Povest o Akiru]] | [[Novgorodski ljetopis]] | [[Temnićki natpis]] | [[Minhenski psaltir]] | [[Marijinsko evanđelje]] | [[Sinajski psaltir]] | [[Slovenski apokrifi]] | [[Slovenski Josif Flavije]] | [[Slovo o Igorovom pohodu]] | [[Suprasaljski zbornik]] | [[Vukanovo jevanđelje]] | [[Zografsko evanđelje]] | [[Žilinska knjiga]] | [[Žitije Konstantina Filozofa]] | [[Žitije Metodija]] | [[Žitije svetog Venceslava]] | [[Zakonopravilo]] | [[Žitije svetog Simeona]] | [[Tipik studenički]] | [[Dušanov zakonik]] | [[Ljetopis popa Dukljanina]] | [[De administrando imperio]] | [[Povelja Kulina bana]] | [[Povelja Tvrtka I Hrvoju Vukčiću Hrvatiniću 1380.]] | [[Povelja bana Prijezde I 1287.]] | [[Judita (ep)|Judita]] | [[Srpski srednjovekovni novac]] | [[Banovac]] | [[Celovški rukopis]] | [[Stiški rukopis]] | [[Videnski rukopis]] | [[Čedadski rukopis]] | [[Starogorski rukopis]] | '''[[Brižinski spomenici]]''' | '''[[Šibenska molitva]]''' | [[Vinodolski zakon]] | [[Premudini ostrišci]] | [[Grškovićev odlomak apostola]] | [[Premudini ostrišci]] | [[Supetarski ulomak]] | [[Povaljski prag]] | [[Senjska ploča]] | [[Natpis popa Tjehodraga]] | [[Mihanovićev odlomak Apostola]] | [[Humski grafit]] | [[Bečki listići]] | [[Kninski ulomak]] | [[Kločev glagoljaš]] | [[Župski glagoljski natpis]] | [[Valunska ploča]] | [[Plominski natpis]] | [[Bašćanska ploča]] | [[Blagajska ploča]] | [[Grdoselski ulomak]] | [[Krčki natpis]] | [[Humačka ploča]] | [[Jurandvorski ulomci]] | [[Klimpuški rukopis]] | [[:Kategorija:Povijest hrvatskoga jezika|Kategorija:Povijest hrvatskoga jezika]] | [[Martin Segon]] | [[Vlasi (Srbija)]] | [[Vlaški jezik (Srbija)]] | '''[[Isusove parabole]]''' | [[Dužd Venecije]] | [[Lista duždeva Venecije]] | '''[[Mletačka Republika]]''' | [[Vasco da Gama]] | [[Ahmet Hromadžić]] | [[Sumnjivo lice]] | [[Ergens in Nederland]] | '''[[Holodomor]]''' | [[:Kategorija:Slikovni šabloni|Slikovni šabloni]] | [[Zvonko Bušić]] | [[Daorson]] | [[Jože Plečnik]] | [[Ivan Hribar]] | [[Max Fabiani]] | [[Milan Lenuci]] | [[Adolf Mošinsky]] | [[Većeslav Holjevac]] | [[Andreas Tappeiner]] | [[Boris Kraigher]] | [[Josip Pelikan]] | [[Vekoslav Kocijančič]] | [[Edvard Ravnikar]] | [[Edvard Kardelj]] | [[Boris Kraigher]] | [[Bogdan Osolnik]] | [[Ivo Tartaglia]] | [[Jerko Šegvić]] | [[Giovanni de Ciotta]] | [[Georg Ludwig von Trapp]] | [[Bruno Milić]] | [[Hinko Juhn]] | [[Željezara Sisak]] | [[Caprag]] | [[Podravka]] | [[Maria Theresia]] | [[Niccolò Fiorentino]] | [[Potres u Dubrovniku 1667.]] | [[Josip Vancaš]] | [[Adolf Ciborowski]] | [[Benjamin Kállay]] | [[Mehmed-paša Sokolović]] | [[Isa-beg Isaković]] | [[Mimar Hajrudin]] | [[Džafer Kulenović]] | [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić]] | [[Nikola Dobrović]] | [[Bogdan Bogdanovič]] | [[Svetozar Miletić]] | [[Ferenc Raichle]] | [[Milan Obrenović]] | [[Dragisa Mišović]] | [[Jevrem Obrenović]] | [[Užička Republika]] | [[Sirmium]] | [[Miloš Obrenović]] | [[Tešnjar]] | [[Felix Romuliana]] | [[Đurađ Branković]] | [[Kenzō Tange]] | [[Samuilo]] | [[Marko Kraljević]] | [[Abdi-paša Albanac]] | [[Abdul Hamid II]] | [[Svetlana Kana Radević]] | [[Danilo I Petrović-Njegoš]] | [[Tvrtko I Kotromanić]] | [[Josip Slade]] | [[Mišo Marić]] | [[Wayback Machine]] | [[Šekovići]] | [[Kinabalu]] | [[Kosorići]] | [[Kamendin]] | [[Otočac]] | [[Glina]] | [[Glina (grad)]] | [[Sisak]] | [[Adela Milčinović]] | [[Vladimir Laxa]] | [[Hrvoje Klasić]] | [[Topolovac]] | [[RK Zagreb]] | [[Tuškanac]] | [[Horvatovac]] | [[Čučerje]] | [[Dubec]] | [[Podsused]] | [[Kozari Bok]] | [[Miroševec]] | [[Sutinska Vrela]] | [[Trnsko]] | [[Ljubljanica (Zagreb)]] | [[Pupinovo naselje]] | [[Resnik (Zagreb)]] | [[Retkovec]] | [[Sloboština]] | [[Volovčica]] | [[Vukomerec]] | [[Avenue Mall (Zagreb)]] | [[Pruga bratstva i jedinstva]] | [[Tepih Centar]] | [[Croatia osiguranje d.d.]] | [[Croatia Records]] | [[Badel 1862]] | [[Cedevita]] | [[Konzum]] | [[Ledo]] | [[Tisak (tvrtka)]] | [[Klovićevi dvori]] | [[Palača Raffay u Zagrebu]] | [[Strossmayerovo šetalište]] | [[Juraj Branjug]] | [[Crkva sv. Ivana Krstitelja (Nova ves) u Zagrebu]] | [[Crkva sv. Marije (Dolac) u Zagrebu]] | [[Tkalčićeva ulica]] | [[Hrvatski dom likovnih umjetnika]] | [[Institut za povijest umjetnosti]] | [[Hrvatski institut za povijest]] | [[Institut Ivo Pilar]] | [[Institut za arheologiju]] | [[Anton Dominik Fernkorn]] | [[Učiteljska akademija]] | [[Zagrebački Sunčev sustav]] | [[Milan Lenuzzi]] | [[Ministarstvo vanjskih poslova i europskih integracija Republike Hrvatske]] | [[Zdenac života]] | [[Julio Deutsch]] | [[Hrvatski državni arhiv]] | [[Šabac]] | [[Motorola]] | [[Slobodan Marković (pesnik)]] | [[Crvena zemlja]] | [[Vrbanja (Banja Luka)]] | [[Lista levičarskih stranaka u Srbiji]] | [[SAP SE]] | [[Milicija SFR Jugoslavije]] | [[Ivanjica]] | [[Norveška]] | [[Grga Jankes]] | [[Bazardjuzju]] | [[Kirs]] | [[Tourcoing]] | [[Gerard ter Borch]] | [[Njemački autonomni gradovi]] | [[Interakcije potrošača i resursa]] | '''[[Svetozar Borojević]]''' | '''[[Isa-beg Isaković]]''' | '''[[Barbara Celjska]]''' | '''[[Dragutin Dimitrijević Apis]]''' | '''[[Josip Jelačić]]''' | [[Sigismund, car Svetog Rimskog Carstva]] | [[Dimitar Petrov]] | [[Slobodna Dalmacija]] | [[Aimo Koivunen]] | [[Njemački seljački rat]] | [[Dušan Brkić]] | [[Vlastimir Velisavljević]] | [[Grgo Šore]] | [[Dobroslav Paraga]] | [[Alfred Pal]] | [[Dragoslav Mihailović]] | [[Dragoljub Mićunović]] | [[Vlado Dapčević]] | [[Vicko Jelaska]] | [[Liman (Novi Sad)|Liman]] | [[Mustafa Golubić]] | [[Ivan Krajačić]] | [[Pegaz]] | [[Branko Radičević]] | [[Nikola Uzunović]] | [[Samba (muzika)]] | [[Rifet Bahtijaragić]] | [[Giuseppe Arcimboldo]] | [[Alibunar]] | [[Skopsko kale]] | [[Novi Karlovci]] | [[Jelena Tomašević]] | [[Srbi u Hrvatskoj]] | [[Danilo Srdić]] | [[Tuzla]] | [[Beograd u Narodnooslobodilačkoj borbi]] | [[Seča knezova]] | [[Majska skupština]] | [[Nesviški dvorac]] | [[Walter Benjamin]] | [[Hermes Trismegistos]] | [[Hermetizam]] | [[Tanja Kragujević]] | [[Apokrifna Jevanđelja]] | [[Stefan Ćertić]] | [[Mudre izreke]] | [[Knjiga Henokova]] | [[Druga knjiga o Ezri]] | [[Prva knjiga o Ezri]] | [[Treća knjiga o Makabejcima]] | [[Knjiga oda]] | [[Zaharija (knjiga)]] | [[Šablon:Novi Sad]] | [[Boris Dragojević]] | [[Mandelbrotov skup]] | [[Klaus Wiese]] | [[Miša David]] | [[Mimoza Nestorova-Tomić]] | [[Dobrivoje Tošković]] | [[Bogdan Bogdanović]] | [[Constantinos Doxiadis]] | [[Bukovac (Novi Sad)]] | [[Neredi na utakmici Dinamo – Crvena zvezda 1990.]] | [[Prizren]] | [[Radomir Konstantinović]] | [[Nikolaj Milkov]] | [[Arshi Pipa]] | [[Kadri Metaj]] | [[Kiril Temkov]] | [[John Plamenatz]] | [[Predrag Finci]] | [[Heda Festini]] | [[France Veber]] | [[Manastir Ostrog]] | [[Cabinda (grad)]] | [[Jugoslovenska vojska u otadžbini]] | [[Mágico González]] | [[Consolidated PBY Catalina]] | [[Georgi Dimitrov]] | [[Anton Wilhelm Amo]] | [[Boubacar Boris Diop]] | [[Ngũgĩ wa Thiong'o]] | [[Olaudah Equiano]] | [[Thomas Sankara]] | [[Cheikh Anta Diop]] | [[Frantz Fanon]] | [[Kwame Nkrumah]] | [[Léopold Sédar Senghor]] | [[Wole Soyinka]] | [[Chinua Achebe]] | [[Chimamanda Ngozi Adichie]] | [[Amos Tutuola]] | [[Ben Okri]] | [[Amílcar Cabral]] | [[Mozi]] | [[Legalizacija četnika u Srbiji]] | [[Mazdak]] | [[Desireless]] | [[Danuta Lato]] | [[Boney M.]] | [[James Macpherson]] | [[Fritz Kreisler]] | [[Milli Vanilli]] | [[Frank Farian]] | [[Han van Meegeren]] | [[Carl Wilhelm Becker]] | [[Annio iz Viterba]] | [[Slaviša Vajner]] | [[Spomenik Wikipediji]] | [[Galaktička Republika]] | [[Profesor Baltazar]] | [[Robert Wyatt]] | [[Jaap Blonk]] | [[John Cage]] | [[Genpei Akasegawa]] | [[Joseph Beuys]] | [[George Maciunas]] | [[Alison Knowles]] | [[Neue Slowenische Kunst]] | [[Fluxus]] | [[Lenny Dee]] | [[Allan Kaprow]] | [[Kommissar Hjuler]] | [[Nam June Paik]] | [[Niki de Saint Phalle]] | [[Wolf Vostell]] | [[Novi dadaizam]] | [[Dadaizam]] | [[Jean Arp]] | [[Johannes Baader]] | [[Max Ernst]] | [[George Grosz]] | [[Otto Dix]] | [[Richard Huelsenbeck]] | [[Francis Picabia]] | [[Hans Richter (umjetnik)]] | [[Kurt Schwitters]] | [[Sophie Taeuber-Arp]] | [[Tristan Tzara]] | [[Beatrice Wood]] | [[Marcel Janco]] | [[Raoul Hausmann]] | [[Dragan Aleksić (pjesnik)|Dragan Aleksić]] | [[Jean Crotti]] | [[Theo van Doesburg]] | [[Clément Pansaers]] | [[Paul Dermée]] | [[Céline Arnauld]] | [[Theodore Fraenkel]] | [[Iliazd]] | [[Joseph Stella]] | [[Emmy Hennings]] | [[Jefim Golyscheff]] | [[Arthur Cravan]] | [[Guillaume Apollinaire]] | [[Aspazija]] | [[Arca (muzičar)]] | [[Björk]] | [[Straight edge]] | [[Jiří Wolker]] | [[Povelja Stjepana II Vukoslavu Hrvatiniću 1326.]] | [[Srđa Popović (advokat)]] | [[Senka Veletanlić]] | [[Celia Cruz]] | [[Korejski rat]] | [[Jugoslaveni u Hrvatskoj]] | [[Buđenje pacova]] | [[Skijavoneska]] | [[Bajina Bašta]] | [[Leptirica]] | [[Vampir]] | [[Drakula]] | [[Frankenstein]] | [[Jugoslaveni u Hrvatskoj]] | [[Lista gradova u Bosni i Hercegovini]] | [[Biljar]] | [[Srpski Holywood]] | [[Bardilis]] | [[Josip Balatinac (fudbaler)]] | [[Neolitska Evropa]] | [[Hector Berlioz]] | [[Giuseppe Verdi]] | [[Camille Saint-Saëns]] | [[Edvard Grieg]] | [[Bedřich Smetana]] | [[Mihail Glinka]] | [[Ruggero Leoncavallo]] | [[Bakar (grad)]] | [[Historija Irske]] | [[Bloody Sunday (film)]] | [[War (album benda U2)]] | [[Krvava nedelja (1972)]] | [[Lazar Tešanović]] | [[Veronika Bakotić]] | [[Milan Tepić]] | [[Weltschmerz]] | [[Joakiminterfest]] | [[Héctor Noguera]] | [[Vladimir Geljfand]] | [[Lista Caravaggiovih djela]] | [[Veternik (Novi Sad)]] | [[Ivo Senjanin]] | [[Indeks prelamanja]] | [[Kramer (bend)]] | [[Čuvaj se senjske ruke]] | [[Disney Channel]] | [[Sava]] | [[Savski Venac]] | [[Stari grad (Beograd)]] | [[Osmi putnik (sastav)]] | [[Mira Banjac]] | [[Pačir]] | [[Tekunica]] | [[Walt Disney]] | [[Trakija]] | [[Superheroj]] | [[Leptirica]] | [[Protestantska etika i duh kapitalizma]] | [[Palestina]] | [[Palestinska samouprava]] | [[Palestina (regija)]] | [[Giacomo Stampa]] | [[Ivan Illich]] | [[Višeslavova krstionica]] | [[Šablon:Infokutija osoba]] | [[Zvonimir Vučković]] | [[Kolaboracija četnika s nacističkom Njemačkom]] | [[Crkvenoslavenski jezik]] | [[Grčka narodnooslobodilačka armija]] | [[Jovan Vujošević]] | [[Srbija u jugoslavenskim ratovima]] ?? | [[Divna Veković]] | [[Cigla]] | [[Svrljig]] | '''[[Macbeth]]''' | [[Slobodne teritorije u Narodnooslobodilačkom ratu]] | [[Katanga]] | [[Antiratni protesti u Beogradu (1991–1992)]] | [[Slavonski Brod]] i [[Brod (Bosna i Hercegovina)|Bosanski Brod]] | [[Srebrenka Ilić]] | [[Pierre Schaeffer]] | [[Speedcore]] | [[Y2K]] | [[FK Sutjeska Nikšić]] | [[Pad Bosne 1463.]] | [[Austrougarsko osvajanje Bosne i Hercegovine]] | [[Aneksijska kriza]] | [[Teremin]] | [[Rat]] | [[Brak]] | [[Malware]] | [[Eintracht Frankfurt]] | [[Jelena Karleuša]] | [[Bela garda (Slovenija)]] | [[Slovenska ljudska stranka (1892)]] | [[FK Sarajevo]] | [[Četiri azijska tigra]] | [[Lulu Schwartz]] | [[AFC Champions League Elite]] | [[Muhamed Kulenović]] | [[Jasenova]] | [[Vice Bune]] | [[Tomislav II]] | [[Velika seoba Srba]] | [[C.D. Árabe Unido (Panama)]] | [[Tauro F.C. (Panama)]] | [[C.A. Independiente de La Chorrera (Panama)]] | [[C.D. Plaza Amador (Panama)]] | [[Club Deportivo Universitario (Panama)]] | [[San Francisco F.C. (Panama)]] | [[Lista gradova u Bosni i Hercegovini]] | [[Čandrakanta (roman)]] | [[Izborni knez]] | [[Julius Baranovski]] | [[Moruna]] | [[Immanuel Kant]] | [[Fenomenologija duha]] | [[Svijet kao volja i predodžba]] | [[Die Geburt der Tragödie aus dem Geist der Musik]] | [[Filosofija palanke]] | [[Josif Majer]] | '''[[Miloš Minić]]''' | '''[[Slobodan Penezić Krcun]]''' | '''[[Koča Popović]]''' | [[Vladimir Bakarić]] | [[Đuro Pucar Stari]] | [[Edvard Kardelj]] | [[Blagoje Nešković]] | [[Lazar Koliševski]] | [[Blažo Jovanović]] | [[Enver Hoxha]] | [[Slavko Šlander]] | [[Josip Križaj]] | [[Vălko Červenkov]] | [[Džemal Bijedić]] | [[Slavko Grum]] | [[Đorđe Popović]] | [[Tibor Sekelj]] | [[Vlado Dapčević]] | [[Mehmet Ali Ağca]] | [[Bruno Bušić]] | [[Stanislav Krakov]] | [[Miha Krek]] | [[Muhamed Asad]] | [[Stjepan Đureković]] | [[Donald Duck]] | [[Nikola Tesla]] | [[Mihajlo Pupin]] | [[Milutin Milanković]] | [[Bogdan Bogdanović]] | [[Vladimir Prelog]] | [[Dušan Vuksanović]] | [[Radoje Domanović]] | [[Meša Selimović]] | [[Mak Dizdar]] | [[Ivo Andrić]] | [[Josip Broz Tito]] | [[Ekomanipulacija]] | [[Banjani (pleme)]] | [[Ratni zarobljenici]] | [[Nikola Bojović]] | [[Paul Lafargue]] | '''[[Mario Kopić]]''' | [[Georgi Konstantinovski]] | [[Tvrđave u Herceg Novom]] | [[Udruženje genetičara u Bosni i Hercegovini]] | [[Josip Frank]] | [[Mile Starčević]] | [[Monopol]] | [[Novac]] | [[Ludi Šeširdžija]] | [[Wikipedija:Nacrti/2025]] | [[Tanasko Rajić]] | [[Hrvoje Hribar]] | [[Ivo Brešan]] | [[Fedor Vidas]] | [[Melhisedek]] | [[Ndjolé (Gabon)]] | [[Lastoursville]] | [[Đorđe Vajfert]] | [[Yugo]] | [[Zastava (fabrika)]] | [[Marš (muzika)]] | [[Haršačarita]] | [[Amila Kahrović-Posavljak]] | [[Matija Filaković]] | [[Ivica Puljak]] | [[Pozorišna trupa Crvenog broda]] | [[Liu Shaoqi]] | [[Kong Dongmei]] | [[Liu Siqi]] | [[Shao Hua]] | [[Wen Qimei]] | [[Cixi]] | [[Ba Jin]] | [[Lin Biao]] | [[Chen Duxiu]] | [[Nanjing]] | [[Sun Yat-sen]] | [[Deng Xiaoping]] | [[Nanning]] | [[Zhang Guotao]] | [[Li Si]] | [[Nanshan (Shenzhen)]] | [[Nagqu]] | [[Lhasa]] | [[Han Yu]] | [[Turpan]] | [[Zhaoyuan]] | [[Zhuangzi]] | [[Konfucije]] | [[Konfucijanizam]] | [[Datong]] | [[Foshan]] | [[Shunde]] | [[Mohe]] | [[Sansha]] | [[Fuyuan]] | [[Tashkurgan]] | [[Yongning]] | [[Yinchuan]] | [[Savo Orović]] | [[Karakorum]] | [[Dandong]] | [[Seogwipo]] | [[Šangaj]] | [[Peking]] | [[Taipei]] | [[Yan'an]] | [[Mao Anqing]] | [[Mao Anying]] | [[Xiangyang]] | [[Hangzhou]] | [[Changsha]] | [[Wu Zetian]] | [[Lu Zhi]] | [[Feng]] | [[Zhangsun]] | [[Suzhou]] | [[Jiang Qing]] | [[He Zizhen]] | [[Yang Kaihui]] | [[Luo Yixiu]] | [[Chengdu]] | [[Guilin]] | [[Historija Kine]] | [[Taoizam]] | [[Luoyang]] | [[Xian (taoizam)]] | [[Xi'an]] | [[Dalian]] | [[Guangzhou]] | [[Crvena knjiga (Mao Tse-tung)]] | [[Mao Tse-tung]] | [[Šaošan]] | [[Li Zhisui]] | [[Lu Xun]] | [[Yip Man]] | [[Chan Wah-shun]] | [[Leung Jan]] | [[Ng Mui]] | [[Wong Wah-bo]] | [[Hong Kong]] | [[Makao]] | [[Goa]] | [[Chongqing]] | [[Shenzhen]] | [[Ivan Meštrović]] | [[Mate Meštrović]] | [[Miodrag Stanisavljević]] | [[Stećak Vignja Miloševića]] | [[Tales]] | [[Vođe Sovjetskog Saveza]] | [[Nikita Hruščov]] | [[Vladimir Lenjin]] | [[Žnjan]] | [[Petar Lubarda]] | [[Veronika Bakotić]] | [[House music]] | [[Predsjednički izbori u Sjedinjenim Američkim Državama 2024.]] | [[Džemaludin Latić]] | [[Zora Dirnbach]] | [[Stevan Sremac]] | [[Krste Misirkov]] | [[Mihajlo Rostohar]] | [[Josip Pupačić]] | [[Usorska uskotračna željeznica]] | [[Naftna industrija Srbije]] | [[Lista ulica u Beogradu]] | [[Oktobarska revolucija]] | [[Svrgavanje Slobodana Miloševića]] | [[Ivan Klajn]] | [[Matthias Grünewald]] | [[NATO-ova fonetska abeceda]] | [[Kockica (zgrada)]] | [[:en:Epistemology|Epistemology]] cfr [[Epistemologija]] | [[Narodna Republika Koreja]] | [[Nemiri na Haymarketu]] | [[Pax Americana]] | [[Tomislav Osmanli]] | [[Vladislav Petković Dis]] | [[Marko Ristić]] | [[Nikola Batušić]] | [[Indijsko-pakistanski ratovi]] | [[Viktorija Roščina]] | [[Tursko osvajanje Balkana]] | [[Historija srednjovjekovne Srbije]] | [[Kukuruz]] | [[Kuća]] | [[Nikaragva]] | [[Starac Milija]] | [[:Kategorija:Crnogorska književnost]] | [[Crnogorska književnost]] | [[Banović Strahinja]] | [[Ranko Krivokapić]] | [[Lista papa]] | [[Dimitrije Mita Cenić]] | [[Julian Assange]] | [[La Fenice]] | [[Šablon:Ekvinocij i solsticij]] | [[Pan Tadeusz]] | [[Kaćuša (pjesma)]] | [[Zdenko Škrabalo]] | [[Kőbánya]] | [[:meta:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025/Participants|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025]] | [[:meta:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025/Participants/Inokosni organ|add]] | [[Bilećanka]] | [[Orient Express]] | [[Križarske rute]] | [[Rimski putevi]] | [[Via Egnatia]] | [[Via Militaris]] | [[Via Pontica]] | [[Đerdapska klisura]] | [[Autoput Bratstva i jedinstva]] | [[Husein Gradaščević]] | [[Ivan Perkovac]] | [[Gustav Krklec]] | [[Mak Dizdar]] | [[Ivo Vojnović]] | [[Janko Polić Kamov]] | [[Prvi srpski ustanak]] | [[Simo Matavulj]] | [[Ksaver Šandor Gjalski]] | [[August Šenoa]] | [[Kole Cašule]] | [[Živko Čingo]] | [[Kole Nedelkovski]] | [[Kočo Racin]] | [[Blaže Koneski]] | [[Mula Mustafa Bašeskija]] | [[Ivan Bandulavić]] | [[Arif Hikmetbeg Rizvanbegović]] | [[Sima Milutinović Sarajlija]] | [[Skender Kulenović]] | [[Meša Selimović]] | [[Hasan Kikić]] | [[Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak]] | [[Umihana Čuvidina]] | '''[[Slobodan Šnajder]]''' | [[Andrej Nikolaidis]] | [[Duško Trifunović]] | [[Breakbeat hardcore]] | [[Stanko Vraz]] | [[Albert Bazala]] | [[Glava šećera (pripovetka)]] | [[Milovan Glišić]] | [[Anton de Kom]] | [[Turbofolk]] | [[Jelena Karleuša]] | [[Nada Knežević]] | [[Maja Nikolić (pjevačica)]] | [[Kylie Minogue]] | [[Maite Perroni]] | [[Mimi Mercedez]] | [[Bosanske piramide]] | [[Stefan Uroš I]] | [[Vladislav Nemanjić]] | [[Beli anđeo]] | [[Tomislav Osmanli]] | [[Studio B]] | [[Tvrtko II Kotromanić]] | [[:en:Menstrual cycle]] | [[:en:Water fluoridation]] | [[:en:Ketogenic diet]] | [[:en:Social history of viruses]] | [[:en:Virus]] | [[Crnogorski jezik]] | [[Šablon:Instrument]] | [[Prva savezna liga]] | [[Hajduk Split]] | [[Hiperborejci]] | [[Fadil Hoxha]] | [[Kajzerica]] | [[Kalifat]] | [[U Stambolu na Bosforu]] | [[Katari]] | [[Bogumili]] | [[Hazari]] | '''[[Železnička stanica Novi Sad]]''' | [[Agatha Christie]] | [[Orient Express]] | [[FK Vojvodina]] | <u>[[Svetozar Miletić]]</u> | <u>[[Petar II Petrović Njegoš|Pera Petrov iz Njegoša]]</u> | '''[[Novi Sad]]''' | [[Petrovaradin]] | [[Šipan]] | [[Baja]] | [[Kalhant]] | [[Narodni pokret Otpor]] | [[Аleksandr А. Bogdanov]] | [[Crvena zvijezda (roman)]] | [[Stanisław Lem]] | [[Zaharija Sitčin]] | [[Lav Sergejevič Termen]] | [[Teremin]] | [[Ursula K. Le Guin]] | [[Carmilla]] | [[Beli Manastir]] | [[Isak Babelj]] | [[George Weah]] | [[Radomir Putnik (pisac)|Radomir Putnik]] | [[Paragvaj]] | [[Yuki-Onna]] | [[Bolivija]] | '''[[Šablon:Infokutija biografija]]''' | [[Lista metro sistema]] | [[Ivan Glišić]] | [[:sl:Slovenska znanstvena fantastika]] | [[Studentske demonstracije u Jugoslaviji 1968.]] | [[Detroit, Michigan|Detroit]] | [[Vladimir Solovjov]] | [[Muhara]] | <u>[[Marko Marulić]]</u> | [[Klasifikacija muzike]] | [[Modul:Portal bar]] | [[Federico Zuccari]] | [[Eva Ras]] | [[Lista vladara Poljske]] | [[Torlački]] | [[Naučna fantastika]] | [[Okruzi Južne Koreje]] | [[Baranja]] | [[Wikipedija na korejskom jeziku]] | [[Korejski jezik]] | [[Drava]] | [[Ep o Gilgamešu]] | [[Crvena zvezda]] | <u>[[Paraćin]]</u> | [[Vladari Provanse]] | [[Stepan Bandera]] | [[Holodomor]] | [[Međunarodni praznici]] | [[Administrativna podjela Crne Gore]] | [[José Mujica]] | [[Centralna evidencija spomenika]] | [[Jujutsu]] | [[Suočavanje s prošlošću]] | [[Edita Schubert]] | [[Nika Rukavina]] | [[Branka Cvjetičanin]] | [[Sanja Bachrach Krištofić]] | [[Zlata Vucelić]] | [[Mario Krištofić]] | [[Plinara Hasanpaşa]] | [[Kuran]] | [[Tefsir]] | [[Sporazum o zapošljavanju između Zapadne Njemačke i SFR Jugoslavije]] | [[Klaus Schulze]] | [[Jovan Sterija Popović]] | [[Kijev]] | [[Aristotel]] | [[Korisnik:Edgar Allan Poe/Nogomet|Projekt Nogomet]] | [[Muzički žanr]]/[[Klasična muzika]]/[[Folk muzika]]/[[Folk]]/[[Zabavna muzika]]/[[Turbofolk]]/[[Pop-folk]] | [[A.C. Milan]] | [[Wikipedija:Wikiprojekt države/Singapur]] | [[Okan Kocuk]] {{small|1000}} | '''[[Fudbalska reprezentacija Jugoslavije]]''' | '''[[Fudbalska reprezentacija Italije]]''' | '''[[Korisnik:Inokosni organ/Fudbalska reprezentacija Srbije|Fudbalska reprezentacija Srbije]]''' | [[Sloboda vjeroispovijesti ili uvjerenja]] | [[Lista ulica u Nišu]] | [[Heydər Əliyev]] | [[Mario Kopić]] | [[Legalizacija gradnje]] | [[Beyoğlu]] | [[OFK Beograd]] | [[Fenerbahçe SK (fudbal)|Fenerbahçe SK]] | [[Hip hop]] | [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] | [[Nürnberg]] | [[Ivo Pilar]] | [[Historija željeznice]] | [[Aerodrom Čenej]] | [[Svetozar Vlajković]] | [[Santa Cruz del Islote]] | [[Turbofolk]] | [[Etno muzika]] | [[Etnomuzikologija]] | [[Islamska umjetnost]] | [[Islamska muzika]] | [[Muzika Indije]] | [[Osmanske kule i odžaci u Bosni i Hercegovini]] | [[Florbela Espanca]] | [[Eduardo Lourenço]] | [[Pedro da Fonseca (filozof)|Pedro da Fonseca]] | [[Damião de Góis]] | [[Bohemizam]] | [[Osmansko osvajanje Rumelije]] | [[Dragoslav Mihailović]] | [[Dušan Matić]] | [[Arapsko proljeće]] | [[Boris Pahor]] | [[Mjanmar]] | [[Vijetnam]] | [[Laos]] | [[Svjetska prijestolnica knjige]] | '''[[:Kategorija:Članci za sređivanje|Za sređivanje]]''' | [[Predsednički izbori u SAD 2024.]] | [[Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država]] | [[Popis predsjednika SAD]] | [[Šablon:Predsjednički izbori u SAD]] | ''[[Sumatra (Crnjanski)|Sumatra]]'' | ''[[Termopile (Kavafis)|Termopile]]'' | ''[[Zapadno-istočni Divan]]'' | ''[[Breathe (Prodigy)|Breathe]]'' | [[Pivo]] | [[:Kategorija:Književni teoretičari]] | [[:Kategorija:Liste]] | [[Aerodrom Čenej]] | [[Afera Marković]] | [[Aksiologija]] | <u>[[Aleksandar Belić]]</u> | [[Aleksandar Deroko]] | [[Alfredo Stroessner]] | [[Alija Alijagić]] | [[Ambasada Jugoslavije u Francuskoj]] | [[Amila Kahrović-Posavljak]] | [[Andreas Bodenstein]] | [[Andrija Zmajević]] | [[Anholt (Borken)]] | [[Ani Radošević]] | [[Mary Bigelow Ingham|Anne Hathaway]] | [[Portrait of Anne Hathaway]] | [[Anne Hathaway (glumica)‏‎]] | [[Anne Hathaway‏‎ (glumica)|Anne Hathaway]] | [[Anne Hathaway (pjesma)|Anne Hathaway]] | [[Anne Hathaway‏‎ (Shakespeare)]] | [[Anne Hathaway (Shakespeare)|Anne Hathaway]] | [[Anne Hathaway]] | '''[[Ante Starčević]]''' | [[Antinacizam]] | [[Anton Čehov]] |<u>[[Antonio Bajamonti]]</u> | [[Arno Schmidt]] | [[Askos]] | [[Astrobiologija]] | [[Austro-ugarska okupacija Bosne i Hercegovine 1878]] | [[Azra]] | [[Baba Jaga]] | [[Ban]] | [[Banoštor (tvrđava)]] | [[Barok]] | [[Benjamin Hoadly]] | [[Bijelo dugme]] | [[Bitka kod Ankare]] | [[Bitka kod Brunete]] | [[Bizantska muzika]] | [[Bombaški napad u beogradskom bioskopu 20. oktobar]] | [[Bruno Schulz]] | [[Bunjevci]] | [[Čehoslovačka]] | [[Crvena buržoazija]] | [[Cvjetko Popović]] | [[David Albahari]] | [[Đavo]] | [[Diana Budisavljević]] | [[Dijalektički zakoni]] | [[Dimitrije Ljubavić]] | [[Dimitrije Mitrinović]] | [[Divlji Zapad]] | [[Dolores O'Riordan]] | <u>[[Domaniç]]</u> | [[Đorđe Vajfert]] | [[Downing efekt]] | [[Dragoslav Mihailović]] | [[Dunav]] | [[Dunavske Švabe]] | [[Eduardo Galeano]] | [[Edward Schillebeeckx]] | [[Eleonora de Fonseca Pimentel]] | [[Elvis Ljajić]] | [[Engleski jezik]] | [[Erehteion]] | [[Ernesto Sábato]] | [[Euharistija]] | <u>[[Eutropije]]</u> | <u>[[Euzebije iz Minda]]</u> | [[Evropski glavni grad kulture]] | [[Ezana od Aksuma]] | [[Fazıl Hüsnü Dağlarca]] | [[Federativna Narodna Republika Jugoslavija|FRNJ]] | [[Filološki pregled]] | [[Filosofija palanke]] | [[Fjeldfuglen]] | [[Florian Geyer]] | [[Folklor i vez etničke grupe Matyó]] | [[Forchheim]] | [[Frank Ryan (borac)|Frank Ryan]] | [[Funk]] | [[Frumencije]] | [[Galipoljski Srbi]] | [[Gebhard I. Savinjski]] | <u>[[Generacija Z]]</u> | [[Giovanni Verga]] | [[Glasinačka kultura]] | [[Gradišćanski Hrvati]] | [[Gradonačelnik Novog Sada]] | [[Gravelotte]] | [[Grof Đorđe Branković]] | [[Heinrich Friedrich von Diez]] | [[Hikaye]] | [[Hipotetički silogizam]] | [[Hipotetičko-disjunktivni silogizam]] | [[Historija Bosne i Hercegovine]] | [[Historija Hrvatske]] | [[Historija srednjovjekovne Srbije]] | [[Historija željeznice u Bosni i Hercegovini]] | [[Hronotop]] | <u>[[Humanizam u Njemačkoj]]</u> | [[Ignjat Bajloni]] | [[Igor Marojević]] | [[Il Popolo d'Italia]] | [[Ilija Garašanin]] | [[Invazija Varšavskog pakta na Čehoslovačku]] | [[Irska]] | [[Islamizacija Albanije]] |[[Izmael]] | <u>'''[[Izraelsko-palestinski sukob]]'''</u> (sređivanje) | [[Izvori]] | [[Janjevci]] | [[János Kádár]] | [[Jasmina Mihajlović]] | [[Jirečekova linija]] | [[Johannes Falkenberg]] | [[John Steinbeck]] | [[Josef Ressel]] | [[Josip Jelačić]] | [[Josip Križaj]] | <u>[[Josip Smodlaka]]</u> | <u>[[Jovan Cvijić]]</u> | [[JPEG]] | [[Jurij Hudolin]] | [[Kalvinizam]] | [[Karl Marx]] | '''[[Karl Kraus]]''' | [[Katedra (akademska)|Katedra]] | [[Kauboj]] | [[Kende]] | [[Knez Mihailova]] | [[Kondom]] | [[Konoplja u Sloveniji]] | [[Kopenhagen]] | [[Kraljevina Alanija]] | [[Kraljevina Poljska (1025–1385)]] | [[Krasan]] | [[Krašovani]] | [[Krav maga]] | [[Kresnenski ustanak]] | [[Kruševac]] | <u>[[Kuća]]</u> | [[Kup Crne Gore u fudbalu]] | [[Lagos]] | [[Laza Lazarević]] | [[Lazar Udovički]] | [[Lexicon Latinitatis medii aevi Iugoslaviae]] | [[LGBT historija Jugoslavije]] | [[Lista mjesta imenovanih po Josipu Brozu Titu]] | [[Lista najvećih svjetskih metropola]] | [[Lješka (ulica u Beogradu)|Lješka]] | [[Ljevičarska omladina (Kina)]] | [[Ljubomir Davidović]] | [[M'Daourouch]] | [[Mađarska forinta]] | [[Maite Perroni]] | [[Marin Držić]] | [[Mario Benedetti]] | <u>[[Marko Vešović (književnik)]]</u> | <u>[[Mediji]]</u> | [[Memmingen]] | [[Michael O'Riordan]] | [[Mihkel Klaassen]] | [[Mijaci]] | [[Miklós Németh‏‎]] | [[Milan Simin]] | [[Milenko Perović]] | [[Milorad Drašković]] | [[Miloš Crnjanski]] | [[Milovan Danojlić]] | [[Mimesis]] | [[Miroslav Krleža]] | [[Molière]] | <u>[[Möll]]</u> | <u>[[Mongolsko Carstvo]]</u> | [[Moliški Hrvati]] | <u>[[Moni Finci]]</u> | [[Nacističko spaljivanje knjiga]] | [[Nagrada Sedam sekretara SKOJ-a]] | [[Narodna muzika]] | [[Narodnjaci]] | <u>[[Nestor Mahno]]</u> | <u>[[Niccolò Machiavelli]]</u> | <u>[[Nicolas Storch]]</u> | <u>[[Nizozemska revolucija]]</u> | <u>[[Norne]]</u> | [[Obrada drveta]] | [[OFK Beograd]] | [[Orijent]] | [[Orofern od Kapadokije]] | [[Ørsta]] | [[Otokar Keršovani]] | [[Otto III. od Bavarske]] | [[Paćamama]] | [[Panonska nizija]] | [[Pantovčak]] | [[Pavlovo pismo lordu Carringtonu]] | [[Pčelarstvo u Sloveniji]] | [[Peadar O'Donnell]] | [[Philipp Melanchthon]] | [[Pijetizam]] | [[Pismo (poruka)]] | [[Ponuda Draže Mihailovića Adolfu Hitleru]] | <u>[[Popis careva Svetog rimskog carstva]]</u> | <u>[[Popis čeških vladara]]</u> | [[Popis danskih monarha]] | <u>[[Popis engleskih i britanskih vladara]]</u> | [[Popis gradonačelnika Ljubljane]] | [[Popis gradonačelnika Skoplja]] | [[Popis gradonačelnika Splita]] | [[Popis gradonačelnika Zagreba]] | [[Popis gradova u Njemačkoj]] | [[Popis hrvatskih banova]] | [[Popis hrvatskih kraljeva]] | [[Popis japanskih monarha]] | [[Popis kraljeva Kambodže]] | [[Popis monarha Koreje]] | [[Popis pjevača narodnih pjesama]] | [[Popis poljskih vladara]] | [[Popis vladara Bavarske]] | [[Pranje novca]] | [[Praški lingvistički kružok]] | [[Praško proljeće]] | [[Propovijed o oprostima i milosti]] | [[Prostorvreme]] | <u>[[Protestantski uspon]]</u> | [[Prvi srpski ustanak]] | [[PTT]] | [[Racki Hrvati]] | [[Rimski putevi]] | [[Ruggero Leoncavallo]] | [[Šablon:Glavna stranica]] | [[Šablon:Hrvatski kraljevi]] | [[Šablon:Istorijske prestonice Srbije]] | [[Šablon:Književnost]] | [[Šablon:Makedonska književnost]] | [[Šablon:Srpski vladari]] cfr. [[Šablon:Srpski vladari]] | [[Sadrudin Kunavi]] | [[Sarajevski atentat]] | <u>[[Saudi Vision 2030]]</u> | [[Sauna]] | [[Sava Savanović]] | [[Simferopolj]] | [[Sinéad O'Connor]] | [[Sinopsis]] | [[Slavko Pavletić]] | [[Snijeg]] | [[Slavonija]] | [[Slobodan Jovanović]] | [[Sotion (filozof)]] | [[Sotion]] | [[Španski građanski rat]] | [[Spartakistički ustanak]] | [[Spisak gradonačelnika Beograda]] | [[Spisak kineskih vladara]] | [[Spisak opština Portorika‏‎]] | [[Spisak spaljenih knjiga u Njemačkoj 1933. godine]] | [[Spisak vladara Mađarske]] | [[Srbulje]] | [[Stan]] | [[Stara Hercegovina]] | [[Stjepan, knez Bosne|Stjepan Vojislavijević]] (fl. 1084–1095) | [[Studentske demonstracije u Jugoslaviji 1968.]] | <u>[[Sultanija Safije]]</u> | <u>[[Tadija Smičiklas]]</u> | [[Tarantinizam]] | [[Template:List of language names ordered by code]] | <u>[[The Prodigy]]</u> | <u>[[Thomas Müntzer]]</u> | [[Tibor Živković]] | [[Todor Živkov‏‎]] | [[Tomislav Osmanli]] | <u>[[Tommy]]</u> | [[Toti (Hrvati u Mađarskoj)|Toti]] | <u>[[Ugro-finski narodi]]</u> | [[Ulje (slikarstvo)|Ulje]] | [[Ultra vires]] | [[Upravni centar]] | [[Ursula Reutner]] | [[USB]] | [[Utrecht]] | [[Vatroslav Rožić]] | [[Venecijanski jezik]] | [[VIS Idoli]] | [[Višejezičnost]] | [[Vjetroagregat]] | <u>[[Vladan Matijević]]</u> | <u>[[Vladimir Ćorović]]</u> | <u>[[Walt Whitman]]</u> | [[Wat Tyler]] | [[Wolfgang Flür]] | [[Wurzach]] | [[You Xie]] | [[Zagrebačke gradske četvrti]] | [[Zapadni svijet]] | [[Željeznička magistrala Baikal-Amur]] | [[Žene u Narodnooslobodilačkoj borbi]] | [[Živojin Pavlović]] | [[Zlatan Ibrahimović]] | [[Zohair Al-Ameri]] | [[Zoran Mušič]] | [[Zupčana željeznica]] | <nowiki>[[en:Category:Harv and Sfn template errors]]</nowiki> | <nowiki>[[Kategorija:Telekomunikacije]]</nowiki> | [[Masakr u Mičivodama]] | [[Teritorijalna organizacija Srbije]] | [[Šablon:Grad Čačak]] | [[Cetina]] | '''[[Antun Gustav Matoš]]''' | '''[[Silvije Strahimir Kranjčević]]''' | [[Tibor Sekelj]] | [[Danilo Kiš]] | [[Antun Nemčić]] | [[Anton de Kom]] | [[Josif Staljin]] | '''[[Surinamska književnost]]''' | [[Istorija Sovjetskog Saveza]] | [[Vampir]] | </small> |- ! |<small>[[Düsseldorf]] | [[Neuss]] | [[Krefeld]] | [[Ratingen]] | [[Erkrath]] | [[Hilden]] | [[Langenfeld (Rheinland)|Langenfeld]] | [[Lintorf]] | [[Düssel]] | [[Wülfrath]] | [[Neandertal (dolina)|Neandertal]] | [[Xanten]] | [[Hochdahl]] | [[Elbsee (Düsseldorf)|Elbsee]] | [[Dormagen]] | [[Norf]] | [[Meerbusch]] | [[Osterath]] | [[Carlstadt (Düsseldorf)|Carlstadt]] | [[Stadtmitte (Düsseldorf)|Stadtmitte]] | [[Pempelfort]] | [[Derendorf]] | [[Friedrichstadt (Düsseldorf)|Friedrichstadt]] | [[Unterbilk]] | [[Bilk (Düsseldorf)|Bilk]] | [[Oberkassel (Düsseldorf)|Oberkassel]] | [[Königsallee (Düsseldorf)|Königsallee]] |</small> |- !Projekt književnost | <small>[[Slovenska književnost]] | [[Mađarska književnost]] | [[Hrvatska književnost]] | [[Bosanskohercegovačka književnost]] | [[Srpska književnost]] | [[Crnogorska književnost]] | [[Makedonska književnost]] | [[Bugarska književnost]] | [[Rumunska književnost]] | [[Moldavska književnost]] | [[Turska književnost]] | [[Ukrajinska književnost]] | </small> |- !Poboljšati |<small>[[Aibo]] | [[Fausto Cercignani]] | [[Antantina intervencija u Ruskom građanskom ratu]] | [[Jastreb]] | [[Bitka na Avali oktobra 1944.]] | | [[Light pen‏‎]] | [[Sinteza (filozofija)]] | [[Nikola Vukčević]] | [[Kazneno djelo]] | [[Silvestrovo]] | [[Stjepan Bobek]] | [[Čavka]] | [[Eliezer Menachem Shah]] | [[Fulvio Tomizza]] | [[Bosna u srednjem vijeku]] | [[Eduard Mörike]] | [[Newcastle United F.C.]] | [[Le Monde diplomatique]] | [[Nikola Mirotić]] | [[Husein Bašić]] | [[Che Guevara]] | [[Pavluško Imširović]]</small> |- !Pregled drugog stupnja |<small> [[Vuk Stefanović Karadžić|Wolf Stefanssohn Karatschitz]] | [[Smederevo|Semendire]] | [[1582]] | [[Austro-ugarska okupacija Bosne i Hercegovine 1878|Austro-ugarska okupacija BiH]] | [[Vrhbosna]] | [[Eufuizam]] | [[Lion Feuchtwanger]] | [[Konstantinos Kavafis]] | [[Ivo Vejvoda]] | [[Boško Petrović (pilot)|Boško Petrović]] | [[Crnogorski vladari]] | [[Zajn al-Abidin]] | [[Kambodža]] | [[Mimeza]] | [[Pérotin]] | [[Intolerancija na laktozu]] | [[Janez Janša]] </small> |- !Pregled izabranih članaka | <small>[[Fabije Plancijad Fulgencije]] | [[Novogrčka književnost]] | [[Bleach (manga)]] | [[Lezbejka]] | [[Compsognathus]] | [[Catwoman]] | [[Dmitrij Šostakovič]] | [[Fauna Australije]] | [[Aldo Manucije]] | [[Surinam]] | [[LGBT historija Jugoslavije]] | [[Age of Mythology]]</small> |} {{collapse bottom}} * [[Wikipedija:CEE Proljeće 2026.]] * [[:meta:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026]] [[:meta:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026/List|lista]] {{#Babel:sh}} {{KorisnikPočetak|extra-css=clear:right;}} {{Korisnička kutija/Administrator}} {{Korisnik Wiki dob|dan=8|mjesec=04|godina=2021}} {{Korisnik Mjesec Ukrajinske Kulture 2023}} {{Korisnik Mjesec Azije}} {{Korisnik Mjesec Ukrajinske Kulture 2024}} {{Korisnik Mjesec Ukrajinske Kulture 2025}} {{KorisnikKraj}} {{collapse top|title= Nagrade}} === Nagrade === {| style="margin:0 auto; background:transparent;" |- | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {{barnstar-rad i trud|Nagrada za rad i trud|Orijentolog}} | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | [[Datoteka:Wiki medal.jpg]] <div>'''Wiki medalja'''<br />Za albanske, turske i druge književne teme<br />[[User:Igor Windsor|Igor Windsor]]</div> | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {{Wikipedia:CEE Proljeće 2022/spomenica}} | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {{Wikipedia:Mjesec Azije/spomenica|godina=2022}} | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | [[Datoteka:UCDM_2023_banrstar.png|thumb|185px|[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023]]]] | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {| style="margin:auto; text-align:center; background:#327492; width:40px" | style="text-align:center; background:#FFFFFF; -moz-border-radius:15px; padding:6px 9px" | [[Datoteka:WikiLink Barnstar Hires.png|120px|Za izvanredan doprinos akciji i hvalevredan trud]] <div style="padding-top:6px;">Za učešće u [[Wikipedija:Akcija sređivanja članaka bez unutarnjih linkova 2|Akciji sređivanja članaka bez linkova 2]]</div> |- | style="color:white;" | '''Dodijelila''':<br />Wikizajednica |} | style="vertical-align:top; text-align:center; padding:6px; width:190px;" | {{Wikipedija:Međuprojektna akcija sređivanja neutralnosti članaka/Nagrada}} |} <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="border:3px solid #EAC100; background-color:#EEEEEE; margin:0 auto; padding:20px 20px; width:70%;" class="plainlinks"> [[File:Wikipedia Asian Month Barnstar Golden.png|left|180px]] {{Center|{{resize|150%|'''''The Wikipedia Asian Month 2022 Barnstar Golden'''''}}}} <div style="color:#333333; margin-left:220px; font-size:110%;"> Dear {{ROOTPAGENAME}} : :Congradulation! Sincerely thank you for your utmost participation in Wikipedia Asian Month 2022. We are grateful for your dedication to Wikimedia movement, and hope you will join us the next year! :Wish you all the best! </div> <div style="color:#333333; text-align:right; font-size:120%;">Wikipedia Asian Month Team</div> </div> </div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Joycewikiwiki@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month_2022/Special_Barnstars_Receiver&oldid=24454025 --> {| style="border:1px solid gray; background-color:#fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[Datoteka:Rc award.svg|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size:x-large; padding:0; vertical-align:middle; height:1.1em;" | '''Barnstar patrolera''' |- |style="vertical-align:middle; border-top:1px solid gray;" | Iskreno veliko hvala, kao patroler patroleru, na ophodnji čitave Vikipedije u mojem trosedmičnom odsustvu. Nije ostalo [https://xtools.wmflabs.org/patrollerstats/sh.wikipedia.org?actions=patrol nezapaženo] da si praktički samostalno poduhvatio posao bez kojega bi ošli natrag u tisuće neophođenih izmjena odakle nema povratka dok se istovremeno borimo s novima. |} – [[Korisnik:Vipz|Vipz]] ([[Razgovor sa korisnikom:Vipz|razgovor]]) 04:23, 6 mart 2023 (CET) {{Nagrada za izabrani članak | članak =Karl XII od Švedske | mjesec =august | godina =2023. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Fudbalska reprezentacija Turske | mjesec =oktobar | godina =2024. }} {{collapse bottom}} == Spoljašne veze == * [https://vukajlija.com/ Leksikografski zavod] * как я люблю naš [[:wikt:Glavna strana|vikiriječnik]] :P * <u>[[Wikipedija:Navođenje izvora|Navođenje izvora]]</u> & [[:en:Wikipedia:Citing sources|Citing sources]] & [[:en:Wikipedia:Verifiability|Verifiability]] * <u>[[Wikipedija:Pouzdani izvori|Pouzdani izvori]]</u> & [[:en:Wikipedia:Reliable sources|Reliable sources]] * <u>[[Šablon:Reklamiranje]]</u> & [[:en:Wikipedia:Identifying blatant advertising|Identifying blatant advertising]] * <u>[[Wikipedija:Šta Wikipedija nije|Šta Wikipedija nije]]</u> & [[:en:Wikipedia:What Wikipedia is not|What Wikipedia is not]] * [[Wikipedija:Dozvole za objavljivanje]] ::''Don't speak Po Naški?'' <div style="float:right; border:thin solid green; background-color:*f9f9f9"> {{Currentdate}} Ovaj ogranak Wikipedija projekta ima : '''<div id="articlecount" style="font-size:85%;">[[Special:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]] {{plural:{{NUMBEROFARTICLES}}|članak|članka|članaka}} na [[srpskohrvatski jezik|srpskohrvatskom]]</div> </div>''' [[Kategorija:User sh]] [[Kategorija:Wikipedijini administratori]] e0fxinn882v3a2dd98fyjyu4m52sdk1 0 4667971 42661610 41815997 2026-07-30T16:34:19Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha|Fudbaleri Middlesbrougha]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42661610 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Connor Roberts | slika = Connor Roberts (footballer, born 1995), cropped image, Turkey vs Wales EURO 2020.jpg | punoime = Connor Richard Jones Roberts | nadimak = | datumrođenja = [[23. rujna]] [[1995.]] | rodnigrad = {{nowrap|{{flagicon|UK}} [[Neath]], [[Ujedinjeno Kraljevstvo]]}} | rodnadržava = | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = [[Velšani]]n | državljanstvo = {{flagicon|UK}} [[UK|britansko]] | visina = 1.73 m | pozicija = desni bek | trenutniklub = {{flagicon|WAL}} [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]] | brojnadresu = 23 | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = 2015 – | klubovi1 = {{flagicon|WAL}} [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]] | nastupi(golovi)1 = 133 (11) | godine2 = 2015 – 2016 | klubovi2 = → {{flagicon|ENG}} [[Yeovil Town F.C.|Yeovil Town]] | nastupi(golovi)2 = 45 (0) | godine3 = 2015 | klubovi3 = → {{flagicon|ENG}} [[Bristol Rovers F.C.|Bristol Rovers]] | nastupi(golovi)3 = 2 (0) | godine4 = 2017 – 2018 | klubovi4 = → {{flagicon|ENG}} [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]] | nastupi(golovi)4 = 1 (0) | godine5 = | klubovi5 = | nastupi(golovi)5 = | godine6 = | klubovi6 = | nastupi(golovi)6 = | godine7 = | klubovi7 = | nastupi(golovi)7 = | godine8 = | klubovi8 = | nastupi(golovi)8 = | godine9 = | klubovi9 = | nastupi(golovi)9 = | godine10 = | klubovi10 = | nastupi(golovi)10 = | godine11 = | klubovi11 = | nastupi(golovi)11 = | godine12 = | klubovi12 = | nastupi(golovi)12 = | godine13 = | klubovi13 = | nastupi(golovi)13 = | godine14 = | klubovi14 = | nastupi(golovi)14 = | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | godine16 = | klubovi16 = | nastupi(golovi)16 = | godine17 = | klubovi17 = | nastupi(golovi)17 = | godine18 = | klubovi18 = | nastupi(golovi)18 = | godine19 = | klubovi19 = | nastupi(golovi)19 = | godine20 = | klubovi20 = | nastupi(golovi)20 = | godine21 = | klubovi21 = | nastupi(golovi)21 = | godine22 = | klubovi22 = | nastupi(golovi)22 = | godine23 = | klubovi23 = | nastupi(golovi)23 = | godine24 = | klubovi24 = | nastupi(golovi)24 = | godine25 = | klubovi25 = | nastupi(golovi)25 = | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2018 – | nacionalneekipe1 = {{NogRep|WAL}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 28 (2) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 16.6.2021 | zadnjiuređajrep = }} '''Connor Richard Jones Roberts''' ([[Neath]], [[23. rujna]] [[1995.]]), [[Wales|velški]] nogometaš i reprezentativac koji igra kao desni bek. Od [[2015.]] godine član je [[Swansea City A.F.C.|Swansea Cityja]], s tim da je od [[2015.]] do [[2018.]] godine većinu vremena proveo na posudbama u drugim klubovima. Za [[Nogometna reprezentacija Walesa|reprezentaciju Walesa]] debitirao je [[2018.]] godine, a prvo veliko natjecanje bio mu je [[UEFA Euro 2020.]] godine. == Vanjske veze == *{{Soccerbase}} {{Sastav Wales 2020 EP}} {{Sastav Wales 2022 SP}} {{Authority control}} {{Životni vijek|1995||Roberts, Connor}} [[Kategorija:Velški fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha]] lfav0ll3ia6frs5fqixuewnnr1vxiyw 0 4668138 42661609 42316358 2026-07-30T16:34:10Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha|Fudbaleri Middlesbrougha]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42661609 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Martin Braithwaite | slika = Martin Braithwaite Web Summit 2021.jpg | punoime = Martin Christensen Braithwaite | nadimak = | datumrođenja = [[5. lipnja]] [[1991.]] | rodnigrad = {{flagicon|DAN}} [[Esbjerg]] | rodnadržava = [[Danska]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = [[Gvajanci|Gvajanac]] | državljanstvo = {{flagicon|DAN}} [[Danska|dansko]] | visina = 1.77 m | pozicija = napadač | trenutniklub = slobodan igrač | brojnadresu = | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = 2009 – 2013 | klubovi1 = {{flagicon|DAN}} [[Esbjerg fB|Esbjerg]] | nastupi(golovi)1 = 89 (17) | godine2 = 2013 – 2017 | klubovi2 = {{flagicon|FRA}} [[Toulouse FC|Toulouse]] | nastupi(golovi)2 = 136 (35) | godine3 = 2017 – 2019 | klubovi3 = {{flagicon|ENG}} [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]] | nastupi(golovi)3 = 36 (8) | godine4 = 2018 | klubovi4 = → {{flagicon|FRA}} [[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]] | nastupi(golovi)4 = 14 (4) | godine5 = 2019 | klubovi5 = → {{flagicon|ŠPA}} [[CD Leganés|Leganés]] | nastupi(golovi)5 = 19 (4) | godine6 = 2019 – 2020 | klubovi6 = {{flagicon|ŠPA}} [[CD Leganés|Leganés]] | nastupi(golovi)6 = 24 (6) | godine7 = 2020 – 2022 | klubovi7 = {{flagicon|ŠPA}} [[FC Barcelona|Barcelona]] | nastupi(golovi)7 = 44 (5) | godine8 = 2022 – 2024 | klubovi8 = {{flagicon|ŠPA}} [[RCD Espanyol|Espanyol]] | nastupi(golovi)8 = 70 (32) | godine9 = | klubovi9 = | nastupi(golovi)9 = | godine10 = | klubovi10 = | nastupi(golovi)10 = | godine11 = | klubovi11 = | nastupi(golovi)11 = | godine12 = | klubovi12 = | nastupi(golovi)12 = | godine13 = | klubovi13 = | nastupi(golovi)13 = | godine14 = | klubovi14 = | nastupi(golovi)14 = | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | godine16 = | klubovi16 = | nastupi(golovi)16 = | godine17 = | klubovi17 = | nastupi(golovi)17 = | godine18 = | klubovi18 = | nastupi(golovi)18 = | godine19 = | klubovi19 = | nastupi(golovi)19 = | godine20 = | klubovi20 = | nastupi(golovi)20 = | godine21 = | klubovi21 = | nastupi(golovi)21 = | godine22 = | klubovi22 = | nastupi(golovi)22 = | godine23 = | klubovi23 = | nastupi(golovi)23 = | godine24 = | klubovi24 = | nastupi(golovi)24 = | godine25 = | klubovi25 = | nastupi(golovi)25 = | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2013 – | nacionalneekipe1 = {{NogRep|DAN}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 69 (10) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 15.7.2024 | zadnjiuređajrep = }} '''Martin Christensen Braithwaite''' ({{IPAc-en|ˈ|b|r|eɪ|θ|w|eɪ|t}};<ref name=sport>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=__Jlu9fPqp4|title=Martin Braithwaite explica cómo se pronuncia su nombre y ¡reacciona a nuestro vídeo!|work=[[Sport (Spanish newspaper)|Sport]]|date=7 March 2020|access-date=18 February 2021|language=Spanish}}</ref> [[Esbjerg]], [[5. lipnja]] [[1991.]]), [[Danska|danski]] nogometaš i reprezentativac koji igra kao napadač, iako može igrati i na krilu. Do [[2024.]] godine, Braithwaite je član [[RCD Espanyol|Espanyola]]. Za [[Danska nogometna reprezentacija|dansku reprezentaciju]] igra od [[2013.]] godine te je nastupio na nekoliko međunarodnih natjecanja. Porijeklom je iz [[Gvajana|Gvajane]].<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/football/40595549 |title=Martin Braithwaite: Middlesbrough sign Denmark forward from Toulouse|publisher=BBC|date=30 September 2017 |access-date=1 October 2017}}</ref> == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == *[http://www.dbu.dk/landshold/landsholdsdatabasen/PlayerInfo/5955 Danish national team profile] *[http://danskfodbold.com/spiller.php?ligaid=2001&spillerid=11282 Danish Superliga statistics] *{{Soccerbase|65306}} {{Sastav Danska 2018 SP}} {{Sastav Danska 2020 EP}} {{Sastav Danska 2022 SP}} {{Authority control}} {{Životni vijek|1991||Braithwaite, Martin}} [[Kategorija:Danski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Barcelone]] [[Kategorija:Fudbaleri Bordeauxa]] [[Kategorija:Fudbaleri Espanyola]] [[Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha]] gagf73jyrcaur782w0odwhjrj5gjhz5 0 4668160 42661600 42648570 2026-07-30T16:26:12Z Edgar Allan Poe 29250 42661600 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Artem Dovbik<br>{{small|Артем Олександрович Довбик}} | slika = Artem Dovbyk.jpg | punoime = Artem Oleksandrovič Dovbik | nadimak = | datumrođenja = [[21. lipnja]] [[1997.]] | rodnigrad = {{flagicon|UKR}} [[Čerkasi]] | rodnadržava = [[Ukrajina]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = | državljanstvo = {{flagicon|UKR}} [[Ukrajina|ukrajinsko]] | visina = 1.84 m | pozicija = napadač | trenutniklub = {{flagicon|ITA}} [[Bologna FC 1909|Bologna]] {{small|(posudba)}} | brojnadresu = | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = 2014 – 2015 | klubovi1 = {{flagicon|UKR}} [[FK Čekarščina|Čerkaskij Dnjipro]] | nastupi(golovi)1 = 19 (7) | godine2 = 2015 – 2017 | klubovi2 = {{flagicon|UKR}} [[FK Dnjipro|Dnjipro]] | nastupi(golovi)2 = 35 (18) | godine3 = 2016 | klubovi3 = → {{flagicon|MOL}} [[FC Bălți|Zaria Bălți]] | nastupi(golovi)3 = 3 (0) | godine4 = 2018 – 2020 | klubovi4 = {{flagicon|DAN}} [[FC Midtjylland|Midtjylland]] | nastupi(golovi)4 = 18 (1) | godine5 = 2019 – 2020 | klubovi5 = → {{flagicon|DAN}} [[SønderjyskE Fodbold|SønderjyskE]] | nastupi(golovi)5 = 18 (2) | godine6 = 2020 – 2023 | klubovi6 = {{flagicon|UKR}} [[SK Dnjipro-1|Dnjipro-1]] | nastupi(golovi)6 = 71 (45) | godine7 = 2023 – 2024 | klubovi7 = {{flagicon|ŠPA}} [[Girona FC|Girona]] | nastupi(golovi)7 = 36 (24) | godine8 = 2024 – | klubovi8 = {{flagicon|ITA}} [[AS Roma|Roma]] | nastupi(golovi)8 = 46 (15) | godine9 = 2026 – | klubovi9 = → {{flagicon|ITA}} [[Bologna FC 1909|Bologna]] | nastupi(golovi)9 = 0 (0) | godine10 = | klubovi10 = | nastupi(golovi)10 = | godine11 = | klubovi11 = | nastupi(golovi)11 = | godine12 = | klubovi12 = | nastupi(golovi)12 = | godine13 = | klubovi13 = | nastupi(golovi)13 = | godine14 = | klubovi14 = | nastupi(golovi)14 = | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | godine16 = | klubovi16 = | nastupi(golovi)16 = | godine17 = | klubovi17 = | nastupi(golovi)17 = | godine18 = | klubovi18 = | nastupi(golovi)18 = | godine19 = | klubovi19 = | nastupi(golovi)19 = | godine20 = | klubovi20 = | nastupi(golovi)20 = | godine21 = | klubovi21 = | nastupi(golovi)21 = | godine22 = | klubovi22 = | nastupi(golovi)22 = | godine23 = | klubovi23 = | nastupi(golovi)23 = | godine24 = | klubovi24 = | nastupi(golovi)24 = | godine25 = | klubovi25 = | nastupi(golovi)25 = | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2021 – | nacionalneekipe1 = {{NogRep|UKR}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 41 (11) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 30.7.2026 | zadnjiuređajrep = }} '''Artem Oleksandrovič Dovbik''' ([[ukrajinski]]: Артем Олександрович Довбик; [[Čerkasi]], [[21. lipnja]] [[1997.]]), [[Ukrajina|ukrajinski]] nogometaš i reprezentativac koji igra na poziciji napadača. Trenutno igra za [[Bologna FC 1909|Bolognu]], gdje je na posudbi iz [[AS Roma|Rome]]. Za [[Nogometna reprezentacija Ukrajine|reprezentaciju Ukrajine]] debitirao je [[2021.]] godine te je sudjelovao na [[UEFA Euro 2020.|UEFA Euru 2020.]] godine, gdje je postigao pobjednički gol u 121. minuti produžetaka protiv [[Švedska nogometna reprezentacija|Švedske]] u osmini finala; bio mu je to prvi gol za reprezentaciju. == Vanjske veze == *[http://ffu.org.ua/ukr/tournaments/prof/77682 Statistics at FFU website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180105222416/http://www.ffu.org.ua/ukr/tournaments/prof/77682 |date=2018-01-05 }} (Ukr) *{{Soccerway|artem-dovbyk/352481}} {{Sastav Ukrajina 2020 EP}} {{Sastav Ukrajina 2024 EP}} {{Najbolji strijelci La Lige}} {{Authority control}} {{Životni vijek|1997||Dovbik, Artem}} [[Kategorija:Ukrajinski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Rome]] [[Kategorija:Fudbaleri Girone]] ecz9aotrfhgezk21ztgbss4ddv3qrcm 42661601 42661600 2026-07-30T16:26:31Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri Bologne|Fudbaleri Bologne]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42661601 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Artem Dovbik<br>{{small|Артем Олександрович Довбик}} | slika = Artem Dovbyk.jpg | punoime = Artem Oleksandrovič Dovbik | nadimak = | datumrođenja = [[21. lipnja]] [[1997.]] | rodnigrad = {{flagicon|UKR}} [[Čerkasi]] | rodnadržava = [[Ukrajina]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = | državljanstvo = {{flagicon|UKR}} [[Ukrajina|ukrajinsko]] | visina = 1.84 m | pozicija = napadač | trenutniklub = {{flagicon|ITA}} [[Bologna FC 1909|Bologna]] {{small|(posudba)}} | brojnadresu = | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = 2014 – 2015 | klubovi1 = {{flagicon|UKR}} [[FK Čekarščina|Čerkaskij Dnjipro]] | nastupi(golovi)1 = 19 (7) | godine2 = 2015 – 2017 | klubovi2 = {{flagicon|UKR}} [[FK Dnjipro|Dnjipro]] | nastupi(golovi)2 = 35 (18) | godine3 = 2016 | klubovi3 = → {{flagicon|MOL}} [[FC Bălți|Zaria Bălți]] | nastupi(golovi)3 = 3 (0) | godine4 = 2018 – 2020 | klubovi4 = {{flagicon|DAN}} [[FC Midtjylland|Midtjylland]] | nastupi(golovi)4 = 18 (1) | godine5 = 2019 – 2020 | klubovi5 = → {{flagicon|DAN}} [[SønderjyskE Fodbold|SønderjyskE]] | nastupi(golovi)5 = 18 (2) | godine6 = 2020 – 2023 | klubovi6 = {{flagicon|UKR}} [[SK Dnjipro-1|Dnjipro-1]] | nastupi(golovi)6 = 71 (45) | godine7 = 2023 – 2024 | klubovi7 = {{flagicon|ŠPA}} [[Girona FC|Girona]] | nastupi(golovi)7 = 36 (24) | godine8 = 2024 – | klubovi8 = {{flagicon|ITA}} [[AS Roma|Roma]] | nastupi(golovi)8 = 46 (15) | godine9 = 2026 – | klubovi9 = → {{flagicon|ITA}} [[Bologna FC 1909|Bologna]] | nastupi(golovi)9 = 0 (0) | godine10 = | klubovi10 = | nastupi(golovi)10 = | godine11 = | klubovi11 = | nastupi(golovi)11 = | godine12 = | klubovi12 = | nastupi(golovi)12 = | godine13 = | klubovi13 = | nastupi(golovi)13 = | godine14 = | klubovi14 = | nastupi(golovi)14 = | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | godine16 = | klubovi16 = | nastupi(golovi)16 = | godine17 = | klubovi17 = | nastupi(golovi)17 = | godine18 = | klubovi18 = | nastupi(golovi)18 = | godine19 = | klubovi19 = | nastupi(golovi)19 = | godine20 = | klubovi20 = | nastupi(golovi)20 = | godine21 = | klubovi21 = | nastupi(golovi)21 = | godine22 = | klubovi22 = | nastupi(golovi)22 = | godine23 = | klubovi23 = | nastupi(golovi)23 = | godine24 = | klubovi24 = | nastupi(golovi)24 = | godine25 = | klubovi25 = | nastupi(golovi)25 = | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2021 – | nacionalneekipe1 = {{NogRep|UKR}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 41 (11) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 30.7.2026 | zadnjiuređajrep = }} '''Artem Oleksandrovič Dovbik''' ([[ukrajinski]]: Артем Олександрович Довбик; [[Čerkasi]], [[21. lipnja]] [[1997.]]), [[Ukrajina|ukrajinski]] nogometaš i reprezentativac koji igra na poziciji napadača. Trenutno igra za [[Bologna FC 1909|Bolognu]], gdje je na posudbi iz [[AS Roma|Rome]]. Za [[Nogometna reprezentacija Ukrajine|reprezentaciju Ukrajine]] debitirao je [[2021.]] godine te je sudjelovao na [[UEFA Euro 2020.|UEFA Euru 2020.]] godine, gdje je postigao pobjednički gol u 121. minuti produžetaka protiv [[Švedska nogometna reprezentacija|Švedske]] u osmini finala; bio mu je to prvi gol za reprezentaciju. == Vanjske veze == *[http://ffu.org.ua/ukr/tournaments/prof/77682 Statistics at FFU website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180105222416/http://www.ffu.org.ua/ukr/tournaments/prof/77682 |date=2018-01-05 }} (Ukr) *{{Soccerway|artem-dovbyk/352481}} {{Sastav Ukrajina 2020 EP}} {{Sastav Ukrajina 2024 EP}} {{Najbolji strijelci La Lige}} {{Authority control}} {{Životni vijek|1997||Dovbik, Artem}} [[Kategorija:Ukrajinski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Rome]] [[Kategorija:Fudbaleri Girone]] [[Kategorija:Fudbaleri Bologne]] 6j648klarpmmft1e0lixtqoo6q37zpp 0 4672612 42661733 41254819 2026-07-31T01:57:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Diverzija na Glavnoj pošti u Zagrebu]] 42661733 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Diverzija na Glavnoj pošti u Zagrebu]] amaucl8qxt4g3ugcc93n94yqgdvztef 0 4674750 42661608 42659309 2026-07-30T16:34:01Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha|Fudbaleri Middlesbrougha]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42661608 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Jeremy Sarmiento | slika = Jeremy Sarmiento 2022.jpg | punoime = Jeremy Leonel Sarmiento Morante | nadimak = | datumrođenja = [[16. lipnja]] [[2002.]] | rodnigrad = {{flagicon|ŠPA}} [[Madrid]] | rodnadržava = [[Španjolska]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = [[Ekvadorci|Ekvadorac]] | državljanstvo = {{flagicon|ŠPA}} [[Španija|španjolsko]]<br>{{flagicon|UK}} [[UK|britansko]]<br>{{flagicon|EKV}} [[ekvador]]sko | visina = 1.83 m | pozicija = krilo | trenutniklub = {{flagicon|ENG}} [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]] {{small|(posudba)}} | brojnadresu = | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = 2021 – | klubovi1 = {{flagicon|ENG}} [[Brighton & Hove Albion F.C.|Brighton]] | nastupi(golovi)1 = 15 (0) | godine2 = 2023 | klubovi2 = → {{flagicon|ENG}} [[West Bromwich Albion F.C.|WBA]] | nastupi(golovi)2 = 20 (2) | godine3 = 2024 | klubovi3 = {{nowrap|→ {{flagicon|ENG}} [[Ipswich Town F.C.|Ipswich Town]]}} | nastupi(golovi)3 = 20 (3) | godine4 = 2024 – 2025 | klubovi4 = {{nowrap|→ {{flagicon|ENG}} [[Burnley F.C.|Burnley]]}} | nastupi(golovi)4 = 35 (4) | godine5 = 2025 – 2026 | klubovi5 = → {{flagicon|ITA}} [[US Cremonese|Cremonese]] | nastupi(golovi)5 = 3 (0) | godine6 = 2026 – | klubovi6 = {{nowrap|→ {{flagicon|ENG}} [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]]}} | nastupi(golovi)6 = 0 (0) | godine7 = | klubovi7 = | nastupi(golovi)7 = | godine8 = | klubovi8 = | nastupi(golovi)8 = | godine9 = | klubovi9 = | nastupi(golovi)9 = | godine10 = | klubovi10 = | nastupi(golovi)10 = | godine11 = | klubovi11 = | nastupi(golovi)11 = | godine12 = | klubovi12 = | nastupi(golovi)12 = | godine13 = | klubovi13 = | nastupi(golovi)13 = | godine14 = | klubovi14 = | nastupi(golovi)14 = | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | godine16 = | klubovi16 = | nastupi(golovi)16 = | godine17 = | klubovi17 = | nastupi(golovi)17 = | godine18 = | klubovi18 = | nastupi(golovi)18 = | godine19 = | klubovi19 = | nastupi(golovi)19 = | godine20 = | klubovi20 = | nastupi(golovi)20 = | godine21 = | klubovi21 = | nastupi(golovi)21 = | godine22 = | klubovi22 = | nastupi(golovi)22 = | godine23 = | klubovi23 = | nastupi(golovi)23 = | godine24 = | klubovi24 = | nastupi(golovi)24 = | godine25 = | klubovi25 = | nastupi(golovi)25 = | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2021 – | nacionalneekipe1 = {{NogRep|EKV}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 24 (2) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 27.1.2026 | zadnjiuređajrep = }} '''Jeremy Leonel Sarmiento Morante''' ([[Madrid]], [[16. lipnja]] [[2002.]]), [[ekvador]]ski nogometaš i reprezentativac koji igra kao krilni igrač za engleski klub [[Brighton & Hove Albion F.C.|Brighton & Hove Albion]]; trenutno je na posudbi u [[Middlesbrough F.C.|Middlesbroughu]]. Kao junior je igrao za [[Charlton Athletic F.C.|Charlton Athletic]] i [[S.L. Benfica|Benficu]], da bi onda prešao u Brighton, gdje je [[2021.]] godine započeo svoju profesionalnu seniorsku karijeru; na samom početku karijere, u Brightonu je igrao sa sunarodnjacima [[Moisés Caicedo|Moisésom Caicedom]] i [[Pervis Estupiñán|Pervisom Estupiñánom]]. Sarmiento je rođen u [[Madrid]]u, a njegovi su roditelji [[Ekvadorci]]. Vrlo rano se preselio u [[Engleska|Englesku]], za čije je mlađe uzraste igrao do [[2021.]] godine, kada je debitirao za seniorsku [[Fudbalska reprezentacija Ekvadora|reprezentaciju Ekvadora]]. {{Sastav Ekvador 2022 SP}} {{Authority control}} {{Životni vijek|2002||Sarmiento, Jeremy}} [[Kategorija:Ekvadorski fudbaleri]] [[Kategorija:Španski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri West Bromwich Albiona]] [[Kategorija:Fudbaleri Burnleyja]] [[Kategorija:Biografije, Madrid]] [[Kategorija:Fudbaleri Brighton & Hove Albiona]] [[Kategorija:Fudbaleri Ipswich Towna]] [[Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha]] epuwugdtef4oesntgreij9hfuywyg4n 0 4674898 42662087 41343418 2026-07-31T02:55:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ustav SAP Kosova]] 42662087 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ustav SAP Kosova]] r5amnvhcwak692ni0gyo9mktw3b6u6b 0 4674932 42661602 42478726 2026-07-30T16:28:40Z Edgar Allan Poe 29250 42661602 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Lovro Majer | slika = Lovro-Majer.png | punoime = | nadimak = | datumrođenja = [[17. siječnja]] [[1998.]] | rodnigrad = {{flagicon|HRV}} [[Zagreb]] | rodnadržava = [[Hrvatska]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = | državljanstvo = | visina = 1.76 m | pozicija = ofenzivni vezni | trenutniklub = {{flagicon|GRČ}} [[A. E. K. (fudbalski klub)|A. E. K.]] | brojnadresu = 14 | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = 2016 – 2018 | klubovi1 = {{flagicon|HRV}} [[NK Lokomotiva|Lokomotiva]] | nastupi(golovi)1 = 53 (14) | godine2 = 2018 – 2021 | klubovi2 = {{flagicon|HRV}} [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] | nastupi(golovi)2 = 37 (13) | godine3 = 2021 – 2023 | klubovi3 = {{flagicon|FRA}} [[Stade Rennais F.C.|Rennes]] | nastupi(golovi)3 = 62 (8) | godine4 = 2023 – 2026 | klubovi4 = {{flagicon|NJE}} [[VfL Wolfsburg|Wolfsburg]] | nastupi(golovi)4 = 69 (9) | godine5 = 2026 – | klubovi5 = {{flagicon|GRČ}} [[A. E. K. (fudbalski klub)|A. E. K.]] | nastupi(golovi)5 = 0 (0) | godine6 = | klubovi6 = | nastupi(golovi)6 = | godine7 = | klubovi7 = | nastupi(golovi)7 = | godine8 = | klubovi8 = | nastupi(golovi)8 = | godine9 = | klubovi9 = | nastupi(golovi)9 = | godine10 = | klubovi10 = | nastupi(golovi)10 = | godine11 = | klubovi11 = | nastupi(golovi)11 = | godine12 = | klubovi12 = | nastupi(golovi)12 = | godine13 = | klubovi13 = | nastupi(golovi)13 = | godine14 = | klubovi14 = | nastupi(golovi)14 = | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | godine16 = | klubovi16 = | nastupi(golovi)16 = | godine17 = | klubovi17 = | nastupi(golovi)17 = | godine18 = | klubovi18 = | nastupi(golovi)18 = | godine19 = | klubovi19 = | nastupi(golovi)19 = | godine20 = | klubovi20 = | nastupi(golovi)20 = | godine21 = | klubovi21 = | nastupi(golovi)21 = | godine22 = | klubovi22 = | nastupi(golovi)22 = | godine23 = | klubovi23 = | nastupi(golovi)23 = | godine24 = | klubovi24 = | nastupi(golovi)24 = | godine25 = | klubovi25 = | nastupi(golovi)25 = | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2017 – | nacionalneekipe1 = {{NogRep|HRV}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 38 (9) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 30.7.2026 | zadnjiuređajrep = }} '''Lovro Majer''' ([[Zagreb]], [[17. siječnja]] [[1998.]]) [[Hrvatska|hrvatski]] je [[nogomet]]aš koji igra na poziciji [[Vezni igrač (nogomet)|napadačkog veznog]]. Trenutačno igra za [[A. E. K. (fudbalski klub)|A. E. K.]]. ==Klupska karijera== === Rana karijera === Svoju nogometnu karijeru započeo je u [[Nogometna škola GNK Dinamo|zagrebačkom Dinamu]] iz kojeg 2010. prelazi u redove [[NK Dubrava Tim Kabel Zagreb|Dubrave]]. Dvije godine kasnije prešao je u [[NK Trnje Zagreb|Trnje]] u kojem je ostao do 2013. kada prelazi u [[NK Lokomotiva|Lokomotivu Zagreb]].<ref>[https://web.archive.org/web/20180913150314/https://gnkdinamo.hr/HR/Igraci/lovro-majer Profil], [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]], pristupljeno 12. studenog 2021.</ref><ref>Predrag Jurić, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/tezak-udarac-za-dinamo-najveci-talent-ne-zeli-karijeru-nastaviti-u-maksimiru-otkrivamo-detalje-velikog-transfera-u-serie-a-koji-je-na-pomolu-7459971 TEŽAK UDARAC ZA DINAMO NAJVEĆI TALENT NE ŽELI KARIJERU NASTAVITI U MAKSIMIRU: OTKRIVAMO DETALJE VELIKOG TRANSFERA U SERIE A KOJI JE NA POMOLU], [[Sportske novosti]], objavljeno 11. lipnja 2018., pristupljeno 12. studenog 2021.</ref><ref name="TM">[https://www.transfermarkt.de/lovro-majer/profil/spieler/387106 Profil], [[Transfermarkt]], pristupljeno 12. studenog 2021.</ref> === Lokomotiva Zagreb === Za Lokomotivu Zagreb debitirao je 30. lipnja 2016. u utakmici prvog kvalifikacijskog kola [[UEFA Europska liga 2016./17.|UEFA Europske lige 2016./17.]] protiv [[andora]]ske [[UE Santa Coloma|Santa Colome]] koju je Lokomotiva dobila 1:3.<ref>[https://nklokomotiva.hr/vijest/santa-coloma-lokomotiva-1-3-244 Santa Coloma – Lokomotiva 1:3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211112183155/https://nklokomotiva.hr/vijest/santa-coloma-lokomotiva-1-3-244 |date=2021-11-12 }}, [[NK Lokomotiva Zagreb|Lokomotiva Zagreb]], objavljeno 30. lipnja 2016., pristupljeno 12. studenog 2021.</ref><ref name="LOK">[https://www.transfermarkt.de/lovro-majer/leistungsdatendetails/spieler/387106/plus/0?saison=&verein=11194&liga=&wettbewerb=&pos=&trainer_id= DETAILLIERTE LEISTUNGSDATEN – NK Lokomotiva Zagreb], [[Transfermarkt]], pristupljeno 12. studenog 2021.</ref> U [[1. HNL]] debitirao je 17. srpnja kada je Dinamo pobijedio Lokomotivu 3:1.<ref name="LOK" /> Svoj prvi gol i dvije asistencije za Lokomotivu postigao je 11. rujna u ligaškoj utakmici u kojoj je [[NK Slaven Belupo|Slaven Belupo]] poražen 2:3.<ref name="LOK" /> Devet dana kasnije Majer je ostvario svoj debi u [[Hrvatski nogometni kup|Hrvatskom nogometnom kupu]] i to protiv [[NK Krk|Krka]] koji je izgubio utakmicu rezultatom 1:2.<ref name="LOK" /> Svoj prvi gol u tom natjecanju postigao je 26. listopada kada je [[NK Vinogradar|Vinogradar]] iz [[Lokošin Dol|Lokošinog Dola]] poražen 1:2.<ref name="LOK" /> Postigao je dva gola protiv [[NK Istra 1961|Istre 1961]] 4. kolovoza 2017. (1:2).<ref name="LOK" /><ref>[https://www.vecernji.hr/sport/lokomotiva-golovima-majera-slavila-kod-istre-1186673 Lokomotiva golovima Majera slavila kod Istre], [[Večernji list]], objavljeno 4. kolovoza 2017., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref> Dana 10. veljače 2018. Majer je postigao dva gola protiv [[GNK Dinamo Zagreb|Dinama]] (1:4). Tom pobjedom Lokomotiva je prvi put u povijesti ostvarila pobjedu nad Dinamom i to nakon 28 poraza i 1 remija.<ref name="LOK" /><ref>Dejan Lovrić, [https://www.24sata.hr/sport/uzivo-dinamo-nakon-debakla-u-rijeci-docekuje-svoju-sestru-564004 I ovo se dogodilo! Lokomotiva pregazila Dinamo u Zagrebu...], [[24sata]], objavljeno 10. ožujka 2018., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref> Dana 8. lipnja 2018. Majera je [[Hrvatski nogometni savez]] nagradio nagradom za najboljeg hrvatskog nogometaša do 21 godine.<ref>[https://gol.dnevnik.hr/clanak/rubrika/nogomet/hrvatski-reprezentativac-luka-modric-izabran-je-za-najboljeg---519884.html Luka Modrić najbolji nogometaš Hrvatske, no iznenađenje večeri je Lovro Majer!], Gol.hr, objavljeno 8. lipnja 2018., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref> Dok je bio igrač Lokomotive, privukao je interes [[Newcastle United F.C.|Newcastle Uniteda]] i [[U.C. Sampdoria|Sampdorije]].<ref name="En9">Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/nogomet-mix/dinamo-odbio-zenitovih-10-milijuna-eura-i-dao-lovri-majeru-placu-od-50-tisuca-eura-neto-mjesecno-15038709 Dinamo odbio Zenitovih 10 milijuna eura i dao Lovri Majeru plaću od 50 tisuća eura neto mjesečno!], [[Sportske novosti]], objavljeno 23. prosinca 2020., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref> === Dinamo Zagreb === Dana 27. lipnja 2018. Majer je službeno prešao u redove [[GNK Dinamo Zagreb|zagrebačkog Dinama]].<ref name="potpis">[https://www.gnkdinamo.hr/HR/Novosti/Clanak/predstavljamo-lovro-majer PREDSTAVLJAMO: LOVRO MAJER], [[GNK Dinamo Zagreb]], objavljeno 27. lipnja 2018., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref> Odabrao je dres s brojem 10.<ref name="potpis" /><ref>[https://www.gnkdinamo.hr/HR/Novosti/Clanak/lijepo-je-nositi-desetku-u-dinamu LIJEPO JE NOSITI 'DESETKU' U DINAMU], [[GNK Dinamo Zagreb]], objavljeno 27. lipnja 2018., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref><ref>[https://www.gnkdinamo.hr/HR/Novosti/Clanak/od-antolkovica-do-majera OD ANTOLKOVIĆA DO MAJERA], [[GNK Dinamo Zagreb]], objavljeno 27. lipnja 2018., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref> Iznos tog transfera iznosio je 2,5 milijuna eura.<ref name="TM" /> Majer je ozlijedio gležanj na svojoj debitantskoj utakmici za Dinamo Zagreb odigranoj 27. srpnja u ligi protiv [[NK Rudeš|Rudeša]] (1:1).<ref name="En13">Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/nogomet-mix/on-ce-biti-iduci-veliki-transfer-dinama-zele-ga-sevilla-leicester-borussia-ali-najblizi-je-milanu-15035212 ON ĆE BITI IDUĆI VELIKI TRANSFER DINAMA: ŽELE GA SEVILLA, LEICESTER, BORUSSIA, ALI NAJBLIŽI JE – MILANU!], [[Sportske novosti]], objavljeno 6. prosinca 2020., pristupljeno 17. studenog 2021.</ref><ref name="DIN">[https://www.transfermarkt.de/lovro-majer/leistungsdatendetails/spieler/387106/plus/0?saison=&verein=419&liga=&wettbewerb=&pos=&trainer_id= DETAILLIERTE LEISTUNGSDATEN – GNK Dinamo Zagreb], [[Transfermarkt]], pristupljeno 17. studenog 2021.</ref> Zbog operacije gležnja propustio je prvu polovicu sezone.<ref>Tomo Ničota, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/mladi-dinamovac-se-javio-iz-barcelone-nakon-uspjesne-operacije-puno-sam-naucio-iz-ove-ozljede-zao-mi-je-sto-se-sve-oduljilo-7923967 MLADI DINAMOVAC SE JAVIO IZ BARCELONE NAKON USPJEŠNE OPERACIJE 'PUNO SAM NAUČIO IZ OVE OZLJEDE. ŽAO MI JE ŠTO SE SVE ODULJILO...'], [[Sportske novosti]], objavljeno 10. listopada 2018., pristupljeno 17. studenog 2021.</ref><ref>Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/velika-nada-dinama-i-hr-nogometa-se-vraca-izgubio-sam-cijelu-polusezonu-iz-ove-koze-ne-mogu-pobjeci-ali-nikome-ne-priznajem-da-je-bolji-od-mene-8226992 VELIKA NADA DINAMA I HR NOGOMETA SE VRAĆA: 'IZGUBIO SAM CIJELU POLUSEZONU, IZ OVE KOŽE NE MOGU POBJEĆI, ALI NIKOME NE PRIZNAJEM DA JE BOLJI OD MENE!'], [[Sportske novosti]], objavljeno 30. listopada 2018., pristupljeno 17. studenog 2021.</ref> Dok je [[Nenad Bjelica]] bio trener Dinama, Majer nije dobivao puno prilika,<ref>Branko Tuđen, [https://www.vecernji.hr/sport/bjelica-ce-upropastiti-majerovu-karijeru-bas-kao-sto-ciro-nije-prepoznao-zutog-1332481 Bjelica će upropastiti Majerovu karijeru, baš kao što Ćiro nije prepoznao Žutog], [[Večernji list]], objavljeno 19. srpnja 2019., pristupljeno 19. studenog 2021.</ref><ref>Tomo Ničota, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/europska-liga/ne-opterecuje-me-interes-milana-a-dat-cu-sve-da-sto-prije-zaigram-za-vatrene-cska-dovoljno-je-1-0-15028073 ‘NE OPTEREĆUJE ME INTERES MILANA, A DAT ĆU SVE DA ŠTO PRIJE ZAIGRAM ZA VATRENE! CSKA? DOVOLJNO JE 1:0...‘], [[Sportske novosti]], objavljeno 27. listopada 2020., pristupljeno 19. studenog 2021.</ref><ref name="En18">Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/udarac-za-dinamo-uoci-okrsaja-protiv-osijeka-mamic-u-obracun-protiv-bjelice-bez-supervaznog-dvojca-15031963 UDARAC ZA DINAMO UOČI OKRŠAJA PROTIV OSIJEKA: MAMIĆ U OBRAČUN PROTIV BJELICE BEZ SUPERVAŽNOG DVOJCA], [[Sportske novosti]], objavljeno 18. studenog 2020., pristupljeno 19. studenog 2021.</ref><ref name="En19">Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/potpuna-renesansa-kod-bjelice-je-grijao-klupu-a-danas-mamic-bez-njega-ne-moze-zamisliti-sastav-dinama-15034028 POTPUNA RENESANSA: KOD BJELICE JE GRIJAO KLUPU, A DANAS MAMIĆ BEZ NJEGA NE MOŽE ZAMISLITI SASTAV DINAMA!], [[Sportske novosti]], objavljeno 30. studenog 2020., pristupljeno 19. studenog 2021.</ref><ref name="En20">Dražen Antolić, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/nova-senzacija-hr-nogometa-na-pragu-je-vatrenih-sad-cemo-vidjeti-hoce-li-postati-modric-ili-mujcin-15038567 NOVA SENZACIJA HR NOGOMETA: NA PRAGU JE VATRENIH, SAD ĆEMO VIDJETI HOĆE LI POSTATI MODRIĆ ILI MUJČIN!], [[Sportske novosti]], objavljeno 22. prosinca 2020., pristupljeno 19. studenog 2021.</ref> prvenstveno zbog forme [[Dani Olmo|Danija Olma]], klupskog suigrača koji je igrao na istoj poziciji.<ref>Josip Korda, [https://telesport.telegram.hr/kolumne/laboratorij/je-li-majer-spreman-za-iskorak/ Je li Majer spreman za iskorak?], Telesport, objavljeno 23. kolovoza 2021., pristupljeno 23. studneog 2021.</ref><ref>Nikola Patković, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/bjelica-odgovorio-lovri-majeru-ovo-je-pravi-razlog-zasto-on-nije-igrao-dok-sam-ja-bio-trener-dinama-15049723 BJELICA ODGOVORIO LOVRI MAJERU: ‘OVO JE PRAVI RAZLOG ZAŠTO ON NIJE IGRAO DOK SAM JA BIO TRENER DINAMA!‘], [[Sportske novosti]], objavljeno 11. veljače 2021., pristupljeno 23. studenog 2021.</ref> Prvi gol u dresu Dinama ostvario je 7. travnja 2019. u utakmici [[1. HNL]] protiv Rudeša (0:2).<ref name="DIN" /> Svoj jedini nastup za [[GNK Dinamo Zagreb II|Dinamo Zagreb II]] ostvario je 14. travnja protiv [[NK Varaždin Varaždin|Varaždina]] od kojeg je druga momčad Dinama izgubila 1:2.<ref>[https://www.transfermarkt.de/lovro-majer/leistungsdatendetails/spieler/387106/plus/0?saison=&verein=44796&liga=&wettbewerb=&pos=&trainer_id= DETAILLIERTE LEISTUNGSDATEN – GNK Dinamo Zagreb II], [[Transfermarkt]], pristupljeno 18. studenog 2021.</ref> U utakmici [[Hrvatski nogometni superkup|Hrvatskog nogometnog superkupa]] 2019. odigrane 13. srpnja 2019. protiv [[HNK Rijeka|Rijeke]] koju je Dinamo dobio s minimalnih 1:0, Majer je zamijenio [[Izet Hajrović|Izeta Hajrovića]] u 82. minuti te je tijekom idućih tri minuta dobio dva žuta kartona.<ref>Robert Junaci, Ivan Pavić, [https://www.vecernji.hr/sport/bjelica-otkrio-zasto-je-majer-dobio-crveni-karton-u-manje-od-tri-minute-bio-je-1332153 Bjelica otkrio zašto je Majer dobio crveni karton u manje od tri minute: Bio je...], [[Večernji list]], objavljeno 13. srpnja 2019., pristupljeno 23. studenog 2021.</ref> U [[UEFA Liga prvaka|UEFA Ligi prvaka]] debitirao je 11. studenog kada je Dinamo izgubio od [[Manchester City F.C.|Manchester Cityja]] 1:4.<ref name="DIN" /><ref name="En20" /> Nezadovoljan svojim statusom u momčadi, Majer je u srpnju 2020. bio na pragu potpisa za [[Birmingham City F.C.|Birmingham City]], no na kraju je ostao u Dinamu nakon razgovora sa [[Zoran Mamić|Zoranom Mamićem]].<ref name="En13" /><ref>Tomo Ničota, [https://web.archive.org/web/20200726093608/https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/dinamo-dogovara-prodaju-velikog-talenta-englezi-zele-posudbu-modri-traze-direktni-transfer-15010301 DINAMO DOGOVARA PRODAJU VELIKOG TALENTA, ENGLEZI ŽELE POSUDBU, MODRI TRAŽE DIREKTNI TRANSFER!], [[Sportske novosti]], objavljeno 26. srpnja 2020., pristupljeno 2. studenog 2021.</ref> Nakon što su Nenad Bjelica i njegov nasljednik [[Igor Jovićević]] prestali biti treneri Dinama, Majer je počeo dobivati više prilika pod novim trenerom Zoranom Mamićem.<ref name="En19" /><ref name="En20" /> U utakmici zadnjeg kola [[1. HNL 2019./20.]] odigrane 24. srpnja 2020. protiv Varaždina (2:0), Majer je zabio prvi gol na utakmici te je asistirao [[Mario Ćuže|Mariju Ćuži]] za drugi gol.<ref name="DIN" /><ref>Zdravko Barišić, [https://www.24sata.hr/sport/nabrijani-varazdin-zeli-pokvariti-dinamovu-festu-na-maksimiru-707701 Briljantni Majer i življi Dinamo za oproštaj od uspješne sezone], [[24sata]], objavljeno 24. srpnja 2020., pristupljeno 24. studenog 2021.</ref><ref>[[HINA]], [https://gol.dnevnik.hr/clanak/rubrika/nogomet/dinamo-pobjedom-proslavio-naslov-prvaka-majer-prvo-ime-utakmice---614377.html Dinamo pobjedom proslavio naslov prvaka Hrvatske: Majer prvo ime utakmice], Gol.hr, objavljeno 24. srpnja 2020., pristupljeno 24. studenog 2021.</ref><ref>Ivan Pavić, [https://www.vecernji.hr/sport/od-18-55-sati-mladahni-dinamo-zavrsava-sezonu-toplak-ih-moze-uvjeriti-u-svoje-znanje-1419517 Mamić s mladim Dinamom bolji od Varaždina, Majer zabio pa asistirao], [[Večernji list]], objavljeno 24. srpnja 2020., pristupljeno 24. studenog 2021.</ref> Prije početka sezone [[1. HNL 2020./21.|2020./21.]] [[NK Osijek|Osijek]] je pokušao dovesti Majera, no bezuspješno jer ga je Dinamo odbio prodati.<ref>[http://www.germanijak.hr/nogomet/vijesti/sokantan-transfer-na-pomolu-osijek-potvrdio-da-zeli-zvijezdu-dinama/76567 Šokantan transfer na pomolu: Osijek potvrdio da želi zvijezdu Dinama], Germanijak, objavljeno 28. srpnja 2020., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref> Dana 16. kolovoza 2020. Majer je dvaput bio strijelac i jednom asistent u ligaškoj utakmici protiv [[NK Lokomotiva Zagreb|Lokomotive Zagreb]] (6:0).<ref name="DIN" /><ref>Robert Šola, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/video-sest-golova-na-maksimiru-majer-prvo-ime-veceri-zabio-je-dvaput-i-asistirao-dinamovom-povratniku-15013881 VIDEO: ŠEST GOLOVA NA MAKSIMIRU! MAJER PRVO IME VEČERI, ZABIO JE DVAPUT I ASISTIRAO DINAMOVOM POVRATNIKU], [[Sportske novosti]], objavljeno 16. kolovoza 2020., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref> U [[UEFA Europska liga|UEFA Europskoj ligi]] debitirao je 22. listopada u utakmici bez golova protiv [[Feyenoord Rotterdam|Feyenoorda]].<ref name="DIN" /> Na toj utakmici pratili su ga skauti [[A.C. Milan|Milana]].<ref>Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/serie-a/velikan-stigao-u-zagreb-uzivo-pogledati-novog-modrica-bad-blue-boysi-pjevali-braci-mamic-15027273 VELIKAN STIGAO U ZAGREB UŽIVO POGLEDATI ‘NOVOG MODRIĆA‘, BAD BLUE BOYSI ‘PJEVALI‘ BRAĆI MAMIĆ], [[Sportske novosti]], objavljeno 23. listopada 2020., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref> Svoj prvi gol u tom natjecanju postigao je 26. studenog protiv [[Wolfsberger AC|Wolfsbergera]] (0:3).<ref name="DIN" /> Dana 21. prosinca potpisao je ugovor koji ga veže s Dinamom sve do 2026.<ref name="En9" /><ref>[[HINA]], [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/dinamo-produzio-suradnju-s-jednim-od-najvaznijih-igraca-ovo-je-jako-emotivan-trenutak-za-mene-15038324 DINAMO PRODUŽIO SURADNJU S JEDNIM OD NAJVAŽNIJIH IGRAČA: ‘OVO JE JAKO EMOTIVAN TRENUTAK ZA MENE...‘], [[Sportske novosti]], objavljeno 21. prosinca 2020., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref> Majer je tijekom zimskog prijelaznog roka privukao pažnju [[FK Zenit Sankt Peterburg|Zenita]], [[ACF Fiorentina|Fiorentine]] i [[Olympique de Marseille|Marseillea]], no Dinamo je odbio sve njihove ponude jer je bio nezdavoljan njihovim iznosima.<ref name="En9" /><ref>[https://www.index.hr/sport/clanak/talijani-stigli-po-majera-dinamo-nezadovoljan-ponudom-od-10-milijuna-eura/2248603.aspx Dinamo odbio 10 milijuna eura za Lovru Majera. Evo koliko traži], Index.hr, objavljeno 22. siječnja 2021., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref><ref>Tomo Ničota, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/le-championnat/francuzima-se-zuri-uzeti-majera-poslali-su-vec-trecu-ponudu-evo-sto-smjeraju-u-maksimiru-15046895 FRANCUZIMA SE ŽURI UZETI MAJERA, POSLALI SU VEĆ TREĆU PONUDU, EVO ŠTO SMJERAJU U MAKSIMIRU!], [[Sportske novosti]], objavljeno 31. siječnja 2021., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref> Dana 14. ožujka 2021. Majer je postigao tri asistencije u ligaškom susretu protiv Varaždina (0:5).<ref name="DIN" /> Postigao je dva gola i jednu asistenciju u ligaškoj utakmici odigranoj 23. srpnja protiv [[NK Hrvatski dragovoljac|Hrvatskog dragovoljca]] (0:4).<ref name="DIN" /> Svoj zadnji, ujedno i stoti nastup za Dinamo, ostvario je 25. kolovoza u uzvratnoj utakmici doigravanja za plasman u [[UEFA Liga prvaka 2021./22.|UEFA Lige prvaka 2021./22.]] protiv [[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspola]] koja je završila 0:0.<ref name="DIN" /><ref>I. Ž. K., [https://sport.hrt.hr/hrvatski-nogomet/majer-i-sluzbeno-u-rennesu-dinamo-mu-zahvalio-i-pozelio-srecu-2763563 Majer i službeno u Rennesu, Dinamo mu zahvalio i poželio sreću], [[HRT]], objavljeno 26. kolovoza 2021., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref><ref>Ivan Žurić, [https://sport.hrt.hr/hrvatski-nogomet/majer-i-sluzbeno-u-rennesu-dinamo-mu-zahvalio-i-pozelio-srecu-2763563 Emotivni Lovro Majer oprostio se od Dinama i navijača; dogurao je do 100. utakmice, a bila mu je to i posljednja u 'modrom' dresu...], Tportal, objavljeno 26. kolovoza 2021., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref> === Rennes === Dana 26. kolovoza 2021. Majer je potpisao petogodišnji ugovor s francuskim [[Ligue 1|prvoligašem]] [[Stade Rennais FC|Rennesom]] za 12 milijuna eura plus bonuse.<ref>[https://www.staderennais.com/lovro-majer-nouveau-meneur-rennais LOVRO MAJER, NOUVEAU MENEUR RENNAIS !], [[Stade Rennais FC]], objavljeno 26. kolovoza 2021., pristupljeno 18. studenog 2021.</ref><ref>[https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/le-championnat/majer-potpisao-za-rennes-pa-na-predstavljanju-otkrio-suigrac-iz-dinama-pricao-mi-je-sve-o-vama-15097740 MAJER POTPISAO ZA RENNES PA NA PREDSTAVLJANJU OTKRIO: ‘SUIGRAČ IZ DINAMA PRIČAO MI JE SVE O VAMA..], [[Sportske novosti]], objavljeno 26. kolovoza 2021., pristupljeno 18. studenog 2021.</ref><ref>[https://telesport.telegram.hr/na-prvu/lovro-majer-sluzbeno-je-predstavljen-kao-novi-rennesov-igrac/ Lovro Majer službeno je predstavljen kao novi Rennesov igrač], Telesport, objavljeno 26. kolovoza 2021., pristupljeno 18. studenog 2021.</ref> Tri dana kasnije ostvario je svoj klupski debi u ligaškoj utakmici protiv [[Angers SCO|Angersa]] od kojeg je Rennes izgubio 2:0.<ref>Vanja Deželić, [https://www.vecernji.hr/sport/lovro-majer-debitirao-za-rennes-nazalost-nije-uspio-sprijeciti-poraz-svog-kluba-1519040 Lovro Majer debitirao za Rennes! Nažalost, nije uspio spriječiti poraz svog kluba], [[Večernji list]], objavljeno 29. kolovoza 2021., pristupljeno 18. studenog 2021.</ref><ref name="REN">[https://www.transfermarkt.de/lovro-majer/leistungsdatendetails/spieler/387106/plus/0?saison=&verein=273&liga=&wettbewerb=&pos=&trainer_id= DETAILLIERTE LEISTUNGSDATEN – FC Stade Rennes], [[Transfermarkt]], pristupljeno 18. studenog 2021.</ref> U [[UEFA Europska liga|UEFA Europskoj ligi]] debitirao je 21. listopada protiv [[Slovenija|slovenske]] [[NŠ Mura|Mure]] koja je pobijeđena rezultatom 1:2.<ref name="REN" /> Svoj prvi gol za Rennes postigao je 20. studenog u ligaškoj utakmici protiv [[Montpellier HSC|Montpelliera]] (2:0).<ref name="REN" /><ref>[[HINA]], [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/le-championnat/video-vecer-kad-su-majer-i-messi-zabili-prvijence-u-francuskom-prvenstvu-pogledajte-njihove-pogotke-15122841 VIDEO: VEČER KAD SU MAJER I MESSI ZABILI PRVIJENCE U FRANCUSKOM PRVENSTVU! POGLEDAJTE NJIHOVE POGOTKE], [[Sportske novosti]], objavljeno 20. studenog 2021., pristupljeno 20. studenog 2021.</ref> U ligaškom susretu odigranom 5. prosinca protiv [[AS Saint-Étienne|Saint-Étiennea]] kojeg je Rennes dobio 0:5, Majer je bio asistent sva tri gola [[Martin Terrier|Martina Terriera]] te je asistirao [[Lorenz Assignon|Lorenzu Assignonu]] čiji je šut na gol skrenuo Saint-Étienneov igrač [[Yvann Maçon]] koji je time postigao autogol. Ovom je utakmicom Majer postao prvi nogometaš koji je tri put asistirao nekom strijelcu na jednoj utakmici francuske lige od sezone 2006./07. od kada se vodi statistika.<ref>I.Š., [https://gol.dnevnik.hr/clanak/rubrika/nogomet/cudesna-utakmica-lovre-majera-za-rennes---686929.html Čudesna utakmica Lovre Majera: Službeno tri, ali zapravo čak četiri asistencije u samo 48 minuta], Gol.hr, objavljeno 5. prosinca 2021., pristupljeno 6. prosinca 2021.</ref> Dana 13. ožujka 2022. postigao je gol i asistenciju u ligaškoj utakmici u kojoj je [[Olympique Lyonnais|Lyon]] poražen 2:4.<ref>[[HINA]], [https://www.vecernji.hr/sport/video-lovro-majer-briljirao-u-pobjedi-protiv-lyona-zabio-je-i-asistirao-poput-majstora-1570554 VIDEO Lovro Majer briljirao u pobjedi protiv Lyona! Majstorski je zabio i asistirao], [[Večernji list]], objavljeno 13. ožujka 2022., pristupljeno 13. ožujka 2022.</ref><ref>[https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/le-championnat/video-majer-vodi-rennes-prema-vrhu-tablice-novi-pogodak-hrvatskog-majstora-u-francuskom-prvenstvu-15169627 VIDEO: MAJER VODI RENNES PREMA VRHU TABLICE! NOVI POGODAK HRVATSKOG MAJSTORA U FRANCUSKOM PRVENSTVU], [[Sportske novosti]], objavljeno 13. ožujka 2022., pristupljeno 13. ožujka 2022.</ref><ref>[[HINA]], Thea Tesko, [https://www.24sata.hr/sport/video-pogledajte-kako-je-majer-zabio-i-matirao-golmana-lyona-821946 VIDEO Čudesni Majer ukrao šou: Golom i asistencijom srušio Lyon], [[24 sata]], objavljeno 13. ožujka 2022., pristupljeno 13. ožujka 2022.</ref> Majer je postigao jedina dva gola na ligaškoj utakmici odigranoj 30. travnja protiv Saint-Étiennea.<ref>Boris Trifunović, [https://www.24sata.hr/sport/video-majerova-sezona-zivota-pogledajte-novi-predivan-gol-832647 VIDEO Majerova sezona života: Utrpao dva gola St. Etienneu, prvi je bio posebno prekrasan], [[24sata]], objavljeno 30. travnja 2022., pristupljeno 30. travnja 2022.</ref> U svojoj prvoj sezoni igrajući za Rennes, Majer je postigao 6 golova i 8 asistencija u 29 nastupa.<ref name="REN" /> Te ga je sezone [[L'Équipe]] uvrstio u svojih idealnih 11 za tu sezonu francuskog prvenstva.<ref>[https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/le-championnat/lovro-majer-u-idealnoj-momcadi-francuskog-prvenstva-medu-odabranima-cak-petorica-igraca-rennesa-15201189 LOVRO MAJER U IDEALNOJ MOMČADI FRANCUSKOG PRVENSTVA! MEĐU ODABRANIMA ČAK PETORICA IGRAČA RENNESA], [[Sportske novosti]], objavljeno 23. svibnja 2022., pristupljeno 23. svibnja 2022.</ref><ref>Mislav Znaor, [https://www.24sata.hr/sport/priznanje-za-hrvatskog-genija-majer-u-najboljih-11-ligue-1-837456 Priznanje za hrvatskog genija: 'Vatreni' u najboljih 11 Ligue 1!], [[24sata]], objavljeno 23. svibnja 2022., pristupljeno 23. svibnja 2022.</ref> Dana 15. rujna 2022. Majer je postigo gol i asistenciju u utakmici [[UEFA Europska liga 2022./23.|UEFA Europske lige 2022./23.]] u kojoj je Rennes igrao 2:2 s [[Fenerbahçe S.K.|Fenerbahçeom]].<ref>[https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/europska-liga/video-sjajan-nastup-lovre-majera-u-razmaku-od-dvije-minute-asistirao-i-majstorski-zabio-ali-rennes-prosuo-pobjedu-15248305 POVELI, PA SVE UPRSKALI VIDEO: SJAJAN NASTUP LOVRE MAJERA! U RAZMAKU OD DVIJE MINUTE ASISTIRAO I MAJSTORSKI ZABIO, ALI RENNES PROSUO POBJEDU], [[Sportske novosti]], objavljeno 15. rujna 2022., pristupljeno 16. rujna 2022.</ref> ==Reprezentativna karijera== Tijekom svoje omladinske karijere nastupao je za selekcije Hrvatske do 18, 19 i 21 godine.<ref name="HNS">[https://hns-cff.hr/players/126153/lovro-majer/ Profil], [[Hrvatski nogometni savez]], pristupljeno 12. studenog 2021.</ref> Sa [[Hrvatska nogometna reprezentacija do 21 godine|selekcijom do 21 godine]] nastupao je na [[Europsko prvenstvo u nogometu do 21 godine|Europskom prvenstvu]] 2019. i 2021.<ref name="HNS" /> Za [[Hrvatska nogometna reprezentacija|A selekciju Hrvatske]] debitirao je 27. svibnja 2017. u prijateljskoj utakmici protiv [[Meksička nogometna reprezentacija|Meksika]] kojeg je Hrvatska dobila 1:2.<ref name="HNS" /> Svoja prva dva gola za reprezentaciju postigao je 11. studenog 2021. protiv [[Malteška nogometna reprezentacija|Malte]] (1:7).<ref name="HNS" /><ref>Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/reprezentacija/dovedite-nam-te-ruse-hrvatska-zabila-7-majer-fenomenalan-posebna-utakmica-kramarica-15119239 DOVEDITE NAM TE RUSE! HRVATSKA ZABILA 7, MAJER FENOMENALAN, POSEBNA UTAKMICA KRAMARIĆA], [[Sportske novosti]], objavljeno 11. studenog 2021., pristupljeno 12. studenog 2021.</ref> Dana 9. studenoga 2022. izbornik [[Zlatko Dalić]] uvrstio je Majera na popis igrača za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu – Katar 2022.|Svjetsko prvenstvo 2022.]]<ref>[[HINA]], Josip Tolić, Dubravko Miličić, [https://www.24sata.hr/sport/uzivo-dalic-objavljuje-konacan-popis-za-sp-osmorica-ce-otpasti-872307 Dalićev popis: Nitko nema što ima on! A predstavljamo narod, ne sebe. Zato su neki otpali...], [[24sata]], objavljeno 9. studenoga 2022., pristupljeno 10. studenoga 2022.</ref> Na tom je Svjetskom prvenstvu 27. studenoga Majer postigao gol za konačnih 4:1 protiv [[Kanadska nogometna reprezentacija|Kanade]].<ref>Tomislav Juranović, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/sp2022/video-hrvatska-napunila-mrezu-kanade-prvi-smo-u-skupini-velika-vecer-kramarica-15280259 VIDEO: HRVATSKA NAPUNILA MREŽU KANADE, PRVI SMO U SKUPINI, VELIKA VEČER KRAMARIĆA!], [[Sportske novosti]], objavljeno 27. studenoga 2022., pristupljeno 27. studenoga 2022.</ref> == Priznanja == === Individualna === * [[Nogometni Oscar]] – Najbolji nogometaš [[1. HNL]] do 21 godine: 2017., 2018. * Nogometni Oscar – Član momčadi godine 1. HNL: 2018. * [[Trofej HNS-a]] – Najbolji mladi nogometaš: 2018. * Član momčadi sezone [[Ligue 1]] u odabiru [[L'Équipe]]a: 2021./22. === Klupska === '''Dinamo Zagreb''' * [[Prva HNL|1. HNL]] '''(4):''' [[1. HNL 2018./19.|2018./19.]], [[1. HNL 2019./20.|2019./20.]], [[1. HNL 2020./21.|2020./21.]], [[1. HNL 2021./22.|2021./22.]] * [[Hrvatski nogometni kup]] '''(1):''' [[Hrvatski nogometni kup 2020./21.|2020./21.]] * [[Hrvatski nogometni superkup]] '''(1):''' 2019. ==Izvori== {{izvori|30em}} == Vanjske veze == * [https://www.gnkdinamo.hr/hr/Players/Single?Permalink=lovro-majer Profil], [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] * [https://hns-cff.hr/players/126153/lovro-majer/ Profil], [[Hrvatski nogometni savez]] * [https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=92527 Profil], Soccerbase * [https://www.transfermarkt.com/lovro-majer/profil/spieler/387106 Profil], [[Transfermarkt]] {{Sastav Hrvatska 2022 SP}} {{Sastav Hrvatska 2024 EP}} {{Authority control}} {{Životni vijek|1998||Majer, Lovro}} [[Kategorija:Hrvatski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Dinamo Zagreba]] [[Kategorija:Fudbaleri Wolfsburga]] [[Kategorija:Biografije, Zagreb]] [[Kategorija:Fudbaleri Rennesa]] 3s9f955gg0qbwmaqfvrhq1f0te4jonu 42661603 42661602 2026-07-30T16:29:01Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri A.E.K.-a|Fudbaleri A.E.K.-a]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42661603 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Lovro Majer | slika = Lovro-Majer.png | punoime = | nadimak = | datumrođenja = [[17. siječnja]] [[1998.]] | rodnigrad = {{flagicon|HRV}} [[Zagreb]] | rodnadržava = [[Hrvatska]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = | državljanstvo = | visina = 1.76 m | pozicija = ofenzivni vezni | trenutniklub = {{flagicon|GRČ}} [[A. E. K. (fudbalski klub)|A. E. K.]] | brojnadresu = 14 | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = 2016 – 2018 | klubovi1 = {{flagicon|HRV}} [[NK Lokomotiva|Lokomotiva]] | nastupi(golovi)1 = 53 (14) | godine2 = 2018 – 2021 | klubovi2 = {{flagicon|HRV}} [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] | nastupi(golovi)2 = 37 (13) | godine3 = 2021 – 2023 | klubovi3 = {{flagicon|FRA}} [[Stade Rennais F.C.|Rennes]] | nastupi(golovi)3 = 62 (8) | godine4 = 2023 – 2026 | klubovi4 = {{flagicon|NJE}} [[VfL Wolfsburg|Wolfsburg]] | nastupi(golovi)4 = 69 (9) | godine5 = 2026 – | klubovi5 = {{flagicon|GRČ}} [[A. E. K. (fudbalski klub)|A. E. K.]] | nastupi(golovi)5 = 0 (0) | godine6 = | klubovi6 = | nastupi(golovi)6 = | godine7 = | klubovi7 = | nastupi(golovi)7 = | godine8 = | klubovi8 = | nastupi(golovi)8 = | godine9 = | klubovi9 = | nastupi(golovi)9 = | godine10 = | klubovi10 = | nastupi(golovi)10 = | godine11 = | klubovi11 = | nastupi(golovi)11 = | godine12 = | klubovi12 = | nastupi(golovi)12 = | godine13 = | klubovi13 = | nastupi(golovi)13 = | godine14 = | klubovi14 = | nastupi(golovi)14 = | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | godine16 = | klubovi16 = | nastupi(golovi)16 = | godine17 = | klubovi17 = | nastupi(golovi)17 = | godine18 = | klubovi18 = | nastupi(golovi)18 = | godine19 = | klubovi19 = | nastupi(golovi)19 = | godine20 = | klubovi20 = | nastupi(golovi)20 = | godine21 = | klubovi21 = | nastupi(golovi)21 = | godine22 = | klubovi22 = | nastupi(golovi)22 = | godine23 = | klubovi23 = | nastupi(golovi)23 = | godine24 = | klubovi24 = | nastupi(golovi)24 = | godine25 = | klubovi25 = | nastupi(golovi)25 = | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2017 – | nacionalneekipe1 = {{NogRep|HRV}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 38 (9) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 30.7.2026 | zadnjiuređajrep = }} '''Lovro Majer''' ([[Zagreb]], [[17. siječnja]] [[1998.]]) [[Hrvatska|hrvatski]] je [[nogomet]]aš koji igra na poziciji [[Vezni igrač (nogomet)|napadačkog veznog]]. Trenutačno igra za [[A. E. K. (fudbalski klub)|A. E. K.]]. ==Klupska karijera== === Rana karijera === Svoju nogometnu karijeru započeo je u [[Nogometna škola GNK Dinamo|zagrebačkom Dinamu]] iz kojeg 2010. prelazi u redove [[NK Dubrava Tim Kabel Zagreb|Dubrave]]. Dvije godine kasnije prešao je u [[NK Trnje Zagreb|Trnje]] u kojem je ostao do 2013. kada prelazi u [[NK Lokomotiva|Lokomotivu Zagreb]].<ref>[https://web.archive.org/web/20180913150314/https://gnkdinamo.hr/HR/Igraci/lovro-majer Profil], [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]], pristupljeno 12. studenog 2021.</ref><ref>Predrag Jurić, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/tezak-udarac-za-dinamo-najveci-talent-ne-zeli-karijeru-nastaviti-u-maksimiru-otkrivamo-detalje-velikog-transfera-u-serie-a-koji-je-na-pomolu-7459971 TEŽAK UDARAC ZA DINAMO NAJVEĆI TALENT NE ŽELI KARIJERU NASTAVITI U MAKSIMIRU: OTKRIVAMO DETALJE VELIKOG TRANSFERA U SERIE A KOJI JE NA POMOLU], [[Sportske novosti]], objavljeno 11. lipnja 2018., pristupljeno 12. studenog 2021.</ref><ref name="TM">[https://www.transfermarkt.de/lovro-majer/profil/spieler/387106 Profil], [[Transfermarkt]], pristupljeno 12. studenog 2021.</ref> === Lokomotiva Zagreb === Za Lokomotivu Zagreb debitirao je 30. lipnja 2016. u utakmici prvog kvalifikacijskog kola [[UEFA Europska liga 2016./17.|UEFA Europske lige 2016./17.]] protiv [[andora]]ske [[UE Santa Coloma|Santa Colome]] koju je Lokomotiva dobila 1:3.<ref>[https://nklokomotiva.hr/vijest/santa-coloma-lokomotiva-1-3-244 Santa Coloma – Lokomotiva 1:3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211112183155/https://nklokomotiva.hr/vijest/santa-coloma-lokomotiva-1-3-244 |date=2021-11-12 }}, [[NK Lokomotiva Zagreb|Lokomotiva Zagreb]], objavljeno 30. lipnja 2016., pristupljeno 12. studenog 2021.</ref><ref name="LOK">[https://www.transfermarkt.de/lovro-majer/leistungsdatendetails/spieler/387106/plus/0?saison=&verein=11194&liga=&wettbewerb=&pos=&trainer_id= DETAILLIERTE LEISTUNGSDATEN – NK Lokomotiva Zagreb], [[Transfermarkt]], pristupljeno 12. studenog 2021.</ref> U [[1. HNL]] debitirao je 17. srpnja kada je Dinamo pobijedio Lokomotivu 3:1.<ref name="LOK" /> Svoj prvi gol i dvije asistencije za Lokomotivu postigao je 11. rujna u ligaškoj utakmici u kojoj je [[NK Slaven Belupo|Slaven Belupo]] poražen 2:3.<ref name="LOK" /> Devet dana kasnije Majer je ostvario svoj debi u [[Hrvatski nogometni kup|Hrvatskom nogometnom kupu]] i to protiv [[NK Krk|Krka]] koji je izgubio utakmicu rezultatom 1:2.<ref name="LOK" /> Svoj prvi gol u tom natjecanju postigao je 26. listopada kada je [[NK Vinogradar|Vinogradar]] iz [[Lokošin Dol|Lokošinog Dola]] poražen 1:2.<ref name="LOK" /> Postigao je dva gola protiv [[NK Istra 1961|Istre 1961]] 4. kolovoza 2017. (1:2).<ref name="LOK" /><ref>[https://www.vecernji.hr/sport/lokomotiva-golovima-majera-slavila-kod-istre-1186673 Lokomotiva golovima Majera slavila kod Istre], [[Večernji list]], objavljeno 4. kolovoza 2017., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref> Dana 10. veljače 2018. Majer je postigao dva gola protiv [[GNK Dinamo Zagreb|Dinama]] (1:4). Tom pobjedom Lokomotiva je prvi put u povijesti ostvarila pobjedu nad Dinamom i to nakon 28 poraza i 1 remija.<ref name="LOK" /><ref>Dejan Lovrić, [https://www.24sata.hr/sport/uzivo-dinamo-nakon-debakla-u-rijeci-docekuje-svoju-sestru-564004 I ovo se dogodilo! Lokomotiva pregazila Dinamo u Zagrebu...], [[24sata]], objavljeno 10. ožujka 2018., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref> Dana 8. lipnja 2018. Majera je [[Hrvatski nogometni savez]] nagradio nagradom za najboljeg hrvatskog nogometaša do 21 godine.<ref>[https://gol.dnevnik.hr/clanak/rubrika/nogomet/hrvatski-reprezentativac-luka-modric-izabran-je-za-najboljeg---519884.html Luka Modrić najbolji nogometaš Hrvatske, no iznenađenje večeri je Lovro Majer!], Gol.hr, objavljeno 8. lipnja 2018., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref> Dok je bio igrač Lokomotive, privukao je interes [[Newcastle United F.C.|Newcastle Uniteda]] i [[U.C. Sampdoria|Sampdorije]].<ref name="En9">Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/nogomet-mix/dinamo-odbio-zenitovih-10-milijuna-eura-i-dao-lovri-majeru-placu-od-50-tisuca-eura-neto-mjesecno-15038709 Dinamo odbio Zenitovih 10 milijuna eura i dao Lovri Majeru plaću od 50 tisuća eura neto mjesečno!], [[Sportske novosti]], objavljeno 23. prosinca 2020., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref> === Dinamo Zagreb === Dana 27. lipnja 2018. Majer je službeno prešao u redove [[GNK Dinamo Zagreb|zagrebačkog Dinama]].<ref name="potpis">[https://www.gnkdinamo.hr/HR/Novosti/Clanak/predstavljamo-lovro-majer PREDSTAVLJAMO: LOVRO MAJER], [[GNK Dinamo Zagreb]], objavljeno 27. lipnja 2018., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref> Odabrao je dres s brojem 10.<ref name="potpis" /><ref>[https://www.gnkdinamo.hr/HR/Novosti/Clanak/lijepo-je-nositi-desetku-u-dinamu LIJEPO JE NOSITI 'DESETKU' U DINAMU], [[GNK Dinamo Zagreb]], objavljeno 27. lipnja 2018., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref><ref>[https://www.gnkdinamo.hr/HR/Novosti/Clanak/od-antolkovica-do-majera OD ANTOLKOVIĆA DO MAJERA], [[GNK Dinamo Zagreb]], objavljeno 27. lipnja 2018., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref> Iznos tog transfera iznosio je 2,5 milijuna eura.<ref name="TM" /> Majer je ozlijedio gležanj na svojoj debitantskoj utakmici za Dinamo Zagreb odigranoj 27. srpnja u ligi protiv [[NK Rudeš|Rudeša]] (1:1).<ref name="En13">Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/nogomet-mix/on-ce-biti-iduci-veliki-transfer-dinama-zele-ga-sevilla-leicester-borussia-ali-najblizi-je-milanu-15035212 ON ĆE BITI IDUĆI VELIKI TRANSFER DINAMA: ŽELE GA SEVILLA, LEICESTER, BORUSSIA, ALI NAJBLIŽI JE – MILANU!], [[Sportske novosti]], objavljeno 6. prosinca 2020., pristupljeno 17. studenog 2021.</ref><ref name="DIN">[https://www.transfermarkt.de/lovro-majer/leistungsdatendetails/spieler/387106/plus/0?saison=&verein=419&liga=&wettbewerb=&pos=&trainer_id= DETAILLIERTE LEISTUNGSDATEN – GNK Dinamo Zagreb], [[Transfermarkt]], pristupljeno 17. studenog 2021.</ref> Zbog operacije gležnja propustio je prvu polovicu sezone.<ref>Tomo Ničota, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/mladi-dinamovac-se-javio-iz-barcelone-nakon-uspjesne-operacije-puno-sam-naucio-iz-ove-ozljede-zao-mi-je-sto-se-sve-oduljilo-7923967 MLADI DINAMOVAC SE JAVIO IZ BARCELONE NAKON USPJEŠNE OPERACIJE 'PUNO SAM NAUČIO IZ OVE OZLJEDE. ŽAO MI JE ŠTO SE SVE ODULJILO...'], [[Sportske novosti]], objavljeno 10. listopada 2018., pristupljeno 17. studenog 2021.</ref><ref>Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/velika-nada-dinama-i-hr-nogometa-se-vraca-izgubio-sam-cijelu-polusezonu-iz-ove-koze-ne-mogu-pobjeci-ali-nikome-ne-priznajem-da-je-bolji-od-mene-8226992 VELIKA NADA DINAMA I HR NOGOMETA SE VRAĆA: 'IZGUBIO SAM CIJELU POLUSEZONU, IZ OVE KOŽE NE MOGU POBJEĆI, ALI NIKOME NE PRIZNAJEM DA JE BOLJI OD MENE!'], [[Sportske novosti]], objavljeno 30. listopada 2018., pristupljeno 17. studenog 2021.</ref> Dok je [[Nenad Bjelica]] bio trener Dinama, Majer nije dobivao puno prilika,<ref>Branko Tuđen, [https://www.vecernji.hr/sport/bjelica-ce-upropastiti-majerovu-karijeru-bas-kao-sto-ciro-nije-prepoznao-zutog-1332481 Bjelica će upropastiti Majerovu karijeru, baš kao što Ćiro nije prepoznao Žutog], [[Večernji list]], objavljeno 19. srpnja 2019., pristupljeno 19. studenog 2021.</ref><ref>Tomo Ničota, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/europska-liga/ne-opterecuje-me-interes-milana-a-dat-cu-sve-da-sto-prije-zaigram-za-vatrene-cska-dovoljno-je-1-0-15028073 ‘NE OPTEREĆUJE ME INTERES MILANA, A DAT ĆU SVE DA ŠTO PRIJE ZAIGRAM ZA VATRENE! CSKA? DOVOLJNO JE 1:0...‘], [[Sportske novosti]], objavljeno 27. listopada 2020., pristupljeno 19. studenog 2021.</ref><ref name="En18">Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/udarac-za-dinamo-uoci-okrsaja-protiv-osijeka-mamic-u-obracun-protiv-bjelice-bez-supervaznog-dvojca-15031963 UDARAC ZA DINAMO UOČI OKRŠAJA PROTIV OSIJEKA: MAMIĆ U OBRAČUN PROTIV BJELICE BEZ SUPERVAŽNOG DVOJCA], [[Sportske novosti]], objavljeno 18. studenog 2020., pristupljeno 19. studenog 2021.</ref><ref name="En19">Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/potpuna-renesansa-kod-bjelice-je-grijao-klupu-a-danas-mamic-bez-njega-ne-moze-zamisliti-sastav-dinama-15034028 POTPUNA RENESANSA: KOD BJELICE JE GRIJAO KLUPU, A DANAS MAMIĆ BEZ NJEGA NE MOŽE ZAMISLITI SASTAV DINAMA!], [[Sportske novosti]], objavljeno 30. studenog 2020., pristupljeno 19. studenog 2021.</ref><ref name="En20">Dražen Antolić, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/nova-senzacija-hr-nogometa-na-pragu-je-vatrenih-sad-cemo-vidjeti-hoce-li-postati-modric-ili-mujcin-15038567 NOVA SENZACIJA HR NOGOMETA: NA PRAGU JE VATRENIH, SAD ĆEMO VIDJETI HOĆE LI POSTATI MODRIĆ ILI MUJČIN!], [[Sportske novosti]], objavljeno 22. prosinca 2020., pristupljeno 19. studenog 2021.</ref> prvenstveno zbog forme [[Dani Olmo|Danija Olma]], klupskog suigrača koji je igrao na istoj poziciji.<ref>Josip Korda, [https://telesport.telegram.hr/kolumne/laboratorij/je-li-majer-spreman-za-iskorak/ Je li Majer spreman za iskorak?], Telesport, objavljeno 23. kolovoza 2021., pristupljeno 23. studneog 2021.</ref><ref>Nikola Patković, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/bjelica-odgovorio-lovri-majeru-ovo-je-pravi-razlog-zasto-on-nije-igrao-dok-sam-ja-bio-trener-dinama-15049723 BJELICA ODGOVORIO LOVRI MAJERU: ‘OVO JE PRAVI RAZLOG ZAŠTO ON NIJE IGRAO DOK SAM JA BIO TRENER DINAMA!‘], [[Sportske novosti]], objavljeno 11. veljače 2021., pristupljeno 23. studenog 2021.</ref> Prvi gol u dresu Dinama ostvario je 7. travnja 2019. u utakmici [[1. HNL]] protiv Rudeša (0:2).<ref name="DIN" /> Svoj jedini nastup za [[GNK Dinamo Zagreb II|Dinamo Zagreb II]] ostvario je 14. travnja protiv [[NK Varaždin Varaždin|Varaždina]] od kojeg je druga momčad Dinama izgubila 1:2.<ref>[https://www.transfermarkt.de/lovro-majer/leistungsdatendetails/spieler/387106/plus/0?saison=&verein=44796&liga=&wettbewerb=&pos=&trainer_id= DETAILLIERTE LEISTUNGSDATEN – GNK Dinamo Zagreb II], [[Transfermarkt]], pristupljeno 18. studenog 2021.</ref> U utakmici [[Hrvatski nogometni superkup|Hrvatskog nogometnog superkupa]] 2019. odigrane 13. srpnja 2019. protiv [[HNK Rijeka|Rijeke]] koju je Dinamo dobio s minimalnih 1:0, Majer je zamijenio [[Izet Hajrović|Izeta Hajrovića]] u 82. minuti te je tijekom idućih tri minuta dobio dva žuta kartona.<ref>Robert Junaci, Ivan Pavić, [https://www.vecernji.hr/sport/bjelica-otkrio-zasto-je-majer-dobio-crveni-karton-u-manje-od-tri-minute-bio-je-1332153 Bjelica otkrio zašto je Majer dobio crveni karton u manje od tri minute: Bio je...], [[Večernji list]], objavljeno 13. srpnja 2019., pristupljeno 23. studenog 2021.</ref> U [[UEFA Liga prvaka|UEFA Ligi prvaka]] debitirao je 11. studenog kada je Dinamo izgubio od [[Manchester City F.C.|Manchester Cityja]] 1:4.<ref name="DIN" /><ref name="En20" /> Nezadovoljan svojim statusom u momčadi, Majer je u srpnju 2020. bio na pragu potpisa za [[Birmingham City F.C.|Birmingham City]], no na kraju je ostao u Dinamu nakon razgovora sa [[Zoran Mamić|Zoranom Mamićem]].<ref name="En13" /><ref>Tomo Ničota, [https://web.archive.org/web/20200726093608/https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/dinamo-dogovara-prodaju-velikog-talenta-englezi-zele-posudbu-modri-traze-direktni-transfer-15010301 DINAMO DOGOVARA PRODAJU VELIKOG TALENTA, ENGLEZI ŽELE POSUDBU, MODRI TRAŽE DIREKTNI TRANSFER!], [[Sportske novosti]], objavljeno 26. srpnja 2020., pristupljeno 2. studenog 2021.</ref> Nakon što su Nenad Bjelica i njegov nasljednik [[Igor Jovićević]] prestali biti treneri Dinama, Majer je počeo dobivati više prilika pod novim trenerom Zoranom Mamićem.<ref name="En19" /><ref name="En20" /> U utakmici zadnjeg kola [[1. HNL 2019./20.]] odigrane 24. srpnja 2020. protiv Varaždina (2:0), Majer je zabio prvi gol na utakmici te je asistirao [[Mario Ćuže|Mariju Ćuži]] za drugi gol.<ref name="DIN" /><ref>Zdravko Barišić, [https://www.24sata.hr/sport/nabrijani-varazdin-zeli-pokvariti-dinamovu-festu-na-maksimiru-707701 Briljantni Majer i življi Dinamo za oproštaj od uspješne sezone], [[24sata]], objavljeno 24. srpnja 2020., pristupljeno 24. studenog 2021.</ref><ref>[[HINA]], [https://gol.dnevnik.hr/clanak/rubrika/nogomet/dinamo-pobjedom-proslavio-naslov-prvaka-majer-prvo-ime-utakmice---614377.html Dinamo pobjedom proslavio naslov prvaka Hrvatske: Majer prvo ime utakmice], Gol.hr, objavljeno 24. srpnja 2020., pristupljeno 24. studenog 2021.</ref><ref>Ivan Pavić, [https://www.vecernji.hr/sport/od-18-55-sati-mladahni-dinamo-zavrsava-sezonu-toplak-ih-moze-uvjeriti-u-svoje-znanje-1419517 Mamić s mladim Dinamom bolji od Varaždina, Majer zabio pa asistirao], [[Večernji list]], objavljeno 24. srpnja 2020., pristupljeno 24. studenog 2021.</ref> Prije početka sezone [[1. HNL 2020./21.|2020./21.]] [[NK Osijek|Osijek]] je pokušao dovesti Majera, no bezuspješno jer ga je Dinamo odbio prodati.<ref>[http://www.germanijak.hr/nogomet/vijesti/sokantan-transfer-na-pomolu-osijek-potvrdio-da-zeli-zvijezdu-dinama/76567 Šokantan transfer na pomolu: Osijek potvrdio da želi zvijezdu Dinama], Germanijak, objavljeno 28. srpnja 2020., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref> Dana 16. kolovoza 2020. Majer je dvaput bio strijelac i jednom asistent u ligaškoj utakmici protiv [[NK Lokomotiva Zagreb|Lokomotive Zagreb]] (6:0).<ref name="DIN" /><ref>Robert Šola, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/video-sest-golova-na-maksimiru-majer-prvo-ime-veceri-zabio-je-dvaput-i-asistirao-dinamovom-povratniku-15013881 VIDEO: ŠEST GOLOVA NA MAKSIMIRU! MAJER PRVO IME VEČERI, ZABIO JE DVAPUT I ASISTIRAO DINAMOVOM POVRATNIKU], [[Sportske novosti]], objavljeno 16. kolovoza 2020., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref> U [[UEFA Europska liga|UEFA Europskoj ligi]] debitirao je 22. listopada u utakmici bez golova protiv [[Feyenoord Rotterdam|Feyenoorda]].<ref name="DIN" /> Na toj utakmici pratili su ga skauti [[A.C. Milan|Milana]].<ref>Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/serie-a/velikan-stigao-u-zagreb-uzivo-pogledati-novog-modrica-bad-blue-boysi-pjevali-braci-mamic-15027273 VELIKAN STIGAO U ZAGREB UŽIVO POGLEDATI ‘NOVOG MODRIĆA‘, BAD BLUE BOYSI ‘PJEVALI‘ BRAĆI MAMIĆ], [[Sportske novosti]], objavljeno 23. listopada 2020., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref> Svoj prvi gol u tom natjecanju postigao je 26. studenog protiv [[Wolfsberger AC|Wolfsbergera]] (0:3).<ref name="DIN" /> Dana 21. prosinca potpisao je ugovor koji ga veže s Dinamom sve do 2026.<ref name="En9" /><ref>[[HINA]], [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/dinamo-produzio-suradnju-s-jednim-od-najvaznijih-igraca-ovo-je-jako-emotivan-trenutak-za-mene-15038324 DINAMO PRODUŽIO SURADNJU S JEDNIM OD NAJVAŽNIJIH IGRAČA: ‘OVO JE JAKO EMOTIVAN TRENUTAK ZA MENE...‘], [[Sportske novosti]], objavljeno 21. prosinca 2020., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref> Majer je tijekom zimskog prijelaznog roka privukao pažnju [[FK Zenit Sankt Peterburg|Zenita]], [[ACF Fiorentina|Fiorentine]] i [[Olympique de Marseille|Marseillea]], no Dinamo je odbio sve njihove ponude jer je bio nezdavoljan njihovim iznosima.<ref name="En9" /><ref>[https://www.index.hr/sport/clanak/talijani-stigli-po-majera-dinamo-nezadovoljan-ponudom-od-10-milijuna-eura/2248603.aspx Dinamo odbio 10 milijuna eura za Lovru Majera. Evo koliko traži], Index.hr, objavljeno 22. siječnja 2021., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref><ref>Tomo Ničota, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/le-championnat/francuzima-se-zuri-uzeti-majera-poslali-su-vec-trecu-ponudu-evo-sto-smjeraju-u-maksimiru-15046895 FRANCUZIMA SE ŽURI UZETI MAJERA, POSLALI SU VEĆ TREĆU PONUDU, EVO ŠTO SMJERAJU U MAKSIMIRU!], [[Sportske novosti]], objavljeno 31. siječnja 2021., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref> Dana 14. ožujka 2021. Majer je postigao tri asistencije u ligaškom susretu protiv Varaždina (0:5).<ref name="DIN" /> Postigao je dva gola i jednu asistenciju u ligaškoj utakmici odigranoj 23. srpnja protiv [[NK Hrvatski dragovoljac|Hrvatskog dragovoljca]] (0:4).<ref name="DIN" /> Svoj zadnji, ujedno i stoti nastup za Dinamo, ostvario je 25. kolovoza u uzvratnoj utakmici doigravanja za plasman u [[UEFA Liga prvaka 2021./22.|UEFA Lige prvaka 2021./22.]] protiv [[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspola]] koja je završila 0:0.<ref name="DIN" /><ref>I. Ž. K., [https://sport.hrt.hr/hrvatski-nogomet/majer-i-sluzbeno-u-rennesu-dinamo-mu-zahvalio-i-pozelio-srecu-2763563 Majer i službeno u Rennesu, Dinamo mu zahvalio i poželio sreću], [[HRT]], objavljeno 26. kolovoza 2021., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref><ref>Ivan Žurić, [https://sport.hrt.hr/hrvatski-nogomet/majer-i-sluzbeno-u-rennesu-dinamo-mu-zahvalio-i-pozelio-srecu-2763563 Emotivni Lovro Majer oprostio se od Dinama i navijača; dogurao je do 100. utakmice, a bila mu je to i posljednja u 'modrom' dresu...], Tportal, objavljeno 26. kolovoza 2021., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref> === Rennes === Dana 26. kolovoza 2021. Majer je potpisao petogodišnji ugovor s francuskim [[Ligue 1|prvoligašem]] [[Stade Rennais FC|Rennesom]] za 12 milijuna eura plus bonuse.<ref>[https://www.staderennais.com/lovro-majer-nouveau-meneur-rennais LOVRO MAJER, NOUVEAU MENEUR RENNAIS !], [[Stade Rennais FC]], objavljeno 26. kolovoza 2021., pristupljeno 18. studenog 2021.</ref><ref>[https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/le-championnat/majer-potpisao-za-rennes-pa-na-predstavljanju-otkrio-suigrac-iz-dinama-pricao-mi-je-sve-o-vama-15097740 MAJER POTPISAO ZA RENNES PA NA PREDSTAVLJANJU OTKRIO: ‘SUIGRAČ IZ DINAMA PRIČAO MI JE SVE O VAMA..], [[Sportske novosti]], objavljeno 26. kolovoza 2021., pristupljeno 18. studenog 2021.</ref><ref>[https://telesport.telegram.hr/na-prvu/lovro-majer-sluzbeno-je-predstavljen-kao-novi-rennesov-igrac/ Lovro Majer službeno je predstavljen kao novi Rennesov igrač], Telesport, objavljeno 26. kolovoza 2021., pristupljeno 18. studenog 2021.</ref> Tri dana kasnije ostvario je svoj klupski debi u ligaškoj utakmici protiv [[Angers SCO|Angersa]] od kojeg je Rennes izgubio 2:0.<ref>Vanja Deželić, [https://www.vecernji.hr/sport/lovro-majer-debitirao-za-rennes-nazalost-nije-uspio-sprijeciti-poraz-svog-kluba-1519040 Lovro Majer debitirao za Rennes! Nažalost, nije uspio spriječiti poraz svog kluba], [[Večernji list]], objavljeno 29. kolovoza 2021., pristupljeno 18. studenog 2021.</ref><ref name="REN">[https://www.transfermarkt.de/lovro-majer/leistungsdatendetails/spieler/387106/plus/0?saison=&verein=273&liga=&wettbewerb=&pos=&trainer_id= DETAILLIERTE LEISTUNGSDATEN – FC Stade Rennes], [[Transfermarkt]], pristupljeno 18. studenog 2021.</ref> U [[UEFA Europska liga|UEFA Europskoj ligi]] debitirao je 21. listopada protiv [[Slovenija|slovenske]] [[NŠ Mura|Mure]] koja je pobijeđena rezultatom 1:2.<ref name="REN" /> Svoj prvi gol za Rennes postigao je 20. studenog u ligaškoj utakmici protiv [[Montpellier HSC|Montpelliera]] (2:0).<ref name="REN" /><ref>[[HINA]], [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/le-championnat/video-vecer-kad-su-majer-i-messi-zabili-prvijence-u-francuskom-prvenstvu-pogledajte-njihove-pogotke-15122841 VIDEO: VEČER KAD SU MAJER I MESSI ZABILI PRVIJENCE U FRANCUSKOM PRVENSTVU! POGLEDAJTE NJIHOVE POGOTKE], [[Sportske novosti]], objavljeno 20. studenog 2021., pristupljeno 20. studenog 2021.</ref> U ligaškom susretu odigranom 5. prosinca protiv [[AS Saint-Étienne|Saint-Étiennea]] kojeg je Rennes dobio 0:5, Majer je bio asistent sva tri gola [[Martin Terrier|Martina Terriera]] te je asistirao [[Lorenz Assignon|Lorenzu Assignonu]] čiji je šut na gol skrenuo Saint-Étienneov igrač [[Yvann Maçon]] koji je time postigao autogol. Ovom je utakmicom Majer postao prvi nogometaš koji je tri put asistirao nekom strijelcu na jednoj utakmici francuske lige od sezone 2006./07. od kada se vodi statistika.<ref>I.Š., [https://gol.dnevnik.hr/clanak/rubrika/nogomet/cudesna-utakmica-lovre-majera-za-rennes---686929.html Čudesna utakmica Lovre Majera: Službeno tri, ali zapravo čak četiri asistencije u samo 48 minuta], Gol.hr, objavljeno 5. prosinca 2021., pristupljeno 6. prosinca 2021.</ref> Dana 13. ožujka 2022. postigao je gol i asistenciju u ligaškoj utakmici u kojoj je [[Olympique Lyonnais|Lyon]] poražen 2:4.<ref>[[HINA]], [https://www.vecernji.hr/sport/video-lovro-majer-briljirao-u-pobjedi-protiv-lyona-zabio-je-i-asistirao-poput-majstora-1570554 VIDEO Lovro Majer briljirao u pobjedi protiv Lyona! Majstorski je zabio i asistirao], [[Večernji list]], objavljeno 13. ožujka 2022., pristupljeno 13. ožujka 2022.</ref><ref>[https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/le-championnat/video-majer-vodi-rennes-prema-vrhu-tablice-novi-pogodak-hrvatskog-majstora-u-francuskom-prvenstvu-15169627 VIDEO: MAJER VODI RENNES PREMA VRHU TABLICE! NOVI POGODAK HRVATSKOG MAJSTORA U FRANCUSKOM PRVENSTVU], [[Sportske novosti]], objavljeno 13. ožujka 2022., pristupljeno 13. ožujka 2022.</ref><ref>[[HINA]], Thea Tesko, [https://www.24sata.hr/sport/video-pogledajte-kako-je-majer-zabio-i-matirao-golmana-lyona-821946 VIDEO Čudesni Majer ukrao šou: Golom i asistencijom srušio Lyon], [[24 sata]], objavljeno 13. ožujka 2022., pristupljeno 13. ožujka 2022.</ref> Majer je postigao jedina dva gola na ligaškoj utakmici odigranoj 30. travnja protiv Saint-Étiennea.<ref>Boris Trifunović, [https://www.24sata.hr/sport/video-majerova-sezona-zivota-pogledajte-novi-predivan-gol-832647 VIDEO Majerova sezona života: Utrpao dva gola St. Etienneu, prvi je bio posebno prekrasan], [[24sata]], objavljeno 30. travnja 2022., pristupljeno 30. travnja 2022.</ref> U svojoj prvoj sezoni igrajući za Rennes, Majer je postigao 6 golova i 8 asistencija u 29 nastupa.<ref name="REN" /> Te ga je sezone [[L'Équipe]] uvrstio u svojih idealnih 11 za tu sezonu francuskog prvenstva.<ref>[https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/le-championnat/lovro-majer-u-idealnoj-momcadi-francuskog-prvenstva-medu-odabranima-cak-petorica-igraca-rennesa-15201189 LOVRO MAJER U IDEALNOJ MOMČADI FRANCUSKOG PRVENSTVA! MEĐU ODABRANIMA ČAK PETORICA IGRAČA RENNESA], [[Sportske novosti]], objavljeno 23. svibnja 2022., pristupljeno 23. svibnja 2022.</ref><ref>Mislav Znaor, [https://www.24sata.hr/sport/priznanje-za-hrvatskog-genija-majer-u-najboljih-11-ligue-1-837456 Priznanje za hrvatskog genija: 'Vatreni' u najboljih 11 Ligue 1!], [[24sata]], objavljeno 23. svibnja 2022., pristupljeno 23. svibnja 2022.</ref> Dana 15. rujna 2022. Majer je postigo gol i asistenciju u utakmici [[UEFA Europska liga 2022./23.|UEFA Europske lige 2022./23.]] u kojoj je Rennes igrao 2:2 s [[Fenerbahçe S.K.|Fenerbahçeom]].<ref>[https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/europska-liga/video-sjajan-nastup-lovre-majera-u-razmaku-od-dvije-minute-asistirao-i-majstorski-zabio-ali-rennes-prosuo-pobjedu-15248305 POVELI, PA SVE UPRSKALI VIDEO: SJAJAN NASTUP LOVRE MAJERA! U RAZMAKU OD DVIJE MINUTE ASISTIRAO I MAJSTORSKI ZABIO, ALI RENNES PROSUO POBJEDU], [[Sportske novosti]], objavljeno 15. rujna 2022., pristupljeno 16. rujna 2022.</ref> ==Reprezentativna karijera== Tijekom svoje omladinske karijere nastupao je za selekcije Hrvatske do 18, 19 i 21 godine.<ref name="HNS">[https://hns-cff.hr/players/126153/lovro-majer/ Profil], [[Hrvatski nogometni savez]], pristupljeno 12. studenog 2021.</ref> Sa [[Hrvatska nogometna reprezentacija do 21 godine|selekcijom do 21 godine]] nastupao je na [[Europsko prvenstvo u nogometu do 21 godine|Europskom prvenstvu]] 2019. i 2021.<ref name="HNS" /> Za [[Hrvatska nogometna reprezentacija|A selekciju Hrvatske]] debitirao je 27. svibnja 2017. u prijateljskoj utakmici protiv [[Meksička nogometna reprezentacija|Meksika]] kojeg je Hrvatska dobila 1:2.<ref name="HNS" /> Svoja prva dva gola za reprezentaciju postigao je 11. studenog 2021. protiv [[Malteška nogometna reprezentacija|Malte]] (1:7).<ref name="HNS" /><ref>Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/reprezentacija/dovedite-nam-te-ruse-hrvatska-zabila-7-majer-fenomenalan-posebna-utakmica-kramarica-15119239 DOVEDITE NAM TE RUSE! HRVATSKA ZABILA 7, MAJER FENOMENALAN, POSEBNA UTAKMICA KRAMARIĆA], [[Sportske novosti]], objavljeno 11. studenog 2021., pristupljeno 12. studenog 2021.</ref> Dana 9. studenoga 2022. izbornik [[Zlatko Dalić]] uvrstio je Majera na popis igrača za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu – Katar 2022.|Svjetsko prvenstvo 2022.]]<ref>[[HINA]], Josip Tolić, Dubravko Miličić, [https://www.24sata.hr/sport/uzivo-dalic-objavljuje-konacan-popis-za-sp-osmorica-ce-otpasti-872307 Dalićev popis: Nitko nema što ima on! A predstavljamo narod, ne sebe. Zato su neki otpali...], [[24sata]], objavljeno 9. studenoga 2022., pristupljeno 10. studenoga 2022.</ref> Na tom je Svjetskom prvenstvu 27. studenoga Majer postigao gol za konačnih 4:1 protiv [[Kanadska nogometna reprezentacija|Kanade]].<ref>Tomislav Juranović, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/sp2022/video-hrvatska-napunila-mrezu-kanade-prvi-smo-u-skupini-velika-vecer-kramarica-15280259 VIDEO: HRVATSKA NAPUNILA MREŽU KANADE, PRVI SMO U SKUPINI, VELIKA VEČER KRAMARIĆA!], [[Sportske novosti]], objavljeno 27. studenoga 2022., pristupljeno 27. studenoga 2022.</ref> == Priznanja == === Individualna === * [[Nogometni Oscar]] – Najbolji nogometaš [[1. HNL]] do 21 godine: 2017., 2018. * Nogometni Oscar – Član momčadi godine 1. HNL: 2018. * [[Trofej HNS-a]] – Najbolji mladi nogometaš: 2018. * Član momčadi sezone [[Ligue 1]] u odabiru [[L'Équipe]]a: 2021./22. === Klupska === '''Dinamo Zagreb''' * [[Prva HNL|1. HNL]] '''(4):''' [[1. HNL 2018./19.|2018./19.]], [[1. HNL 2019./20.|2019./20.]], [[1. HNL 2020./21.|2020./21.]], [[1. HNL 2021./22.|2021./22.]] * [[Hrvatski nogometni kup]] '''(1):''' [[Hrvatski nogometni kup 2020./21.|2020./21.]] * [[Hrvatski nogometni superkup]] '''(1):''' 2019. ==Izvori== {{izvori|30em}} == Vanjske veze == * [https://www.gnkdinamo.hr/hr/Players/Single?Permalink=lovro-majer Profil], [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] * [https://hns-cff.hr/players/126153/lovro-majer/ Profil], [[Hrvatski nogometni savez]] * [https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=92527 Profil], Soccerbase * [https://www.transfermarkt.com/lovro-majer/profil/spieler/387106 Profil], [[Transfermarkt]] {{Sastav Hrvatska 2022 SP}} {{Sastav Hrvatska 2024 EP}} {{Authority control}} {{Životni vijek|1998||Majer, Lovro}} [[Kategorija:Hrvatski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Dinamo Zagreba]] [[Kategorija:Fudbaleri Wolfsburga]] [[Kategorija:Biografije, Zagreb]] [[Kategorija:Fudbaleri Rennesa]] [[Kategorija:Fudbaleri A.E.K.-a]] ajnq1crh17bx1997pv5jrpd0xwwrvvg 42661604 42661603 2026-07-30T16:29:35Z Edgar Allan Poe 29250 42661604 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Lovro Majer | slika = Lovro-Majer.png | punoime = | nadimak = | datumrođenja = [[17. siječnja]] [[1998.]] | rodnigrad = {{flagicon|HRV}} [[Zagreb]] | rodnadržava = [[Hrvatska]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = | državljanstvo = | visina = 1.76 m | pozicija = ofenzivni vezni | trenutniklub = {{flagicon|GRČ}} [[A.E.K. (fudbalski klub)|A.E.K.]] | brojnadresu = 14 | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = 2016 – 2018 | klubovi1 = {{flagicon|HRV}} [[NK Lokomotiva|Lokomotiva]] | nastupi(golovi)1 = 53 (14) | godine2 = 2018 – 2021 | klubovi2 = {{flagicon|HRV}} [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] | nastupi(golovi)2 = 37 (13) | godine3 = 2021 – 2023 | klubovi3 = {{flagicon|FRA}} [[Stade Rennais F.C.|Rennes]] | nastupi(golovi)3 = 62 (8) | godine4 = 2023 – 2026 | klubovi4 = {{flagicon|NJE}} [[VfL Wolfsburg|Wolfsburg]] | nastupi(golovi)4 = 69 (9) | godine5 = 2026 – | klubovi5 = {{flagicon|GRČ}} [[A.E.K. (fudbalski klub)|A.E.K.]] | nastupi(golovi)5 = 0 (0) | godine6 = | klubovi6 = | nastupi(golovi)6 = | godine7 = | klubovi7 = | nastupi(golovi)7 = | godine8 = | klubovi8 = | nastupi(golovi)8 = | godine9 = | klubovi9 = | nastupi(golovi)9 = | godine10 = | klubovi10 = | nastupi(golovi)10 = | godine11 = | klubovi11 = | nastupi(golovi)11 = | godine12 = | klubovi12 = | nastupi(golovi)12 = | godine13 = | klubovi13 = | nastupi(golovi)13 = | godine14 = | klubovi14 = | nastupi(golovi)14 = | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | godine16 = | klubovi16 = | nastupi(golovi)16 = | godine17 = | klubovi17 = | nastupi(golovi)17 = | godine18 = | klubovi18 = | nastupi(golovi)18 = | godine19 = | klubovi19 = | nastupi(golovi)19 = | godine20 = | klubovi20 = | nastupi(golovi)20 = | godine21 = | klubovi21 = | nastupi(golovi)21 = | godine22 = | klubovi22 = | nastupi(golovi)22 = | godine23 = | klubovi23 = | nastupi(golovi)23 = | godine24 = | klubovi24 = | nastupi(golovi)24 = | godine25 = | klubovi25 = | nastupi(golovi)25 = | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2017 – | nacionalneekipe1 = {{NogRep|HRV}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 38 (9) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 30.7.2026 | zadnjiuređajrep = }} '''Lovro Majer''' ([[Zagreb]], [[17. siječnja]] [[1998.]]) [[Hrvatska|hrvatski]] je [[nogomet]]aš koji igra na poziciji [[Vezni igrač (nogomet)|napadačkog veznog]]. Trenutačno igra za [[A.E.K. (fudbalski klub)|A.E.K.]] ==Klupska karijera== === Rana karijera === Svoju nogometnu karijeru započeo je u [[Nogometna škola GNK Dinamo|zagrebačkom Dinamu]] iz kojeg 2010. prelazi u redove [[NK Dubrava Tim Kabel Zagreb|Dubrave]]. Dvije godine kasnije prešao je u [[NK Trnje Zagreb|Trnje]] u kojem je ostao do 2013. kada prelazi u [[NK Lokomotiva|Lokomotivu Zagreb]].<ref>[https://web.archive.org/web/20180913150314/https://gnkdinamo.hr/HR/Igraci/lovro-majer Profil], [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]], pristupljeno 12. studenog 2021.</ref><ref>Predrag Jurić, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/tezak-udarac-za-dinamo-najveci-talent-ne-zeli-karijeru-nastaviti-u-maksimiru-otkrivamo-detalje-velikog-transfera-u-serie-a-koji-je-na-pomolu-7459971 TEŽAK UDARAC ZA DINAMO NAJVEĆI TALENT NE ŽELI KARIJERU NASTAVITI U MAKSIMIRU: OTKRIVAMO DETALJE VELIKOG TRANSFERA U SERIE A KOJI JE NA POMOLU], [[Sportske novosti]], objavljeno 11. lipnja 2018., pristupljeno 12. studenog 2021.</ref><ref name="TM">[https://www.transfermarkt.de/lovro-majer/profil/spieler/387106 Profil], [[Transfermarkt]], pristupljeno 12. studenog 2021.</ref> === Lokomotiva Zagreb === Za Lokomotivu Zagreb debitirao je 30. lipnja 2016. u utakmici prvog kvalifikacijskog kola [[UEFA Europska liga 2016./17.|UEFA Europske lige 2016./17.]] protiv [[andora]]ske [[UE Santa Coloma|Santa Colome]] koju je Lokomotiva dobila 1:3.<ref>[https://nklokomotiva.hr/vijest/santa-coloma-lokomotiva-1-3-244 Santa Coloma – Lokomotiva 1:3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211112183155/https://nklokomotiva.hr/vijest/santa-coloma-lokomotiva-1-3-244 |date=2021-11-12 }}, [[NK Lokomotiva Zagreb|Lokomotiva Zagreb]], objavljeno 30. lipnja 2016., pristupljeno 12. studenog 2021.</ref><ref name="LOK">[https://www.transfermarkt.de/lovro-majer/leistungsdatendetails/spieler/387106/plus/0?saison=&verein=11194&liga=&wettbewerb=&pos=&trainer_id= DETAILLIERTE LEISTUNGSDATEN – NK Lokomotiva Zagreb], [[Transfermarkt]], pristupljeno 12. studenog 2021.</ref> U [[1. HNL]] debitirao je 17. srpnja kada je Dinamo pobijedio Lokomotivu 3:1.<ref name="LOK" /> Svoj prvi gol i dvije asistencije za Lokomotivu postigao je 11. rujna u ligaškoj utakmici u kojoj je [[NK Slaven Belupo|Slaven Belupo]] poražen 2:3.<ref name="LOK" /> Devet dana kasnije Majer je ostvario svoj debi u [[Hrvatski nogometni kup|Hrvatskom nogometnom kupu]] i to protiv [[NK Krk|Krka]] koji je izgubio utakmicu rezultatom 1:2.<ref name="LOK" /> Svoj prvi gol u tom natjecanju postigao je 26. listopada kada je [[NK Vinogradar|Vinogradar]] iz [[Lokošin Dol|Lokošinog Dola]] poražen 1:2.<ref name="LOK" /> Postigao je dva gola protiv [[NK Istra 1961|Istre 1961]] 4. kolovoza 2017. (1:2).<ref name="LOK" /><ref>[https://www.vecernji.hr/sport/lokomotiva-golovima-majera-slavila-kod-istre-1186673 Lokomotiva golovima Majera slavila kod Istre], [[Večernji list]], objavljeno 4. kolovoza 2017., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref> Dana 10. veljače 2018. Majer je postigao dva gola protiv [[GNK Dinamo Zagreb|Dinama]] (1:4). Tom pobjedom Lokomotiva je prvi put u povijesti ostvarila pobjedu nad Dinamom i to nakon 28 poraza i 1 remija.<ref name="LOK" /><ref>Dejan Lovrić, [https://www.24sata.hr/sport/uzivo-dinamo-nakon-debakla-u-rijeci-docekuje-svoju-sestru-564004 I ovo se dogodilo! Lokomotiva pregazila Dinamo u Zagrebu...], [[24sata]], objavljeno 10. ožujka 2018., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref> Dana 8. lipnja 2018. Majera je [[Hrvatski nogometni savez]] nagradio nagradom za najboljeg hrvatskog nogometaša do 21 godine.<ref>[https://gol.dnevnik.hr/clanak/rubrika/nogomet/hrvatski-reprezentativac-luka-modric-izabran-je-za-najboljeg---519884.html Luka Modrić najbolji nogometaš Hrvatske, no iznenađenje večeri je Lovro Majer!], Gol.hr, objavljeno 8. lipnja 2018., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref> Dok je bio igrač Lokomotive, privukao je interes [[Newcastle United F.C.|Newcastle Uniteda]] i [[U.C. Sampdoria|Sampdorije]].<ref name="En9">Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/nogomet-mix/dinamo-odbio-zenitovih-10-milijuna-eura-i-dao-lovri-majeru-placu-od-50-tisuca-eura-neto-mjesecno-15038709 Dinamo odbio Zenitovih 10 milijuna eura i dao Lovri Majeru plaću od 50 tisuća eura neto mjesečno!], [[Sportske novosti]], objavljeno 23. prosinca 2020., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref> === Dinamo Zagreb === Dana 27. lipnja 2018. Majer je službeno prešao u redove [[GNK Dinamo Zagreb|zagrebačkog Dinama]].<ref name="potpis">[https://www.gnkdinamo.hr/HR/Novosti/Clanak/predstavljamo-lovro-majer PREDSTAVLJAMO: LOVRO MAJER], [[GNK Dinamo Zagreb]], objavljeno 27. lipnja 2018., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref> Odabrao je dres s brojem 10.<ref name="potpis" /><ref>[https://www.gnkdinamo.hr/HR/Novosti/Clanak/lijepo-je-nositi-desetku-u-dinamu LIJEPO JE NOSITI 'DESETKU' U DINAMU], [[GNK Dinamo Zagreb]], objavljeno 27. lipnja 2018., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref><ref>[https://www.gnkdinamo.hr/HR/Novosti/Clanak/od-antolkovica-do-majera OD ANTOLKOVIĆA DO MAJERA], [[GNK Dinamo Zagreb]], objavljeno 27. lipnja 2018., pristupljeno 16. studenog 2021.</ref> Iznos tog transfera iznosio je 2,5 milijuna eura.<ref name="TM" /> Majer je ozlijedio gležanj na svojoj debitantskoj utakmici za Dinamo Zagreb odigranoj 27. srpnja u ligi protiv [[NK Rudeš|Rudeša]] (1:1).<ref name="En13">Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/nogomet-mix/on-ce-biti-iduci-veliki-transfer-dinama-zele-ga-sevilla-leicester-borussia-ali-najblizi-je-milanu-15035212 ON ĆE BITI IDUĆI VELIKI TRANSFER DINAMA: ŽELE GA SEVILLA, LEICESTER, BORUSSIA, ALI NAJBLIŽI JE – MILANU!], [[Sportske novosti]], objavljeno 6. prosinca 2020., pristupljeno 17. studenog 2021.</ref><ref name="DIN">[https://www.transfermarkt.de/lovro-majer/leistungsdatendetails/spieler/387106/plus/0?saison=&verein=419&liga=&wettbewerb=&pos=&trainer_id= DETAILLIERTE LEISTUNGSDATEN – GNK Dinamo Zagreb], [[Transfermarkt]], pristupljeno 17. studenog 2021.</ref> Zbog operacije gležnja propustio je prvu polovicu sezone.<ref>Tomo Ničota, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/mladi-dinamovac-se-javio-iz-barcelone-nakon-uspjesne-operacije-puno-sam-naucio-iz-ove-ozljede-zao-mi-je-sto-se-sve-oduljilo-7923967 MLADI DINAMOVAC SE JAVIO IZ BARCELONE NAKON USPJEŠNE OPERACIJE 'PUNO SAM NAUČIO IZ OVE OZLJEDE. ŽAO MI JE ŠTO SE SVE ODULJILO...'], [[Sportske novosti]], objavljeno 10. listopada 2018., pristupljeno 17. studenog 2021.</ref><ref>Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/velika-nada-dinama-i-hr-nogometa-se-vraca-izgubio-sam-cijelu-polusezonu-iz-ove-koze-ne-mogu-pobjeci-ali-nikome-ne-priznajem-da-je-bolji-od-mene-8226992 VELIKA NADA DINAMA I HR NOGOMETA SE VRAĆA: 'IZGUBIO SAM CIJELU POLUSEZONU, IZ OVE KOŽE NE MOGU POBJEĆI, ALI NIKOME NE PRIZNAJEM DA JE BOLJI OD MENE!'], [[Sportske novosti]], objavljeno 30. listopada 2018., pristupljeno 17. studenog 2021.</ref> Dok je [[Nenad Bjelica]] bio trener Dinama, Majer nije dobivao puno prilika,<ref>Branko Tuđen, [https://www.vecernji.hr/sport/bjelica-ce-upropastiti-majerovu-karijeru-bas-kao-sto-ciro-nije-prepoznao-zutog-1332481 Bjelica će upropastiti Majerovu karijeru, baš kao što Ćiro nije prepoznao Žutog], [[Večernji list]], objavljeno 19. srpnja 2019., pristupljeno 19. studenog 2021.</ref><ref>Tomo Ničota, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/europska-liga/ne-opterecuje-me-interes-milana-a-dat-cu-sve-da-sto-prije-zaigram-za-vatrene-cska-dovoljno-je-1-0-15028073 ‘NE OPTEREĆUJE ME INTERES MILANA, A DAT ĆU SVE DA ŠTO PRIJE ZAIGRAM ZA VATRENE! CSKA? DOVOLJNO JE 1:0...‘], [[Sportske novosti]], objavljeno 27. listopada 2020., pristupljeno 19. studenog 2021.</ref><ref name="En18">Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/udarac-za-dinamo-uoci-okrsaja-protiv-osijeka-mamic-u-obracun-protiv-bjelice-bez-supervaznog-dvojca-15031963 UDARAC ZA DINAMO UOČI OKRŠAJA PROTIV OSIJEKA: MAMIĆ U OBRAČUN PROTIV BJELICE BEZ SUPERVAŽNOG DVOJCA], [[Sportske novosti]], objavljeno 18. studenog 2020., pristupljeno 19. studenog 2021.</ref><ref name="En19">Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/potpuna-renesansa-kod-bjelice-je-grijao-klupu-a-danas-mamic-bez-njega-ne-moze-zamisliti-sastav-dinama-15034028 POTPUNA RENESANSA: KOD BJELICE JE GRIJAO KLUPU, A DANAS MAMIĆ BEZ NJEGA NE MOŽE ZAMISLITI SASTAV DINAMA!], [[Sportske novosti]], objavljeno 30. studenog 2020., pristupljeno 19. studenog 2021.</ref><ref name="En20">Dražen Antolić, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/nova-senzacija-hr-nogometa-na-pragu-je-vatrenih-sad-cemo-vidjeti-hoce-li-postati-modric-ili-mujcin-15038567 NOVA SENZACIJA HR NOGOMETA: NA PRAGU JE VATRENIH, SAD ĆEMO VIDJETI HOĆE LI POSTATI MODRIĆ ILI MUJČIN!], [[Sportske novosti]], objavljeno 22. prosinca 2020., pristupljeno 19. studenog 2021.</ref> prvenstveno zbog forme [[Dani Olmo|Danija Olma]], klupskog suigrača koji je igrao na istoj poziciji.<ref>Josip Korda, [https://telesport.telegram.hr/kolumne/laboratorij/je-li-majer-spreman-za-iskorak/ Je li Majer spreman za iskorak?], Telesport, objavljeno 23. kolovoza 2021., pristupljeno 23. studneog 2021.</ref><ref>Nikola Patković, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/bjelica-odgovorio-lovri-majeru-ovo-je-pravi-razlog-zasto-on-nije-igrao-dok-sam-ja-bio-trener-dinama-15049723 BJELICA ODGOVORIO LOVRI MAJERU: ‘OVO JE PRAVI RAZLOG ZAŠTO ON NIJE IGRAO DOK SAM JA BIO TRENER DINAMA!‘], [[Sportske novosti]], objavljeno 11. veljače 2021., pristupljeno 23. studenog 2021.</ref> Prvi gol u dresu Dinama ostvario je 7. travnja 2019. u utakmici [[1. HNL]] protiv Rudeša (0:2).<ref name="DIN" /> Svoj jedini nastup za [[GNK Dinamo Zagreb II|Dinamo Zagreb II]] ostvario je 14. travnja protiv [[NK Varaždin Varaždin|Varaždina]] od kojeg je druga momčad Dinama izgubila 1:2.<ref>[https://www.transfermarkt.de/lovro-majer/leistungsdatendetails/spieler/387106/plus/0?saison=&verein=44796&liga=&wettbewerb=&pos=&trainer_id= DETAILLIERTE LEISTUNGSDATEN – GNK Dinamo Zagreb II], [[Transfermarkt]], pristupljeno 18. studenog 2021.</ref> U utakmici [[Hrvatski nogometni superkup|Hrvatskog nogometnog superkupa]] 2019. odigrane 13. srpnja 2019. protiv [[HNK Rijeka|Rijeke]] koju je Dinamo dobio s minimalnih 1:0, Majer je zamijenio [[Izet Hajrović|Izeta Hajrovića]] u 82. minuti te je tijekom idućih tri minuta dobio dva žuta kartona.<ref>Robert Junaci, Ivan Pavić, [https://www.vecernji.hr/sport/bjelica-otkrio-zasto-je-majer-dobio-crveni-karton-u-manje-od-tri-minute-bio-je-1332153 Bjelica otkrio zašto je Majer dobio crveni karton u manje od tri minute: Bio je...], [[Večernji list]], objavljeno 13. srpnja 2019., pristupljeno 23. studenog 2021.</ref> U [[UEFA Liga prvaka|UEFA Ligi prvaka]] debitirao je 11. studenog kada je Dinamo izgubio od [[Manchester City F.C.|Manchester Cityja]] 1:4.<ref name="DIN" /><ref name="En20" /> Nezadovoljan svojim statusom u momčadi, Majer je u srpnju 2020. bio na pragu potpisa za [[Birmingham City F.C.|Birmingham City]], no na kraju je ostao u Dinamu nakon razgovora sa [[Zoran Mamić|Zoranom Mamićem]].<ref name="En13" /><ref>Tomo Ničota, [https://web.archive.org/web/20200726093608/https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/dinamo-dogovara-prodaju-velikog-talenta-englezi-zele-posudbu-modri-traze-direktni-transfer-15010301 DINAMO DOGOVARA PRODAJU VELIKOG TALENTA, ENGLEZI ŽELE POSUDBU, MODRI TRAŽE DIREKTNI TRANSFER!], [[Sportske novosti]], objavljeno 26. srpnja 2020., pristupljeno 2. studenog 2021.</ref> Nakon što su Nenad Bjelica i njegov nasljednik [[Igor Jovićević]] prestali biti treneri Dinama, Majer je počeo dobivati više prilika pod novim trenerom Zoranom Mamićem.<ref name="En19" /><ref name="En20" /> U utakmici zadnjeg kola [[1. HNL 2019./20.]] odigrane 24. srpnja 2020. protiv Varaždina (2:0), Majer je zabio prvi gol na utakmici te je asistirao [[Mario Ćuže|Mariju Ćuži]] za drugi gol.<ref name="DIN" /><ref>Zdravko Barišić, [https://www.24sata.hr/sport/nabrijani-varazdin-zeli-pokvariti-dinamovu-festu-na-maksimiru-707701 Briljantni Majer i življi Dinamo za oproštaj od uspješne sezone], [[24sata]], objavljeno 24. srpnja 2020., pristupljeno 24. studenog 2021.</ref><ref>[[HINA]], [https://gol.dnevnik.hr/clanak/rubrika/nogomet/dinamo-pobjedom-proslavio-naslov-prvaka-majer-prvo-ime-utakmice---614377.html Dinamo pobjedom proslavio naslov prvaka Hrvatske: Majer prvo ime utakmice], Gol.hr, objavljeno 24. srpnja 2020., pristupljeno 24. studenog 2021.</ref><ref>Ivan Pavić, [https://www.vecernji.hr/sport/od-18-55-sati-mladahni-dinamo-zavrsava-sezonu-toplak-ih-moze-uvjeriti-u-svoje-znanje-1419517 Mamić s mladim Dinamom bolji od Varaždina, Majer zabio pa asistirao], [[Večernji list]], objavljeno 24. srpnja 2020., pristupljeno 24. studenog 2021.</ref> Prije početka sezone [[1. HNL 2020./21.|2020./21.]] [[NK Osijek|Osijek]] je pokušao dovesti Majera, no bezuspješno jer ga je Dinamo odbio prodati.<ref>[http://www.germanijak.hr/nogomet/vijesti/sokantan-transfer-na-pomolu-osijek-potvrdio-da-zeli-zvijezdu-dinama/76567 Šokantan transfer na pomolu: Osijek potvrdio da želi zvijezdu Dinama], Germanijak, objavljeno 28. srpnja 2020., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref> Dana 16. kolovoza 2020. Majer je dvaput bio strijelac i jednom asistent u ligaškoj utakmici protiv [[NK Lokomotiva Zagreb|Lokomotive Zagreb]] (6:0).<ref name="DIN" /><ref>Robert Šola, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/video-sest-golova-na-maksimiru-majer-prvo-ime-veceri-zabio-je-dvaput-i-asistirao-dinamovom-povratniku-15013881 VIDEO: ŠEST GOLOVA NA MAKSIMIRU! MAJER PRVO IME VEČERI, ZABIO JE DVAPUT I ASISTIRAO DINAMOVOM POVRATNIKU], [[Sportske novosti]], objavljeno 16. kolovoza 2020., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref> U [[UEFA Europska liga|UEFA Europskoj ligi]] debitirao je 22. listopada u utakmici bez golova protiv [[Feyenoord Rotterdam|Feyenoorda]].<ref name="DIN" /> Na toj utakmici pratili su ga skauti [[A.C. Milan|Milana]].<ref>Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/serie-a/velikan-stigao-u-zagreb-uzivo-pogledati-novog-modrica-bad-blue-boysi-pjevali-braci-mamic-15027273 VELIKAN STIGAO U ZAGREB UŽIVO POGLEDATI ‘NOVOG MODRIĆA‘, BAD BLUE BOYSI ‘PJEVALI‘ BRAĆI MAMIĆ], [[Sportske novosti]], objavljeno 23. listopada 2020., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref> Svoj prvi gol u tom natjecanju postigao je 26. studenog protiv [[Wolfsberger AC|Wolfsbergera]] (0:3).<ref name="DIN" /> Dana 21. prosinca potpisao je ugovor koji ga veže s Dinamom sve do 2026.<ref name="En9" /><ref>[[HINA]], [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/dinamo-produzio-suradnju-s-jednim-od-najvaznijih-igraca-ovo-je-jako-emotivan-trenutak-za-mene-15038324 DINAMO PRODUŽIO SURADNJU S JEDNIM OD NAJVAŽNIJIH IGRAČA: ‘OVO JE JAKO EMOTIVAN TRENUTAK ZA MENE...‘], [[Sportske novosti]], objavljeno 21. prosinca 2020., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref> Majer je tijekom zimskog prijelaznog roka privukao pažnju [[FK Zenit Sankt Peterburg|Zenita]], [[ACF Fiorentina|Fiorentine]] i [[Olympique de Marseille|Marseillea]], no Dinamo je odbio sve njihove ponude jer je bio nezdavoljan njihovim iznosima.<ref name="En9" /><ref>[https://www.index.hr/sport/clanak/talijani-stigli-po-majera-dinamo-nezadovoljan-ponudom-od-10-milijuna-eura/2248603.aspx Dinamo odbio 10 milijuna eura za Lovru Majera. Evo koliko traži], Index.hr, objavljeno 22. siječnja 2021., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref><ref>Tomo Ničota, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/le-championnat/francuzima-se-zuri-uzeti-majera-poslali-su-vec-trecu-ponudu-evo-sto-smjeraju-u-maksimiru-15046895 FRANCUZIMA SE ŽURI UZETI MAJERA, POSLALI SU VEĆ TREĆU PONUDU, EVO ŠTO SMJERAJU U MAKSIMIRU!], [[Sportske novosti]], objavljeno 31. siječnja 2021., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref> Dana 14. ožujka 2021. Majer je postigao tri asistencije u ligaškom susretu protiv Varaždina (0:5).<ref name="DIN" /> Postigao je dva gola i jednu asistenciju u ligaškoj utakmici odigranoj 23. srpnja protiv [[NK Hrvatski dragovoljac|Hrvatskog dragovoljca]] (0:4).<ref name="DIN" /> Svoj zadnji, ujedno i stoti nastup za Dinamo, ostvario je 25. kolovoza u uzvratnoj utakmici doigravanja za plasman u [[UEFA Liga prvaka 2021./22.|UEFA Lige prvaka 2021./22.]] protiv [[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspola]] koja je završila 0:0.<ref name="DIN" /><ref>I. Ž. K., [https://sport.hrt.hr/hrvatski-nogomet/majer-i-sluzbeno-u-rennesu-dinamo-mu-zahvalio-i-pozelio-srecu-2763563 Majer i službeno u Rennesu, Dinamo mu zahvalio i poželio sreću], [[HRT]], objavljeno 26. kolovoza 2021., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref><ref>Ivan Žurić, [https://sport.hrt.hr/hrvatski-nogomet/majer-i-sluzbeno-u-rennesu-dinamo-mu-zahvalio-i-pozelio-srecu-2763563 Emotivni Lovro Majer oprostio se od Dinama i navijača; dogurao je do 100. utakmice, a bila mu je to i posljednja u 'modrom' dresu...], Tportal, objavljeno 26. kolovoza 2021., pristupljeno 28. studenog 2021.</ref> === Rennes === Dana 26. kolovoza 2021. Majer je potpisao petogodišnji ugovor s francuskim [[Ligue 1|prvoligašem]] [[Stade Rennais FC|Rennesom]] za 12 milijuna eura plus bonuse.<ref>[https://www.staderennais.com/lovro-majer-nouveau-meneur-rennais LOVRO MAJER, NOUVEAU MENEUR RENNAIS !], [[Stade Rennais FC]], objavljeno 26. kolovoza 2021., pristupljeno 18. studenog 2021.</ref><ref>[https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/le-championnat/majer-potpisao-za-rennes-pa-na-predstavljanju-otkrio-suigrac-iz-dinama-pricao-mi-je-sve-o-vama-15097740 MAJER POTPISAO ZA RENNES PA NA PREDSTAVLJANJU OTKRIO: ‘SUIGRAČ IZ DINAMA PRIČAO MI JE SVE O VAMA..], [[Sportske novosti]], objavljeno 26. kolovoza 2021., pristupljeno 18. studenog 2021.</ref><ref>[https://telesport.telegram.hr/na-prvu/lovro-majer-sluzbeno-je-predstavljen-kao-novi-rennesov-igrac/ Lovro Majer službeno je predstavljen kao novi Rennesov igrač], Telesport, objavljeno 26. kolovoza 2021., pristupljeno 18. studenog 2021.</ref> Tri dana kasnije ostvario je svoj klupski debi u ligaškoj utakmici protiv [[Angers SCO|Angersa]] od kojeg je Rennes izgubio 2:0.<ref>Vanja Deželić, [https://www.vecernji.hr/sport/lovro-majer-debitirao-za-rennes-nazalost-nije-uspio-sprijeciti-poraz-svog-kluba-1519040 Lovro Majer debitirao za Rennes! Nažalost, nije uspio spriječiti poraz svog kluba], [[Večernji list]], objavljeno 29. kolovoza 2021., pristupljeno 18. studenog 2021.</ref><ref name="REN">[https://www.transfermarkt.de/lovro-majer/leistungsdatendetails/spieler/387106/plus/0?saison=&verein=273&liga=&wettbewerb=&pos=&trainer_id= DETAILLIERTE LEISTUNGSDATEN – FC Stade Rennes], [[Transfermarkt]], pristupljeno 18. studenog 2021.</ref> U [[UEFA Europska liga|UEFA Europskoj ligi]] debitirao je 21. listopada protiv [[Slovenija|slovenske]] [[NŠ Mura|Mure]] koja je pobijeđena rezultatom 1:2.<ref name="REN" /> Svoj prvi gol za Rennes postigao je 20. studenog u ligaškoj utakmici protiv [[Montpellier HSC|Montpelliera]] (2:0).<ref name="REN" /><ref>[[HINA]], [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/le-championnat/video-vecer-kad-su-majer-i-messi-zabili-prvijence-u-francuskom-prvenstvu-pogledajte-njihove-pogotke-15122841 VIDEO: VEČER KAD SU MAJER I MESSI ZABILI PRVIJENCE U FRANCUSKOM PRVENSTVU! POGLEDAJTE NJIHOVE POGOTKE], [[Sportske novosti]], objavljeno 20. studenog 2021., pristupljeno 20. studenog 2021.</ref> U ligaškom susretu odigranom 5. prosinca protiv [[AS Saint-Étienne|Saint-Étiennea]] kojeg je Rennes dobio 0:5, Majer je bio asistent sva tri gola [[Martin Terrier|Martina Terriera]] te je asistirao [[Lorenz Assignon|Lorenzu Assignonu]] čiji je šut na gol skrenuo Saint-Étienneov igrač [[Yvann Maçon]] koji je time postigao autogol. Ovom je utakmicom Majer postao prvi nogometaš koji je tri put asistirao nekom strijelcu na jednoj utakmici francuske lige od sezone 2006./07. od kada se vodi statistika.<ref>I.Š., [https://gol.dnevnik.hr/clanak/rubrika/nogomet/cudesna-utakmica-lovre-majera-za-rennes---686929.html Čudesna utakmica Lovre Majera: Službeno tri, ali zapravo čak četiri asistencije u samo 48 minuta], Gol.hr, objavljeno 5. prosinca 2021., pristupljeno 6. prosinca 2021.</ref> Dana 13. ožujka 2022. postigao je gol i asistenciju u ligaškoj utakmici u kojoj je [[Olympique Lyonnais|Lyon]] poražen 2:4.<ref>[[HINA]], [https://www.vecernji.hr/sport/video-lovro-majer-briljirao-u-pobjedi-protiv-lyona-zabio-je-i-asistirao-poput-majstora-1570554 VIDEO Lovro Majer briljirao u pobjedi protiv Lyona! Majstorski je zabio i asistirao], [[Večernji list]], objavljeno 13. ožujka 2022., pristupljeno 13. ožujka 2022.</ref><ref>[https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/le-championnat/video-majer-vodi-rennes-prema-vrhu-tablice-novi-pogodak-hrvatskog-majstora-u-francuskom-prvenstvu-15169627 VIDEO: MAJER VODI RENNES PREMA VRHU TABLICE! NOVI POGODAK HRVATSKOG MAJSTORA U FRANCUSKOM PRVENSTVU], [[Sportske novosti]], objavljeno 13. ožujka 2022., pristupljeno 13. ožujka 2022.</ref><ref>[[HINA]], Thea Tesko, [https://www.24sata.hr/sport/video-pogledajte-kako-je-majer-zabio-i-matirao-golmana-lyona-821946 VIDEO Čudesni Majer ukrao šou: Golom i asistencijom srušio Lyon], [[24 sata]], objavljeno 13. ožujka 2022., pristupljeno 13. ožujka 2022.</ref> Majer je postigao jedina dva gola na ligaškoj utakmici odigranoj 30. travnja protiv Saint-Étiennea.<ref>Boris Trifunović, [https://www.24sata.hr/sport/video-majerova-sezona-zivota-pogledajte-novi-predivan-gol-832647 VIDEO Majerova sezona života: Utrpao dva gola St. Etienneu, prvi je bio posebno prekrasan], [[24sata]], objavljeno 30. travnja 2022., pristupljeno 30. travnja 2022.</ref> U svojoj prvoj sezoni igrajući za Rennes, Majer je postigao 6 golova i 8 asistencija u 29 nastupa.<ref name="REN" /> Te ga je sezone [[L'Équipe]] uvrstio u svojih idealnih 11 za tu sezonu francuskog prvenstva.<ref>[https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/le-championnat/lovro-majer-u-idealnoj-momcadi-francuskog-prvenstva-medu-odabranima-cak-petorica-igraca-rennesa-15201189 LOVRO MAJER U IDEALNOJ MOMČADI FRANCUSKOG PRVENSTVA! MEĐU ODABRANIMA ČAK PETORICA IGRAČA RENNESA], [[Sportske novosti]], objavljeno 23. svibnja 2022., pristupljeno 23. svibnja 2022.</ref><ref>Mislav Znaor, [https://www.24sata.hr/sport/priznanje-za-hrvatskog-genija-majer-u-najboljih-11-ligue-1-837456 Priznanje za hrvatskog genija: 'Vatreni' u najboljih 11 Ligue 1!], [[24sata]], objavljeno 23. svibnja 2022., pristupljeno 23. svibnja 2022.</ref> Dana 15. rujna 2022. Majer je postigo gol i asistenciju u utakmici [[UEFA Europska liga 2022./23.|UEFA Europske lige 2022./23.]] u kojoj je Rennes igrao 2:2 s [[Fenerbahçe S.K.|Fenerbahçeom]].<ref>[https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/europska-liga/video-sjajan-nastup-lovre-majera-u-razmaku-od-dvije-minute-asistirao-i-majstorski-zabio-ali-rennes-prosuo-pobjedu-15248305 POVELI, PA SVE UPRSKALI VIDEO: SJAJAN NASTUP LOVRE MAJERA! U RAZMAKU OD DVIJE MINUTE ASISTIRAO I MAJSTORSKI ZABIO, ALI RENNES PROSUO POBJEDU], [[Sportske novosti]], objavljeno 15. rujna 2022., pristupljeno 16. rujna 2022.</ref> ==Reprezentativna karijera== Tijekom svoje omladinske karijere nastupao je za selekcije Hrvatske do 18, 19 i 21 godine.<ref name="HNS">[https://hns-cff.hr/players/126153/lovro-majer/ Profil], [[Hrvatski nogometni savez]], pristupljeno 12. studenog 2021.</ref> Sa [[Hrvatska nogometna reprezentacija do 21 godine|selekcijom do 21 godine]] nastupao je na [[Europsko prvenstvo u nogometu do 21 godine|Europskom prvenstvu]] 2019. i 2021.<ref name="HNS" /> Za [[Hrvatska nogometna reprezentacija|A selekciju Hrvatske]] debitirao je 27. svibnja 2017. u prijateljskoj utakmici protiv [[Meksička nogometna reprezentacija|Meksika]] kojeg je Hrvatska dobila 1:2.<ref name="HNS" /> Svoja prva dva gola za reprezentaciju postigao je 11. studenog 2021. protiv [[Malteška nogometna reprezentacija|Malte]] (1:7).<ref name="HNS" /><ref>Davorin Olivari, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/reprezentacija/dovedite-nam-te-ruse-hrvatska-zabila-7-majer-fenomenalan-posebna-utakmica-kramarica-15119239 DOVEDITE NAM TE RUSE! HRVATSKA ZABILA 7, MAJER FENOMENALAN, POSEBNA UTAKMICA KRAMARIĆA], [[Sportske novosti]], objavljeno 11. studenog 2021., pristupljeno 12. studenog 2021.</ref> Dana 9. studenoga 2022. izbornik [[Zlatko Dalić]] uvrstio je Majera na popis igrača za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu – Katar 2022.|Svjetsko prvenstvo 2022.]]<ref>[[HINA]], Josip Tolić, Dubravko Miličić, [https://www.24sata.hr/sport/uzivo-dalic-objavljuje-konacan-popis-za-sp-osmorica-ce-otpasti-872307 Dalićev popis: Nitko nema što ima on! A predstavljamo narod, ne sebe. Zato su neki otpali...], [[24sata]], objavljeno 9. studenoga 2022., pristupljeno 10. studenoga 2022.</ref> Na tom je Svjetskom prvenstvu 27. studenoga Majer postigao gol za konačnih 4:1 protiv [[Kanadska nogometna reprezentacija|Kanade]].<ref>Tomislav Juranović, [https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/sp2022/video-hrvatska-napunila-mrezu-kanade-prvi-smo-u-skupini-velika-vecer-kramarica-15280259 VIDEO: HRVATSKA NAPUNILA MREŽU KANADE, PRVI SMO U SKUPINI, VELIKA VEČER KRAMARIĆA!], [[Sportske novosti]], objavljeno 27. studenoga 2022., pristupljeno 27. studenoga 2022.</ref> == Priznanja == === Individualna === * [[Nogometni Oscar]] – Najbolji nogometaš [[1. HNL]] do 21 godine: 2017., 2018. * Nogometni Oscar – Član momčadi godine 1. HNL: 2018. * [[Trofej HNS-a]] – Najbolji mladi nogometaš: 2018. * Član momčadi sezone [[Ligue 1]] u odabiru [[L'Équipe]]a: 2021./22. === Klupska === '''Dinamo Zagreb''' * [[Prva HNL|1. HNL]] '''(4):''' [[1. HNL 2018./19.|2018./19.]], [[1. HNL 2019./20.|2019./20.]], [[1. HNL 2020./21.|2020./21.]], [[1. HNL 2021./22.|2021./22.]] * [[Hrvatski nogometni kup]] '''(1):''' [[Hrvatski nogometni kup 2020./21.|2020./21.]] * [[Hrvatski nogometni superkup]] '''(1):''' 2019. ==Izvori== {{izvori|30em}} == Vanjske veze == * [https://www.gnkdinamo.hr/hr/Players/Single?Permalink=lovro-majer Profil], [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] * [https://hns-cff.hr/players/126153/lovro-majer/ Profil], [[Hrvatski nogometni savez]] * [https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=92527 Profil], Soccerbase * [https://www.transfermarkt.com/lovro-majer/profil/spieler/387106 Profil], [[Transfermarkt]] {{Sastav Hrvatska 2022 SP}} {{Sastav Hrvatska 2024 EP}} {{Authority control}} {{Životni vijek|1998||Majer, Lovro}} [[Kategorija:Hrvatski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Dinamo Zagreba]] [[Kategorija:Fudbaleri Wolfsburga]] [[Kategorija:Biografije, Zagreb]] [[Kategorija:Fudbaleri Rennesa]] [[Kategorija:Fudbaleri A.E.K.-a]] ecx9z1abl63a021abmneg73028x2qeq 2 4676787 42661584 42661446 2026-07-30T13:55:50Z Zavičajac 76707 42661584 wikitext text/x-wiki https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard https://www.krnjeusa.net/tragovi-starih-naselja/5-arheolosko-nalaziste-u-vrtocu/ https://www.hbsume.ba/show_page/131/drvar-povijesni-podaci https://katera.news/lat/zaboravljeni-partizanski-spomen-kompleks-korcanica-na-grmecu https://www.dinarskogorje.com/klekova269a.html http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/uploads/odluke_srp/Novi%20Travnik_nekropola%20Bistro%20SR.pdf http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/nacionalnispomenici?sort=idgrad&rows=50&page=18 https://scispace.com/pdf/omladinske-radne-akcije-kontinuiteti-i-odmaci-iz-iskustva-56i3z2pi8a.pdf https://balkans.aljazeera.net/blogs/2020/3/29/moje-sjecanje-sa-omladinskih-radnih-akcija * 2026. – [[Arhitektonska djela Alvara Aalte]] * 2026. – [[Tvrđava Alamūt]] iran * 2026. – [[Amazonski teatri]] * 2026. – [[Sarnath]] indija * 2026. – [[Asuka i Fujiwara]] Japan * 2026. – [[Ratne plaže u Normandiji]] * 2026. – [[Modernistički gradski centar Gdynie]]Poljska * 2026. – [[Kraljevske kapetinske tvrđave Languedoca Serijsko vlasništvo obuhvaća osam utvrđenih lokaliteta – dvorac i bedeme Carcassonne te utvrde Aguilar, Lastours, Montségur, Peyrepertuse, Puilaurens, Quéribus i Termes]] Francuska * 2026. – [[Kondominio]] * 2026. – [[Fosili koštanih riba u Zapadnom Limfjorda]]danska * 2026. – [[Olimp|Šire područje Olimpa]] {{UNESCO-svjetska baština |ime mjesta = Normandijske plaže iz Drugog svjetskog rata |image = PointeDuHoc.png |godina = 2026. |vrst baštine = kulturno dobro |mjerilo = vi |ugroženost = ne |poveznica = https://whc.unesco.org/en/list/1581 |država = {{flag|Francuska}} }} == Svjetska baština == Normandijske plaže iz Drugog svjetskog rata uvrštene su na listu [[UNESCO]]-ove [[Svjetska baština|svjetske baštine]].<ref name="Aalto">{{Cite web |url= https://whc.unesco.org/en/list/1581 |title= Normandijske plaže iz Drugog svjetskog rata |work= UNESCO: Svjetska baština - whc.unesco.org |access-date= 29. juli 2026.}}{{en}}</ref> Odluka je donešena na 48-om zasjedanju Komiteta za svjetsku baštinu od 19-29 jula 2026. god. u [[Busan]]u, [[Južna Koreja]]<ref name="zasjedanje">{{Cite web |url= https://whc.unesco.org/en/newproperties/ |title= Spomenici upisani na listu svjetske baštine 2026. god. |work= UNESCO: Svjetska baština, /www.unesco.org |access-date= 27. juli 2026}}{{en}}</ref><ref name="Finska">{{Cite web |url= https://whc.unesco.org/en/statesparties/fr |title= Francuska, spomenici upisani na listu svjetske baštine |work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 27. juli 2026.}}{{en}}</ref> Serijsko vlasništvo obuhvaća šest dijelova duž otprilike 80 km normandijske obale, obuhvaćajući plaže Utah, Omaha, Gold, Juno i Sword, kao i Pointe du Hoc. Ta su mjesta izravno povezana s savezničkim iskrcavanjem 6. lipnja 1944., početnom fazom Operacije Overlord, koja je označila početak oslobođenja Zapadne Europe od nacističke okupacije tijekom Drugog svjetskog rata. Posjed čuva značajne ostatke njemačkog Atlantskog zida, uključujući kazamate, topničke baterije, položaje za upravljanje vatrom i gnijezda otpora, uz tragove bojišta, originalnu ratnu opremu i značajne spomen-krajolike poput Američkog groblja u Colleville-sur-Meru. Zajedno, ti elementi čine izniman kulturni krajolik oblikovan događajima iz 1944. i njihovim trajnim sjećanjem. == Izvori == {{Reflista}} {{Commonscat|Alvar Aalto}} [[Kategorija:Svjetska baština u Francuskoj] bj19fmjlkag1se9fgmt8if4qv09yosw 42661588 42661584 2026-07-30T14:50:06Z Zavičajac 76707 42661588 wikitext text/x-wiki https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard https://www.krnjeusa.net/tragovi-starih-naselja/5-arheolosko-nalaziste-u-vrtocu/ https://www.hbsume.ba/show_page/131/drvar-povijesni-podaci https://katera.news/lat/zaboravljeni-partizanski-spomen-kompleks-korcanica-na-grmecu https://www.dinarskogorje.com/klekova269a.html http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/uploads/odluke_srp/Novi%20Travnik_nekropola%20Bistro%20SR.pdf http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/nacionalnispomenici?sort=idgrad&rows=50&page=18 https://scispace.com/pdf/omladinske-radne-akcije-kontinuiteti-i-odmaci-iz-iskustva-56i3z2pi8a.pdf https://balkans.aljazeera.net/blogs/2020/3/29/moje-sjecanje-sa-omladinskih-radnih-akcija * 2026. – [[Arhitektonska djela Alvara Aalte]] * 2026. – [[Tvrđava Alamūt]] iran * 2026. – [[Amazonski teatri]] * 2026. – [[Sarnath]] indija * 2026. – [[Asuka i Fujiwara]] Japan * 2026. – [[Ratne plaže u Normandiji]] * 2026. – [[Modernistički gradski centar Gdynie]]Poljska * 2026. – [[Kraljevske kapetinske tvrđave Languedoca Serijsko vlasništvo obuhvaća osam utvrđenih lokaliteta – dvorac i bedeme Carcassonne te utvrde Aguilar, Lastours, Montségur, Peyrepertuse, Puilaurens, Quéribus i Termes]] Francuska * 2026. – [[Kondominio]] * 2026. – [[Fosili koštanih riba u Zapadnom Limfjorda]]danska * 2026. – [[Olimp|Šire područje Olimpa]] {{UNESCO-svjetska baština |ime mjesta = Kraljevske kapetinske tvrđave Languedoca |image = 130610-Queribus-03.jpg |godina = 2026. |vrst baštine = kulturno dobro |mjerilo = iv |ugroženost = ne |poveznica = https://whc.unesco.org/en/list/1755 |država = {{flag|Francuska}} }} == Svjetska baština == Normandijske plaže iz Drugog svjetskog rata uvrštene su na listu [[UNESCO]]-ove [[Svjetska baština|svjetske baštine]].<ref name="Aalto">{{Cite web |url= https://whc.unesco.org/en/list/1755 |title= Katarske tvrđave |work= UNESCO: Svjetska baština - whc.unesco.org |access-date= 29. juli 2026.}}{{en}}</ref> Odluka je donešena na 48-om zasjedanju Komiteta za svjetsku baštinu od 19-29 jula 2026. god. u [[Busan]]u, [[Južna Koreja]]<ref name="zasjedanje">{{Cite web |url= https://whc.unesco.org/en/newproperties/ |title= Spomenici upisani na listu svjetske baštine 2026. god. |work= UNESCO: Svjetska baština, /www.unesco.org |access-date= 27. juli 2026}}{{en}}</ref><ref name="Finska">{{Cite web |url= https://whc.unesco.org/en/statesparties/fr |title= Francuska, spomenici upisani na listu svjetske baštine |work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 27. juli 2026.}}{{en}}</ref> Serijska imovina obuhvaća osam utvrđenih lokaliteta – dvorac i bedeme Carcassonne te tvrđave Aguilar, Lastours, Montségur, Peyrepertuse, Puilaurens, Quéribus i Termes – što predstavlja temeljni dio kapetovskog obrambenog sustava uspostavljenog u 13.–14. stoljeću nakon Albigenskog križarskog rata. Izgrađene na strmim stjenovitim grebenima na strateški važnim lokacijama, ove utvrde činile su okosnicu novoosnovane seneshalte Carcassonne, potvrđujući autoritet seneschala nad bivšim teritorijima neovisnih feudalnih loza. Zajedno ilustriraju političku, vojnu i teritorijalnu konsolidaciju Kapetske krune u Languedocu kroz raskošnu arhitekturu prilagođenu dramatičnoj topografiji. == Izvori == {{Reflista}} {{Commonscat|Royal Capetian Fortresses of Languedoc}} [[Kategorija:Svjetska baština u Francuskoj] qiln5b5zadimpcj4wufbo2c6mn5ai7s 0 4676818 42661643 42661502 2026-07-30T21:32:07Z Dwina744 178014 dop. 42661643 wikitext text/x-wiki Ovo je spisak značajnih osoba koji se danas identificiraju kao [[Jugoslaveni]] ili su se za vrijeme svoga života tako identificirali, uključujući osobe kojima je to (bila) [[nacionalnost]] ili primarni identitet i one kojima je to (bio) jedan od [[Etnički identitet|identiteta]]. Pri tome treba imati na umu da je za vrijeme postojanja [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|socijalističke Jugoslavije]] (1945–1991) većina stanovništva gajila jugoslovenski identitet. Stanovnici Jugoslavije su se najčešće nacionalno osjećali "prije svega [[Hrvati]]ma, [[Makedonci]]ma, [[Slovenci]]ma, [[Srbi]]ma itd., i istodobno Jugoslavenima". Druga po brojnosti kategorija su bili "oni koji su najprije Jugoslaveni, pa zatim Srbi, Slovenci, Makedonci ili Hrvati". Treću grupu su činili oni građani koji su se osjećali ''samo'' Jugoslavenima, a nije bio malen ni broj onih koji su se osjećali ''samo'' Srbima, ''samo'' Hrvatima, ''samo'' [[Albanci]]ma itd.<ref name=jugoslavenstvo69>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 69.</ref> == Arhitektura == * [[Mia David]], arhitekta, scenograf<ref name=miadavid1>[https://www.youtube.com/watch?v=Icqc0scR63Q Prostori slobode - Radina Vučetić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211012638/https://www.youtube.com/watch?v=Icqc0scR63Q |date=2023-02-11 }} YouTube. ''Remarker Media; 01.07.2020.''<br>''“Ja sam isto Jugoslovenka.”''</ref> * [[Miša David]], arhitekta<ref name=mišadavid1>[https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ Jugosloven koji je pobegao u Teksas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114010713/https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ |date=2023-11-14 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Miroslav Simeunović; 02.11.2020.''<br>''“I ovoga puta, kad smo se sreli, smejali smo se tome, kako se naš zajednički prijatelj, pok. arhitekta Miša David, iz nekog protesta, kad nije mogao da se upiše kao Jugosloven, izjašnjavao na popisima kao stari Grk.”''</ref> * [[Radivoje Dinulović]], arhitekt<ref name=dinulovic1>[https://magazin.politika.rs/sr/clanak/571832/kulturni-dodatak/ne-pristajem-da-povladujem-ovoj-realnosti Ne pristajem da povlađujem ovoj realnosti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152856/https://magazin.politika.rs/sr/clanak/571832/kulturni-dodatak/ne-pristajem-da-povladujem-ovoj-realnosti |date=2024-12-25 }} Magazin Politika. ''Aleksandra Isakov; 24.07.2024.''<br>''“Ja sam levičarsko dete, ostao sam komunista i Jugosloven, i duboko verujem da ta nova realnost mora da dođe, kao što je realnost mog detinjstva i mladosti morala da nestane.”''</ref> * [[Vlado Milunić]], arhitekt<ref name=milunic1>[https://bosnainfo.ba/preminuo-vlado-milunic/ Preminuo Vlado Milunić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126051433/https://bosnainfo.ba/preminuo-vlado-milunic/ |date=2022-11-26 }} BosnaInfo. ''BosnaInfo; 17.09.2022.''<br>''“Ja sam češki arhitekt jer sam završio češke škole. Isto tako nisam Čeh premda imam češko državljanstvo. Ja sam Jugoslaven jer se tako osjećam, unatoč činjenici da Jugoslavija više na postoji”''</ref><ref name=milunic2>[https://www.expats.cz/czech-news/article/czech-co-architect-behind-prague-s-dancing-house-passes-away Czech-Croatian architect behind Prague's Dancing House passes away] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108235402/https://www.expats.cz/czech-news/article/czech-co-architect-behind-prague-s-dancing-house-passes-away |date=2023-01-08 }} (na engleskom) Expats.cz ''Expats.cz Staff; 18.09.2022.''<br>''Milunić was born in Zagreb in what is now Croatia in 1941, but lived in Prague from the age of 16. In regards to his nationality, he described himself as "a Czechoslovak architect because I have a Czechoslovak education, and I feel Yugoslav in protest against primitive nationalism, even though neither Czechoslovakia nor Yugoslavia exists anymore."''</ref> * [[Aljoša Šegvić]], arhitekta<ref name=segvic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 554.<br>''“Šegvić Aljoša, arhitekta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Milica Šterić]], arhitekta<ref name=steric1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 563.<br>''“Šterić Milica, arhitekta; član Upravnog odbora i specijalni savetnik Holding korporacije "Energoprojekt" - MDD Urbanizam i arhitektura; član Umetničkog saveta Saveza arhitekata Srbije i Akademije Arhitekture Srbije. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Josip Svoboda]], arhitekta<ref name=svoboda1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 550.<br>''“Svoboda Josip, arhitekta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Danilo Udovički]], arhitekta<ref name=dudovicki1>[https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ Jugosloven koji je pobegao u Teksas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114010713/https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ |date=2023-11-14 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Miroslav Simeunović; 02.11.2020.''<br>''“Mogu da potvrdim i danas da je moj daroviti prijatelj arhitekta Danilo Udovički, poreklom iz bačkog sela Mol, bio i ostao veliki patriota, erudita i poliglota, ali i Jugosloven u najboljem smislu te reči. Uvek se tako i izjašnjavao na popisima dok je to moglo, jer je i za njega, kao i za mnoge od nas, razbijanje Jugoslavije bila lična uvreda.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vlado Milunić.jpg|Vlado Milunić </gallery> </center> == Diplomacija == * [[Aleš Bebler]], diplomata, revolucionar<ref name=abebler1>VIII Kongres Saveza Komunista Jugoslavije. Beograd, 7–13. decembra 1964. Stenografske beleške III. Beograd 1965, str. 1918.<br>''“Ovima moramo pre svega reći da je dobar deo našeg razmimoilaženja prosto nesporazum, i to nesporazum u tome šta mi, Jugosloveni, i drugi koji se sa nama slažu, nazivamo politikom miroljubive koegzistencije i kako je mi definišemo.”''</ref> * [[Salih Fejić]], diplomata<ref name=fejic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 182.<br>''“Fejić Salko, izvanredni poslanik i opunomoćeni ministar FNRJ u Holandiji, rez. major, r. 1914 u Mostaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Rexhai Surroi]], diplomat<ref name=surroi1>Maksić, Milivoje: [https://www.helsinki.org.rs/serbian/doc/Svedocanstva%2005.pdf U raskoraku sa svetom.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221029103157/https://www.helsinki.org.rs/serbian/doc/Svedocanstva%2005.pdf |date=2022-10-29 }} Beograd 2000, str. 9.<br>''“Bio је Аlbаnас ро poreklu, ali Jugosloven ро svemu drugom. Nije birao prijatelje ро ključu, već ро srcu. Mnogi smo bili među onima kojima је biо blizak. Redžai је biо čovek koji је prijatelju privгžen. Ponekad se čini da u ovom našem vremenu ta divna osobina - biti privгžen prijatelju, kao da počinje da bledi pod pritiskom egoizma, i nekih drugih, čudnih i sumnjivih moralnih normi. А upravo to, osećati se Jugoslovenom, što simbolizuje uverenje da smo svi u ovoj zemlji podjednako bliski i potrebni jedni drugima, i biti privгžen drugu, prijatelju - jeste politička, а rekao bih i moralna osnova, na kojoj jedino i može počivati naša spoljnopolitička služba.”''</ref> * [[Zdenko Štambuk]], diplomata<ref name=zstambuk>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/08/srpski/P00040710.shtm Ko je ovaj čovek? Vladimir Štambuk (Drugaričin drug)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221123055710/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/08/srpski/P00040710.shtm |date=2022-11-23 }} [[Glas javnosti]]. ''Zorica Vulić; 07.04.2000.''<br>''“Otac Zdenko bio je čuveni diplomata, takođe Jugosloven, a majka Čehinja.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Aleš Bebler.jpg|Aleš Bebler </gallery> </center> == Film i pozorište == * [[Vjekoslav Afrić]], glumac<ref name=afric1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 11.<br>''“Afrić Vjeko, dramski umetnik, pozorišni i filmski reditelj, redovni prof. Akademije za pozorišnu umetnost u Beogradu, pretsednik Sindikata kulturno-umetničkih ustanova, rez. major, r. 1906 na Hvaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Neda Arnerić]], glumica<ref name=arneric1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 22-23.<br>''“Arnerić Neda, glumica i galerista (vlasnik galerije - knjižare "Atrijum", Bg.). […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Darko Bajić]], redatelj<ref name=dbajic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 29.<br>''“Bajić Darko, filmski reditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=dbajic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 29.<br>''“Bajić M. Darko, filmski reditelj, docent na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu (r. 14. V 1955, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Primož Bebler]], redatelj<ref name=pbebler1>[https://www.danas.rs/kultura/umetnik-humanista-jugosloven/ Umetnik , humanista, Jugosloven...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152828/https://www.danas.rs/kultura/umetnik-humanista-jugosloven/ |date=2024-12-25 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Rade Radovanović; 21.11.2013.''<br>''“Primož je bio pravi, plemeniti Jugosloven. Taj njegov izbor, bitna odrednica njegovog identiteta, imao je svoju estetsku, ideološku i humanističku utemeljenost.”''</ref><ref name=pbebler2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 35.<br>''“Bebler A. Primož, pozorišni reditelj; upravnik i umetnički rukovodilac Malog pozorišta Duško Radović i Večernje scene Radović u Beogradu (r. 5. V 1951, Njujork). Jugosloven.”''</ref><ref name=pbebler3>[http://www.republika.co.rs/564-565/24.html Beskrajna širina stanovnika sveta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221016234820/http://www.republika.co.rs/564-565/24.html |date=2022-10-16 }} Republika. ''Goran Cvetković; Broj 564-565, 01-31.01.2014.''<br>''“Istinski levičar i Jugosloven, internacionalni i svetski pozorišni stručnjak Primož Bebler, nije stigao da uradi i tu jubilarnu predstavu Početak bune na dahije, po romanu Svetislava Basare.”''</ref> * [[Ivan Bekjarev]], glumac<ref name=bekjarev1>[https://arhiva.vesti-online.com/Scena/Soubiznis/499225/Bekjarev-Najgori-su-umetnici-u-politici Bekjarev: Najgori su umetnici u politici] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230804005703/https://arhiva.vesti-online.com/Scena/Soubiznis/499225/Bekjarev-Najgori-su-umetnici-u-politici |date=2023-08-04 }} Vesti online. ''D. Dušanić; 16.06.2015.''<br>''“Poreklom sam Makedonac, ali rođeni Beograđanin, i javno priznajem da sam Jugosloven.”''</ref> * [[Miroslav Benka]], redatelj<ref name=benka1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 40.<br>''“Benka Miroslav, reditelj; umetnički direktor Gradskog pozorišta u Žilini, Slovačka (od '91). […] P: Jugosloven, slovačke narodnosti, […].”''</ref> * [[Melita Bihali]], glumica<ref name=bihali1>[https://www.vesti.rs/Mercedes-Benz/Jugoslovenka-zauvek-Prica-o-lepoj-stolarevoj-kci.html Jugoslovenka zauvek: priča o lepoj stolarevoj kći] vesti.rs ''Vesti-online.com; 27.12.2015.''<br>''“I moja porodica se preselila u Istru, iako nismo imali potrebu za tim. Takvo je bilo naređenje” - kaže Melita Bihali, koja je kroz lik baba Mare opisala i raspad SFRJ, i za kraj ovog susreta naglasila da je rođena kao Jugoslovenka i da će tako i umreti.''</ref><ref name=bihali2>[https://n1info.ba/showbiz/preminula-glumica-melita-bihali-poznata-po-ulozi-u-maratoncima/ Preminula glumica Melita Bihali, poznata po ulozi u “Maratoncima”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230907003733/https://n1info.ba/showbiz/preminula-glumica-melita-bihali-poznata-po-ulozi-u-maratoncima/ |date=2023-09-07 }} N1 BIH. ''N1 Srbija, nova.rs; 25.08.2023.''<br>''Bihali je rekla i da je „rođena kao Jugoslovenka i da će tako i umrijeti!“.''</ref> * [[Predrag Bjelac]], glumac<ref name=bjelac1>[https://www.vesti-online.com/i-carobnjak-i-papa/ I čarobnjak i papa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230104004740/https://www.vesti-online.com/i-carobnjak-i-papa/ |date=2023-01-04 }} vesti.rs ''Nada S. Preradović; 29.01.2022.''<br>''“Do pre par godina živeo je u Pragu, izjašnjava se kao Jugosloven i ponosni je otac dve ćerke.”''</ref><ref name=bjelac2>[https://zena.blic.rs/lifestyle/glumac-predrag-bjelac-govorio-je-o-uspesima-na-svetskoj-sceni/lh3w1pl Predrag Bjelac: "Za Čehe sam harizmatičan: Mnogo puta sam im rekao: 'Dođite kod nas da vidite, ima ovakvih koliko hoćeš'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241205080743/https://zena.blic.rs/lifestyle/glumac-predrag-bjelac-govorio-je-o-uspesima-na-svetskoj-sceni/lh3w1pl |date=2024-12-05 }} Blic žena. ''Blic žena; 19.05.2024.''<br>''“Odgojen sam kao Jugosloven, negde sam to i dalje.”''</ref> * [[Jelica Bjeli]], glumica<ref name=bjeli1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 45.<br>''“Bjeli-Hadžić Jelica, glumica. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Dragan Bjelogrlić]], režiser i glumac<ref name=bjelogrlic1>[https://www.nportal.rs/vest/186/vesti/kultura/bjelogrlic-film-toma-se-prepoznaje-po-univerzalnoj-emociji Bjelogrlić: Film "Toma" se prepoznaje po univerzalnoj emociji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230121004426/https://www.nportal.rs/vest/186/vesti/kultura/bjelogrlic-film-toma-se-prepoznaje-po-univerzalnoj-emociji |date=2023-01-21 }} Nportal. ''Nportal; 27.08.2021.''<br>''“Osećam se Jugoslovenom. Imam poseban odnos prema toj državi, žao mi je što je više nema i verovatno se to oseća u filmu. Toma je otvoreno govorio pred kraj života, kad je počela da se raspada Jugoslavija, da je veliki protivnik toga. Pravio je jugoslovensku turneju neposredno pred rat”, podsetio je Bjelogrlić.''</ref><ref name=bjelogrlic2>[https://www.rtvslo.si/kultura/intervju/dragan-bjelogrlic-iz-slovenije-je-vedno-prihajala-avantgarda/536803 Dragan Bjelogrlić: Iz Slovenije je vedno prihajala avantgarda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221006025712/https://www.rtvslo.si/kultura/intervju/dragan-bjelogrlic-iz-slovenije-je-vedno-prihajala-avantgarda/536803 |date=2022-10-06 }} (na slovenačkom) Radiotelevizija Slovenija. ''Gašper Andrinek, Val 202; 22.09.2020.''<br>''“Odraščal sem v Jugoslaviji in sem v svoji biti ostal Jugoslovan, ves prostor nekdanje Jugoslavije občutim kot svoj. Verjetno bo tako do konca življenja.”''</ref><ref name=bjelogrlic3>[https://www.rts.rs/lat/magazin/film-i-tv/3876212/bjelogrlic-male-razlike-su-me-uvek-inspirisale-i-zato-sam-ostao-jugosloven-u-dusi.html Bjelogrlić: Male razlike su me uvek inspirisale i zato sam ostao Jugosloven u duši] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231116010128/https://www.rts.rs/lat/magazin/film-i-tv/3876212/bjelogrlic-male-razlike-su-me-uvek-inspirisale-i-zato-sam-ostao-jugosloven-u-dusi.html |date=2023-11-16 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''RTS; 04.03.2020.''<br>''“Međutim, tako je kako je. Još uvek se mi umetnici trudimo da pravimo i da sarađujemo zajedno, nema tu nikakvog političkog razloga ni tržišnog. Prosto, meni bar, je uvek zanimljivo da radim sa ljudima iz drugih sredina. Više puta sam to rekao – Jugoslaviju su razorile male razlike, a male rezlike su nešto što je meni bila inspiracija i zato sam ja ostao Jugosloven u duši”, rekao je iskreno Dragan Bjelogrlić.''</ref> * [[Bogić Bošković]], glumac<ref name=bboskovic1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 53.<br>''“Bošković B. Bogić, glumac (r. 22. XII 1930, Prizren). Jugosloven.”''</ref> * [[Tanja Bošković]], glumica<ref name=tboskovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 57.<br>''“Bošković Tatjana, glumica, član pozorišta "Atelje 212", Bg. […] P: Srpkinja-Jugoslovenka.”''</ref> * [[Karlo Bulić]], glumac<ref name=bulic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 92.<br>''“Bulić Karlo, dramski glumac, nastavnik Akademije za pozorišnu i filmsku umetnost u Beogradu, r. 1910 u Trstu, Jugosloven.”''</ref> * [[Branko Cvejić]], glumac<ref name=cvejic1>[https://www.telegraf.rs/pop-i-kultura/film-tv/3532718-branko-cvejic-ja-cu-uvek-ostati-jugosloven-rodjen-u-toj-zemlji-do-smrti-gradjanin-te-zemljeglumac Branko Cvejić: "Ja ću uvek ostati Jugosloven, rođen u toj zemlji, do smrti građanin te zemlje"] [[Telegraf.rs]]. 27.07.2022.<br>''“Bez obzira, postojala ili ne, kao greška ta zemlja, ja ću uvek ostati Jugosloven i građanin te zemlje. Ja se i sada osećam tako.”''</ref> * [[Svetozar Cvetković]], glumac<ref name=scvetkovic1>[https://www.dan.co.me/zabava/svetozar-cvetkovic-ja-sam-anticki-jugosloven-5150500 Svetozar Cvetković: Ja sam antički Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107221742/https://www.dan.co.me/zabava/svetozar-cvetkovic-ja-sam-anticki-jugosloven-5150500 |date=2023-01-07 }} Dan. ''DAN portal; 10.12.2022''<br>''“Kao umjetnik koji je stasavao i sazrijevao u vrijeme velike Jugoslavije, sebe i danas vidi kao Jugoslovena.”''</ref><ref name=scvetkovic2>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/istinska-elita-danas-nema-sta-da-jede Svetozar Cvetković: Istinska elita danas nema šta da jede] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221018020612/https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/istinska-elita-danas-nema-sta-da-jede |date=2022-10-18 }} [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Tamara Nikčević; 20.03.2015.''<br>''“Jednom sam već negde rekao da je biti Jugosloven danas isto što i biti prokuženi stranac. Ali, u redu, svejedno: taj sam!” - Šta ste? - “Jugosloven.”''</ref><ref name=scvetkovic3>[https://nova.rs/zabava/aleksandar-od-jugoslavije/ekskluzivno-cvetkovic-blatite-me-ja-ostajem-jugosloven/ Cvetković: Blatite me, ja ostajem Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230131035406/https://nova.rs/zabava/aleksandar-od-jugoslavije/ekskluzivno-cvetkovic-blatite-me-ja-ostajem-jugosloven/ |date=2023-01-31 }} Nova.rs ''Pero Jovović; 09.03.2021.''<br>''“Ja rizikujem mnogo da krenu da me blate onog časa kada kažem da sam ja Jugosloven.”''</ref><ref name=scvetkovic4>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/svetozar-cvetkovic-glumcina-i-jugosloven/ Svetozar Cvetković: Glumčina i Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107222559/https://www.danas.rs/vesti/drustvo/svetozar-cvetkovic-glumcina-i-jugosloven/ |date=2023-01-07 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 11.08.2021.''<br>''“Ta plemenitost i svetlost, pored činjenice da je ostao Jugosloven i građanin nepostojeće države, njegovoj skromnosti i gospodstvu dodaju još jednu finu nijansu koja ga čini renesansnim gospodarom.”''</ref><ref name=scvetkovic5>[http://www.slobodnarijec.net/svetozar-cvetkovic-snimam-film-u-francuskoj/ Svetozar Cvetković: Snimam film u Francuskoj] Slobodna Riječ. ''Slobodna Riječ; 27.02.2015.''<br>''“Biti Jugosloven – to je danas kao biti neki prokuženi stranac, u redu taj sam!”''</ref><ref name=scvetkovic6>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 76.<br>''“Cvetković Svetozar, glumac, član pozorišta "Atelje 212", Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=scvetkovic7>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 69.<br>''“Cvetković S. Svetozar, glumac, član pozorišta Atelje 212 u Beogradu (r. 20. VI 1958, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Borivoj Dovniković]], autor animiranih filmova, ilustrator<ref name=dovnikovic1>[https://p-portal.net/borivoj-dovnikovic-pripadam-manjini-koju-jedni-trpe-drugi-mrze-a-u-biti-sam-clan-ljudske-zajednice/ Borivoj Dovniković: Pripadam manjini koju jedni trpe, drugi mrze, a u biti sam član ljudske zajednice] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211193920/https://p-portal.net/borivoj-dovnikovic-pripadam-manjini-koju-jedni-trpe-drugi-mrze-a-u-biti-sam-clan-ljudske-zajednice/ |date=2023-02-11 }} P-portal. ''Đorđe Matić; 24.12.2021.''<br>''“Pored svega toga, spadam u ljude koji su od početka bili i ostali Jugoslaveni, koji ne daju da se SFRJ naziva zločinačkom zemljom i kojoj bi trebalo davati priznanje za sve dobro što je učinila za nas i za svjetsku zajednicu.”''</ref> * [[Srđan Dragojević]], redatelj<ref name=dragojevic1>[http://www.telegraf.rs/jetset/144968-intervju-nedelje-srdan-dragojevic-2-deo-nisam-snimao-filmove-s-ratnim-zlocincima Intervju nedelje, Srđan Dragojević (2. deo): Nisam snimao filmove s ratnim zločincima!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233203/https://www.telegraf.rs/jetset/144968-intervju-nedelje-srdan-dragojevic-2-deo-nisam-snimao-filmove-s-ratnim-zlocincima |date=2022-12-29 }} Telegraf.rs ''S.M.S. – A.K.; 01.04.2012.''<br>''Da li ste jugonostalgičar, to se negde može nazreti iz vaših javnih istupa… - “Ne, nisam jugonostalgičar. Jugosloven sam.”''</ref><ref name=dragojevic2>[http://www.rts.rs/page/magazine/sr/story/411/Film/981606/Dragojevi%C4%87%3A+Sukob+mi%C5%A1ljenja+da,+sukob+na+ulici+ne.html Dragojević: Sukob mišljenja, ne sukob na ulici] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233159/https://www.rts.rs/page/magazine/sr/story/411/Film/981606/Dragojevi%C4%87:+Sukob+mi%C5%A1ljenja+da,+sukob+na+ulici+ne.html |date=2022-12-29 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''30.10.2011.''<br>''Budući da se osećam Jugoslovenom, rođen sam u toj zemlji, svi gradovi i države bivše Jugoslavije su mi dragi, volim da idem tamo i onda je divno kad snimajući film prosto živite tu svoju ideju da ovo jeste Jugoslavija.”''</ref><ref name=dragojevic3>[http://dnevnik.com.mk/?ItemID=ED29384C7EF4F44A9128FE32E5BBA0ED „Парадa“ e првиот филм на трета Југославија] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120108204134/http://www.dnevnik.com.mk/?ItemID=ED29384C7EF4F44A9128FE32E5BBA0ED |date=2012-01-08 }} (na makedonskom) Dnevnik (Makedonija). ''Srebra Ðorđijevska; 05.01.2012.''<br>''“Јас сум Југословен, така се чувствувам и тоа е земјата во која живеам.”''</ref><ref name=dragojevic4>[http://www.delo.si/zgodbe/sobotnapriloga/najvecja-parada-ponosa-v-srcu-homofobnega-balkana.html Največja Parada ponosa v srcu homofobnega Balkana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171110171452/http://www.delo.si/zgodbe/sobotnapriloga/najvecja-parada-ponosa-v-srcu-homofobnega-balkana.html |date=2017-11-10 }} (na slovenačkom) Delo. ''Vesna Milek; 02.01.2012.''<br>''“Če bi radi še bolj plastičen prikaz tega, kar sem hotel povedati: Jaz sem Jugoslovan. Vi, ki niste, ko vas jebe. (nasmešek)”''</ref> * [[Jasna Đuričić]], glumica<ref name=djuricic1>[https://www.021.rs/story/Info/Misljenja-i-intervjui/236557/INTERVJU-Jasna-Djuricic-Novac-je-vec-dugo-vremena-jedini-bog-na-ovoj-planeti.html Intervju Jasna Đuričić: Novac je već dugo vremena jedini bog na ovoj planeti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205073327/https://www.021.rs/story/Info/Misljenja-i-intervjui/236557/INTERVJU-Jasna-Djuricic-Novac-je-vec-dugo-vremena-jedini-bog-na-ovoj-planeti.html |date=2022-12-05 }} Portal 021. ''Snežana Miletić; 09.04.2020.''<br>''“Pripadam drugom vremenu, drugoj generaciji, ja sam Jugoslovenka, rođena ovde, u vreme kada su važili postulati druge vrste - za sve stvari.”''</ref><ref name=djuricic2>[https://voice.org.rs/jasna-djuricic-najbolja-evropska-glumica/ Jasna Đuričić, najbolja evropska glumica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231003040615/https://voice.org.rs/jasna-djuricic-najbolja-evropska-glumica/ |date=2023-10-03 }} Vojvođanski istraživačko-analitički centar (VOICE). ''Snežana Miletić; 20.12.2021.''<br>''“Sremica, Novosađanka i Jugoslovenka, potekla iz radničke porodice, od oca trgovca i majke knjigovođe.”''</ref> * [[Predrag Ejdus]], glumac<ref name=ejdus1>[http://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:359184-Predrag-Ejdus-Lako-je-izgubiti-ljudskost Predrag Ejdus: Lako je izgubiti ljudskost] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233203/https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:359184-Predrag-Ejdus-Lako-je-izgubiti-ljudskost |date=2022-12-29 }} [[Večernje novosti]]. ''Radmila Radosavljević; 24.12.2011.''<br>''“A ja sam se nacionalno uvek izjašnjavao kao Jugosloven, tako sam se izjasnio i na poslednjem popisu.”''</ref><ref name=ejdus2>[http://www.politika.rs/rubrike/Sport/intervjui/Fudbal-mi-pomogao-da-stanem-na-noge.lt.html Фудбал ми помогао да станем на ноге] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924134607/http://www.politika.rs/rubrike/Sport/intervjui/Fudbal-mi-pomogao-da-stanem-na-noge.lt.html |date=2015-09-24 }} [[Politika (novine)|Политика]]. ''Славко Трошељ; 13.07.2008.''<br>''“Целог живота изјашњавам се као Југословен. И данас се осећам тако. Иако та државна заједница више не постоји. Али, то је моје право. Родио сам се у тој земљи. Али, ако хоћете дубоку интуитивно осећам апсолутну припадност и јеврејском и српском народу.”''</ref><ref name=ejdus3>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 131.<br>''“Ejdus Predrag, glumac, član Jugoslovenskog dramskog pozorišta (od '93). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Mira Erceg]], reditelj<ref name=erceg1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 132.<br>''“Erceg Mira, pozorišni reditelj; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Bekim Fehmiu]], glumac<ref name=fehmiu1>[https://www.vreme.com/nedelja/bekim-fehmiu/ Bekim Fehmiu (1936–2010)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208030139/https://www.vreme.com/nedelja/bekim-fehmiu/ |date=2023-02-08 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''J. Gligorijević; broj 1015, 17.06.2010.''<br>''“Jedan od simbola Jugoslavije iz njenog zlatnog doba, nikada nije, u ime bratstva i jedinstva, a potom jugonostalgije, bežao od svog albanskog porekla, bio je i jedno i drugo: Albanac, Jugosloven, iznad svega umetnik, a pre svega – čovek.”</ref> * [[Dragomir Felba]], glumac<ref name=felba1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 134-135.<br>''“Felba Dragomir, glumac. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Ognjen Glavonić]], redatelj<ref name=glavonic1>[https://www.xxzmagazin.com/film-se-treba-obracati-mladim-fasistima Film se treba obraćati mladim fašistima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114021845/https://www.xxzmagazin.com/film-se-treba-obracati-mladim-fasistima |date=2023-11-14 }} XXZ magazin. ''Jurica Pavičić; 14.05.2018.''<br>''Upravo zato Glavonić napominje da se osjeća kao Jugoslaven i citira Viktora Ivančića: “Budući da živimo u ambijentu gdje je Jugoslavija oglašena kao najgora psovka, upravo jugoslavenska etiketa nudi aktivniju poziciju i obilježava odgovorniji model antinacionalizma”.</ref> * [[Srđan Grahovac]], glumac<ref name=grahovac1>[https://www.pobjeda.me/clanak/udareni-temelji-dubljim-i-slozenijim-projektima Udareni temelji dubljim i složenijim projektima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211012329/https://www.pobjeda.me/clanak/udareni-temelji-dubljim-i-slozenijim-projektima |date=2023-02-11 }} [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]] ''Svetlana Višnjić; 06.05.2022.''<br>''“Saradnjama se uvijek radujem, one su nužne između republika u Jugoslaviji, ja nikada nijesam prestao da budem Jugosloven. Nikada nijesam imao granica, uvijek sam išao dalje. Saradnja i odnosi preko kulture su nužnost, ako mislimo da išta radimo u budućnosti” – rekao je Grahovac.''</ref> * [[Aleksandar Gruden]], glumac<ref name=agruden1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 155.<br>''“Gruden Aleksandar-Saša, glumac i reditelj; šef marketinga pozorišta "Atelje 212", Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Srđan Hadžić]], reditelj, pisac<ref name=hadzic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 160.<br>''“Hadžić Srđan, reditelj i pisac; član Akademije filmske umetnosti i nauke. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Željko Hubač]], dramski pisac<ref name=hubac1>[https://www.kurir.rs/vesti/moja-zivotna-prica/4012971/zeljko-hubac-zivotna-prica Životna priča Željka Hubača: Na ružan način sam saznao da sam usvojen! Muslimanka me je rodila, a odgajili su me Čeh i Srpkinja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230220203017/https://www.kurir.rs/vesti/moja-zivotna-prica/4012971/zeljko-hubac-zivotna-prica |date=2023-02-20 }} Kurir.rs ''Ljubomir Radanov i Andrijana Stojanović; 18.09.2022.''<br>''“Po svom dubokom osećanju sam Jugosloven.”''</ref> * [[Boris Isaković]], glumac<ref name=bisakovic1>[https://gracija.me/boris-isakovic-ako-ne-postujete-publiku-ne-postujete-sebe-i-svoj-rad/ Boris Isaković: Ako ne poštujete publiku, ne poštujete sebe i svoj rad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230103201020/https://gracija.me/boris-isakovic-ako-ne-postujete-publiku-ne-postujete-sebe-i-svoj-rad/ |date=2023-01-03 }} Gracija. ''Mirjana Popović; br. 206 okt. 2022.''<br>''“I dalje voli da se izjašnjava kao Jugosloven, a svoje studente, osim glumačkim vještinama, zajedno sa suprugom, glumicom Jasnom Đuričić, uči tome da u njihovom svijetu nema mjesta mržnji.”''</ref><ref name=bisakovic2>[https://6yka.com/podcast/isak Boris Isaković za BUKU: Katastrofalno je šta se desilo s našim kulturnim bićem dolaskom aktuelne vlasti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230103223056/https://6yka.com/podcast/isak |date=2023-01-03 }} Buka. ''Slađan Tomić; 19.08.2022.''<br>''“Izjašnjava se kao Jugosloven, pa su Sarajevo, Zagreb i ostali gradovi – njegovi gradovi, poput Novog Sada ili Beograda.”''</ref><ref name=bisakovic3>[https://www.kurir.rs/zabava/kultura/3994757/boris-isakovic-intervju Ljudi ne vole da pominju ime Jugoslavije! Boris Isaković o Slobi i novoj ulozi: Bio sam pionir i Jugosloven! Meni je to ostalo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230110012914/https://www.kurir.rs/zabava/kultura/3994757/boris-isakovic-intervju |date=2023-01-10 }} Kurir.rs ''22.08.2022.''<br>''“Bio sam pionir i opredeljivao sam se kao Jugosloven. Meni je to ostalo. Ne mogu protiv toga.”''</ref> * [[Feđa Isović]], scenarista<ref name=fisovic1>[https://ba.n1info.com/vijesti/a255518-fedja-isovic-o-izetu-fazlinovicu/ Isović za N1: Lik Izeta Fazlinovića sam pisao po sebi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221102014830/https://ba.n1info.com/vijesti/a255518-fedja-isovic-o-izetu-fazlinovicu/ |date=2022-11-02 }} N1 BIH. ''N1 BiH; 18.04.2018.''<br>''“Volim i ja Tita, Jugosloven sam po nacionalnosti. Rodio sam se u Jugoslaviji, odgojen sam da je volim.”''</ref><ref name=fisovic2>[https://6yka.com/bih/feda-isovic-hercegovacki-neposrednik-nebojsa-vukanovic Feđa Isović: Hercegovački neposrednik Nebojša Vukanović] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225154249/https://6yka.com/bih/feda-isovic-hercegovacki-neposrednik-nebojsa-vukanovic/ |date=2024-12-25 }} Buka. ''Feđa Isović; 22.02.2020.''<br>''“Ja kao Jugosloven, mada državljanin BiH, ne mogu da se kandidujem na niz funkcija. Kao ni Jevreji, Romi i svi oni „ostali“.”''</ref><ref name=fisovic3>[https://avaz.ba/vijesti/kolumne/529374/nasi-su-ginuli-najvise Naši su ginuli najviše] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101212701/https://avaz.ba/vijesti/kolumne/529374/nasi-su-ginuli-najvise |date=2022-11-01 }} [[Dnevni avaz]]. ''Feđa Isović; 16.11.2019.''<br>''“Kaže mi drug, glumac iz Beograda, kako ne može prežaliti Jugoslaviju. Slušam ga, trajala je ta njegova jadikovka neke tri pive, a onda ga priupitah da mi kaže kako se izjasnio na zadnjem popisu. Kaže: - “Kao Srbin”. - “E vidiš”, rekoh, “ja kao Jugosloven. Nemoj meni da cmizdriš i kenjaš, majke ti!”''</ref><ref name=fisovic4>[https://avaz.ba/vijesti/intervju/383445/scenarist-feda-isovic-za-avaz-desni-i-nacionalni-pokreti-uteg-su-oko-vrata-svakom-narodu Scenarist Feđa Isović za "Avaz": Desni i nacionalni pokreti uteg su oko vrata svakom narodu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231207180457/https://avaz.ba/vijesti/intervju/383445/scenarist-feda-isovic-za-avaz-desni-i-nacionalni-pokreti-uteg-su-oko-vrata-svakom-narodu |date=2023-12-07 }} [[Dnevni avaz]]. ''Edina Bakić; 30.05.2018.''<br>''“Po nacionalnosti sam Jugoslaven i ne vidim kako dva smiješna administrativna okvira, dakle Republika Srpska i Federacija, mogu na bilo koji način utjecati na taj moj osjećaj.”''</ref> * [[Ita Rina]], glumica<ref name=itarina>[https://www.politika.rs/scc/clanak/431870/Ita-Rina-je-bila-i-Beogradanka-Tamara Ита Рина је била и Београђанка Тамара] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221202190529/https://www.politika.rs/scc/clanak/431870/Ita-Rina-je-bila-i-Beogradanka-Tamara |date=2022-12-02 }} [[Politika (novine)|Politika]]. ''Ненад Симић; 15.06.2019.''<br>''“Шездесетих година прошлог века њен супруг и она су саградили кућу у Будви, где је као Српкиња, увек се изјашњавајући као Југословенка, умрла 10. маја 1979. године од напада астме.”''</ref> * [[Davor Janjić]], glumac<ref name=janjic>[https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/u-sarajevu-ukopan-glumac-davor-janjic-spavaj-brate-jer-je-s-tobom-bilo-tako-lijepo/476912 U Sarajevu ukopan glumac Davor Janjić: 'Spavaj, brate. S tobom je bilo tako lijepo'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230126231124/https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/u-sarajevu-ukopan-glumac-davor-janjic-spavaj-brate-jer-je-s-tobom-bilo-tako-lijepo/476912 |date=2023-01-26 }} RadioSarajevo.ba, ''05.12.2022.''<br>''“Zahvaljujući svome porijeklu, tvojima Nadi i Žarku koji su te tako vaspitali, bio si univerzalist, suštinski protivnik nacionalizma, i ateist. Bosanac, Srbin, Hrvat, Slovenac, Jugoslaven, u onom značenju koje znaju samo oni koji istinski i duboko nose taj osjećaj. Oni drugi, koji su prezreli da su to ikada bili – a mnogi od njih su se često zaklinjali u to kad je to bilo kurentno – oni su danas najčešće važne karike u lancima kojima smo ovdje okovani. I koje iz vlastitog kukavičluka i komocije ne možemo prekinuti.”''</ref> * [[Đorđe Kadijević]], redatelj<ref name=kadijevic1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/556598/Dodeljen-Zlatni-pecat-Kinoteke Dodeljen „Zlatni pečat” Kinoteke] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152844/https://www.politika.rs/sr/clanak/556598/Dodeljen-Zlatni-pecat-Kinoteke |date=2024-12-25 }} [[Politika (novine)|Politika]]. ''06.06.2023.''<br>''“Ponosan sam što mi nagradu „Zlatni pečat” dodeljuje ustanova koja nosi i dalje naziv Jugoslovenska kinoteka. Ja sam Jugosloven i to ću biti i ostati do poslednjeg trenutka svog života. Mnogi moji filmovi ili serije su nastajali u zemlji za koju kažu da više ne postoji. A za mene će Jugoslavija uvek postojati i ja ću zauvek biti Jugosloven.”''</ref><ref name=kadijevic2>[https://sibenski.slobodnadalmacija.hr/sibenik/kultura/ostalo/legendarni-redatelj-dorde-kadijevic-otvorio-dusu-za-srpske-medije-procitajte-sto-je-rekao-o-rodnom-sibeniku-arsenu-jugoslaviji-1065670 Legendarni Đorđe Kadijević otvorio dušu za srpske medije: pročitajte što je rekao o rodnom Šibeniku, Arsenu, Jugoslaviji...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014231824/https://sibenski.slobodnadalmacija.hr/sibenik/kultura/ostalo/legendarni-redatelj-dorde-kadijevic-otvorio-dusu-za-srpske-medije-procitajte-sto-je-rekao-o-rodnom-sibeniku-arsenu-jugoslaviji-1065670 |date=2022-10-14 }} Šibenski.hr ''Šibenski.hr; 20.12.2020.''<br>''“Po ocu sam Srbin, po majci Hrvat, a ja sam Južni Sloven, tačnije Jugosloven.”''</ref><ref name=kadijevic3>[https://www.danas.rs/kultura/intervju-djordje-kadijevic-autor-kulte-leptirice-ovde-se-simulira-drustvo-drzava-demokratija/ Intervju – Đorđe Kadijević, autor kultne „Leptirice“: Ovde se simulira društvo, država, demokratija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221125051223/https://www.danas.rs/kultura/intervju-djordje-kadijevic-autor-kulte-leptirice-ovde-se-simulira-drustvo-drzava-demokratija/ |date=2022-11-25 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 14.11.2022.''<br>''“Ja jesam Jugosloven i više sam za bratstvo i jedinstvo nego za ovo pozivanje na obračune onih koji bi trebalo da budu jedinstveni, i mislim da je ta žalosna situacija uzrok jedne, kako bih rekao, likvidirane kohezije čitave kulture koja nema svoju kompaktnost, nema svoju pravu temu, nema paradigmu.”''</ref><ref name=kadijevic4>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 213-214.<br>''“Kadijević Đorđe, filmski i TV reditelj; likovni kritičar NIN-a. […] P: Srbin, Jugosl., […].”''</ref> * [[Rialda Kadrić]], glumica<ref name=kadric1>[https://glossy.espreso.co.rs/poznati/vesti/206350/rialda-kadric-zivotna-prica Umrla je nasred ulice, baš kao njena majka: Glumica koju su generacije Jugoslovena obožavale doživela tešku sudbinu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231026034059/https://glossy.espreso.co.rs/poznati/vesti/206350/rialda-kadric-zivotna-prica |date=2023-10-26 }} Glossy. ''Glossy; 14.06.2022.''<br>''“Rialda se, inače, do kraja života osećala kao Jugoslovenka, pre svega zato što dolazi iz mešovite porodice, baš kao i njen suprug.”''</ref> * [[Stefan Kapičić]], glumac<ref name=kapicic1>[https://avaz.ba/vijesti/173945/stefan-kapicic-odgojen-sam-kao-jugoslaven-i-tako-cu-odgojiti-svoju-djecu Stefan Kapičić: Odgojen sam kao Jugoslaven i tako ću odgojiti svoju djecu] [[Dnevni avaz]]. ''Hajrija Lisić; 19.04.2015.''<br>''“Odgojen sam kao Jugoslaven i tako ću odgojiti svoju djecu” - ističe Kapičić.''</ref> * [[Suada Kapić]], glumica, režiserka, scenaristkinja<ref name=kapic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 218.<br>''“Kapić Suada, reditelj, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=kapic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 198.<br>''“Kapić I. Suada, reditelj, slobodni umetnik (r. 15. II 1952, Sarajevo). Jugoslovenka.”''</ref> * [[Milutin Karadžić]], glumac<ref name=karadzic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 219-220.<br>''“Karadžić Milutin-Mima, glumac. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Mirjana Karanović]], glumica<ref name=mkaranovic1>[https://www.portalnovosti.com/yubilej-ja-sam-jugoslovenka Yubilej: Ja sam Jugoslovenka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221012063031/https://www.portalnovosti.com/yubilej-ja-sam-jugoslovenka |date=2022-10-12 }} Portal Novosti. ''Mirjana Karanović; 30.11.2018.''<br>''“Ja sam rođena u Jugoslaviji. Ja sam Jugoslovenka. […] Ono što danas znam jest da ću, bez ikakvog sentimenta, i dalje u svome biću biti Jugoslovenka. To je upisano u moju duhovnu genetiku i to se neće promeniti sve do moje smrti.”''</ref> * [[Srđan Karanović]], redatelj<ref name=skaranovic1>[https://www.glasistre.hr/knjizevnost/2022/12/03/srdana-karanovic-pisanje-mi-se-osladilo-i-pomislio-sam-kako-je-pisanje-puno-divniji-posao-nego-snim-833295 Srđan Karanović: Pisanje mi se osladilo i pomislio sam kako je pisanje puno divniji posao nego snimanje filmova] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230102051029/https://www.glasistre.hr/knjizevnost/2022/12/03/srdana-karanovic-pisanje-mi-se-osladilo-i-pomislio-sam-kako-je-pisanje-puno-divniji-posao-nego-snim-833295 |date=2023-01-02 }} [[Glas Istre]]. ''Vanesa Begić; 03.12.2022.''<br>''“Karanović je govorio i zašto se na popisu stanovništva izjasnio kao Jugoslaven i zašto ga smeta kada se taj prostor naziva regionom, i bivšom Jugoslavijom, a ne Jugoslavijom, koja je ionako bivša.”''</ref> * [[Miljen Kljaković]], scenarista<ref name=kljakovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 229.<br>''“Kljaković Miljen - Kreka, scenograf; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nada Kokotović]], reditelj<ref name=kokotovic1>[https://migration-audio-archiv.de/nada-kokotovic/ Nada Kokotović - Regisseurin aus Köln] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231119012803/https://migration-audio-archiv.de/nada-kokotovic/ |date=2023-11-19 }} (na njemačkom) migration-audio-archiv e.V.<br>''“Ich habe einen kroatischen Pass, aber ich fühle mich als Jugoslawin.”''</ref><ref name=kokotovic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 234.<br>''“Kokotović Nada, koreograf i reditelj. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Dejan Kosanović]], reditelj<ref name=dkosanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 242.<br>''“Kosanović Dejan, reditelj dokumentarnog filma. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Deana Leskovar]], scenarista, književnik<ref name=leskovar1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 276.<br>''“Leskovar Deana, književnik i filmski scenarista; dramaturg u Redakciji igranog programa TVB (od '90). […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Leon Lučev]], glumac<ref name=lucev1>[https://www.oslobodjenje.ba/vijesti/region/hrvatski-glumac-leon-lucev-osjecam-se-kao-jugoslaven-evo-i-zasto-532772 Hrvatski glumac Leon Lučev: Osjećam se kao Jugoslaven, evo i zašto...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221004013040/https://www.oslobodjenje.ba/vijesti/region/hrvatski-glumac-leon-lucev-osjecam-se-kao-jugoslaven-evo-i-zasto-532772 |date=2022-10-04 }} [[Oslobođenje (list)|Oslobođenje]]. 17.02.2020.</ref> * [[Nikola Majdak]], snimatelj, reditelj<ref name=majdak1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 287.<br>''“Majdak Nikola, filmski reditelj i snimatelj; red. prof. Fakulteta dramskih umetnosti, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Aleksandar Mandić (reditelj)|Aleksandar Mandić]], reditelj<ref name=mandic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 292.<br>''“Mandić Aleksandar, reditelj i scenarista; redovni profesor na Odseku za film i televiziju Univerziteta u Njujorku (od '92). […] P: Srbin - Jugosloven.”''</ref> * [[Milenko Maričić]], reditelj<ref name=maricic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 295.<br>''“Maričić Milenko, pozorišni i TV reditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Gordan Matić]], reditelj<ref name=matic1>[https://prviprvinaskali.com/clanci/recju/autori-ppns/gordan-matic/gordan-matic-od-a-do-z.html Gordan Matić: Od A do Z] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108232946/https://prviprvinaskali.com/clanci/recju/autori-ppns/gordan-matic/gordan-matic-od-a-do-z.html |date=2023-01-08 }} Prvi prvi na skali. ''30.01.2012''<br>''Kulturološki se osećam kao Jugosloven, jer su na mene, između ostalih, uticali pisci Ivo Andrić, Miroslav Krleža, Aleksandar Popović, Dušan Kovačević, muzičari Milan Mladenović, Darko Rundek, Džoni Štulić, Zoran Predin, filmovi “Slučaj Harms”, “Beštije”, “Pad Italije”, “Leptirica”, “Nacionalna klasa”, “Pre kiše”''</ref> * [[Mladen Matičević]], reditelj<ref name=maticevic1>[http://www.blic.rs/Kultura/Vesti/460544/Prica-o-geniju-Arsenu-Dedicu Priča o geniju Arsenu Dediću] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140804121336/http://www.blic.rs/Kultura/Vesti/460544/Prica-o-geniju-Arsenu-Dedicu |date=2014-08-04 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Aleksandar Nikolić; 27.04.2014.''<br>''“Svi su me pitali kako to da srpski reditelj snimi film o Arsenu Dediću? Kazao sam im da sam Jugosloven i da snimam film o jugoslovenskom kantautoru.”''</ref> * [[Irfan Mensur]], glumac<ref name=mensur1>[https://www.blic.rs/kultura/intervju-irfan-mensur-jednostavno-postojim-i-to-je-ono-sto-je-meni-najbitnije/rf034jg Intervju Irfan Mensur: Jednostavno - postojim, i to je ono što je meni najbitnije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230625122425/https://www.blic.rs/kultura/intervju-irfan-mensur-jednostavno-postojim-i-to-je-ono-sto-je-meni-najbitnije/rf034jg |date=2023-06-25 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Tatjana Nježić; 26.04.2023.''<br>''“I prvi intervju koji sam posle povratka iz inostranstva dao bio je veliki intervju u NIN-u, gde sam pričao – iako je to bilo bogohulno - o jugoslovenstvu, da ja ne mogu biti ništa drugo nego Jugosloven i da još verujem u jugoslovenstvo kojeg i dalje ima mnogo na sve strane, ali ljudi su osujećeni da to izgovore.”''</ref><ref name=mensur2>[https://nova.rs/zabava/showbiz/velika-ispovest-irfana-mensura-za-nova-rs/ Velika ispovest Irfana Mensura za Nova.rs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221021051349/https://nova.rs/zabava/showbiz/velika-ispovest-irfana-mensura-za-nova-rs/ |date=2022-10-21 }} Nova.rs ''Nemanja Lisinac; 24.03.2021.''<br>''“Prosto, ta neka multikulturalnost Sarajeva je nešto što me i danas opredeljuje kao jedinu varijantu mog bistvovanja, a to je da sam Jugosloven. Nekada, pre 20 godina, izgovoriti to u Srbiji bilo je bogohulno, ali ja se ni tada nisam odrekao jugoslovenstva i toga da sam Jugosloven, pa čak i po cenu toga da me izbrišu iz enciklopedije 'Ko je ko na Balkanu', što se i dogodilo”, priča Irfan Mensur u velikoj ispovesti za Nova.rs.''</ref><ref name=mensur3>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/intervju-dana/lose-sam-odigrao-principa Irfan Mensur: Loše sam odigrao Principa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020215526/https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/intervju-dana/lose-sam-odigrao-principa |date=2022-10-20 }} [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Tamara Nikčević; 08.08.2014.''<br>''Vidjela sam da ste u jednom intervjuu rekli kako, i nakon svega, ostajete nepopravljivi Jugosloven. Šta to danas znači? - “Jugoslavija i jugoslovenstvo moj su identitet, moja vera. U toj državi sam rođen, tu odrastao; na toj tradiciji sam vaspitavan, tako živeo. I, šta sada?! Uvek sam bio Jugosloven! Moj otac je musliman, majka katolkinja, maćeha pravoslavka; najstarijeg sina Filipa dobio sam u braku sa Ljiljanom Perović; sa Srnom Lango imam Pavla. I, nakon svega, osim Jugosloven, šta bih mogao da budem?! Pa, zar moja porodica nije Jugoslavija u malom?!”''</ref><ref name=mensur4>[https://mnemagazin.me/2015/03/08/irfan-mensur-moja-jugoslavija-jos-postoji/ Irfan Mensur: Moja Jugoslavija još postoji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221022175117/https://mnemagazin.me/2015/03/08/irfan-mensur-moja-jugoslavija-jos-postoji/ |date=2022-10-22 }} MNE magazin. ''Bojana Radonjić; 08.03.2015.''<br>''Rekli ste: “Do dana današnjeg ostao sam Jugosloven”. - “Znate šta, ja sam govorio da sam Jugosloven i u vrijeme kada to nije bilo popularno, kad je pogubno bilo reći da sam jugonostalgičar, ali sam ja uvijek pojašnjavao svoju jugonostalgiju.”''</ref><ref name=mensur5>[https://www.gloria.rs/zvezde/price/132189/irfan-mensur-emotivno-putovanje-kuci Irfan Mensur: Emotivno putovanje kući] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020223450/https://www.gloria.rs/zvezde/price/132189/irfan-mensur-emotivno-putovanje-kuci |date=2022-10-20 }} Gloria. ''Maja Gašić; 24.09.2018.''<br>''“Moram tako da kažem, jer sam ostao Jugosloven do kraja, mada je nekad bilo bogohulno biti jugonostalgičar.”''</ref><ref name=mensur6>[https://www.ekspres.net/pozoriste/intervju-irfan-mensur-kultura-je-vodilja-ka-uspehu-naroda Intervju, Irfan Mensur: Kultura je vodilja ka uspehu naroda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020223500/https://www.ekspres.net/pozoriste/intervju-irfan-mensur-kultura-je-vodilja-ka-uspehu-naroda |date=2022-10-20 }} Ekspres. ''Mirjana Mitrović; 01.06.2017.''<br>''“Mislili su da su veći Srbi od mene i da su zato vredniji kao ljudi, bez obzira na to što je Srbija u mene uložila milione dolara kroz posao i obrazovanje i bez obzira na to što se nikada nisam bavio politikom niti sam se izjašnjavao drugačije sem da sam Jugosloven, ne iz straha, već zato što se tako osećam.”''</ref><ref name=mensur7>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 316.<br>''“Mensur Irfan, glumac i režiser, član Jugoslovenskog dramskog pozorišta, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=mensur8>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 276.<br>''“Mensur M. Irfan, glumac, član Jugoslovenskog dramskog pozorišta u Beogradu (r. 19. I 1952, Sarajevo). Jugosloven.”''</ref> * [[Ognjenka Milićević]], rediteljka<ref name=milicevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 335.<br>''“Milićević Ognjenka, reditelj, teatrolog i prevodilac. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Kokan Mladenović]], redatelj<ref name=kokan1>[http://www.pressonline.rs/sr/vesti/Dnevni_magazin/story/184680/Jugosloveni+su+pro%C5%A1li+kao+Hazari.html Jugosloveni su prošli kao Hazari] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120105030313/http://www.pressonline.rs/sr/vesti/Dnevni_magazin/story/184680/Jugosloveni+su+pro%C5%A1li+kao+Hazari.html |date=2012-01-05 }} Press Online. ''Rade Stanić; 03.11.2011.''</ref><ref name=kokan2>[http://www.novossti.com/2012/10/fasizam-pocinje-od-jednog-prekrsaja/ Fašizam počinje od jednog prekršaja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013163926/http://www.novossti.com/2012/10/fasizam-pocinje-od-jednog-prekrsaja/ |date=2012-10-13 }} Novosti. ''Goran Plavšić; 08.10.2012.''</ref><ref name=kokan3>[http://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:318995-Kokan-Mladenovic-Fajront-u-balkanskoj-krcmi Kokan Mladenović: Fajront u balkanskoj krčmi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233204/https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:318995-Kokan-Mladenovic-Fajront-u-balkanskoj-krcmi |date=2022-12-29 }} [[Večernje novosti]]. ''Vukica Strugar; 12.02.2011.''</ref><ref name=kokan4>[http://www.naslovi.net/2011-02-27/blic/kokan-mladenovic-placamo-cenu-estradizacije-nasih-zivota/2363702 Kokan Mladenović: Plaćamo cenu estradizacije naših života]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Naslovi.net ''Aleksandar Nikolić; 27.02.2011.''</ref> * [[Dragana Mrkić]], režiser, ranije glumica<ref name=mrkic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 365.<br>''“Mrkić Dragana, glumica, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ranko Munitić]], filmski kritičar i teoretičar<ref name=munitic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 367.<br>''“Munitić Ranko, filmski i TV scenarista, pisac o filmu i srodnim umetnostima, autor i voditelj radio i TV emisija; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dino Mustafić]], reditelj<ref name=mustafic1>[https://www.telegraf.rs/pop-i-kultura/pozoriste/4081248-dino-mustafic-nakon-premijere-u-bdp-u-meni-je-ostao-neizbrisiv-identitet-jugoslovena Dino Mustafić nakon premijere u BDP: U meni je ostao neizbrisiv identitet Jugoslovena] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250403122425/https://www.telegraf.rs/pop-i-kultura/pozoriste/4081248-dino-mustafic-nakon-premijere-u-bdp-u-meni-je-ostao-neizbrisiv-identitet-jugoslovena |date=2025-04-03 }} [[Telegraf.rs]]. ''J. V.; 30.03.2025.''<br>''“Vrlo često naglašavam da sam u kulturalnom smislu Jugosloven, bez obzira što je ta zemlja geografski i politički nestala".”''</ref><ref name=mustafic2>[https://twitter.com/mdinodino/status/887975511045156864 (Twitter status:) Živeći i radeći na Balkanu uvjerio sam se kako jedino identitarno i politički ima smisla biti Jugosloven!] MdinoDino@Twitter. ''Dino Mustafić; 20.07.2017.''</ref><ref name=mustafic3>[https://www.danas.rs/kultura/dino-mustafic-kod-nas-se-nacionalizam-kao-pantljicara-uspinje-od-portira-do-akademika/ Dino Mustafić: Kod nas se nacionalizam kao pantljičara uspinje od portira do akademika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230101043711/https://www.danas.rs/kultura/dino-mustafic-kod-nas-se-nacionalizam-kao-pantljicara-uspinje-od-portira-do-akademika/ |date=2023-01-01 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 04.12.2022.''<br>''“Moje jugoslovenstvo je kulturni identitet, duhovni prostor kojeg živim intezivno. Ima tu i mog inata prema onim kojim je Jugoslavija postala psovka. Biti Jugoslaven danas nije samo politički stav veći je i etički. Svojevrsni vid otpora nacionalističkom ološu, možda jedna odgovornija forma antinacionalizma. Ako je nekom najvažnije da bude Hrvat ili Srbin ili Bošnjak po liniji svoje nacionalne pripadnosti, onda je potpuno prirodno da možete biti Jugoslaven po liniji svoje nadnacionalne pripadnosti.”''</ref> * [[Goran Paskaljević]], reditelj<ref name=paskaljevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 400.<br>''“Paskaljević Goran, filmski reditelj; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, Srbin.”''</ref><ref name=paskaljevic2>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19920905|page:8 Jedan film dve zastave] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240324152716/https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp{{!}}issue:UB_00064_19920905{{!}}page:8 |date=2024-03-24 }} Nedeljna Borba, ''05/06.09.1992.'', str. 8.<br>''“Ja sam najpre filmadžija, pa Jugosloven, pa Srbin.”''</ref> * [[Borka Pavićević]], dramaturškinja<ref name=pavicevic1>[https://rs.n1info.com/vesti/a497122-odrzana-komemoracija-borki-pavicevic/ Komemoracija Borki Pavićević: Vikala je iz sveg glasa – ne igraj se sa istinom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230103233515/https://rs.n1info.com/vesti/a497122-odrzana-komemoracija-borki-pavicevic/ |date=2023-01-03 }} N1 SRB. ''FoNet; 04.07.2019.''<br>''On je dodao da je Pavićević ostala Jugoslovenka, a da bi se danas u Jugoslaviji slavio Dan boraca i podsetio na stihove “Naša borba zahteva, kad se gine da se peva”.''</ref><ref name=pavicevic2>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/jugoslavija-je-aktuelna-zbog-aktuelnih-politika Borka Pavićević: Jugoslavija je aktuelna zbog aktuelnih politika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221011074946/https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/jugoslavija-je-aktuelna-zbog-aktuelnih-politika |date=2022-10-11 }} [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Tamara Nikčević; 12.04.2017.''<br>''Ipak, kao Jugoslovenka, kao neko ko je rođen i ko je živio u “mraku socijalizma”, možete li zamisliti zajednicu čije bi “rotirajuće predsjedništvo”, pored “kralja ujedinitelja” Aleksandra Vučića, činili Bakir Izetbegović, Đorđe Ivanov, Kolinda Grabar-Kitarović, Filip Vujanović, Borut Pahor? Kakva bi to uopšte država bila? - “Mogu da zamislim samo jednu Jugoslaviju, u kojoj bi se ovi koji danas protestuju na beogradskim ulicama povezali sa ljudima iz kulture koji su svojevremeno potpisivali peticije protiv ministra Hasanbegovića, sa radnicima koji su peške iz Tuzle išli do granice sa Hrvatskom, sa… Ko piše o štrajku radnika u Bosni, taj želi da u Srbiju unese nered. Sećate li se toga? Takve rečenice su u to vreme izgovarali oni koji bi danas da prave nekakvu “staru Jugoslaviju plus Albanija”.”''</ref> * [[Josip Pejaković]], glumac<ref name=pejakovic>[https://avaz.ba/lifestyle/kultura/169689/josip-pejakovic-u-trebinju-izveo-monodramu-ucerivanje Josip Pejaković u Trebinju izveo monodramu "Ućerivanje"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250120050038/https://avaz.ba/lifestyle/kultura/169689/josip-pejakovic-u-trebinju-izveo-monodramu-ucerivanje |date=2025-01-20 }} [[Dnevni avaz]]. ''P.M.; 20.03.2015.''<br>''Pejaković kaže da je monodrama „Ućerivanje“ imala dobar prijem i Hrvatskoj, mada je bilo negativne atmosfere zbog toga što se on izjasnio kao Jugosloven. „Kako neko ko se zove Josip može da se izjašnjava kao Jugosloven. Sve je kulminiralo incidentom tako da je prilikom izvođenja monodrame u Zadru i policija morala da osigurava,“ objasnio je Pejaković.''</ref> * [[Katarina Pejović]], dramaturškinja<ref name=pejovic1>[https://nova.rs/kultura/katarina-pejovic-jedini-nacin-da-iskorenimo-fasizam-je-da-razumemo-te-ljude/ Katarina Pejović: Jedini način da iskorenimo fašizam je da razumemo te ljude] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230130022252/https://nova.rs/kultura/katarina-pejovic-jedini-nacin-da-iskorenimo-fasizam-je-da-razumemo-te-ljude/ |date=2023-01-30 }} Nova.rs. ''Suzana Sudar; 02.01.2022.''<br>''“Kao Stari Grci ili Rimljani, mi koji se osećamo Jugoslovenima smo vrsta u izumiranju.”''</ref> * [[Darko Perić]], glumac<ref name=peric1>[https://www.b92.net/kultura/vesti.php?nav_category=268&yyyy=2018&mm=09&dd=24&nav_id=1447148 Najpoznatiji glumac iz Srbije u svetu: Samo Đoković i Modrić popularniji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221011233951/https://www.b92.net/kultura/vesti.php?nav_category=268&yyyy=2018&mm=09&dd=24&nav_id=1447148 |date=2022-10-11 }} [[B92]]. ''Tara Tomović; 24.09.2018.''<br>''“Ja sam rođen u Jugoslaviji. Sebe i dalje smatram Jugoslovenom.”''</ref> * [[Vladimir Pogačić]], reditelj<ref name=pogacic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 437.<br>''“Pogačić Vladimir, filmski reditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Radko Polič]], glumac<ref name=polic1>[https://www.blic.rs/zabava/vesti/radko-polic-bice-ponovo-jugoslavije/rpcc88w Radko Polič: Biće ponovo Jugoslavije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126045237/https://www.blic.rs/zabava/vesti/radko-polic-bice-ponovo-jugoslavije/rpcc88w |date=2022-11-26 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Simonida Milojković; 24.11.2013.''<br>''“Ja sam Jugosloven i znam da ćemo nekada, kad-tad, ponovo biti zajedno.”''</ref><ref name=polic2>[https://www.blic.rs/kultura/vesti/radko-polic-ostao-sam-jugosloven/bhgfyf9 Radko Polič: Ostao sam Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221112220630/https://www.blic.rs/kultura/vesti/radko-polic-ostao-sam-jugosloven/bhgfyf9 |date=2022-11-12 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Aleksandar Nikolić; 23.02.2014.''<br>''“Uvek ću govoriti da sam Jugosloven, makar me i vređali zbog toga, kaže slovenački glumac Radko Polič.”''</ref> * [[Mladen Popović]], dramaturg<ref name=mladenpopovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 445.<br>''“Popović Mladen, dramaturg; urednik Filmske redakcije RTS. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nenad Prokić]], dramaturg<ref name=prokic1>[http://www.pobjeda.me/2013/09/02/intervju-nenad-prokic-srbija-je-pocela-da-se-trijezni/#.U8PFGd-KDIU Intervju – Nenad Prokić: Srbija je počela da se trijezni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230226005905/https://www.pobjeda.me/2013/09/02/intervju-nenad-prokic-srbija-je-pocela-da-se-trijezni/#.U8PFGd-KDIU |date=2023-02-26 }} [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]]. ''Dragan Banjac; 02.09.2013.''</ref> * [[Ljubiša Ristić]], režiser<ref name=ristic1>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/22/srpski/P00042103.shtm Ko je ovaj čovek? Ljubiša Ristić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304202521/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/22/srpski/P00042103.shtm |date=2016-03-04 }} [[Glas javnosti]]. ''Zorica Vulić; 21.04.2000.''<br>''“Nacionalnost - Jugosloven.”''</ref><ref name=ristic2>[http://www.kurir-info.rs/ljubisa-ristic-trecerazredni-umetnici-su-stubovi-nase-kulture-clanak-1159757 Ljubiša Ristić: Trećerazredni umetnici su stubovi naše kulture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140208091536/http://www.kurir-info.rs/ljubisa-ristic-trecerazredni-umetnici-su-stubovi-nase-kulture-clanak-1159757 |date=2014-02-08 }} Kurir. ''Ljubomir Radanov; 02.01.2014.''<br>''“Ja sam Jugosloven. Dopalo se to nekom ili ne.”''</ref><ref name=ristic3>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 482-483.<br>''“Ristić Ljubiša, pozorišni reditelj; predsednik Jugoslovenske udružene levice - JUL (od '95). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Olga Savić]], glumica<ref name=osavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 495.<br>''“Savić Olga, glumica; član Jugoslovenskog dramskog pozorišta, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Egon Savin]], redatelj<ref name=savin1>[https://www.vijesti.me/kultura/632655/jos-zivi-virtuelna-drzava-umjetnika-i-nostalgicara Još živi virtuelna država umjetnika i nostalgičara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230207014024/https://www.vijesti.me/kultura/632655/jos-zivi-virtuelna-drzava-umjetnika-i-nostalgicara |date=2023-02-07 }} [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Jelena Kontić; 29.11.2022.''<br>''“Ja sam Jugosloven po opredjeljenju, jer iako Jugoslavije nema, ja sam još živ”, kazao je u intervjuu za “Vijesti” poznati pozorišni reditelj Egon Savin.''</ref><ref name=savin2>[https://elle.rs/Stav/Intervju/a14679/Egon-Savin-Materijalnim-bogatstvom-smo-opsednuti-toliko-da-preziremo-ljude-koji-nemaju-nista.html?page=2 Egon Savin: Materijalnim bogatstvom smo opsednuti toliko da preziremo ljude koji nemaju ništa!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221011003004/https://elle.rs/Stav/Intervju/a14679/Egon-Savin-Materijalnim-bogatstvom-smo-opsednuti-toliko-da-preziremo-ljude-koji-nemaju-nista.html?page=2 |date=2022-10-11 }} Elle Serbia. ''Tamara Nikčević; 20.11.2016.''<br>''“Jevrejin sam rođen u multietničkom Sarajevu, studirao u multietničkom Beogradu, volim multietnički Njujork i Pariz… Ateista sam, pa šta da budem do – Jugosloven?! Iako te države više nema, ja još – postojim.”''</ref> * [[Žorž Skrigin]], reditelj<ref name=skrigin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 508.<br>''“Skrigin Georgije-Žorž, filmski reditelj i snimatelj; majstor umetničke fotografije; balet majstor; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Gorčin Stojanović]], reditelj<ref name=gstojanovic1>[https://www.novimagazin.rs/vesti/23219-najvise-jugoslovena-u-srbiji Najviše Jugoslovena u Srbiji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107224840/https://www.novimagazin.rs/vesti/23219-najvise-jugoslovena-u-srbiji |date=2023-01-07 }} Novi magazin. ''IJ; 16.09.2012.''<br>''“Beogradski pozorišni i filmski reditelj Gorčin Stojanović takođe se deklariše kao Jugosloven, iako to nije činio kada je ta ideologija bila dominantna: - Ideja jugoslovenstva nije politička, već pre svega kulturna. Bazirana je na povezivanju naroda koji imaju kulturne i jezičke srodnosti. Nema veze sa titoizmom i nije suprotna ni srpstvu, ni hrvatstvu. U pitanju je ideja koja je opstala kroz decenije, jer ne umiru ideje, već države, rekao je Stojanović.”''</ref><ref name=gstojanovic2>[http://www.blic.rs/Komentar/Bez-secera/214220/Iyu-naopako Iyu, naopako!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101031085846/http://www.blic.rs/Komentar/Bez-secera/214220/Iyu-naopako |date=2010-10-31 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Gorčin Stojanović; 29.10.2010.''<br>''“I, uzgred, ako je kome bitno, potpisnik se deklariše, otkako, hvala Bogu, nema Jugoslavije, kao - Jugosloven. Bez sentimenta, bez žala.”''</ref> * [[Abdurrahman Šalja]], glumac<ref name=salja1>[https://pulse.rs/bekim-fehmiu-blistavo-i-strasno/ Bekim Fehmiu – Blistavo i Strašno] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208034724/https://pulse.rs/bekim-fehmiu-blistavo-i-strasno/ |date=2023-02-08 }} Pulse Magazin. ''Boban Savković; 16.06.2010.''<br>''“Kao i pokojni Abdurahman Šalja bio je Albanac ali i Jugosloven…u onom smislu Kusturičinih likova koji, mrtvi, odlaze nekuda na plutajućem ostrvu.”''</ref> * [[Slavko Štimac]], glumac<ref name=stimac1>[https://www.danas.rs/kultura/slavko-stimac-biografija/#:~:text=Slavko%20%C5%A0timac%20je%20tokom%20cele,tek%20u%20odre%C4%91enim%20okolnostima%20poka%C5%BEu. Slavko Štimac: „Dobar čovek ne može biti lud“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240804003025/https://www.danas.rs/kultura/slavko-stimac-biografija/#:~:text=Slavko%20%C5%A0timac%20je%20tokom%20cele,tek%20u%20odre%C4%91enim%20okolnostima%20poka%C5%BEu. |date=2024-08-04 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''DanasOnline; 13.07.2024.''<br>''“Štimca predstavljaju kao srpsko-hrvatskog glumca, ali on sebe vidi kao Jugoslovena i Ličanina.”''</ref> * [[Feđa Štukan]], glumac<ref name=stukan1>[https://www.danas.rs/kultura/promocija-knjige-blank-glumca-fedje-stukana-u-zrenjaninu/ Promocija knjige „Blank“ glumca Feđe Štukana u Zrenjaninu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221106064842/https://www.danas.rs/kultura/promocija-knjige-blank-glumca-fedje-stukana-u-zrenjaninu/ |date=2022-11-06 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''M. P.; 26.10.2022.''<br>''“Ja se i danas izjašnjavam kao Jugosloven, nemam problem da kažem da sam u Jugoslaviji naučio sve vrednosti kojima se vodim i danas, a na prvom mestu je ljudski kvalitet.”''</ref><ref name=stukan2>[http://www.e-portal.ba/intervjui/7976-feda-stukan-jugosloven-sam-i-ponosim-se-svojom-domovinom Feđa Štukan: Jugosloven sam i ponosim se svojom domovinom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130411160843/http://www.e-portal.ba/intervjui/7976-feda-stukan-jugosloven-sam-i-ponosim-se-svojom-domovinom |date=2013-04-11 }} e-portal.ba ''08.04.2013.''<br>''“Kad već ne mogu da se izjasnim kao stanovnik planete zemlje, shvatio sam da je moja nacionalnost Jugosloven, i nepada mi na pamet da se toga stidim i odričem.”''</ref><ref name=stukan3>[https://rs.n1info.com/kultura/intervju-fedja-stukan-novi-magazin/ Feđa Štukan: Iza podele i mržnje stoji religija i bogati se na našoj nesreći] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221113015556/https://rs.n1info.com/kultura/intervju-fedja-stukan-novi-magazin/ |date=2022-11-13 }} N1 SRB. ''Novi magazin; 09.09.2022.''<br>''“U Jugoslaviji su me naučili da volim sve ljude podjednako zato sa izjašnjavam kao Jugosloven.”''</ref> * [[Jelena Tinska]], glumica<ref name=tinska>[https://twitter.com/JelenaTinska/status/1557072991657369600?cxt=HHwWgIC90dvo6psrAAAA (Twitter status:) ja sam rodjens u zemlji koje vise nema na mapi Ja sam Jugoslovenka i umrecu kao Jugoslovenka Ljupka oko pupka] JelenaTinska@Twitter. ''Jelena Tinska; 09.08.2022.''</ref> * [[Darko Trešnjak]], režiser<ref name=tresnjak1>[https://www.glasamerike.net/a/1936843.html Trešnjak: Bilo bi lepo režirati na Balkanu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230602043134/https://www.glasamerike.net/a/1936843.html |date=2023-06-02 }} Glas Amerike. ''Helena Đorđević; 14.06.2014.''<br>''“Mi smo se preselili ovde 1976. i to je još uvek bila Jugoslavija i tako uvek kada me ljudi pitaju uvek kažem da sam Jugosloven jer je to jedina stvar koju sam znao.”''</ref> * [[Sergej Trifunović]], glumac<ref name=strifunovic1>[https://twitter.com/WhistlerDick/status/1203054199040294914?ref_src=twsrc%5Etfw (Twitter komentar:) Ne. Jugosloven, Levičar, Glumac i Srbin. S nadom da ću postati čovek. Tim redom.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101234715/https://twitter.com/WhistlerDick/status/1203054199040294914?ref_src=twsrc%5Etfw |date=2022-11-01 }} WhistlerDick@Twitter. ''Sergej Trifunović; 06.12.2019.''</ref> * [[Renata Ulmanski]], glumica<ref name=ulmanski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 597.<br>''“Ulmanski Renata, glumica. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Mlađa Veselinović]], glumac<ref name=veselinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 609.<br>''“Veselinović Mladen-Mlađa, glumac i prevodilac. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Volk]], pozorišni i filmski kritičar<ref name=volk1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 619.<br>''“Volk Petar, pozorišni i filmski kritičar, teoretičar i istoričar; profesor Fakulteta dramskih umetnosti, Bg. (za pr. Istorija filma); šef Katedre za teoriju i istoriju. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Stjepan Zaninović]], reditelj<ref name=zaninovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 639.<br>''“Zaninović Stjepan, filmski reditelj i scenarista. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Stevo Žigon]], glumac<ref name=zigon1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 649.<br>''“Žigon Stevo, glumac i reditelj. […] P: Jugosloven; […].”''</ref> * [[Milan Žmukić]], filmski producent, revolucionar<ref name=zmukic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 656.<br>''“Žmukić Milan, predsednik Organizacionog odbora BITEF-a; preds. Organizacionog odbora Filmskog festivala u Herceg Novom. […] P: Jugosloven.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vjekoslav Afrić.jpg|Vjeko Afrić Datoteka:Неда Арнерић.jpeg|Neda Arnerić Datoteka:Ivan Bekjarev 2019.jpg|Ivan Bekjarev Datoteka:Adam i berberin prvi ljudi, Jakova Ignjatovića, SNP, 18.11.1969, Ivan Hajtl kao Maksa Svilokosić i Jelica Bjeli kao Fema.jpg|Jelica Bjeli Datoteka:Dragan Bjelogrlic (cropped).jpg|Dragan Bjelogrlić Datoteka:Tanja Bošković, 1975.jpg|Tanja Bošković Datoteka:Karlo Bulic.jpg|Karlo Bulić Datoteka:Бранко Цвејић.jpeg|Branko Cvejić Datoteka:Svetozar Cvetković crop.jpg|Svetozar Cvetković Datoteka:Borivoj Dovniković Bordo 2017.jpg|Borivoj Dovniković Datoteka:OIFF 2015-07-18 212827 - Srđan Dragojević.jpg|Srđan Dragojević Datoteka:Jasna Đuričić, glumica.jpg|Jasna Đuričić Datoteka:Predrag Ejdus 2021 stamp of Serbia.jpg|Predrag Ejdus Datoteka:Odissea Bekim Fehmiu.jpg|Bekim Fehmiu Datoteka:Greta, stranica 89, drama, Boris Isaković, foto M. Polzović.jpg|Boris Isaković Datoteka:Ita Rina v zrelih letih.jpg|Ita Rina Datoteka:Stefan Kapicic by Gage Skidmore.jpg|Stefan Kapičić Datoteka:Мима Караџић Стара Пазова.png|Mima Karadžić Datoteka:Mirjana Karanović Requiem for Mrs. J. Press Conference Berlinale 2017.jpg|Mirjana Karanović Datoteka:Milenko Maricic 1.jpg|Milenko Maričić Datoteka:Ognjenka Milićević, profesor i dekan FDU.tif|Ognjenka Milićević Datoteka:Ranko Munitic (1943-2009), 1989.jpg|Ranko Munitić Datoteka:Dino Mustafić (cropped).jpg|Dino Mustafić Datoteka:Inaugurazioa (8673787301) (cropped).jpg|Goran Paskaljević Datoteka:Borka Pavićević (34479274674).jpg|Borka Pavićević|Borka Pavićević Datoteka:Darko Peric BW.jpg|Darko Perić Datoteka:Radko Polič 2015.jpg|Radko Polič Datoteka:Portrait of Ljubiša Ristić.jpg|Ljubiša Ristić Datoteka:Egon Savin, foto B. Lučić.jpg|Egon Savin Datoteka:Žorž Skrigin (1943).jpg|Žorž Skrigin Datoteka:Slavko Stimac polovinom 80-ih.jpg|Slavko Štimac Datoteka:Sergej Trifunović.png|Sergej Trifunović Datoteka:Renata Ulmanski, 2019.jpg|Renata Ulmanski Datoteka:Stevo Žigon 1969 1.jpg|Stevo Žigon </gallery> </center> == Fotografija == * [[Ivo Eterović]], fotograf<ref name=eterovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 134.<br>''“Eterović Ivo, fotograf; majstor fotografije FSJ i Hin EFIAP. […] P: Hrvat, Jugosloven.”''</ref> * [[Stevan Kragujević]], fotoreporter<ref name=kragujevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 251.<br>''“Kragujević Stevan, fotograf. […] P: Jugosloven srpske narodnosti, pravosl.”''</ref> * [[Rizo Šurla]], fotograf, partizan<ref name=surla1>[https://www.youtube.com/watch?v=CSM_Fpjh-dI Ljudi - Fotograf Rizo Širla (Ulcinj, 1971.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221019223450/https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=CSM_Fpjh-dI |date=2022-10-19 }} YouTube. ''Srđan Karanović; Jugoslavija 1972.''<br>''“I, da Vam kažem još: sad kad je bio popis stanovništva, pita što osjećam. Ja [se] osjećam kao Jugoslaven, drugo ništa, šta imam da... ostajem Jugoslaven.”''</ref><ref name=surla2>[https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/2700/rts-trezor/4883292/ljudi---fotograf.html Ljudi - Fotograf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111100935/https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/2700/rts-trezor/4883292/ljudi---fotograf.html |date=2023-01-11 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''10.08.2022''<br>''“Jugosloven po ubeđenju, ovaj navijač splitskog Hajduka u emisiji priča o svom životu u Ulcinju.”''</ref><ref name=surla3>[https://slobodnadalmacija.hr/vijesti/regija/rizo-surla-afrojugoslaven-iz-ulcinja-nasa-zemlja-je-sto-se-tice-ravnopravnosti-vjerojatno-jedinstvena-u-svijetu-a-medusobna-mrznja-nedokuciva-je-glupost-1161912 Rizo Šurla, Afrojugoslaven iz Ulcinja: Naša zemlja je što se tiče ravnopravnosti vjerojatno jedinstvena u svijetu, a međusobna mržnja nedokučiva je glupost] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111101941/https://slobodnadalmacija.hr/vijesti/regija/rizo-surla-afrojugoslaven-iz-ulcinja-nasa-zemlja-je-sto-se-tice-ravnopravnosti-vjerojatno-jedinstvena-u-svijetu-a-medusobna-mrznja-nedokuciva-je-glupost-1161912 |date=2023-01-11 }} [[Slobodna Dalmacija]]. ''PSD; 24.01.2022.''<br>''“Rizo Šurla ime je i prezime čovjeka koji se najpreciznije može staviti u grupu Afrojugoslavena, iako se on čitav život osjećao kao Jugoslaven, odnosno Crnogorac koji je rođen u Ulcinju i čitav život je proveo u tome primorskom gradu.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Stevan Kragujević, portret, okt. 1976.jpg|Stevan Kragujević </gallery> </center> == Književnost i pjesništvo== * [[Olja Alvir]], književnica<ref name=alvir1>[https://dunav.at/partizanski-filmovi-poetika-otpora-i-nade/ Partizanski filmovi – poetika otpora i nade] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126234518/https://dunav.at/partizanski-filmovi-poetika-otpora-i-nade/ |date=2022-11-26 }} Dunav.at ''23.10.2019.''<br>''“Jedna od studentica dobro posjećenih predavanja na Bečkom univerzitetu koju je takođe zainteresovala solidarnosti i zajedništvo protagonista partizanskog filma, jeste Olja Alvir. Mlada spisateljica koja u Beču živi od djetinjstva i čiji su roditelji izbjegli iz Bosne, samu sebe naziva Jugoslovenkom i time pokazuje simpatiju za zemlju čija je osnova bilo zajedništvo svih njenih naroda i narodnosti, a koja je, kako se tvrdilo, nastala u antifašističkoj borbi.”''</ref> * [[Ivo Andrić]], književnik i diplomata<ref name=ristic-andric-davico>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 182.<br>''“Poznato mi je da je Marko Ristić javno istupio nakon popisa (u »Politici« 27. IV 1971.) i obrazložio zašto se deklarirao kao Jugoslaven, zbog čega misli da to nije nikakav unitarizam: jer se isto tako osjećao kad je istupao za rješenje hrvatskog pitanja u staroj Jugoslaviji. I Ivo Andrić se tada također upisao kao Jugoslaven. I Oskar Davičo.”''</ref><ref name=andric2>Tošović, Branko: Strane svijeta u Andrićevom životu i stvaralaštvu, u: Kuzmanović, Rajko (ur.): Andrić između Istoka i Zapada. Banja Luka 2022, str. 143.<br>''„Nemamo podataka o tome da li se Andrić konfesionalno izražavao drugačije nego što to nalazimo u njegovim školskim i studentskim dokumentima (kao katolik), ali imamo podataka da se nacionalno drugačije opredjeljuje – od 1951. pa do smrti kao Srbin (u ličnoj karti, vjenčanici, vojnoj knjižici...) i Jugosloven (u popisu stanovništva 1971).“''</ref> * [[Vladimir Arsenijević]], književnik<ref name=arsenijevic1>[http://www.tportal.hr/komentari/komentatori/201171/O-pasosu-i-putovnici.html#CommentPaging,P:1 O pasošu i putovnici] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305011755/http://www.tportal.hr/komentari/komentatori/201171/O-pasosu-i-putovnici.html#CommentPaging,P:1 |date=2016-03-05 }} tportal.hr ''Vladimir Arsenijević; 26.06.2012.''<br>''“Vjerujem da je to razlog zbog kog mi je oduvijek bilo znatno lakše identificirati se kao Jugoslaven.”''</ref> * [[Anton Aškerc]], pesnik<ref name=askerc1>Aškerc, Anton: [https://dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-YNVE4FUC/ecf67f53-f5ca-416a-a350-bc79be7c6661/PDF Hrvaški »Salon«.], u: Ljubljanski zvon, god. 19 br. 2 (1899), str. 132.<br>''“Zakaj nismo vsaj vsi Jugoslovani edini v jeziku, v književnosti in umetnosti? Čemu se cepimo in slabimo sami? Čemu? . . .”''</ref> * [[Goran Babić]], književnik<ref name=babic1>[https://www.portalnovosti.com/povratak-otpisanoga Povratak otpisanoga] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241119022141/https://www.portalnovosti.com/povratak-otpisanoga |date=2024-11-19 }} Portal Novosti. ''Marko Pogačar; 18.11.2024.''<br>''“Babić je, bez obzira na u mladosti kritičan stav prema elementima sistema, pa i efemerne rubno "proljećarske" devijacije, deklarirani Jugoslaven i komunist, viđen kao "zadrti šuvarovac" i partijski element koji se zacrtane politike, bez veće osjetljivosti za detalje, nije libio provoditi u praksi, te je oštar kritičar hrvatskog nacionalizma u najrazličitijim njegovim pojavnim oblicima.”''</ref><ref name=babic2>[https://www.laguna.rs/laguna-bukmarker-goran-babic-ne-verujem-u-sistem-u-kojem-fukara-moze-legalno-unos-21212.html Goran Babić: Ne verujem u sistem u kojem fukara može legalno da pogubi genija] Laguna. ''Branko Rosić; 10.06.2022.''<br>''Meni deluje da ste ostali zauvek Jugosloven iz Hrvatske? - "Pa ja i jesam (ili si tako samo umišljam) daleki nastavljač one hrvatske tradicije koja je u Beogradu vidjela Pijemont, kulu svjetilju južnoga slavenstva, svijetlu tačku na kraju hiljadugodišnjeg tunela kojoj su hrlili ne samo Juraj Križanić („Đuro“ u predratnom izdanju srpske akademije) i onaj Flacijus iz Lobina, koji je svoje protestantske knjige (vidjeti spise Franje Bučara) htio štampati i na ćirilici."''</ref><ref name=babic3>[https://www.telegram.hr/kultura/veliki-povratak-i-autobiografija-gorana-babica-divnog-pjesnika-koji-je-godinama-prije-rata-najavljivao-apokalipsu/ Veliki povratak i autobiografija Gorana Babića, divnog pjesnika i mračnog proroka koji je godinama prije rata najavljivao apokalipsu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221117044942/https://www.telegram.hr/kultura/veliki-povratak-i-autobiografija-gorana-babica-divnog-pjesnika-koji-je-godinama-prije-rata-najavljivao-apokalipsu/ |date=2022-11-17 }} telegram.hr ''Dragan Markovina; 06.06.2022.''<br>''“Goran Babić je čovjek o kojem se u Hrvatskoj temeljito šutjelo godinama. Književnik, ljevičar, pripadnik Šuvarove lijeve frakcije u SKH, divan pjesnik i mračni prorok koji je godinama prije rata najavljivao apokalipsu, glavni urednik umnogome ozloglašenog Oka, Mostarac zavičajem iz Opuzena i doline Neretve, školski drug Slobodana Praljka i uvjereni Jugoslaven, na kraju je početkom 1991. otišao iz Zagreba u Beograd, da se nikad ne vrati.”''</ref><ref name=babic4>[https://www.vijesti.me/kultura/674792/otvoreno-djelo-velikog-pjesnika Otvoreno djelo velikog pjesnika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230926034603/https://www.vijesti.me/kultura/674792/otvoreno-djelo-velikog-pjesnika |date=2023-09-26 }} [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Kultura Vijesti; 23.09.2023.''<br>''“Veliki Jugosloven i antinacionalista početkom ratnih sukoba 1991. napušta Hrvatsku i dolazi u Beograd.”''</ref> * [[Vladislav Bajac]], književnik<ref name=bajac1>[https://kaleidoskop-media.com/knji%C5%BEevnost/Vladislav-Bajac Bajac: Sumnja je moje prirodno stanje] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208072328/https://kaleidoskop-media.com/knji%C5%BEevnost/Vladislav-Bajac |date=2023-02-08 }} Kaleidoskop. ''Jelena Pavlović; 16.03.2017.''<br>''“Nisam nikakav jugonostalgičar niti nostalgičar, ali jesam Jugosloven.”''</ref> * [[Zorica Bajin-Đukanović]], pjesnikinja<ref name=bajindjukanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 30.<br>''“Bajin-Đukanović Zorica, književnik i fotograf; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vjera Benkova]], književnica<ref name=benkova1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 40.<br>''“Benkova Vjera, pisac i književni prevodilac; novinar, saradnik Slovačke redakcije Radio N. Sada (od '80). […] P: Slovakinja jugosl. porekla..”''</ref> * [[Oto Bihalji Merin]], književnik, istoričar umetnosti<ref name=bihalji1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 41.<br>''“Bihalji D. Oto, književnik, istoričar umetnosti (r. 3. I. 1904, Zemun). Jugosloven.”''</ref> * [[Laslo Blašković]], književnik<ref name=blaskovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 48.<br>''“Blašković Laslo, književnik; sekretar Društva književnika Vojvodine. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Milenko Bodirogić]], književnik i izdavač<ref name=bodirogic1>[https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/4/18/bodirogic-zemlje-nastale-raspadom-jugoslavije-prepune-su-mrznje-i-straha Bodirogić: Zemlje nastale raspadom Jugoslavije prepune su mržnje i straha] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020212201/https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/4/18/bodirogic-zemlje-nastale-raspadom-jugoslavije-prepune-su-mrznje-i-straha |date=2022-10-20 }} [[Al Jazeera Balkans]]. ''Nedim Sejdinović; 18.04.2020.''<br>''“Ja sam jednostavno Jugosloven i to je tako, niko ne može iz svoje kože.”''</ref><ref name=bodirogic2>[https://www.vreme.com/vreme/sanjali-najbolji-rasturili-najgori/ Sanjali najbolji, rasturili najgori] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020212819/https://www.vreme.com/vreme/sanjali-najbolji-rasturili-najgori/ |date=2022-10-20 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Nedim Sejdinović; broj 1590, 24.06.2021.''<br>''“Ono za čime žalim jesu procesi i principi na kojima je nastajala ta zemlja, a oni su bili beskompromisno emancipatorski i prvi put su nam se dogodili na ovim prostorima. U tom smislu ja sam naprosto Jugosloven bez Jugoslavije”, kaže Bodirogić.''</ref> * [[Milena Bogavac]], književnica, dramaturškinja<ref name=bogavac1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/kolumne-milene-bogavac-od-6-decembra-svakog-ponedeljka-u-danasu/ Kolumne Milene Bogavac – od 6. decembra svakog ponedeljka u Danasu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230120210820/https://www.danas.rs/vesti/drustvo/kolumne-milene-bogavac-od-6-decembra-svakog-ponedeljka-u-danasu/ |date=2023-01-20 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Danas Online; 05.12.2021.''<br>''“Deklariše se kao feministikinja, antifašistkinja, Jugoslovenka i borkinja za ljudska prava.”''</ref> * [[Nevena Bojičić]], književna kritičarka<ref name=bojicic1>[https://twitter.com/nevenawednesday/status/1122651234312310785 (Twitter status:) JA SAM : ⚪ straight ⚪ gay ⚪ bisexual 🔘 Jugoslovenka] NevenaWednesday@Twitter. ''Nevena Bojičić; 29.04.2019.''</ref> * [[Dušan Cicvara]], književnik i filmski kritičar<ref name=cicvara1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 70.<br>''“Cicvara Dušan, novinar i književnik. […] P: Jugosloven srpskog porekla, […].”''</ref> * [[Milan Ćurčin]], pjesnik<ref name=curcin1>[https://lobisti.rs/2023/08/04/curcin-knjizevnik-i-urednik/ Ćurčin – književnik i urednik] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230816000403/https://lobisti.rs/2023/08/04/curcin-knjizevnik-i-urednik/ |date=2023-08-16 }} Lobisti.rs. ''Miodrag Skundric; 04.08.2023.''<br>''“Znameniti Pančevac, patriota, doktor nauka, liberal, pesnik, diplomata, novinar, Jugosloven.”''</ref> * [[Oskar Davičo]], književnik i pesnik<ref name=ristic-andric-davico/><ref name=davico>[https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:375302-Spomen-ploca-Oskaru-Davicu Spomen ploča Oskaru Daviču] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221117034357/https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:375302-Spomen-ploca-Oskaru-Davicu |date=2022-11-17 }} [[Večernje novosti]]. ''V. N.; 12.04.2012.''<br>''“Ne napuštajući nikad i ni na koji način svoju pripadnost Srbiji, njenom narodu i njenoj literaturi, o čemu ponajbolje svedoči njegova veličanstvena „Srbija“, on je istovremeno bio gorljivi Jugosloven, internacionalista, koji nije podnosio niti jedan od naših brojnih minijaturnih i nepodnošljivih nacionalizama - istakao je Goran Babić.”''</ref> * [[Ivan Ergić]], pjesnik, ranije nogometaš<ref name=ergic1>[http://www.tportal.hr/showtime/tv/338368/Ergic-kod-Stankovica-glas-razuma-usred-euforije.html Ergić kod Stankovića - glas razuma usred euforije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151024062841/http://www.tportal.hr/showtime/tv/338368/Ergic-kod-Stankovica-glas-razuma-usred-euforije.html |date=2015-10-24 }} tportal.hr ''Zrinka Pavlić; 15.06.2014.''<br>''“Em se drznuo kritizirati nogomet u ovo doba koje mnogi doživljavaju kao doba obavezne nacionalne konsolidacije (koja je također predmet Ergićeve kritike), em je s priličnim negodovanjem govorio o uplitanju nacionalizma i religije u sport, em je bez imalo ustezanja izjavio da se izjašnjava kao Jugoslaven.”''</ref><ref name=ergic2>[https://www.novilist.hr/ostalo/kultura/ivan-ergic-katastrofalno-je-sto-su-nogometasi-uzor-mladima/?meta_refresh=true Ivan Ergić: Katastrofalno je što su nogometaši uzor mladima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230110014230/https://www.novilist.hr/ostalo/kultura/ivan-ergic-katastrofalno-je-sto-su-nogometasi-uzor-mladima/?meta_refresh=true |date=2023-01-10 }} [[Novi list]]. ''Ladislav Tomičić; 18.08.2013.''<br>''“Ja jesam Srbin, ali u kulturalnom smislu uvijek ću biti Jugosloven, kao što danas netko drugi pored pripadnosti svojoj naciji takođe može biti europejac ili nešto treće.”''</ref><ref name=ergic3>[https://www.reprezentacija.rs/ivan-ergic-poslednji-koji-je-ugasio-svetlo-i-otpevao-hej-sloveni/ Ivan Ergić, poslednji koji je ugasio svetlo i otpevao “Hej Sloveni”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230110015732/https://www.reprezentacija.rs/ivan-ergic-poslednji-koji-je-ugasio-svetlo-i-otpevao-hej-sloveni/ |date=2023-01-10 }} reprezentacija.rs ''Admin; 18.05.2019.''<br>''“Ja sam po tom pitanju uvek bio ležeran, nisam se smatrao ništa manjim Srbinom ako sam istovremeno i Jugosloven.”''</ref><ref name=ergic4>[https://winestyle.rs/2019/ivan-ergic/ Ivan Ergić, Zanimanje – tragalac] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230922024213/https://winestyle.rs/2019/ivan-ergic/ |date=2023-09-22 }} WineStyle. ''Tamara Marković; 03.11.2019.''<br>''“Kada sam u Švajcarskoj osećam se daleko više kao Jugosloven ili Srbin. A kada sam ovde, nemam takav doživljaj. Recimo da mi se taj osećaj pojača kada sam u nekoj drugoj sredini. Za mene je identitet stvar kulturnog, a ne etničkog konteksta.”''</ref> * [[Zdenka Feđver]], književnica<ref name=fedjver1>[https://www.xxzmagazin.com/jugoslovenka Jugoslovenka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221029220240/https://www.xxzmagazin.com/jugoslovenka |date=2022-10-29 }} XXZ magazin. ''Zdenka Feđver; 25.01.2021.''<br>''Nacionalnost, Jugoslovenka? - “Da.”''</ref> * [[Frida Filipović]], književnik<ref name=filipovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 136.<br>''“Filipović Frida, književnik i književni prevodilac. […] P: Jugoslovenka jevrejskog porekla, […].”''</ref> * [[Hristo Georgijevski]], književnik<ref name=georgijevski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 144-145.<br>''“Georgijevski Hristo, redovni profesor Filološkog fakulteta, Bg. (za pr. Makedonska književnost i Književnost za decu). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vesna Goldsworthy]], književnica<ref name=goldsvorti1>[https://elevate.airserbia.com/Elevate_okt2019/36/?fbclid=IwAR3V0m_NfYZE1g3b5Xc7OSc-eSpHEkzpqBcHmKX4uQzIpzNPxICTw3MGyoQ Bilo jednom u Londonu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101185457/https://elevate.airserbia.com/Elevate_okt2019/36/?fbclid=IwAR3V0m_NfYZE1g3b5Xc7OSc-eSpHEkzpqBcHmKX4uQzIpzNPxICTw3MGyoQ |date=2022-11-01 }} Elevate. ''str. 36/37, oktobar 2019.''<br>''“Panelisti su se takođe dotakli različitih slojeva identiteta, pa je tako književnica Goldsvorti za sebe rekla da je i Srpkinja i Jugoslovenka, kao i Britanka.”''</ref><ref name=goldsvorti2>[https://www.anarussellomaljev.com/post/once-upon-a-time-in-london Once upon a time in London] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330090505/https://www.anarussellomaljev.com/post/once-upon-a-time-in-london |date=2023-03-30 }} (na engleskom) anarussellomaljev.com ''Ana Russell-Omaljev, 12.10.2020.''<br>''“The panellists also touched on different layers of identity, with writer Goldsworthy saying that she is both Serbian and Yugoslav, as well as British.”''</ref> * [[Mustafa Karahasan]], književnik<ref name=karahasan1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 305.<br>''“Karahasan Mustafa, novinar i književnik, član Glavnog odbora SSRN Makedonije, rez. poručnik, r. 1920 u Skoplju, Jugosloven (pripadnik turske manjine).”''</ref> * [[Danilo Kiš]], književnik<ref name=kis1>Popov, Jovan: [https://polja.rs/wp-content/uploads/2016/01/selection11-26.pdf Jež i jorgovan. Skica za uporedni portret Aleksandra Tišme i Danila Kiša] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230202074425/https://polja.rs/wp-content/uploads/2016/01/selection11-26.pdf |date=2023-02-02 }}, u: Polja, br. 416 (2001), str. 67.<br>''“Deceniju i po kasnije, u poslednjoj godini svog života, i jednoj od poslednjih njegove zemlje, on objašnjava zašto se ne izjašnjava kao srpski pisac: »u inostranstvu jedva i to znaju šta je Jugosloven, a kamoli Srbin«. Izgovor je lakonski, a i vreme koje sledi veoma brzo će ga demantovati – Evropa će se naprasno zainteresovati za Srbe, na žalost ne na način na koji bismo voleli. Malo dalje, međutim, Kiš precizira da je nacionalnost Jugosloven »jedina tačna oznaka onoga što jesam«.”''</ref> * [[Božo Koprivica]], književnik<ref name=koprivica1>[https://www.monitor.co.me/u-fudbalu-nema-nacionalizma/ U fudbalu nema nacionalizma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230205195241/https://www.monitor.co.me/u-fudbalu-nema-nacionalizma/ |date=2023-02-05 }} Monitor. ''Nastasja Radović; 16.07.2010.''<br>''Vi ste Jugosloven? - “Bio i ostao.”''</ref><ref name=koprivica2>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/06/16/srpski/I01061501.shtml Ratni i antiratni profiteri kao savest naroda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013000115/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/06/16/srpski/I01061501.shtml |date=2012-10-13 }} [[Glas javnosti]]. ''Radmila Radosavljević; 15.06.2001.''<br>''Još se izjašnjavate kao Jugosloven iz države koja više ne postoji? - “Da. Jer, sve jeste i sve postoji, ako voliš.”''</ref> * [[Miroslav Krleža]], književnik i enciklopedista<ref name=krleza1>Cvitković, Ivan: Krleža, Hrvati i Srbi. Sarajevo 1991, str. 7.<br>''Bio sam dobar Jugoslaven i danas sam to, isticao je 1976. godine.''</ref><ref name=krleza2>Matvejević, Predrag: Granice i sudbine. O jugoslavenstvu prije i poslije Jugoslavije. Zagreb 2015, str. 267.<br>''“Često to meni negiraju, a ja sam Jugoslaven ali ne iz perspektive Aleksandra Karađorđevića ni Pere Živkovića.“''</ref> * [[Zofka Kveder]], književnica<ref name=kveder1>Свирчев, Жарка: [https://journal.knjizenstvo.rs/index.php/knjizenstvo/article/view/271/267 Југославенска жена – форум модерне списатељице], у: Књиженство, год. 5 br. 5 (2015).<br>''“Словенке ме неће више, Хрватице ме не признају још за „своју“, Српкиње такође не. Истина је, да то понекад боли, али ми такође даје снагу да останем што сам: Југославенка.”''</ref> * [[Jožef Levičnik]], književnik, glazbenik<ref name=levicnik1>Levičnik, Jos.: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QaccENhzGg35hRmnb9yFo3SLREBOBqOomsOTGd645l8gUHnwOowaq-Bz9wNiHxHS97720IL1fz_RBRRGlidt4kQeciu7Ox_VSt5uCk5NEhZPhSdtwRX9rMRh92WXgmvc266InpUgvRlGZkSJjLEXCT1MwD0Hym5GEzeuh_aocsT2TydcsZPS0_jHqVOvQaSOTVbdzP7hgANACT37qAJt7N_hgIBYUj9n73fPNaM7G-P_vnRTOFjH0PwYPJ0-VWt4UO6Cj_OvSrlsufnHK5C4cBe3R-jcqzr9mYBwGvJ2rNW1zHbFTKY Kteri narod je najbolj izobražen v Evropi?], u: Novice gospodarske, obertniške in narodne, tečaj XVI. list 49 (08.12.1858), str. 390.<br>''“Mi Jugoslaveni („divji narod“, se vé da!) navadno čakamo, da nas smert sama pokosi.”''</ref> * [[Milenko Maticki]], književnik, novinar<ref name=maticki1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 313.<br>''“Maticki Milenko, književnik; urednik "Politikinog" podlistka "Politika za decu". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Predrag Matvejević]], književnik<ref name=matvejevic1>Majdzik Papić, Katarzyna: [https://books.google.de/books?id=c5udEAAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=Narrative+des+Wandels:+Transformationsprozesse&hl=de&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Zwischen den Welten. Postjugoslawische Literatur im Spannungsfeld der Übersetzung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230106054123/https://books.google.de/books?id=c5udEAAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=Narrative+des+Wandels:+Transformationsprozesse&hl=de&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |date=2023-01-06 }}, u: Dampc-Jarosz, Renata/Kałuża, Anna (ur.): Narrative des Wandels. Transformationsprozesse nach 1989 in den mittel- und osteuropäischen Literaturen. 2022, str. 297 nap. 54. (na nemačkom) <br>''Der Interpretationskontext für Matvejevićs Texte ist in erster Linie der Mittelmeerraum (obwohl der Autor sich selbst als Jugoslawe bezeichnete und notabene in der multiethnischen Stadt Mostar geboren wurde): „Der Horizont der Existenz ist die Identität, die sich aus der Zugehörigkeit zu einer bestimmten Kultur ergibt, die für Matvejević die mediterrane Zivilisation ist.“''</ref><ref name=matvejevic2>[https://ravnododna.com/kome-je-pukla-zica/ Kome je pukla ‘Žica’?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107094902/https://ravnododna.com/kome-je-pukla-zica/ |date=2023-01-07 }} Ravno do dna. ''Jelena Svilar; 08.01.2012.''<br>''“Neobično je, nakon tolikih godina terora raznih promotera vlastitih ega koji navodno djeluju u nacionalnom interesu, u eteru javne televizije čuti intervju s čovjekom zbog kojeg ćete konačno doživjeti stanoviti ushit što pripadate istom narodu, iako je upravo nacionalni identitet ono što Matvejević, kao deklarirani Jugoslaven, nikada nije osjećao imanentnim sebi samom.”''</ref><ref name=matvejevic3>[https://www.portalnovosti.com/borac-protiv-politika-gluposti Borac protiv politika gluposti] Portal Novosti. ''N.J.; 16.02.2017.''<br>''“Predrag Matvejević je bio Jugoslaven, ali nije bio protiv nacionalnih identiteta jer je pomagao i hrvatske disidente, rečeno je na tribini ‘Ostavština Predraga Matvejevića’, održanoj 14. februara u prostorijama ‘Privrednika’ u Zagrebu.”''</ref><ref name=matvejevic4>[https://www.danas.rs/kultura/pisac-i-kriticar-bozo-koprivica-o-mediteranstvu-i-jugoslovenstvu-knjizevnog-velikana-predragu-matvejevicu-se-njegov-rodni-grad-mostar-oduzio-varvarskim-cinom/ Pisac i kritičar Božo Koprivica o mediteranstvu i jugoslovenstvu književnog velikana: Predragu Matvejeviću se njegov rodni grad Mostar odužio varvarskim činom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108022018/https://www.danas.rs/kultura/pisac-i-kriticar-bozo-koprivica-o-mediteranstvu-i-jugoslovenstvu-knjizevnog-velikana-predragu-matvejevicu-se-njegov-rodni-grad-mostar-oduzio-varvarskim-cinom/ |date=2023-01-08 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 06.07.2022.''<br>''“Matvejević je bio Jugosloven, njegovo jugoslovenstvo počelo je kada je sa trinaest godina pristupio partizanima. […] On nije prestao da bude Jugosloven ni u najtežim trenucima, kada je HDZ preuzeo vlast u Hrvatskoj i kada je bio progonjen. […] Verujem, nažalost, da bi se nekome ko je ostao Jugosloven kao Matvejević desila ista moralna pizdarija, rušenje rodne kuće, i da je ta kuća bila u Beogradu ili bilo gde drugde na ovom prostoru.”''</ref> * [[Milan Milišić]], pesnik<ref name=milisic1>Kazalište Marin Držić: [https://kmd.hr/wp-content/uploads/2020/02/2015_Kad-je-Bog-stvarao-stvarao-Dubrovnik.pdf Kad je Bog stvarao Dubrovnik.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231004165511/https://kmd.hr/wp-content/uploads/2020/02/2015_Kad-je-Bog-stvarao-stvarao-Dubrovnik.pdf |date=2023-10-04 }} Dubrovnik 2015, str. 22.<br>''“Paradoksalno je da je Milan Milišić koji se osjećao i izjašnjavao kao Jugoslaven, ubijen projektilom Jugoslavenske narodne armije.”''</ref><ref name=milisic2>[http://www.novossti.com/2012/05/beatnici-su-danas-aktualniji-nego-ikad/ Beatnici su danas aktualniji nego ikad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131020073058/http://www.novossti.com/2012/05/beatnici-su-danas-aktualniji-nego-ikad/ |date=2013-10-20 }} Novosti. ''Rade Dragojević; broj 648, 19.05.2012., broj 648''<br>''“Baš kao i Danilo Kiš ili Predrag Matvejević, i Milan Milišić bio je kozmopolita i uvjereni Jugoslaven, ali i Dubrovčanin.”''</ref><ref name=milisic3>[http://www.e-novine.com/drustvo/41119-ivot-slobodu.html Život za slobodu] E-Novine. ''Dragoljub Todorović; 04.10.2010.''</ref> * [[Pero Mužijević]], književni kritičar, univerzitetski profesor<ref name=muzijevic1>[http://www.republika.co.rs/322-323/34.html In memoriam Pero Mužijević (1934-2003)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107102741/http://www.republika.co.rs/322-323/34.html |date=2023-01-07 }} Republika. ''Nastasja Radović, Nebojša Popov; broj 322-323, 01-31.12.2003.''<br>''“Pero Mužijević je bio autentičan Jugosloven, vezan za Bosnu, rođenjem i uspomenama, Beograđanin, bez kojeg se ne može zamisliti priča o našoj književnoj boemiji, nenadmašan kozer, humanista po načinu života a ne parolama, intelektualac, pre svega po osećaju sveta...”.''</ref> * [[Vladimir Nazor]], pjesnik, književnik<ref name=nazor1>Roksandić, Drago: [http://ckhis.ffzg.unizg.hr/files/file/pdf/Desnicini-susreti/DS-2011-pdf/DS-2011-07-Roksandic.pdf Prvi kongres kulturnih radnika Hrvatske (Topusko, 25.–27. lipnja 1944.): iskustvo i aproprijacije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225153912/http://ckhis.ffzg.unizg.hr/files/file/pdf/Desnicini-susreti/DS-2011-pdf/DS-2011-07-Roksandic.pdf |date=2024-12-25 }}, u: Roksandić, Drago/Cvijović Javorina, Ivana (ur.): Intelektualci i rat 1939.–1947. Zbornik radova s međunarodnog skupa Desničini susreti 2011. Zagreb 2012, str. 106.<br>''Nazorov je samostalni poziv bio akt svojevrsne autentične kulturne revolucije. […] On je postavio i ključno pitanje, kao Hrvat i Jugoslaven: “Kako ćemo najuspješnije postići da u našoj federativnoj državi – ne dirajući u značajne osobine pojedinih naroda, koji je grade – gajimo kulturu što više zajedničkog (Nazorov kurziv – D.R.) duha i ideala?”''</ref> * [[Elvedin Nezirović]], književnik<ref name=nezirovic1>[https://www.vijesti.me/kultura/389826/ovdje-je-kultura-izgubila-svoju-prosvjetiteljsku-ulogu Ovdje je kultura izgubila svoju prosvjetiteljsku ulogu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221021193823/https://www.vijesti.me/kultura/389826/ovdje-je-kultura-izgubila-svoju-prosvjetiteljsku-ulogu |date=2022-10-21 }} [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Vujica Ognjenović; 15.06.2019.''<br>''“U tom smislu, ja sam bio i ostao Jugosloven i kao takav duboko sam razočaran stvarnošću u kojoj živim.”''</ref> * [[Andrej Nikolaidis]], književnik i publicist<ref name=nikolaidis>[https://www.portalnovosti.com/andrej-nikolaidis-jugosloven-sam-po-nadi Andrej Nikolaidis: Jugosloven sam po nadi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221009020636/https://www.portalnovosti.com/andrej-nikolaidis-jugosloven-sam-po-nadi |date=2022-10-09 }} Portal Novosti. ''Davor Konjikušić; 17.01.2017.''<br>''Možemo li reći da ste vi zapravo Jugoslaven? - “Ja to nedvojbeno jesam. I po rođenju i po kulturi. I najvažnije: po nadi.”''</ref> * [[Grozdana Olujić]], književnica<ref name=olujic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 389-390.<br>''“Olujić Grozdana, književnik, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Muharem Omerović]], pjesnik<ref name=omerovic1>[https://www.xxzmagazin.com/narodu-nije-nista-a-sve-ga-boli Narodu nije ništa, a sve ga boli] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221031233016/https://www.xxzmagazin.com/narodu-nije-nista-a-sve-ga-boli |date=2022-10-31 }} XXZ magazin. ''Savo Petrović; 28.06.2021.''<br>''“Muharem Omerović se u popisu stanovništva uvijek izjašnjavao kao Musliman govoreći da se on osjeća i kao Jugosloven i da će jednog dana narodi Jugoslavije "ako ne budu imali dovoljno zlata praviti Tita i od blata"!”''</ref> * [[Eliezer Papo]], književnik i rabin<ref name=papo1>[https://javniservis.net/mediji/dnevnici-nedeljnici-mesecnici/novi-magazin/eliezer-papo-naravno-da-sam-jugonostalgican/ Eliezer Papo: Naravno da sam jugonostalgičan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230615235228/https://javniservis.net/mediji/dnevnici-nedeljnici-mesecnici/novi-magazin/eliezer-papo-naravno-da-sam-jugonostalgican/ |date=2023-06-15 }} Javni servis. ''Anđelka Cvijić; 16.09.2022.''<br>''Kažete da ste Sarajlija, Bosanac i Jugosloven. Šta vam je to značilo pre rata, šta znači sada kad Jugoslavije nema? - “Prije rata su sva ta tri pridjeva upućivala na jednu te istu puku realnost, jer tad nisam bio samo IZ Sarajeva/Bosne i Hercegovine/Jugoslavije, nego i U Sarajevu/Bosni i Hercegovini/Jugoslaviji. Danas sva tri označavaju prvenstveno kulturu, mentalitet, pogled na svijet.”''</ref> * [[Siniša Pavić]], scenarista<ref name=pavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 403.<br>''“Pavić Siniša, književnik i scenarista; sudija Okružnog suda u Beogradu (od '66). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Muharem Pervić]], književni kritičar<ref name=pervic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 417.<br>''“Pervić Muharem, književnik; književni i pozorišni kritičar. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Janko Pukmeister]], pjesnik, književnik<ref name=pukmeister1>Vijanski, Janko [Janko Pukmeister (pseudonim)]: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QaccENhzGg35hRmnb9yFo3SLREBOBqOomsOTGd645l8gUHnwOowaq-Bz9wNiHxHS97720IL1fz_RBRRGlidt4kQeciu7Ox_VSt5uCk5NEhZPhSdtwRX9rMRh92WXgmvc266InpUgvRlGZkSJjLEXCT1MwD0Hym5GEzeuh_aocsT2TydcsZPS0_jHqVOvQaSOTVbdzP7hgANACT37qAJt7N_hgIBYUj9n73fPNaM7G-P_vnRTOFjH0PwYPJ0-VWt4UO6Cj_OvSrlsufnHK5C4cBe3R-jcqzr9mYBwGvJ2rNW1zHbFTKY Kako Slovenci kruh čislajo], u: Novice gospodarske, obertniške in narodne, tečaj XVI. list 9 (03.03.1858), str. 67.<br>''“Tudi pri nas Jugoslovanih je ta običaj navaden.”''</ref> * [[Dušan Radović]], književnik<ref name=radovic1>[https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/licni-stav-dusana-petricica-dusko-radovic-je-prezirao-kalkulantski-patriotizam/ Lični stav Dušana Petričića: Duško Radović je prezirao kalkulantski patriotizam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107111056/https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/licni-stav-dusana-petricica-dusko-radovic-je-prezirao-kalkulantski-patriotizam/ |date=2023-01-07 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dušan Petričić; 12.12.2022.''<br>''“Mnogi imaju dilemu, na kojoj strani bi Duško Radović danas bio u ovoj našoj podeljenoj, razorenoj i moralno posrnuloj državi. Znam da je Duško bio iskreni Jugosloven, znam da je bio ateista, znam da je iz dubine duše prezirao lažni i kalkulantski patriotizam i znam za njegov otvoreni i duboki animozitet prema onoj raščupanoj, bradatoj i primitivnoj četničkoj Srbiji.”''</ref> * [[Vujica Rešin Tucić]], književnik<ref name=resintucic1>Milenković, Nebojša: [https://monoskop.org/images/e/e6/Milenkovic_Nebojsa_Vujica_Resin_Tucic_Tradicija_avangarde_The_Tradition_of_Avant-garde_2011.pdf Vujica Rešin Tucić. Tradicija avangarde.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240425054218/https://monoskop.org/images/e/e6/Milenkovic_Nebojsa_Vujica_Resin_Tucic_Tradicija_avangarde_The_Tradition_of_Avant-garde_2011.pdf |date=2024-04-25 }} Novi Sad 2011, str. 64.<br>''“Uprkos brojnim razočarenjima, Rešin Tucić se čitavog života izjašnjavao kao Jugosloven i kao komunista – kao takav, čak i nakon ratnih devedesetih, u svim centrima bivše nam države bio je rado viđen gost.”''</ref><ref name=resintucic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 480.<br>''“Rešin Tucić Vujica, književnik; dramaturg u Radio N. Sadu (od '75). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Marko Ristić]], književnik i diplomata<ref name=ristic-andric-davico/> * [[Izet Sarajlić]], književnik, pjesnik<ref name=sarajlic1>[https://www.xxzmagazin.com/moram-natrag-u-sarajevo-ja-sam-sarajlic Moram natrag u Sarajevo - ja sam Sarajlić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114021846/https://www.xxzmagazin.com/moram-natrag-u-sarajevo-ja-sam-sarajlic |date=2023-11-14 }} XXZ magazin. ''Savo Petrović; 15.03.2019.''<br>''I jednom će negdje kazati: “Ja sam po nacionalnosti Sarajlija i Jugosloven”.''</ref> * [[Bekim Sejranović]], književnik<ref name=sejranovic1>[https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/balkan-i-knjizevnost-bekim-sejranovic-stranac-u-sloveniji-u-hrvatskoj-u-bosni-i-bilo-gde-drugo-na-svetu/ Balkan i književnost: Bekim Sejranović, „stranac u Sloveniji, u Hrvatskoj, u Bosni i bilo gde drugo na svetu“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231004011248/https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/balkan-i-knjizevnost-bekim-sejranovic-stranac-u-sloveniji-u-hrvatskoj-u-bosni-i-bilo-gde-drugo-na-svetu/ |date=2023-10-04 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''BBC News na srpskom; 21.05.2022.''<br>''Njegov odnos prema Bosni teško je opisati, kaže profesor Svan Monsland. „Bio je Bosanac, Hrvat, Jugosloven, Skandinavac, ali se najslobodnije osećao u Rijeci“, dodaje ovaj profesor.''</ref> * [[Dejan Tiago Stanković]], književnik i prevodilac<ref name=tiagostankovic1>[https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/dejan-tiago-stankovic-knjizevna-kometa-i-uvek-odani-nasmejani-prijatelj/ Dejan Tiago Stanković: Književna ‘kometa’ i uvek odani, nasmejani prijatelj] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231221742/https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/dejan-tiago-stankovic-knjizevna-kometa-i-uvek-odani-nasmejani-prijatelj/ |date=2022-12-31 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''BBC News na srpskom; 21.12.2022.''<br>''“Tiago Stanković je bio i jedan od potpisnika Deklaracije o zajedničkom jeziku i deklarisao se kao Jugosloven.”''</ref><ref name=tiagostankovic2>[https://www.nin.rs/kultura/vesti/64461/dejan-tiago-stankovic-olicenje-radosti-zivota Dejan Tiago Stanković: Oličenje radosti života] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241226001023/https://www.nin.rs/kultura/vesti/64461/dejan-tiago-stankovic-olicenje-radosti-zivota |date=2024-12-26 }} [[NIN]]. ''Aleksa Anđelić; 21.12.2024.''<br>''“Bio je jedan od potpisnika Deklaracije o zajedničkom jeziku i izjašnjavao se kao Jugosloven.”''</ref> * [[Vlada Stojiljković]], književnik<ref name=stojiljkovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 541.<br>''“Stojiljković Vlada, književnik i književni prevodilac; novinar u Radio Beogradu. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Darko Suvin]], teoretičar, povjesničar i kritičar književnosti i kulture<ref name=suvin1>[https://www.masina.rs/darko-suvin-svaki-malo-bistriji-ekonomist-danas-bi-mogao-ustanoviti-da-se-u-prvih-30-godina-sfrj-zivjelo-materijalno-bolje-nego-danas/ Darko Suvin: „Svaki malo bistriji ekonomist danas bi mogao ustanoviti da se u prvih 30 godina SFRJ živjelo materijalno bolje nego danas“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230227214155/https://www.masina.rs/darko-suvin-svaki-malo-bistriji-ekonomist-danas-bi-mogao-ustanoviti-da-se-u-prvih-30-godina-sfrj-zivjelo-materijalno-bolje-nego-danas/ |date=2023-02-27 }} Mašina. ''Mašina; 27.02.2023.''<br>''Prvo, o nacionalizmu. Dijelim stav Alekse Đilasa u intervjuu 2009, koji je na pitanje „Izjašnjavali ste se kao Jugosloven?“ odgovorio: „To sam i danas. Što ne znači da nisam i Crnogorac i Srbin…. Jugoslavija nije bila veštačka tvorevina i za mene je njen dugi, krvavi raspad, koji se možda još nije završio, upravo dokaz da je ona bila jedino demokratsko rešenje za jugoslovensko nacionalno pitanje.“''</ref> * [[August Šenoa]], književnik<ref name=senoa1>Janjetović, Zoran: [https://hrcak.srce.hr/file/74496 Prilozi o hrvatskoj kulturi na stranicama ''Politikinog zabavnika'' u razdoblju socijalističke Jugoslavije], u: Historijski zbornik, god. 61 br. 2 (2008), str. 382.<br>''“Šenoa je bio i dobar Jugoslaven, što ga je također činilo poželjnim, čak i u vrijeme kad je Jugoslavija prestala postojati.”''</ref><ref name=senoa2>Barac, Antun: August Šenoa. Studija. Zagreb 1926, str. 82.<br>''“[…]: po svome je shvatanju Jugoslaven, ali područje svog rada ograničuje na hrvatstvo, boreći se u njemu za misao kulturnog pridizanja, dižući mu svijest i ponos.”''</ref> * [[Ivana Šćepanović]], književni prevodilac<ref name=scepanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 553.<br>''“Šćepanović Ivana, književni prevodilac; zamenik gl. urednika časopisa za flamansku i holandsku književnost "Erazmo"; urednik IP "Prometej", N. Sad. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Zvonimir Šubić]], književnik<ref name=subic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 710.<br>''“Šubić Zvonimir, književnik, r. 1902 u Srebrenici, Jugosloven.”''</ref> * [[Gvido Tartalja]], književnik<ref name=tartalja1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 719.<br>''“Tartalja Gvido, književnik, urednik Izdavačkog preduzeća »Prosveta«, r. 1899 u Zagrebu, Jugosloven.”''</ref> * [[Slobodan Tišma]], književnik<ref name=stisma1>[https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/6/1/slobodan-tisma-vojvodina-je-izgubila-identitet Slobodan Tišma: Vojvodina je izgubila identitet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230320181732/https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/6/1/slobodan-tisma-vojvodina-je-izgubila-identitet |date=2023-03-20 }} [[Al Jazeera Balkans]]. ''Nedim Sejdinović; 01.06.2020.''<br>''“Bio sam Jugosloven i to sam i ostao.”''</ref><ref name=stisma2>[https://cordmagazine.com/sr/zivotna-prica/svako-vreme-ima-svoju-estetiku-i-svoj-moral/ Svako vreme ima svoju estetiku i svoj moral] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221201055415/https://cordmagazine.com/sr/zivotna-prica/svako-vreme-ima-svoju-estetiku-i-svoj-moral/ |date=2022-12-01 }} CorD magazin. ''Zorica Todorović Mirković; 01.10.2021.''<br>''“Novosadjanin od glave do pete, a izjašnjava se kao Jugosloven.”''</ref> * [[Dragan Todorović]], književnik, novinar<ref name=dtodorovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 578-579.<br>''“Todorović Dragan, novinar i rok kritičar, radio i TV voditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Lovro Toman]], pjesnik, političar<ref name=toman1>Matica slovenska v Ljubljani: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5Qacb9UCdkm5brjJ1gUzqcY37J5v9Gvgg-yzkIw0eRpu54k0nI7epR_1opdVzuMQvz4gs233-y2qf1En2JRr4z8nh1KnoDPg2c96a7cAe-DayW2y6sDhqUIUXu6rxYqJA2CCAVrFP59wL4igcVfkDX0XMKJawHWzrHPJqs-ANDz5M8dZ4PmgV9Ut5o70IWDOHuw55CPueza9qmDl0Fd-xHIl_kV-Gd0O_19tkVeel9IWENCxllFHmpZPqqPMyyo6MF7Vw3fMa Dr. Lovro Toman.] Ljubljana 1876, str. 58.<br>''“Ako pa hoče nas še v eno mer na sumu imeti, naj pomisli, da se Jugoslovani tolažimo z zvesto svojo zavestjo in z zgodovino, da so prešla ministerstva: Kavničevo, Meternihovo in Bahovo, – Jugoslovani pa so vendar ostali in da bodo tudi še pretrpeli ministerstvo Schmerlingovo.”''</ref> * [[Marko Tomaš]], pjesnik<ref name=mtomas1>[https://balkans.aljazeera.net/teme/2017/9/23/tomas-bosanstvo-se-negira-jer-podsjeca-na-jugoslovenstvo Tomaš: Bosanstvo se negira jer podsjeća na jugoslovenstvo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221019030251/https://balkans.aljazeera.net/teme/2017/9/23/tomas-bosanstvo-se-negira-jer-podsjeca-na-jugoslovenstvo |date=2022-10-19 }} [[Al Jazeera Balkans]]. ''Jasmin Agić; 23.09.2017.''<br>''“Gledaj, ja sam Jugosloven, i tako sam se izjašnjavao dok se to moglo, a sada sam ostali i nepriznat ukoliko se tako izjašnjavam.”''</ref><ref name=mtomas2>[https://primorski.me/info/marko-tomas-i-djordje-gregovic-gosti-knjizevnog-programa-dublin-pub-a/ Marko Tomaš i Đorđe Gregović gosti književnog programa Dublin Pub-a] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230226015246/https://primorski.me/info/marko-tomas-i-djordje-gregovic-gosti-knjizevnog-programa-dublin-pub-a/ |date=2023-02-26 }} Primorski Portal. ''Primorski Portal; 20.02.2023.''<br>''“Marko Tomaš je pjesnik, boem, meštar od riječi, Jugosloven.”''</ref> * [[Janez Trdina]], književnik<ref name=trdina1>Novak, Viktor: Antologija jugoslovenske misli i narodnog jedinstva (1390-1930). Beograd 1930, str. 302.<br>''“Slovenac Janez Trdina, osvedočeni Jugosloven profesor srpskohrvatskog jezika i književnosti na rečkoj gimnaziji dao je u VIII razredu 1864-1865 pismeni zadatak »Hrvati i Srbi, ljubite se«.”''</ref> * [[Marko Vešović (književnik)|Marko Vešović]], književnik<ref name=mvesovic1>[http://www.vecernji.hr/knjige/snjezana-kordic-zasto-ovdje-nema-prijevoda-ako-govorimo-cetiri-jezika-902954 S. Kordić: Zašto ovdje nema prijevoda ako govorimo četiri jezika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305071039/http://www.vecernji.hr/knjige/snjezana-kordic-zasto-ovdje-nema-prijevoda-ako-govorimo-cetiri-jezika-902954 |date=2016-03-05 }} [[Večernji list]]. ''Denis Derk; 15.11.2013.''<br>''“Na posljednjem popisu stanovništva u Bosni i Hercegovini odgovorio sam da sam Jugoslaven, da mi je materinji jezik srpsko-hrvatski te da sam ateist.”''</ref><ref name=mvesovic2>[https://www.aktuelno.me/kolumne/marko-vesovic-svastara-nesto-kao-dnevnicki-zapisi-3/ Marko Vešović: Nešto kao dnevnički zapisi (3)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108080947/https://www.aktuelno.me/kolumne/marko-vesovic-svastara-nesto-kao-dnevnicki-zapisi-3/ |date=2023-01-08 }} Aktuelno.me ''Marko Vešović; 06.07.2021.''<br>''Sjetih se posljednjeg popisa u BIH, kad sam popisivačima rekao: “Po vjeri sam pravoslavni ateista, jezik mi je srpskohrvatski, po nacionalnosti sam Jugosloven”.''</ref><ref name=mvesovic3>[https://www.aktuelno.me/istaknuto/marko-vesovic-svastara-i-mrznja/ Marko Vešović Svaštara (I): Mržnja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108080944/https://www.aktuelno.me/istaknuto/marko-vesovic-svastara-i-mrznja/ |date=2023-01-08 }} Aktuelno.me ''Marko Vešović; 02.11.2018.''<br>''“Ali moja mržnja je nestala otkako sam po nacionalnosti Jugosloven.”''</ref> * [[Radonja Vešović]], književnik<ref name=rvesovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 610.<br>''“Vešović Radonja, novinar i književnik, akademik. […] P: Crnogorac - Jugosloven.”''</ref><ref name=rvesovic2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 760-761.<br>''“Vešović Radonja: književnik, službenik Ureda za informacije Izvršnog veća NR Crne Gore, urednik književnog časopisa »Susreti«, rez. kapetan, r. 1924 u Rijeci Marinića, Srez invangradski [sic!], Jugosloven.”''</ref> * [[Krinka Vidaković-Petrov]], književnik, direktorica Memorijalnog centra „Staro sajmište"<ref name=vidakovicpetrov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 611.<br>''“Vidaković-Petrov Krinka, književnik i književni prevodilac. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Velimir Visković]], književni kritičar i leksikograf<ref name=viskovic1>[https://www.portalnovosti.com/rat-mir-velimir Rat, mir, Velimir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230105105519/https://www.portalnovosti.com/rat-mir-velimir |date=2023-01-05 }} Portal Novosti. ''Boris Rašeta; 03.07.2022.''<br>''Izrekao je i rečenicu koja se na ovim televizijama nije dugo čula i neće, o tome kako se oduvijek osjećao “i Hrvatom, i Jugoslavenom”.''</ref> * [[Slobodan Zubanović]], književnik<ref name=zubanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 646.<br>''“Zubanović Slobodan, književnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nina Živančević]], pjesnikinja<ref name=zivancevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 650.<br>''“Živančević Nina, književnik i književni prevodilac; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:S. Kragujevic, Ivo Andric, 1961a 0.jpg|Ivo Andrić Datoteka:Vladimir Arsenijević at Krokodil 04 - cropped.jpg|Vladimir Arsenijević Datoteka:Anton Aškerc.jpg|Anton Aškerc Datoteka:Vladislav Bajac, Studio Babic.jpg|Vladislav Bajac Datoteka:Zorica Bajin Ðukanovic.jpg|Zorica Bajin-Đukanović Datoteka:Stevan Kragujevic, Oto Bihalji Merin, slikar i istoricar umetnosti, 1990s (cropped).jpg|Oto Bihalji-Merin Datoteka:Oskar Davico 1951.jpg|Oskar Davičo Datoteka:Ivan Ergić.jpg|Ivan Ergić Datoteka:Danilo Kiš 2010 Montenegro stamp.jpg|Danilo Kiš Datoteka:Miroslav Krleža 1953 (cropped).jpg|Miroslav Krleža Datoteka:Zofka_Kveder_1920s.jpg|Zofka Kveder Datoteka:Josip Levičnik.jpg|Jožef Levičnik Datoteka:Predrag Matvejević on Subversive Festival 0 (cropped).jpg|Predrag Matvejević Datoteka:Vladimir Nazor 1976 Yugoslavia stamp.jpg|Vladimir Nazor Datoteka:Grozdana Olujic 3.jpg|Grozdana Olujić Datoteka:Marko-ristic-2.jpg|Marko Ristić Datoteka:Izet Sarajlić.jpg|Izet Sarajlić Datoteka:Dejantiagostankovic (cropped).jpg|Dejan Tiago Stanković Datoteka:August Šenoa.jpg|August Šenoa Datoteka:Gvido Tartalja portrait.jpg|Gvido Tartalja Datoteka:Dragan Todorović (writer).jpg|Dragan Todorović Datoteka:Lovro toman.jpg|Lovro Toman Datoteka:Janez Trdina.jpg|Janez Trdina </gallery> </center> == Komedija == * [[Peđa Bajović]], stand-up komičar<ref name=bajovic1>[https://www.index.hr/magazin/clanak/video-pedja-bajovic-u-dusi-sam-jugoslaven-i-ne-mozete-mi-nista-osim-smijati-se/964147.aspx Pedja Bajović: "U duši sam Jugoslaven i ne možete mi ništa - osim smijati se"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126003852/https://www.index.hr/magazin/clanak/video-pedja-bajovic-u-dusi-sam-jugoslaven-i-ne-mozete-mi-nista-osim-smijati-se/964147.aspx |date=2022-11-26 }} index.hr ''18.04.2017.''<br>''“Da, u duši sam Jugoslavenom, ali ne u političkom smislu. Kulturološki se tako osjećam te ne predstavljam nikakvu prijetnju bilo kome.”''</ref><ref name=bajovic2>[https://www.akta.ba/licnosti/kultura-i-sport/48014/peda-bajovic-stand-up-komicarprijelomni-trenutak-je-bio-odlazak-u-seattle Peđa Bajović, stand-up komičar: Prijelomni trenutak je bio odlazak u Seattle] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152852/https://www.akta.ba/licnosti/kultura-i-sport/48014/peda-bajovic-stand-up-komicarprijelomni-trenutak-je-bio-odlazak-u-seattle |date=2024-12-25 }} akta.ba ''Dnevni list; 19.01.2015.''<br>''“Kroz svoju bio-geografiju sam skupio tri i pol državljanstava i biranje samo jednog od ovih naših identiteta bi bila izdaja ostalih. Kulturološki sam Jugoslaven, a politički sam prilično daleko od toga.”''</ref><ref name=bajovic3>[https://www.ekskluziva.ba/peda-bajovic-u-clubu-monument/20761 Peđa Bajović u Clubu Monument!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126011855/https://www.ekskluziva.ba/peda-bajovic-u-clubu-monument/20761 |date=2022-11-26 }} ekskluziva.ba ''04.01.2016.''<br>''“Jednostavno, kad se ta zemlja raspala, ja sam već imao 20 godina, dakle bio potpuno formirana ličnost. Sve ovo što je uslijedilo kasnije, nije mi se uspjelo primiti u identitet i ako kažem da sam ovo prvo - onda bih poništio ono drugo ili treće, pa čak i četvrto, a koji su sve dio mog identiteta. Zato, ja sam kulturološki Jugosloven, a imam i papire za to u vidu tri i po državljanstva! Usput, živio sam svuda unaokolo i mislim da, ako nisam u pravu, barem ima pravo na takvo mišljenje.”''</ref><ref name=bajovic4>[https://6yka.com/kolumne/peda-bajovic-prema-onima-koji-ne-izlaze-na-glasanje-osjecam-prezir Peđa Bajović: Prema onima koji ne izlaze na glasanje osjećam prezir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126012420/https://6yka.com/kolumne/peda-bajovic-prema-onima-koji-ne-izlaze-na-glasanje-osjecam-prezir |date=2022-11-26 }} Buka. ''10.11.2018.''<br>''“Ja i kulturološki i praktično jesam Jugosloven. Za mene ta nekadašnja tvorevina ni u praktičnom smislu nije prestala da postoji.”''</ref> == Kulinarstvo == * [[Ljubomir Stanišić]], poznati šef kuhinje<ref name=stanisic1>[http://arhiva.superzena.net/kolaz.php?mm=11&nav_id=653173&yyyy=2012 Ljubomir Stanišić - najtraženiji šef kuhinje u Portugalu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221104050126/http://arhiva.superzena.net/kolaz.php?yyyy=2012&mm=11&nav_id=653173 |date=2022-11-04 }} Super žena. ''Patricia Lazarević; 13.11.2012.''<br>''“Ja se ne deklarišem ni kao Srbin, ni kao Bosanac, već kao Jugosloven i tako će biti do moje smrti, zapravo kao Jugosloven sa portugalskim srcem!”''</ref><ref name=stanisic2>[http://de.meetinghalfway.eu/2013/08/kochen-ganz-politisch-unkorrekt/ Kochen, ganz ‘politisch unkorrekt’] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211015945/http://de.meetinghalfway.eu/2013/08/kochen-ganz-politisch-unkorrekt/ |date=2023-02-11 }} (na njemačkom) Meeting Halfway.<br>''“Ich nenne mich ganz offen einen Jugoslawen, denn meine ganze Familie liebt Sex, deshalb ist auch alles vermischt, Kroaten mit Muslimen, Muslime mit Serben… Obwohl mein Name orthodox ist, bin ich kein religiöser Mensch, ich bin Jugoslawe, und werde es immer sein.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Ljubomir Stanisic (Time Out Lisboa).png|Ljubomir Stanišić </gallery> </center> == Ljekarstvo == * [[Ljubica Božinović]], kardiolog<ref name=bozinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 59.<br>''“Božinović Ljubica, kardiolog. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Oliver Dulić]], kirurg, bivši političar<ref name=dulic1>Popadić, Dragan: Building up European Identity: From the Chimney Smoke, u: Psihološka istraživanja, vol. XIII br. 1 (2010), str. 16 nap. 9. (na engleskom)<br>''“Recently, Oliver Dulić, the Speaker of the Serbian Parliament until June 2008, declared his ethnicity as Yugoslav.”''</ref> * [[Slobodanka Gruden]], ljekarka, ranije političar<ref name=sgruden1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 155.<br>''“Gruden Slobodanka, lekar, primarijus; preds. Crvenog krsta Srbije; potpreds. Sekcije za transfuziologiju SLD; predsednik Stručne komisije za transfuziologiju pri Ministarstvu zdravlja SR Srbije; načelnik Službe za transfuziju KBC Zemun. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Merima Isaković]], klinički psiholog, bivša glumica<ref name=misakovic1>[https://rs.n1info.com/kultura/merima-isakovic-ja-sam-jugoslovenka-i-dok-ja-postojim-postoji-jugoslavija/ Merima Isaković: Ja sam Jugoslovenka i dok ja postojim – postoji Jugoslavija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020210948/https://rs.n1info.com/kultura/merima-isakovic-ja-sam-jugoslovenka-i-dok-ja-postojim-postoji-jugoslavija/ |date=2022-10-20 }} N1 SRB. ''N1 Beograd; 28.05.2021.''<br>''“Nije tačno da ne postoji Jugoslavija, zemlja postoji dokle ljudi postoje, političke granice su drugo, ali ja sam Jugosloven i dok ja postojim – postoji Jugoslavija, da vas upoznam sa geografskom popravkom”, rekla je ona. […] “[…] Ako ja postojim, a ja sam Jugoslovenka, onda postoji i Jugoslavija, a verujem da nas ima još”, dodala je ona.''</ref> * [[Valentin Janežič]], lekar, pisac<ref name=vjanezic>Janežič, Valentin (Balant): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-TX6C8UZR/fb80cf9c-4262-4b58-b163-3ba39b58d90b/PDF Adam Janoša z Roščiševa Roščiševsky], u: Slovenska bčela, letnik 3, številka 42 (1852), str. 341.<br>''“Gotovo je bila ta prikazen vsim Slovanom, posebno pa nam Jugoslavenom neobičajna in nenadjana, ker se navadno naši žlahtniki svojega naroda sramujejo, ga zapuščajo in mnogokrat […].”''</ref> * [[Dimitrije Juzbašić]], kirurg, univerzitetski profesor<ref name=juzbasic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 297.<br>''“Juzbašić Dimitrije, dr medicine, red. prof. Medicinskog fak. u Zagrebu, upravnik Hirurške klinike Medicinskog fak., r. 1909 u Daruvaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Slavka Morić-Petrović]], neuropsihijatar, univ. profesor, revolucionar<ref name=moricpetrovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 364.<br>''“Morić-Petrović Slavka, neuropsihijatar. […] P: Jugosloven. [sic!].”''</ref> * [[Vukašin Popadić]], ljekar-bakteriolog, političar, revolucionar<ref name=vpopadic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 558.<br>''“Popadić dr Vukašin, lekar-bakteriolog, direktor Centralnog higijenskog zavoda NRM u Skoplju, rez. major, r. 1904 u Glamoču, Jugosloven.”''</ref> * [[Dragan Popović]], medicinar, univerzitetski profesor<ref name=draganpopovic1>Kilibarda, M.: [https://hrcak.srce.hr/en/file/226865 In Memoriam. Prof. dr. sci med. Dragan Popović], u: Arhiv za higijenu rada i toksikologiju, 37 br. 1 (1986), str. 102.<br>''“Kao osvedočeni Jugosloven, učestvovao je u oslobađanju dobrog dela naše zemlje i za to je zaslužio oficirski čin i Medalju zasluga za narod 1946. godine.”''</ref> * [[Igor Radosavljević]], psihijatar<ref name=iradosavljevic1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/srbijo-zbogom-niko-ti-vise-ne-moze-pomoci-zbog-cega-je-psihijatar-dr-igor-radosavljevic-koga-je-i-vucic-nagradio-spreman-da-zauvek-napusti-drzavu/ „Srbijo, zbogom! Niko ti više ne može pomoći“: Zbog čega je psihijatar dr Igor Radosavljević, koga je i Vučić nagradio, spreman da zauvek napusti državu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230521004102/https://www.danas.rs/vesti/drustvo/srbijo-zbogom-niko-ti-vise-ne-moze-pomoci-zbog-cega-je-psihijatar-dr-igor-radosavljevic-koga-je-i-vucic-nagradio-spreman-da-zauvek-napusti-drzavu/ |date=2023-05-21 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''R. Briza/M. Radenković; 28.03.2023.''<br>''“Tamo ću se osećati zaista kao kod kuće jer rodio sam se kao Jugosloven i uvek ću se tako osećati, a Slovenija je isto Jugoslavija, zauvek!”''</ref> * [[Miroslav Simić]], imunolog, univerzitetski profesor<ref name=msimic1>[https://www.miroslavmirkosimic.org/?page_id=17 Kako sam mlatio praznu slamu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225153548/https://www.miroslavmirkosimic.org/?page_id=17 |date=2024-12-25 }} miroslavmirkosimic.org ''Miroslav Mirko Simić; 2004.''<br>''“Oduvek sam se izjašnjavao isključivo kao Jugosloven nikad ne osećajući neku posebnu potrebu da naglasim da sam istovremeno i Srbin po ocu, odnosno Čeh po majci. Pre Drugog svetskog rata nisam s mojim jugoslovenstvom imao nikakvih problema. Docnije, međutim, je komunistička vlast tražila da uz Jugosloven dodam i “neopredeljen” što sam smatrao da je potpuno blesavo, pa sam to uprkos prisili odbijao da činim. Kao vrlo “opredeljen“ Jugosloven naravno da sam odmah čim su krajem osamdesetih počeli da rasparčavaju moju domovinu, činio sve da se tome suprotstavim.”''</ref><ref name=msimic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 503.<br>''“Simić Miroslav, imunolog. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=msimic3>[https://www.slobodnaevropa.org/a/mirko-simic-sanu/28024025.html Mirko Simić: Memorandum SANU, crna tačka srpske istorije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221127043307/https://www.slobodnaevropa.org/a/mirko-simic-sanu/28024025.html |date=2022-11-27 }} [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Branka Mihajlović; 01.10.2016.''<br>''“Kao ubeđeni Jugosloven, bio sam od samog početka protivnik stavova i ideja iznetih u pisaniju nazvanom „Memorandum SANU“.”''</ref><ref name=msimic4>[http://www.miroslavmirkosimic.org/wp-content/uploads/2015/08/%C5%BDivotopis-Miroslava-Mirka-Simi%C4%87a.pdf Životopis Miroslava Mirka Simića] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221127043904/http://www.miroslavmirkosimic.org/wp-content/uploads/2015/08/%C5%BDivotopis-Miroslava-Mirka-Simi%C4%87a.pdf |date=2022-11-27 }} miroslavmirkosimic.org''<br>''“Miroslav Simić, zvani Mirko, rođen je 4. aprila. 1924. godine, i to slučajno u Beogradu, odnosno Srbiji. Stoga je on sasvim slučajno u krštenici zabeležen kao Srbin kakvim se međutim nikad nije osećao, već je uvek govorio da je Jugosloven. ”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Oliver Dulić.jpg|Oliver Dulić Datoteka:Dr. Valentin Janežič Büste, Sankt Jakob im Rosental, Kärnten.jpg|Valentin Janežič Datoteka:Miroslav Simić.jpg|Miroslav "Mirko" Simić </gallery> </center> == Muzika == * [[Ernest Ačkun]], klarinetista<ref name=ackun1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 9.<br>''“Ačkun Ernest, klarinetista; redovni profesor Fakulteta muzičke umetnosti, Bg. (za pr. Kamerna muzika). […] P: Jugosloven, Slovenac.”''</ref><ref name=ackun2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 10.<br>''“Ačkun E. Ernest, klarinetista; redovni profesor Fakulteta muzičke umetnosti u Beogradu; generalni sekretar Saveza udruženja muzičkih umetnika Jugoslavije (r. 27. III 1930, Hrastnik, Slovenija). Jugosloven, Slovenac.”''</ref> * [[Husein Alijević]], pjevač<ref name=alijevic1>[https://www.republika.rs/zabava/estrada/503141/husein-alijevic-husa-film Husa otkrio šokantne detalja o dobijanju uloge u filmu o Džeju: Zapalio sam sveću Svetoj Petki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240116081902/https://www.republika.rs/zabava/estrada/503141/husein-alijevic-husa-film |date=2024-01-16 }} Portal Republika. ''Republika/M.G.; 10.01.2024''<br>''“Kad se Jugoslavija raspadala ja sam bio tinejdžer i ma kako to zvučalo ja sebe smatram Jugoslovenom jer sam dete iz mešanog braka i jer sam rođen tu gde su se spajale različitosti.”''</ref> * [[Šaban Bajramović]], pjevač<ref name=bajramovic1>[https://niskevesti.rs/u-nisu-pocinje-festival-posvecen-kralju-romske-muzike-zauvek-saban-bajramovic/ U Nišu počinje festival posvećen kralju romske muzike – „Zauvek Šaban Bajramović“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230831010327/https://niskevesti.rs/u-nisu-pocinje-festival-posvecen-kralju-romske-muzike-zauvek-saban-bajramovic/ |date=2023-08-31 }} Niške Vesti. ''Violeta Milićević; 01.08.2023''<br>''“On je bio Rom, iako je po duši bio Jugosloven.”''</ref> * [[Bebi Dol]], pevačica<ref name=bebidol1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 552-553.<br>''“Šarić Dragana - Bebi Dol, vokalni solista džez i zabavne muzike; kompozitor i tekstopisac; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Beki Bekić]], pevač<ref name=bekic1>[https://express.ba/naslovnica/473664/beki-bekic-za-express-ne-krijem-svoje-ime-i-prezime-u-beogradu-nemam-problema/ Beki Bekić za “Express”: Ne krijem svoje ime i prezime, u Beogradu nemam problema] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211001138/https://express.ba/naslovnica/473664/beki-bekic-za-express-ne-krijem-svoje-ime-i-prezime-u-beogradu-nemam-problema/ |date=2023-02-11 }} Express.ba ''Arina Hasović; 10.02.2023''<br>''Vi ste Albanac, sa adresom u Beogradu. Jeste li nekada imali problema zbog te činjenice? - “Nikada ništa negativno. Mene su jako dobro prihvatili, a nikada nisam krio ime ni prezime. Čak sam bolje prihvaćen nego neki njihovi pjevači. Narod kao narod, ako si dobar prema ljudima nema veze koje si vjere, to niko ne gleda u Beogradu. Moja žena je pravoslavna, živimo jugoslovenski jer ja sam u duši još uvijek Jugosloven. Ja volim tu zemlju, onu slogu gdje smo svi zajedno se voljeli, uživali. Ono kada dođem iz inostranstva pa uđem u Sloveniju i kažeš sebi „ušao sam u moju državu“.”''</ref> * [[Sergije Beljajev]], dirigent<ref name=beljajev1>[https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/preminuo-sergije-beljajev-osnivac-legendarnog-hora-djevojke-s-neretve/222659 Preminuo Sergije Beljajev, osnivač legendarnog hora 'Djevojke s Neretve'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111110340/https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/preminuo-sergije-beljajev-osnivac-legendarnog-hora-djevojke-s-neretve/222659 |date=2023-01-11 }} RadioSarajevo.ba ''14.04.2016.''<br>''“Sergije Beljajev, Rus po narodnosti, Jugosloven po opredjeljenju, formirao je Djevojke s Neretve krajem šezdesetih godina s namjerom da izvode partizanske, zabavne i narodne pjesme.”''</ref> * [[Bruno Bjelinski]], kompozitor<ref name=bjelinski2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 61.<br>''“Bjesinski [sic!] Bruno, dr prava, kompozitor, vanr. prof. Muzičke akademije u Zagrebu, r. 1909 u Trstu, Jugosloven.”''</ref> * [[Dara Bubamara]], pjevačica<ref name=darabubamara1>[https://avaz.ba/showbiz/jet-set/796483/dara-bubamara-za-avaz-mama-nije-vjerovala-da-cu-voziti-porsea-kao-brena-a-vozila-sam-bolje-automobile Dara Bubamara za "Avaz": Mama nije vjerovala da ću voziti Poršea kao Brena, a vozila sam bolje automobile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231040455/https://avaz.ba/showbiz/jet-set/796483/dara-bubamara-za-avaz-mama-nije-vjerovala-da-cu-voziti-porsea-kao-brena-a-vozila-sam-bolje-automobile |date=2022-12-31 }} [[Dnevni avaz]]. ''N. Varupa; 27.12.2022.''<br>''“Ja jesam Srpkinja ali sam u duši Jugoslovenka.”''</ref> * [[Đorđe Ðogani]], pjevač<ref name=djogani1>[http://star.vecer.com.mk/tekst.asp?tid=21389 Џоле: Со Слаѓа сум во одлични односи!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722215116/http://star.vecer.com.mk/tekst.asp?tid=21389 |date=2011-07-22 }} (na makedonskom) Večer. ''Aleksandra Timkovska; 05.09.2006.''<br>''“Така е бидејќи секогаш се чувствувам како Југословен. Така сум роден, така ќе умрам и тоа е крај.”''</ref> * [[Uroš Dojčinović]], gitarista i kompozitor<ref name=dojcinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 105.<br>''“Dojčinović Uroš, gitarista, kompozitor i publicista; prof. u SMŠ "J. Slavenski", Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Vladimir Furduj]], muzičar<ref name=furduj1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 138.<br>''“Furduj Vladimir, muzičar, bubnjar. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Mirko Glišić]], kompozitor i tekstopisac<ref name=glisic1>[https://www.danas.rs/zivot/crna-dama-je-zaklina-kenedi-onazis-ljudi-secanja-mirko-glisic-tekstopisac-i-kompozitor-hitova-rok-i-folk-muzike/ „Crna dama“ je Žaklina Kenedi Onazis: Ljudi, sećanja – Mirko Glišić, tekstopisac i kompozitor hitova rok i folk muzike] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241108214445/https://www.danas.rs/zivot/crna-dama-je-zaklina-kenedi-onazis-ljudi-secanja-mirko-glisic-tekstopisac-i-kompozitor-hitova-rok-i-folk-muzike/ |date=2024-11-08 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Zoran Mišić; 28.09.2024.''<br>''“Mi Jugosloveni, jer sebe smatram Srbinom i Jugoslovenom smo mnogo ostrašćeni.”''</ref> * [[Zafir Hadžimanov]], pjevač<ref name=hadzimanov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 160-161.<br>''“Hadžimanov Zafir, estradni umetnik, kompozitor, glumac i pesnik. […] P: Makedonac-Jugosloven, […].”''</ref> * [[Bojan Hreljac]], muzičar<ref name=hreljac1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 164.<br>''“Hreljac Bojan, muzičar, estradni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ekrem Jevrić]], pevač<ref name=jevric1>[http://www.vreme.com/cms/view.php?id=942888 Pas do pasa, beton do betona] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100801185254/http://www.vreme.com/cms/view.php?id=942888 |date=2010-08-01 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Jovana Gligorijević; broj 1021, 29.07.2010.''<br>''“Više od dvadeset godina po odlasku iz zemlje koja se tad još zvala Jugoslavija, Ekrem se i dalje izjašnjava kao Jugosloven i dalje radi kao taksista i zidar (u Njujorku gradu).”''</ref> * [[Vladimir Janković]], muzičar<ref name=vjankovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 186.<br>''“Janković Vladimir - Džet, rok muzičar, radio voditelj. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Zoran Kalezić]], pevač<ref name=kalezic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 215-216.<br>''“Kalezić Zoran, estradni umetnik; vokalni solista. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Rastislav Kambasković]], kompozitor<ref name=kambaskovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 217.<br>''“Kambasković Rastislav, kompozitor; vanredni profesor Fakulteta muzičke umetnosti, Bg. (za pr. Muzička teorija); šef Katedre za teorijske predmete. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Boris Kovač]], glazbenik<ref name=bkovac>[https://lupiga.com/intervjui/razgovor-s-glazbenikom-borisom-kovacem-osjecam-se-kao-jugoslaven-i-prihvatio-sam-da-sam-trajni-apatrid Razgovor s glazbenikom Borisom Kovačem: „Osjećam se kao Jugoslaven i prihvatio sam da sam trajni apatrid“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230225234711/https://lupiga.com/intervjui/razgovor-s-glazbenikom-borisom-kovacem-osjecam-se-kao-jugoslaven-i-prihvatio-sam-da-sam-trajni-apatrid |date=2023-02-25 }} Lupiga. ''Boris Pavelić; 03.01.2022.''<br>''“Sve što je bila prednost Jugoslavije kao multietničkog, multireligijskog, multikulturnog prostora - a ja sebe i dalje doživljavam kao Jugoslovena - sistematski je razgrađivano tokom tih decenija..”''</ref> * [[Kornelije Kovač]], muzičar i kompozitor<ref name=kkovac1>[https://www.vreme.com/kultura/sta-sam-dao-muzici-a-sta-ona-meni/ Šta sam dao muzici a šta ona meni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230128021402/https://www.vreme.com/kultura/sta-sam-dao-muzici-a-sta-ona-meni/ |date=2023-01-28 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Tamara Nikčević; broj 1205, 06.02.2014.''<br>''“Dete sam mešanog braka, Jugosloven, pa…”''</ref> * [[Hašim Kučuk Hoki]], pevač<ref name=hoki1>[http://www.nin.co.rs/2002-12/05/26236.html Nazdravite, drugovi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231041248/http://www.nin.co.rs/2002-12/05/26236.html |date=2022-12-31 }} [[NIN]]. ''05.12.2002., broj 2710''<br>''“Bio sam deklarisani Jugosloven, i to sam do danas ostao.”''</ref><ref name=hoki2>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/bilo-jednom-medu-nama Sjećanja: Hašim Kučuk Hoki: Bilo jednom među nama] [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Petar Luković; 01.07.2013.''<br>''“Ja sam Jugosloven! Titov vojnik, rođen u Jugoslaviji, položio Titovu zakletvu pod jugoslovenskom zastavom, zakleo se da ću braniti granice ove zemlje i nastaviti tradicije mog oca.”''</ref><ref name=hoki3>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2002/11/28/srpski/K02112701.shtml Najveći roker među narodnjacima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111115511/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2002/11/28/srpski/K02112701.shtml |date=2023-01-11 }} [[Glas javnosti]]. ''I. S.; 28.11.2002''<br>''“Vaspitan sam tako da ostanem celog života ono što jesam, onaj stari Jugosloven. Ja sam to.”''</ref> * [[Lepa Brena]], pevačica<ref name=brena1>[https://pink.rs/domaci/458058/lepa-brena-progovorila-o-uspehu-sa-'slatkim-grehom'-prisetila-se-devedesetih-godina-pa-otkrila-u-cemu-je-tajna-njenog-sjajnog-osmeha-video Lepa Brena progovorila o uspehu sa 'Slatkim grehom', prisetila se devedesetih godina, pa otkrila u čemu je tajna njenog sjajnog osmeha!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230210023126/https://pink.rs/domaci/458058/lepa-brena-progovorila-o-uspehu-sa-%27slatkim-grehom%27-prisetila-se-devedesetih-godina-pa-otkrila-u-cemu-je-tajna-njenog-sjajnog-osmeha-video |date=2023-02-10 }} pink.rs ''N. Ž.; 13.12.2022.''<br>''“Kako sam bila velika zvezda, ja sam bila i ostala Jugoslovenka.”''</ref><ref name=brena2>[http://www.pressonline.rs/sr/vesti/dzet_set_svet/story/52970/POVRATAK+LEPE+BRENE.html Povratak Lepe Brene] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029202123/http://www.pressonline.rs/sr/vesti/dzet_set_svet/story/52970/POVRATAK+LEPE+BRENE.html |date=2013-10-29 }} Press Online. ''M. Majstorović; 07.12.2008.''<br>''Da li se još deklarišete kao Jugoslovenka? - “Ako neko ima pravo da se deklariše kao Hrvat ili Srbin, i ja imam pravo da budem Jugoslovenka.”''</ref><ref name=brena3>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 179-180.<br>''“Jahić Fahreta - Lepa Brena, estradni umetnik, vokalni solista. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=brena4>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 167-168.<br>''“Jahić A. Fahreta, estradni umetnik (r. 20. X 1960, Tuzla). Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vatroslav Lisinski]], skladatelj<ref name=lisinski1>[http://www.arhivyu.gov.rs/active/sr-latin/home/glavna_navigacija/leksikon_jugoslavije/drzavni_simboli/himna.html Himna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190119121531/http://www.arhivyu.gov.rs/active/sr-latin/home/glavna_navigacija/leksikon_jugoslavije/drzavni_simboli/himna.html |date=2019-01-19 }} Arhiv Jugoslavije<br>''“Pesmu "Hej Sloveni" napisao je u Pragu 1834, u vreme panslavističkog pokreta, Samuel-Samo Tomašik, Slovak po nacionalnosti. […] Pevana je kao himna još na panslovenskom kongresu u Pragu 1848, na kojem se delegat Vatroslav Lisinski izjasnio kao prvi Jugosloven.”''</ref> * [[Aleksandar Lokner]], muzičar<ref name=lokner1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 278.<br>''“Lokner Aleksandar, estradni umetnik; klavijaturista, kompozitor, aranžer, i producent; član grupe "Bajaga i instruktori". […] P: Jugosloven”''</ref> * [[Dženan Lončarević]], pjevač<ref name=loncarevic1>[https://bor-grad.com/dzenan-loncarevic-borska-publika-razume-muziku/ Dženan Lončarević: Borska publika razume muziku] Bor Grad Info. ''Urednik; 14.02.2019.''<br>''“Ja sam okoreli Jugosloven i okoreli titovac tako da mislim da ne postoji čovek u zemlji pa čak i u regionu, odnosno našoj predivnoj bivšoj Jugoslaviji, koji je više zaljubljen u Jugoslaviju i u Tita.”''</ref><ref name=loncarevic2>[https://www.sd.rs/vip/vip/na-kafi-sa-nedom-i-vladom-dzenan-loncarevic-intervju-2018-04-23 Bez dlake na jeziku: Dženan iskreno o kolegama, rijalitijima i potresnom slučaju Nataše Bekvalac] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231235412/https://www.sd.rs/vip/vip/na-kafi-sa-nedom-i-vladom-dzenan-loncarevic-intervju-2018-04-23 |date=2022-12-31 }} Srbija Danas. ''Neda Perišić/Vladimir Janković; 26.04.2018.''<br>''“Pored toga, pošto sam ja i dalje Jugosloven, želeo bih da obiđem našu nekadašnju zemlju u onim okvirima koji su postojali kada sam ja bio Titov pionir.”''</ref> * [[Magnifico]], pjevač<ref name=magnifico1>[https://www.mladina.si/98242/mi-jugoslovani-smo-najbolj-neverjetna-in-po-svoje-napredna-nacija-ceprav-so-nam-izbrisali-drzavo/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230212044848/https://www.mladina.si/98242/mi-jugoslovani-smo-najbolj-neverjetna-in-po-svoje-napredna-nacija-ceprav-so-nam-izbrisali-drzavo/ |date=2023-02-12 }} [https://web.archive.org/web/20080419082022/http://www.mladina.si/tednik/200752/clanek/kul--intervju-max_modic/] Magnifico il Grande. Po domače, car [[Mladina]]. ''Max Modic; broj 52, 04.01.2008./28.12.2007.''<br>''“Mi Jugoslovani smo najbolj neverjetna in po svoje napredna nacija. Čeprav so nam izbrisali državo, še naprej živimo, delamo in ustvarjamo. V bistvu obstajamo na neki višji duhovni stopnji. Z našim življenjem in delom dokazujemo, da ne potrebujemo ne države ne davkov ne politikov ne liderjev.”''</ref><ref name=magnifico2>[http://www.pulsonline.rs/licna-karta/598/robert-pesut-manjifiko Lična karta - Robert Pešut-Manjifiko] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141021003912/http://www.pulsonline.rs/licna-karta/598/robert-pesut-manjifiko |date=2014-10-21 }}. Puls. ''Tatjana Čanak''<br>''“Ali ja sam i sada Jugosloven, bez obzira na sve. Upisan sam kao Jugosloven, služio sam JNA, dao zakletvu i – šta sad?”''</ref> * [[Milivoje Marković]], kompozitor<ref name=mmarkovic-sepe-181>[https://www.nin.rs/arhiva/vesti/12268/humor-jaci-od-svega Humor jači od svega] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225153228/https://www.nin.rs/arhiva/vesti/12268/humor-jaci-od-svega |date=2024-12-25 }} [[NIN]]. ''Radmila Stanković; 20.09.2023.''<br>''“Mojmir je bio i ostao veliki Jugosloven, kao i ja.”''</ref><ref name=mmarkovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 304.<br>''“Marković Milivoje, muzičar, kompozitor; dirigent Džez orkestra RTB; publicista. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Milan Mladenović]], pjevač i muzičar<ref name=mladenovic1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 311.<br>''“Mladenović S. Milan, muzičar, vođa rok grupe Ekatarina Velika (r. 21. IX 1958, Zagreb). Jugosloven, […].”''</ref> * [[Redžo Mulić]], kompozitor<ref name=mulic1>[https://www.pobjeda.me/clanak/tradiciju-preispitivao-sa-strascu-i-velikim-nadahnucem Tradiciju preispitivao sa strašću i velikim nadahnućem] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240120025954/https://www.pobjeda.me/clanak/tradiciju-preispitivao-sa-strascu-i-velikim-nadahnucem |date=2024-01-20 }} [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]]. ''Dragana Erjavšek; 04.01.2024.''<br>''“O ovom važnom kompozitoru koji se, iako albanskog porijekla, uvijek i svuda izjašnjavao kao Crnogorac i Jugosloven, za Pobjedu su govorile njegova kćerka Vesna Mulić i muzikološkinja Sonja Marinković.”''</ref><ref name=mulic2>[https://www.gorazdevac.com/2023/05/10/predavanje-o-redzi-mulicu-ko-je-gusinjski-paganini/ Predavanje o Redži Muliću: Ko je Gusinjski Paganini?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240120035446/https://www.gorazdevac.com/2023/05/10/predavanje-o-redzi-mulicu-ko-je-gusinjski-paganini/ |date=2024-01-20 }} Web portal gorazdevac.com ''Radio Mitrovica sever; 10.05.2023.''<br>''“Iako albanskog porekla, Mulić se uvek i svuda izjašnjavao kao Crnogorac i Jugosloven.”''</ref> * [[Robert Nemeček]], muzičar, TV urednik<ref name=nemecek1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 372-373.<br>''“Nemeček Robert, zamenik glavnog i odgovornog urednika RTV "Pink". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Istra Pečvari]], pijanistkinja<ref name=pecvari1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 409.<br>''“Pečvari Istra, samostalni umetnički saradnik na Fakultetu muzičke umetnosti, Bg. […] P: P: Jugosl., […].”''</ref> * [[Vlastimir Peričić]], kompozitor<ref name=pericic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 412.<br>''“Peričić Vlastimir, muzički pisac i kompozitor; redovni profesor Fakulteta muzičke umetnosti, Bg. (penz.) […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=pericic2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 532.<br>''“Peričić Vlastimir, kompozitor, asistent Muzičke akademije u Beogradu, r. 1927 u Vršcu, Jugosloven.”''</ref> * [[Šako Polumenta]], pevač<ref name=špolumenta1>[https://mondo.rs/Zabava/Zvezde-i-tracevi/a1959748/odgovor-saka-polumente-na-skandalozne-izjave-bebe-rekse.html "Od Srbije sam dobio sve u životu, slavim sve": Šako odgovorio albanskoj pevačici na skandaloznu izjavu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240804002118/https://mondo.rs/Zabava/Zvezde-i-tracevi/a1959748/odgovor-saka-polumente-na-skandalozne-izjave-bebe-rekse.html |date=2024-08-04 }} Mondo. ''01.08.2024.''<br>''“Ja sam veliki Jugosloven pre svega.”''</ref> * [[Esma Redžepova]], pevačica<ref name=eredzepova1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 573.<br>''“Teodosievski-Redžepova Esma, estradni umetnik, vokalni solista, član Predsedništva za kulturu Međunar. unije Roma. […] P: Romkinja, Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Usnija Redžepova]], pjevačica<ref name=uredzepova1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 479.<br>''“Redžepova Usnija, estradni umetnik, vokalni solista. […] P: Romkinja, Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Senidah]], pevačica<ref name=senidah1>[https://nova.rs/zabava/showbiz/senidah-otkrila-zasto-je-neki-ljudi-ne-prihvataju/ „U Sloveniji nikada neću biti prihvaćena zbog prezimena“: Senidah progovorila o svojim korenima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250708194310/https://nova.rs/zabava/showbiz/senidah-otkrila-zasto-je-neki-ljudi-ne-prihvataju/ |date=2025-07-08 }} Nova.rs ''Bojana Krkeljić; 07.07.2025.''<br>''“Volim sav narod, dobre ljude. Imam veze i s Makedonijom i s Hrvatskom. Ja sam tu gde sam i stvarno mogu da kažem da sam rođena u Jugoslaviji i zauvek ću ostati Jugoslovenka.”''</ref> * [[Mojmir Sepe]], kompozitor<ref name=mmarkovic-sepe-181/> * [[Šemsa Suljaković]], pevačica<ref name=suljakovic1>[https://www.kurir.rs/stars/2704633/ekskluzivno-intervju-za-sva-vremena-semsa-suljakovic-zauvek-cu-biti-jugoslovenka Ekskluzivno! Intervju za sva vremena - Šemsa Suljaković: Zauvek ću biti Jugoslovenka!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221102114327/https://www.kurir.rs/stars/2704633/ekskluzivno-intervju-za-sva-vremena-semsa-suljakovic-zauvek-cu-biti-jugoslovenka |date=2022-11-02 }} [[Kurir (novine)|Kurir]]. ''Ljilja Jorgovanović; 27.02.2017.''<br>''“Muslimanka sam oduvijek, takva sam rođena, to sam i sada. Ali sam i Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ivan Švager]], saksofonista<ref name=svager1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 567.<br>''“Švager Ivan, kompozitor i aranžer; vođa sekcije saksofonista i solista u Džez orkestru RTB i "Dzezteta Ivana Švagera". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dado Topić]], pjevač i muzičar<ref name=topic1>[https://www.euronews.rs/kultura/aktuelno-iz-kulture/63374/a-sad-adio-i-muzika-iz-otpisanih-u-becu-odrzan-koncert-muzike-iz-srpske-kinematografije/vest "A sad adio" i muzika iz "Otpisanih": U Beču održan koncert muzike iz srpske kinematografije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221202095615/https://www.euronews.rs/kultura/aktuelno-iz-kulture/63374/a-sad-adio-i-muzika-iz-otpisanih-u-becu-odrzan-koncert-muzike-iz-srpske-kinematografije/vest |date=2022-12-02 }} Euronews. ''Tanjug; 25.09.2022.''<br>''“Rođen sam u Jugoslaviji, uvek bio Jugosloven, iz radničke porodice.”''</ref><ref name=topic2>[https://espona.me/index.php/ex-yu/10641-dado-topic-nisam-jugonostalgicar-vec-jugosloven Dado Topić: Nisam Jugonostalgičar, već Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221116033920/https://espona.me/index.php/ex-yu/10641-dado-topic-nisam-jugonostalgicar-vec-jugosloven |date=2022-11-16 }} espona.me ''03.09.2021.''</ref><ref name=topic3>[https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/22/rts-svet/2690555/balkanskom-ulicom-dado-topic.html Balkanskom ulicom: Dado Topić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221116034617/https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/22/rts-svet/2690555/balkanskom-ulicom-dado-topic.html |date=2022-11-16 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''Vesna Dedić; 09.04.2017.''<br>''“Dado Topić, Beograđanin, Jugosloven, legenda rok end rola i nadasve porodičan čovek svojom pričom će sigurno ove nedelje u mnoge domove uneti osećaj da je dobro samo ako ima ljubavi i poštovanja.”''</ref> * [[Bisera Veletanlić]], pjevačica<ref name=bveletanlic1>[https://www.nedeljnik.rs/kako-mi-je-fudbal-pomogao-da-prezivim-devedesete-razgovor-sa-biserom-veletanlic/ Kako mi je fudbal pomogao da preživim devedesete: Razgovor sa Biserom Veletanlić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230504234543/https://www.nedeljnik.rs/kako-mi-je-fudbal-pomogao-da-prezivim-devedesete-razgovor-sa-biserom-veletanlic/ |date=2023-05-04 }} Nedeljnik. ''Branko Rosić; 15.09.2019.''<br>''“Ja sam i danas Jugoslovenka. Pa rodila sam se u Jugoslaviji. Rođena sam u Zagrebu i živim skoro pedeset godina u Beogradu.”''</ref><ref name=bveletanlic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 605.<br>''“Veletanlić Bisera, estradni umetnik, vokalni solista. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=bveletanlic3>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 510.<br>''“Veletanlić M. Bisera, estradni umetnik, vokalni solista (r. 15. IX 1942, Zagreb). Jugoslovenka.”''</ref> * [[Senka Veletanlić]], pevačica<ref name=sveletanlic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 605.<br>''“Veletanlić Senija-Senka, estradni umetnik, vokalni solista džez i zabavne muzike. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=sveletanlic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 510.<br>''“Veletanlić M. Senija - Senka, estradni umetnik, vokalni solista (r. 27. V 1936, Zagreb). Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Bojana Vunturišević]], pevačica i tekstopisac<ref name=vunturisevic1>[https://www.portalnovosti.com/bojana-vunturisevic-verujem-da-i-dalje-mozemo-da-se-volimo Bojana Vunturišević: Verujem da i dalje možemo da se volimo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240524021136/https://www.portalnovosti.com/bojana-vunturisevic-verujem-da-i-dalje-mozemo-da-se-volimo |date=2024-05-24 }} Portal Novosti. ''Katarina Bošnjak; 13.05.2024.''<br>''“I otud moja ljubav za Dalmacijom – zato što je moje političko, nacionalno, ne znam ni ja kakvo sve opredeljenje, to da sam Jugoslovenka.”''</ref> * [[Toma Zdravković]], pjevač<ref name=zdravkovic1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 540.<br>''“Zdravković D. Tomislav - Toma, vokalni solista i kompozitor narodne muzike (r. 20. XI 1938, Aleksinac). Srbin, Jugosloven, […].”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Ernest Ačkun.jpg|Ernest Ačkun Datoteka:Хуса Алијевић 2014.png|Husein Alijević Datoteka:Šaban Bajramović.IMG 3786.jpg|Šaban Bajramović Datoteka:Bebi Dol u Nisu na Letnjoj pozornici 1991 02.jpg|Bebi Dol Datoteka:Bruno_Bjelinski.jpg|Bruno Bjelinski Datoteka:Kornelije Kovač.jpg|Kornelije Kovač Datoteka:Lepa brena.jpg|Lepa Brena Datoteka:Vatroslav Lisinski.jpg|Vatroslav Lisinski Datoteka:Dženan Lončarević (cropped).jpg|Dženan Lončarević Datoteka:Robert Pesut crop.jpg|Magnifico Datoteka:Milan Mladenović.jpg|Milan Mladenović Datoteka:Vlastimir Pericic.jpg|Vlastimir Peričić Datoteka:SakoPolumenta.JPG|Šako Polumenta Datoteka:Есма Реџепова.jpg|Esma Redžepova Datoteka:Usnija Redzepova-mc.rs.jpg|Usnija Redžepova Datoteka:Dado Topić 2007.jpg|Dado Topić Datoteka:Belgrade_Pride_2021_-_Bojana_Vunturišević.jpg|Bojana Vunturišević Datoteka:Toma Zdravković.jpg|Toma Zdravković </gallery> </center> == Nauka == * [[Zlatko Ahmetović]], univerzitetski profesor<ref name=ahmetovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 12.<br>''“Ahmetović Zlatko, profesor Fakulteta za fizičku kulturu, N. Sad; pomoćnik pokrajinskog sekretara za kulturu i obrazovanje. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vjekoslav Babukić]], jezikoslovac<ref name=babukic1>Babukić, Vjekoslav/Karadžić, Vuk Stefanović/Vraz, Stanko: Prijateljski dopisi o pravopisu ćirilskimi i latinskimi pismeni medju Vukom Stefanov. Karadžićem i Věkoslavom Babukićem, u: Kolo (1847), str. 71.<br>''“Kako sada mi (Jugoslavjani) stojimo, razděljeni na iztočni i zapadni věrozakon i obrede […].”''</ref> * [[Jovo Bakić]], sociolog<ref name=bakic1>[https://www.youtube.com/watch?v=ioJg1tUgXDo Jovo Bakić iskreni Jugosloven] YouTube. ''2021.''<br>''“Ovo govorim kao levičar, ali i kao iskreni Jugosloven.”''</ref> * [[Dževad Belkić]], fizičar<ref name=belkic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 39.<br>''“Belkić Dževad, fizičar, naučni savetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dunja Blažević]], istoričarka umetnosti<ref name=blazevic1>[https://www.slobodnaevropa.org/a/intervju-dunja-blazevic/30164157.html Blažević: Izložba Marine Abramović košta koliko i budžet muzeja] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Branka Mihajlović; 14.09.2019.''<br>''“Međutim, ja sam i dalje Jugoslovenka, to može da se nazove jugonostalgičar ili kako god hoćete. Ali ja sam Jugoslovenka i dalje.”''</ref> * [[Slavko Borojević]], agronom, genetičar<ref name=borojevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 56.<br>''“Borojević Slavko, akademik; profesor Poljoprivrednog fakulteta, N. Sad (penz.) […] P: Srbin-Jugosloven.”''</ref> * [[Franjo Bradaška]], historičar<ref name=bradaska1>Bradaška, Franjo: Jugoslovjeni u Turskoj. Narodopisni nacrt od profesora Franje Bradaške, u: Književnik, god. II. sv. 3. (1865), str. 321.<br>''“Ako Turska zanima ostalu Europu, to mora ona tim više zanimati Slovjene, a poimence nas Jugoslovjene.”''</ref> * [[Boris Buden]], filozof<ref name=buden1>[https://www.vijesti.me/zabava/56453/maternji-jezik-je-ideolosko-politicka-konstrukcija Maternji jezik je ideološko-politička konstrukcija] [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Matija Otašević; 12.11.2017.''<br>''“Postoji Jugoslavija uspostavljena 1943. kao emancipacijski projekt, i samo u tom smislu - a ne u smislu nekakvog nacionalnog i kulturnog identiteta, zajedničke historije - ne, već u smislu identifikacije sa jugoslavenskim projektom i mogućnostima njegovog nastavljanja…” - U onom smislu, dakle, u kojem danas u Hrvatskoj djeluje i o kojem piše Viktor Ivančić? - “Apsolutno, moj prijatelj Viktor Ivančić. U tom smislu sam Jugoslaven i krležijanac.”''</ref> * [[Oroslav Caf]], jezikoslovac, duhovnik<ref name=caf1>Caf, Oroslav (Bělankin): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-L3EKLYU5/0eb651f7-e8d8-4182-8297-db73a5a4305a/PDF R ino L sta slavenska vokala], u: Slovenska bčela, letnik 2, številka 23 (1851), str. 181.<br>''“Uže smo si veselo upanje dělali, da se bomo mi Jugoslaveni po navodu slavne […].”''</ref><ref name=caf2>Caf, Oroslav (Bělankin): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-7SVW981B/03fb9f28-9e2b-425a-b964-56a4fc584b38/PDF R ino L sta slavenska vokala], u: Slovenska bčela, letnik 3, številka 25 (1852), str. 205.<br>''“Bodi nam Jugoslavenom tedaj pravilo: I. r med konsonanti ino na kraju […].”''</ref> * [[Ivan Čolović]], etnolog<ref name=icolovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 83.<br>''“Čolović Ivan, književnik, izdavač i književni prevodilac, etnolog, viši naučni saradnik u Etnografskom institutu SANU. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=colovic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 76.<br>''“Čolović M. Ivan, književnik, izdavač; viši naučni saradnik u Etnografskom institutu SANU (r. 24. III 1938, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Vladimir Ćorović]], povjesničar<ref name=corovic1>Ćorović, Vladimir: Istorija Jugoslavije. Beograd 1933, str. 655.<br>''“Mi Jugosloveni imamo puno razloga da sa poverenjem gledamo u vremena koja dolaze.”''</ref> * [[Aleksa Đilas]], sociolog<ref name=adjilas1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/507246/I-u-maloj-zemlji-moguce-je-boriti-se-za-velike-ciljeve I u maloj zemlji moguće je boriti se za velike ciljeve] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Aleksandar Apostolovski; 15.05.2022.''<br>''“Ja sam se uvek izjašnjavao kao Jugosloven i to je za mene bilo samo prirodni produžetak toga što sam Srbin i Crnogorac.”''</ref><ref name=adjilas2>[http://www.nspm.rs/prenosimo/mozemo-bez-velikih-sila.html?alphabet=l Možemo bez velikih sila] Nova srpska politička misao. ''Dubravka Vujanović; 16.02.2010.''<br>''“Da, smatram se i dalje Jugoslovenom, ali se time ne odričem srpstva.”''</ref><ref name=adjilas3>[https://www.vreme.com/vreme/nade-i-planovi-zaboravljenih-emigranata/ Nade i planovi zaboravljenih emigranata] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Ljiljana Smajlović; broj 980, 15.10.2009.''<br>''Izjašnjavali ste se kao Jugosloven? - “To sam i danas. Što ne znači da nisam i Crnogorac i Srbin. A takođe i Srbijanac – pa u Beogradu u istom stanu živim od 1954!”</ref><ref name=adjilas4>Djilas, Aleksa: [http://books.google.de/books?id=ZMyZdvTympMC&printsec=frontcover&dq=editions:I4_wUiRXowIC&hl=de&sa=X&ei=24TKULbtHaeE4gSPiIC4BA&ved=0CDQQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false Funeral Oration for Yugoslavia], u: [[Dejan Đokić|Djokić, Dejan]] (izd.): Yugoslavism. Histories of a Failed Idea, 1918 - 1992, London 2003, str. 323.<br>''“Indeed, in the next official population count, I intend to declare myself a Yugoslav. This is what I was in census of 1971, 1981 and 1991; this is what I am in 2001.”''</ref><ref name=djilas5>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 83.<br>''“Đilas Aleksa, istoričar i publicista. […] P: Jugosloven, […].”''</ref><ref name=adjilas6>[http://www.djilas.rs/PITANJE/Posmrtni_govor_Jugoslaviji.html Posmrtni govor Jugoslaviji - jedan zamišljeni dijalog sa zapadnim prijateljima]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Djilas.rs ''Aleksa Đilas''</ref><ref name=adjilas7>[http://www.djilas.rs/PITANJE/Braneci_Zapad.html Braneći Zapad]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Djilas.rs ''Aleksa Đilas''</ref> * [[Dejan Đokić]], historičar<ref name=djokic1>[http://www.opendemocracy.net/people-debate_36/article_325.jsp A farewell to Yugoslavia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170707210022/https://www.opendemocracy.net/people-debate_36/article_325.jsp |date=2017-07-07 }} (na engleskom) openDemocracy. ''Dejan Đokić; 10.04.2002.''<br>''“I usually declared myself a Yugoslav, which had several advantages over being merely a Serb, which I also am, by virtue of being born in Serbia, to Serbian parents. True, by Yugoslav I don't just mean a citizen of a country called Yugoslavia, in Central and Eastern Europe national identities have primarily ethnic and not civic meaning. This effectively means that even though there is no country called Yugoslavia anymore, I can continue to declare myself a Yugoslav. But, I have an(other) ethnic identity, that of a Serb, and anyhow, being Yugoslav always meant something more to me than just a national identification. […] Although, as I already said, I always identified with Yugoslavia, I think I only became a real Yugoslav once the real Yugoslav state disintegrated, when I left Serbia for Britain.”''</ref> * [[Vladimir Dvorniković]], filozof i etnopsiholog<ref name=dvornikovic1>[https://www.dw.com/sr/jugoslovenski-dert/a-44853062 Jugoslovenski dert] [[Deutsche Welle]]. ''Dragoslav Dedović; 28.07.2018.''<br>''“On nije bio samo Jugosloven po nacionalnom opredeljenju. On je o Jugoslovenima izrekao istine koje spadaju u najtačnije i najbolnije spoznaje do kojih je jedan etnopsiholog mogao doći.”''</ref> * [[Egon Fekete]], lingvista<ref name=fekete1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 134.<br>''“Fekete Egon, filolog, serbokroatista, leksikograf; naučni savetnik u Institutu za sh. jezik, Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Ivan Filipović]], pedagog, književnik<ref name=ifilipovic1>Filipović, Ivan (Perić): Pravac naše književnosti, u: Neven, VII. god (1858), str. 73.<br>''“Važnost školskih i pučkih knjižnica uvidjeli su već mnogi narodi, samo mi Jugoslaveni ne.”''</ref> * [[Milutin Garašanin (arheolog)|Milutin Garašanin]], arheolog<ref name=garasanin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 140.<br>''“Garašanin Milutin, arheolog, akademik; preds. Odbora za arheologiju SANU. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Andrej Grubačić]], sociolog<ref name=grubacic1>Grubačić, Andrej: [http://books.google.de/books?id=zFDOQsocASMC&printsec=frontcover&dq=Don%27t+Mourn,+Balkanize!:+Essays+After+Yugoslavia&hl=de&sa=X&ei=Q4bHUYvYK8besgaa5IDoDg&ved=0CDIQ6AEwAA#v=onepage&q=Don%27t%20Mourn%2C%20Balkanize!%3A%20Essays%20After%20Yugoslavia&f=false Don't mourn, balkanize! Essays after Yugoslavia] Oakland 2010, str. 11. {{ISBN|1-60486-470-2}}.<br>''“I grew up in Belgrade—or, more precisely, between Belgrade and Sarajevo—but I always considered myself Yugoslav. I do not see any reason to stop doing so now.”''</ref> * [[Katica Hedrih]], mašinski inženjer, univ. profesorica<ref name=hedrih1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 163.<br>''“Hedrih (Stevanović) Katica, redovni profesor (za pr. Elastidinamika, Otpornost materijala i Teorija nelinearnih oscilacija) i šef Katedre za mehaniku Mašinskog fakulteta, Niš; gl. i odg. urednik časopisa "Facta Universitatis"; nauč. saradnik Matemat. instituta SANU; ekspert Sav. ministarstva za nauku i tehnologiju. […] P: Jugoslovenka, srpske nacionalnosti; […].”''</ref> * [[Fedor Herbut]], fizičar<ref name=herbut1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 163.<br>''“Herbut Fedor, redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF, Bg.; dopisni član SANU. […] P: Rusin, Jugosloven.”''</ref><ref name=herbut2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 152.<br>''“Herbut E. Fedor, redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF u Beogradu; dopisni član SANU (r. 3. V 1932, Novi Vrbas). Rusin, Jugosloven.”''</ref> * [[Fran Ilešič]], književni povjesničar, publicist<ref name=ilesic1>Ilešič, Fr.: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:doc-P2B6NX9A/099c4d73-b7c1-4486-9729-7487689a5bd4/PDF Vse pleše. Balada — ballata.], u: Ljubljanski zvon, god. 19 br. 1 (1899), str. 49.<br>''“Pohlevno nasprotujoč, je nekdo iz ozadja izrekel svoje pomisleke o Čukovem modrovanju, češ, mi Jugoslovani s svojim »kolom« se pač dobro vrtimo v krogu, a naprej ne pridemo, ne napredujemo.”''</ref> * [[Ivan Ivić]], psiholog, univerzitetski profesor<ref name=ivic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 176.<br>''“Ivić Ivan, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (za pr. Razvojna psihologija). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Anton Janežič]], filolog<ref name=janezic1>Prijatelj, Ivan: [http://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:doc-CELRWWCE/29cc0c10-4627-410e-8ce0-7e49e74864a3/PDF Borba za individualnost slovenskega književnega jezika 1848–1857] Ljubljana 1937, str. 109.<br>''“Ti nam pripravljaš pot, da se naj popred Jugoslovani sjedinimo, zraven pa tudi drugim narečjem približamo, da ne zagazimo na stranputice, po kterih žalibog tako radi tumaramo i vagutamo...”''</ref> * [[Božidar Jezernik]], etnolog<ref name=jezernik1>[https://pescanik.net/jugoslavija-zemlja-snova-2/ Jugoslavija, zemlja snova] Peščanik. ''03.12.2018.''<br>''“On je glavni lik Bože Jezernika, jer Boža je integralni Jugosloven i on žali – i to je jedna od teza ove knjige – što, po njegovom mišljenju, u Jugoslaviji, kako on kaže, nije bilo više jugoslovenskog nacionalizma.”''</ref> * [[Đokica Jovanović]], sociolog<ref name=jovanovic1>[https://nova.rs/emisije/zasto-u-srbiji-ima-sve-vise-jugoslovena/ Zašto u Srbiji ima sve više Jugoslovena?] Nova.rs ''TV Nova; 02.05.2023.''<br>''“Sociolog Đokica Jovanović iz Niša na nedavnom popisu izjasnio se kao Jugosloven i to ne prvi put.”''</ref> * [[Damir Kakaš]], univerzitetski profesor, političar<ref name=kakas1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 214.<br>''“Kakaš Damir, potpredsednik Skupštine AP Vojvodine (od '94); potpredsednik Izvršnog odbora Reformske demokratske stranke Vojvodine; redovni profesor Fakulteta tehničkih nauka, N. Sad. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Aleksej Kišjuhas]], sociolog<ref name=kisjuhas1>[https://www.tportal.hr/vijesti/clanak/krenula-kampanja-sve-veci-broj-javnih-osoba-nagovara-gradane-da-se-izjasne-kao-jugoslaveni-20221002 Krenula kampanja: Sve veći broj javnih osoba nagovara građane da se izjasne kao Jugoslaveni] tportal.hr. ''B. Stilin; 02.10.2022.''<br>''“Na njihov poziv prvi se odazvao sociolog, profesor na Sveučilištu u Novom Sadu i kolumnist lista Danas, Aleksej Kišjuhas, koji je na dan početka popisa podržao pokret poveznicom na svoju kolumnu pod naslovom 'Jugoslavija živi'.”''</ref> * [[Ivan Klajn]], jezikoslovac<ref name=klajn1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 228.<br>''“Klajn Ivan, lingvista; redovni profesor Filološkog fakulteta, Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Maja Korać]], sociolog<ref name=korac1> Savić, Svenka/Korać, Maja: Naučnice iz Srbije u svetu: kroz dijalog i refleksiju, u: Prelić, Mladena/Stevanović, Lada/Lukić Krstanović, Miroslava (ur.): [https://etno-institut.co.rs/storage/710/63abe78a83ade_Etnografski-zbornik-2022-PRINT2.pdf Rod, znanje i moć. Istorija, nasleđe i značaj naučnica u Srbiji] Beograd 2022, str. 202.<br>''“Ja sam bila i ostala Jugoslovenka. Da pojasnim, multikulturna Južna Slovenka. To je moje duboko, i pre svega, lično opredeljenje, ne političko. Zasnovano na iskustvu i načinu života moje (primarne) porodice, kao i na istoriji mojih porodičnih predaka.”''</ref> * [[Ana Kotevska]], muzikolog i muzički kritičar<ref name=kotevska1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 246.<br>''“Kotevska Ana, muzikolog i muzički kritičar; glavni i odgovorni urednik muzičkog mesečnika "Bis"; […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Boško Kovačević]], sociolog<ref name=kovacevic1>[https://www.oslobodjenje.ba/vijesti/bih/sjecanje-na-boska-kovacevica-918183 Sjećanje na Boška Kovačevića] [[Oslobođenje (list)|Oslobođenje]]. ''27.12.2023.''<br>''“Za sebe je volio da govori da je Sokolčanin, Subotičanin, Ličanin, Vojvođanin, Srbin, Jugosloven, Evropljanin, Građanin sveta”''</ref> * [[Fran Kovačič]], teolog, historičar<ref name=kovačič1>Kovačič, Fran: [https://books.google.de/books?id=Uuj64Xn6lc0C&newbks=1&newbks_redir=0&printsec=frontcover&hl=de#v=onepage&q&f=false Ob osemstoletnici križarskih vojsk. (1096 – 1896)], u: Katoliški obzornik, letnik I. (1897), str. 162.<br>''“Tem znamenitejše je to vprašanje za nas sedaj ob osemstoletnici križarskih vojsk, ker smo zlasti mi Jugoslovani v neposredni zvezi s križarskimi vojskami in se vprašanje cerkvenega zedinjenja posebno nas tiče.”''</ref> * [[Marija Kraljević-Balalić]], genetičar<ref name=kraljevicbalalic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 252.<br>''“Kraljević-Balalić Marija, dekan i redovni profesor Poljoprivrednog fakulteta, N. Sad (za pr. Genetika, Populaciona genetika i Uvod u metodiku maučnog [sic!] rada). […] P: Jugosl., […].”''</ref> * [[Ivan Kukuljević Sakcinski]], istoričar, književnik, političar<ref name=sakcinski1>I. K. S.: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5Qafecy6iKlcE4GRP36GCRjeS9AYE3ZKN4DtQb8v1YneKWwXP8ld5anxHTN8z7etr5CGTzYs6U5R0JEqz2r57g_dJAvk2YISjAh1_L-8uUNoKGjJ_3-K-qR5N5bwoZVY4HJKGA11VkUXgB6k-VFf_OZXWxAYg6f1kqWue6C8jtlemwhdXfI3_kI6Av7h8auSwL-rXpy_qyGym-ClQYCNiYHRT-RjqAtDzccX_9madJD6_gOeRNLXqDtoCqjO0ZnmjzqOAm-UFFo7e4PDGeFic2zoZak0UvgSC-cFMnrRlriWDKYrRrAM Politička pověstnica], u: Arkiv za pověstnicu jugoslavensku, knjiga II. (1852), str. 1.<br>''“Mi Jugoslaveni neimamo sve dosada našega diplomatara, pa ipak nećemo nikada bez njega moći razsvětliti i kritički napisati razgranjenu historiu našega naroda.”''</ref> * [[Đuro Kurepa]], fizičar<ref name=djkurepa1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 231-232.<br>''“Kurepa R. Đuro, redovni član SANU i ANU-BiH, dopisni član JAZU; profesor univerziteta - u penziji (r. 16. VIII 1907, Majske Poljane, Glina). Srbin-Jugosloven, […]. ”''</ref> * [[Milan Kurepa]], fizičar<ref name=mkurepa1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 263.<br>''“Kurepa Milan, redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF, Bg. (za pr. Fizika molekula i Fizika opšti kurs); naučni savetnik u Institutu za fiziku, Bg.; preds. Nacionalnog komiteta za fiziku Jugoslavije (od '87). […] P: Jugosloven srpsko-jevrejskog porekla.”''</ref><ref name=mkurepa2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 232.<br>''“Kurepa V. Milan, fizičar; redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF u Beogradu; predsednik Nacionalnog komiteta za fiziku SFRJ (r. 11. V 1933, Bačka Palanka). Jugosloven, srpsko-jevrejskog porekla.”''</ref> * [[Šime Ljubić]], istoričar, arheolog<ref name=ljubic1>Okuka, Miloš: Eine Sprache - viele Erben. Sprachpolitik als Nationalisierungsinstrument in Ex-Jugoslawien. Klagenfurt 1998, S. 23. (na njemačkom)<br>“»Hej, Ihr Jugoslawenbrüder, seien wir ruhmreich!« So ruft der Kroate Šime Ljubić 1864 in seinem Spiegel der jugoslawischen Literaturgeschichte (Ogledalo književne poviesti Jugoslavjanske na podučavanje mladeži) in der […].</ref> * [[Ivan Macun]], književni povjesničar<ref name=macun1>Macun, Ivan: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-TZWJKXHW/f39ff886-a3b5-4dc5-967b-8f5d499a8755/PDF Cvetje slovenskiga pesničtva.] Trst 1850, str. 4.<br>''“Poglej samo nekaj malo na polje slavjanskih narodnih pesem in boš vidil u Čehih, Poljakih in posebno u nas Jugoslavjanih množinu sadja najlepšega, z katerim bo se težko kater si bodi drugi narod hvaliti zamogel.”''</ref> * [[Vlado Mađarić]], istoričar umetnosti<ref name=madjaric1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 403.<br>''“Mađarić Vlado, direktor Saveznog instituta za zaštitu spomenika kulture u Beogradu, r. 1915 u Ludbregu, Jugosloven.”''</ref> * [[Matija Majar]], etnograf, jezikoslovac<ref name=majar1>Majar, Matija: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-05AJDQXQ/0768df73-0700-4779-81e0-226111bc3825/PDF Naše slovstvo], u: Novice gospodarske, obertnijske in národske, tečaj XV. list 44 (03.06.1857), str. 174.<br>''“Mi Jugoslaveni, imenito Slovenci, smo v takih okolnostih, da moramo to pitanje tako le staviti: Čto moramo činiti, storiti, da se književno slože narečja serbsko, bulgarsko, horvatsko i slovensko?”''</ref> * [[Petar Matković]], geograf<ref name=pmatkovic1>Matković, Petar: Zemljopisni odlomci. Najnovija kartografija o Jugoslovjenskih zemljah, u: Književnik, god. III. sv. 1. (1866), str. 81.<br>''“Vojnički kartografički zavod u Beču, koji si je glede svojih kartografičkih proizvoda slavno ime stekao, objelodani za kratko vrieme koli za znanost u obće, toli za nas Jugoslovjene napose evo već drugu vele znamenitu i krasnu geografičku radnju: Dalmaciju naime, koja poput okvira sa zapada Balkanski poluotok zaprema, i gore navedenu kartu Bosne i Hercegovine, kojom je publikacijom sumnja o tajnom skrivanju kartografičkoga materijala iz političkoga obzira sasvim izčeznula.”''</ref> * [[Fedor Mesinger]], meteorolog, univerzitetski profesor<ref name=mesinger1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 317.<br>''“Mesinger Fedor, meteorolog; redovni profesor PMF, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nada Milašin]], naučnik<ref name=milasin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 328.<br>''“Milašin Nada, viši naučni saradnik u Institutu za arhitekturu i urbanizam Srbije, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vojin Milić]], sociolog<ref name=milic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 334.<br>''“Milić Vojin, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Miljanić]], inženjer elektrotehnike, univ. profesor<ref name=miljanic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 348.<br>''“Miljanić Petar, akademik, sekretar Odeljenja tehničkih nauka SANU, redovni profesor Mašinskog i Elektrotehn. fakulteta, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ivan Navratil]], jezikoslovac<ref name=navratil1>N., J.: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-7IS7KTWC/de1d2076-efac-45c3-b8f8-6afcd0997ccc/PDF Želja jezikoznanska o novem letu vsim Slovencom, posebno pisateljem slovenskim v prevdarek], u: Slovenska bčela, letnik 4, številka 8 (1853), str. 63.<br>''“Tudi govorimo vsi Slovenci in Jugoslovani; Ne dam mu naj manje […].”''</ref> * [[Aleksandar Nikolić (istoričar)|Aleksandar Nikolić]], istoričar, novinar<ref name=anikolic1>[https://boom93.rs/article/54985/jugosloveni-kulturno-povezivanje-trajnije-od-drzavnih-granica Jugosloveni: Kulturno povezivanje trajnije od državnih granica] Radio Boom93. ''Neda Stojićević/Jelena Milenković''.<br>''“Onda je bilo potpuno prirodno da 2022. kažem na popisu ću se izjasniti kao Jugosloven.”''</ref> * [[Viktor Novak]], istoričar<ref name=novak1>[https://www.rts.rs/page/rts/sr/Dijaspora/story/1526/srbija-na-vezi/2091781/-magnum-crimen---bez-cenzure-.html Magnum Crimen - bez cenzure] [[Radio-televizija Srbije]]. ''03.11.2015''<br>''“Prvo izdanje ove kultne knjige, Viktor Novak, Hrvat, ali i integralni Jugosloven, uspeo je da objavi u burnim posleratnim godinama, 1948.”''</ref> * [[Pavel Opavski]], univerzitetski profesor<ref name=opavski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 390.<br>''“Opavski Pavel [sic!], redovni profesor Fakulteta fizičke kulture, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven, […].”''</ref><ref name=opavski2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 334.<br>''“Opavski J. Pavle, redovni profesor Fakulteta za fizičku kulturu u Beogradu (r. 9. XI 1925, Stara Pazova). Jugosloven.”''</ref> * [[Milenko Panić]], univerzitetski profesor<ref name=panic1>[https://www.rts.rs/page/tv/ci/story/19/rts-svet/1290146/evropa-i-srbi-milenko-panic.html Европа и Срби: Миленко Панић] [[Радио-телевизија Србије]]. ''Војислав Лалетин; 26.03.2013.''<br>''“Премда је Југославија разбијена, он се и даље, с пуно разлога, осећа и понаша као Југословен.”''</ref><ref name=panic2>[https://www.youtube.com/watch?v=VZzu-CMhDjA Evropa i Srbi: Milenko Panić] [[YouTube]]. ''RTS Obrazovno-naučni program - Zvanični kanal; 22.08.2016.''<br>''“Pa, moram Vam reći da ovaj, ja sam uvijek bio, i odgojen, i… i ostao jugoslovenski orijentisan. […] Ali, ja sam se osjećao Jugosloven, i dalje se osjećam Jugosloven.”''</ref> * [[Zlatica Pavlovski]], naučni savjetnik iz područja živinarstva<ref name=pavlovski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 409.<br>''“Pavlovski Zlatica, upravnik Zavoda za živinarstvo u Institutu za stočarstvo, Zemun. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Stevan K. Pavlowitch]], historičar<ref name=pavlowitch1>[https://www.bbc.com/serbian/lat/srbija-60401608 Srbija i Velika Britanija: Ko je bio istoričar Stevan K. Pavlović - kosmopolita i džentlmen srpskog porekla] BBC na srpskom. ''Dejan Đokić; 25.02.2022.''<br>''“Istoričar Stevan K. Pavlović bio je kosmopolita i Evropljanin koji je govorio da je Jugosloven po rođenju, Srbin po porodičnom poreklu, Britanac po državljanstvu i Francuz po kulturnom afinitetu.”''</ref> * [[Miljenko Perić]], fizikohemičar<ref name=peric1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 413.<br>''“Perić Miljenko, redovni profesor Fakulteta za fizičku hemiju PMF, Bg. (za pr. Kvantna hemija i molekulske strukture); šef Katedre za molekulske strukture; prodekan za nastavu. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vesna Pešić]], sociološkinja<ref name=vpesic1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/dragoslav-petrovic-jugoslavija-ce-se-vracati-zazivece-u-novim-formama/ Dragoslav Petrović: Jugoslavija će se vraćati, zaživeće u novim formama] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Beta; 15.11.2024.''<br>''“Ali, ja sam i danas ostala Jugoslovenka.”''</ref> * [[Nebojša Popov]], sociolog<ref name=popov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 439.<br>''“Popov Nebojša, sociolog; viši naučni saradnik u Institutu za filozofiju i društveni teoriju, Bg. (od '81); odgovorni urednik lista "Republika" (od '91); član Saveta Beogradskog univerziteta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Tomislav Popović]], ekonomista, univerzitetski profesor<ref name=tpopovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 447-448.<br>''“Popović Tomislav, naučni savetnik, redovni profesor univerziteta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dušan Puhalo]], anglista<ref name=puhalo1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 455.<br>''“Puhalo Dušan, književni prevodilac; redovni profesor Filološkog fakulteta, Bg. (penz.) […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Franjo Rački]], historičar, političar, katolički svećenik<ref name=racki1>Novak, Viktor: Franjo Rački u govorima i raspravama. Zagreb 1925, str. 126.<br>''“Naš ugovor ima se navlaš na to obazrijeti, da smo Jugoslovjeni, da nam je bolja budućnost samo u Jugoslovjenstvu.”''</ref><ref name=racki2>Novak, Grga (i drugi) (ur.): Spomenica. Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti 1866-1966. Zagreb 1966, str. 14.<br>''“Rački je bio ne samo velik učenjak nego i velik patriot u najširem smislu te riječi: Hrvat, Jugoslaven, Slaven.”''</ref><ref name=strossmayer-racki/><ref name=racki31>Novak, Viktor: Antologija jugoslovenske misli i narodnog jedinstva (1390-1930). Beograd 1930, str. 216.<br>''“Mi Jugoslovjeni razdijeljeni smo jezikom, ovom pravom dušom naroda, glavnim, često i jedinim sidrom narodnosti.”''</ref> * [[Ivan Radetić]], jezikoslovac<ref name=radetic1>Radetić, Ivan: Pregled hrvatske tradicionalne književnosti. Senj 1879, str. 199.<br>''“Ovo obće jamstvo ili poručanstvo počelo je kod zapadnih Slovjena; Čeha, Poljaka i Pomorana padati već XIII. vieka, dočim se kod nas Jugoslovjena imenice Hrvata i Srba po zakonu vinodolskom i Dušanovom još u XIV. vieku nalazilo, a gdješto se i do dana današnjega sačuvalo.”''</ref> * [[Božo Radman]], agronom<ref name=radman1>[https://www.glassrpske.com/lat/plus/teme/in-memoriam-mr-bozo-radman-do-posljednjeg-daha-posvecen-nauci-i-pravdi/348739 In memoriam - mr Božo Radman: Do posljednjeg daha posvećen nauci i pravdi] Glas Srpske. ''Mladen Karić; 30.01.2021.''<br>''“Ja sam univerzalista i kosmopolita. Nacionalno se osjećam kao Jugosloven. Ako me neko detaljnije pita, ja sam Bosanac. Ako ide još detaljnije, ja sam Krajišnik. Najdetaljnije, ja sam Banjalučanin. Nakon toga, nemojte me dalje pitati!”''</ref> * [[Duško Radosavljević]], politolog i predsjednik Saveza antifašista Vojvodine<ref name=dradosavljevic>[https://sav-ns.wixsite.com/sav2017/struktura-sav-a Struktura i rukovodstvo SAV-a] SAV - Savez antifašista Vojvodine.<br>''“Sremac, Srbin, Vojvođanin, Jugosloven i Evropljanin.”''</ref> * [[Ljubiša Rajić]], lingvist<ref name=rajic1>[http://www.slobodnaevropa.org/content/sta_znaci_multikulturalnost/2276177.html Šta znači multikulturalnost] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Biljana Jovićević; 16.01.2011.''<br>''“Ja sam rođen u Jugoslaviji, tu sam odrastao, obrazovao se, oženio i dobio djecu. Nisam mogao biti ništa drugo nego Jugosloven, bez obzira što su moj otac i majka bili Srbi.”''</ref><ref name=rajic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 471.<br>''“Rajić Ljubiša, vanredni profesor za skandinavske jezike i književnosti na Filološkom fakultetu, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Slobodan Ribnikar]], fizikohemičar<ref name=sribnikar1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 481.<br>''“Ribnikar Slobodan, akademik; redovni profesor Prirodno-matematičkog fakulteta, Bg. (za pr. Nuklearna hemija i Fadiohemija). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nikola Rot]], profesor psihologije<ref name=rot1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 487-488.<br>''“Rot Nikola, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Obrad Savić]], filozof<ref name=osavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 495.<br>''“Savić Obrad, viši predavač na Katedri za društvene nauke Tehnološko-metalurškog fakulteta, Bg.; generalni sekretar Beogradskog kruga i gl. urednik časopisa "The Belgrade circle". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Svenka Savić]], psihološkinja, lingvistkinja<ref name=ssavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 496.<br>''“Savić Svenka, redovni profesor Filozofskog fakulteta, N. Sad (za pr. Psiholingvistika, Analiza diskursa i Uvod u lingvistiku). […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Ljubica Simaković]], univerzitetska profesorica<ref name=simakovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 500.<br>''“Simaković Ljubica, redovni profesor Ekonomskog fakulteta, Kragujevac (za pr. Ekonomska filozofija i politika). […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Đorđe Stanković]], povjesničar<ref name=djstankovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 521.<br>''“Stanković Đorđe, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (za pr. Istorija Jugoslavije); šef Katedre za istoriju Jugoslavije. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dubravka Stojanović]], povjesničarka<ref name=dstojanovic1>[https://www.danas.rs/vesti/politika/demostat/dubravka-stojanovic-nismo-u-hladnom-ratu-vucic-nije-tito-a-ni-srbija-nije-jugoslavija/ Dubravka Stojanović: Nismo u Hladnom ratu, Vučić nije Tito, a ni Srbija nije Jugoslavija] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Demostat/Ivana Petronijević Terzić; 21.12.2022.''<br>''“Ni ja ne želim Jugoslaviju, ja jesam Jugoslovenka, ali ne želim Jugoslaviju zato što mislim da je njeni narodi nisu dorasli.”''</ref><ref name=dstojanovic2>[https://www.slobodnaevropa.org/a/most-nasledje-latinka-perovic-istorija-balkan-jugoslavija/32723484.html Latinka Perović - u Srbiji ignorisana i napadana, u regionu poštovana] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Omer Karabeg; 10.12.2023.''<br>''“Tek sam kasnije kroz duge razgovore s njom shvatila tu njenu poziciju bez obzira što se s njom na tom pitanju nisam slagala i ostala sam Jugoslovenka.”''</ref> * [[Svetomir Škarić]], profesor ustavnog prava<ref name=skaric1>[http://www.dnevnik.mk/?ItemID=969BE953C56D4D4294BC6BE9769FDB93 Пратениците-торбеши бараат третман на помала етничка заедница]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (na makedonskom) Dnevnik. ''Tatjana Popovska; 18.09.2011.''</ref><ref name=skaric2>[http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=121810833459&id=9&setIzdanie=22161 Ин мемориам]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (na makedonskom) Nova Makedonija. ''Svetomir Škarić; 18.12.2010.''</ref> * [[Slobodan Šoja]], historičar<ref name=soja1>[https://unaworld.tv/video/reaktor-bih-jugonostalgija Jugonostalgija] Una televizija, emisija ''Reaktor BiH''. ''04.12.2023.''<br>''“Pa znate šta, ja mislim da je bolje reći da... da sam Jugosloven nego jugonostalgičar.”''</ref> * [[Jorjo Tadić]], istoričar<ref name=jtadic1>Тадић, Јорјо: [https://books.google.de/books?id=bzCZCgAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=de&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Сабласти круже Југославијом...], у: Историјски часопис, књ. 18 (1971), str. 48.<br>''“А још више зато што је мени лично сасвим свеједно да ли се нешто назива хрватским или српским, јер су за мене Срби и Хрвати један народ, без обзира што се о томе мислило или данас мисли, пише и прописује. Као Југословен, али не по линији државне већ по свом дубоком националном опредељењу, а и научном уверењу, јер сам то био и онда када смо о југословенској држави само сањали, сматрам да је ненаучно и смешно сврставати старе Дубровчане у Србе или Хрвате, а њихова културна дела, посебно књижевност, резервисати искључиво за једне или друге.“''</ref><ref name=tadic2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 715-716.<br>''“Tadić Jorjo, dr filozofije, red. prof. Filozofskog fakulteta u Beogradu za Opštu istoriju Novoga veka, dopisni član Srpske akademije nauka u Beogradu, dopisni član Jugoslavenske akademije znanosti i umjetnosti u Zagrebu, r. 1899 u Starom Gradu, Srez hvarski, Jugosloven.”''</ref> * [[Nevenka Tadić]], neuropsihijatar<ref name=ntadic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 568.<br>''“Tadić Nevenka, neuropsihijatar. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Nikola Tesla]], izumitelj<ref name=tesla1>[https://www.slobodnaevropa.org/a/nikola-tesla/30612584.html Svi hoće Nikolu Teslu] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Mila Đurđević/Una Čilić''.<br>''“Zbog toga, braćo i sestre, kao najstariji Srbin, Jugoslaven, Amerikanac naše krvi u Sjedinjenim Državama, upućujem vam ovo pismo moleći vas da se odazovete pozivu predsjednika Roosevelta.”''</ref> * [[Rajko Tomović]], naučnik, robotičar<ref name=tomovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 585.<br>''“Tomović Rajko, akademik; direktor (sa N. Uzungoluom) Centra za multidisciplinarno praćenje pravaca razvoja informatike, Atina (od '96). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ljubinka Trgovčević-Mitrović]], povjesničarka<ref name=trgovcevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 590.<br>''“Trgovčević Ljubinka, viši nauč. saradnik u Istorijskom institutu SANU, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=trgovcevic2>[https://www.danas.rs/kultura/vece-secanja-na-ljubinku-trgovcevic-1948-2022-istoricarka-putnica-zena-nadasve-prijateljica/ Veče sećanja na Ljubinku Trgovčević (1948-2022): Istoričarka, putnica, žena, nadasve prijateljica] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''J. J.; 06.03.2023.''<br>''“Rođena u njenom središtu, u Bosni, u Sarajevu, ostala je Jugoslovenka do kraja.”''</ref> * [[Milan Trtanj]], fizikohemičar<ref name=trtanj1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 593-594.<br>''“Trtanj Milan, rukovodilac Laboratorije za hemijsku dinamiku i permanentno obrazovanje Instituta za nuklearne nauke "Vinca". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vladeta Urošević]], fizičar<ref name=urosevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 598.<br>''“Urošević Vladeta, osnivač i direktor preduzeća "Metrologia". […] P: Srbin, Jugosloven.”''</ref> * [[Ivan Vejvoda]], politikolog<ref name=vejvoda1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 605.<br>''“Vejvoda Ivan, politikolog; profesor na Syssex [sic!] University, Engleska (od '93). […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=vejvoda2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 510.<br>''“Vejvoda I. Ivan, politikolog; istraživač u Institutu za evropske studije u Beogradu (r. 27. XII 1949, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Vuk Vernić]], sociolog, revolucionar<ref name=vernic1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 65.<br>''“Vernić Vuk, borac u prištapskim jedinicama VŠ, neutvrđenog mesta rođenja, profesor na Pravnom fakultetu u Zagrebu, Jugosloven, u NOV došao krajem marta 1943. iz ustaškog logora Jasenovac razmenom za zarobljene Nemce.”''</ref> * [[Radina Vučetić]], historičarka<ref name=vucetic1>[https://www.pressreader.com/serbia/nin/20200806/281706912025220][http://www.nin.co.rs/pages/article.php?id=102354064] Неорадикалски рикверц води у провалију [[НИН]]. ''Радмила Станковић; 06.08.2020.''<br>''“Радина Вучетић је имала ту срећу: предмет њеног научног интересовања је превасходно Југославија, Краљевина и она социјалистичка, а за себе једнако каже да је Југословенка јер је рођена и васпитана у тој земљи, јер је формирана у југословенском духу и не може за првих двадесет година свог живота да каже „пуј, пике, више не важи“.”''</ref><ref name=vucetic2>[https://www.youtube.com/watch?v=Icqc0scR63Q Prostori slobode - Radina Vučetić] YouTube. ''Remarker Media; 01.07.2020.''<br>''Jesi ti Jugoslovenka? - “Jesam, da. To moram da pomenem.”''</ref> * [[Sreten Vujović]], sociolog<ref name=svujovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 628.<br>''“Vujović Sreten, sociolog; redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (od '92); član Malog veća Beogradskog kruga. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Emir Zelenhasić]], univerzitetski profesor<ref name=zelenhasic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 643-644.<br>''“Zelenhasić Emir, redovni profesor Građevinskog fakulteta, Subotica (za pr. Hidrologija i Osnovi hidrotehnike); šef Katedre za hidrotehniku. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vjekoslav Babukić.jpg|Vjekoslav Babukić Datoteka:Jovo Bakic-mc.rs.jpg|Jovo Bakić Datoteka:Franjo Bradaška.jpg|Franjo Bradaška Datoteka:Jurij Caf.jpg|Oroslav Caf Datoteka:Vladimir Ćorović.jpg|Vladimir Ćorović Datoteka:Dejan Djokic LMU Book presentation.jpg|Dejan Đokić Datoteka:Ivan Filipović 1892 Mayerhofer.png|Ivan Filipović Datoteka:Andrej Grubačić at the SF anarchist bookfair 2010 (cropped).jpg|Andrej Grubačić Datoteka:Fran Ilešič.jpg|Fran Ilešič Datoteka:JanezicAnton.jpg|Anton Janežič Datoteka:Ivan Klajn.jpg|Ivan Klajn Datoteka:Fran Kovačič.jpg|Fran Kovačič Datoteka:Ivan Kukuljevic Sakcinski 1889 Mukarovsky.png|Ivan Kukuljević Sakcinski Datoteka:Kurepa georg2 (cropped).jpg|Đuro Kurepa Datoteka:Sime Ljubic 1885 Mayerhofer.png|Šime Ljubić Datoteka:MacunIvan.jpg|Ivan Macun Datoteka:Matija Majar (2).jpg|Matija Majar Datoteka:Vojinmilic.jpg|Vojin Milić Datoteka:Ivan Navratil.jpg|Ivan Navratil Datoteka:Nebojsa Popov-mc.rs.jpg|Nebojša Popov Datoteka:Božidar Jezernik 02.jpg|Božidar Jezernik Datoteka:Franjo_Rački_1897_Th._Mayerhofer.png|Franjo Rački Datoteka:Ljubiša Rajić.jpg|Ljubiša Rajić Datoteka:Dubravka Stojanović.jpg|Dubravka Stojanović Datoteka:Nevenka Tadić.jpg|Nevenka Tadić Datoteka:Tesla circa 1890.jpeg|Nikola Tesla Datoteka:Rajko Tomovic.jpg|Rajko Tomović Datoteka:Ivan Vejvoda - July 2015 (cropped).jpg|Ivan Vejvoda </gallery> </center> == Novinarstvo i publicistika == * [[Mihailo Bjelica]], novinar, univ. profesor<ref name=bjelica1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 45.<br>''“Bjelica Mihailo, naučni savetnik u Institutu za političke studije, Bg.; redovni profesor Fakulteta političkih nauka, Bg. (za pr. Istorija novinarstva). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Olga Božičković]], novinarka<ref name=bozickovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 45.<br>''“Božičković Olga, slobodni novinar. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Nikola Burzan]], novinar<ref name=burzan1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 68.<br>''“Burzan Nikola, novinar; urednik-komentator u Spoljno-političkoj rubrici "Naše Borbe". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Angelina Čakširan]], novinarka<ref name=caksiran1>[https://www.mojnovisad.com/gradske-face/angelina-caksiran-novinar-i-urednik-pisanje-mora-imati-svrhu-i-poruku-jer-to-je-pravo-novinarstvo-id43596.html Angelina Čakširan, novinar i urednik: Pisanje mora imati svrhu i poruku jer to je pravo novinarstvo] mojnovisad.com ''Aleksandar Jovanović; 12.11.2021.''<br>''“Kao Jugoslovenka, što sam ostala do danas, prezirala sam svaki nacionalizam, srpski, hrvatski, bilo koji. To nas je i dovelo do raspada zemlje koja je definitivno bila najlepša na svetu. U svakom pogledu.”''</ref> * [[Đorđe Dragojlović]], novinar<ref name=dragojlovic1>[http://www.index.hr/vijesti/clanak/sto-ce-kerum-na-ovo-reci-vojvodjanski-novinar-osniva-nacionalno-vijece-jugoslavena/462207.aspx Što će Kerum na ovo reći: Vojvođanski novinar osniva Nacionalno vijeće Jugoslavena] Index. ''27.11.2009.''</ref> * [[Milovan Đilas]], publicista, politički disident, političar, revolucionar<ref name=mdjilas1>[https://www.bbc.com/serbian/lat/balkan-53066157 Milovan Đilas: „Crnogorac, Srbin i Jugosloven koji po značaju daleko prevazilazi jugoslovenske okvire“] BBC na srpskom. ''Dejan Đokić; 17.07.2020.''<br>''“Đilas je bio Crnogorac, Srbin i Jugosloven. Ali je po svom značaju daleko prevazilazio jugoslovenske okvire, pa iako zvuči kao kliše, može se reći da je bio građanin sveta, pre svega onog sveta koji se borio za slobodu, pravdu i društvenu jednakost.”''</ref> * [[Jug Grizelj]], novinar<ref name=grizelj1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 144.<br>''“Grizelj, I. Jug, novinar (r. 2. VIII 1926, Vrlika). Jugosloven.”''</ref><ref name=grizelj2>[https://www.vreme.com/vreme/jug-grizelj-1926-1991/ Venci i reči za velikana novinarstva] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Živorad Kovaćević; br. 12, 14.01.1991.''<br>''“Jug Girzelj je bio Jugosloven u najboljem smislu te reči Zato je toliko voleo Beograd — onaj široki, neuskogrudi, neprovincijalni, tolerantni, kosmopolitski Beograd. Bio je ponosan što je Beograđanin. Njegov zvezdani čas je bio kad su kolege odlučile da on, po krvi Hrvat i Italijan, po ljudskom opredeljenju Jugosloven, bude predsednik Udruženja novinara Srbije.”''</ref> * [[Dinko Gruhonjić]], novinar i univerzitetski profesor<ref name=gruhonjic1>[https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/a-vi-sto-biste-da-nas-koljete-vi-ste-dinko-sakic-autorski-tekst-dinka-gruhonjica-o-tome-sta-je-zaista-rekao-u-dubrovniku/ A vi, što biste da nas koljete, vi ste Dinko Šakić: Dinko Gruhonjić za Danas o tome šta je zaista rekao u Dubrovniku] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dinko Gruhonjić; 25.03.2024.''<br>''“Ja sam dete bratstva i jedinstva, moja jedina domovina bila je i ostala Jugoslavija, a ja sam Jugosloven, Bosanac i Vojvođanin. Nikada nisam prestao da verujem u bratstvo i jedinstvo naših naroda i narodnosti.”''</ref><ref name=gruhonjic2>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/hulje-vrebaju-iz-mraka-i-krecu-se-u-coporima/ Hulje vrebaju iz mraka i kreću se u čoporima] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dinko Gruhonjić; 05.12.2020.''<br>''“Ja sam Jugosloven, dakle apatrid. Ali, odavno sam shvatio da je Jugoslavija bila prirodna tvorevina, a da su ove banane u kojima živimo totalno neprirodne.”''</ref><ref name=gruhonjic3>[https://autonomija.info/dinko-gruhonjic-danas-je-sveti-avnoj-ideja-jugoslavije-je-ideja-slobode/ Dinko Gruhonjić: Danas je sveti AVNOJ – ideja Jugoslavije je ideja slobode] Autonomija. ''Dinko Gruhonjić; 29.11.2021.''<br>''“Kao Jugosloven, kažem da Jugoslavija nije bila savršena. Ali se mogla “popraviti”. A ovo, ovo što su nam servirale ubice Jugoslavije kao “novu normalnost”, e to je potpuno nepopravljivo!”''</ref> * [[Zdravko Huber]], novinar, urednik<ref name=huber1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 165.<br>''“Huber Zdravko, novinar, urednik u "Našoj Borbi". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dejan Ilić]], izdavač i urednik<ref name=dilic1>[https://pescanik.net/razgovor-u-jajcu/ Razgovor u Jajcu] Peščanik. ''Dejan Ilić; 26.07.2017.''<br>''“Da li to što sam Jugosloven isključuje mogućnost da budem Srbin?”''</ref> * [[Viktor Ivančić]], novinar<ref name=ivancic1>[https://www.021.rs/story/Info/Srbija/260982/Dezulovic-To-sto-radi-Vesic-moze-i-Baka-Prase.html Dežulović: To što radi Vesić može i Baka Prase] Portal 021. ''Danas; 15.12.2020.''<br>''“Inače, taj princip, da dobri Hrvati iz srpske perspektive smeju da seru samo po Hrvatskoj i njenim gradovima, i obratno, da je dobrim Srbima iz hrvatske perspektive dopušteno da seru isključivo po Srbiji i njenim gradovima, za mene je nakaradan. Ja se kao Jugosloven zalažem za to da svi seremo po svima, slobodno, velikodušno, bez kočnica i ustezanja.”''</ref> * [[Željko Ivanović]], novinar<ref name=zivanovic1>[https://www.nedeljnik.rs/priblizite-mi-to-kako-se-covek-oseca-ko-crnogorac-zeljko-ivanovic-u-novom-nedeljniku/ „Približite mi to, kako se čovek oseća ko Crnogorac?“ Željko Ivanović u novom Nedeljniku] Nedeljnik. ''Veljko Miladinović; 13.01.2024.''<br>''“Ja sam bio Jugosloven. I danas sam u kulturološkom smislu Jugosloven.”''</ref> * [[Josip Kirigin]], novinar, publicist, revolucionar<ref name=kirigin1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 317.<br>''“Kirigin Josip, novinar, šef dopisništva zagrebačkog Vjesnika u Beogradu, rez. kapetan, r. 1918 u Australiji, Jugosloven.”''</ref> * [[Ferdo Kočevar]], publicist<ref name=kocevar1>Žavčanin, K. [Ferdo Kočevar (pseudonim)]: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QafI8q6cWMCSYx5DASe5f4K9LHOzIvL2AH58YK0c7JYOkjJ7oZB_OTlRLbYsgT45Daa8UMBStsfx3pi2R9XZ7VFaUKFuoXfoeB2HQLn2j4NThGNY-GJv5JNACbJCNEhYJrBiCsAH9AQDPYDdn1be2GLBSUNd5tP1cFAY5VS6-FfgGs4mJiar0TuMEbqaYjlaWHj3R3SIm_8EUuu3jtoEpL2YMm_-8bETpnDxn990Z8ZR92XZcOJrRiwvfQ9Mob_AcKF4R4vM6KinlM9V2sgsh4VeP5LR10FjGptp9KroUmjhDomEeJw Jugoslavenska akademija], u: Novice gospodarske, obertniške in narodne, tečaj XIX. list 19 (08.05.1861), str. 150.<br>''“Mi Jugoslovani smo v tem obziru v dosta hujem položaji. […] Naravno je tedaj, da so zadobile te sosedne slovstva pretežni upljiv v nas Jugoslovane in sicer na veliko škodo in nevarnost za našo narodnost.”''</ref> * [[Mahmud Konjhodžić]], novinar, publicist<ref name=konjhodzic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 331.<br>''“Konjhodžić Mahmud, novinar, r. 1905 u Ljubuškom, srez Mostar, Jugosloven.”''</ref> * [[Anton Kos]], publicist<ref name=kos1>A[nton]. K[os]. Cestnikov: [http://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-I14QC4EA/fa8e646f-84d3-473a-9ea7-ebcbed6d420a/PDF Poljodelstvo in kemija], u: Novice gospodarske, obertnijske in národske, tečaj XV. list 53 (04.07.1857), str. 210.<br>''“Tudi mi Jugoslovani se moremo sponašati z možem, ki po vsej pravici zaslužuje, da ga v vesrto Mezzofantov vredimo.”''</ref> * [[Boro Krivokapić]], novinar<ref name=krivokapic1>[https://www.xxzmagazin.com/boro-krivokapic-poslednji-jugosloven Boro Krivokapić, poslednji Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208063744/https://www.xxzmagazin.com/boro-krivokapic-poslednji-jugosloven |date=2023-02-08 }} XXZ magazin. ''Milivoj Bešlin; 28.11.2018.''<br>''“Ja sam bio i ostao prije svega Jugosloven”, neretko je ponavljao.''</ref> * [[Sergije Lukač]], novinar, univ. profesor<ref name=lukac1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 281.<br>''“Lukač Sergije, novinar; redovni profesor FPN, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven-Srbin, […].”''</ref> * [[Svetlana Lukić]], novinarka<ref name=lukic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 283.<br>''“Lukić Svetlana, novinar; zamenik glavnog i odgovornog urednika za program Radija "B-92" (od '96). [...] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Petar Luković]], novinar<ref name=lukovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 284.<br>''“Luković Petar, novinar; zamenik glavnog i odgovornog urednika lista "Vreme". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Tomislav Marković (novinar)|Tomislav Marković]], novinar i književnik<ref name=tmarkovic1>[https://balkans.aljazeera.net/opinions/2022/10/21/budimo-jugosloveni-iako-smo-srbi Budimo Jugosloveni iako smo Srbi] [[Al Jazeera Balkans]]. ''Tomislav Marković; 21.10.2022.''<br>''“Izjašnjavajući se kao Jugosloveni po nacionalnosti podrivamo totalitarnu ideju nacionalnog identiteta, a o njenoj totalitarnosti dovoljno govori masovna histerija protiv jugoslovenstva kojoj svedočimo. […] Budimo Jugosloveni, iako smo Srbi.”''</ref> * [[Rusko Matulić]], publicista<ref name=matulic1>[https://www.vreme.com/vreme/poslednji-odlazak-jugoslovenskog-emigranta/ Poslednji odlazak jugoslovenskog emigranta] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Petar Lađević; broj 1283, 06.08.2015.''<br>''“Tridesetog jula ove godine u Nju Džersiju je umro veliki Jugosloven, istinski borac za ljudska prava, najbliži saradnik pokojnog Mihajla Mihajlova, saradnik i prijatelj Saveza Oslobođenje i jedan od najrespektabilnijih izučavalaca i sakupljača različitih izvora za stvaranje celovite slike o demokratskoj Jugoslaviji; politički emigrant koji je čitav život posvetio intelektualnoj i ljudskoj borbi za demokratsku Jugoslaviju.”''</ref> * [[Mihajlo Mihajlov]], publicista, politički disident<ref name=mihajlov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 321.<br>''“Mihajlov Mihai [sic!], publicista; viši naučni saradnik u Elliott Schoo [sic!] of International Affairs, Vašington (od '94); član Centralnog komiteta Socijaldemokrata Amerike. […] Rus po rođenju, Jugosl. po opredeljenju; […]”''</ref> * [[Živko Milić]], novinar, publicista<ref name=milic>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 452.<br>''“Milić Živko, novinar, urednik «Borbe», član upravnog odbora Saveza novinara Jugoslavije, rez. kapetan, r. 1923 u Zagrebu, Jugosloven.”''</ref> * [[Avdo Mujčinović]], novinar i pozorišni kritičar<ref name=mujcinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 366.<br>''“Mujčinović Avdo, pozorišni kritičar u listu "Politika ekspres", Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Ivan Rizinger]], novinar<ref name=rizinger1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 485.<br>''“Rizinger Ivan, muzički urednik Radio Kruševca (od '89), revije "Pobeda" (od '90) i diskografske kuće "Take It Or Leave It", Bg. (od '95). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Teofil Pančić]], novinar<ref name=pancic1>[https://karakter.rs/intervju/post/teofil-pancic-za-karakter-srbi-i-hrvati-su-u-kulturnom-smislu-jedan-narod/ Teofil Pančić za Karakter: Moja lista pet najboljih novinara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221203054707/https://karakter.rs/intervju/post/teofil-pancic-za-karakter-srbi-i-hrvati-su-u-kulturnom-smislu-jedan-narod/ |date=2022-12-03 }} Karakter. ''Karakter; 03.12.2021.''<br>''“Aludirate na moj tekst u kome sam objasnio da su entiteti složeniji i da ne mora da bude samo jedan, jer sam ja celog života i Srbin i Vojvođanin i Jugosloven i da ne vidim u čemu je tu problem. Na popisima sam se uvek izjašnjavao kao Srbin, ali sad dolazim u iskušenje da se pomalo iz inata izjasnim kao Vojvođanin. Ako nacionalistima to već toliko smeta, onda malo da ih iritiram.”''</ref><ref name=pancic2>[https://slobodnarec.rs/2021/08/31/teofil-pancic-srpstvo-vojvodjanstvo-i-ostale-koske/ Srpstvo, vojvođanstvo... i ostale koske] Slobodna reč. ''Teofil Pančić; 31.08.2021.''<br>''“A identiteti mogu da budu složeni, višestruki i isprepleteni, sve u jednom čoveku, i to ne nužno zato što ovaj ima „mešano poreklo“ po oveštalim etnocentričnim standardima. Evo, znam po sebi: u svakoj bih prilici mogao reći za sebe, i na svakom bih se popisu stanovnišva – ako se takvo izjašnjavanje već traži – mogao izjasniti i kao Srbin i kao Vojvođanin i kao Jugosloven, i ne bih nikada slagao baš ništa.”''</ref> * [[Vlado Ribnikar]], novinar, političar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Milorad Roganović]], novinar<ref name=roganovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 485.<br>''“Roganović Milorad, novinar. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dževad Sabljaković]], novinar i književnik<ref name=sabljakovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 490.<br>''“Sabljaković Dževad, književnik, književni kritičar i novinar. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dragoslav Simić]], novinar<ref name=dsimic1>[https://portalforum.rs/blog/2022/10/12/bez-jugoslovena-na-popisu/ Bez Jugoslovena na popisu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014223724/https://portalforum.rs/blog/2022/10/12/bez-jugoslovena-na-popisu/ |date=2022-10-14 }} Forum - Portal građanske Srbije. ''D. B.; 12.10.2022.''<br>''“Redakciji Portala Forum javio se kolega Dragoslav Simić (Radio Beograd) i rekao da mu je pre dva dana došla popisivačica kojoj je na pitanje o nacionlanosti odgovorio da je Jugosloven.”''</ref> * [[Tamara Skrozza]], novinarka<ref name=skrozza1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/nazalost-jedinica-sam-tamara-skrozza-o-odrastanju-u-somboru-i-tome-kako-je-posao-birao-nju-a-ne-ona-njega/ „Nažalost, jedinica sam“: Tamara Skrozza o odrastanju u Somboru i tome kako je posao birao nju, a ne ona njega] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Rade Radovanović; 16.04.2023.''<br>''“Dete sam iz mešovitog braka, nisam krštena, vaspitavana sam i uvek sam se izjašnjavala kao Jugoslovenka.”''</ref> * [[Karel Slanc]], publicista, političar<ref name=slanc1>Slanc, Karel: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-S4HN0TV0/959837c4-8301-4745-ada5-32ea3243c15d/PDF Avstrijski Jugoslovani in morje.] Gorica 1912, str. 11.<br>''“Zdaj, ko ste Avstriji priklopljeni Bosna in Hercegovina, nas je v državi precej Jugoslovanov.”''</ref> * [[Jelena Sofronijevic]], novinarka<ref name=sofronijevic1>[https://vittles.substack.com/p/yugonostalgic-cuisine Yugonostalgic Cuisine] (na engleskom) Vittles. ''Natasha Tripney; 23.08.2021.''<br>''“Sofronijevic regards herself as Yugoslav, though she was born in the UK in 1998.”''</ref> * [[Grujica Spasović]], novinar, urednik<ref name=spasovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 514.<br>''“Spasović Grujica, novinar; dopisnik Švedskog radija (od '89). […] P: Jugosloven, […].''</ref> * [[Gordana Suša]], novinarka<ref name=susa1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 549.<br>''“Suša Gordana, novinar i komentator; novinar u listu "Naša Borba"; urednik Video nedeljnika "VIN"; član Izvršnog odbora Nezavisnog udruženja novinara Srbije i Malog veća Beogradskog kruga. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Hari Štajner]], novinar<ref name=stajner1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 562-563.<br>''“Štajner Hari, novinar; spoljnopolitički komentator lista "Vreme"; direktor "Medija centra", Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Zaharije Trnavčević]], novinar<ref name=trnavcevic1>[http://www.danas.rs/dodaci/nedelja/mogu_li_jugosloveni_postati_etnicka_zajednica.26.html?news_id=272880 Mogu li Jugosloveni postati etnička zajednica?] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Katarina Živanović; 13.12.2013.''<br>''“Trnavčević se, inače, izjašnjava kao Jugosloven. Jedan je od 23.303 koliko ih po poslednjem popisu ima u Srbiji.”''</ref> * [[Pavel Turner]], publicist<ref name=turner1>Turner, Pavel (Dr. Ahasverus): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-FNQV7UL2/a4dbb24c-fb60-4883-89f7-5642a8a8d5d0/PDF Beseda o jugoslovanskih razmerah], u: Kres, godina 1 br. 7 (1881), str. 396.<br>''“Mi Jugoslovani bi se vselej morali naravno najbližje rodne brate čutiti in po tem čutenji bi se moralo naše strmljenje in občenje med seboj ravnati, pa je li tako?”''</ref> * [[Boris Varga]], novinar, politolog<ref name=varga1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/boris-varga-privilegija-je-danas-biti-u-manjini/ Boris Varga: Privilegija je danas biti u manjini] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Rade Radovanović; 29.09.2019.''<br>''“U Ukrajini sam među majdanistima kao neko ko se deklariše među ostalom i kao Jugosloven, Rusin i ukrajinski levičar, što je prema uspostavljenim tamošnjim stereotipima skoro sve do ekscesa potpuno isključivo.”''</ref> * [[Vekoslav Vakaj]], publicist<ref name=vakaj1>Vakaj, Vekoslav: [https://dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-RSB1W1PC/7e8d6513-919f-4967-b288-eaa869d44904/PDF Jugoslovani v zlati Pragi in slavnem Velegradu. Potopisne črtice.] Maribor 1886, str. 58.<br>''“Jugoslovani smo obljubili tukaj pri altarju slovanske vzajemnosti: da se hočemo napiti tukaj slovanskega rodo- in domoljubja.''</ref> * [[Gordana Vujović]], novinarka, književnica<ref name=gvujovic1>[https://primorski.me/info/kultura/gordana-vujovic-jugoslovenka-zivi-u-meni-srcem-sam-pisala-tako-je-bilo-napisano-u-libru/ Gordana Vujović: Jugoslovenka živi u meni, srcem sam pisala “Tako je bilo napisano u libru”] Primorski Portal. ''Biljana Dabić; 10.09.2024.''<br>''“U duši sam bila i ostala Jugoslovenka i umrjeću kao Jugoslovenka.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Stevan Kragujevic, Milovan Djilas,1950.JPG|Milovan Đilas Datoteka:Dinko Gruhonjić.jpg|Dinko Gruhonjić Datoteka:ViktorIvancic.jpg|Viktor Ivančić Datoteka:Ferdo Kočevar.jpg|Ferdo Kočevar Datoteka:Anton Kos Cestnikov.jpg|Anton Kos Datoteka:Petar lukovic gm.jpg|Petar Luković Datoteka:Mihajlo Mihajlov wiki photo.jpg|Mihajlo Mihajlov Datoteka:Teofil Pancic-mc.rs.jpg|Teofil Pančić Datoteka:Karel Slanc.jpg|Karel Slanc Datoteka:Gordana Susa-mc.rs.jpg|Gordana Suša Datoteka:Zaharije Trnavčević.jpg|Zaharije Trnavčević </gallery> </center> == Obaveštajstvo == * [[Vojin Đurašinović]], obavještajac, revolucionar<ref name=djurasinovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 166.<br>''“Đurašinović Vojin-Kostja, inspektor u Državnom sekretarijatu za unutrašnje poslove NR Srbije, r. 1919 u Bastaji, srez Daruvar, Jugosloven.”''</ref> == Odvjetništvo == * [[Srđa Popović (advokat)|Srđa Popović]], advokat, borac za ljudska prava<ref name=spopovic1>Stehlík, Petr: Jugoslavenstvo Srđe Popovića kao temelj suvremenog promišljanja jedne naizgled umirovljene ideje, u: Štěpánek, Václav (ur.): Савремена српска и чешка славистичка истраживања. Реферати са Kолоквијума Београд–Брно одржаног 21. октобра 2021. на Филoлошком факултету Универзитета у Београду./Současná srbská a česká slavistická bádání. Příspěvky z Kolokvia Brno–Bělehrad, které se konalo 21. října 2021 na Filologické fakultě Univerzity v Bělehradě. Edice Brno–Bělehrad, sv. 2. Brno 2021, str. 73.<br>''“Oduvek sam bio Jugosloven. Prvo što sam u životu naučio bilo je kako se zovem, u kojoj ulici stanujem i to da sam Jugosloven. Druga stvar je bio režim prema kome sam bio vrlo kritičan. Najveći problem Jugoslavije bio je u tome što ona nije mogla da postane demokratska država. Desimir Tošić je to jednom lepo rekao: ‚Ideja Jugoslavije je bila velika, ali smo mi, nažalost, bili mali’.”''</ref><ref name=spopovic2>[https://www.vreme.com/vreme/advokat-od-lika-i-dela/ Advokat od lika i dela] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Aleksandar Ćirić; 02.12.2010.''<br>''“Neočekivano za mnoge, Srđa Popović otkriva da je oduvek bio Jugosloven, mada je imao problem "s tom vrstom identifikacije".”''</ref><ref name=spopovic3>[http://pescanik.net/2013/10/srda-popovic-intervju/ Srđa Popović – intervju] [[Peščanik]]. ''Esquire; 19.10.2013.''<br>''“Srđa Popović nikada nije odustao od svog opredeljenja da se izajšnjava kao Jugosloven, ali ni tome ne prilazi olako, jednostrano.”''</ref><ref name=spopovic4>[https://www.monitor.co.me/sra-popovi-i-tadeu-mazovjecki-odlazak-boraca-za-ljudska-prava/ Srđa Popović i Tadeuš Mazovjecki, odlazak boraca za ljudska prava] Monitor. ''Tamara Kaliterna; 01.11.2013.''<br>''“Srđa Popović se do kraja izjašnjavao kao Jugosloven.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Srđa Popović advokat.jpeg|Srđa M. Popović </gallery> </center> == Politika == === 21. vijek === * [[Miroslav Kopečni]], političar, bivši diplomat<ref name=kopecni1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 239.<br>''“Kopečni Miroslav, direktor Instituta za nuklearne nauke "Vinča". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Đorđe Subotić]], politički aktivista<ref name=subotic1>[https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/ni-od-mramora-ni-od-gvozdja-vec-covek-od-principa/ Ni od mramora, ni od gvožđa, već čovek od principa] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Duško Radosavljević; 10.12.2019.''<br>''“Po svome ličnom opredeljenju, i to je stalno naglašavao, Đorđe je bio Rumljanin, Sremac, Vojvođanin i Jugosloven. To je ono što ga je određivalo, činilo njegovu ličnost, opredeljivalo stavove i ponašanje.”''</ref> === 20. vek === * [[Božidar Adžija]], političar, revolucionar, publicist<ref name=adzija1>Prpić, Ivan (ur.): Komunisti o fašizmu (1919-1940). Zagreb 1976, str. 25.<br>''“Ali budući da talijanski fašizam postaje sve više predstavnikom službene Italije i kao takav ulazi u redove organizirane svjetske reakcije, koja se u unutarnjoj politici svake pojedine države svojim socijalnoreakcionarnim ciljevima i tendencijama, a u vanjskoj politici svojim imperijalističkim težnjama, sprema na jaku ofenzivu protiv općeg mira i demokracije, to je potrebno, naročito nama Jugoslavenima, da budnim okom pratimo razvoj fašističkog pokreta u Italiji, jer on može sutra-prekosutra, pobratimljen sa Horthyjevim »probuđenim Mađarima«, ugroziti mirni razvoj našeg državnog života.”''</ref> * [[Milka Agbaba]], političarka, revolucionar<ref name=agbaba1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 63.<br>''“Agbaba T. Milka (Izborni srez begejski, APV – NRS), politički radnik, rođena u siromašnoj seljačkoj porodici 24-XI-1921 godine u Banatskom Karađorđevu, APV – NRS. Jugoslovenka.”''</ref><ref name=agbaba2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 11.<br>''“Agbaba Milka, nar. poslanik Savezne narodne skupštine za Srez begejski, član CK SK Srbije, pretsednik Saveza društava prijatelja dece i omladine za APV, r. 1921 u Banatskom Karađorđevu, Jugoslovenka.”''</ref> * [[Džemal Bijedić]], političar, revolucionar<ref name=bijedic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 57.<br>''“Bijedić Džemal, nar. posl. Republičkog veća Narodne skupštine NR BiH, član Izvršnog veća NR BiH, pretsednik Sreskog NO u Mostaru, član CK SK BiH, član Saveznog odbora Saveza boraca NOR, član Pretsedništva [sic!] Glavnog odbora SSRN BiH, rez. potpukovnik, r. 1917 u Mostaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Josip Broz Tito]], državnik, revolucionar, vojskovođa<ref name=Tito1>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 179-180.<br>''“Tito je bio Jugoslaven na jedan novi način, i kao državnik, i kao politički čovjek, i naprosto kao čovjek. […] Za vrijeme rata ustaše su nastojali prikriti Titovo hrvatsko porijeklo. On sam ga nije krio: kad je došao u oslobođeni Beograd svi su znali koje je nacionalnosti. Nije to previše isticao niti je smatrao da je to najvažnije. U nekim je prilikama ipak govorio o tome: i o svojoj nacionalnosti i o jugoslavenstvu. Postoje tri njegove veće izjave kojima se može poslužiti na različite načine. Prva je negdje s kraja pedesetih ili početka šezdesetih godina (objavio ju je zagrebački tjednik »Danas« na Titov devedeseti rođendan, 25. V 1982, bez preciznije datacije): »Tko hoće da bude Jugoslaven, neka bude Jugoslaven, kome to smeta. Ne smije se, naravno, to forsirati, na isti način kao što se tome ne treba ni suprotstavljati. I važno je da se zna da to ne može biti nacionalno opredjeljenje. I ja kažem da sam Jugoslaven. I to ću uvijek kazati, što ne znači da sam zaboravio da sam rođen u Zagorju, da sam po nacionalnosti Hrvat. Bitno je što radim i čemu težim«... 1. marta 1971. dao je još jednu izjavu o tome, koja, ako se ne varam, tada nije odmah puštena u javnost: »Ja sam protiv svakog pritiska u pogledu nacionalnog opredjeljenja, tj. da se ljudi moraju izjašnjavati da pripadaju ovoj ili onoj naciji. Ima čitav niz ljudi kojima to smeta. Dobro je da se ljudi, opredjeljuju, jer se od toga ne može pobjeći. Ja sam rođen u Hrvatskoj, kao i moji preci, u Zagorju. To svi znaju. Ali, ja sam Jugosloven, po svojoj funkciji, po svemu. I ne samo to. Ja sam internacionalista.« (navedeno prema »Politici«, Beograd 4. V 1982). Treća izjava, kojom se najviše operira, izgovorena je vrlo spontano, možda čak s ljutnjom, u jeku najveće poslijeratne međunacionalne krize u nas: u ljeto 1971, na manevrima »Sloboda 71«. Ona se u ponečem razlikuje od prve te se obično i citira s različitom namjerom: »Bilo je slučajeva da se počelo zaboravljati da smo mi Jugoslavija. Govorilo se o republici, a o Jugoslaviji se ćutalo. Bilo je skoro sramota da se prizna da si Jugosloven. Ja za sebe kažem: ja sam Jugosloven i ništa drugo ne mogu biti. Ja sam Jugosloven i po svojim obavezama, po svom položaju a i po svom duhu. Ali, ja nisam zatajio ni da sam rođen u Hrvatskoj. Zašto da sada ističem da sam Hrvat. Ja sam odrastao u Jugoslaviji u sredini radničke klase. A takvih ima stotine hiljada.« Razlika između prve i treće izjave posve je razumljiva: kad je zajedništvo dovedeno u pitanje, pogotovo kad je u krizi, Titu je jugoslavenstvo važnije nego nacionalnost. Da to nije bilo tako, zar bi bila moguća 1941, NOB, AVNOJ i sve drugo.”''</ref><ref name=Tito2>Ičević, Dušan: Savremeni smisao jugoslovenstva, u: Socijalizam, god. 30 br. 10 (1987), str. 57.<br>''Prigovara što se tada, 1969. godine, sve manje čuje riječ Jugoslavija, a piše i govori pretežno o federaciji: »Mi moramo jače isticati Jugoslaviju. Mi smo Slovenci, Hrvati, Srbi, Makedonci, Crnogorci i drugi, ali smo svi ujedno i Jugosloveni, svi smo građani socijalističke Jugoslavije... […].''«</ref> * [[Vice Buljan]], političar, revolucionar<ref name=buljan1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 92.<br>''“Buljan Vice, nar. posl. Saveznog veća Savezne narodne skupštine za srez Sinj, r. 1905 u Sinju, Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 180-181.<br>''“Uostalom, on nije bio jedini koji se u presudnim trenucima naše historije iskazao kao Jugoslaven. To je slučaj velikog broja njegovih najbližih drugova i suboraca koji su se u raznim prilikama u ratu i poratnim godinama, izjasnili na isti način: Kosta Nađ, Koča Popović, Svetozar Vukmanović-Tempo, Petar Drapšin, Peko Dapčević, Ivan Gošnjak, Vice Buljan, Vicko Krstulović, Avdo Humo, Osman Karabegović, Vlado Popović, Rato Dugonjić, Ivo i Jurica Ribar, dr Ivan Ribar, Grga Jankes, Zaim Šarac, Vlado Ribnikar, Šefket Maglajlić, Uglješa Danilović, Veljko Vlahović i mnogi drugi.”''</ref> * [[Uglješa Danilović]], političar, revolucionar<ref name=danilovic1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 95.<br>''“Danilović J. ing. Uglješa (poslanik Veća naroda iz NR BiH), inženjer agronomije, rođen 7-II-1913 god. u selu Gnionici, srez Modriča, NR BiH. Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Peko Dapčević]], političar, diplomata, general-pukovnik, revolucionar<ref name=dapcevic1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 96.<br>''“Dapčević J. Peko (Izborni srez žički, NRS), general-pukovnik, rođen 25-VI-1913 god. u Ljubotinju, kraj Cetinja, NR CG. Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Drapšin]], revolucionar, general-lajtnant<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Ratomir Dugonjić]], političar, revolucionar<ref name=dugonjic1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 102.<br>''“Dugonjić I. Ratomir (poslanik Veća naroda iz NR BiH), pravnik, rođen 10-I-1916 god. u Trebinju, NR BiH. Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Avdo Humo]], političar, revolucionar, general-major u rezervi<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Sava Kosanović]], političar, diplomata<ref name=skosanovic1>Привремена народна скупштина ДФЈ: [https://www.sistory.si/media/legacy/publikacije/58001-59000/58139/III_zasedanje_Avnoj_1945_zvezek_III_A.pdf Треће заседање Антифашистичког већа народног ослобођења Југославије и заседање Привремене народне скупштине. 7—26 август 1945. Стенографске белешке] Београд 1945, str. 410-411.<br>''“Данас кад побеђује принцип самоодређења народа, када је тај принцип постављен за темељ Уједињених нација, када се уклања супремација оних који мисле да су супериорни, у томе часу ми Југословени, без разлике, Срби, Хрвати, Словенци, Македонци, ми Југословени не можемо да вјерујемо, да се народу који je политички зрео, који je цивилизован, који je показао и крвавим жртвама и крвавом борбом вољу своју да се уједини ca својом целином националном, да се томе народу та воља не испуни.”''</ref> * [[Hinko Krizman]], političar<ref name=krizman1>Привремена народна скупштина ДФЈ: [https://www.sistory.si/media/legacy/publikacije/58001-59000/58139/III_zasedanje_Avnoj_1945_zvezek_III_A.pdf Треће заседање Антифашистичког већа народног ослобођења Југославије и заседање Привремене народне скупштине. 7—26 август 1945. Стенографске белешке] Београд 1945, str. 71.<br>''“Moja vjera kao Hrvata, Jugoslovena, kao samostalnog demokrate bila je uvijek da jedinstvo Jugoslavije leži u demokratskoj i socijalnoj pravdi.”''</ref> * [[Vicko Krstulović]], političar, revolucionar, general<ref name=krstulovic1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 48.<br>''“Krstulović Marka Vicko, komandant rasformirane 9. dalmatinske divizije, na raspoloženju u VŠ, rođen 1905, Split, radnik, Jugosloven, u NOB od 1941, član KPJ od 1922, član CK KPJ od 1940, većnik Prvog i Drugog zasedanja AVNOJ-a, krajem rata ministar u vladi NR Hrvatske.”''</ref><ref name=krstulovic2>Mihaljević, Josip: Dometi i granice kritičke misli u KPJ (SKJ) - Slučaj Vicko Krstulović, u: Republika, br. 480–483 (2010), str. 15-26. ''<br>''“Stoga, iako je etnički bio Hrvat, u nacionalnom smislu smatrao se Jugoslavenom.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Grga Jankes]], političar, revolucionar<ref name=jankes1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 270.<br>''“Jankes Grga, nar. poslanik Saveznog veća Savezne nar. skupštine, pretsednik Odbora za pritužbe i žalbe, član Centralnog odbora Saveza ratnih vojnih invalida, r. 1906 u Ivanskoj, srez Bjelovar, Jugoslovan [sic!].”''</ref><ref name=jankes2>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 122.<br>''“Jankes Đ. Grga (Izborni srez Bjelovar NRH), politički radnik, rođen 12-III-1906 u Ivanskoj, Srez bjelovarski, NRH. Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Šefket Maglajlić]], političar, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Romano Moric]], političar, revolucionar<ref name=moric1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 613.<br>''“Romano Moric, ekonomista, nar. posl. Republičkog veća Narodnog sobranja NR Makedonije, član Izvršnog veća NR Makedonije, član CK SK Makedonije, član pretsedništva Glavnog odbora SSRN Makedonije, rez. poručnik, r. 1921 u Bijeljini, NR BiH, Jugosloven.”''</ref> * [[Radovan Papić]], političar, revolucionar<ref name=rpapic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 518.<br>''“Papić Radovan, nar. poslanik Savezne narodne skupštine, posl. Veća Naroda za NR BiH, nar. posl. Republičkog veća Narodne skupštine NR BiH, sekretar Sekretarijata za socijalnu zaštitu Saveznog izvršnog veća, član Izvršnog komiteta CK Saveza komunista BiH, član Centralne revizione komisije Saveza komunista Jugoslavije, član Pretsedništva Glavnog odbora SSRN BiH, rez. pukovnik, r. 1910 u Vlahinji, srez Bileća, Jugosloven.”''</ref> * [[Puniša Perović]], političar, revolucionar<ref name=perovic1>VII Kongres Saveza Komunista Jugoslavije. Ljubljana 22–26 aprila 1958. Stenografske beleške. Beograd 1958, str. 668.<br>''“Ustvari, radi se o neuspjeloj odbrani ideološkog monopola, istog onog monopola koji je godinama carovao u komunističkom pokretu i sa kojim smo mi Jugosloveni imali gorka iskustva.”''</ref> * [[Nikola I Petrović Njegoš]], knez i kralj Crne Gore<ref>''[[Glas Crnogorca]]'', br. 56 od ponedeljka 8. oktobra 1918. ([[:sr:s:Краљевска прокламација од 20. октобра 1918.|Wikisource]] i [[:c:File:List Glas Crnogoraca LVI broj.pdf|Wikimedia Commons]]), proklamacija kralja Nikole Jugoslovenima: „Kad sam, krajem jula 1914., objavio rat Austriji, rekao sam: „Tržem mač za ujedinjenje Jugoslovena“. [...] Jugoslavija ne može se zamisliti bez svih Slovenaca, Hrvata i Srba. U našoj Crnoj Gori, dobro znate, od davnina žive najbolji Srbi i Jugosloveni. [...] Pozdrav svoj dragoj braći Jugoslovenima od strane dugonapaćenog, a danas najsrećnijeg i najradosnijeg Jugoslovenina — Kralja Crne Gore.”</ref><ref>''[[Glas Crnogorca]]'', br. 62 od ponedeljka 2. januara 1919. ([[:sr:s:Краљевска прокламација од 15. јануара 1919.|Wikisource]]), proklamacija kralja Nikole Crnogorcima: „Od zvanične Srbije i njenih agenata optuživan sam kao protivnik jugoslovenskog jedinstva. Međutim, nijedan pojedinac u Srpstvu i Jugoslovenstvu nije više radio na njemu od mene, nastavljajući u tome djelo mojih besmrtnih predaka. [...] Ni ja ni moja kuća nijesmo se popeli i držali na prijesto Crne Gore silom; nećemo na njega ni ostati, ako to zahtijevaju interesi Crne Gore i jugoslovenskog naroda.”</ref> * [[Moša Pijade]], političar, revolucionar<ref name=pijade1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 57.<br>''“Pijade Samuila Moša Čiča Janko, načelnik odseka VŠ za vojne vlasti u pozadini i član CK KPJ, rođen 1890, Beograd, akademski slikar i novinar, Jugosloven, u NOB od 1941, član KPJ od 1920, bio član ilegalnog Izvršnog odbora KPJ od 1922, izdržao četrnaest godina robije, većnik Prvog i Drugog zasedanja AVNOJ-a.”''</ref> * [[Svetozar Pribićević]], političar<ref name=pribicevic1>Pribićević, Svetozar: Diktatura Kralja Aleksandra. II izdanje. Beograd 1953, str. 128.<br>''“Mi, Jugosloveni, ne bismo mogli da idemo za primerom Nemačke, pre svega, zato što u njoj vlada načelo da pravo države ima prvenstvo nad pravom zemalja koje sačinjavaju državu; a zatim, posle gorkog iskustva u četrnaestogodišnjem postojanju države, mi moramo da budemo načisto s tim: šta pripada zajedničkoj državi, a šta pripada državama ili samoupravnim jedinicima.”''</ref> * [[Gavrilo Princip]], revolucionar<ref name=princip1>Grujičić, Nebojša: Da je skrlet kao što je kuvet bio bi ibret, u: Bazdulj, Muharem/Grujičić, Nebojša (ur.): Stogodišnji rat. Sarajevski atentat i tumačenja. Beograd 2015, str. 74.<br>''Govoreći u ovom kontekstu o Mladoj Bosni, sociolog Todor Kuljić je napisao neveliki tekst koji zaslužuje da se ovde ponovi: “[…] Doduše, neki Principa i brane. To danas čine pretežno srpski istoričari. Zašto? Utisak je da to ne čine zbog solidarnosti sa težnjama sunarodnika (uostalom Gavrilo se izjašnjavao kao Jugosloven i to jeste bio njegov istinski identitet), nego više stoga što se time opiru demonizovanju vlastite nacije […].”''</ref><ref name=princip2>[https://www.politika.rs/sr/clanak/270960/Princip-bez-advokata Princip bez advokata] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Todor Kuljić; 23.09.2013.''<br>''“Doduše, neki Principa i brane. To danas čine pretežno srpski istoričari. Zašto? Utisak je da to ne čine zbog solidarnosti sa težnjama sunarodnika (uostalom Gavrilo se izjašnjavao kao Jugosloven i to jeste bio njegov istinski identitet), nego više stoga što se time opiru demonizovanju vlastite nacije.”''</ref><ref name=princip3>[http://www.slobodnaevropa.org/content/jugoslovenstvo-gavrila-principa/25296984.html Povodom predstave "Mali mi je ovaj grob": Jugoslovenstvo Gavrila Principa] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Branka Mihajlović; 14.03.2014.''<br>''Autorka teksta Biljana Srbljanović primećuje “da se istoričari utrkuju, otimajući se oko identiteta čoveka koji se vrlo jasno, na nekoliko zvaničnih mesta, potpisano i pisano, izjašnjavao o sopstvenom identitetu kao jugoslovenske nacionalnosti, vrlo nereligiozan čovek, koji nema nikakve veze sa velikosrpskom idejom.”''</ref> * [[Vaso Radić]], političar, revolucionar<ref name=vradic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 584.<br>''“Radić Vaso, narodni poslanik Saveznog veća Savezne narodne skupštine, član Revizione komisije CK SK BiH, član Glavnog odbora SSRN BiH i Vazduhoplovnog saveza BiH, rez. major, r. 1923 u Vlahinju, srez Visoko, Jugosloven.”''</ref> * [[Aleksandar Ranković]], političar, revolucionar<ref name=rankovic1>VII Kongres Saveza Komunista Jugoslavije. Ljubljana 22–26 aprila 1958. Stenografske beleške. Beograd 1958, str. 250.<br>''“Mi moramo o svemu tome razmisliti, jer se ne radi samo o našoj zemlji i našem Savezu komunista, o nama Jugoslovenima nego o čitavom radničkom pokretu.”''</ref> * [[Ivan Ribar]], državnik, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/><ref name=ivanribar1>Novak, Viktor: Antologija jugoslovenske misli i narodnog jedinstva (1390-1930). Beograd 1930, str. LXII.<br>''“Jedan narod, iako sa raznim plemenskim imenima i u zajedničkoj državi, nije u Ustavotvornoj skupštini, (kojoj je bio pretsednik Hrvat i osvedočeni Jugosloven Ivan Ribar), na žalost pod navalom gentilnog instinkta, u Ustavu dobio ni […].”''</ref> * [[Ivo Lola Ribar]], revolucionar, političar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Jurica Ribar]], revolucionar, slikar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/><ref name=jribar1>Petričević, Jozo: Jurica Ribar. Slikar i revolucionar. Zagreb 1988, str. 115.<br>''Jurica je umro na rukama Steve Dobrkovića. Njegovom susretljivošću uspio sam utvrditi točan datum Juričine smrti. “[…] Ovako nesvjesan živio je još oko dva sata kada ga je izdala i posljednja snaga i kada je zauvijek prestalo kucati mladenačko srce - divnog druga i borca Četvrte proleterske brigade, rođenog sina iz bratske Hrvatske i velikog Jugoslavena Jurice Ribara.”''</ref><ref name=jribar2>Petričević, Jurica Ribar, str. 99.<br>''“Iako je kasnije, u više navrata imao poći na novu dužnost, ostao je sa Crnogorcima. Nikako ih nije htio ostaviti. Crnogorce je volio neograničeno. S njima se toliko saživio. Juricu je kao Hrvata, odnjihao slobodarski Beograd, a Četvrta ga je sudbinski, trajno, zanavijek povezala za Crnu Goru i on ništa manje nije bio Crnogorac - bio je u stvari Jugoslaven. […] ...” (Dr Ivan Ribar).''</ref> * [[Paško Romac]], političar, revolucionar<ref name=romac1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 612-613.<br>''“Romac Paško, nar. poslanik Saveznog veća Savezne narodne skupštine, pretsednik Glavnog zadružnog saveza FNRJ, član CK SKH i CK SKS, organizacioni sekretar Pokrajinskog komiteta SKS za Vojvodinu, član Glavnog odbora SSRNS, sekretar Pokrajinskog odbora SSRNS, član Glavnog odbora Saveza boraca Srbije, rez. pukovnik, r. 1915 u Vukšiću, srez Benkovac, Jugosloven.”''</ref> * [[Frano Supilo]], političar<ref name=supilo1>Boban, Branka: [https://hrcak.srce.hr/file/333440 Stavovi hrvatske političke elite prema stvaranju jugoslavenske države], u: Tragovi, god. 2 br. 2 (2019), str. 41.<br>''“Govorim kao slobodan, uvjeren, a i informiran narodni čovjek. Govorim kao Hrvat slobodnih misli, Jugoslaven, ali – last but not least – kao Dubrovčanin.”''</ref> * [[Zaim Šarac]], političar<ref name=sarac1>Greble, Emily: Muslims and the making of modern Europe. New York 2021, str. 239. (na engleskom)<br>''“Šarac was a lifelong, self-identified Yugoslav who abhorred the fascists and had been among those responsible for spearheading the Muslim cultural association, Preporod.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Pero Šoć]], političar, književnik<ref name=soc1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 701.<br>''“Šoć Pero, dr književnosti, ministar Crne Gore u penziji, r. 1884 u Ljubotinju, Srez cetinjski, Jugosloven.”''</ref> * [[Veljko Vlahović]], političar, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/><ref name=vlahovicl>Vlahović, Veljko: Radnička klasa, samoupravljanje, međunacionalni odnosi, omladina. Beograd 1981, str. 32.<br>''“Nama, Jugoslovenima, često se prebacuje što proces svog razvitka karakterišemo borbom za razvitak socijalističke demokratije.”''</ref> * [[Nemanja Vlatković]], političar, revolucionar<ref name=vlatkovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 769.<br>''“Vlatković Nemanja, učitelj, nar. posl. Republičkog veća Narodne skupštine NR BiH, član glavnog odbora Saveza boraca BiH, r. 1914 u Lješljanima, Srez bosansko-novski, Jugosloven.”''</ref> * [[Svetozar Vukmanović]], političar, revolucionar, general-pukovnik u rezervi<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Gregor Žerjav]], političar<ref name=zerjav1>[https://kaldrma.rs/slovenac-koji-je-stitio-siromasne-beogradske-radnike/ Slovenac koji je štitio siromašne beogradske radnike] Kaldrma. ''Kaldrma; 01.05.2023.''<br>''“Slovenac po rođenju, Jugosloven po uverenju, čovek zanimljive biografije, političar, i nadasve neko ko je u opustošenom Beogradu posle Prvog svetskog rata imao itekako sluha za nevolje onih koji su u prestonom gradu nove države Srba, Hrvata i Slovenaca tražeći posao u nemaštini lutali ulicama.”''</ref> === 19. vijek === * [[Andrej Einspieler]], političar, publicist<ref name=einspieler1>Einspieler, Andrej: Kaj storiti, da dobimo ilirskoslavenski jezik, u: Slovenska bčela, II. tečaj/svezak (1851), str. 10.<br>''“Kaj je pa storiti, da se serbsko, horvatsko in slovensko podnarečje složi u ilirsko narečje, da mi Jugoslaveni dobimo ilirskoslavenski jezik ?”''</ref> * [[Janez Bleiweis]], političar, publicist<ref name=bleiweis1>Zajc, Marko: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:doc-EIPXXE4I/008b176a-dc1f-4503-8b43-3a155cb1de75/PDF Kje se slovensko neha in hrvaško začne. Slovensko-hrvaška meja v 19. in na začetku 20. stoletja.] Ljubljana 2006, str. 145.<br>''Ponovil je tezo o neprofitnosti slovenskega založništva, izpostavil primer jezikovno združenih Nemcev, Italijanov in Francozov, »ki imajo podnarečij še več kot mi Jugoslovani« in zaključil v apatičnem tonu: »Kaj čmo mi s svojo pohlevno slovenščino terdovratniki biti! To ni sedanjemu času več primerno /…/.«''</ref> * [[Josip Jelačić]], državnik, general<ref name=jelacic1>Šidak, Jaroslav: [https://hrcak.srce.hr/file/76682 Prilozi hrvatskoj povijesti za revolucije 1848.], u: Radovi Zavoda za hrvatsku povijest, knj. 9, br. 1 (1976), str. 60.<br>''“Pri okolnostima takovim dakle, samo ako mi Jugoslaveni budemo složni i jedan drugoga budemo pomagali, naša pravedna stvar mora srećnim uspěhom uvienčana biti.”''</ref> * [[Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak]], političar, publicist<ref name=ljubusak1>Kapetanović-Ljubušak, Mehmed-beg: [https://books.google.de/books?id=JmsWAAAAYAAJ&pg=PR7&dq=istocno+blago+ljubusak&hl=de&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwje8p-rgvSAAxVMZ_EDHek-A60Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q&f=false Istočno blago. Svezak I: Turske, arapske i perzijske poslovice i mudre rečenice.] Sarajevo 1896, str. 76.<br>''“Mi Jugoslaveni kao poznati gostoljubivi narod sa ovom se turskom poslovicom ni najmanje ne možemo složiti, već se držimo onoga, kao što veli naš narod: »Kako kojeg gosta, tako ga je i dosta«”''</ref> * [[Lovro Monti]], političar<ref name=monti1>Milutinović, Kosta: Vojvodina i Dalmacija 1760-1914. Novi Sad 1973, str. 288.<br>''“Možda baš zbog italijanskog porekla po ocu i srpsko-hrvatske simbioze po majci, Monti se osećao kao Jugosloven i najoštrije osuđivao ekstremiste na jednoj i na drugoj strani, a naročito klerikalce.”''</ref> * [[Radoslav Razlag]], političar, pisac<ref name=razlag1>Razlag, Radoslav: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-G4OT3B43/b07a49de-7e6e-4a69-b332-12a2554c89ee/PDF Vseučilišče jugoslavensko], u: Slovenska bčela, letnik 1, številka 4 (1850), str. 126.<br>''“Osobito je kod nas Jugoslavenah već najnuždnie, da se jednom probudimo, da već ozbiljno počnemo naslědovati bratre Ćese, koji nas u vsakoj struci daleko nadkriliše, jer kod nas neima one gvoždene dělavnosti i nevěrojetne uzterpljivosti kako kod njih.”''</ref> * [[Valentin Zarnik]], političar, odvjetnik, književnik<ref name=zarnik1>Zarnik, Valentin: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QaeTxxosvosIUzL7hulhDWeL5IR37J32bzf08UScB9V8hJnmxS0V-lghCjpeqM_jr0rUUwHeFfArHmuOKakypp23WEavFbqa8w3eaMBDEoe2A7rYM0tc33MehF_6Ge87367e3GAxU0i1LdYQf_Ts1WZ2QvY4cxsozAG_9uO33svgDB-Bqi9Dt1nqliAWt6NB8A6YhoB3wJYS7j83NMzOiLwBtues3VkPYc6PjsGDYc2rrIqCaMHhfYVzhJaoGKwZsAO2Adg735yW56Rhb_H1vsU4Ij0KyAjC-Lgj1qxwfOH-VA0-JeA Originali iz domačega življenja], u: Novice gospodarske, obrtniške in narodne, tečaj XX. list 20 (14.05.1862), str. 155.<br>''“Slovenci in sploh Jugoslovani še dosedaj nimamo svojega domačega narodnega vseučilišča, in toraj se naša po znanostih hrepeneča mladež že od nekdaj večidel na Dunaj (Beč) podaja, ter v Gradcu komaj tretjina ostaja.”''</ref><ref name=zarnik2>Zarnik, Valentin: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-E23ULBE5/f9350d9e-a1b9-472f-8e9a-73b048b28801/PDF Zbrani spisi Dr. V. Zarnika. I. zvezek: Pripovedni spisi.] Ljubljana 1888, str. 149-150.<br>''“Na tak način bi bili mi avstrijski Jugoslovani popolnoma od morja ločeni in kupčijski razvitek našega naroda uničen.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Božidar_Adžija.jpg|Božidar Adžija Datoteka:Milka Agbaba Crna grob (cropped).JPG|Milka Agbaba Datoteka:Visit of Džemal Bijedić, Yougoslav Prime Minister, to the CEC (cropped).jpg|Džemal Bijedić Datoteka:Portret Janeza Bleiweisa.jpg|Janez Bleiweis Datoteka:Marshal Tito (cropped).jpg|Josip Broz Tito Datoteka:Peko Dapčević1.jpg|Peko Dapčević Datoteka:Petar Drapšin 1944.jpg|Petar Drapšin Datoteka:Ratomir Dugonjić.jpg|Rato Dugonjić Datoteka:Andrej Einspieler (2).jpg|Andrej Einspieler Datoteka:Ban-josip-jelacic.jpg|Josip Jelačić Datoteka:Mehmed-beg Kapetanovic Ljubusak.jpg|Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak Datoteka:Vicko Krstulović (1).jpg|Vicko Krstulović Datoteka:Lovro-Monti.jpg|Lovro Monti Datoteka:Nicholas I of Montenegro.jpg|Nikola I Petrović Njegoš Datoteka:Moša Pijade.jpg|Moša Pijade Datoteka:Svetozar Pribićević (1).jpg|Svetozar Pribićević Datoteka:Gavrilo Princip young.jpg|Gavrilo Princip Datoteka:Aleksandar Ranković (1).jpg|Aleksandar Ranković Datoteka:Razlag Radoslav.jpg|Radoslav Razlag Datoteka:Ivan Ribar (1995x2048) (cropped).png|Ivan Ribar Datoteka:Ivo Lola Ribar.jpg|Ivo Lola Ribar Datoteka:Jurica Ribar.jpg|Jurica Ribar Datoteka:Paško Romac.jpg|Paško Romac Datoteka:Frano Supilo rat.jpg|Frano Supilo Datoteka:Pero Šoć 2021 stamp of Montenegro.jpg|Pero Šoć Datoteka:Veljko Vlahović crop.jpg|Veljko Vlahović Datoteka:Stevan Kragujevic, Svetozar Vukmanovic, Tempo.jpg|Svetozar Vukmanović Datoteka:Valentin Zarnik4.jpg|Valentin Zarnik Datoteka:Gregor Zerjav.jpg|Gregor Žerjav </gallery> </center> == Privreda == * [[Dejan Cvetković]], inženjer elektrotehnike, direktor tehnološkog razvoja Microsoft razvojnog centra u Srbiji<ref name=dcvetkovic1>[https://www.akta.ba/licnosti/privreda-i-politika/72855/dejan-cvetkovic-uz-cvrstu-odluku-i-fokus-ostvarit-cete-sve-sto-zelite Dejan Cvetković: Uz čvrstu odluku i fokus ostvarit ćete sve što želite] Akta.ba ''Ivana Mihajlović; 27.12.2016.''<br>''“Dejan Cvetković za sebe voli reći da je nepopravljivi Jugosloven.”''</ref><ref name=ajosipovic2>[http://www.nadlanu.com/pocetna/zabava/celebrity/Aleksandar--Josipovic-Odbio-sam-srpske-umetnice.a-236537.305.html Aleksandar Josipović: Odbio sam srpske umetnice] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140527214340/http://www.nadlanu.com/pocetna/zabava/celebrity/Aleksandar--Josipovic-Odbio-sam-srpske-umetnice.a-236537.305.html |date=2014-05-27 }} Nadlanu. ''Marija Milenković; 26.05.2014.''<br>''“Aleksandar za sebe kaže da je Jugosloven. Iz mešovitog je braka i jako je ponosan na svoje poreklo.”''</ref> * [[Vane Ivanović]], poslovni čovjek, politički aktivista<ref name=vivanovic1>Djokić, Dejan: A concise history of Serbia. London 2023, str. 447. (na engleskom)<br>''“The Serb democratic emigres, whose unofficial mentor was Božidar Vlajić (1888–1974), one of the leading members of the pre-war Democratic Party, campaigned for a democratic alternative to the communist government in Yugoslavia, together with their Bosnian (Adil Zulfikarpašić), Croat (Ilija Jukić, Branko Pešelj), Slovene (Nace Čretnik, Ljubo Sirc) and 'declared' Yugoslav (Vane Ivanović) colleagues.”''</ref><ref name=vivanovic2>[http://pescanik.net/2009/04/mini-manjina-vane-ivanovic/ Mini manjina – Vane Ivanović] Peščanik. ''Dejan Đokić; 04.04.2009.''<br>''“Vane je svakako sebe video pre svega kao Jugoslovena, pošto, kako je govorio, Jugoslavija nije bila teniski klub pa da bi mogao da promeni članstvo.”''</ref><ref name=vivanovic3>[http://www.vane.hr/Obituaries.htm Vane Ivanovic (1913-1999)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151104060200/http://www.vane.hr/Obituaries.htm |date=2015-11-04 }} Vane.hr ''Nenad V. Petrovic''<br>''“U nedelju 4. aprila, na katolicki Uskrs, prestalo je da kuca srce jednog retko plemenitog coveka koji je sebe smatrao integralnim Jugoslovenom, Vaneta Ivanovica, brodovlasnika i pisca, politickog ideologa i pocasnog konzula Knezevine Monako u Londonu, velikog dobrotvora i poznatog sportiste, coveka izvanredne inteligencije i prefinjenog duha.”''</ref> * [[Aleksandar Josipović]], konsultant i direktor marketinga, bivši plesač<ref name=aleksandarjosipovic1>[http://wannabemagazine.com/wannabe-intervju-aleksandar-josipovic/ Wannabe intervju: Aleksandar Josipović] Wannabe Magazine. ''Marina Gusev; 15.08.2011.''<br>''“Ja se nikada nisam deklarisao kao Srbin, uvek za sebe kažem da sam Jugosloven, ili jugoslovenskog porekla.”''</ref><ref name=ajosipovic2/> * [[Milan Popović]], poduzetnik<ref name=milanpopovic1>[https://portalnovosti.com/milan-popovic-donirao-100-000-eura-za-kupnju-25-kontejnera Milan Popović donirao 100.000 eura za kupnju 25 kontejnera] Portal Novosti. ''G. Borković; 29.01.2021.''<br>''“Ja sam u duši još uvek Jugoslaven i to je za mene human i normalan gest. Ko će kome da pomogne ako neće komšija komšiji ili susjed susjedu. Govorim to posebno zato šta smo godinama zajedno sarađivali i živeli u istoj državi. Mi bi trebali svi jedni druge da pomažemo. Kažem to kao Jugoslaven, odnosno kao jugonostalgičar” – rekao je Popović za Novosti.''</ref> * [[Petar Tutavac]], privrednik<ref name=tutavac1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 595.<br>''“Tutavac Petar, privrednik. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Boris Vukobrat]], poslovni čovjek i humanista<ref name=vukobrat1>[http://www.audioifotoarhiv.com/knjige%20koje%20govore/knjige/vukobrat.html Boris Vukobrat] Audio i foto arhiv Simić.<br>''“Boris Vukobrat je rođen 1940. godine u Zagrebu. Po nacionalnosti je Jugosloven.”''</ref><ref name=vukobrat2>[http://fondmir.com/sr/knjige/87-govor-borisa-vukobrata-o-svojoj-knjizi Govor Borisa Vukobrata o svojoj knjizi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108085334/http://fondmir.com/sr/knjige/87-govor-borisa-vukobrata-o-svojoj-knjizi |date=2023-01-08 }} Fondacija za mir i rešavanje kriza. ''06.06.2012.''<br>''“Ja sam Jugosloven, rođen u Zagrebu u srpskoj porodici.”''</ref> * [[Zvonimir Šimunec]], poslovni čovjek<ref name=šimunec1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 558.<br>''“Šimunec Zvonimir, novinar; urednik Zabavnog programa i predstavnik TV Beograd u Atini (razmena programa); predsednik Udruženja propagandista Srbije. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Dejan Cvetkovic proposal.png|Dejan Cvetković Datoteka:Aleksandar Josipović at Amsterdam fashion Week, July 2014.jpg|Aleksandar Josipović </gallery> </center> == Religija == * [[Hamdija Jusufspahić]], vjerski poglavar<ref name=jusufspahic1>[https://www.vreme.com/vreme/musliman-jugosloven-i-levicar/ Musliman, Jugosloven i levičar] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]] ''Dragoslav Grujić i Dokumentacioni centar "Vreme"; broj 844, 08.03.2007.''<br>''“Ja sam i sada Jugosloven, neki kažu jugonostalgičar. Jesam, iskreno. […] Mnogi su insistirali da izjavim kako se osećam Srbinom. Ja nikada nisam rekao ni da sam Srbin ni da sam Hrvat. Ja sam Jugosloven, Bosanac, musliman.”''</ref><ref name=jusufspahic2>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/05/20/srpski/I01051902.shtml Braća po krvi i jeziku] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101182733/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/05/20/srpski/I01051902.shtml |date=2022-11-01 }} [[Glas javnosti]]. ''Slavica Jovović; 19.05.2001.''<br>''“Ja sam i dalje Jugosloven i ostajem u svim svojim političkim orijentacijama za Jugoslaviju. Mi smo svi bili Sloveni, oni koji su bili bliži istoku postali su pravoslavci, a oni koji su bili bliži rimskom carstvu prihvatili su katolicizam. Kada su došli Turci, prihvaćen je islam. Svi govorimo istim jezikom ali različitim narječjima. Mi smo svi braća po krvi i jeziku.”''</ref> * [[Nedeljko Kačavenda]], pastor<ref name=kacavenda1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 213.<br>''“Kačavenda Nedeljko, pastor Pastoralnog okruga, Niš (od '95); adventista sedmog dana. […] P: Srbin-Jugosloven.”''</ref> * [[Dragotin Simandl]], kaplan, gramatičar<ref name=simandl1>Simandl, Dragotin (Rěsanski): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-ZIF65GOO/cfb6bc21-c07f-47c8-a77d-8ced1f2cee3a/PDF Zmes], u: Slovenska bčela, letnik 3, številka 5 (1852), str. 39.<br>''“Stezo, po kteroj hoditi, je nam Jugoslavenom pokazal g. Majar v svojih: Pravilih, kterih cěno bo šele prihodnost prav spoznala.”''</ref> * [[Josip Juraj Strossmayer]], biskup, političar<ref name=strossmayer1>Ćorić, Boris: Fra Grgo Martić i njegova saradnja u sarajevskoj »Nadi« (1895–1903), u: Radovi, knj. VI (1970-1971), str. 227.<br>''“Dva velikana jugoslavenskih naroda – veliki Jugoslaven i još veći mecena hrvatskog naroda J. J. Strossmayer i veliki književni povjesničar Antun Barac – težinom svoje riječi i svoga ugleda obilježili su ga biljegom koji nije uklonjen do danas.”''</ref><ref name=strossmayer2>Боровњак, Т.: [https://www.uzzpro.gov.rs/doc/biblioteka/digitalna-biblioteka/Jugoslovenska%20misao%20znano-voljeno.pdf Југословенска мисао. „Знано-вољено.“] Београд 1936, str. 24.<br>''“У ствари био је овај велики Југословен некрунисани краљ југословенске мисли више од пола века.”''</ref><ref name=strossmayer-racki>Ćorović, Vladimir: Istorija Jugoslavije. Beograd 1933, str. 555.<br>''“Koliko je, međutim, to sumnjičenje iskrenosti pokreta bilo nepravedno svedoči danas najbolje nedavno objavljena prepiska između biskupa i F. Račkoga, koja nije bila namenjena javnosti, nego nosi intiman i čisto privatan karakter i koja nam otkriva do sitnica sve motive i akcije ove dvojice ljudi, istinskih Jugoslovena po njihovom najdubljem ličnom ubeđenju.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Josip_Juraj_Strossmayer2.jpg|Josip Juraj Strossmayer </gallery> </center> == Sport == * [[Amir Alagić]], fudbalski stručnjak<ref name=alagic1>[https://sportklub.rs/blog/blog-ostalo/od-verdera-do-sri-lanke-17-zemalja-5-kontinenata/ Od Verdera do Šri Lanke: 17 zemalja, 5 kontinenata...] Sport Klub. ''Bojan Marinković; 17.12.2020.''<br>''“Poreklom je iz Bihaća, sebe smatra Jugoslovenom, a loša situacija posle raspada nekadašnje države navela ga je da se otisne u pečalbu.”''</ref> * [[Radmilo Armenulić]], teniski stručnjak, bivši teniser<ref name=armenulic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 22.<br>''“Armenulić Radmilo, savezni kapiten Davis-cup reprezentacije Jugoslavije; šef Odseka za tenis na Fakultetu za fizičku kulturu, Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Marijan Beneš]], boksač<ref name=benes1>[https://www.vreme.com/vreme/simbol-jugoslavije/ Simbol Jugoslavije] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Tanja Topić; broj 1445, 13.09.2018.''<br>''“Uprkos opštem nacionalističkom ludilu Marijan Beneš je do poslednjeg daha ostao Jugosloven.”''</ref><ref name=benes2>[https://ba.n1info.com/sport-klub/ostali-sportovi/marijan-benes-banjalucka-celicna-pesnica/ Marijan Beneš – banjalučka čelična pesnica] N1 BIH. ''Snežana Mitrović; 21.09.2022.''<br>''“Bio je i ostao Jugoslaven do kraja života.”''</ref><ref name=benes3>[https://sportal.blic.rs/ostali-sportovi/borilacki-sportovi/peca-popovic-pise-za-blic-ljuba-vrapce-moga-doba/2022042205421797665 Peca Popović piše za "Blic" Ljuba Vrapče moga doba] Sportal.rs ''Peca Popović; 09.09.2018.''<br>''“Stisnut, pola veka kasnije, između obostranog ekstremizma u svojoj Banjaluci, Beneš će kao žrtva međunacionalnih nesporazuma, odbačenosti i samoće ponavljati: Ja sam sve, Srbin i Hrvat i musliman. Jugosloven. Pacifista, čovekoljubac.”''</ref> * [[Stjepan Bobek]], fudbaler<ref name=bobek1>[https://www.rtv.rs/sr_ci/sport/fudbal/oprostaj-od-stjepana-bobeka_208573.html Опроштај од Стјепана Бобека] Радио-телевизија Војводине. ''ФоНет; 27.08.2010.''<br>''“Караџић је рекао да је Бобек, сумирајући утиске о животу, најближим пријатељима говорио да је рођени Загрепчанин, срцем Београђанин, делимично и Атињанин, по осећају Југословен и, захваљујући фудбалу, грађанин света.”''</ref> * [[Miodrag Božović]], nogometni trener<ref name=bozovic1>[https://www.vijesti.me/tag/7164/miodrag-bozovic Grof Božović: Bio sam i ostao Jugosloven] [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Vijesti sport; 19.08.2022.''<br>''“I dalje se osjećam i smatram Jugoslovenom.”''</ref><ref name=bozovic2>[https://informer.rs/sport/fudbal/408521/bozovic-ocrnio-orlove-srbija-gora-nego-pre-mundijala-milivojevic-rekao-istinu Božović ocrnio "orlove": Srbija je gora nego pre Mundijala, Milivojević je rekao istinu!] [[Informer (novine)|Informer]]. ''informer.rs; 17.11.2018.''<br>''“Rođen sam u Juguslaviji. Bio sam i ostao Jugosloven.. Takav mi je osećaj. Ne mogu drugačije, niti da zaboravljam detinjstvo.”''</ref> * [[Dejan Damjanović]], bivši nogometaš<ref name=damjanovic1>[https://www.glassrpske.com/lat/sport/fudbal/ispovijest-dejana-damjanovica-nesudjenog-clana-najveceg-partizanovog-paketa-za-glas-umjesto-u-humsku-skrenuo-u-koreju/605666 Ispovijest Dejana Damjanovića, nesuđenog člana najvećeg Partizanovog "paketa", za "Glas": Umjesto u Humsku, skrenuo u Koreju] Glas Srpske. ''Dejan Kondić; 10.11.2025.''<br>''“Ja sebe smatram Jugoslovenom.”''</ref> * [[Vladimir Gudelj]], fudbalski funkcioner, ranije nogometaš<ref name=gudelj1>[https://www.lavozdegalicia.es/noticia/ourense/o-carballino/2019/11/29/llegue-contrato-gente-lado-huian-guerra/00031575029961280295542.htm «Yo llegué con un contrato y gente a mi lado. Ellos huían de la guerra»] (na španskom) La Voz de Galicia. ''Pablo Varela; 29.11.2019.''<br>''“Yo soy de Tito, me considero yugoslavo.”''</ref> * [[Borislav Ivkov]], šahovski igrač i trener<ref name=ivkov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 177.<br>''“Ivkov Borislav, šahovski velemajstor (od '55); selektor Jugoslovenske šahovske reprezentacije. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Anton Josipović]], bokser<ref name=antonjosipovic1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/8360/Sport/Od-sampiona-do-drzavnika Od šampiona do državnika] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Slavko Trošelj; 02.12.2007.''<br>''“Nastavio sam da treniram i boksujem širom Jugoslavije, a onda su stigle devedesete... Mirisalo je na rat... Pri popisu stanovništva u rubriku "nacionalnost" upisao sam – Japanac, mada sam uvek bio Jugosloven i srcem i dušom. Da su svi tako učinili možda rata ne bi bilo.”''</ref><ref name=antonjosipovic2>[https://www.rtvbn.com/380937/Intervju--Anton-Josipovic-Holifild-mi-je-nudio-pomoc Intervju - Anton Josipović: Holifild mi je nudio pomoć...!] [[Radio-televizija BN]]. ''08.04.2016.''<br>''Brzo mu je u olimpijskom selu "skrenuta" pažnja, iako je nebrojeno puta tokom našeg razgovora naglasio da je još Jugosloven, a kamoli tada. […] Otišao je u Švajcarsku, putovao po cijeloj Evropi, živio i u Zagrebu, gdje je imao priliku da postane predsjednik Bokserskog saveza Hrvatske, ali se ipak odlučio na povratak u Banjaluku. “Nudili su mi za vrijeme Franje Tuđmana da budem predsjednik, ali nisam mogao, jer sam bio i ostao Jugosloven. Moje mišljenje se oko toga ni sada nije promijenilo. Zato ne mogu da shvatim ove današnje političare kako promijene po desetak različitih političkih opcija”, dodao je olimpijski šampion, koji živi od nacionalne penzije.''</ref> * [[Nikola Karabatić]], bivši rukometaš<ref name=karabatic1>[https://www.tportal.hr/sport/clanak/karabatic-otkrio-bilicu-ponosan-sam-na-hrvatske-i-srpske-korijene-20250415 Karabatić otkrio Biliću: 'Ponosan sam na hrvatske i srpske korijene'] tportal.hr ''A. H.; 15.04.2025.''<br>''“Uvijek smo bili vrlo ponosni na naše korijene. Bivša Jugoslavija, Hrvatska, Srbija… ali u isto vrijeme je tata bio ponosan kada smo dobili državljanstvo…nikada se nisam osjećao kao stranac. Uvijek kao Francuz. Pola Francuz, pola Jugoslaven.”''</ref> * [[Milivoj Karakašević]], stonoteniser<ref name=karakasevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 220.<br>''“Karakašević Milivoj, trener i kapiten stonoteniske reprezentacije Jugoslavije. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Stanislav Karasi]], bivši fudbalski trener i igrač<ref name=karasi1>[https://www.dan.co.me/sport/fudbal/legende-za-sva-vremena-5210766 Legende za sva vremena] Dan. ''D.K./D.P.; 28.11.2023.''<br>''“Ja sam još Jugosloven i otvoren čovjek i radim kako moja glava misli” - kazao je Karasi za "Dan".''</ref> * [[Dane Korica]], atletičar<ref name=korica1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 241.<br>''“Korica Daniel Dane, šef Stručnog štaba Atletskog saveza Jugoslavije; kapiten atletske reprezentacije Jugoslavije; član Predsedništva AK "Crvena zvezda", Bg.; prof. fizičke kulture. […] P: Jugosloven.''</ref> * [[Refik Kozić]], bivši nogometaš<ref name=kozic1>[https://www.zurnal.rs/sr/clanak/179640/fudbal/partizan/igrao-sam-ostro-ali-nisam-bio-grubijan “Igrao sam oštro, ali nisam bio grubijan”] [[Sportski žurnal]]. ''Slađan Jeremić; 23.03.2024.''<br>''“Dolazim do Srbije i ostalih novostvorenih zemalja makar jedan put godišnje. Ostao sam veliki Jugosloven. Odem do Sarajeva, Banjaluke, u Pulu gde sam odrastao. Po Beogradu potrošim najviše vremena.”''</ref> * [[Ivan Matošević]], reli vozač<ref name=matosevic1>[https://www.automotorevija.rs/rubrike/zemunski-bard-jugoslovenskih-gugutka Zemunski bard jugoslovenskih trka] Auto moto revija. ''AMR; 27.08.2022.''<br>''“Za sebe kaže da je Jugosloven i zakleti Zemunac, gde je odrastao i gde i danas živi.”''</ref> * [[Franjo Mihalić]], atletičar<ref name=mihalic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 323.<br>''“Mihalić Franja [sic!], trener u atletskom klubu "Partizan". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Predrag Mijatović]], fudbalski funkcioner, ranije nogometaš<ref name=mijatovic1>[https://www.novosti.rs/sport/fudbal/1222121/sam-jugosloven-pedja-mijatovic-otvorio-dusu-spancima "Ja sam Jugosloven": Peđa Mijatović otvorio dušu Špancima] [[Večernje novosti]]. ''Novosti online; 31.03.2023.''<br>''“Zato moram da kažem da sam još uvek Jugosloven. Ja sam Crnogorac i Španac, ali deo mene je i dalje Jugosloven”''</ref> * [[Nikola Nikić]], nogometni trener, ranije igrač<ref name=nikic1>[https://www.youtube.com/watch?v=SzYynxlLrCQ Face to Face] YouTube. ''10.05.2025.''<br>''“Ne da mi fali Jugoslavija, nego sam bio, ostao i umrijet ću kao Jugosloven.”''</ref> * [[Ivica Osim]], nogometaš i fudbalski trener<ref name=osim1>[https://www.novosti.rs/vesti/sport.294.html:529442-Ivica-Osim-Velika-Jugoslavija-je-mnogima-smetala-ali-se-od-proslosti-ne-zivi Ivica Osim: Velika Jugoslavija je mnogima smetala, ali se od prošlosti ne živi] [[Večernje novosti]]. ''Predrag Vasiljević; 17.01.2015.''<br>''Ostali ste, čini se, poslednji nepopravljivi Jugosloven? - “Jesam, i ponosim se time.”''</ref><ref name=osim2>[https://www.alo.rs/sport/fudbal/625315/ivica-osim-jugoslavija-argentina-viski/vest "Pijanac", penali protiv Argentine i viski umesto vode - Ko je bio Ivica Osim, legendarni selektor Jugoslavije?] Alo. ''Alo/M.M.; 01.05.2022.''<br>''Moglo bi se reći da je porodica Osim Evropa u malom, jer su mu deda i baka s očeve strane Slovenac i Nemica, a s majčine Poljak i Čehinja. On za sebe kaže da je Jugosloven.”''</ref> * [[Blagoje Paunović]], fudbaler i fudbalski trener<ref name=paunovic1>[https://www.telegraf.rs/sport/fudbal/3186341-emotivna-prica-veljka-paunovica-o-ocu-teskim-danima-u-partizanu-i-triku-za-osvajanje-svetskog-trona Kakva priča Veljka Paunovića: O ocu, teškim danima u Partizanu i triku za osvajanje svetskog trona] [[Telegraf.rs]]. 06.05.2020.<br>''“Otac mi je uvek govorio o Jugoslaviji, umro je osećajući se kao Jugosloven, ali je uvek bio veoma ponosan što je Srbin i to je sada moja zemlja.”''</ref> * [[Marko Pešić]], generalni direktor [[FC Bayern München (košarka)|KK FC Bayern München-a]]<ref name=mpesic>[https://www.glassrpske.com/lat/sport/sp-svijet/marko-pesic-generalni-menadzer-bajerna-za-glas-srspke-lucic-je-kao-levandovski/393996 Marko Pešić, generalni menadžer Bajerna za “Glas Srspke”: Lučić je kao Levandovski] Glas Srpske. ''Dušan Repija; 17.01.2022.''<br>''“Odrastao sam kao Jugosloven i tako se osećam, mada to možda nije ni popularno u ova vremena. Tri decenije sam u Nemačkoj, ali se osećam onako kako sam odgojen u porodici. Igrao sam za Nemačku, ali priznajem da sam sanjao dres Jugoslavije - rekao je Pešić.”''</ref> * [[Svetislav Pešić]], košarkaški trener<ref name=spesic1>[https://www.kurir.rs/sport/kosarka/1693560/svetislav-pesic-nostalgican-i-dalje-sam-jugosloven Svetislav Pešić nostalgičan: I dalje sam Jugosloven] [[Kurir (novine)|Kurir]]. ''01.03.2015.''<br>''“Rođen sam u Srbiji, ali sebe sam uvek smatrao Jugoslovenom, iako je sad na tom prostoru napravljeno više država. Za mene taj osećaj i dalje postoji. Osećam tu pripadnost, ali to ne znači da je moj dom samo jedno mesto.”''</ref><ref name=spesic2>[https://www.b92.net/sport/kosarka/vesti.php?yyyy=2005&mm=01&dd=19&nav_id=160246 Pešić će pomagati Obradoviću] [[B92]]. ''B92, fibaeurope.com; 19.01.2005.''<br>''“Ja sam Jugosloven i učiniću sve da pomognem jugoslovenskoj košarci i Obradoviću kako bi stigli do evropskog zlata.”''</ref><ref name=spesic3>[https://www.tz.de/sport/fcb-basketball/svetislav-pesic-zuhause-zr-4751962.html "Ich bleibe Jugoslawe!"] (na njemačkom) tz. ''Lena Mayer; 20.02.2015''<br>''“Ich selbst bin in Serbien geboren, habe mich aber immer generell als Jugoslawe gefühlt und bezeichnet. Und das tue ich auch weiterhin – auch, wenn es Jugoslawien politisch gesehen nicht mehr gibt. Für mich existiert dieses Gemeinschaftsgefühl noch immer.”''</ref><ref name=spesic4>[https://www.elmundo.es/deportes/baloncesto/2019/02/14/5c642dbb21efa0f7638b45d8.html Pesic: "Hay dos cosas que me faltan en la vida: mis padres y mi Yugoslavia"] (na španjolskom) El Mundo. ''Francisco Cabezas; 14.02.2019.''<br>''“Aunque yo nací en Novi Sad, ahora Serbia, yo me siento todavía yugoslavo.”''</ref> * [[Velimir Petković]], rukometni trener<ref name=petkovic1>[https://www.svijet-rukometa.com/velimir-petkovic-i-za-njemce-kultni-trener/ Velimir Petković i za Njemce kultni trener] Svijet Rukometa. ''B. Božin; 01.02.2018.''<br>''“Pravi sam Jugosloven, što danas nije popularno. Vidim i pratim sve, bez obzira na to što sam 26 godina u Nemačkoj. Najlepša sećanja imam za taj period, iz igračkog i postigračkog vremena, privatnog života, i sve lepo sam imao u toj zemlji. Ni danas ne krijem ako sam u Beogradu, Zagrebu, Skoplju, a to potenciram i ovde u Berlinu. Tako da ko ima problem sa tim – ima problem sa samim sobom.”''</ref> * [[Dušan Popović (vaterpolista)|Dušan Popović]], vaterpolista<ref name=dusanpopovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 442.<br>''“Popović Dušan, vaterpolista, majstor sporta. […] P: Srbin-Jugosloven”''</ref> * [[Dževad Prekazi]], fudbaler<ref name=prekazi1>[https://www.bbc.com/serbian/lat/srbija-48368957 Zašto je Arton Zekaj izabrao fudbalsku reprezentaciju Kosova, a ne Srbije] BBC News na srpskom. ''Marko Protić; 22.05.2019.''<br>''“Dževad Prekazi je rođeni Albanac iz Kosovske Mitrovice, za sebe kaže da je Jugosloven, a značajan deo fudbalske karijere proveo je u Partizanu u kojem trenutno radi sa mlađim kategorijama.”''</ref><ref name=prekazi2>[https://www.vesti-online.com/dzevad-prekazi-decu-danas-uce-lap-top-strucnjaci/ Dževad Prekazi: Decu danas uče lap-top stručnjaci!] Vesti online. ''Srđan Antić; 12.09.2020.''<br>''“Zaljubljen sam u Jugoslaviju. Nacionalna pripadnost mi nikada nije bila bitna. Raspad Jugoslavije, najlepše zemlje na svetu mi je teško pao. Uvek ću biti Jugosloven.”''</ref> * [[Goran Rađenović]], predsjednik VK Budva, ranije vaterpolista<ref name=radjenovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 469.<br>''“Rađenović Goran, vaterpolista; član VK "Roma" (od '92). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Monika Seleš]], bivša tenisačica<ref name=seles1>[https://stil.kurir.rs/celebrities/153921/monika-seles-nesreca-nikad-ne-dolazi-sama-tragedija-koja-je-sunovratila-njen-zivot Monika Seleš: Nesreća nikad ne dolazi sama! Tragedija koja je sunovratila njen život!] Stil. ''Stil/story.rs; 25.06.2021.''<br>''“Dodala je i da se oseća kao Jugoslovenka, Mađarica i Amerikanka, kao i da nikada ne bi mogla da se odrekne svog porekla jer bi na taj način porekla ono što zapravo jeste.”''</ref> * [[Zoran Slavnić]], bivši košarkaš i košarkaški trener<ref name=slavnic1>[https://sportal.blic.rs/kosarka/domaca-kosarka-i-aba/kosarkaski-bum-moke-slavnica-za-blic-bertomeu-je-separatista-evroliga-je-privatna-liga/2022042211290884632 Košarkaški bum Moke Slavnića za "Blic": Bertomeu je separatista, Evroliga je privatna liga] Sportal.rs ''Časlav Vuković/Miodrag Dimitrijević; 07.07.2018.''<br>''“Ja sam još uvek Jugosloven, a pošto sada imamo samo jednu našu zemlju, a to je Srbija, žao mi je što sve manje naših sportista odlazi u Španiju.”''</ref> * [[Aleksandar Šoštar]], vaterpolo trener, ranije vaterpolista<ref name=sostar1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 561.<br>''“Šoštar Aleksandar, vaterpolista, član VK "Barselona", Barselona. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Bogdan Tanjević]], košarkaški trener<ref name=tanjevic1>[http://www.novosti.rs/vesti/sport.295.html:451849-Tanjevic-Srbija-kao-2009-Zeljko-ce-da-napravi-dar-mar-u-Evroligi Tanjević: Srbija kao 2009, Željko će da napravi dar-mar u Evroligi!] [[Večernje novosti]]. ''D. Kontić; 01.09.2013.''<br>''“Bogdan Tanjević, koji, inače, za sebe kaže da je Jugosloven, ima neviđen dar, zračenje jačine nuklearne elektrane, ali pozitivno..”''</ref><ref name=tanjevic2>[https://reprezentacija.me/bogdan-tanjevic-nepopravljivi-jugosloven-1/ Bogdan Tanjević – Nepopravljivi Jugosloven] Reprezentacija.me ''Ognjen; 07.09.2017.''<br>''“Poznato je da je Tanjević nepopravljivi Jugosloven.”''</ref><ref name=tanjevic3>[https://tacno.net/bogdan-tanjevic-kad-ti-emerik-blum-drzi-leda-mozes-biti-prvak-evrope/ Bogdan Tanjević: Kad ti Emerik Blum drži leđa, možeš biti prvak Evrope] [[Tačno.net]]. ''Amer Obradović; 07.12.2023.''<br>''“O košarci zna sve. O književnosti, filmu i muzici skoro sve. Mada nije nikada postao svjetski košarkaški prvak Boša Tanjević je bez dvojbe svjetski šampion u šarmu. Boša – Crnogorac, Sarajlija, Italijan, Turčin ali prije svega Jugosloven – gost je nove episode Mikrofonije sa Amerom.”''</ref><ref name=tanjevic4>[http://www.pobjeda.me/2013/06/27/intervju-bogdan-tanjevic-navijam-za-sve-nase/#.UzhpaVcjyZE Intervju – Bogdan Tanjević: Navijam za sve naše] [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]]. ''Ana Marković; 27.06.2013.''</ref> * [[Aleksandar Tirnanić]], fudbalski igrač i trener<ref name=tirnanic>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 725.<br>''“Tirnanić Aleksandar, savezni kapiten Fudbalskog saveza Jugoslavije, r. 1910 u Krnjevu, srez Veliko Orašje, Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Trifunović]], šahist<ref name=ptrifunovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 736.<br>''“Trifunović Petar, dr prava, šahovski velemajstor, rez. kapetan, r. 1910 u Dubrovniku, Jugosloven.”''</ref> * [[Eleonora Vild]], košarkašica<ref name=vild1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 637.<br>''“Wild Eleonora, košarkašica, član KK "Vemeks", Berlin. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Duško Vujošević]], košarkaški trener<ref name=vujosevic1>[http://www.novosti.rs/vesti/sport.295.html:438989-Vujosevic-I-Dzajic-je-morao-da-pretuce-svog-coveka-srecan-sam-sto-nisam-uhapsen Vujošević: I Džajić je morao da pretuče svog čoveka, srećan sam što nisam uhapšen...] [[Večernje novosti]]. ''Tanjug; 14.06.2013.''<br>''“Ja sam Jugosloven, partizanovac i Beograđanin.”''</ref><ref name=vujosevic2>[https://www.novosti.rs/vesti/sport.295.html:551240-Vujosevic-U-medijima-se-pezorativno-nazivam-crnogorskim-strucnjakom-a-prvo-sam-Jugosloven Vujošević: U medijima se pežorativno nazivam crnogorskim stručnjakom, a prvo sam Jugosloven] [[Večernje novosti]]. ''Tanjug; 03.06.2015.''<br>''“Ja se u medijima pežorativno nazivam crnogorskim sručnjakom, a prvo sam Jugosloven, dok se za Radonjića nije reklo da je Crnogorac”, zaključio je Vujošević.''</ref><ref name=vujosevic3>[http://sportskenovosti.rs/102383/vujosevic-naravno-da-hocemo-da-platimo-porez/ Vujošević: Naravno da hoćemo da platimo porez]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Sportske novosti. ''14.06.2013.''</ref> * [[Veselin Vujović]], rukometni trener<ref name=vvujovic1>[https://lobsport.me/rukomet/veselin-vujovic-za-lob-sport-crna-goro-od-srca-ti-zelim-pobjedu-a-fer-plej-bas-me-briga-za-to/ Veselin Vujović za Lob Sport: Crna Goro, od srca ti želim pobjedu, a fer-plej – baš me briga za to] Lob sport. ''Aleksandar Popović; 11.01.2024.''<br>''“Ja se osjećam Jugoslovenom.”''</ref><ref name=vvujovic2>[https://narod.hr/sport/veselin-vujovic-jugoslaven-danas-cujem-himnu-hej-sloveni-produ-me-trnci Veselin Vujović: Jugoslaven sam. I danas kada čujem himnu ‘Hej Sloveni’ prođu me trnci] Narod.hr. ''Miroslav Herceg; 02.01.2018.''</ref><ref name=vvujovic3>[https://www.marca.com/balonmano/europeo/2016/01/18/569cd4e522601dcf118b467f.html Veselin Vujovic, yugoslavo de corazón] (na španjolskom) Marca. ''Javier Romano; 18.01.2016.''<br>''“Yo soy montenegrino, estuve cinco años en Macedonia, he sido seleccionador serbio, ahora lo soy esloveno, trabajo en Croacia, pero me siento siempre yugoslavo”, desgrana Vujo en el fluido español que conserva.''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Benes (cropped).jpg|Marijan Beneš Datoteka:S. Kragujević, Sjepan Bobek, fudbaler, 21. 8. 1949.jpg|Stjepan Bobek Datoteka:Miodrag Božović 2021.jpg|Miodrag Božović Datoteka:데얀 2018년.jpg|Dejan Damjanović Datoteka:Vladimir_Gudelj.JPG|Vladimir Gudelj Datoteka:Ivkov,Borislav 1998 Grieskirchen.jpeg|Borislav Ivkov Datoteka:NikolaKarabatic.jpg|Nikola Karabatić Datoteka:Dane Korica.jpg|Dane Korica Datoteka:Franjo Mihalić.jpg|Franjo Mihalić Datoteka:Predrag Mijatović 2007 b.jpg|Predrag Mijatović Datoteka:Ivica Osim - SK Sturm (1999) (cropped).jpg|Ivica Osim Datoteka:Svetislav Pešić (cropped).jpg|Svetislav Pešić Datoteka:Velimir Petkovic 01.jpg|Velimir Petković Datoteka:Cevad Prekazi.jpg|Dževad Prekazi Datoteka:Горан Рађеновић.jpeg|Goran Rađenović Datoteka:Monica Seles 1991.jpg|Monika Seleš Datoteka:Aleksandar Šoštar 01.jpg|Aleksandar Šoštar Datoteka:BogdanTanjevic.jpg|Bogdan Tanjević Datoteka:Aleksandar Tirnanić (1).jpg|Aleksandar Tirnanić Datoteka:Petar Trifunović 1962.jpg|Petar Trifunović Datoteka:Duško Vujošević.jpg|Duško Vujošević Datoteka:Veselin Vujović 2017.jpg|Veselin Vujović </gallery> </center> == Televizija i radio == * [[Sanja Kužet]], televizijska voditeljka<ref name=kuzet1>[https://gracija.me/sanja-kuzet-djeca-su-me-ojacala/ Sanja Kužet: Djeca su me ojačala] Gracija. ''Svetlana Peruničić; 20.07.2018.''<br>''“Majka nije nikada živjela u Crnoj Gori, tata je iz Dalmacije, tako da je, što se mene tiče, bio neki interesantan miks (smijeh). Majka je rođena u Makedoniji, gdje je provela dio života, jer je otac bio vojno lice, a onda je došla u Beograd, gdje je rođen i moj otac, a kasnije i ja. Zato stalno kažem, iako ta država ne postoji, da sam Jugoslovenka.”''</ref><ref name=kuzet2>[https://poslovnidnevnik.ba/2018/02/02/ocarala-dekolteom-sanja-kuzet-u-najprovokativnijem-izdanju-do-sada-pogledajte-sta-je-izludilo-muskarce/ Očarala dekolteom| Sanja Kužet u najprovokativnijem izdanju do sada: pogledajte šta je izludilo muškarce] Poslovnidnevnik.ba ''02.02.2018.''<br>''“Za sebe često voli da istakne da je jedna „prava Jugoslovenka“, jer joj je otac Milovan poreklom iz Dalmacije, a majka Verica je iz Crne Gore.”''</ref> * [[Daško Milinović]], radijski voditelj<ref name=milinovic1>[https://www.danas.rs/svet/region/i-kraljevinu-i-republiku-ubijaju-zar-ne-jugoslovensko-nasledje-u-postjugoslovenskim-zemljama/ I kraljevinu i republiku ubijaju, zar ne?: Jugoslovensko nasleđe u postjugoslovenskim zemljama] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Matea Jerković/Srdan Kosović/Jelka Jovanović/Denis Romac; 19.06.2023.''<br>''Saglasan je i novosadski novinar Daško Milinović, deklarisani antifašista – zbog čega je i fizički napadan – ali i jedan od 23.303 građana/ki koji su se na Popisu 2022. izjasnili kao Jugosloveni. „Mi smo jedina etnička grupa koja je zabeležila rast“, kaže sa Milinović, inicijator stvaranja nacionalnog saveta jugoslovenske manjine.''</ref><ref name=milinovic2>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/sve-vise-jugoslovena-u-srbiji-u-novom-sadu-ih-cak-30-odsto-vise-podnose-zahtev-za-registraciju-svog-nacionalnog-saveta/ Sve više Jugoslovena u Srbiji, u Novom Sadu ih čak 30 odsto više: Podnose zahtev za registraciju svog Nacionalnog saveta] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''A. Latas; 30.04.2023.''<br>''“Da li se rodio koji Jugosloven ili su se neki setili da su Jugosloveni, a na prošlom popisu to nisu bili, nije bitno. Mi smo jedina prirodno rastuća zajednica u Srbiji“, kazao je jedan od najpoznatijih Jugoslovena u našoj zemlji.''</ref><ref name=milinovic3>[https://www.tportal.hr/vijesti/clanak/krenula-kampanja-sve-veci-broj-javnih-osoba-nagovara-gradane-da-se-izjasne-kao-jugoslaveni-20221002 Krenula kampanja: Sve veći broj javnih osoba nagovara građane da se izjasne kao Jugoslaveni] tportal.hr. ''B. Stilin; 02.10.2022.''<br>''“Nedugo zatim na Twitteru se oglasio popularni radijski voditelj Daško Milinović, koji često sarkastično tvita s računa po imenu Uspeh Petrović. On je objavio da se radi na osnivanju Nacionalnog vijeća Jugoslavena u Srbiji, po uzoru na druge manjinske zajednice poput Roma, koje nemaju svoju matičnu državu. Dakako, za osnivanje manjinske zajednice koja bi uživala manjinska prava potrebno je da takva zajednica ima određenu brojnost.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:EXIT 2012 Red Union.jpg|Daško Milinović </gallery> </center> == Umetnost == * [[Marina Abramović]], umjetnica performansa<ref name=abramovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 9.<br>''“Abramović Marina, slikar, multimedijalni umetnik; profesor na Likovnoj akademiji, Hamburg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Stevan Aleksić]], vizuelni umjetnik, scenograf<ref name=aleksic1>[https://www.instagram.com/p/DDPpnQctnSy/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA%3D%3D Drugarica Brena i moja malenkost. (…) Jugosloven, rame uz rame sa Jugoslovenkom, (…).] [[Instagram]]. ''stevan_aleksic_art; 06.12.2024.''</ref> * [[Mrđan Bajić]], vajar<ref name=mbajic1>[https://www.harpersbazaar.rs/kultura/umetnost-knjige-muzika/ne-propustite-poslednje-javno-vodenje-kroz-izlozbu-mrdana-bajica Ne propustite: Poslednje javno vođenje kroz izložbu Mrđana Bajića] Harper’s Bazaar. ''Milena Kitić; 19.01.2023.''<br>''“Nikakvo idealizovanje nije u pitanju i stalno ponavljam da nisam jugonostalgičan, već sam zapravo i Jugosloven, pored toga što sam i Srbin.”''</ref><ref name=mbajic2>[http://www.tanjug.rs/full-view.aspx?izb=753923 Mrđan Bajić za Tanjug: Spomenik Đinđiću mora biti postavljen] [[Tanjug]] ''15.10.2022.''<br>''“Vajar i konceptualni umetnik Mrđan Bajić kaže da nikada nije imao tako veliku i zahtevnu izložbu kao što je postavka "Nepouzdani pripovedač", da nije jugonostalgičan iako se smatra Jugoslovenom, i da očekuje da će njegova najbolja skulptura spomenik Zoranu Đinđiću jednom konačno biti postavljen na pravom mestu.”''</ref><ref name=mbajic3>[https://www.politika.rs/sr/clanak/521814/U-lokalnom-i-globalnom-dvoumlju U lokalnom i globalnom dvoumlju] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Marija Đorđević; 21.10.2022.''<br>''“Dakle nisam jugonostalgičan, ja sam naprosto i Jugosloven, poreklom, svetonazorom, poimanjem jezika, ljudi, zavičajnosti i kulturnih kodova.”''</ref> * [[Danica Basta]], slikarka<ref name=basta1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 35.<br>''“Basta Danica, slikar; profesor u Višoj školi likovnih i primenjenih umetnosti, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vjera Biller]], slikarica<ref name=biller1>Голубовић, Видосава/Суботић, Ирина: [https://monoskop.org/images/e/e6/Milenkovic_Nebojsa_Vujica_Resin_Tucic_Tradicija_avangarde_The_Tradition_of_Avant-garde_2011.pdf Зенит 1921–1926] Београд, 2008, str. 298.<br>''Из писама се види да јој је отац Аустријанац Емилио, да има аустријско држављанство, „али ипак, ја сам у ствари Југословенка, пошто сам рођена у... Хрватској и мој први језик је био хрватски; моја мајка Малвина Куглер, је такође Југословенка“</ref> * [[Ema Bregović]], vizuelna umjetnica<ref name=ebregovic1>[https://www.kurir.rs/zabava/pop-kultura/3708363/ema-bregovic-dela-stvaram-uz-burek-i-cevape Dela stvaram uz burek i ćevape: Ema Bregović za Kurir: Odrasla sam kao Jugoslovenka i to će tako ostati] [[Kurir (novine)|Kurir]]. ''Kurir/Lj. Radanov; 14.06.2021.''</ref><ref name=ebregovic2>[https://www.ekspres.net/scena/ne-treba-traziti-nove-razloge-za-podjele-8-7-2021 Intervju Ema Bregović - "Ne treba tražiti nove razloge za podjele"] Ekspres. ''Mihailo Paunović; 08.07.2021.''<br>''“Rođena je u Parizu, ali sebe smatra Jugoslovenkom što je direktna posledica nasleđa koje je, u istim tim koferima, ponela iz kuće.”''</ref><ref name=ebregovic3>[https://www.blic.rs/zabava/ema-bregovic-izlozba-otac-goran-beograd/j0ydxtb (Video) Roditelji nisu došli da je podrže - Ćerka Gorana Bregovića o svom poslu i poznatom ocu! "Ja sam Jugoslovenka", a evo šta misli o Beogradu] [[Blic (novine)|Blic]]. ''F.J.; 12.06.2021.''<br>''“Ja se osjećam kao Jugoslovenka, jer ja nemam taj nacionalistički stav.”''</ref> * [[Eduard Čehovin]], grafički dizajner<ref name=cehovin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 80.<br>''“Čehovin Eduard, grafički dizajner. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Božidar Damjanovski]], slikar<ref name=damjanovski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 92.<br>''“Damjanovski Božidar, slikar, slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Evgenija Demnievska]], likovni umjetnik<ref name=demnievska1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 97.<br>''“Demnievska Evgenija, slikar, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Emir Dragulj]], grafičar<ref name=dragulj1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 109.<br>''“Dragulj Emir, slikar i grafičar; redovni profesor Fakulteta likovnih umetnosti, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nikola Džafo]], slikar<ref name=dzafo1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 114.<br>''“Džafo Nikola, slikar, slobodni umetnik; likovni urednik lista "Republika". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Branko Gavrić]], grafički dizajner<ref name=gavric1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 142.<br>''“Gavrić Branko, grafički dizajner; vlasnik i direktor firme "Total Design" DOO. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nandor Glid]], vajar<ref name=glid1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 145-146.<br>''“Glid Nandor, vajar; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, Jevrejin.”''</ref> * [[Darija Kačić]], slikarka<ref name=kacic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 213.<br>''“Kačić Darija, slikar; docent na Fakultetu likovnih umetnosti, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Nikola Kostandinović]], grafički dizajner<ref name=kostandinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 242.<br>''“Kostandinović Nikola, grafički dizajner; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Pjer Križanić]], slikar-karikaturista<ref name=krizanic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 358.<br>''“Križanić Pjer, slikar-karikaturista, novinar, r. 1890 u Mečenčanu, srez Glina, Jugosloven.”''</ref> * [[Ankica Oprešnik]], slikarica i grafičarka<ref name=opresnik1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 390-391.<br>''“Oprešnik Ankica, slikar i grafičar; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Gradimir Pankov]], balet majstor<ref name=pankov1>[http://www.politika.rs/rubrike/Kultura/Moja-trupa-mora-uvek-da-iznenadi.lt.html Моја трупа мора увек да изненади] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Биљана Лијескић; 11.12.2013.''<br>''“То ми много значи, јер никада нисам изгубио везу са простором одакле сам дошао, иако живим у иностранству годинама. Имам обичај да кажем, са саркастичним хумором, да сам Југословен са канадским и америчким пасошем! Али, чак иако сам канадски и амерички држављанин, остајем Југословен у срцу и никада нећу заборавити своју матичну земљу.”''</ref> * [[Dragan Papić]], multimedijalni umjetnik<ref name=dpapic1>[https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:155431-Darovi-sa-buvljaka Darovi sa buvljaka] [[Večernje novosti]]. ''A. Šerer, N. Smiljić; 24.02.2004.''<br>''“Ipak, najviše volim da izlažem u našoj zemlji, pred domaćom publikom. Za sebe volim da kažem da sam prvo Beograđanin, pa Jugosloven.”''</ref> * [[Ljuba Popović]], slikar<ref name=ljpopovic1>[https://www.vreme.com/kultura/slikarstvo-je-muzika-za-oci/ Slikarstvo je muzika za oči] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Dragan Todorović; 30.10.2014.''<br>''“On lično je 51 godinu tamo, kad ga pitaju ko je, odgovara, Jugosloven, srpskog porekla, da pripada srpskom plemenu…”''</ref> * [[Verica Rakočević]], modna dizajnerka<ref name=rakocevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 473.<br>''“Rakočević Verica, modni kreator. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ivan Rendić]], kipar<ref name=rendic1>Kečkemet, Duško: Ivan Rendić: Život i djelo. Supetar 1969, str. 47.<br>''Rendić pisao je u starosti: »On me je uputio da moram biti svijestan, da sam Hrvat, dakle Jugoslaven.« Dalje veli da mu je knjige, iz kojih je učio naš jezik, slao također Strossmayer. I taj Strossmayerov kredo »Hrvat, dakle Jugoslaven« postaje otada i Rendićev kredo, kojeg se držao i za koji se borio dosljedno sve do smrti, u toku čitavog svog dugog i napornog rada i burnog života.''</ref> * [[Mateja Rodiči]], slikar<ref name=rodici1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 485.<br>''“Rodiči Mateja, slikar i grafički dizajner; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Anđelka Slijepčević]], modni kreator, univ. profesor<ref name=aslijepcevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 509.<br>''“Slijepčević Anđelka, redovni profesor Fakulteta primenjenih umetnosti i dizajna, Bg.; potpredsednik Saveta Univerziteta umetnosti. […] P: Jugoslovenka, Srpkinja, […].”''</ref> * [[Marija Tišma]], slikarka<ref name=mtisma1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 577.<br>''“Tišma Marija, slikar; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Emma Varga]], dizajner stakla<ref name=varga-marodic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 308.<br>''“Marodić Emilija, dizajner stakla; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vladimir Veličković]], slikar<ref name=velickovic1>[https://nova.rs/kultura/najbolji-izdanak-gradanskog-secanje-na-vladu-velickovica/ Najbolji izdanak građanskog – sećanje na Vladu Veličkovića] Nova.rs. ''Radmila Stanković; 29.08.2020.''<br>''“Ja sam duboko ukorenjen kao Jugosloven i takav ću ostati do kraja života. Dubokih korena sam i Beograđanin, što podrazumeva i da sam Srbin.”''</ref><ref name=velickovic2>[https://www.vesti-online.com/ostajem-jugosloven/ Ostajem Jugosloven] Vesti online. ''02.11.2014.''<br>''“Ja sam veoma privržen toj Srbiji, Beogradu, ja sam pre svega Beograđanin, naravno sa plemenitom idejom da ostajem Jugosloven, ono što mi se negde i zamera, a negde mi se i ne oprašta.”''</ref> * [[Sonja Vukićević]], koreografkinja, glumica, balerina<ref name=vukicevic1>[https://www.vijesti.me/zabava/19258/sonja-vukicevic-politicari-su-postali-i-glumci-i-reditelji Sonja Vukićević: Političari su postali i glumci i reditelji] [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Jelena Kontić; 23.09.2018.''<br>''“Ja sam Jugoslovenka i van granica Jugoslavije, a danas sam Jugoslovenka i van granica bivše Jugoslavije.''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Marina Abramović. The Cleaner (45524492341).jpg|Marina Abramović Datoteka:Ljuba Popovic-mc.rs.jpg|Ljuba Popović Datoteka:Ivan Rendić 1885 Th. Mayerhofer.jpg|Ivan Rendić Datoteka:Velickovic Zarko-Vijatovic (cropped).jpg|Vladimir Veličković </gallery> </center> == Vojska == * [[Vicko Antić]], general-pukovnik, revolucionar<ref name=antic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 22.<br>''“Antić Vicko, generalmajor avijacije JNA, r. 1912 u Selcu, srez Crikvenica, Jugosloven.”''</ref> * [[Tomo Buzov]], oficir, poznat po herojskom činu za vreme bratoubilačkog rata 1993. godine<ref name=buzov1>[https://www.nin.rs/english/news/50784/darko-buzov-my-father-was-murdered-because-he-didnt-want-to-stay-silent Darko Buzov for NIN: My father was murdered because he didn’t want to stay silent] (na engleskom) [[NIN]]. ''Tanja Nikolić Đaković; 06.06.2024.''<br>''“And my father never thought of himself as a Croat. He was, as I said, a Yugoslav, a JNA officer. For years after the abduction in Štrpci, various NGOs contacted us, they wanted us to insist on the idea that the Serbs killed my father because he was a Croat. And the truth is that my father was a Yugoslav.”''</ref><ref name=buzov2>[https://n1info.rs/vesti/bio-je-covek-i-jugosloven-tomo-buzov-dao-je-svoj-za-zivot-mladica-u-vozu-u-strpcima/ „Bio je čovek i Jugosloven“: Tomo Buzov, dao je svoj za život mladića u vozu u Štrpcima] N1 SRB. ''Sonja Kamenković; 31.05.2024.''<br>''On kaže da ima posebnu obavezu da naglasi da je Tomo Buzov bio oficir JNA, ali pre svega čovek i Jugosloven. „Bio je oficir JNA, učinio je taj gest koji mnogi nikada ne bi, ali presudno je bilo upravo to što je Toma bio Jugosloven i nije delio ljude po nacionalnosti. On je spasio mladića koji je pošao tim vozom u Bar. Tomo je umesto tog mladića izašao iz voza, važno je reći da nije ubijen kao Hrvat kako su to neki govorili, već kao Jugosloven.“''</ref> * [[Ivan Gošnjak]], general, političar, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Nikola Karanović]], general-pukovnik, revolucionar<ref name=nkaranovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 307-308.<br>''“Karanović Nikola-Karan, generalpotpukovnik JNA, r. 1914 u Prkosima, srez Bosanski Petrovac, Jugosloven.”''</ref> * [[Mirko Matković]], general-major, revolucionar<ref name=mmatkovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 431.<br>''“Matković Mirko, pukovnik JNA, r. 1915 u Podima, srez Hercegnovi, Jugosloven.”''</ref> * [[Kosta Nađ]], general, političar, revolucionar<ref name=nadj1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 173.<br>''“Nađ S. Kosta (Izborni srez Zrenjanin, APV – NRS), general-pukovnik, rođen 15-V-1911 god. u Petrovaradinu, srez Novi Sad, APV – NRS, Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Rudolf Primorac]], general, diplomata, revolucionar<ref name=primorac>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_8.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 102.<br>''“Primorac Antuna Rudolf, načelnik Štaba divizije, rođen 1904, Sutomore, Bar, major jugoslovenske vojske, Jugosloven, u NOB od 1941, član KPJ od oktobra 1942, krajem rata šef Jugoslovenske vojne misije u SSSR-u.”''</ref> * [[Velimir Radičević]], general-potpukovnik, narodni heroj<ref name=radicevic1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/zaboravljeni-devedesetogodisnjaci/ Zaboravljeni devedesetogodišnjaci] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dragoljub Petrović; 26.12.2011.''<br>''“Ja sam internacionalac bio ceo život. I Jugosloven.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vicko Antić.jpg|Vicko Antić Datoteka:Memorial plaque for captain Tomo Buzov in New Belgrade.jpg|reljef Tome Buzova na spomen-ploči Datoteka:Ivan Gošnjak (1).jpg|Ivan Gošnjak Datoteka:Nikola Karanović.jpg|Nikola Karanović Datoteka:Kosta Nađ.jpg|Kosta Nađ Datoteka:Rudolf Primorac.jpg|Rudolf Primorac </gallery> </center> == Druge oblasti == * [[Sonja Biserko]] aktivistica za ljudska prava, bivši diplomat<ref name=biserko1>Pavelić, Boris: [https://www.kucaljudskihprava.hr/wp-content/uploads/2019/12/Kad-glave-igraju__.pdf Kad glave igraju.] Zagreb 2019, str. 118.<br>''“Moji su živeli u tom jugoslovensko-dalmatinskom krugu. Tu sam i ja odrasla, pa nemam nacionalnost u smislu u kojem se danas govori o njoj: Beograđanka sam, Dalmatinka, Jugoslovenka. To je moj osećaj, ne mogu to da menjam.” - Osjećaj identiteta Sonje Biserko jasan je i osviješten – jugoslavenstvo koje ne negira nijednu svoju sastavnicu, od etničke preko regionalne do vjerske - ali danas, doslovno opasan. - “Biti Jugosloven i kosmopolita, to je danas proterana populacija.”''</ref><ref name=biserko2>Perović, Latinka: [https://www.helsinki.org.rs/serbian/doc/Ziveti%20svoje%20ideale.pdf U ogledalu vremena. Skica za biografiju Sonje Biserko, s povodom.], u: Stanojlović, Seška/Kisić, Izabela (ur.): Živeti svoje ideale. Sonja Biserko, skice za portret. Beograd 2018, str. 33.<br>''“Samozatajna po prirodi, Sonja Biserko je, po svom tačnom samorazumevanju, ličnost sa složenim identitetom. Jugoslovenka, Beograđanka, Dalmatinka, Mediteranka, Evropljanka, kosmopolitkinja… Antifašizam i ideje jednakosti i solidarnosti levice utemeljene su u njenom porodičnom vaspitanju.”''</ref> * [[Aida Ćorović]], aktivistica za ljudska prava, novinarka<ref name=acorovic1>[https://nova.rs/vesti/politika/aida-corovic-grigorije-jedini-moze-da-ujedini-gradane/ Ćorović: Grigorije može da nas spasi od Vučića] Nova.rs ''Vojislav Milovančević; 09.07.2020.''<br>''“I neka mu se kaže da ja, Jugoslovenka, levičarka, feministkinja…mislim da je Srbiji potrebna njegova pomoć.”''</ref><ref name=corovic2>[https://balkans.aljazeera.net/opinions/2024/7/14/novi-sad-antifa-grad-ustase-i-cetnici-zajedno-ste Novi Sad antifašistički grad: Ustaše i četnici, zajedno ste bježali] [[Al Jazeera Balkans]]. ''Aida Ćorović; 14.07.2024.''<br>''“Mirovna i građanska aktivistkinja od početka ratova '90-ih, antifašistkinja, feministkinja i braniteljka ljudskih prava. Kosmopolitkinja. Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ervina Dabižinović]], aktivistkinja za ženska prava, psihološkinja<ref name=dabizinovic1>Domović Bulut, Senka: [https://www.faktcg.org/wp-content/uploads/2020/10/final-publikacija.pdf Ženske stvari. Women matters.] Herceg Novi 2018, str. 60.<br>''“Ja sam se osjećala, i osjećam se i danas, Jugoslovenkom.”''</ref> * [[Herta Haas]], službenica, revolucionarka<ref name=haas1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 44.<br>''“Has Herta, borac u službi veze VŠ, rođena 1917, Maribor, studentkinja, Jugoslovenka, u NOB od 1941. godine, član KPJ.”''</ref> * [[Eduard Ille]], kulturni funkcioner<ref name=ille1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 171.<br>''“Ille Eduard, direktor "Jugokoncerta", Bg. (od '86). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ivan Kostrenčić]], knjižničar<ref name=kostrencic1>Korunić, Petar: [https://hrcak.srce.hr/file/314359 Prilog poznavanju jugoslavenske ideje u hrvatskoj politici 1868–1874], u: [[Časopis za suvremenu povijest]], sv. 12 br. 3 (1980), str. 78.<br>''“Koji može nas Jugoslavenah konačni cilj biti, koji odgovara posve našoj naravi, našim narodnim zahtjevom?”''</ref> * [[Ljubica Krnjaić]], inženjer protivpožarne zaštite<ref name=krnjajic1>[https://zenskimuzejns.org.rs/tag/ljubica-krnjajic/ Vatrogastvo i ženska emancipacija] ŽeNSki muzej. ''Vesna Nedeljković Angelovska; 21.12.2023.''<br>''“Za sebe kaže da je Jugoslovenka. Ima kritički stav prema politici savremenog društva ali smatra da je socijalistički poredak Jugoslavije bio najhumaniji poredak.”''</ref> * [[Ašok Murti]], poznati stilista<ref name=murti1>[http://www.blic.rs/Intervju/160207/Ostao-sam-ovde-iz-inata- Ostao sam ovde iz inata] Blic Online. ''Žiža Antonijević; 23.03.2008.''<br>''“Nemam nikakav stid i sram da izgovorim da ću ja zauvek ostati Jugosloven i da je to jedino s čime mogu da se identifikujem.”''</ref><ref name=murti2>[http://www.pulsonline.rs/licna-karta/228/asok-murti/biografija Ašok Murti - Biografija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110325002131/http://www.pulsonline.rs/licna-karta/228/asok-murti/biografija |date=2011-03-25 }} Puls Online<br>''“Ja sam Jugosloven, ali indijskog porekla, to je identitet koga se nikada neću odreći. Moja intimna istorija ne poklapa se sa opštom, a naročito ne sa geografijom. Nisam jugonostalgičar, to je kulturni i emotivni, ne geografski prostor.”''</ref> * [[Bosiljka Schedlich]], kulturni radnik<ref name=schedlich1>[https://balkandiskurs.com/2018/05/19/prelazeci-granice-dio-ii/ Prelazeći granice: bosanske migracije u Njemačkoj (Dio II)] Balkan Diskurs. ''Dženeta Karabegović; 19.05.2018.''<br>''“SüdOst centar, ili “südost Europa Kultur e.V.” osnovala je Bosiljka Schedlich, rođena u Hrvatskoj, koja se udomaćila u Njemačkoj, a sebe smatra Jugoslovenkom.”''</ref> * [[Jagoda Slijepčević]], popularna, dugogodišnja radnica JAT-a<ref name=jslijepcevic1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/453773/Odlazak-stjuardese Odlazak stjuardese] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Jovo Simišić; 08.05.2020.''<br>''“Bila je entuzijasta i velika Jugoslovenka.”''</ref> * [[Maja Veseli]], kulturni radnik<ref name=veseli1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 759.<br>''“Veseli Maja, profesor, sekretar Saveta za prosvetu, nauku i kulturu NR Hrvatske, član Glavnog odbora SSRNS Hrvatske, član Saveza ženskih društava NR Hrvatske, r. 1908 u Irigu, Jugoslovenka.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Sonja Biserko.jpg|Sonja Biserko Datoteka:Aida Ćorović 2011-mc.rs.jpg|Aida Ćorović Datoteka:Herta Has.jpg|Herta Haas </gallery> </center> == Povezano == * [[Jugoslaveni]] * [[Jugoslavenstvo]] == Reference == {{reflist|colwidth=30em}} [[Kategorija:Biografije, Jugoslavija|*]] [[Kategorija:Liste osoba|Jugoslaveni]] 8g6u00y5xuek4l7rcmh45e794ronsr2 42661645 42661643 2026-07-30T21:43:10Z Dwina744 178014 +Đ. Ilić 42661645 wikitext text/x-wiki Ovo je spisak značajnih osoba koji se danas identificiraju kao [[Jugoslaveni]] ili su se za vrijeme svoga života tako identificirali, uključujući osobe kojima je to (bila) [[nacionalnost]] ili primarni identitet i one kojima je to (bio) jedan od [[Etnički identitet|identiteta]]. Pri tome treba imati na umu da je za vrijeme postojanja [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|socijalističke Jugoslavije]] (1945–1991) većina stanovništva gajila jugoslovenski identitet. Stanovnici Jugoslavije su se najčešće nacionalno osjećali "prije svega [[Hrvati]]ma, [[Makedonci]]ma, [[Slovenci]]ma, [[Srbi]]ma itd., i istodobno Jugoslavenima". Druga po brojnosti kategorija su bili "oni koji su najprije Jugoslaveni, pa zatim Srbi, Slovenci, Makedonci ili Hrvati". Treću grupu su činili oni građani koji su se osjećali ''samo'' Jugoslavenima, a nije bio malen ni broj onih koji su se osjećali ''samo'' Srbima, ''samo'' Hrvatima, ''samo'' [[Albanci]]ma itd.<ref name=jugoslavenstvo69>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 69.</ref> == Arhitektura == * [[Mia David]], arhitekta, scenograf<ref name=miadavid1>[https://www.youtube.com/watch?v=Icqc0scR63Q Prostori slobode - Radina Vučetić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211012638/https://www.youtube.com/watch?v=Icqc0scR63Q |date=2023-02-11 }} YouTube. ''Remarker Media; 01.07.2020.''<br>''“Ja sam isto Jugoslovenka.”''</ref> * [[Miša David]], arhitekta<ref name=mišadavid1>[https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ Jugosloven koji je pobegao u Teksas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114010713/https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ |date=2023-11-14 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Miroslav Simeunović; 02.11.2020.''<br>''“I ovoga puta, kad smo se sreli, smejali smo se tome, kako se naš zajednički prijatelj, pok. arhitekta Miša David, iz nekog protesta, kad nije mogao da se upiše kao Jugosloven, izjašnjavao na popisima kao stari Grk.”''</ref> * [[Radivoje Dinulović]], arhitekt<ref name=dinulovic1>[https://magazin.politika.rs/sr/clanak/571832/kulturni-dodatak/ne-pristajem-da-povladujem-ovoj-realnosti Ne pristajem da povlađujem ovoj realnosti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152856/https://magazin.politika.rs/sr/clanak/571832/kulturni-dodatak/ne-pristajem-da-povladujem-ovoj-realnosti |date=2024-12-25 }} Magazin Politika. ''Aleksandra Isakov; 24.07.2024.''<br>''“Ja sam levičarsko dete, ostao sam komunista i Jugosloven, i duboko verujem da ta nova realnost mora da dođe, kao što je realnost mog detinjstva i mladosti morala da nestane.”''</ref> * [[Vlado Milunić]], arhitekt<ref name=milunic1>[https://bosnainfo.ba/preminuo-vlado-milunic/ Preminuo Vlado Milunić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126051433/https://bosnainfo.ba/preminuo-vlado-milunic/ |date=2022-11-26 }} BosnaInfo. ''BosnaInfo; 17.09.2022.''<br>''“Ja sam češki arhitekt jer sam završio češke škole. Isto tako nisam Čeh premda imam češko državljanstvo. Ja sam Jugoslaven jer se tako osjećam, unatoč činjenici da Jugoslavija više na postoji”''</ref><ref name=milunic2>[https://www.expats.cz/czech-news/article/czech-co-architect-behind-prague-s-dancing-house-passes-away Czech-Croatian architect behind Prague's Dancing House passes away] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108235402/https://www.expats.cz/czech-news/article/czech-co-architect-behind-prague-s-dancing-house-passes-away |date=2023-01-08 }} (na engleskom) Expats.cz ''Expats.cz Staff; 18.09.2022.''<br>''Milunić was born in Zagreb in what is now Croatia in 1941, but lived in Prague from the age of 16. In regards to his nationality, he described himself as "a Czechoslovak architect because I have a Czechoslovak education, and I feel Yugoslav in protest against primitive nationalism, even though neither Czechoslovakia nor Yugoslavia exists anymore."''</ref> * [[Aljoša Šegvić]], arhitekta<ref name=segvic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 554.<br>''“Šegvić Aljoša, arhitekta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Milica Šterić]], arhitekta<ref name=steric1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 563.<br>''“Šterić Milica, arhitekta; član Upravnog odbora i specijalni savetnik Holding korporacije "Energoprojekt" - MDD Urbanizam i arhitektura; član Umetničkog saveta Saveza arhitekata Srbije i Akademije Arhitekture Srbije. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Josip Svoboda]], arhitekta<ref name=svoboda1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 550.<br>''“Svoboda Josip, arhitekta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Danilo Udovički]], arhitekta<ref name=dudovicki1>[https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ Jugosloven koji je pobegao u Teksas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114010713/https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ |date=2023-11-14 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Miroslav Simeunović; 02.11.2020.''<br>''“Mogu da potvrdim i danas da je moj daroviti prijatelj arhitekta Danilo Udovički, poreklom iz bačkog sela Mol, bio i ostao veliki patriota, erudita i poliglota, ali i Jugosloven u najboljem smislu te reči. Uvek se tako i izjašnjavao na popisima dok je to moglo, jer je i za njega, kao i za mnoge od nas, razbijanje Jugoslavije bila lična uvreda.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vlado Milunić.jpg|Vlado Milunić </gallery> </center> == Diplomacija == * [[Aleš Bebler]], diplomata, revolucionar<ref name=abebler1>VIII Kongres Saveza Komunista Jugoslavije. Beograd, 7–13. decembra 1964. Stenografske beleške III. Beograd 1965, str. 1918.<br>''“Ovima moramo pre svega reći da je dobar deo našeg razmimoilaženja prosto nesporazum, i to nesporazum u tome šta mi, Jugosloveni, i drugi koji se sa nama slažu, nazivamo politikom miroljubive koegzistencije i kako je mi definišemo.”''</ref> * [[Salih Fejić]], diplomata<ref name=fejic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 182.<br>''“Fejić Salko, izvanredni poslanik i opunomoćeni ministar FNRJ u Holandiji, rez. major, r. 1914 u Mostaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Rexhai Surroi]], diplomat<ref name=surroi1>Maksić, Milivoje: [https://www.helsinki.org.rs/serbian/doc/Svedocanstva%2005.pdf U raskoraku sa svetom.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221029103157/https://www.helsinki.org.rs/serbian/doc/Svedocanstva%2005.pdf |date=2022-10-29 }} Beograd 2000, str. 9.<br>''“Bio је Аlbаnас ро poreklu, ali Jugosloven ро svemu drugom. Nije birao prijatelje ро ključu, već ро srcu. Mnogi smo bili među onima kojima је biо blizak. Redžai је biо čovek koji је prijatelju privгžen. Ponekad se čini da u ovom našem vremenu ta divna osobina - biti privгžen prijatelju, kao da počinje da bledi pod pritiskom egoizma, i nekih drugih, čudnih i sumnjivih moralnih normi. А upravo to, osećati se Jugoslovenom, što simbolizuje uverenje da smo svi u ovoj zemlji podjednako bliski i potrebni jedni drugima, i biti privгžen drugu, prijatelju - jeste politička, а rekao bih i moralna osnova, na kojoj jedino i može počivati naša spoljnopolitička služba.”''</ref> * [[Zdenko Štambuk]], diplomata<ref name=zstambuk>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/08/srpski/P00040710.shtm Ko je ovaj čovek? Vladimir Štambuk (Drugaričin drug)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221123055710/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/08/srpski/P00040710.shtm |date=2022-11-23 }} [[Glas javnosti]]. ''Zorica Vulić; 07.04.2000.''<br>''“Otac Zdenko bio je čuveni diplomata, takođe Jugosloven, a majka Čehinja.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Aleš Bebler.jpg|Aleš Bebler </gallery> </center> == Film i pozorište == * [[Vjekoslav Afrić]], glumac<ref name=afric1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 11.<br>''“Afrić Vjeko, dramski umetnik, pozorišni i filmski reditelj, redovni prof. Akademije za pozorišnu umetnost u Beogradu, pretsednik Sindikata kulturno-umetničkih ustanova, rez. major, r. 1906 na Hvaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Neda Arnerić]], glumica<ref name=arneric1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 22-23.<br>''“Arnerić Neda, glumica i galerista (vlasnik galerije - knjižare "Atrijum", Bg.). […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Darko Bajić]], redatelj<ref name=dbajic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 29.<br>''“Bajić Darko, filmski reditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=dbajic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 29.<br>''“Bajić M. Darko, filmski reditelj, docent na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu (r. 14. V 1955, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Primož Bebler]], redatelj<ref name=pbebler1>[https://www.danas.rs/kultura/umetnik-humanista-jugosloven/ Umetnik , humanista, Jugosloven...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152828/https://www.danas.rs/kultura/umetnik-humanista-jugosloven/ |date=2024-12-25 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Rade Radovanović; 21.11.2013.''<br>''“Primož je bio pravi, plemeniti Jugosloven. Taj njegov izbor, bitna odrednica njegovog identiteta, imao je svoju estetsku, ideološku i humanističku utemeljenost.”''</ref><ref name=pbebler2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 35.<br>''“Bebler A. Primož, pozorišni reditelj; upravnik i umetnički rukovodilac Malog pozorišta Duško Radović i Večernje scene Radović u Beogradu (r. 5. V 1951, Njujork). Jugosloven.”''</ref><ref name=pbebler3>[http://www.republika.co.rs/564-565/24.html Beskrajna širina stanovnika sveta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221016234820/http://www.republika.co.rs/564-565/24.html |date=2022-10-16 }} Republika. ''Goran Cvetković; Broj 564-565, 01-31.01.2014.''<br>''“Istinski levičar i Jugosloven, internacionalni i svetski pozorišni stručnjak Primož Bebler, nije stigao da uradi i tu jubilarnu predstavu Početak bune na dahije, po romanu Svetislava Basare.”''</ref> * [[Ivan Bekjarev]], glumac<ref name=bekjarev1>[https://arhiva.vesti-online.com/Scena/Soubiznis/499225/Bekjarev-Najgori-su-umetnici-u-politici Bekjarev: Najgori su umetnici u politici] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230804005703/https://arhiva.vesti-online.com/Scena/Soubiznis/499225/Bekjarev-Najgori-su-umetnici-u-politici |date=2023-08-04 }} Vesti online. ''D. Dušanić; 16.06.2015.''<br>''“Poreklom sam Makedonac, ali rođeni Beograđanin, i javno priznajem da sam Jugosloven.”''</ref> * [[Miroslav Benka]], redatelj<ref name=benka1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 40.<br>''“Benka Miroslav, reditelj; umetnički direktor Gradskog pozorišta u Žilini, Slovačka (od '91). […] P: Jugosloven, slovačke narodnosti, […].”''</ref> * [[Melita Bihali]], glumica<ref name=bihali1>[https://www.vesti.rs/Mercedes-Benz/Jugoslovenka-zauvek-Prica-o-lepoj-stolarevoj-kci.html Jugoslovenka zauvek: priča o lepoj stolarevoj kći] vesti.rs ''Vesti-online.com; 27.12.2015.''<br>''“I moja porodica se preselila u Istru, iako nismo imali potrebu za tim. Takvo je bilo naređenje” - kaže Melita Bihali, koja je kroz lik baba Mare opisala i raspad SFRJ, i za kraj ovog susreta naglasila da je rođena kao Jugoslovenka i da će tako i umreti.''</ref><ref name=bihali2>[https://n1info.ba/showbiz/preminula-glumica-melita-bihali-poznata-po-ulozi-u-maratoncima/ Preminula glumica Melita Bihali, poznata po ulozi u “Maratoncima”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230907003733/https://n1info.ba/showbiz/preminula-glumica-melita-bihali-poznata-po-ulozi-u-maratoncima/ |date=2023-09-07 }} N1 BIH. ''N1 Srbija, nova.rs; 25.08.2023.''<br>''Bihali je rekla i da je „rođena kao Jugoslovenka i da će tako i umrijeti!“.''</ref> * [[Predrag Bjelac]], glumac<ref name=bjelac1>[https://www.vesti-online.com/i-carobnjak-i-papa/ I čarobnjak i papa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230104004740/https://www.vesti-online.com/i-carobnjak-i-papa/ |date=2023-01-04 }} vesti.rs ''Nada S. Preradović; 29.01.2022.''<br>''“Do pre par godina živeo je u Pragu, izjašnjava se kao Jugosloven i ponosni je otac dve ćerke.”''</ref><ref name=bjelac2>[https://zena.blic.rs/lifestyle/glumac-predrag-bjelac-govorio-je-o-uspesima-na-svetskoj-sceni/lh3w1pl Predrag Bjelac: "Za Čehe sam harizmatičan: Mnogo puta sam im rekao: 'Dođite kod nas da vidite, ima ovakvih koliko hoćeš'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241205080743/https://zena.blic.rs/lifestyle/glumac-predrag-bjelac-govorio-je-o-uspesima-na-svetskoj-sceni/lh3w1pl |date=2024-12-05 }} Blic žena. ''Blic žena; 19.05.2024.''<br>''“Odgojen sam kao Jugosloven, negde sam to i dalje.”''</ref> * [[Jelica Bjeli]], glumica<ref name=bjeli1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 45.<br>''“Bjeli-Hadžić Jelica, glumica. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Dragan Bjelogrlić]], režiser i glumac<ref name=bjelogrlic1>[https://www.nportal.rs/vest/186/vesti/kultura/bjelogrlic-film-toma-se-prepoznaje-po-univerzalnoj-emociji Bjelogrlić: Film "Toma" se prepoznaje po univerzalnoj emociji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230121004426/https://www.nportal.rs/vest/186/vesti/kultura/bjelogrlic-film-toma-se-prepoznaje-po-univerzalnoj-emociji |date=2023-01-21 }} Nportal. ''Nportal; 27.08.2021.''<br>''“Osećam se Jugoslovenom. Imam poseban odnos prema toj državi, žao mi je što je više nema i verovatno se to oseća u filmu. Toma je otvoreno govorio pred kraj života, kad je počela da se raspada Jugoslavija, da je veliki protivnik toga. Pravio je jugoslovensku turneju neposredno pred rat”, podsetio je Bjelogrlić.''</ref><ref name=bjelogrlic2>[https://www.rtvslo.si/kultura/intervju/dragan-bjelogrlic-iz-slovenije-je-vedno-prihajala-avantgarda/536803 Dragan Bjelogrlić: Iz Slovenije je vedno prihajala avantgarda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221006025712/https://www.rtvslo.si/kultura/intervju/dragan-bjelogrlic-iz-slovenije-je-vedno-prihajala-avantgarda/536803 |date=2022-10-06 }} (na slovenačkom) Radiotelevizija Slovenija. ''Gašper Andrinek, Val 202; 22.09.2020.''<br>''“Odraščal sem v Jugoslaviji in sem v svoji biti ostal Jugoslovan, ves prostor nekdanje Jugoslavije občutim kot svoj. Verjetno bo tako do konca življenja.”''</ref><ref name=bjelogrlic3>[https://www.rts.rs/lat/magazin/film-i-tv/3876212/bjelogrlic-male-razlike-su-me-uvek-inspirisale-i-zato-sam-ostao-jugosloven-u-dusi.html Bjelogrlić: Male razlike su me uvek inspirisale i zato sam ostao Jugosloven u duši] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231116010128/https://www.rts.rs/lat/magazin/film-i-tv/3876212/bjelogrlic-male-razlike-su-me-uvek-inspirisale-i-zato-sam-ostao-jugosloven-u-dusi.html |date=2023-11-16 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''RTS; 04.03.2020.''<br>''“Međutim, tako je kako je. Još uvek se mi umetnici trudimo da pravimo i da sarađujemo zajedno, nema tu nikakvog političkog razloga ni tržišnog. Prosto, meni bar, je uvek zanimljivo da radim sa ljudima iz drugih sredina. Više puta sam to rekao – Jugoslaviju su razorile male razlike, a male rezlike su nešto što je meni bila inspiracija i zato sam ja ostao Jugosloven u duši”, rekao je iskreno Dragan Bjelogrlić.''</ref> * [[Bogić Bošković]], glumac<ref name=bboskovic1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 53.<br>''“Bošković B. Bogić, glumac (r. 22. XII 1930, Prizren). Jugosloven.”''</ref> * [[Tanja Bošković]], glumica<ref name=tboskovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 57.<br>''“Bošković Tatjana, glumica, član pozorišta "Atelje 212", Bg. […] P: Srpkinja-Jugoslovenka.”''</ref> * [[Karlo Bulić]], glumac<ref name=bulic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 92.<br>''“Bulić Karlo, dramski glumac, nastavnik Akademije za pozorišnu i filmsku umetnost u Beogradu, r. 1910 u Trstu, Jugosloven.”''</ref> * [[Branko Cvejić]], glumac<ref name=cvejic1>[https://www.telegraf.rs/pop-i-kultura/film-tv/3532718-branko-cvejic-ja-cu-uvek-ostati-jugosloven-rodjen-u-toj-zemlji-do-smrti-gradjanin-te-zemljeglumac Branko Cvejić: "Ja ću uvek ostati Jugosloven, rođen u toj zemlji, do smrti građanin te zemlje"] [[Telegraf.rs]]. 27.07.2022.<br>''“Bez obzira, postojala ili ne, kao greška ta zemlja, ja ću uvek ostati Jugosloven i građanin te zemlje. Ja se i sada osećam tako.”''</ref> * [[Svetozar Cvetković]], glumac<ref name=scvetkovic1>[https://www.dan.co.me/zabava/svetozar-cvetkovic-ja-sam-anticki-jugosloven-5150500 Svetozar Cvetković: Ja sam antički Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107221742/https://www.dan.co.me/zabava/svetozar-cvetkovic-ja-sam-anticki-jugosloven-5150500 |date=2023-01-07 }} Dan. ''DAN portal; 10.12.2022''<br>''“Kao umjetnik koji je stasavao i sazrijevao u vrijeme velike Jugoslavije, sebe i danas vidi kao Jugoslovena.”''</ref><ref name=scvetkovic2>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/istinska-elita-danas-nema-sta-da-jede Svetozar Cvetković: Istinska elita danas nema šta da jede] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221018020612/https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/istinska-elita-danas-nema-sta-da-jede |date=2022-10-18 }} [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Tamara Nikčević; 20.03.2015.''<br>''“Jednom sam već negde rekao da je biti Jugosloven danas isto što i biti prokuženi stranac. Ali, u redu, svejedno: taj sam!” - Šta ste? - “Jugosloven.”''</ref><ref name=scvetkovic3>[https://nova.rs/zabava/aleksandar-od-jugoslavije/ekskluzivno-cvetkovic-blatite-me-ja-ostajem-jugosloven/ Cvetković: Blatite me, ja ostajem Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230131035406/https://nova.rs/zabava/aleksandar-od-jugoslavije/ekskluzivno-cvetkovic-blatite-me-ja-ostajem-jugosloven/ |date=2023-01-31 }} Nova.rs ''Pero Jovović; 09.03.2021.''<br>''“Ja rizikujem mnogo da krenu da me blate onog časa kada kažem da sam ja Jugosloven.”''</ref><ref name=scvetkovic4>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/svetozar-cvetkovic-glumcina-i-jugosloven/ Svetozar Cvetković: Glumčina i Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107222559/https://www.danas.rs/vesti/drustvo/svetozar-cvetkovic-glumcina-i-jugosloven/ |date=2023-01-07 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 11.08.2021.''<br>''“Ta plemenitost i svetlost, pored činjenice da je ostao Jugosloven i građanin nepostojeće države, njegovoj skromnosti i gospodstvu dodaju još jednu finu nijansu koja ga čini renesansnim gospodarom.”''</ref><ref name=scvetkovic5>[http://www.slobodnarijec.net/svetozar-cvetkovic-snimam-film-u-francuskoj/ Svetozar Cvetković: Snimam film u Francuskoj] Slobodna Riječ. ''Slobodna Riječ; 27.02.2015.''<br>''“Biti Jugosloven – to je danas kao biti neki prokuženi stranac, u redu taj sam!”''</ref><ref name=scvetkovic6>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 76.<br>''“Cvetković Svetozar, glumac, član pozorišta "Atelje 212", Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=scvetkovic7>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 69.<br>''“Cvetković S. Svetozar, glumac, član pozorišta Atelje 212 u Beogradu (r. 20. VI 1958, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Borivoj Dovniković]], autor animiranih filmova, ilustrator<ref name=dovnikovic1>[https://p-portal.net/borivoj-dovnikovic-pripadam-manjini-koju-jedni-trpe-drugi-mrze-a-u-biti-sam-clan-ljudske-zajednice/ Borivoj Dovniković: Pripadam manjini koju jedni trpe, drugi mrze, a u biti sam član ljudske zajednice] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211193920/https://p-portal.net/borivoj-dovnikovic-pripadam-manjini-koju-jedni-trpe-drugi-mrze-a-u-biti-sam-clan-ljudske-zajednice/ |date=2023-02-11 }} P-portal. ''Đorđe Matić; 24.12.2021.''<br>''“Pored svega toga, spadam u ljude koji su od početka bili i ostali Jugoslaveni, koji ne daju da se SFRJ naziva zločinačkom zemljom i kojoj bi trebalo davati priznanje za sve dobro što je učinila za nas i za svjetsku zajednicu.”''</ref> * [[Srđan Dragojević]], redatelj<ref name=dragojevic1>[http://www.telegraf.rs/jetset/144968-intervju-nedelje-srdan-dragojevic-2-deo-nisam-snimao-filmove-s-ratnim-zlocincima Intervju nedelje, Srđan Dragojević (2. deo): Nisam snimao filmove s ratnim zločincima!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233203/https://www.telegraf.rs/jetset/144968-intervju-nedelje-srdan-dragojevic-2-deo-nisam-snimao-filmove-s-ratnim-zlocincima |date=2022-12-29 }} Telegraf.rs ''S.M.S. – A.K.; 01.04.2012.''<br>''Da li ste jugonostalgičar, to se negde može nazreti iz vaših javnih istupa… - “Ne, nisam jugonostalgičar. Jugosloven sam.”''</ref><ref name=dragojevic2>[http://www.rts.rs/page/magazine/sr/story/411/Film/981606/Dragojevi%C4%87%3A+Sukob+mi%C5%A1ljenja+da,+sukob+na+ulici+ne.html Dragojević: Sukob mišljenja, ne sukob na ulici] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233159/https://www.rts.rs/page/magazine/sr/story/411/Film/981606/Dragojevi%C4%87:+Sukob+mi%C5%A1ljenja+da,+sukob+na+ulici+ne.html |date=2022-12-29 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''30.10.2011.''<br>''Budući da se osećam Jugoslovenom, rođen sam u toj zemlji, svi gradovi i države bivše Jugoslavije su mi dragi, volim da idem tamo i onda je divno kad snimajući film prosto živite tu svoju ideju da ovo jeste Jugoslavija.”''</ref><ref name=dragojevic3>[http://dnevnik.com.mk/?ItemID=ED29384C7EF4F44A9128FE32E5BBA0ED „Парадa“ e првиот филм на трета Југославија] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120108204134/http://www.dnevnik.com.mk/?ItemID=ED29384C7EF4F44A9128FE32E5BBA0ED |date=2012-01-08 }} (na makedonskom) Dnevnik (Makedonija). ''Srebra Ðorđijevska; 05.01.2012.''<br>''“Јас сум Југословен, така се чувствувам и тоа е земјата во која живеам.”''</ref><ref name=dragojevic4>[http://www.delo.si/zgodbe/sobotnapriloga/najvecja-parada-ponosa-v-srcu-homofobnega-balkana.html Največja Parada ponosa v srcu homofobnega Balkana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171110171452/http://www.delo.si/zgodbe/sobotnapriloga/najvecja-parada-ponosa-v-srcu-homofobnega-balkana.html |date=2017-11-10 }} (na slovenačkom) Delo. ''Vesna Milek; 02.01.2012.''<br>''“Če bi radi še bolj plastičen prikaz tega, kar sem hotel povedati: Jaz sem Jugoslovan. Vi, ki niste, ko vas jebe. (nasmešek)”''</ref> * [[Jasna Đuričić]], glumica<ref name=djuricic1>[https://www.021.rs/story/Info/Misljenja-i-intervjui/236557/INTERVJU-Jasna-Djuricic-Novac-je-vec-dugo-vremena-jedini-bog-na-ovoj-planeti.html Intervju Jasna Đuričić: Novac je već dugo vremena jedini bog na ovoj planeti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205073327/https://www.021.rs/story/Info/Misljenja-i-intervjui/236557/INTERVJU-Jasna-Djuricic-Novac-je-vec-dugo-vremena-jedini-bog-na-ovoj-planeti.html |date=2022-12-05 }} Portal 021. ''Snežana Miletić; 09.04.2020.''<br>''“Pripadam drugom vremenu, drugoj generaciji, ja sam Jugoslovenka, rođena ovde, u vreme kada su važili postulati druge vrste - za sve stvari.”''</ref><ref name=djuricic2>[https://voice.org.rs/jasna-djuricic-najbolja-evropska-glumica/ Jasna Đuričić, najbolja evropska glumica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231003040615/https://voice.org.rs/jasna-djuricic-najbolja-evropska-glumica/ |date=2023-10-03 }} Vojvođanski istraživačko-analitički centar (VOICE). ''Snežana Miletić; 20.12.2021.''<br>''“Sremica, Novosađanka i Jugoslovenka, potekla iz radničke porodice, od oca trgovca i majke knjigovođe.”''</ref> * [[Predrag Ejdus]], glumac<ref name=ejdus1>[http://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:359184-Predrag-Ejdus-Lako-je-izgubiti-ljudskost Predrag Ejdus: Lako je izgubiti ljudskost] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233203/https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:359184-Predrag-Ejdus-Lako-je-izgubiti-ljudskost |date=2022-12-29 }} [[Večernje novosti]]. ''Radmila Radosavljević; 24.12.2011.''<br>''“A ja sam se nacionalno uvek izjašnjavao kao Jugosloven, tako sam se izjasnio i na poslednjem popisu.”''</ref><ref name=ejdus2>[http://www.politika.rs/rubrike/Sport/intervjui/Fudbal-mi-pomogao-da-stanem-na-noge.lt.html Фудбал ми помогао да станем на ноге] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924134607/http://www.politika.rs/rubrike/Sport/intervjui/Fudbal-mi-pomogao-da-stanem-na-noge.lt.html |date=2015-09-24 }} [[Politika (novine)|Политика]]. ''Славко Трошељ; 13.07.2008.''<br>''“Целог живота изјашњавам се као Југословен. И данас се осећам тако. Иако та државна заједница више не постоји. Али, то је моје право. Родио сам се у тој земљи. Али, ако хоћете дубоку интуитивно осећам апсолутну припадност и јеврејском и српском народу.”''</ref><ref name=ejdus3>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 131.<br>''“Ejdus Predrag, glumac, član Jugoslovenskog dramskog pozorišta (od '93). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Mira Erceg]], reditelj<ref name=erceg1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 132.<br>''“Erceg Mira, pozorišni reditelj; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Bekim Fehmiu]], glumac<ref name=fehmiu1>[https://www.vreme.com/nedelja/bekim-fehmiu/ Bekim Fehmiu (1936–2010)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208030139/https://www.vreme.com/nedelja/bekim-fehmiu/ |date=2023-02-08 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''J. Gligorijević; broj 1015, 17.06.2010.''<br>''“Jedan od simbola Jugoslavije iz njenog zlatnog doba, nikada nije, u ime bratstva i jedinstva, a potom jugonostalgije, bežao od svog albanskog porekla, bio je i jedno i drugo: Albanac, Jugosloven, iznad svega umetnik, a pre svega – čovek.”</ref> * [[Dragomir Felba]], glumac<ref name=felba1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 134-135.<br>''“Felba Dragomir, glumac. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Ognjen Glavonić]], redatelj<ref name=glavonic1>[https://www.xxzmagazin.com/film-se-treba-obracati-mladim-fasistima Film se treba obraćati mladim fašistima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114021845/https://www.xxzmagazin.com/film-se-treba-obracati-mladim-fasistima |date=2023-11-14 }} XXZ magazin. ''Jurica Pavičić; 14.05.2018.''<br>''Upravo zato Glavonić napominje da se osjeća kao Jugoslaven i citira Viktora Ivančića: “Budući da živimo u ambijentu gdje je Jugoslavija oglašena kao najgora psovka, upravo jugoslavenska etiketa nudi aktivniju poziciju i obilježava odgovorniji model antinacionalizma”.</ref> * [[Srđan Grahovac]], glumac<ref name=grahovac1>[https://www.pobjeda.me/clanak/udareni-temelji-dubljim-i-slozenijim-projektima Udareni temelji dubljim i složenijim projektima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211012329/https://www.pobjeda.me/clanak/udareni-temelji-dubljim-i-slozenijim-projektima |date=2023-02-11 }} [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]] ''Svetlana Višnjić; 06.05.2022.''<br>''“Saradnjama se uvijek radujem, one su nužne između republika u Jugoslaviji, ja nikada nijesam prestao da budem Jugosloven. Nikada nijesam imao granica, uvijek sam išao dalje. Saradnja i odnosi preko kulture su nužnost, ako mislimo da išta radimo u budućnosti” – rekao je Grahovac.''</ref> * [[Aleksandar Gruden]], glumac<ref name=agruden1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 155.<br>''“Gruden Aleksandar-Saša, glumac i reditelj; šef marketinga pozorišta "Atelje 212", Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Srđan Hadžić]], reditelj, pisac<ref name=hadzic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 160.<br>''“Hadžić Srđan, reditelj i pisac; član Akademije filmske umetnosti i nauke. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Željko Hubač]], dramski pisac<ref name=hubac1>[https://www.kurir.rs/vesti/moja-zivotna-prica/4012971/zeljko-hubac-zivotna-prica Životna priča Željka Hubača: Na ružan način sam saznao da sam usvojen! Muslimanka me je rodila, a odgajili su me Čeh i Srpkinja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230220203017/https://www.kurir.rs/vesti/moja-zivotna-prica/4012971/zeljko-hubac-zivotna-prica |date=2023-02-20 }} Kurir.rs ''Ljubomir Radanov i Andrijana Stojanović; 18.09.2022.''<br>''“Po svom dubokom osećanju sam Jugosloven.”''</ref> * [[Boris Isaković]], glumac<ref name=bisakovic1>[https://gracija.me/boris-isakovic-ako-ne-postujete-publiku-ne-postujete-sebe-i-svoj-rad/ Boris Isaković: Ako ne poštujete publiku, ne poštujete sebe i svoj rad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230103201020/https://gracija.me/boris-isakovic-ako-ne-postujete-publiku-ne-postujete-sebe-i-svoj-rad/ |date=2023-01-03 }} Gracija. ''Mirjana Popović; br. 206 okt. 2022.''<br>''“I dalje voli da se izjašnjava kao Jugosloven, a svoje studente, osim glumačkim vještinama, zajedno sa suprugom, glumicom Jasnom Đuričić, uči tome da u njihovom svijetu nema mjesta mržnji.”''</ref><ref name=bisakovic2>[https://6yka.com/podcast/isak Boris Isaković za BUKU: Katastrofalno je šta se desilo s našim kulturnim bićem dolaskom aktuelne vlasti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230103223056/https://6yka.com/podcast/isak |date=2023-01-03 }} Buka. ''Slađan Tomić; 19.08.2022.''<br>''“Izjašnjava se kao Jugosloven, pa su Sarajevo, Zagreb i ostali gradovi – njegovi gradovi, poput Novog Sada ili Beograda.”''</ref><ref name=bisakovic3>[https://www.kurir.rs/zabava/kultura/3994757/boris-isakovic-intervju Ljudi ne vole da pominju ime Jugoslavije! Boris Isaković o Slobi i novoj ulozi: Bio sam pionir i Jugosloven! Meni je to ostalo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230110012914/https://www.kurir.rs/zabava/kultura/3994757/boris-isakovic-intervju |date=2023-01-10 }} Kurir.rs ''22.08.2022.''<br>''“Bio sam pionir i opredeljivao sam se kao Jugosloven. Meni je to ostalo. Ne mogu protiv toga.”''</ref> * [[Feđa Isović]], scenarista<ref name=fisovic1>[https://ba.n1info.com/vijesti/a255518-fedja-isovic-o-izetu-fazlinovicu/ Isović za N1: Lik Izeta Fazlinovića sam pisao po sebi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221102014830/https://ba.n1info.com/vijesti/a255518-fedja-isovic-o-izetu-fazlinovicu/ |date=2022-11-02 }} N1 BIH. ''N1 BiH; 18.04.2018.''<br>''“Volim i ja Tita, Jugosloven sam po nacionalnosti. Rodio sam se u Jugoslaviji, odgojen sam da je volim.”''</ref><ref name=fisovic2>[https://6yka.com/bih/feda-isovic-hercegovacki-neposrednik-nebojsa-vukanovic Feđa Isović: Hercegovački neposrednik Nebojša Vukanović] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225154249/https://6yka.com/bih/feda-isovic-hercegovacki-neposrednik-nebojsa-vukanovic/ |date=2024-12-25 }} Buka. ''Feđa Isović; 22.02.2020.''<br>''“Ja kao Jugosloven, mada državljanin BiH, ne mogu da se kandidujem na niz funkcija. Kao ni Jevreji, Romi i svi oni „ostali“.”''</ref><ref name=fisovic3>[https://avaz.ba/vijesti/kolumne/529374/nasi-su-ginuli-najvise Naši su ginuli najviše] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101212701/https://avaz.ba/vijesti/kolumne/529374/nasi-su-ginuli-najvise |date=2022-11-01 }} [[Dnevni avaz]]. ''Feđa Isović; 16.11.2019.''<br>''“Kaže mi drug, glumac iz Beograda, kako ne može prežaliti Jugoslaviju. Slušam ga, trajala je ta njegova jadikovka neke tri pive, a onda ga priupitah da mi kaže kako se izjasnio na zadnjem popisu. Kaže: - “Kao Srbin”. - “E vidiš”, rekoh, “ja kao Jugosloven. Nemoj meni da cmizdriš i kenjaš, majke ti!”''</ref><ref name=fisovic4>[https://avaz.ba/vijesti/intervju/383445/scenarist-feda-isovic-za-avaz-desni-i-nacionalni-pokreti-uteg-su-oko-vrata-svakom-narodu Scenarist Feđa Isović za "Avaz": Desni i nacionalni pokreti uteg su oko vrata svakom narodu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231207180457/https://avaz.ba/vijesti/intervju/383445/scenarist-feda-isovic-za-avaz-desni-i-nacionalni-pokreti-uteg-su-oko-vrata-svakom-narodu |date=2023-12-07 }} [[Dnevni avaz]]. ''Edina Bakić; 30.05.2018.''<br>''“Po nacionalnosti sam Jugoslaven i ne vidim kako dva smiješna administrativna okvira, dakle Republika Srpska i Federacija, mogu na bilo koji način utjecati na taj moj osjećaj.”''</ref> * [[Ita Rina]], glumica<ref name=itarina>[https://www.politika.rs/scc/clanak/431870/Ita-Rina-je-bila-i-Beogradanka-Tamara Ита Рина је била и Београђанка Тамара] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221202190529/https://www.politika.rs/scc/clanak/431870/Ita-Rina-je-bila-i-Beogradanka-Tamara |date=2022-12-02 }} [[Politika (novine)|Politika]]. ''Ненад Симић; 15.06.2019.''<br>''“Шездесетих година прошлог века њен супруг и она су саградили кућу у Будви, где је као Српкиња, увек се изјашњавајући као Југословенка, умрла 10. маја 1979. године од напада астме.”''</ref> * [[Davor Janjić]], glumac<ref name=janjic>[https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/u-sarajevu-ukopan-glumac-davor-janjic-spavaj-brate-jer-je-s-tobom-bilo-tako-lijepo/476912 U Sarajevu ukopan glumac Davor Janjić: 'Spavaj, brate. S tobom je bilo tako lijepo'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230126231124/https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/u-sarajevu-ukopan-glumac-davor-janjic-spavaj-brate-jer-je-s-tobom-bilo-tako-lijepo/476912 |date=2023-01-26 }} RadioSarajevo.ba, ''05.12.2022.''<br>''“Zahvaljujući svome porijeklu, tvojima Nadi i Žarku koji su te tako vaspitali, bio si univerzalist, suštinski protivnik nacionalizma, i ateist. Bosanac, Srbin, Hrvat, Slovenac, Jugoslaven, u onom značenju koje znaju samo oni koji istinski i duboko nose taj osjećaj. Oni drugi, koji su prezreli da su to ikada bili – a mnogi od njih su se često zaklinjali u to kad je to bilo kurentno – oni su danas najčešće važne karike u lancima kojima smo ovdje okovani. I koje iz vlastitog kukavičluka i komocije ne možemo prekinuti.”''</ref> * [[Đorđe Kadijević]], redatelj<ref name=kadijevic1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/556598/Dodeljen-Zlatni-pecat-Kinoteke Dodeljen „Zlatni pečat” Kinoteke] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152844/https://www.politika.rs/sr/clanak/556598/Dodeljen-Zlatni-pecat-Kinoteke |date=2024-12-25 }} [[Politika (novine)|Politika]]. ''06.06.2023.''<br>''“Ponosan sam što mi nagradu „Zlatni pečat” dodeljuje ustanova koja nosi i dalje naziv Jugoslovenska kinoteka. Ja sam Jugosloven i to ću biti i ostati do poslednjeg trenutka svog života. Mnogi moji filmovi ili serije su nastajali u zemlji za koju kažu da više ne postoji. A za mene će Jugoslavija uvek postojati i ja ću zauvek biti Jugosloven.”''</ref><ref name=kadijevic2>[https://sibenski.slobodnadalmacija.hr/sibenik/kultura/ostalo/legendarni-redatelj-dorde-kadijevic-otvorio-dusu-za-srpske-medije-procitajte-sto-je-rekao-o-rodnom-sibeniku-arsenu-jugoslaviji-1065670 Legendarni Đorđe Kadijević otvorio dušu za srpske medije: pročitajte što je rekao o rodnom Šibeniku, Arsenu, Jugoslaviji...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014231824/https://sibenski.slobodnadalmacija.hr/sibenik/kultura/ostalo/legendarni-redatelj-dorde-kadijevic-otvorio-dusu-za-srpske-medije-procitajte-sto-je-rekao-o-rodnom-sibeniku-arsenu-jugoslaviji-1065670 |date=2022-10-14 }} Šibenski.hr ''Šibenski.hr; 20.12.2020.''<br>''“Po ocu sam Srbin, po majci Hrvat, a ja sam Južni Sloven, tačnije Jugosloven.”''</ref><ref name=kadijevic3>[https://www.danas.rs/kultura/intervju-djordje-kadijevic-autor-kulte-leptirice-ovde-se-simulira-drustvo-drzava-demokratija/ Intervju – Đorđe Kadijević, autor kultne „Leptirice“: Ovde se simulira društvo, država, demokratija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221125051223/https://www.danas.rs/kultura/intervju-djordje-kadijevic-autor-kulte-leptirice-ovde-se-simulira-drustvo-drzava-demokratija/ |date=2022-11-25 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 14.11.2022.''<br>''“Ja jesam Jugosloven i više sam za bratstvo i jedinstvo nego za ovo pozivanje na obračune onih koji bi trebalo da budu jedinstveni, i mislim da je ta žalosna situacija uzrok jedne, kako bih rekao, likvidirane kohezije čitave kulture koja nema svoju kompaktnost, nema svoju pravu temu, nema paradigmu.”''</ref><ref name=kadijevic4>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 213-214.<br>''“Kadijević Đorđe, filmski i TV reditelj; likovni kritičar NIN-a. […] P: Srbin, Jugosl., […].”''</ref> * [[Rialda Kadrić]], glumica<ref name=kadric1>[https://glossy.espreso.co.rs/poznati/vesti/206350/rialda-kadric-zivotna-prica Umrla je nasred ulice, baš kao njena majka: Glumica koju su generacije Jugoslovena obožavale doživela tešku sudbinu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231026034059/https://glossy.espreso.co.rs/poznati/vesti/206350/rialda-kadric-zivotna-prica |date=2023-10-26 }} Glossy. ''Glossy; 14.06.2022.''<br>''“Rialda se, inače, do kraja života osećala kao Jugoslovenka, pre svega zato što dolazi iz mešovite porodice, baš kao i njen suprug.”''</ref> * [[Stefan Kapičić]], glumac<ref name=kapicic1>[https://avaz.ba/vijesti/173945/stefan-kapicic-odgojen-sam-kao-jugoslaven-i-tako-cu-odgojiti-svoju-djecu Stefan Kapičić: Odgojen sam kao Jugoslaven i tako ću odgojiti svoju djecu] [[Dnevni avaz]]. ''Hajrija Lisić; 19.04.2015.''<br>''“Odgojen sam kao Jugoslaven i tako ću odgojiti svoju djecu” - ističe Kapičić.''</ref> * [[Suada Kapić]], glumica, režiserka, scenaristkinja<ref name=kapic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 218.<br>''“Kapić Suada, reditelj, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=kapic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 198.<br>''“Kapić I. Suada, reditelj, slobodni umetnik (r. 15. II 1952, Sarajevo). Jugoslovenka.”''</ref> * [[Milutin Karadžić]], glumac<ref name=karadzic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 219-220.<br>''“Karadžić Milutin-Mima, glumac. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Mirjana Karanović]], glumica<ref name=mkaranovic1>[https://www.portalnovosti.com/yubilej-ja-sam-jugoslovenka Yubilej: Ja sam Jugoslovenka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221012063031/https://www.portalnovosti.com/yubilej-ja-sam-jugoslovenka |date=2022-10-12 }} Portal Novosti. ''Mirjana Karanović; 30.11.2018.''<br>''“Ja sam rođena u Jugoslaviji. Ja sam Jugoslovenka. […] Ono što danas znam jest da ću, bez ikakvog sentimenta, i dalje u svome biću biti Jugoslovenka. To je upisano u moju duhovnu genetiku i to se neće promeniti sve do moje smrti.”''</ref> * [[Srđan Karanović]], redatelj<ref name=skaranovic1>[https://www.glasistre.hr/knjizevnost/2022/12/03/srdana-karanovic-pisanje-mi-se-osladilo-i-pomislio-sam-kako-je-pisanje-puno-divniji-posao-nego-snim-833295 Srđan Karanović: Pisanje mi se osladilo i pomislio sam kako je pisanje puno divniji posao nego snimanje filmova] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230102051029/https://www.glasistre.hr/knjizevnost/2022/12/03/srdana-karanovic-pisanje-mi-se-osladilo-i-pomislio-sam-kako-je-pisanje-puno-divniji-posao-nego-snim-833295 |date=2023-01-02 }} [[Glas Istre]]. ''Vanesa Begić; 03.12.2022.''<br>''“Karanović je govorio i zašto se na popisu stanovništva izjasnio kao Jugoslaven i zašto ga smeta kada se taj prostor naziva regionom, i bivšom Jugoslavijom, a ne Jugoslavijom, koja je ionako bivša.”''</ref> * [[Miljen Kljaković]], scenarista<ref name=kljakovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 229.<br>''“Kljaković Miljen - Kreka, scenograf; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nada Kokotović]], reditelj<ref name=kokotovic1>[https://migration-audio-archiv.de/nada-kokotovic/ Nada Kokotović - Regisseurin aus Köln] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231119012803/https://migration-audio-archiv.de/nada-kokotovic/ |date=2023-11-19 }} (na njemačkom) migration-audio-archiv e.V.<br>''“Ich habe einen kroatischen Pass, aber ich fühle mich als Jugoslawin.”''</ref><ref name=kokotovic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 234.<br>''“Kokotović Nada, koreograf i reditelj. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Dejan Kosanović]], reditelj<ref name=dkosanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 242.<br>''“Kosanović Dejan, reditelj dokumentarnog filma. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Deana Leskovar]], scenarista, književnik<ref name=leskovar1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 276.<br>''“Leskovar Deana, književnik i filmski scenarista; dramaturg u Redakciji igranog programa TVB (od '90). […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Leon Lučev]], glumac<ref name=lucev1>[https://www.oslobodjenje.ba/vijesti/region/hrvatski-glumac-leon-lucev-osjecam-se-kao-jugoslaven-evo-i-zasto-532772 Hrvatski glumac Leon Lučev: Osjećam se kao Jugoslaven, evo i zašto...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221004013040/https://www.oslobodjenje.ba/vijesti/region/hrvatski-glumac-leon-lucev-osjecam-se-kao-jugoslaven-evo-i-zasto-532772 |date=2022-10-04 }} [[Oslobođenje (list)|Oslobođenje]]. 17.02.2020.</ref> * [[Nikola Majdak]], snimatelj, reditelj<ref name=majdak1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 287.<br>''“Majdak Nikola, filmski reditelj i snimatelj; red. prof. Fakulteta dramskih umetnosti, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Aleksandar Mandić (reditelj)|Aleksandar Mandić]], reditelj<ref name=mandic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 292.<br>''“Mandić Aleksandar, reditelj i scenarista; redovni profesor na Odseku za film i televiziju Univerziteta u Njujorku (od '92). […] P: Srbin - Jugosloven.”''</ref> * [[Milenko Maričić]], reditelj<ref name=maricic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 295.<br>''“Maričić Milenko, pozorišni i TV reditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Gordan Matić]], reditelj<ref name=matic1>[https://prviprvinaskali.com/clanci/recju/autori-ppns/gordan-matic/gordan-matic-od-a-do-z.html Gordan Matić: Od A do Z] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108232946/https://prviprvinaskali.com/clanci/recju/autori-ppns/gordan-matic/gordan-matic-od-a-do-z.html |date=2023-01-08 }} Prvi prvi na skali. ''30.01.2012''<br>''Kulturološki se osećam kao Jugosloven, jer su na mene, između ostalih, uticali pisci Ivo Andrić, Miroslav Krleža, Aleksandar Popović, Dušan Kovačević, muzičari Milan Mladenović, Darko Rundek, Džoni Štulić, Zoran Predin, filmovi “Slučaj Harms”, “Beštije”, “Pad Italije”, “Leptirica”, “Nacionalna klasa”, “Pre kiše”''</ref> * [[Mladen Matičević]], reditelj<ref name=maticevic1>[http://www.blic.rs/Kultura/Vesti/460544/Prica-o-geniju-Arsenu-Dedicu Priča o geniju Arsenu Dediću] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140804121336/http://www.blic.rs/Kultura/Vesti/460544/Prica-o-geniju-Arsenu-Dedicu |date=2014-08-04 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Aleksandar Nikolić; 27.04.2014.''<br>''“Svi su me pitali kako to da srpski reditelj snimi film o Arsenu Dediću? Kazao sam im da sam Jugosloven i da snimam film o jugoslovenskom kantautoru.”''</ref> * [[Irfan Mensur]], glumac<ref name=mensur1>[https://www.blic.rs/kultura/intervju-irfan-mensur-jednostavno-postojim-i-to-je-ono-sto-je-meni-najbitnije/rf034jg Intervju Irfan Mensur: Jednostavno - postojim, i to je ono što je meni najbitnije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230625122425/https://www.blic.rs/kultura/intervju-irfan-mensur-jednostavno-postojim-i-to-je-ono-sto-je-meni-najbitnije/rf034jg |date=2023-06-25 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Tatjana Nježić; 26.04.2023.''<br>''“I prvi intervju koji sam posle povratka iz inostranstva dao bio je veliki intervju u NIN-u, gde sam pričao – iako je to bilo bogohulno - o jugoslovenstvu, da ja ne mogu biti ništa drugo nego Jugosloven i da još verujem u jugoslovenstvo kojeg i dalje ima mnogo na sve strane, ali ljudi su osujećeni da to izgovore.”''</ref><ref name=mensur2>[https://nova.rs/zabava/showbiz/velika-ispovest-irfana-mensura-za-nova-rs/ Velika ispovest Irfana Mensura za Nova.rs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221021051349/https://nova.rs/zabava/showbiz/velika-ispovest-irfana-mensura-za-nova-rs/ |date=2022-10-21 }} Nova.rs ''Nemanja Lisinac; 24.03.2021.''<br>''“Prosto, ta neka multikulturalnost Sarajeva je nešto što me i danas opredeljuje kao jedinu varijantu mog bistvovanja, a to je da sam Jugosloven. Nekada, pre 20 godina, izgovoriti to u Srbiji bilo je bogohulno, ali ja se ni tada nisam odrekao jugoslovenstva i toga da sam Jugosloven, pa čak i po cenu toga da me izbrišu iz enciklopedije 'Ko je ko na Balkanu', što se i dogodilo”, priča Irfan Mensur u velikoj ispovesti za Nova.rs.''</ref><ref name=mensur3>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/intervju-dana/lose-sam-odigrao-principa Irfan Mensur: Loše sam odigrao Principa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020215526/https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/intervju-dana/lose-sam-odigrao-principa |date=2022-10-20 }} [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Tamara Nikčević; 08.08.2014.''<br>''Vidjela sam da ste u jednom intervjuu rekli kako, i nakon svega, ostajete nepopravljivi Jugosloven. Šta to danas znači? - “Jugoslavija i jugoslovenstvo moj su identitet, moja vera. U toj državi sam rođen, tu odrastao; na toj tradiciji sam vaspitavan, tako živeo. I, šta sada?! Uvek sam bio Jugosloven! Moj otac je musliman, majka katolkinja, maćeha pravoslavka; najstarijeg sina Filipa dobio sam u braku sa Ljiljanom Perović; sa Srnom Lango imam Pavla. I, nakon svega, osim Jugosloven, šta bih mogao da budem?! Pa, zar moja porodica nije Jugoslavija u malom?!”''</ref><ref name=mensur4>[https://mnemagazin.me/2015/03/08/irfan-mensur-moja-jugoslavija-jos-postoji/ Irfan Mensur: Moja Jugoslavija još postoji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221022175117/https://mnemagazin.me/2015/03/08/irfan-mensur-moja-jugoslavija-jos-postoji/ |date=2022-10-22 }} MNE magazin. ''Bojana Radonjić; 08.03.2015.''<br>''Rekli ste: “Do dana današnjeg ostao sam Jugosloven”. - “Znate šta, ja sam govorio da sam Jugosloven i u vrijeme kada to nije bilo popularno, kad je pogubno bilo reći da sam jugonostalgičar, ali sam ja uvijek pojašnjavao svoju jugonostalgiju.”''</ref><ref name=mensur5>[https://www.gloria.rs/zvezde/price/132189/irfan-mensur-emotivno-putovanje-kuci Irfan Mensur: Emotivno putovanje kući] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020223450/https://www.gloria.rs/zvezde/price/132189/irfan-mensur-emotivno-putovanje-kuci |date=2022-10-20 }} Gloria. ''Maja Gašić; 24.09.2018.''<br>''“Moram tako da kažem, jer sam ostao Jugosloven do kraja, mada je nekad bilo bogohulno biti jugonostalgičar.”''</ref><ref name=mensur6>[https://www.ekspres.net/pozoriste/intervju-irfan-mensur-kultura-je-vodilja-ka-uspehu-naroda Intervju, Irfan Mensur: Kultura je vodilja ka uspehu naroda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020223500/https://www.ekspres.net/pozoriste/intervju-irfan-mensur-kultura-je-vodilja-ka-uspehu-naroda |date=2022-10-20 }} Ekspres. ''Mirjana Mitrović; 01.06.2017.''<br>''“Mislili su da su veći Srbi od mene i da su zato vredniji kao ljudi, bez obzira na to što je Srbija u mene uložila milione dolara kroz posao i obrazovanje i bez obzira na to što se nikada nisam bavio politikom niti sam se izjašnjavao drugačije sem da sam Jugosloven, ne iz straha, već zato što se tako osećam.”''</ref><ref name=mensur7>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 316.<br>''“Mensur Irfan, glumac i režiser, član Jugoslovenskog dramskog pozorišta, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=mensur8>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 276.<br>''“Mensur M. Irfan, glumac, član Jugoslovenskog dramskog pozorišta u Beogradu (r. 19. I 1952, Sarajevo). Jugosloven.”''</ref> * [[Ognjenka Milićević]], rediteljka<ref name=milicevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 335.<br>''“Milićević Ognjenka, reditelj, teatrolog i prevodilac. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Kokan Mladenović]], redatelj<ref name=kokan1>[http://www.pressonline.rs/sr/vesti/Dnevni_magazin/story/184680/Jugosloveni+su+pro%C5%A1li+kao+Hazari.html Jugosloveni su prošli kao Hazari] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120105030313/http://www.pressonline.rs/sr/vesti/Dnevni_magazin/story/184680/Jugosloveni+su+pro%C5%A1li+kao+Hazari.html |date=2012-01-05 }} Press Online. ''Rade Stanić; 03.11.2011.''</ref><ref name=kokan2>[http://www.novossti.com/2012/10/fasizam-pocinje-od-jednog-prekrsaja/ Fašizam počinje od jednog prekršaja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013163926/http://www.novossti.com/2012/10/fasizam-pocinje-od-jednog-prekrsaja/ |date=2012-10-13 }} Novosti. ''Goran Plavšić; 08.10.2012.''</ref><ref name=kokan3>[http://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:318995-Kokan-Mladenovic-Fajront-u-balkanskoj-krcmi Kokan Mladenović: Fajront u balkanskoj krčmi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233204/https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:318995-Kokan-Mladenovic-Fajront-u-balkanskoj-krcmi |date=2022-12-29 }} [[Večernje novosti]]. ''Vukica Strugar; 12.02.2011.''</ref><ref name=kokan4>[http://www.naslovi.net/2011-02-27/blic/kokan-mladenovic-placamo-cenu-estradizacije-nasih-zivota/2363702 Kokan Mladenović: Plaćamo cenu estradizacije naših života]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Naslovi.net ''Aleksandar Nikolić; 27.02.2011.''</ref> * [[Dragana Mrkić]], režiser, ranije glumica<ref name=mrkic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 365.<br>''“Mrkić Dragana, glumica, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ranko Munitić]], filmski kritičar i teoretičar<ref name=munitic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 367.<br>''“Munitić Ranko, filmski i TV scenarista, pisac o filmu i srodnim umetnostima, autor i voditelj radio i TV emisija; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dino Mustafić]], reditelj<ref name=mustafic1>[https://www.telegraf.rs/pop-i-kultura/pozoriste/4081248-dino-mustafic-nakon-premijere-u-bdp-u-meni-je-ostao-neizbrisiv-identitet-jugoslovena Dino Mustafić nakon premijere u BDP: U meni je ostao neizbrisiv identitet Jugoslovena] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250403122425/https://www.telegraf.rs/pop-i-kultura/pozoriste/4081248-dino-mustafic-nakon-premijere-u-bdp-u-meni-je-ostao-neizbrisiv-identitet-jugoslovena |date=2025-04-03 }} [[Telegraf.rs]]. ''J. V.; 30.03.2025.''<br>''“Vrlo često naglašavam da sam u kulturalnom smislu Jugosloven, bez obzira što je ta zemlja geografski i politički nestala".”''</ref><ref name=mustafic2>[https://twitter.com/mdinodino/status/887975511045156864 (Twitter status:) Živeći i radeći na Balkanu uvjerio sam se kako jedino identitarno i politički ima smisla biti Jugosloven!] MdinoDino@Twitter. ''Dino Mustafić; 20.07.2017.''</ref><ref name=mustafic3>[https://www.danas.rs/kultura/dino-mustafic-kod-nas-se-nacionalizam-kao-pantljicara-uspinje-od-portira-do-akademika/ Dino Mustafić: Kod nas se nacionalizam kao pantljičara uspinje od portira do akademika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230101043711/https://www.danas.rs/kultura/dino-mustafic-kod-nas-se-nacionalizam-kao-pantljicara-uspinje-od-portira-do-akademika/ |date=2023-01-01 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 04.12.2022.''<br>''“Moje jugoslovenstvo je kulturni identitet, duhovni prostor kojeg živim intezivno. Ima tu i mog inata prema onim kojim je Jugoslavija postala psovka. Biti Jugoslaven danas nije samo politički stav veći je i etički. Svojevrsni vid otpora nacionalističkom ološu, možda jedna odgovornija forma antinacionalizma. Ako je nekom najvažnije da bude Hrvat ili Srbin ili Bošnjak po liniji svoje nacionalne pripadnosti, onda je potpuno prirodno da možete biti Jugoslaven po liniji svoje nadnacionalne pripadnosti.”''</ref> * [[Goran Paskaljević]], reditelj<ref name=paskaljevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 400.<br>''“Paskaljević Goran, filmski reditelj; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, Srbin.”''</ref><ref name=paskaljevic2>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19920905|page:8 Jedan film dve zastave] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240324152716/https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp{{!}}issue:UB_00064_19920905{{!}}page:8 |date=2024-03-24 }} Nedeljna Borba, ''05/06.09.1992.'', str. 8.<br>''“Ja sam najpre filmadžija, pa Jugosloven, pa Srbin.”''</ref> * [[Borka Pavićević]], dramaturškinja<ref name=pavicevic1>[https://rs.n1info.com/vesti/a497122-odrzana-komemoracija-borki-pavicevic/ Komemoracija Borki Pavićević: Vikala je iz sveg glasa – ne igraj se sa istinom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230103233515/https://rs.n1info.com/vesti/a497122-odrzana-komemoracija-borki-pavicevic/ |date=2023-01-03 }} N1 SRB. ''FoNet; 04.07.2019.''<br>''On je dodao da je Pavićević ostala Jugoslovenka, a da bi se danas u Jugoslaviji slavio Dan boraca i podsetio na stihove “Naša borba zahteva, kad se gine da se peva”.''</ref><ref name=pavicevic2>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/jugoslavija-je-aktuelna-zbog-aktuelnih-politika Borka Pavićević: Jugoslavija je aktuelna zbog aktuelnih politika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221011074946/https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/jugoslavija-je-aktuelna-zbog-aktuelnih-politika |date=2022-10-11 }} [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Tamara Nikčević; 12.04.2017.''<br>''Ipak, kao Jugoslovenka, kao neko ko je rođen i ko je živio u “mraku socijalizma”, možete li zamisliti zajednicu čije bi “rotirajuće predsjedništvo”, pored “kralja ujedinitelja” Aleksandra Vučića, činili Bakir Izetbegović, Đorđe Ivanov, Kolinda Grabar-Kitarović, Filip Vujanović, Borut Pahor? Kakva bi to uopšte država bila? - “Mogu da zamislim samo jednu Jugoslaviju, u kojoj bi se ovi koji danas protestuju na beogradskim ulicama povezali sa ljudima iz kulture koji su svojevremeno potpisivali peticije protiv ministra Hasanbegovića, sa radnicima koji su peške iz Tuzle išli do granice sa Hrvatskom, sa… Ko piše o štrajku radnika u Bosni, taj želi da u Srbiju unese nered. Sećate li se toga? Takve rečenice su u to vreme izgovarali oni koji bi danas da prave nekakvu “staru Jugoslaviju plus Albanija”.”''</ref> * [[Josip Pejaković]], glumac<ref name=pejakovic>[https://avaz.ba/lifestyle/kultura/169689/josip-pejakovic-u-trebinju-izveo-monodramu-ucerivanje Josip Pejaković u Trebinju izveo monodramu "Ućerivanje"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250120050038/https://avaz.ba/lifestyle/kultura/169689/josip-pejakovic-u-trebinju-izveo-monodramu-ucerivanje |date=2025-01-20 }} [[Dnevni avaz]]. ''P.M.; 20.03.2015.''<br>''Pejaković kaže da je monodrama „Ućerivanje“ imala dobar prijem i Hrvatskoj, mada je bilo negativne atmosfere zbog toga što se on izjasnio kao Jugosloven. „Kako neko ko se zove Josip može da se izjašnjava kao Jugosloven. Sve je kulminiralo incidentom tako da je prilikom izvođenja monodrame u Zadru i policija morala da osigurava,“ objasnio je Pejaković.''</ref> * [[Katarina Pejović]], dramaturškinja<ref name=pejovic1>[https://nova.rs/kultura/katarina-pejovic-jedini-nacin-da-iskorenimo-fasizam-je-da-razumemo-te-ljude/ Katarina Pejović: Jedini način da iskorenimo fašizam je da razumemo te ljude] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230130022252/https://nova.rs/kultura/katarina-pejovic-jedini-nacin-da-iskorenimo-fasizam-je-da-razumemo-te-ljude/ |date=2023-01-30 }} Nova.rs. ''Suzana Sudar; 02.01.2022.''<br>''“Kao Stari Grci ili Rimljani, mi koji se osećamo Jugoslovenima smo vrsta u izumiranju.”''</ref> * [[Darko Perić]], glumac<ref name=peric1>[https://www.b92.net/kultura/vesti.php?nav_category=268&yyyy=2018&mm=09&dd=24&nav_id=1447148 Najpoznatiji glumac iz Srbije u svetu: Samo Đoković i Modrić popularniji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221011233951/https://www.b92.net/kultura/vesti.php?nav_category=268&yyyy=2018&mm=09&dd=24&nav_id=1447148 |date=2022-10-11 }} [[B92]]. ''Tara Tomović; 24.09.2018.''<br>''“Ja sam rođen u Jugoslaviji. Sebe i dalje smatram Jugoslovenom.”''</ref> * [[Vladimir Pogačić]], reditelj<ref name=pogacic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 437.<br>''“Pogačić Vladimir, filmski reditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Radko Polič]], glumac<ref name=polic1>[https://www.blic.rs/zabava/vesti/radko-polic-bice-ponovo-jugoslavije/rpcc88w Radko Polič: Biće ponovo Jugoslavije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126045237/https://www.blic.rs/zabava/vesti/radko-polic-bice-ponovo-jugoslavije/rpcc88w |date=2022-11-26 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Simonida Milojković; 24.11.2013.''<br>''“Ja sam Jugosloven i znam da ćemo nekada, kad-tad, ponovo biti zajedno.”''</ref><ref name=polic2>[https://www.blic.rs/kultura/vesti/radko-polic-ostao-sam-jugosloven/bhgfyf9 Radko Polič: Ostao sam Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221112220630/https://www.blic.rs/kultura/vesti/radko-polic-ostao-sam-jugosloven/bhgfyf9 |date=2022-11-12 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Aleksandar Nikolić; 23.02.2014.''<br>''“Uvek ću govoriti da sam Jugosloven, makar me i vređali zbog toga, kaže slovenački glumac Radko Polič.”''</ref> * [[Mladen Popović]], dramaturg<ref name=mladenpopovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 445.<br>''“Popović Mladen, dramaturg; urednik Filmske redakcije RTS. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nenad Prokić]], dramaturg<ref name=prokic1>[http://www.pobjeda.me/2013/09/02/intervju-nenad-prokic-srbija-je-pocela-da-se-trijezni/#.U8PFGd-KDIU Intervju – Nenad Prokić: Srbija je počela da se trijezni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230226005905/https://www.pobjeda.me/2013/09/02/intervju-nenad-prokic-srbija-je-pocela-da-se-trijezni/#.U8PFGd-KDIU |date=2023-02-26 }} [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]]. ''Dragan Banjac; 02.09.2013.''</ref> * [[Ljubiša Ristić]], režiser<ref name=ristic1>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/22/srpski/P00042103.shtm Ko je ovaj čovek? Ljubiša Ristić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304202521/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/22/srpski/P00042103.shtm |date=2016-03-04 }} [[Glas javnosti]]. ''Zorica Vulić; 21.04.2000.''<br>''“Nacionalnost - Jugosloven.”''</ref><ref name=ristic2>[http://www.kurir-info.rs/ljubisa-ristic-trecerazredni-umetnici-su-stubovi-nase-kulture-clanak-1159757 Ljubiša Ristić: Trećerazredni umetnici su stubovi naše kulture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140208091536/http://www.kurir-info.rs/ljubisa-ristic-trecerazredni-umetnici-su-stubovi-nase-kulture-clanak-1159757 |date=2014-02-08 }} Kurir. ''Ljubomir Radanov; 02.01.2014.''<br>''“Ja sam Jugosloven. Dopalo se to nekom ili ne.”''</ref><ref name=ristic3>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 482-483.<br>''“Ristić Ljubiša, pozorišni reditelj; predsednik Jugoslovenske udružene levice - JUL (od '95). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Olga Savić]], glumica<ref name=osavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 495.<br>''“Savić Olga, glumica; član Jugoslovenskog dramskog pozorišta, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Egon Savin]], redatelj<ref name=savin1>[https://www.vijesti.me/kultura/632655/jos-zivi-virtuelna-drzava-umjetnika-i-nostalgicara Još živi virtuelna država umjetnika i nostalgičara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230207014024/https://www.vijesti.me/kultura/632655/jos-zivi-virtuelna-drzava-umjetnika-i-nostalgicara |date=2023-02-07 }} [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Jelena Kontić; 29.11.2022.''<br>''“Ja sam Jugosloven po opredjeljenju, jer iako Jugoslavije nema, ja sam još živ”, kazao je u intervjuu za “Vijesti” poznati pozorišni reditelj Egon Savin.''</ref><ref name=savin2>[https://elle.rs/Stav/Intervju/a14679/Egon-Savin-Materijalnim-bogatstvom-smo-opsednuti-toliko-da-preziremo-ljude-koji-nemaju-nista.html?page=2 Egon Savin: Materijalnim bogatstvom smo opsednuti toliko da preziremo ljude koji nemaju ništa!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221011003004/https://elle.rs/Stav/Intervju/a14679/Egon-Savin-Materijalnim-bogatstvom-smo-opsednuti-toliko-da-preziremo-ljude-koji-nemaju-nista.html?page=2 |date=2022-10-11 }} Elle Serbia. ''Tamara Nikčević; 20.11.2016.''<br>''“Jevrejin sam rođen u multietničkom Sarajevu, studirao u multietničkom Beogradu, volim multietnički Njujork i Pariz… Ateista sam, pa šta da budem do – Jugosloven?! Iako te države više nema, ja još – postojim.”''</ref> * [[Žorž Skrigin]], reditelj<ref name=skrigin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 508.<br>''“Skrigin Georgije-Žorž, filmski reditelj i snimatelj; majstor umetničke fotografije; balet majstor; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Gorčin Stojanović]], reditelj<ref name=gstojanovic1>[https://www.novimagazin.rs/vesti/23219-najvise-jugoslovena-u-srbiji Najviše Jugoslovena u Srbiji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107224840/https://www.novimagazin.rs/vesti/23219-najvise-jugoslovena-u-srbiji |date=2023-01-07 }} Novi magazin. ''IJ; 16.09.2012.''<br>''“Beogradski pozorišni i filmski reditelj Gorčin Stojanović takođe se deklariše kao Jugosloven, iako to nije činio kada je ta ideologija bila dominantna: - Ideja jugoslovenstva nije politička, već pre svega kulturna. Bazirana je na povezivanju naroda koji imaju kulturne i jezičke srodnosti. Nema veze sa titoizmom i nije suprotna ni srpstvu, ni hrvatstvu. U pitanju je ideja koja je opstala kroz decenije, jer ne umiru ideje, već države, rekao je Stojanović.”''</ref><ref name=gstojanovic2>[http://www.blic.rs/Komentar/Bez-secera/214220/Iyu-naopako Iyu, naopako!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101031085846/http://www.blic.rs/Komentar/Bez-secera/214220/Iyu-naopako |date=2010-10-31 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Gorčin Stojanović; 29.10.2010.''<br>''“I, uzgred, ako je kome bitno, potpisnik se deklariše, otkako, hvala Bogu, nema Jugoslavije, kao - Jugosloven. Bez sentimenta, bez žala.”''</ref> * [[Abdurrahman Šalja]], glumac<ref name=salja1>[https://pulse.rs/bekim-fehmiu-blistavo-i-strasno/ Bekim Fehmiu – Blistavo i Strašno] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208034724/https://pulse.rs/bekim-fehmiu-blistavo-i-strasno/ |date=2023-02-08 }} Pulse Magazin. ''Boban Savković; 16.06.2010.''<br>''“Kao i pokojni Abdurahman Šalja bio je Albanac ali i Jugosloven…u onom smislu Kusturičinih likova koji, mrtvi, odlaze nekuda na plutajućem ostrvu.”''</ref> * [[Slavko Štimac]], glumac<ref name=stimac1>[https://www.danas.rs/kultura/slavko-stimac-biografija/#:~:text=Slavko%20%C5%A0timac%20je%20tokom%20cele,tek%20u%20odre%C4%91enim%20okolnostima%20poka%C5%BEu. Slavko Štimac: „Dobar čovek ne može biti lud“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240804003025/https://www.danas.rs/kultura/slavko-stimac-biografija/#:~:text=Slavko%20%C5%A0timac%20je%20tokom%20cele,tek%20u%20odre%C4%91enim%20okolnostima%20poka%C5%BEu. |date=2024-08-04 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''DanasOnline; 13.07.2024.''<br>''“Štimca predstavljaju kao srpsko-hrvatskog glumca, ali on sebe vidi kao Jugoslovena i Ličanina.”''</ref> * [[Feđa Štukan]], glumac<ref name=stukan1>[https://www.danas.rs/kultura/promocija-knjige-blank-glumca-fedje-stukana-u-zrenjaninu/ Promocija knjige „Blank“ glumca Feđe Štukana u Zrenjaninu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221106064842/https://www.danas.rs/kultura/promocija-knjige-blank-glumca-fedje-stukana-u-zrenjaninu/ |date=2022-11-06 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''M. P.; 26.10.2022.''<br>''“Ja se i danas izjašnjavam kao Jugosloven, nemam problem da kažem da sam u Jugoslaviji naučio sve vrednosti kojima se vodim i danas, a na prvom mestu je ljudski kvalitet.”''</ref><ref name=stukan2>[http://www.e-portal.ba/intervjui/7976-feda-stukan-jugosloven-sam-i-ponosim-se-svojom-domovinom Feđa Štukan: Jugosloven sam i ponosim se svojom domovinom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130411160843/http://www.e-portal.ba/intervjui/7976-feda-stukan-jugosloven-sam-i-ponosim-se-svojom-domovinom |date=2013-04-11 }} e-portal.ba ''08.04.2013.''<br>''“Kad već ne mogu da se izjasnim kao stanovnik planete zemlje, shvatio sam da je moja nacionalnost Jugosloven, i nepada mi na pamet da se toga stidim i odričem.”''</ref><ref name=stukan3>[https://rs.n1info.com/kultura/intervju-fedja-stukan-novi-magazin/ Feđa Štukan: Iza podele i mržnje stoji religija i bogati se na našoj nesreći] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221113015556/https://rs.n1info.com/kultura/intervju-fedja-stukan-novi-magazin/ |date=2022-11-13 }} N1 SRB. ''Novi magazin; 09.09.2022.''<br>''“U Jugoslaviji su me naučili da volim sve ljude podjednako zato sa izjašnjavam kao Jugosloven.”''</ref> * [[Jelena Tinska]], glumica<ref name=tinska>[https://twitter.com/JelenaTinska/status/1557072991657369600?cxt=HHwWgIC90dvo6psrAAAA (Twitter status:) ja sam rodjens u zemlji koje vise nema na mapi Ja sam Jugoslovenka i umrecu kao Jugoslovenka Ljupka oko pupka] JelenaTinska@Twitter. ''Jelena Tinska; 09.08.2022.''</ref> * [[Darko Trešnjak]], režiser<ref name=tresnjak1>[https://www.glasamerike.net/a/1936843.html Trešnjak: Bilo bi lepo režirati na Balkanu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230602043134/https://www.glasamerike.net/a/1936843.html |date=2023-06-02 }} Glas Amerike. ''Helena Đorđević; 14.06.2014.''<br>''“Mi smo se preselili ovde 1976. i to je još uvek bila Jugoslavija i tako uvek kada me ljudi pitaju uvek kažem da sam Jugosloven jer je to jedina stvar koju sam znao.”''</ref> * [[Sergej Trifunović]], glumac<ref name=strifunovic1>[https://twitter.com/WhistlerDick/status/1203054199040294914?ref_src=twsrc%5Etfw (Twitter komentar:) Ne. Jugosloven, Levičar, Glumac i Srbin. S nadom da ću postati čovek. Tim redom.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101234715/https://twitter.com/WhistlerDick/status/1203054199040294914?ref_src=twsrc%5Etfw |date=2022-11-01 }} WhistlerDick@Twitter. ''Sergej Trifunović; 06.12.2019.''</ref> * [[Renata Ulmanski]], glumica<ref name=ulmanski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 597.<br>''“Ulmanski Renata, glumica. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Mlađa Veselinović]], glumac<ref name=veselinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 609.<br>''“Veselinović Mladen-Mlađa, glumac i prevodilac. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Volk]], pozorišni i filmski kritičar<ref name=volk1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 619.<br>''“Volk Petar, pozorišni i filmski kritičar, teoretičar i istoričar; profesor Fakulteta dramskih umetnosti, Bg. (za pr. Istorija filma); šef Katedre za teoriju i istoriju. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Stjepan Zaninović]], reditelj<ref name=zaninovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 639.<br>''“Zaninović Stjepan, filmski reditelj i scenarista. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Stevo Žigon]], glumac<ref name=zigon1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 649.<br>''“Žigon Stevo, glumac i reditelj. […] P: Jugosloven; […].”''</ref> * [[Milan Žmukić]], filmski producent, revolucionar<ref name=zmukic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 656.<br>''“Žmukić Milan, predsednik Organizacionog odbora BITEF-a; preds. Organizacionog odbora Filmskog festivala u Herceg Novom. […] P: Jugosloven.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vjekoslav Afrić.jpg|Vjeko Afrić Datoteka:Неда Арнерић.jpeg|Neda Arnerić Datoteka:Ivan Bekjarev 2019.jpg|Ivan Bekjarev Datoteka:Adam i berberin prvi ljudi, Jakova Ignjatovića, SNP, 18.11.1969, Ivan Hajtl kao Maksa Svilokosić i Jelica Bjeli kao Fema.jpg|Jelica Bjeli Datoteka:Dragan Bjelogrlic (cropped).jpg|Dragan Bjelogrlić Datoteka:Tanja Bošković, 1975.jpg|Tanja Bošković Datoteka:Karlo Bulic.jpg|Karlo Bulić Datoteka:Бранко Цвејић.jpeg|Branko Cvejić Datoteka:Svetozar Cvetković crop.jpg|Svetozar Cvetković Datoteka:Borivoj Dovniković Bordo 2017.jpg|Borivoj Dovniković Datoteka:OIFF 2015-07-18 212827 - Srđan Dragojević.jpg|Srđan Dragojević Datoteka:Jasna Đuričić, glumica.jpg|Jasna Đuričić Datoteka:Predrag Ejdus 2021 stamp of Serbia.jpg|Predrag Ejdus Datoteka:Odissea Bekim Fehmiu.jpg|Bekim Fehmiu Datoteka:Greta, stranica 89, drama, Boris Isaković, foto M. Polzović.jpg|Boris Isaković Datoteka:Ita Rina v zrelih letih.jpg|Ita Rina Datoteka:Stefan Kapicic by Gage Skidmore.jpg|Stefan Kapičić Datoteka:Мима Караџић Стара Пазова.png|Mima Karadžić Datoteka:Mirjana Karanović Requiem for Mrs. J. Press Conference Berlinale 2017.jpg|Mirjana Karanović Datoteka:Milenko Maricic 1.jpg|Milenko Maričić Datoteka:Ognjenka Milićević, profesor i dekan FDU.tif|Ognjenka Milićević Datoteka:Ranko Munitic (1943-2009), 1989.jpg|Ranko Munitić Datoteka:Dino Mustafić (cropped).jpg|Dino Mustafić Datoteka:Inaugurazioa (8673787301) (cropped).jpg|Goran Paskaljević Datoteka:Borka Pavićević (34479274674).jpg|Borka Pavićević|Borka Pavićević Datoteka:Darko Peric BW.jpg|Darko Perić Datoteka:Radko Polič 2015.jpg|Radko Polič Datoteka:Portrait of Ljubiša Ristić.jpg|Ljubiša Ristić Datoteka:Egon Savin, foto B. Lučić.jpg|Egon Savin Datoteka:Žorž Skrigin (1943).jpg|Žorž Skrigin Datoteka:Slavko Stimac polovinom 80-ih.jpg|Slavko Štimac Datoteka:Sergej Trifunović.png|Sergej Trifunović Datoteka:Renata Ulmanski, 2019.jpg|Renata Ulmanski Datoteka:Stevo Žigon 1969 1.jpg|Stevo Žigon </gallery> </center> == Fotografija == * [[Ivo Eterović]], fotograf<ref name=eterovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 134.<br>''“Eterović Ivo, fotograf; majstor fotografije FSJ i Hin EFIAP. […] P: Hrvat, Jugosloven.”''</ref> * [[Stevan Kragujević]], fotoreporter<ref name=kragujevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 251.<br>''“Kragujević Stevan, fotograf. […] P: Jugosloven srpske narodnosti, pravosl.”''</ref> * [[Rizo Šurla]], fotograf, partizan<ref name=surla1>[https://www.youtube.com/watch?v=CSM_Fpjh-dI Ljudi - Fotograf Rizo Širla (Ulcinj, 1971.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221019223450/https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=CSM_Fpjh-dI |date=2022-10-19 }} YouTube. ''Srđan Karanović; Jugoslavija 1972.''<br>''“I, da Vam kažem još: sad kad je bio popis stanovništva, pita što osjećam. Ja [se] osjećam kao Jugoslaven, drugo ništa, šta imam da... ostajem Jugoslaven.”''</ref><ref name=surla2>[https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/2700/rts-trezor/4883292/ljudi---fotograf.html Ljudi - Fotograf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111100935/https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/2700/rts-trezor/4883292/ljudi---fotograf.html |date=2023-01-11 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''10.08.2022''<br>''“Jugosloven po ubeđenju, ovaj navijač splitskog Hajduka u emisiji priča o svom životu u Ulcinju.”''</ref><ref name=surla3>[https://slobodnadalmacija.hr/vijesti/regija/rizo-surla-afrojugoslaven-iz-ulcinja-nasa-zemlja-je-sto-se-tice-ravnopravnosti-vjerojatno-jedinstvena-u-svijetu-a-medusobna-mrznja-nedokuciva-je-glupost-1161912 Rizo Šurla, Afrojugoslaven iz Ulcinja: Naša zemlja je što se tiče ravnopravnosti vjerojatno jedinstvena u svijetu, a međusobna mržnja nedokučiva je glupost] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111101941/https://slobodnadalmacija.hr/vijesti/regija/rizo-surla-afrojugoslaven-iz-ulcinja-nasa-zemlja-je-sto-se-tice-ravnopravnosti-vjerojatno-jedinstvena-u-svijetu-a-medusobna-mrznja-nedokuciva-je-glupost-1161912 |date=2023-01-11 }} [[Slobodna Dalmacija]]. ''PSD; 24.01.2022.''<br>''“Rizo Šurla ime je i prezime čovjeka koji se najpreciznije može staviti u grupu Afrojugoslavena, iako se on čitav život osjećao kao Jugoslaven, odnosno Crnogorac koji je rođen u Ulcinju i čitav život je proveo u tome primorskom gradu.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Stevan Kragujević, portret, okt. 1976.jpg|Stevan Kragujević </gallery> </center> == Književnost i pjesništvo== * [[Olja Alvir]], književnica<ref name=alvir1>[https://dunav.at/partizanski-filmovi-poetika-otpora-i-nade/ Partizanski filmovi – poetika otpora i nade] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126234518/https://dunav.at/partizanski-filmovi-poetika-otpora-i-nade/ |date=2022-11-26 }} Dunav.at ''23.10.2019.''<br>''“Jedna od studentica dobro posjećenih predavanja na Bečkom univerzitetu koju je takođe zainteresovala solidarnosti i zajedništvo protagonista partizanskog filma, jeste Olja Alvir. Mlada spisateljica koja u Beču živi od djetinjstva i čiji su roditelji izbjegli iz Bosne, samu sebe naziva Jugoslovenkom i time pokazuje simpatiju za zemlju čija je osnova bilo zajedništvo svih njenih naroda i narodnosti, a koja je, kako se tvrdilo, nastala u antifašističkoj borbi.”''</ref> * [[Ivo Andrić]], književnik i diplomata<ref name=ristic-andric-davico>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 182.<br>''“Poznato mi je da je Marko Ristić javno istupio nakon popisa (u »Politici« 27. IV 1971.) i obrazložio zašto se deklarirao kao Jugoslaven, zbog čega misli da to nije nikakav unitarizam: jer se isto tako osjećao kad je istupao za rješenje hrvatskog pitanja u staroj Jugoslaviji. I Ivo Andrić se tada također upisao kao Jugoslaven. I Oskar Davičo.”''</ref><ref name=andric2>Tošović, Branko: Strane svijeta u Andrićevom životu i stvaralaštvu, u: Kuzmanović, Rajko (ur.): Andrić između Istoka i Zapada. Banja Luka 2022, str. 143.<br>''„Nemamo podataka o tome da li se Andrić konfesionalno izražavao drugačije nego što to nalazimo u njegovim školskim i studentskim dokumentima (kao katolik), ali imamo podataka da se nacionalno drugačije opredjeljuje – od 1951. pa do smrti kao Srbin (u ličnoj karti, vjenčanici, vojnoj knjižici...) i Jugosloven (u popisu stanovništva 1971).“''</ref> * [[Vladimir Arsenijević]], književnik<ref name=arsenijevic1>[http://www.tportal.hr/komentari/komentatori/201171/O-pasosu-i-putovnici.html#CommentPaging,P:1 O pasošu i putovnici] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305011755/http://www.tportal.hr/komentari/komentatori/201171/O-pasosu-i-putovnici.html#CommentPaging,P:1 |date=2016-03-05 }} tportal.hr ''Vladimir Arsenijević; 26.06.2012.''<br>''“Vjerujem da je to razlog zbog kog mi je oduvijek bilo znatno lakše identificirati se kao Jugoslaven.”''</ref> * [[Anton Aškerc]], pesnik<ref name=askerc1>Aškerc, Anton: [https://dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-YNVE4FUC/ecf67f53-f5ca-416a-a350-bc79be7c6661/PDF Hrvaški »Salon«.], u: Ljubljanski zvon, god. 19 br. 2 (1899), str. 132.<br>''“Zakaj nismo vsaj vsi Jugoslovani edini v jeziku, v književnosti in umetnosti? Čemu se cepimo in slabimo sami? Čemu? . . .”''</ref> * [[Goran Babić]], književnik<ref name=babic1>[https://www.portalnovosti.com/povratak-otpisanoga Povratak otpisanoga] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241119022141/https://www.portalnovosti.com/povratak-otpisanoga |date=2024-11-19 }} Portal Novosti. ''Marko Pogačar; 18.11.2024.''<br>''“Babić je, bez obzira na u mladosti kritičan stav prema elementima sistema, pa i efemerne rubno "proljećarske" devijacije, deklarirani Jugoslaven i komunist, viđen kao "zadrti šuvarovac" i partijski element koji se zacrtane politike, bez veće osjetljivosti za detalje, nije libio provoditi u praksi, te je oštar kritičar hrvatskog nacionalizma u najrazličitijim njegovim pojavnim oblicima.”''</ref><ref name=babic2>[https://www.laguna.rs/laguna-bukmarker-goran-babic-ne-verujem-u-sistem-u-kojem-fukara-moze-legalno-unos-21212.html Goran Babić: Ne verujem u sistem u kojem fukara može legalno da pogubi genija] Laguna. ''Branko Rosić; 10.06.2022.''<br>''Meni deluje da ste ostali zauvek Jugosloven iz Hrvatske? - "Pa ja i jesam (ili si tako samo umišljam) daleki nastavljač one hrvatske tradicije koja je u Beogradu vidjela Pijemont, kulu svjetilju južnoga slavenstva, svijetlu tačku na kraju hiljadugodišnjeg tunela kojoj su hrlili ne samo Juraj Križanić („Đuro“ u predratnom izdanju srpske akademije) i onaj Flacijus iz Lobina, koji je svoje protestantske knjige (vidjeti spise Franje Bučara) htio štampati i na ćirilici."''</ref><ref name=babic3>[https://www.telegram.hr/kultura/veliki-povratak-i-autobiografija-gorana-babica-divnog-pjesnika-koji-je-godinama-prije-rata-najavljivao-apokalipsu/ Veliki povratak i autobiografija Gorana Babića, divnog pjesnika i mračnog proroka koji je godinama prije rata najavljivao apokalipsu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221117044942/https://www.telegram.hr/kultura/veliki-povratak-i-autobiografija-gorana-babica-divnog-pjesnika-koji-je-godinama-prije-rata-najavljivao-apokalipsu/ |date=2022-11-17 }} telegram.hr ''Dragan Markovina; 06.06.2022.''<br>''“Goran Babić je čovjek o kojem se u Hrvatskoj temeljito šutjelo godinama. Književnik, ljevičar, pripadnik Šuvarove lijeve frakcije u SKH, divan pjesnik i mračni prorok koji je godinama prije rata najavljivao apokalipsu, glavni urednik umnogome ozloglašenog Oka, Mostarac zavičajem iz Opuzena i doline Neretve, školski drug Slobodana Praljka i uvjereni Jugoslaven, na kraju je početkom 1991. otišao iz Zagreba u Beograd, da se nikad ne vrati.”''</ref><ref name=babic4>[https://www.vijesti.me/kultura/674792/otvoreno-djelo-velikog-pjesnika Otvoreno djelo velikog pjesnika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230926034603/https://www.vijesti.me/kultura/674792/otvoreno-djelo-velikog-pjesnika |date=2023-09-26 }} [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Kultura Vijesti; 23.09.2023.''<br>''“Veliki Jugosloven i antinacionalista početkom ratnih sukoba 1991. napušta Hrvatsku i dolazi u Beograd.”''</ref> * [[Vladislav Bajac]], književnik<ref name=bajac1>[https://kaleidoskop-media.com/knji%C5%BEevnost/Vladislav-Bajac Bajac: Sumnja je moje prirodno stanje] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208072328/https://kaleidoskop-media.com/knji%C5%BEevnost/Vladislav-Bajac |date=2023-02-08 }} Kaleidoskop. ''Jelena Pavlović; 16.03.2017.''<br>''“Nisam nikakav jugonostalgičar niti nostalgičar, ali jesam Jugosloven.”''</ref> * [[Zorica Bajin-Đukanović]], pjesnikinja<ref name=bajindjukanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 30.<br>''“Bajin-Đukanović Zorica, književnik i fotograf; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vjera Benkova]], književnica<ref name=benkova1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 40.<br>''“Benkova Vjera, pisac i književni prevodilac; novinar, saradnik Slovačke redakcije Radio N. Sada (od '80). […] P: Slovakinja jugosl. porekla..”''</ref> * [[Oto Bihalji Merin]], književnik, istoričar umetnosti<ref name=bihalji1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 41.<br>''“Bihalji D. Oto, književnik, istoričar umetnosti (r. 3. I. 1904, Zemun). Jugosloven.”''</ref> * [[Laslo Blašković]], književnik<ref name=blaskovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 48.<br>''“Blašković Laslo, književnik; sekretar Društva književnika Vojvodine. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Milenko Bodirogić]], književnik i izdavač<ref name=bodirogic1>[https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/4/18/bodirogic-zemlje-nastale-raspadom-jugoslavije-prepune-su-mrznje-i-straha Bodirogić: Zemlje nastale raspadom Jugoslavije prepune su mržnje i straha] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020212201/https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/4/18/bodirogic-zemlje-nastale-raspadom-jugoslavije-prepune-su-mrznje-i-straha |date=2022-10-20 }} [[Al Jazeera Balkans]]. ''Nedim Sejdinović; 18.04.2020.''<br>''“Ja sam jednostavno Jugosloven i to je tako, niko ne može iz svoje kože.”''</ref><ref name=bodirogic2>[https://www.vreme.com/vreme/sanjali-najbolji-rasturili-najgori/ Sanjali najbolji, rasturili najgori] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020212819/https://www.vreme.com/vreme/sanjali-najbolji-rasturili-najgori/ |date=2022-10-20 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Nedim Sejdinović; broj 1590, 24.06.2021.''<br>''“Ono za čime žalim jesu procesi i principi na kojima je nastajala ta zemlja, a oni su bili beskompromisno emancipatorski i prvi put su nam se dogodili na ovim prostorima. U tom smislu ja sam naprosto Jugosloven bez Jugoslavije”, kaže Bodirogić.''</ref> * [[Milena Bogavac]], književnica, dramaturškinja<ref name=bogavac1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/kolumne-milene-bogavac-od-6-decembra-svakog-ponedeljka-u-danasu/ Kolumne Milene Bogavac – od 6. decembra svakog ponedeljka u Danasu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230120210820/https://www.danas.rs/vesti/drustvo/kolumne-milene-bogavac-od-6-decembra-svakog-ponedeljka-u-danasu/ |date=2023-01-20 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Danas Online; 05.12.2021.''<br>''“Deklariše se kao feministikinja, antifašistkinja, Jugoslovenka i borkinja za ljudska prava.”''</ref> * [[Nevena Bojičić]], književna kritičarka<ref name=bojicic1>[https://twitter.com/nevenawednesday/status/1122651234312310785 (Twitter status:) JA SAM : ⚪ straight ⚪ gay ⚪ bisexual 🔘 Jugoslovenka] NevenaWednesday@Twitter. ''Nevena Bojičić; 29.04.2019.''</ref> * [[Dušan Cicvara]], književnik i filmski kritičar<ref name=cicvara1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 70.<br>''“Cicvara Dušan, novinar i književnik. […] P: Jugosloven srpskog porekla, […].”''</ref> * [[Milan Ćurčin]], pjesnik<ref name=curcin1>[https://lobisti.rs/2023/08/04/curcin-knjizevnik-i-urednik/ Ćurčin – književnik i urednik] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230816000403/https://lobisti.rs/2023/08/04/curcin-knjizevnik-i-urednik/ |date=2023-08-16 }} Lobisti.rs. ''Miodrag Skundric; 04.08.2023.''<br>''“Znameniti Pančevac, patriota, doktor nauka, liberal, pesnik, diplomata, novinar, Jugosloven.”''</ref> * [[Oskar Davičo]], književnik i pesnik<ref name=ristic-andric-davico/><ref name=davico>[https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:375302-Spomen-ploca-Oskaru-Davicu Spomen ploča Oskaru Daviču] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221117034357/https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:375302-Spomen-ploca-Oskaru-Davicu |date=2022-11-17 }} [[Večernje novosti]]. ''V. N.; 12.04.2012.''<br>''“Ne napuštajući nikad i ni na koji način svoju pripadnost Srbiji, njenom narodu i njenoj literaturi, o čemu ponajbolje svedoči njegova veličanstvena „Srbija“, on je istovremeno bio gorljivi Jugosloven, internacionalista, koji nije podnosio niti jedan od naših brojnih minijaturnih i nepodnošljivih nacionalizama - istakao je Goran Babić.”''</ref> * [[Ivan Ergić]], pjesnik, ranije nogometaš<ref name=ergic1>[http://www.tportal.hr/showtime/tv/338368/Ergic-kod-Stankovica-glas-razuma-usred-euforije.html Ergić kod Stankovića - glas razuma usred euforije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151024062841/http://www.tportal.hr/showtime/tv/338368/Ergic-kod-Stankovica-glas-razuma-usred-euforije.html |date=2015-10-24 }} tportal.hr ''Zrinka Pavlić; 15.06.2014.''<br>''“Em se drznuo kritizirati nogomet u ovo doba koje mnogi doživljavaju kao doba obavezne nacionalne konsolidacije (koja je također predmet Ergićeve kritike), em je s priličnim negodovanjem govorio o uplitanju nacionalizma i religije u sport, em je bez imalo ustezanja izjavio da se izjašnjava kao Jugoslaven.”''</ref><ref name=ergic2>[https://www.novilist.hr/ostalo/kultura/ivan-ergic-katastrofalno-je-sto-su-nogometasi-uzor-mladima/?meta_refresh=true Ivan Ergić: Katastrofalno je što su nogometaši uzor mladima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230110014230/https://www.novilist.hr/ostalo/kultura/ivan-ergic-katastrofalno-je-sto-su-nogometasi-uzor-mladima/?meta_refresh=true |date=2023-01-10 }} [[Novi list]]. ''Ladislav Tomičić; 18.08.2013.''<br>''“Ja jesam Srbin, ali u kulturalnom smislu uvijek ću biti Jugosloven, kao što danas netko drugi pored pripadnosti svojoj naciji takođe može biti europejac ili nešto treće.”''</ref><ref name=ergic3>[https://www.reprezentacija.rs/ivan-ergic-poslednji-koji-je-ugasio-svetlo-i-otpevao-hej-sloveni/ Ivan Ergić, poslednji koji je ugasio svetlo i otpevao “Hej Sloveni”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230110015732/https://www.reprezentacija.rs/ivan-ergic-poslednji-koji-je-ugasio-svetlo-i-otpevao-hej-sloveni/ |date=2023-01-10 }} reprezentacija.rs ''Admin; 18.05.2019.''<br>''“Ja sam po tom pitanju uvek bio ležeran, nisam se smatrao ništa manjim Srbinom ako sam istovremeno i Jugosloven.”''</ref><ref name=ergic4>[https://winestyle.rs/2019/ivan-ergic/ Ivan Ergić, Zanimanje – tragalac] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230922024213/https://winestyle.rs/2019/ivan-ergic/ |date=2023-09-22 }} WineStyle. ''Tamara Marković; 03.11.2019.''<br>''“Kada sam u Švajcarskoj osećam se daleko više kao Jugosloven ili Srbin. A kada sam ovde, nemam takav doživljaj. Recimo da mi se taj osećaj pojača kada sam u nekoj drugoj sredini. Za mene je identitet stvar kulturnog, a ne etničkog konteksta.”''</ref> * [[Zdenka Feđver]], književnica<ref name=fedjver1>[https://www.xxzmagazin.com/jugoslovenka Jugoslovenka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221029220240/https://www.xxzmagazin.com/jugoslovenka |date=2022-10-29 }} XXZ magazin. ''Zdenka Feđver; 25.01.2021.''<br>''Nacionalnost, Jugoslovenka? - “Da.”''</ref> * [[Frida Filipović]], književnik<ref name=filipovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 136.<br>''“Filipović Frida, književnik i književni prevodilac. […] P: Jugoslovenka jevrejskog porekla, […].”''</ref> * [[Hristo Georgijevski]], književnik<ref name=georgijevski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 144-145.<br>''“Georgijevski Hristo, redovni profesor Filološkog fakulteta, Bg. (za pr. Makedonska književnost i Književnost za decu). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vesna Goldsworthy]], književnica<ref name=goldsvorti1>[https://elevate.airserbia.com/Elevate_okt2019/36/?fbclid=IwAR3V0m_NfYZE1g3b5Xc7OSc-eSpHEkzpqBcHmKX4uQzIpzNPxICTw3MGyoQ Bilo jednom u Londonu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101185457/https://elevate.airserbia.com/Elevate_okt2019/36/?fbclid=IwAR3V0m_NfYZE1g3b5Xc7OSc-eSpHEkzpqBcHmKX4uQzIpzNPxICTw3MGyoQ |date=2022-11-01 }} Elevate. ''str. 36/37, oktobar 2019.''<br>''“Panelisti su se takođe dotakli različitih slojeva identiteta, pa je tako književnica Goldsvorti za sebe rekla da je i Srpkinja i Jugoslovenka, kao i Britanka.”''</ref><ref name=goldsvorti2>[https://www.anarussellomaljev.com/post/once-upon-a-time-in-london Once upon a time in London] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330090505/https://www.anarussellomaljev.com/post/once-upon-a-time-in-london |date=2023-03-30 }} (na engleskom) anarussellomaljev.com ''Ana Russell-Omaljev, 12.10.2020.''<br>''“The panellists also touched on different layers of identity, with writer Goldsworthy saying that she is both Serbian and Yugoslav, as well as British.”''</ref> * [[Mustafa Karahasan]], književnik<ref name=karahasan1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 305.<br>''“Karahasan Mustafa, novinar i književnik, član Glavnog odbora SSRN Makedonije, rez. poručnik, r. 1920 u Skoplju, Jugosloven (pripadnik turske manjine).”''</ref> * [[Danilo Kiš]], književnik<ref name=kis1>Popov, Jovan: [https://polja.rs/wp-content/uploads/2016/01/selection11-26.pdf Jež i jorgovan. Skica za uporedni portret Aleksandra Tišme i Danila Kiša] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230202074425/https://polja.rs/wp-content/uploads/2016/01/selection11-26.pdf |date=2023-02-02 }}, u: Polja, br. 416 (2001), str. 67.<br>''“Deceniju i po kasnije, u poslednjoj godini svog života, i jednoj od poslednjih njegove zemlje, on objašnjava zašto se ne izjašnjava kao srpski pisac: »u inostranstvu jedva i to znaju šta je Jugosloven, a kamoli Srbin«. Izgovor je lakonski, a i vreme koje sledi veoma brzo će ga demantovati – Evropa će se naprasno zainteresovati za Srbe, na žalost ne na način na koji bismo voleli. Malo dalje, međutim, Kiš precizira da je nacionalnost Jugosloven »jedina tačna oznaka onoga što jesam«.”''</ref> * [[Božo Koprivica]], književnik<ref name=koprivica1>[https://www.monitor.co.me/u-fudbalu-nema-nacionalizma/ U fudbalu nema nacionalizma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230205195241/https://www.monitor.co.me/u-fudbalu-nema-nacionalizma/ |date=2023-02-05 }} Monitor. ''Nastasja Radović; 16.07.2010.''<br>''Vi ste Jugosloven? - “Bio i ostao.”''</ref><ref name=koprivica2>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/06/16/srpski/I01061501.shtml Ratni i antiratni profiteri kao savest naroda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013000115/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/06/16/srpski/I01061501.shtml |date=2012-10-13 }} [[Glas javnosti]]. ''Radmila Radosavljević; 15.06.2001.''<br>''Još se izjašnjavate kao Jugosloven iz države koja više ne postoji? - “Da. Jer, sve jeste i sve postoji, ako voliš.”''</ref> * [[Miroslav Krleža]], književnik i enciklopedista<ref name=krleza1>Cvitković, Ivan: Krleža, Hrvati i Srbi. Sarajevo 1991, str. 7.<br>''Bio sam dobar Jugoslaven i danas sam to, isticao je 1976. godine.''</ref><ref name=krleza2>Matvejević, Predrag: Granice i sudbine. O jugoslavenstvu prije i poslije Jugoslavije. Zagreb 2015, str. 267.<br>''“Često to meni negiraju, a ja sam Jugoslaven ali ne iz perspektive Aleksandra Karađorđevića ni Pere Živkovića.“''</ref> * [[Zofka Kveder]], književnica<ref name=kveder1>Свирчев, Жарка: [https://journal.knjizenstvo.rs/index.php/knjizenstvo/article/view/271/267 Југославенска жена – форум модерне списатељице], у: Књиженство, год. 5 br. 5 (2015).<br>''“Словенке ме неће више, Хрватице ме не признају још за „своју“, Српкиње такође не. Истина је, да то понекад боли, али ми такође даје снагу да останем што сам: Југославенка.”''</ref> * [[Jožef Levičnik]], književnik, glazbenik<ref name=levicnik1>Levičnik, Jos.: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QaccENhzGg35hRmnb9yFo3SLREBOBqOomsOTGd645l8gUHnwOowaq-Bz9wNiHxHS97720IL1fz_RBRRGlidt4kQeciu7Ox_VSt5uCk5NEhZPhSdtwRX9rMRh92WXgmvc266InpUgvRlGZkSJjLEXCT1MwD0Hym5GEzeuh_aocsT2TydcsZPS0_jHqVOvQaSOTVbdzP7hgANACT37qAJt7N_hgIBYUj9n73fPNaM7G-P_vnRTOFjH0PwYPJ0-VWt4UO6Cj_OvSrlsufnHK5C4cBe3R-jcqzr9mYBwGvJ2rNW1zHbFTKY Kteri narod je najbolj izobražen v Evropi?], u: Novice gospodarske, obertniške in narodne, tečaj XVI. list 49 (08.12.1858), str. 390.<br>''“Mi Jugoslaveni („divji narod“, se vé da!) navadno čakamo, da nas smert sama pokosi.”''</ref> * [[Milenko Maticki]], književnik, novinar<ref name=maticki1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 313.<br>''“Maticki Milenko, književnik; urednik "Politikinog" podlistka "Politika za decu". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Predrag Matvejević]], književnik<ref name=matvejevic1>Majdzik Papić, Katarzyna: [https://books.google.de/books?id=c5udEAAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=Narrative+des+Wandels:+Transformationsprozesse&hl=de&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Zwischen den Welten. Postjugoslawische Literatur im Spannungsfeld der Übersetzung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230106054123/https://books.google.de/books?id=c5udEAAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=Narrative+des+Wandels:+Transformationsprozesse&hl=de&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |date=2023-01-06 }}, u: Dampc-Jarosz, Renata/Kałuża, Anna (ur.): Narrative des Wandels. Transformationsprozesse nach 1989 in den mittel- und osteuropäischen Literaturen. 2022, str. 297 nap. 54. (na nemačkom) <br>''Der Interpretationskontext für Matvejevićs Texte ist in erster Linie der Mittelmeerraum (obwohl der Autor sich selbst als Jugoslawe bezeichnete und notabene in der multiethnischen Stadt Mostar geboren wurde): „Der Horizont der Existenz ist die Identität, die sich aus der Zugehörigkeit zu einer bestimmten Kultur ergibt, die für Matvejević die mediterrane Zivilisation ist.“''</ref><ref name=matvejevic2>[https://ravnododna.com/kome-je-pukla-zica/ Kome je pukla ‘Žica’?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107094902/https://ravnododna.com/kome-je-pukla-zica/ |date=2023-01-07 }} Ravno do dna. ''Jelena Svilar; 08.01.2012.''<br>''“Neobično je, nakon tolikih godina terora raznih promotera vlastitih ega koji navodno djeluju u nacionalnom interesu, u eteru javne televizije čuti intervju s čovjekom zbog kojeg ćete konačno doživjeti stanoviti ushit što pripadate istom narodu, iako je upravo nacionalni identitet ono što Matvejević, kao deklarirani Jugoslaven, nikada nije osjećao imanentnim sebi samom.”''</ref><ref name=matvejevic3>[https://www.portalnovosti.com/borac-protiv-politika-gluposti Borac protiv politika gluposti] Portal Novosti. ''N.J.; 16.02.2017.''<br>''“Predrag Matvejević je bio Jugoslaven, ali nije bio protiv nacionalnih identiteta jer je pomagao i hrvatske disidente, rečeno je na tribini ‘Ostavština Predraga Matvejevića’, održanoj 14. februara u prostorijama ‘Privrednika’ u Zagrebu.”''</ref><ref name=matvejevic4>[https://www.danas.rs/kultura/pisac-i-kriticar-bozo-koprivica-o-mediteranstvu-i-jugoslovenstvu-knjizevnog-velikana-predragu-matvejevicu-se-njegov-rodni-grad-mostar-oduzio-varvarskim-cinom/ Pisac i kritičar Božo Koprivica o mediteranstvu i jugoslovenstvu književnog velikana: Predragu Matvejeviću se njegov rodni grad Mostar odužio varvarskim činom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108022018/https://www.danas.rs/kultura/pisac-i-kriticar-bozo-koprivica-o-mediteranstvu-i-jugoslovenstvu-knjizevnog-velikana-predragu-matvejevicu-se-njegov-rodni-grad-mostar-oduzio-varvarskim-cinom/ |date=2023-01-08 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 06.07.2022.''<br>''“Matvejević je bio Jugosloven, njegovo jugoslovenstvo počelo je kada je sa trinaest godina pristupio partizanima. […] On nije prestao da bude Jugosloven ni u najtežim trenucima, kada je HDZ preuzeo vlast u Hrvatskoj i kada je bio progonjen. […] Verujem, nažalost, da bi se nekome ko je ostao Jugosloven kao Matvejević desila ista moralna pizdarija, rušenje rodne kuće, i da je ta kuća bila u Beogradu ili bilo gde drugde na ovom prostoru.”''</ref> * [[Milan Milišić]], pesnik<ref name=milisic1>Kazalište Marin Držić: [https://kmd.hr/wp-content/uploads/2020/02/2015_Kad-je-Bog-stvarao-stvarao-Dubrovnik.pdf Kad je Bog stvarao Dubrovnik.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231004165511/https://kmd.hr/wp-content/uploads/2020/02/2015_Kad-je-Bog-stvarao-stvarao-Dubrovnik.pdf |date=2023-10-04 }} Dubrovnik 2015, str. 22.<br>''“Paradoksalno je da je Milan Milišić koji se osjećao i izjašnjavao kao Jugoslaven, ubijen projektilom Jugoslavenske narodne armije.”''</ref><ref name=milisic2>[http://www.novossti.com/2012/05/beatnici-su-danas-aktualniji-nego-ikad/ Beatnici su danas aktualniji nego ikad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131020073058/http://www.novossti.com/2012/05/beatnici-su-danas-aktualniji-nego-ikad/ |date=2013-10-20 }} Novosti. ''Rade Dragojević; broj 648, 19.05.2012., broj 648''<br>''“Baš kao i Danilo Kiš ili Predrag Matvejević, i Milan Milišić bio je kozmopolita i uvjereni Jugoslaven, ali i Dubrovčanin.”''</ref><ref name=milisic3>[http://www.e-novine.com/drustvo/41119-ivot-slobodu.html Život za slobodu] E-Novine. ''Dragoljub Todorović; 04.10.2010.''</ref> * [[Pero Mužijević]], književni kritičar, univerzitetski profesor<ref name=muzijevic1>[http://www.republika.co.rs/322-323/34.html In memoriam Pero Mužijević (1934-2003)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107102741/http://www.republika.co.rs/322-323/34.html |date=2023-01-07 }} Republika. ''Nastasja Radović, Nebojša Popov; broj 322-323, 01-31.12.2003.''<br>''“Pero Mužijević je bio autentičan Jugosloven, vezan za Bosnu, rođenjem i uspomenama, Beograđanin, bez kojeg se ne može zamisliti priča o našoj književnoj boemiji, nenadmašan kozer, humanista po načinu života a ne parolama, intelektualac, pre svega po osećaju sveta...”.''</ref> * [[Vladimir Nazor]], pjesnik, književnik<ref name=nazor1>Roksandić, Drago: [http://ckhis.ffzg.unizg.hr/files/file/pdf/Desnicini-susreti/DS-2011-pdf/DS-2011-07-Roksandic.pdf Prvi kongres kulturnih radnika Hrvatske (Topusko, 25.–27. lipnja 1944.): iskustvo i aproprijacije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225153912/http://ckhis.ffzg.unizg.hr/files/file/pdf/Desnicini-susreti/DS-2011-pdf/DS-2011-07-Roksandic.pdf |date=2024-12-25 }}, u: Roksandić, Drago/Cvijović Javorina, Ivana (ur.): Intelektualci i rat 1939.–1947. Zbornik radova s međunarodnog skupa Desničini susreti 2011. Zagreb 2012, str. 106.<br>''Nazorov je samostalni poziv bio akt svojevrsne autentične kulturne revolucije. […] On je postavio i ključno pitanje, kao Hrvat i Jugoslaven: “Kako ćemo najuspješnije postići da u našoj federativnoj državi – ne dirajući u značajne osobine pojedinih naroda, koji je grade – gajimo kulturu što više zajedničkog (Nazorov kurziv – D.R.) duha i ideala?”''</ref> * [[Elvedin Nezirović]], književnik<ref name=nezirovic1>[https://www.vijesti.me/kultura/389826/ovdje-je-kultura-izgubila-svoju-prosvjetiteljsku-ulogu Ovdje je kultura izgubila svoju prosvjetiteljsku ulogu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221021193823/https://www.vijesti.me/kultura/389826/ovdje-je-kultura-izgubila-svoju-prosvjetiteljsku-ulogu |date=2022-10-21 }} [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Vujica Ognjenović; 15.06.2019.''<br>''“U tom smislu, ja sam bio i ostao Jugosloven i kao takav duboko sam razočaran stvarnošću u kojoj živim.”''</ref> * [[Andrej Nikolaidis]], književnik i publicist<ref name=nikolaidis>[https://www.portalnovosti.com/andrej-nikolaidis-jugosloven-sam-po-nadi Andrej Nikolaidis: Jugosloven sam po nadi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221009020636/https://www.portalnovosti.com/andrej-nikolaidis-jugosloven-sam-po-nadi |date=2022-10-09 }} Portal Novosti. ''Davor Konjikušić; 17.01.2017.''<br>''Možemo li reći da ste vi zapravo Jugoslaven? - “Ja to nedvojbeno jesam. I po rođenju i po kulturi. I najvažnije: po nadi.”''</ref> * [[Grozdana Olujić]], književnica<ref name=olujic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 389-390.<br>''“Olujić Grozdana, književnik, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Muharem Omerović]], pjesnik<ref name=omerovic1>[https://www.xxzmagazin.com/narodu-nije-nista-a-sve-ga-boli Narodu nije ništa, a sve ga boli] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221031233016/https://www.xxzmagazin.com/narodu-nije-nista-a-sve-ga-boli |date=2022-10-31 }} XXZ magazin. ''Savo Petrović; 28.06.2021.''<br>''“Muharem Omerović se u popisu stanovništva uvijek izjašnjavao kao Musliman govoreći da se on osjeća i kao Jugosloven i da će jednog dana narodi Jugoslavije "ako ne budu imali dovoljno zlata praviti Tita i od blata"!”''</ref> * [[Eliezer Papo]], književnik i rabin<ref name=papo1>[https://javniservis.net/mediji/dnevnici-nedeljnici-mesecnici/novi-magazin/eliezer-papo-naravno-da-sam-jugonostalgican/ Eliezer Papo: Naravno da sam jugonostalgičan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230615235228/https://javniservis.net/mediji/dnevnici-nedeljnici-mesecnici/novi-magazin/eliezer-papo-naravno-da-sam-jugonostalgican/ |date=2023-06-15 }} Javni servis. ''Anđelka Cvijić; 16.09.2022.''<br>''Kažete da ste Sarajlija, Bosanac i Jugosloven. Šta vam je to značilo pre rata, šta znači sada kad Jugoslavije nema? - “Prije rata su sva ta tri pridjeva upućivala na jednu te istu puku realnost, jer tad nisam bio samo IZ Sarajeva/Bosne i Hercegovine/Jugoslavije, nego i U Sarajevu/Bosni i Hercegovini/Jugoslaviji. Danas sva tri označavaju prvenstveno kulturu, mentalitet, pogled na svijet.”''</ref> * [[Siniša Pavić]], scenarista<ref name=pavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 403.<br>''“Pavić Siniša, književnik i scenarista; sudija Okružnog suda u Beogradu (od '66). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Muharem Pervić]], književni kritičar<ref name=pervic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 417.<br>''“Pervić Muharem, književnik; književni i pozorišni kritičar. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Janko Pukmeister]], pjesnik, književnik<ref name=pukmeister1>Vijanski, Janko [Janko Pukmeister (pseudonim)]: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QaccENhzGg35hRmnb9yFo3SLREBOBqOomsOTGd645l8gUHnwOowaq-Bz9wNiHxHS97720IL1fz_RBRRGlidt4kQeciu7Ox_VSt5uCk5NEhZPhSdtwRX9rMRh92WXgmvc266InpUgvRlGZkSJjLEXCT1MwD0Hym5GEzeuh_aocsT2TydcsZPS0_jHqVOvQaSOTVbdzP7hgANACT37qAJt7N_hgIBYUj9n73fPNaM7G-P_vnRTOFjH0PwYPJ0-VWt4UO6Cj_OvSrlsufnHK5C4cBe3R-jcqzr9mYBwGvJ2rNW1zHbFTKY Kako Slovenci kruh čislajo], u: Novice gospodarske, obertniške in narodne, tečaj XVI. list 9 (03.03.1858), str. 67.<br>''“Tudi pri nas Jugoslovanih je ta običaj navaden.”''</ref> * [[Dušan Radović]], književnik<ref name=radovic1>[https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/licni-stav-dusana-petricica-dusko-radovic-je-prezirao-kalkulantski-patriotizam/ Lični stav Dušana Petričića: Duško Radović je prezirao kalkulantski patriotizam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107111056/https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/licni-stav-dusana-petricica-dusko-radovic-je-prezirao-kalkulantski-patriotizam/ |date=2023-01-07 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dušan Petričić; 12.12.2022.''<br>''“Mnogi imaju dilemu, na kojoj strani bi Duško Radović danas bio u ovoj našoj podeljenoj, razorenoj i moralno posrnuloj državi. Znam da je Duško bio iskreni Jugosloven, znam da je bio ateista, znam da je iz dubine duše prezirao lažni i kalkulantski patriotizam i znam za njegov otvoreni i duboki animozitet prema onoj raščupanoj, bradatoj i primitivnoj četničkoj Srbiji.”''</ref> * [[Vujica Rešin Tucić]], književnik<ref name=resintucic1>Milenković, Nebojša: [https://monoskop.org/images/e/e6/Milenkovic_Nebojsa_Vujica_Resin_Tucic_Tradicija_avangarde_The_Tradition_of_Avant-garde_2011.pdf Vujica Rešin Tucić. Tradicija avangarde.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240425054218/https://monoskop.org/images/e/e6/Milenkovic_Nebojsa_Vujica_Resin_Tucic_Tradicija_avangarde_The_Tradition_of_Avant-garde_2011.pdf |date=2024-04-25 }} Novi Sad 2011, str. 64.<br>''“Uprkos brojnim razočarenjima, Rešin Tucić se čitavog života izjašnjavao kao Jugosloven i kao komunista – kao takav, čak i nakon ratnih devedesetih, u svim centrima bivše nam države bio je rado viđen gost.”''</ref><ref name=resintucic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 480.<br>''“Rešin Tucić Vujica, književnik; dramaturg u Radio N. Sadu (od '75). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Marko Ristić]], književnik i diplomata<ref name=ristic-andric-davico/> * [[Izet Sarajlić]], književnik, pjesnik<ref name=sarajlic1>[https://www.xxzmagazin.com/moram-natrag-u-sarajevo-ja-sam-sarajlic Moram natrag u Sarajevo - ja sam Sarajlić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114021846/https://www.xxzmagazin.com/moram-natrag-u-sarajevo-ja-sam-sarajlic |date=2023-11-14 }} XXZ magazin. ''Savo Petrović; 15.03.2019.''<br>''I jednom će negdje kazati: “Ja sam po nacionalnosti Sarajlija i Jugosloven”.''</ref> * [[Bekim Sejranović]], književnik<ref name=sejranovic1>[https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/balkan-i-knjizevnost-bekim-sejranovic-stranac-u-sloveniji-u-hrvatskoj-u-bosni-i-bilo-gde-drugo-na-svetu/ Balkan i književnost: Bekim Sejranović, „stranac u Sloveniji, u Hrvatskoj, u Bosni i bilo gde drugo na svetu“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231004011248/https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/balkan-i-knjizevnost-bekim-sejranovic-stranac-u-sloveniji-u-hrvatskoj-u-bosni-i-bilo-gde-drugo-na-svetu/ |date=2023-10-04 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''BBC News na srpskom; 21.05.2022.''<br>''Njegov odnos prema Bosni teško je opisati, kaže profesor Svan Monsland. „Bio je Bosanac, Hrvat, Jugosloven, Skandinavac, ali se najslobodnije osećao u Rijeci“, dodaje ovaj profesor.''</ref> * [[Dejan Tiago Stanković]], književnik i prevodilac<ref name=tiagostankovic1>[https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/dejan-tiago-stankovic-knjizevna-kometa-i-uvek-odani-nasmejani-prijatelj/ Dejan Tiago Stanković: Književna ‘kometa’ i uvek odani, nasmejani prijatelj] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231221742/https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/dejan-tiago-stankovic-knjizevna-kometa-i-uvek-odani-nasmejani-prijatelj/ |date=2022-12-31 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''BBC News na srpskom; 21.12.2022.''<br>''“Tiago Stanković je bio i jedan od potpisnika Deklaracije o zajedničkom jeziku i deklarisao se kao Jugosloven.”''</ref><ref name=tiagostankovic2>[https://www.nin.rs/kultura/vesti/64461/dejan-tiago-stankovic-olicenje-radosti-zivota Dejan Tiago Stanković: Oličenje radosti života] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241226001023/https://www.nin.rs/kultura/vesti/64461/dejan-tiago-stankovic-olicenje-radosti-zivota |date=2024-12-26 }} [[NIN]]. ''Aleksa Anđelić; 21.12.2024.''<br>''“Bio je jedan od potpisnika Deklaracije o zajedničkom jeziku i izjašnjavao se kao Jugosloven.”''</ref> * [[Vlada Stojiljković]], književnik<ref name=stojiljkovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 541.<br>''“Stojiljković Vlada, književnik i književni prevodilac; novinar u Radio Beogradu. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Darko Suvin]], teoretičar, povjesničar i kritičar književnosti i kulture<ref name=suvin1>[https://www.masina.rs/darko-suvin-svaki-malo-bistriji-ekonomist-danas-bi-mogao-ustanoviti-da-se-u-prvih-30-godina-sfrj-zivjelo-materijalno-bolje-nego-danas/ Darko Suvin: „Svaki malo bistriji ekonomist danas bi mogao ustanoviti da se u prvih 30 godina SFRJ živjelo materijalno bolje nego danas“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230227214155/https://www.masina.rs/darko-suvin-svaki-malo-bistriji-ekonomist-danas-bi-mogao-ustanoviti-da-se-u-prvih-30-godina-sfrj-zivjelo-materijalno-bolje-nego-danas/ |date=2023-02-27 }} Mašina. ''Mašina; 27.02.2023.''<br>''Prvo, o nacionalizmu. Dijelim stav Alekse Đilasa u intervjuu 2009, koji je na pitanje „Izjašnjavali ste se kao Jugosloven?“ odgovorio: „To sam i danas. Što ne znači da nisam i Crnogorac i Srbin…. Jugoslavija nije bila veštačka tvorevina i za mene je njen dugi, krvavi raspad, koji se možda još nije završio, upravo dokaz da je ona bila jedino demokratsko rešenje za jugoslovensko nacionalno pitanje.“''</ref> * [[August Šenoa]], književnik<ref name=senoa1>Janjetović, Zoran: [https://hrcak.srce.hr/file/74496 Prilozi o hrvatskoj kulturi na stranicama ''Politikinog zabavnika'' u razdoblju socijalističke Jugoslavije], u: Historijski zbornik, god. 61 br. 2 (2008), str. 382.<br>''“Šenoa je bio i dobar Jugoslaven, što ga je također činilo poželjnim, čak i u vrijeme kad je Jugoslavija prestala postojati.”''</ref><ref name=senoa2>Barac, Antun: August Šenoa. Studija. Zagreb 1926, str. 82.<br>''“[…]: po svome je shvatanju Jugoslaven, ali područje svog rada ograničuje na hrvatstvo, boreći se u njemu za misao kulturnog pridizanja, dižući mu svijest i ponos.”''</ref> * [[Ivana Šćepanović]], književni prevodilac<ref name=scepanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 553.<br>''“Šćepanović Ivana, književni prevodilac; zamenik gl. urednika časopisa za flamansku i holandsku književnost "Erazmo"; urednik IP "Prometej", N. Sad. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Zvonimir Šubić]], književnik<ref name=subic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 710.<br>''“Šubić Zvonimir, književnik, r. 1902 u Srebrenici, Jugosloven.”''</ref> * [[Gvido Tartalja]], književnik<ref name=tartalja1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 719.<br>''“Tartalja Gvido, književnik, urednik Izdavačkog preduzeća »Prosveta«, r. 1899 u Zagrebu, Jugosloven.”''</ref> * [[Slobodan Tišma]], književnik<ref name=stisma1>[https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/6/1/slobodan-tisma-vojvodina-je-izgubila-identitet Slobodan Tišma: Vojvodina je izgubila identitet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230320181732/https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/6/1/slobodan-tisma-vojvodina-je-izgubila-identitet |date=2023-03-20 }} [[Al Jazeera Balkans]]. ''Nedim Sejdinović; 01.06.2020.''<br>''“Bio sam Jugosloven i to sam i ostao.”''</ref><ref name=stisma2>[https://cordmagazine.com/sr/zivotna-prica/svako-vreme-ima-svoju-estetiku-i-svoj-moral/ Svako vreme ima svoju estetiku i svoj moral] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221201055415/https://cordmagazine.com/sr/zivotna-prica/svako-vreme-ima-svoju-estetiku-i-svoj-moral/ |date=2022-12-01 }} CorD magazin. ''Zorica Todorović Mirković; 01.10.2021.''<br>''“Novosadjanin od glave do pete, a izjašnjava se kao Jugosloven.”''</ref> * [[Dragan Todorović]], književnik, novinar<ref name=dtodorovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 578-579.<br>''“Todorović Dragan, novinar i rok kritičar, radio i TV voditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Lovro Toman]], pjesnik, političar<ref name=toman1>Matica slovenska v Ljubljani: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5Qacb9UCdkm5brjJ1gUzqcY37J5v9Gvgg-yzkIw0eRpu54k0nI7epR_1opdVzuMQvz4gs233-y2qf1En2JRr4z8nh1KnoDPg2c96a7cAe-DayW2y6sDhqUIUXu6rxYqJA2CCAVrFP59wL4igcVfkDX0XMKJawHWzrHPJqs-ANDz5M8dZ4PmgV9Ut5o70IWDOHuw55CPueza9qmDl0Fd-xHIl_kV-Gd0O_19tkVeel9IWENCxllFHmpZPqqPMyyo6MF7Vw3fMa Dr. Lovro Toman.] Ljubljana 1876, str. 58.<br>''“Ako pa hoče nas še v eno mer na sumu imeti, naj pomisli, da se Jugoslovani tolažimo z zvesto svojo zavestjo in z zgodovino, da so prešla ministerstva: Kavničevo, Meternihovo in Bahovo, – Jugoslovani pa so vendar ostali in da bodo tudi še pretrpeli ministerstvo Schmerlingovo.”''</ref> * [[Marko Tomaš]], pjesnik<ref name=mtomas1>[https://balkans.aljazeera.net/teme/2017/9/23/tomas-bosanstvo-se-negira-jer-podsjeca-na-jugoslovenstvo Tomaš: Bosanstvo se negira jer podsjeća na jugoslovenstvo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221019030251/https://balkans.aljazeera.net/teme/2017/9/23/tomas-bosanstvo-se-negira-jer-podsjeca-na-jugoslovenstvo |date=2022-10-19 }} [[Al Jazeera Balkans]]. ''Jasmin Agić; 23.09.2017.''<br>''“Gledaj, ja sam Jugosloven, i tako sam se izjašnjavao dok se to moglo, a sada sam ostali i nepriznat ukoliko se tako izjašnjavam.”''</ref><ref name=mtomas2>[https://primorski.me/info/marko-tomas-i-djordje-gregovic-gosti-knjizevnog-programa-dublin-pub-a/ Marko Tomaš i Đorđe Gregović gosti književnog programa Dublin Pub-a] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230226015246/https://primorski.me/info/marko-tomas-i-djordje-gregovic-gosti-knjizevnog-programa-dublin-pub-a/ |date=2023-02-26 }} Primorski Portal. ''Primorski Portal; 20.02.2023.''<br>''“Marko Tomaš je pjesnik, boem, meštar od riječi, Jugosloven.”''</ref> * [[Janez Trdina]], književnik<ref name=trdina1>Novak, Viktor: Antologija jugoslovenske misli i narodnog jedinstva (1390-1930). Beograd 1930, str. 302.<br>''“Slovenac Janez Trdina, osvedočeni Jugosloven profesor srpskohrvatskog jezika i književnosti na rečkoj gimnaziji dao je u VIII razredu 1864-1865 pismeni zadatak »Hrvati i Srbi, ljubite se«.”''</ref> * [[Marko Vešović (književnik)|Marko Vešović]], književnik<ref name=mvesovic1>[http://www.vecernji.hr/knjige/snjezana-kordic-zasto-ovdje-nema-prijevoda-ako-govorimo-cetiri-jezika-902954 S. Kordić: Zašto ovdje nema prijevoda ako govorimo četiri jezika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305071039/http://www.vecernji.hr/knjige/snjezana-kordic-zasto-ovdje-nema-prijevoda-ako-govorimo-cetiri-jezika-902954 |date=2016-03-05 }} [[Večernji list]]. ''Denis Derk; 15.11.2013.''<br>''“Na posljednjem popisu stanovništva u Bosni i Hercegovini odgovorio sam da sam Jugoslaven, da mi je materinji jezik srpsko-hrvatski te da sam ateist.”''</ref><ref name=mvesovic2>[https://www.aktuelno.me/kolumne/marko-vesovic-svastara-nesto-kao-dnevnicki-zapisi-3/ Marko Vešović: Nešto kao dnevnički zapisi (3)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108080947/https://www.aktuelno.me/kolumne/marko-vesovic-svastara-nesto-kao-dnevnicki-zapisi-3/ |date=2023-01-08 }} Aktuelno.me ''Marko Vešović; 06.07.2021.''<br>''Sjetih se posljednjeg popisa u BIH, kad sam popisivačima rekao: “Po vjeri sam pravoslavni ateista, jezik mi je srpskohrvatski, po nacionalnosti sam Jugosloven”.''</ref><ref name=mvesovic3>[https://www.aktuelno.me/istaknuto/marko-vesovic-svastara-i-mrznja/ Marko Vešović Svaštara (I): Mržnja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108080944/https://www.aktuelno.me/istaknuto/marko-vesovic-svastara-i-mrznja/ |date=2023-01-08 }} Aktuelno.me ''Marko Vešović; 02.11.2018.''<br>''“Ali moja mržnja je nestala otkako sam po nacionalnosti Jugosloven.”''</ref> * [[Radonja Vešović]], književnik<ref name=rvesovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 610.<br>''“Vešović Radonja, novinar i književnik, akademik. […] P: Crnogorac - Jugosloven.”''</ref><ref name=rvesovic2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 760-761.<br>''“Vešović Radonja: književnik, službenik Ureda za informacije Izvršnog veća NR Crne Gore, urednik književnog časopisa »Susreti«, rez. kapetan, r. 1924 u Rijeci Marinića, Srez invangradski [sic!], Jugosloven.”''</ref> * [[Krinka Vidaković-Petrov]], književnik, direktorica Memorijalnog centra „Staro sajmište"<ref name=vidakovicpetrov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 611.<br>''“Vidaković-Petrov Krinka, književnik i književni prevodilac. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Velimir Visković]], književni kritičar i leksikograf<ref name=viskovic1>[https://www.portalnovosti.com/rat-mir-velimir Rat, mir, Velimir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230105105519/https://www.portalnovosti.com/rat-mir-velimir |date=2023-01-05 }} Portal Novosti. ''Boris Rašeta; 03.07.2022.''<br>''Izrekao je i rečenicu koja se na ovim televizijama nije dugo čula i neće, o tome kako se oduvijek osjećao “i Hrvatom, i Jugoslavenom”.''</ref> * [[Slobodan Zubanović]], književnik<ref name=zubanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 646.<br>''“Zubanović Slobodan, književnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nina Živančević]], pjesnikinja<ref name=zivancevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 650.<br>''“Živančević Nina, književnik i književni prevodilac; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:S. Kragujevic, Ivo Andric, 1961a 0.jpg|Ivo Andrić Datoteka:Vladimir Arsenijević at Krokodil 04 - cropped.jpg|Vladimir Arsenijević Datoteka:Anton Aškerc.jpg|Anton Aškerc Datoteka:Vladislav Bajac, Studio Babic.jpg|Vladislav Bajac Datoteka:Zorica Bajin Ðukanovic.jpg|Zorica Bajin-Đukanović Datoteka:Stevan Kragujevic, Oto Bihalji Merin, slikar i istoricar umetnosti, 1990s (cropped).jpg|Oto Bihalji-Merin Datoteka:Oskar Davico 1951.jpg|Oskar Davičo Datoteka:Ivan Ergić.jpg|Ivan Ergić Datoteka:Danilo Kiš 2010 Montenegro stamp.jpg|Danilo Kiš Datoteka:Miroslav Krleža 1953 (cropped).jpg|Miroslav Krleža Datoteka:Zofka_Kveder_1920s.jpg|Zofka Kveder Datoteka:Josip Levičnik.jpg|Jožef Levičnik Datoteka:Predrag Matvejević on Subversive Festival 0 (cropped).jpg|Predrag Matvejević Datoteka:Vladimir Nazor 1976 Yugoslavia stamp.jpg|Vladimir Nazor Datoteka:Grozdana Olujic 3.jpg|Grozdana Olujić Datoteka:Marko-ristic-2.jpg|Marko Ristić Datoteka:Izet Sarajlić.jpg|Izet Sarajlić Datoteka:Dejantiagostankovic (cropped).jpg|Dejan Tiago Stanković Datoteka:August Šenoa.jpg|August Šenoa Datoteka:Gvido Tartalja portrait.jpg|Gvido Tartalja Datoteka:Dragan Todorović (writer).jpg|Dragan Todorović Datoteka:Lovro toman.jpg|Lovro Toman Datoteka:Janez Trdina.jpg|Janez Trdina </gallery> </center> == Komedija == * [[Peđa Bajović]], stand-up komičar<ref name=bajovic1>[https://www.index.hr/magazin/clanak/video-pedja-bajovic-u-dusi-sam-jugoslaven-i-ne-mozete-mi-nista-osim-smijati-se/964147.aspx Pedja Bajović: "U duši sam Jugoslaven i ne možete mi ništa - osim smijati se"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126003852/https://www.index.hr/magazin/clanak/video-pedja-bajovic-u-dusi-sam-jugoslaven-i-ne-mozete-mi-nista-osim-smijati-se/964147.aspx |date=2022-11-26 }} index.hr ''18.04.2017.''<br>''“Da, u duši sam Jugoslavenom, ali ne u političkom smislu. Kulturološki se tako osjećam te ne predstavljam nikakvu prijetnju bilo kome.”''</ref><ref name=bajovic2>[https://www.akta.ba/licnosti/kultura-i-sport/48014/peda-bajovic-stand-up-komicarprijelomni-trenutak-je-bio-odlazak-u-seattle Peđa Bajović, stand-up komičar: Prijelomni trenutak je bio odlazak u Seattle] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152852/https://www.akta.ba/licnosti/kultura-i-sport/48014/peda-bajovic-stand-up-komicarprijelomni-trenutak-je-bio-odlazak-u-seattle |date=2024-12-25 }} akta.ba ''Dnevni list; 19.01.2015.''<br>''“Kroz svoju bio-geografiju sam skupio tri i pol državljanstava i biranje samo jednog od ovih naših identiteta bi bila izdaja ostalih. Kulturološki sam Jugoslaven, a politički sam prilično daleko od toga.”''</ref><ref name=bajovic3>[https://www.ekskluziva.ba/peda-bajovic-u-clubu-monument/20761 Peđa Bajović u Clubu Monument!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126011855/https://www.ekskluziva.ba/peda-bajovic-u-clubu-monument/20761 |date=2022-11-26 }} ekskluziva.ba ''04.01.2016.''<br>''“Jednostavno, kad se ta zemlja raspala, ja sam već imao 20 godina, dakle bio potpuno formirana ličnost. Sve ovo što je uslijedilo kasnije, nije mi se uspjelo primiti u identitet i ako kažem da sam ovo prvo - onda bih poništio ono drugo ili treće, pa čak i četvrto, a koji su sve dio mog identiteta. Zato, ja sam kulturološki Jugosloven, a imam i papire za to u vidu tri i po državljanstva! Usput, živio sam svuda unaokolo i mislim da, ako nisam u pravu, barem ima pravo na takvo mišljenje.”''</ref><ref name=bajovic4>[https://6yka.com/kolumne/peda-bajovic-prema-onima-koji-ne-izlaze-na-glasanje-osjecam-prezir Peđa Bajović: Prema onima koji ne izlaze na glasanje osjećam prezir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126012420/https://6yka.com/kolumne/peda-bajovic-prema-onima-koji-ne-izlaze-na-glasanje-osjecam-prezir |date=2022-11-26 }} Buka. ''10.11.2018.''<br>''“Ja i kulturološki i praktično jesam Jugosloven. Za mene ta nekadašnja tvorevina ni u praktičnom smislu nije prestala da postoji.”''</ref> == Kulinarstvo == * [[Ljubomir Stanišić]], poznati šef kuhinje<ref name=stanisic1>[http://arhiva.superzena.net/kolaz.php?mm=11&nav_id=653173&yyyy=2012 Ljubomir Stanišić - najtraženiji šef kuhinje u Portugalu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221104050126/http://arhiva.superzena.net/kolaz.php?yyyy=2012&mm=11&nav_id=653173 |date=2022-11-04 }} Super žena. ''Patricia Lazarević; 13.11.2012.''<br>''“Ja se ne deklarišem ni kao Srbin, ni kao Bosanac, već kao Jugosloven i tako će biti do moje smrti, zapravo kao Jugosloven sa portugalskim srcem!”''</ref><ref name=stanisic2>[http://de.meetinghalfway.eu/2013/08/kochen-ganz-politisch-unkorrekt/ Kochen, ganz ‘politisch unkorrekt’] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211015945/http://de.meetinghalfway.eu/2013/08/kochen-ganz-politisch-unkorrekt/ |date=2023-02-11 }} (na njemačkom) Meeting Halfway.<br>''“Ich nenne mich ganz offen einen Jugoslawen, denn meine ganze Familie liebt Sex, deshalb ist auch alles vermischt, Kroaten mit Muslimen, Muslime mit Serben… Obwohl mein Name orthodox ist, bin ich kein religiöser Mensch, ich bin Jugoslawe, und werde es immer sein.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Ljubomir Stanisic (Time Out Lisboa).png|Ljubomir Stanišić </gallery> </center> == Ljekarstvo == * [[Ljubica Božinović]], kardiolog<ref name=bozinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 59.<br>''“Božinović Ljubica, kardiolog. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Oliver Dulić]], kirurg, bivši političar<ref name=dulic1>Popadić, Dragan: Building up European Identity: From the Chimney Smoke, u: Psihološka istraživanja, vol. XIII br. 1 (2010), str. 16 nap. 9. (na engleskom)<br>''“Recently, Oliver Dulić, the Speaker of the Serbian Parliament until June 2008, declared his ethnicity as Yugoslav.”''</ref> * [[Slobodanka Gruden]], ljekarka, ranije političar<ref name=sgruden1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 155.<br>''“Gruden Slobodanka, lekar, primarijus; preds. Crvenog krsta Srbije; potpreds. Sekcije za transfuziologiju SLD; predsednik Stručne komisije za transfuziologiju pri Ministarstvu zdravlja SR Srbije; načelnik Službe za transfuziju KBC Zemun. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Merima Isaković]], klinički psiholog, bivša glumica<ref name=misakovic1>[https://rs.n1info.com/kultura/merima-isakovic-ja-sam-jugoslovenka-i-dok-ja-postojim-postoji-jugoslavija/ Merima Isaković: Ja sam Jugoslovenka i dok ja postojim – postoji Jugoslavija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020210948/https://rs.n1info.com/kultura/merima-isakovic-ja-sam-jugoslovenka-i-dok-ja-postojim-postoji-jugoslavija/ |date=2022-10-20 }} N1 SRB. ''N1 Beograd; 28.05.2021.''<br>''“Nije tačno da ne postoji Jugoslavija, zemlja postoji dokle ljudi postoje, političke granice su drugo, ali ja sam Jugosloven i dok ja postojim – postoji Jugoslavija, da vas upoznam sa geografskom popravkom”, rekla je ona. […] “[…] Ako ja postojim, a ja sam Jugoslovenka, onda postoji i Jugoslavija, a verujem da nas ima još”, dodala je ona.''</ref> * [[Valentin Janežič]], lekar, pisac<ref name=vjanezic>Janežič, Valentin (Balant): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-TX6C8UZR/fb80cf9c-4262-4b58-b163-3ba39b58d90b/PDF Adam Janoša z Roščiševa Roščiševsky], u: Slovenska bčela, letnik 3, številka 42 (1852), str. 341.<br>''“Gotovo je bila ta prikazen vsim Slovanom, posebno pa nam Jugoslavenom neobičajna in nenadjana, ker se navadno naši žlahtniki svojega naroda sramujejo, ga zapuščajo in mnogokrat […].”''</ref> * [[Dimitrije Juzbašić]], kirurg, univerzitetski profesor<ref name=juzbasic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 297.<br>''“Juzbašić Dimitrije, dr medicine, red. prof. Medicinskog fak. u Zagrebu, upravnik Hirurške klinike Medicinskog fak., r. 1909 u Daruvaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Slavka Morić-Petrović]], neuropsihijatar, univ. profesor, revolucionar<ref name=moricpetrovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 364.<br>''“Morić-Petrović Slavka, neuropsihijatar. […] P: Jugosloven. [sic!].”''</ref> * [[Vukašin Popadić]], ljekar-bakteriolog, političar, revolucionar<ref name=vpopadic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 558.<br>''“Popadić dr Vukašin, lekar-bakteriolog, direktor Centralnog higijenskog zavoda NRM u Skoplju, rez. major, r. 1904 u Glamoču, Jugosloven.”''</ref> * [[Dragan Popović]], medicinar, univerzitetski profesor<ref name=draganpopovic1>Kilibarda, M.: [https://hrcak.srce.hr/en/file/226865 In Memoriam. Prof. dr. sci med. Dragan Popović], u: Arhiv za higijenu rada i toksikologiju, 37 br. 1 (1986), str. 102.<br>''“Kao osvedočeni Jugosloven, učestvovao je u oslobađanju dobrog dela naše zemlje i za to je zaslužio oficirski čin i Medalju zasluga za narod 1946. godine.”''</ref> * [[Igor Radosavljević]], psihijatar<ref name=iradosavljevic1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/srbijo-zbogom-niko-ti-vise-ne-moze-pomoci-zbog-cega-je-psihijatar-dr-igor-radosavljevic-koga-je-i-vucic-nagradio-spreman-da-zauvek-napusti-drzavu/ „Srbijo, zbogom! Niko ti više ne može pomoći“: Zbog čega je psihijatar dr Igor Radosavljević, koga je i Vučić nagradio, spreman da zauvek napusti državu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230521004102/https://www.danas.rs/vesti/drustvo/srbijo-zbogom-niko-ti-vise-ne-moze-pomoci-zbog-cega-je-psihijatar-dr-igor-radosavljevic-koga-je-i-vucic-nagradio-spreman-da-zauvek-napusti-drzavu/ |date=2023-05-21 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''R. Briza/M. Radenković; 28.03.2023.''<br>''“Tamo ću se osećati zaista kao kod kuće jer rodio sam se kao Jugosloven i uvek ću se tako osećati, a Slovenija je isto Jugoslavija, zauvek!”''</ref> * [[Miroslav Simić]], imunolog, univerzitetski profesor<ref name=msimic1>[https://www.miroslavmirkosimic.org/?page_id=17 Kako sam mlatio praznu slamu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225153548/https://www.miroslavmirkosimic.org/?page_id=17 |date=2024-12-25 }} miroslavmirkosimic.org ''Miroslav Mirko Simić; 2004.''<br>''“Oduvek sam se izjašnjavao isključivo kao Jugosloven nikad ne osećajući neku posebnu potrebu da naglasim da sam istovremeno i Srbin po ocu, odnosno Čeh po majci. Pre Drugog svetskog rata nisam s mojim jugoslovenstvom imao nikakvih problema. Docnije, međutim, je komunistička vlast tražila da uz Jugosloven dodam i “neopredeljen” što sam smatrao da je potpuno blesavo, pa sam to uprkos prisili odbijao da činim. Kao vrlo “opredeljen“ Jugosloven naravno da sam odmah čim su krajem osamdesetih počeli da rasparčavaju moju domovinu, činio sve da se tome suprotstavim.”''</ref><ref name=msimic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 503.<br>''“Simić Miroslav, imunolog. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=msimic3>[https://www.slobodnaevropa.org/a/mirko-simic-sanu/28024025.html Mirko Simić: Memorandum SANU, crna tačka srpske istorije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221127043307/https://www.slobodnaevropa.org/a/mirko-simic-sanu/28024025.html |date=2022-11-27 }} [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Branka Mihajlović; 01.10.2016.''<br>''“Kao ubeđeni Jugosloven, bio sam od samog početka protivnik stavova i ideja iznetih u pisaniju nazvanom „Memorandum SANU“.”''</ref><ref name=msimic4>[http://www.miroslavmirkosimic.org/wp-content/uploads/2015/08/%C5%BDivotopis-Miroslava-Mirka-Simi%C4%87a.pdf Životopis Miroslava Mirka Simića] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221127043904/http://www.miroslavmirkosimic.org/wp-content/uploads/2015/08/%C5%BDivotopis-Miroslava-Mirka-Simi%C4%87a.pdf |date=2022-11-27 }} miroslavmirkosimic.org''<br>''“Miroslav Simić, zvani Mirko, rođen je 4. aprila. 1924. godine, i to slučajno u Beogradu, odnosno Srbiji. Stoga je on sasvim slučajno u krštenici zabeležen kao Srbin kakvim se međutim nikad nije osećao, već je uvek govorio da je Jugosloven. ”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Oliver Dulić.jpg|Oliver Dulić Datoteka:Dr. Valentin Janežič Büste, Sankt Jakob im Rosental, Kärnten.jpg|Valentin Janežič Datoteka:Miroslav Simić.jpg|Miroslav "Mirko" Simić </gallery> </center> == Muzika == * [[Ernest Ačkun]], klarinetista<ref name=ackun1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 9.<br>''“Ačkun Ernest, klarinetista; redovni profesor Fakulteta muzičke umetnosti, Bg. (za pr. Kamerna muzika). […] P: Jugosloven, Slovenac.”''</ref><ref name=ackun2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 10.<br>''“Ačkun E. Ernest, klarinetista; redovni profesor Fakulteta muzičke umetnosti u Beogradu; generalni sekretar Saveza udruženja muzičkih umetnika Jugoslavije (r. 27. III 1930, Hrastnik, Slovenija). Jugosloven, Slovenac.”''</ref> * [[Husein Alijević]], pjevač<ref name=alijevic1>[https://www.republika.rs/zabava/estrada/503141/husein-alijevic-husa-film Husa otkrio šokantne detalja o dobijanju uloge u filmu o Džeju: Zapalio sam sveću Svetoj Petki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240116081902/https://www.republika.rs/zabava/estrada/503141/husein-alijevic-husa-film |date=2024-01-16 }} Portal Republika. ''Republika/M.G.; 10.01.2024''<br>''“Kad se Jugoslavija raspadala ja sam bio tinejdžer i ma kako to zvučalo ja sebe smatram Jugoslovenom jer sam dete iz mešanog braka i jer sam rođen tu gde su se spajale različitosti.”''</ref> * [[Šaban Bajramović]], pjevač<ref name=bajramovic1>[https://niskevesti.rs/u-nisu-pocinje-festival-posvecen-kralju-romske-muzike-zauvek-saban-bajramovic/ U Nišu počinje festival posvećen kralju romske muzike – „Zauvek Šaban Bajramović“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230831010327/https://niskevesti.rs/u-nisu-pocinje-festival-posvecen-kralju-romske-muzike-zauvek-saban-bajramovic/ |date=2023-08-31 }} Niške Vesti. ''Violeta Milićević; 01.08.2023''<br>''“On je bio Rom, iako je po duši bio Jugosloven.”''</ref> * [[Bebi Dol]], pevačica<ref name=bebidol1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 552-553.<br>''“Šarić Dragana - Bebi Dol, vokalni solista džez i zabavne muzike; kompozitor i tekstopisac; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Beki Bekić]], pevač<ref name=bekic1>[https://express.ba/naslovnica/473664/beki-bekic-za-express-ne-krijem-svoje-ime-i-prezime-u-beogradu-nemam-problema/ Beki Bekić za “Express”: Ne krijem svoje ime i prezime, u Beogradu nemam problema] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211001138/https://express.ba/naslovnica/473664/beki-bekic-za-express-ne-krijem-svoje-ime-i-prezime-u-beogradu-nemam-problema/ |date=2023-02-11 }} Express.ba ''Arina Hasović; 10.02.2023''<br>''Vi ste Albanac, sa adresom u Beogradu. Jeste li nekada imali problema zbog te činjenice? - “Nikada ništa negativno. Mene su jako dobro prihvatili, a nikada nisam krio ime ni prezime. Čak sam bolje prihvaćen nego neki njihovi pjevači. Narod kao narod, ako si dobar prema ljudima nema veze koje si vjere, to niko ne gleda u Beogradu. Moja žena je pravoslavna, živimo jugoslovenski jer ja sam u duši još uvijek Jugosloven. Ja volim tu zemlju, onu slogu gdje smo svi zajedno se voljeli, uživali. Ono kada dođem iz inostranstva pa uđem u Sloveniju i kažeš sebi „ušao sam u moju državu“.”''</ref> * [[Sergije Beljajev]], dirigent<ref name=beljajev1>[https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/preminuo-sergije-beljajev-osnivac-legendarnog-hora-djevojke-s-neretve/222659 Preminuo Sergije Beljajev, osnivač legendarnog hora 'Djevojke s Neretve'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111110340/https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/preminuo-sergije-beljajev-osnivac-legendarnog-hora-djevojke-s-neretve/222659 |date=2023-01-11 }} RadioSarajevo.ba ''14.04.2016.''<br>''“Sergije Beljajev, Rus po narodnosti, Jugosloven po opredjeljenju, formirao je Djevojke s Neretve krajem šezdesetih godina s namjerom da izvode partizanske, zabavne i narodne pjesme.”''</ref> * [[Bruno Bjelinski]], kompozitor<ref name=bjelinski2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 61.<br>''“Bjesinski [sic!] Bruno, dr prava, kompozitor, vanr. prof. Muzičke akademije u Zagrebu, r. 1909 u Trstu, Jugosloven.”''</ref> * [[Dara Bubamara]], pjevačica<ref name=darabubamara1>[https://avaz.ba/showbiz/jet-set/796483/dara-bubamara-za-avaz-mama-nije-vjerovala-da-cu-voziti-porsea-kao-brena-a-vozila-sam-bolje-automobile Dara Bubamara za "Avaz": Mama nije vjerovala da ću voziti Poršea kao Brena, a vozila sam bolje automobile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231040455/https://avaz.ba/showbiz/jet-set/796483/dara-bubamara-za-avaz-mama-nije-vjerovala-da-cu-voziti-porsea-kao-brena-a-vozila-sam-bolje-automobile |date=2022-12-31 }} [[Dnevni avaz]]. ''N. Varupa; 27.12.2022.''<br>''“Ja jesam Srpkinja ali sam u duši Jugoslovenka.”''</ref> * [[Đorđe Ðogani]], pjevač<ref name=djogani1>[http://star.vecer.com.mk/tekst.asp?tid=21389 Џоле: Со Слаѓа сум во одлични односи!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722215116/http://star.vecer.com.mk/tekst.asp?tid=21389 |date=2011-07-22 }} (na makedonskom) Večer. ''Aleksandra Timkovska; 05.09.2006.''<br>''“Така е бидејќи секогаш се чувствувам како Југословен. Така сум роден, така ќе умрам и тоа е крај.”''</ref> * [[Uroš Dojčinović]], gitarista i kompozitor<ref name=dojcinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 105.<br>''“Dojčinović Uroš, gitarista, kompozitor i publicista; prof. u SMŠ "J. Slavenski", Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Vladimir Furduj]], muzičar<ref name=furduj1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 138.<br>''“Furduj Vladimir, muzičar, bubnjar. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Mirko Glišić]], kompozitor i tekstopisac<ref name=glisic1>[https://www.danas.rs/zivot/crna-dama-je-zaklina-kenedi-onazis-ljudi-secanja-mirko-glisic-tekstopisac-i-kompozitor-hitova-rok-i-folk-muzike/ „Crna dama“ je Žaklina Kenedi Onazis: Ljudi, sećanja – Mirko Glišić, tekstopisac i kompozitor hitova rok i folk muzike] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241108214445/https://www.danas.rs/zivot/crna-dama-je-zaklina-kenedi-onazis-ljudi-secanja-mirko-glisic-tekstopisac-i-kompozitor-hitova-rok-i-folk-muzike/ |date=2024-11-08 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Zoran Mišić; 28.09.2024.''<br>''“Mi Jugosloveni, jer sebe smatram Srbinom i Jugoslovenom smo mnogo ostrašćeni.”''</ref> * [[Zafir Hadžimanov]], pjevač<ref name=hadzimanov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 160-161.<br>''“Hadžimanov Zafir, estradni umetnik, kompozitor, glumac i pesnik. […] P: Makedonac-Jugosloven, […].”''</ref> * [[Bojan Hreljac]], muzičar<ref name=hreljac1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 164.<br>''“Hreljac Bojan, muzičar, estradni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ekrem Jevrić]], pevač<ref name=jevric1>[http://www.vreme.com/cms/view.php?id=942888 Pas do pasa, beton do betona] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100801185254/http://www.vreme.com/cms/view.php?id=942888 |date=2010-08-01 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Jovana Gligorijević; broj 1021, 29.07.2010.''<br>''“Više od dvadeset godina po odlasku iz zemlje koja se tad još zvala Jugoslavija, Ekrem se i dalje izjašnjava kao Jugosloven i dalje radi kao taksista i zidar (u Njujorku gradu).”''</ref> * [[Vladimir Janković]], muzičar<ref name=vjankovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 186.<br>''“Janković Vladimir - Džet, rok muzičar, radio voditelj. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Zoran Kalezić]], pevač<ref name=kalezic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 215-216.<br>''“Kalezić Zoran, estradni umetnik; vokalni solista. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Rastislav Kambasković]], kompozitor<ref name=kambaskovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 217.<br>''“Kambasković Rastislav, kompozitor; vanredni profesor Fakulteta muzičke umetnosti, Bg. (za pr. Muzička teorija); šef Katedre za teorijske predmete. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Boris Kovač]], glazbenik<ref name=bkovac>[https://lupiga.com/intervjui/razgovor-s-glazbenikom-borisom-kovacem-osjecam-se-kao-jugoslaven-i-prihvatio-sam-da-sam-trajni-apatrid Razgovor s glazbenikom Borisom Kovačem: „Osjećam se kao Jugoslaven i prihvatio sam da sam trajni apatrid“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230225234711/https://lupiga.com/intervjui/razgovor-s-glazbenikom-borisom-kovacem-osjecam-se-kao-jugoslaven-i-prihvatio-sam-da-sam-trajni-apatrid |date=2023-02-25 }} Lupiga. ''Boris Pavelić; 03.01.2022.''<br>''“Sve što je bila prednost Jugoslavije kao multietničkog, multireligijskog, multikulturnog prostora - a ja sebe i dalje doživljavam kao Jugoslovena - sistematski je razgrađivano tokom tih decenija..”''</ref> * [[Kornelije Kovač]], muzičar i kompozitor<ref name=kkovac1>[https://www.vreme.com/kultura/sta-sam-dao-muzici-a-sta-ona-meni/ Šta sam dao muzici a šta ona meni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230128021402/https://www.vreme.com/kultura/sta-sam-dao-muzici-a-sta-ona-meni/ |date=2023-01-28 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Tamara Nikčević; broj 1205, 06.02.2014.''<br>''“Dete sam mešanog braka, Jugosloven, pa…”''</ref> * [[Hašim Kučuk Hoki]], pevač<ref name=hoki1>[http://www.nin.co.rs/2002-12/05/26236.html Nazdravite, drugovi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231041248/http://www.nin.co.rs/2002-12/05/26236.html |date=2022-12-31 }} [[NIN]]. ''05.12.2002., broj 2710''<br>''“Bio sam deklarisani Jugosloven, i to sam do danas ostao.”''</ref><ref name=hoki2>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/bilo-jednom-medu-nama Sjećanja: Hašim Kučuk Hoki: Bilo jednom među nama] [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Petar Luković; 01.07.2013.''<br>''“Ja sam Jugosloven! Titov vojnik, rođen u Jugoslaviji, položio Titovu zakletvu pod jugoslovenskom zastavom, zakleo se da ću braniti granice ove zemlje i nastaviti tradicije mog oca.”''</ref><ref name=hoki3>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2002/11/28/srpski/K02112701.shtml Najveći roker među narodnjacima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111115511/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2002/11/28/srpski/K02112701.shtml |date=2023-01-11 }} [[Glas javnosti]]. ''I. S.; 28.11.2002''<br>''“Vaspitan sam tako da ostanem celog života ono što jesam, onaj stari Jugosloven. Ja sam to.”''</ref> * [[Lepa Brena]], pevačica<ref name=brena1>[https://pink.rs/domaci/458058/lepa-brena-progovorila-o-uspehu-sa-'slatkim-grehom'-prisetila-se-devedesetih-godina-pa-otkrila-u-cemu-je-tajna-njenog-sjajnog-osmeha-video Lepa Brena progovorila o uspehu sa 'Slatkim grehom', prisetila se devedesetih godina, pa otkrila u čemu je tajna njenog sjajnog osmeha!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230210023126/https://pink.rs/domaci/458058/lepa-brena-progovorila-o-uspehu-sa-%27slatkim-grehom%27-prisetila-se-devedesetih-godina-pa-otkrila-u-cemu-je-tajna-njenog-sjajnog-osmeha-video |date=2023-02-10 }} pink.rs ''N. Ž.; 13.12.2022.''<br>''“Kako sam bila velika zvezda, ja sam bila i ostala Jugoslovenka.”''</ref><ref name=brena2>[http://www.pressonline.rs/sr/vesti/dzet_set_svet/story/52970/POVRATAK+LEPE+BRENE.html Povratak Lepe Brene] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029202123/http://www.pressonline.rs/sr/vesti/dzet_set_svet/story/52970/POVRATAK+LEPE+BRENE.html |date=2013-10-29 }} Press Online. ''M. Majstorović; 07.12.2008.''<br>''Da li se još deklarišete kao Jugoslovenka? - “Ako neko ima pravo da se deklariše kao Hrvat ili Srbin, i ja imam pravo da budem Jugoslovenka.”''</ref><ref name=brena3>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 179-180.<br>''“Jahić Fahreta - Lepa Brena, estradni umetnik, vokalni solista. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=brena4>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 167-168.<br>''“Jahić A. Fahreta, estradni umetnik (r. 20. X 1960, Tuzla). Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vatroslav Lisinski]], skladatelj<ref name=lisinski1>[http://www.arhivyu.gov.rs/active/sr-latin/home/glavna_navigacija/leksikon_jugoslavije/drzavni_simboli/himna.html Himna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190119121531/http://www.arhivyu.gov.rs/active/sr-latin/home/glavna_navigacija/leksikon_jugoslavije/drzavni_simboli/himna.html |date=2019-01-19 }} Arhiv Jugoslavije<br>''“Pesmu "Hej Sloveni" napisao je u Pragu 1834, u vreme panslavističkog pokreta, Samuel-Samo Tomašik, Slovak po nacionalnosti. […] Pevana je kao himna još na panslovenskom kongresu u Pragu 1848, na kojem se delegat Vatroslav Lisinski izjasnio kao prvi Jugosloven.”''</ref> * [[Aleksandar Lokner]], muzičar<ref name=lokner1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 278.<br>''“Lokner Aleksandar, estradni umetnik; klavijaturista, kompozitor, aranžer, i producent; član grupe "Bajaga i instruktori". […] P: Jugosloven”''</ref> * [[Dženan Lončarević]], pjevač<ref name=loncarevic1>[https://bor-grad.com/dzenan-loncarevic-borska-publika-razume-muziku/ Dženan Lončarević: Borska publika razume muziku] Bor Grad Info. ''Urednik; 14.02.2019.''<br>''“Ja sam okoreli Jugosloven i okoreli titovac tako da mislim da ne postoji čovek u zemlji pa čak i u regionu, odnosno našoj predivnoj bivšoj Jugoslaviji, koji je više zaljubljen u Jugoslaviju i u Tita.”''</ref><ref name=loncarevic2>[https://www.sd.rs/vip/vip/na-kafi-sa-nedom-i-vladom-dzenan-loncarevic-intervju-2018-04-23 Bez dlake na jeziku: Dženan iskreno o kolegama, rijalitijima i potresnom slučaju Nataše Bekvalac] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231235412/https://www.sd.rs/vip/vip/na-kafi-sa-nedom-i-vladom-dzenan-loncarevic-intervju-2018-04-23 |date=2022-12-31 }} Srbija Danas. ''Neda Perišić/Vladimir Janković; 26.04.2018.''<br>''“Pored toga, pošto sam ja i dalje Jugosloven, želeo bih da obiđem našu nekadašnju zemlju u onim okvirima koji su postojali kada sam ja bio Titov pionir.”''</ref> * [[Magnifico]], pjevač<ref name=magnifico1>[https://www.mladina.si/98242/mi-jugoslovani-smo-najbolj-neverjetna-in-po-svoje-napredna-nacija-ceprav-so-nam-izbrisali-drzavo/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230212044848/https://www.mladina.si/98242/mi-jugoslovani-smo-najbolj-neverjetna-in-po-svoje-napredna-nacija-ceprav-so-nam-izbrisali-drzavo/ |date=2023-02-12 }} [https://web.archive.org/web/20080419082022/http://www.mladina.si/tednik/200752/clanek/kul--intervju-max_modic/] Magnifico il Grande. Po domače, car [[Mladina]]. ''Max Modic; broj 52, 04.01.2008./28.12.2007.''<br>''“Mi Jugoslovani smo najbolj neverjetna in po svoje napredna nacija. Čeprav so nam izbrisali državo, še naprej živimo, delamo in ustvarjamo. V bistvu obstajamo na neki višji duhovni stopnji. Z našim življenjem in delom dokazujemo, da ne potrebujemo ne države ne davkov ne politikov ne liderjev.”''</ref><ref name=magnifico2>[http://www.pulsonline.rs/licna-karta/598/robert-pesut-manjifiko Lična karta - Robert Pešut-Manjifiko] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141021003912/http://www.pulsonline.rs/licna-karta/598/robert-pesut-manjifiko |date=2014-10-21 }}. Puls. ''Tatjana Čanak''<br>''“Ali ja sam i sada Jugosloven, bez obzira na sve. Upisan sam kao Jugosloven, služio sam JNA, dao zakletvu i – šta sad?”''</ref> * [[Milivoje Marković]], kompozitor<ref name=mmarkovic-sepe-181>[https://www.nin.rs/arhiva/vesti/12268/humor-jaci-od-svega Humor jači od svega] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225153228/https://www.nin.rs/arhiva/vesti/12268/humor-jaci-od-svega |date=2024-12-25 }} [[NIN]]. ''Radmila Stanković; 20.09.2023.''<br>''“Mojmir je bio i ostao veliki Jugosloven, kao i ja.”''</ref><ref name=mmarkovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 304.<br>''“Marković Milivoje, muzičar, kompozitor; dirigent Džez orkestra RTB; publicista. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Milan Mladenović]], pjevač i muzičar<ref name=mladenovic1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 311.<br>''“Mladenović S. Milan, muzičar, vođa rok grupe Ekatarina Velika (r. 21. IX 1958, Zagreb). Jugosloven, […].”''</ref> * [[Redžo Mulić]], kompozitor<ref name=mulic1>[https://www.pobjeda.me/clanak/tradiciju-preispitivao-sa-strascu-i-velikim-nadahnucem Tradiciju preispitivao sa strašću i velikim nadahnućem] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240120025954/https://www.pobjeda.me/clanak/tradiciju-preispitivao-sa-strascu-i-velikim-nadahnucem |date=2024-01-20 }} [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]]. ''Dragana Erjavšek; 04.01.2024.''<br>''“O ovom važnom kompozitoru koji se, iako albanskog porijekla, uvijek i svuda izjašnjavao kao Crnogorac i Jugosloven, za Pobjedu su govorile njegova kćerka Vesna Mulić i muzikološkinja Sonja Marinković.”''</ref><ref name=mulic2>[https://www.gorazdevac.com/2023/05/10/predavanje-o-redzi-mulicu-ko-je-gusinjski-paganini/ Predavanje o Redži Muliću: Ko je Gusinjski Paganini?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240120035446/https://www.gorazdevac.com/2023/05/10/predavanje-o-redzi-mulicu-ko-je-gusinjski-paganini/ |date=2024-01-20 }} Web portal gorazdevac.com ''Radio Mitrovica sever; 10.05.2023.''<br>''“Iako albanskog porekla, Mulić se uvek i svuda izjašnjavao kao Crnogorac i Jugosloven.”''</ref> * [[Robert Nemeček]], muzičar, TV urednik<ref name=nemecek1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 372-373.<br>''“Nemeček Robert, zamenik glavnog i odgovornog urednika RTV "Pink". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Istra Pečvari]], pijanistkinja<ref name=pecvari1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 409.<br>''“Pečvari Istra, samostalni umetnički saradnik na Fakultetu muzičke umetnosti, Bg. […] P: P: Jugosl., […].”''</ref> * [[Vlastimir Peričić]], kompozitor<ref name=pericic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 412.<br>''“Peričić Vlastimir, muzički pisac i kompozitor; redovni profesor Fakulteta muzičke umetnosti, Bg. (penz.) […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=pericic2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 532.<br>''“Peričić Vlastimir, kompozitor, asistent Muzičke akademije u Beogradu, r. 1927 u Vršcu, Jugosloven.”''</ref> * [[Šako Polumenta]], pevač<ref name=špolumenta1>[https://mondo.rs/Zabava/Zvezde-i-tracevi/a1959748/odgovor-saka-polumente-na-skandalozne-izjave-bebe-rekse.html "Od Srbije sam dobio sve u životu, slavim sve": Šako odgovorio albanskoj pevačici na skandaloznu izjavu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240804002118/https://mondo.rs/Zabava/Zvezde-i-tracevi/a1959748/odgovor-saka-polumente-na-skandalozne-izjave-bebe-rekse.html |date=2024-08-04 }} Mondo. ''01.08.2024.''<br>''“Ja sam veliki Jugosloven pre svega.”''</ref> * [[Esma Redžepova]], pevačica<ref name=eredzepova1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 573.<br>''“Teodosievski-Redžepova Esma, estradni umetnik, vokalni solista, član Predsedništva za kulturu Međunar. unije Roma. […] P: Romkinja, Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Usnija Redžepova]], pjevačica<ref name=uredzepova1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 479.<br>''“Redžepova Usnija, estradni umetnik, vokalni solista. […] P: Romkinja, Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Senidah]], pevačica<ref name=senidah1>[https://nova.rs/zabava/showbiz/senidah-otkrila-zasto-je-neki-ljudi-ne-prihvataju/ „U Sloveniji nikada neću biti prihvaćena zbog prezimena“: Senidah progovorila o svojim korenima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250708194310/https://nova.rs/zabava/showbiz/senidah-otkrila-zasto-je-neki-ljudi-ne-prihvataju/ |date=2025-07-08 }} Nova.rs ''Bojana Krkeljić; 07.07.2025.''<br>''“Volim sav narod, dobre ljude. Imam veze i s Makedonijom i s Hrvatskom. Ja sam tu gde sam i stvarno mogu da kažem da sam rođena u Jugoslaviji i zauvek ću ostati Jugoslovenka.”''</ref> * [[Mojmir Sepe]], kompozitor<ref name=mmarkovic-sepe-181/> * [[Šemsa Suljaković]], pevačica<ref name=suljakovic1>[https://www.kurir.rs/stars/2704633/ekskluzivno-intervju-za-sva-vremena-semsa-suljakovic-zauvek-cu-biti-jugoslovenka Ekskluzivno! Intervju za sva vremena - Šemsa Suljaković: Zauvek ću biti Jugoslovenka!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221102114327/https://www.kurir.rs/stars/2704633/ekskluzivno-intervju-za-sva-vremena-semsa-suljakovic-zauvek-cu-biti-jugoslovenka |date=2022-11-02 }} [[Kurir (novine)|Kurir]]. ''Ljilja Jorgovanović; 27.02.2017.''<br>''“Muslimanka sam oduvijek, takva sam rođena, to sam i sada. Ali sam i Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ivan Švager]], saksofonista<ref name=svager1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 567.<br>''“Švager Ivan, kompozitor i aranžer; vođa sekcije saksofonista i solista u Džez orkestru RTB i "Dzezteta Ivana Švagera". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dado Topić]], pjevač i muzičar<ref name=topic1>[https://www.euronews.rs/kultura/aktuelno-iz-kulture/63374/a-sad-adio-i-muzika-iz-otpisanih-u-becu-odrzan-koncert-muzike-iz-srpske-kinematografije/vest "A sad adio" i muzika iz "Otpisanih": U Beču održan koncert muzike iz srpske kinematografije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221202095615/https://www.euronews.rs/kultura/aktuelno-iz-kulture/63374/a-sad-adio-i-muzika-iz-otpisanih-u-becu-odrzan-koncert-muzike-iz-srpske-kinematografije/vest |date=2022-12-02 }} Euronews. ''Tanjug; 25.09.2022.''<br>''“Rođen sam u Jugoslaviji, uvek bio Jugosloven, iz radničke porodice.”''</ref><ref name=topic2>[https://espona.me/index.php/ex-yu/10641-dado-topic-nisam-jugonostalgicar-vec-jugosloven Dado Topić: Nisam Jugonostalgičar, već Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221116033920/https://espona.me/index.php/ex-yu/10641-dado-topic-nisam-jugonostalgicar-vec-jugosloven |date=2022-11-16 }} espona.me ''03.09.2021.''</ref><ref name=topic3>[https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/22/rts-svet/2690555/balkanskom-ulicom-dado-topic.html Balkanskom ulicom: Dado Topić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221116034617/https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/22/rts-svet/2690555/balkanskom-ulicom-dado-topic.html |date=2022-11-16 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''Vesna Dedić; 09.04.2017.''<br>''“Dado Topić, Beograđanin, Jugosloven, legenda rok end rola i nadasve porodičan čovek svojom pričom će sigurno ove nedelje u mnoge domove uneti osećaj da je dobro samo ako ima ljubavi i poštovanja.”''</ref> * [[Bisera Veletanlić]], pjevačica<ref name=bveletanlic1>[https://www.nedeljnik.rs/kako-mi-je-fudbal-pomogao-da-prezivim-devedesete-razgovor-sa-biserom-veletanlic/ Kako mi je fudbal pomogao da preživim devedesete: Razgovor sa Biserom Veletanlić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230504234543/https://www.nedeljnik.rs/kako-mi-je-fudbal-pomogao-da-prezivim-devedesete-razgovor-sa-biserom-veletanlic/ |date=2023-05-04 }} Nedeljnik. ''Branko Rosić; 15.09.2019.''<br>''“Ja sam i danas Jugoslovenka. Pa rodila sam se u Jugoslaviji. Rođena sam u Zagrebu i živim skoro pedeset godina u Beogradu.”''</ref><ref name=bveletanlic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 605.<br>''“Veletanlić Bisera, estradni umetnik, vokalni solista. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=bveletanlic3>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 510.<br>''“Veletanlić M. Bisera, estradni umetnik, vokalni solista (r. 15. IX 1942, Zagreb). Jugoslovenka.”''</ref> * [[Senka Veletanlić]], pevačica<ref name=sveletanlic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 605.<br>''“Veletanlić Senija-Senka, estradni umetnik, vokalni solista džez i zabavne muzike. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=sveletanlic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 510.<br>''“Veletanlić M. Senija - Senka, estradni umetnik, vokalni solista (r. 27. V 1936, Zagreb). Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Bojana Vunturišević]], pevačica i tekstopisac<ref name=vunturisevic1>[https://www.portalnovosti.com/bojana-vunturisevic-verujem-da-i-dalje-mozemo-da-se-volimo Bojana Vunturišević: Verujem da i dalje možemo da se volimo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240524021136/https://www.portalnovosti.com/bojana-vunturisevic-verujem-da-i-dalje-mozemo-da-se-volimo |date=2024-05-24 }} Portal Novosti. ''Katarina Bošnjak; 13.05.2024.''<br>''“I otud moja ljubav za Dalmacijom – zato što je moje političko, nacionalno, ne znam ni ja kakvo sve opredeljenje, to da sam Jugoslovenka.”''</ref> * [[Toma Zdravković]], pjevač<ref name=zdravkovic1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 540.<br>''“Zdravković D. Tomislav - Toma, vokalni solista i kompozitor narodne muzike (r. 20. XI 1938, Aleksinac). Srbin, Jugosloven, […].”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Ernest Ačkun.jpg|Ernest Ačkun Datoteka:Хуса Алијевић 2014.png|Husein Alijević Datoteka:Šaban Bajramović.IMG 3786.jpg|Šaban Bajramović Datoteka:Bebi Dol u Nisu na Letnjoj pozornici 1991 02.jpg|Bebi Dol Datoteka:Bruno_Bjelinski.jpg|Bruno Bjelinski Datoteka:Kornelije Kovač.jpg|Kornelije Kovač Datoteka:Lepa brena.jpg|Lepa Brena Datoteka:Vatroslav Lisinski.jpg|Vatroslav Lisinski Datoteka:Dženan Lončarević (cropped).jpg|Dženan Lončarević Datoteka:Robert Pesut crop.jpg|Magnifico Datoteka:Milan Mladenović.jpg|Milan Mladenović Datoteka:Vlastimir Pericic.jpg|Vlastimir Peričić Datoteka:SakoPolumenta.JPG|Šako Polumenta Datoteka:Есма Реџепова.jpg|Esma Redžepova Datoteka:Usnija Redzepova-mc.rs.jpg|Usnija Redžepova Datoteka:Dado Topić 2007.jpg|Dado Topić Datoteka:Belgrade_Pride_2021_-_Bojana_Vunturišević.jpg|Bojana Vunturišević Datoteka:Toma Zdravković.jpg|Toma Zdravković </gallery> </center> == Nauka == * [[Zlatko Ahmetović]], univerzitetski profesor<ref name=ahmetovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 12.<br>''“Ahmetović Zlatko, profesor Fakulteta za fizičku kulturu, N. Sad; pomoćnik pokrajinskog sekretara za kulturu i obrazovanje. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vjekoslav Babukić]], jezikoslovac<ref name=babukic1>Babukić, Vjekoslav/Karadžić, Vuk Stefanović/Vraz, Stanko: Prijateljski dopisi o pravopisu ćirilskimi i latinskimi pismeni medju Vukom Stefanov. Karadžićem i Věkoslavom Babukićem, u: Kolo (1847), str. 71.<br>''“Kako sada mi (Jugoslavjani) stojimo, razděljeni na iztočni i zapadni věrozakon i obrede […].”''</ref> * [[Jovo Bakić]], sociolog<ref name=bakic1>[https://www.youtube.com/watch?v=ioJg1tUgXDo Jovo Bakić iskreni Jugosloven] YouTube. ''2021.''<br>''“Ovo govorim kao levičar, ali i kao iskreni Jugosloven.”''</ref> * [[Dževad Belkić]], fizičar<ref name=belkic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 39.<br>''“Belkić Dževad, fizičar, naučni savetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dunja Blažević]], istoričarka umetnosti<ref name=blazevic1>[https://www.slobodnaevropa.org/a/intervju-dunja-blazevic/30164157.html Blažević: Izložba Marine Abramović košta koliko i budžet muzeja] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Branka Mihajlović; 14.09.2019.''<br>''“Međutim, ja sam i dalje Jugoslovenka, to može da se nazove jugonostalgičar ili kako god hoćete. Ali ja sam Jugoslovenka i dalje.”''</ref> * [[Slavko Borojević]], agronom, genetičar<ref name=borojevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 56.<br>''“Borojević Slavko, akademik; profesor Poljoprivrednog fakulteta, N. Sad (penz.) […] P: Srbin-Jugosloven.”''</ref> * [[Franjo Bradaška]], historičar<ref name=bradaska1>Bradaška, Franjo: Jugoslovjeni u Turskoj. Narodopisni nacrt od profesora Franje Bradaške, u: Književnik, god. II. sv. 3. (1865), str. 321.<br>''“Ako Turska zanima ostalu Europu, to mora ona tim više zanimati Slovjene, a poimence nas Jugoslovjene.”''</ref> * [[Boris Buden]], filozof<ref name=buden1>[https://www.vijesti.me/zabava/56453/maternji-jezik-je-ideolosko-politicka-konstrukcija Maternji jezik je ideološko-politička konstrukcija] [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Matija Otašević; 12.11.2017.''<br>''“Postoji Jugoslavija uspostavljena 1943. kao emancipacijski projekt, i samo u tom smislu - a ne u smislu nekakvog nacionalnog i kulturnog identiteta, zajedničke historije - ne, već u smislu identifikacije sa jugoslavenskim projektom i mogućnostima njegovog nastavljanja…” - U onom smislu, dakle, u kojem danas u Hrvatskoj djeluje i o kojem piše Viktor Ivančić? - “Apsolutno, moj prijatelj Viktor Ivančić. U tom smislu sam Jugoslaven i krležijanac.”''</ref> * [[Oroslav Caf]], jezikoslovac, duhovnik<ref name=caf1>Caf, Oroslav (Bělankin): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-L3EKLYU5/0eb651f7-e8d8-4182-8297-db73a5a4305a/PDF R ino L sta slavenska vokala], u: Slovenska bčela, letnik 2, številka 23 (1851), str. 181.<br>''“Uže smo si veselo upanje dělali, da se bomo mi Jugoslaveni po navodu slavne […].”''</ref><ref name=caf2>Caf, Oroslav (Bělankin): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-7SVW981B/03fb9f28-9e2b-425a-b964-56a4fc584b38/PDF R ino L sta slavenska vokala], u: Slovenska bčela, letnik 3, številka 25 (1852), str. 205.<br>''“Bodi nam Jugoslavenom tedaj pravilo: I. r med konsonanti ino na kraju […].”''</ref> * [[Ivan Čolović]], etnolog<ref name=icolovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 83.<br>''“Čolović Ivan, književnik, izdavač i književni prevodilac, etnolog, viši naučni saradnik u Etnografskom institutu SANU. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=colovic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 76.<br>''“Čolović M. Ivan, književnik, izdavač; viši naučni saradnik u Etnografskom institutu SANU (r. 24. III 1938, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Vladimir Ćorović]], povjesničar<ref name=corovic1>Ćorović, Vladimir: Istorija Jugoslavije. Beograd 1933, str. 655.<br>''“Mi Jugosloveni imamo puno razloga da sa poverenjem gledamo u vremena koja dolaze.”''</ref> * [[Aleksa Đilas]], sociolog<ref name=adjilas1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/507246/I-u-maloj-zemlji-moguce-je-boriti-se-za-velike-ciljeve I u maloj zemlji moguće je boriti se za velike ciljeve] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Aleksandar Apostolovski; 15.05.2022.''<br>''“Ja sam se uvek izjašnjavao kao Jugosloven i to je za mene bilo samo prirodni produžetak toga što sam Srbin i Crnogorac.”''</ref><ref name=adjilas2>[http://www.nspm.rs/prenosimo/mozemo-bez-velikih-sila.html?alphabet=l Možemo bez velikih sila] Nova srpska politička misao. ''Dubravka Vujanović; 16.02.2010.''<br>''“Da, smatram se i dalje Jugoslovenom, ali se time ne odričem srpstva.”''</ref><ref name=adjilas3>[https://www.vreme.com/vreme/nade-i-planovi-zaboravljenih-emigranata/ Nade i planovi zaboravljenih emigranata] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Ljiljana Smajlović; broj 980, 15.10.2009.''<br>''Izjašnjavali ste se kao Jugosloven? - “To sam i danas. Što ne znači da nisam i Crnogorac i Srbin. A takođe i Srbijanac – pa u Beogradu u istom stanu živim od 1954!”</ref><ref name=adjilas4>Djilas, Aleksa: [http://books.google.de/books?id=ZMyZdvTympMC&printsec=frontcover&dq=editions:I4_wUiRXowIC&hl=de&sa=X&ei=24TKULbtHaeE4gSPiIC4BA&ved=0CDQQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false Funeral Oration for Yugoslavia], u: [[Dejan Đokić|Djokić, Dejan]] (izd.): Yugoslavism. Histories of a Failed Idea, 1918 - 1992, London 2003, str. 323.<br>''“Indeed, in the next official population count, I intend to declare myself a Yugoslav. This is what I was in census of 1971, 1981 and 1991; this is what I am in 2001.”''</ref><ref name=djilas5>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 83.<br>''“Đilas Aleksa, istoričar i publicista. […] P: Jugosloven, […].”''</ref><ref name=adjilas6>[http://www.djilas.rs/PITANJE/Posmrtni_govor_Jugoslaviji.html Posmrtni govor Jugoslaviji - jedan zamišljeni dijalog sa zapadnim prijateljima]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Djilas.rs ''Aleksa Đilas''</ref><ref name=adjilas7>[http://www.djilas.rs/PITANJE/Braneci_Zapad.html Braneći Zapad]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Djilas.rs ''Aleksa Đilas''</ref> * [[Dejan Đokić]], historičar<ref name=djokic1>[http://www.opendemocracy.net/people-debate_36/article_325.jsp A farewell to Yugoslavia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170707210022/https://www.opendemocracy.net/people-debate_36/article_325.jsp |date=2017-07-07 }} (na engleskom) openDemocracy. ''Dejan Đokić; 10.04.2002.''<br>''“I usually declared myself a Yugoslav, which had several advantages over being merely a Serb, which I also am, by virtue of being born in Serbia, to Serbian parents. True, by Yugoslav I don't just mean a citizen of a country called Yugoslavia, in Central and Eastern Europe national identities have primarily ethnic and not civic meaning. This effectively means that even though there is no country called Yugoslavia anymore, I can continue to declare myself a Yugoslav. But, I have an(other) ethnic identity, that of a Serb, and anyhow, being Yugoslav always meant something more to me than just a national identification. […] Although, as I already said, I always identified with Yugoslavia, I think I only became a real Yugoslav once the real Yugoslav state disintegrated, when I left Serbia for Britain.”''</ref> * [[Vladimir Dvorniković]], filozof i etnopsiholog<ref name=dvornikovic1>[https://www.dw.com/sr/jugoslovenski-dert/a-44853062 Jugoslovenski dert] [[Deutsche Welle]]. ''Dragoslav Dedović; 28.07.2018.''<br>''“On nije bio samo Jugosloven po nacionalnom opredeljenju. On je o Jugoslovenima izrekao istine koje spadaju u najtačnije i najbolnije spoznaje do kojih je jedan etnopsiholog mogao doći.”''</ref> * [[Egon Fekete]], lingvista<ref name=fekete1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 134.<br>''“Fekete Egon, filolog, serbokroatista, leksikograf; naučni savetnik u Institutu za sh. jezik, Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Ivan Filipović]], pedagog, književnik<ref name=ifilipovic1>Filipović, Ivan (Perić): Pravac naše književnosti, u: Neven, VII. god (1858), str. 73.<br>''“Važnost školskih i pučkih knjižnica uvidjeli su već mnogi narodi, samo mi Jugoslaveni ne.”''</ref> * [[Milutin Garašanin (arheolog)|Milutin Garašanin]], arheolog<ref name=garasanin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 140.<br>''“Garašanin Milutin, arheolog, akademik; preds. Odbora za arheologiju SANU. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Andrej Grubačić]], sociolog<ref name=grubacic1>Grubačić, Andrej: [http://books.google.de/books?id=zFDOQsocASMC&printsec=frontcover&dq=Don%27t+Mourn,+Balkanize!:+Essays+After+Yugoslavia&hl=de&sa=X&ei=Q4bHUYvYK8besgaa5IDoDg&ved=0CDIQ6AEwAA#v=onepage&q=Don%27t%20Mourn%2C%20Balkanize!%3A%20Essays%20After%20Yugoslavia&f=false Don't mourn, balkanize! Essays after Yugoslavia] Oakland 2010, str. 11. {{ISBN|1-60486-470-2}}.<br>''“I grew up in Belgrade—or, more precisely, between Belgrade and Sarajevo—but I always considered myself Yugoslav. I do not see any reason to stop doing so now.”''</ref> * [[Katica Hedrih]], mašinski inženjer, univ. profesorica<ref name=hedrih1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 163.<br>''“Hedrih (Stevanović) Katica, redovni profesor (za pr. Elastidinamika, Otpornost materijala i Teorija nelinearnih oscilacija) i šef Katedre za mehaniku Mašinskog fakulteta, Niš; gl. i odg. urednik časopisa "Facta Universitatis"; nauč. saradnik Matemat. instituta SANU; ekspert Sav. ministarstva za nauku i tehnologiju. […] P: Jugoslovenka, srpske nacionalnosti; […].”''</ref> * [[Fedor Herbut]], fizičar<ref name=herbut1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 163.<br>''“Herbut Fedor, redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF, Bg.; dopisni član SANU. […] P: Rusin, Jugosloven.”''</ref><ref name=herbut2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 152.<br>''“Herbut E. Fedor, redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF u Beogradu; dopisni član SANU (r. 3. V 1932, Novi Vrbas). Rusin, Jugosloven.”''</ref> * [[Fran Ilešič]], književni povjesničar, publicist<ref name=ilesic1>Ilešič, Fr.: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:doc-P2B6NX9A/099c4d73-b7c1-4486-9729-7487689a5bd4/PDF Vse pleše. Balada — ballata.], u: Ljubljanski zvon, god. 19 br. 1 (1899), str. 49.<br>''“Pohlevno nasprotujoč, je nekdo iz ozadja izrekel svoje pomisleke o Čukovem modrovanju, češ, mi Jugoslovani s svojim »kolom« se pač dobro vrtimo v krogu, a naprej ne pridemo, ne napredujemo.”''</ref> * [[Ivan Ivić]], psiholog, univerzitetski profesor<ref name=ivic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 176.<br>''“Ivić Ivan, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (za pr. Razvojna psihologija). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Anton Janežič]], filolog<ref name=janezic1>Prijatelj, Ivan: [http://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:doc-CELRWWCE/29cc0c10-4627-410e-8ce0-7e49e74864a3/PDF Borba za individualnost slovenskega književnega jezika 1848–1857] Ljubljana 1937, str. 109.<br>''“Ti nam pripravljaš pot, da se naj popred Jugoslovani sjedinimo, zraven pa tudi drugim narečjem približamo, da ne zagazimo na stranputice, po kterih žalibog tako radi tumaramo i vagutamo...”''</ref> * [[Božidar Jezernik]], etnolog<ref name=jezernik1>[https://pescanik.net/jugoslavija-zemlja-snova-2/ Jugoslavija, zemlja snova] Peščanik. ''03.12.2018.''<br>''“On je glavni lik Bože Jezernika, jer Boža je integralni Jugosloven i on žali – i to je jedna od teza ove knjige – što, po njegovom mišljenju, u Jugoslaviji, kako on kaže, nije bilo više jugoslovenskog nacionalizma.”''</ref> * [[Đokica Jovanović]], sociolog<ref name=jovanovic1>[https://nova.rs/emisije/zasto-u-srbiji-ima-sve-vise-jugoslovena/ Zašto u Srbiji ima sve više Jugoslovena?] Nova.rs ''TV Nova; 02.05.2023.''<br>''“Sociolog Đokica Jovanović iz Niša na nedavnom popisu izjasnio se kao Jugosloven i to ne prvi put.”''</ref> * [[Damir Kakaš]], univerzitetski profesor, političar<ref name=kakas1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 214.<br>''“Kakaš Damir, potpredsednik Skupštine AP Vojvodine (od '94); potpredsednik Izvršnog odbora Reformske demokratske stranke Vojvodine; redovni profesor Fakulteta tehničkih nauka, N. Sad. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Aleksej Kišjuhas]], sociolog<ref name=kisjuhas1>[https://www.tportal.hr/vijesti/clanak/krenula-kampanja-sve-veci-broj-javnih-osoba-nagovara-gradane-da-se-izjasne-kao-jugoslaveni-20221002 Krenula kampanja: Sve veći broj javnih osoba nagovara građane da se izjasne kao Jugoslaveni] tportal.hr. ''B. Stilin; 02.10.2022.''<br>''“Na njihov poziv prvi se odazvao sociolog, profesor na Sveučilištu u Novom Sadu i kolumnist lista Danas, Aleksej Kišjuhas, koji je na dan početka popisa podržao pokret poveznicom na svoju kolumnu pod naslovom 'Jugoslavija živi'.”''</ref> * [[Ivan Klajn]], jezikoslovac<ref name=klajn1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 228.<br>''“Klajn Ivan, lingvista; redovni profesor Filološkog fakulteta, Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Maja Korać]], sociolog<ref name=korac1> Savić, Svenka/Korać, Maja: Naučnice iz Srbije u svetu: kroz dijalog i refleksiju, u: Prelić, Mladena/Stevanović, Lada/Lukić Krstanović, Miroslava (ur.): [https://etno-institut.co.rs/storage/710/63abe78a83ade_Etnografski-zbornik-2022-PRINT2.pdf Rod, znanje i moć. Istorija, nasleđe i značaj naučnica u Srbiji] Beograd 2022, str. 202.<br>''“Ja sam bila i ostala Jugoslovenka. Da pojasnim, multikulturna Južna Slovenka. To je moje duboko, i pre svega, lično opredeljenje, ne političko. Zasnovano na iskustvu i načinu života moje (primarne) porodice, kao i na istoriji mojih porodičnih predaka.”''</ref> * [[Ana Kotevska]], muzikolog i muzički kritičar<ref name=kotevska1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 246.<br>''“Kotevska Ana, muzikolog i muzički kritičar; glavni i odgovorni urednik muzičkog mesečnika "Bis"; […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Boško Kovačević]], sociolog<ref name=kovacevic1>[https://www.oslobodjenje.ba/vijesti/bih/sjecanje-na-boska-kovacevica-918183 Sjećanje na Boška Kovačevića] [[Oslobođenje (list)|Oslobođenje]]. ''27.12.2023.''<br>''“Za sebe je volio da govori da je Sokolčanin, Subotičanin, Ličanin, Vojvođanin, Srbin, Jugosloven, Evropljanin, Građanin sveta”''</ref> * [[Fran Kovačič]], teolog, historičar<ref name=kovačič1>Kovačič, Fran: [https://books.google.de/books?id=Uuj64Xn6lc0C&newbks=1&newbks_redir=0&printsec=frontcover&hl=de#v=onepage&q&f=false Ob osemstoletnici križarskih vojsk. (1096 – 1896)], u: Katoliški obzornik, letnik I. (1897), str. 162.<br>''“Tem znamenitejše je to vprašanje za nas sedaj ob osemstoletnici križarskih vojsk, ker smo zlasti mi Jugoslovani v neposredni zvezi s križarskimi vojskami in se vprašanje cerkvenega zedinjenja posebno nas tiče.”''</ref> * [[Marija Kraljević-Balalić]], genetičar<ref name=kraljevicbalalic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 252.<br>''“Kraljević-Balalić Marija, dekan i redovni profesor Poljoprivrednog fakulteta, N. Sad (za pr. Genetika, Populaciona genetika i Uvod u metodiku maučnog [sic!] rada). […] P: Jugosl., […].”''</ref> * [[Ivan Kukuljević Sakcinski]], istoričar, književnik, političar<ref name=sakcinski1>I. K. S.: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5Qafecy6iKlcE4GRP36GCRjeS9AYE3ZKN4DtQb8v1YneKWwXP8ld5anxHTN8z7etr5CGTzYs6U5R0JEqz2r57g_dJAvk2YISjAh1_L-8uUNoKGjJ_3-K-qR5N5bwoZVY4HJKGA11VkUXgB6k-VFf_OZXWxAYg6f1kqWue6C8jtlemwhdXfI3_kI6Av7h8auSwL-rXpy_qyGym-ClQYCNiYHRT-RjqAtDzccX_9madJD6_gOeRNLXqDtoCqjO0ZnmjzqOAm-UFFo7e4PDGeFic2zoZak0UvgSC-cFMnrRlriWDKYrRrAM Politička pověstnica], u: Arkiv za pověstnicu jugoslavensku, knjiga II. (1852), str. 1.<br>''“Mi Jugoslaveni neimamo sve dosada našega diplomatara, pa ipak nećemo nikada bez njega moći razsvětliti i kritički napisati razgranjenu historiu našega naroda.”''</ref> * [[Đuro Kurepa]], fizičar<ref name=djkurepa1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 231-232.<br>''“Kurepa R. Đuro, redovni član SANU i ANU-BiH, dopisni član JAZU; profesor univerziteta - u penziji (r. 16. VIII 1907, Majske Poljane, Glina). Srbin-Jugosloven, […]. ”''</ref> * [[Milan Kurepa]], fizičar<ref name=mkurepa1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 263.<br>''“Kurepa Milan, redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF, Bg. (za pr. Fizika molekula i Fizika opšti kurs); naučni savetnik u Institutu za fiziku, Bg.; preds. Nacionalnog komiteta za fiziku Jugoslavije (od '87). […] P: Jugosloven srpsko-jevrejskog porekla.”''</ref><ref name=mkurepa2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 232.<br>''“Kurepa V. Milan, fizičar; redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF u Beogradu; predsednik Nacionalnog komiteta za fiziku SFRJ (r. 11. V 1933, Bačka Palanka). Jugosloven, srpsko-jevrejskog porekla.”''</ref> * [[Šime Ljubić]], istoričar, arheolog<ref name=ljubic1>Okuka, Miloš: Eine Sprache - viele Erben. Sprachpolitik als Nationalisierungsinstrument in Ex-Jugoslawien. Klagenfurt 1998, S. 23. (na njemačkom)<br>“»Hej, Ihr Jugoslawenbrüder, seien wir ruhmreich!« So ruft der Kroate Šime Ljubić 1864 in seinem Spiegel der jugoslawischen Literaturgeschichte (Ogledalo književne poviesti Jugoslavjanske na podučavanje mladeži) in der […].</ref> * [[Ivan Macun]], književni povjesničar<ref name=macun1>Macun, Ivan: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-TZWJKXHW/f39ff886-a3b5-4dc5-967b-8f5d499a8755/PDF Cvetje slovenskiga pesničtva.] Trst 1850, str. 4.<br>''“Poglej samo nekaj malo na polje slavjanskih narodnih pesem in boš vidil u Čehih, Poljakih in posebno u nas Jugoslavjanih množinu sadja najlepšega, z katerim bo se težko kater si bodi drugi narod hvaliti zamogel.”''</ref> * [[Vlado Mađarić]], istoričar umetnosti<ref name=madjaric1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 403.<br>''“Mađarić Vlado, direktor Saveznog instituta za zaštitu spomenika kulture u Beogradu, r. 1915 u Ludbregu, Jugosloven.”''</ref> * [[Matija Majar]], etnograf, jezikoslovac<ref name=majar1>Majar, Matija: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-05AJDQXQ/0768df73-0700-4779-81e0-226111bc3825/PDF Naše slovstvo], u: Novice gospodarske, obertnijske in národske, tečaj XV. list 44 (03.06.1857), str. 174.<br>''“Mi Jugoslaveni, imenito Slovenci, smo v takih okolnostih, da moramo to pitanje tako le staviti: Čto moramo činiti, storiti, da se književno slože narečja serbsko, bulgarsko, horvatsko i slovensko?”''</ref> * [[Petar Matković]], geograf<ref name=pmatkovic1>Matković, Petar: Zemljopisni odlomci. Najnovija kartografija o Jugoslovjenskih zemljah, u: Književnik, god. III. sv. 1. (1866), str. 81.<br>''“Vojnički kartografički zavod u Beču, koji si je glede svojih kartografičkih proizvoda slavno ime stekao, objelodani za kratko vrieme koli za znanost u obće, toli za nas Jugoslovjene napose evo već drugu vele znamenitu i krasnu geografičku radnju: Dalmaciju naime, koja poput okvira sa zapada Balkanski poluotok zaprema, i gore navedenu kartu Bosne i Hercegovine, kojom je publikacijom sumnja o tajnom skrivanju kartografičkoga materijala iz političkoga obzira sasvim izčeznula.”''</ref> * [[Fedor Mesinger]], meteorolog, univerzitetski profesor<ref name=mesinger1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 317.<br>''“Mesinger Fedor, meteorolog; redovni profesor PMF, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nada Milašin]], naučnik<ref name=milasin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 328.<br>''“Milašin Nada, viši naučni saradnik u Institutu za arhitekturu i urbanizam Srbije, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vojin Milić]], sociolog<ref name=milic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 334.<br>''“Milić Vojin, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Miljanić]], inženjer elektrotehnike, univ. profesor<ref name=miljanic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 348.<br>''“Miljanić Petar, akademik, sekretar Odeljenja tehničkih nauka SANU, redovni profesor Mašinskog i Elektrotehn. fakulteta, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ivan Navratil]], jezikoslovac<ref name=navratil1>N., J.: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-7IS7KTWC/de1d2076-efac-45c3-b8f8-6afcd0997ccc/PDF Želja jezikoznanska o novem letu vsim Slovencom, posebno pisateljem slovenskim v prevdarek], u: Slovenska bčela, letnik 4, številka 8 (1853), str. 63.<br>''“Tudi govorimo vsi Slovenci in Jugoslovani; Ne dam mu naj manje […].”''</ref> * [[Aleksandar Nikolić (istoričar)|Aleksandar Nikolić]], istoričar, novinar<ref name=anikolic1>[https://boom93.rs/article/54985/jugosloveni-kulturno-povezivanje-trajnije-od-drzavnih-granica Jugosloveni: Kulturno povezivanje trajnije od državnih granica] Radio Boom93. ''Neda Stojićević/Jelena Milenković''.<br>''“Onda je bilo potpuno prirodno da 2022. kažem na popisu ću se izjasniti kao Jugosloven.”''</ref> * [[Viktor Novak]], istoričar<ref name=novak1>[https://www.rts.rs/page/rts/sr/Dijaspora/story/1526/srbija-na-vezi/2091781/-magnum-crimen---bez-cenzure-.html Magnum Crimen - bez cenzure] [[Radio-televizija Srbije]]. ''03.11.2015''<br>''“Prvo izdanje ove kultne knjige, Viktor Novak, Hrvat, ali i integralni Jugosloven, uspeo je da objavi u burnim posleratnim godinama, 1948.”''</ref> * [[Pavel Opavski]], univerzitetski profesor<ref name=opavski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 390.<br>''“Opavski Pavel [sic!], redovni profesor Fakulteta fizičke kulture, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven, […].”''</ref><ref name=opavski2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 334.<br>''“Opavski J. Pavle, redovni profesor Fakulteta za fizičku kulturu u Beogradu (r. 9. XI 1925, Stara Pazova). Jugosloven.”''</ref> * [[Milenko Panić]], univerzitetski profesor<ref name=panic1>[https://www.rts.rs/page/tv/ci/story/19/rts-svet/1290146/evropa-i-srbi-milenko-panic.html Европа и Срби: Миленко Панић] [[Радио-телевизија Србије]]. ''Војислав Лалетин; 26.03.2013.''<br>''“Премда је Југославија разбијена, он се и даље, с пуно разлога, осећа и понаша као Југословен.”''</ref><ref name=panic2>[https://www.youtube.com/watch?v=VZzu-CMhDjA Evropa i Srbi: Milenko Panić] [[YouTube]]. ''RTS Obrazovno-naučni program - Zvanični kanal; 22.08.2016.''<br>''“Pa, moram Vam reći da ovaj, ja sam uvijek bio, i odgojen, i… i ostao jugoslovenski orijentisan. […] Ali, ja sam se osjećao Jugosloven, i dalje se osjećam Jugosloven.”''</ref> * [[Zlatica Pavlovski]], naučni savjetnik iz područja živinarstva<ref name=pavlovski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 409.<br>''“Pavlovski Zlatica, upravnik Zavoda za živinarstvo u Institutu za stočarstvo, Zemun. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Stevan K. Pavlowitch]], historičar<ref name=pavlowitch1>[https://www.bbc.com/serbian/lat/srbija-60401608 Srbija i Velika Britanija: Ko je bio istoričar Stevan K. Pavlović - kosmopolita i džentlmen srpskog porekla] BBC na srpskom. ''Dejan Đokić; 25.02.2022.''<br>''“Istoričar Stevan K. Pavlović bio je kosmopolita i Evropljanin koji je govorio da je Jugosloven po rođenju, Srbin po porodičnom poreklu, Britanac po državljanstvu i Francuz po kulturnom afinitetu.”''</ref> * [[Miljenko Perić]], fizikohemičar<ref name=peric1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 413.<br>''“Perić Miljenko, redovni profesor Fakulteta za fizičku hemiju PMF, Bg. (za pr. Kvantna hemija i molekulske strukture); šef Katedre za molekulske strukture; prodekan za nastavu. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vesna Pešić]], sociološkinja<ref name=vpesic1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/dragoslav-petrovic-jugoslavija-ce-se-vracati-zazivece-u-novim-formama/ Dragoslav Petrović: Jugoslavija će se vraćati, zaživeće u novim formama] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Beta; 15.11.2024.''<br>''“Ali, ja sam i danas ostala Jugoslovenka.”''</ref> * [[Nebojša Popov]], sociolog<ref name=popov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 439.<br>''“Popov Nebojša, sociolog; viši naučni saradnik u Institutu za filozofiju i društveni teoriju, Bg. (od '81); odgovorni urednik lista "Republika" (od '91); član Saveta Beogradskog univerziteta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Tomislav Popović]], ekonomista, univerzitetski profesor<ref name=tpopovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 447-448.<br>''“Popović Tomislav, naučni savetnik, redovni profesor univerziteta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dušan Puhalo]], anglista<ref name=puhalo1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 455.<br>''“Puhalo Dušan, književni prevodilac; redovni profesor Filološkog fakulteta, Bg. (penz.) […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Franjo Rački]], historičar, političar, katolički svećenik<ref name=racki1>Novak, Viktor: Franjo Rački u govorima i raspravama. Zagreb 1925, str. 126.<br>''“Naš ugovor ima se navlaš na to obazrijeti, da smo Jugoslovjeni, da nam je bolja budućnost samo u Jugoslovjenstvu.”''</ref><ref name=racki2>Novak, Grga (i drugi) (ur.): Spomenica. Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti 1866-1966. Zagreb 1966, str. 14.<br>''“Rački je bio ne samo velik učenjak nego i velik patriot u najširem smislu te riječi: Hrvat, Jugoslaven, Slaven.”''</ref><ref name=strossmayer-racki/><ref name=racki31>Novak, Viktor: Antologija jugoslovenske misli i narodnog jedinstva (1390-1930). Beograd 1930, str. 216.<br>''“Mi Jugoslovjeni razdijeljeni smo jezikom, ovom pravom dušom naroda, glavnim, često i jedinim sidrom narodnosti.”''</ref> * [[Ivan Radetić]], jezikoslovac<ref name=radetic1>Radetić, Ivan: Pregled hrvatske tradicionalne književnosti. Senj 1879, str. 199.<br>''“Ovo obće jamstvo ili poručanstvo počelo je kod zapadnih Slovjena; Čeha, Poljaka i Pomorana padati već XIII. vieka, dočim se kod nas Jugoslovjena imenice Hrvata i Srba po zakonu vinodolskom i Dušanovom još u XIV. vieku nalazilo, a gdješto se i do dana današnjega sačuvalo.”''</ref> * [[Božo Radman]], agronom<ref name=radman1>[https://www.glassrpske.com/lat/plus/teme/in-memoriam-mr-bozo-radman-do-posljednjeg-daha-posvecen-nauci-i-pravdi/348739 In memoriam - mr Božo Radman: Do posljednjeg daha posvećen nauci i pravdi] Glas Srpske. ''Mladen Karić; 30.01.2021.''<br>''“Ja sam univerzalista i kosmopolita. Nacionalno se osjećam kao Jugosloven. Ako me neko detaljnije pita, ja sam Bosanac. Ako ide još detaljnije, ja sam Krajišnik. Najdetaljnije, ja sam Banjalučanin. Nakon toga, nemojte me dalje pitati!”''</ref> * [[Duško Radosavljević]], politolog i predsjednik Saveza antifašista Vojvodine<ref name=dradosavljevic>[https://sav-ns.wixsite.com/sav2017/struktura-sav-a Struktura i rukovodstvo SAV-a] SAV - Savez antifašista Vojvodine.<br>''“Sremac, Srbin, Vojvođanin, Jugosloven i Evropljanin.”''</ref> * [[Ljubiša Rajić]], lingvist<ref name=rajic1>[http://www.slobodnaevropa.org/content/sta_znaci_multikulturalnost/2276177.html Šta znači multikulturalnost] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Biljana Jovićević; 16.01.2011.''<br>''“Ja sam rođen u Jugoslaviji, tu sam odrastao, obrazovao se, oženio i dobio djecu. Nisam mogao biti ništa drugo nego Jugosloven, bez obzira što su moj otac i majka bili Srbi.”''</ref><ref name=rajic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 471.<br>''“Rajić Ljubiša, vanredni profesor za skandinavske jezike i književnosti na Filološkom fakultetu, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Slobodan Ribnikar]], fizikohemičar<ref name=sribnikar1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 481.<br>''“Ribnikar Slobodan, akademik; redovni profesor Prirodno-matematičkog fakulteta, Bg. (za pr. Nuklearna hemija i Fadiohemija). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nikola Rot]], profesor psihologije<ref name=rot1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 487-488.<br>''“Rot Nikola, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Obrad Savić]], filozof<ref name=osavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 495.<br>''“Savić Obrad, viši predavač na Katedri za društvene nauke Tehnološko-metalurškog fakulteta, Bg.; generalni sekretar Beogradskog kruga i gl. urednik časopisa "The Belgrade circle". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Svenka Savić]], psihološkinja, lingvistkinja<ref name=ssavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 496.<br>''“Savić Svenka, redovni profesor Filozofskog fakulteta, N. Sad (za pr. Psiholingvistika, Analiza diskursa i Uvod u lingvistiku). […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Ljubica Simaković]], univerzitetska profesorica<ref name=simakovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 500.<br>''“Simaković Ljubica, redovni profesor Ekonomskog fakulteta, Kragujevac (za pr. Ekonomska filozofija i politika). […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Đorđe Stanković]], povjesničar<ref name=djstankovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 521.<br>''“Stanković Đorđe, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (za pr. Istorija Jugoslavije); šef Katedre za istoriju Jugoslavije. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dubravka Stojanović]], povjesničarka<ref name=dstojanovic1>[https://www.danas.rs/vesti/politika/demostat/dubravka-stojanovic-nismo-u-hladnom-ratu-vucic-nije-tito-a-ni-srbija-nije-jugoslavija/ Dubravka Stojanović: Nismo u Hladnom ratu, Vučić nije Tito, a ni Srbija nije Jugoslavija] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Demostat/Ivana Petronijević Terzić; 21.12.2022.''<br>''“Ni ja ne želim Jugoslaviju, ja jesam Jugoslovenka, ali ne želim Jugoslaviju zato što mislim da je njeni narodi nisu dorasli.”''</ref><ref name=dstojanovic2>[https://www.slobodnaevropa.org/a/most-nasledje-latinka-perovic-istorija-balkan-jugoslavija/32723484.html Latinka Perović - u Srbiji ignorisana i napadana, u regionu poštovana] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Omer Karabeg; 10.12.2023.''<br>''“Tek sam kasnije kroz duge razgovore s njom shvatila tu njenu poziciju bez obzira što se s njom na tom pitanju nisam slagala i ostala sam Jugoslovenka.”''</ref> * [[Svetomir Škarić]], profesor ustavnog prava<ref name=skaric1>[http://www.dnevnik.mk/?ItemID=969BE953C56D4D4294BC6BE9769FDB93 Пратениците-торбеши бараат третман на помала етничка заедница]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (na makedonskom) Dnevnik. ''Tatjana Popovska; 18.09.2011.''</ref><ref name=skaric2>[http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=121810833459&id=9&setIzdanie=22161 Ин мемориам]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (na makedonskom) Nova Makedonija. ''Svetomir Škarić; 18.12.2010.''</ref> * [[Slobodan Šoja]], historičar<ref name=soja1>[https://unaworld.tv/video/reaktor-bih-jugonostalgija Jugonostalgija] Una televizija, emisija ''Reaktor BiH''. ''04.12.2023.''<br>''“Pa znate šta, ja mislim da je bolje reći da... da sam Jugosloven nego jugonostalgičar.”''</ref> * [[Jorjo Tadić]], istoričar<ref name=jtadic1>Тадић, Јорјо: [https://books.google.de/books?id=bzCZCgAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=de&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Сабласти круже Југославијом...], у: Историјски часопис, књ. 18 (1971), str. 48.<br>''“А још више зато што је мени лично сасвим свеједно да ли се нешто назива хрватским или српским, јер су за мене Срби и Хрвати један народ, без обзира што се о томе мислило или данас мисли, пише и прописује. Као Југословен, али не по линији државне већ по свом дубоком националном опредељењу, а и научном уверењу, јер сам то био и онда када смо о југословенској држави само сањали, сматрам да је ненаучно и смешно сврставати старе Дубровчане у Србе или Хрвате, а њихова културна дела, посебно књижевност, резервисати искључиво за једне или друге.“''</ref><ref name=tadic2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 715-716.<br>''“Tadić Jorjo, dr filozofije, red. prof. Filozofskog fakulteta u Beogradu za Opštu istoriju Novoga veka, dopisni član Srpske akademije nauka u Beogradu, dopisni član Jugoslavenske akademije znanosti i umjetnosti u Zagrebu, r. 1899 u Starom Gradu, Srez hvarski, Jugosloven.”''</ref> * [[Nevenka Tadić]], neuropsihijatar<ref name=ntadic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 568.<br>''“Tadić Nevenka, neuropsihijatar. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Nikola Tesla]], izumitelj<ref name=tesla1>[https://www.slobodnaevropa.org/a/nikola-tesla/30612584.html Svi hoće Nikolu Teslu] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Mila Đurđević/Una Čilić''.<br>''“Zbog toga, braćo i sestre, kao najstariji Srbin, Jugoslaven, Amerikanac naše krvi u Sjedinjenim Državama, upućujem vam ovo pismo moleći vas da se odazovete pozivu predsjednika Roosevelta.”''</ref> * [[Rajko Tomović]], naučnik, robotičar<ref name=tomovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 585.<br>''“Tomović Rajko, akademik; direktor (sa N. Uzungoluom) Centra za multidisciplinarno praćenje pravaca razvoja informatike, Atina (od '96). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ljubinka Trgovčević-Mitrović]], povjesničarka<ref name=trgovcevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 590.<br>''“Trgovčević Ljubinka, viši nauč. saradnik u Istorijskom institutu SANU, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=trgovcevic2>[https://www.danas.rs/kultura/vece-secanja-na-ljubinku-trgovcevic-1948-2022-istoricarka-putnica-zena-nadasve-prijateljica/ Veče sećanja na Ljubinku Trgovčević (1948-2022): Istoričarka, putnica, žena, nadasve prijateljica] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''J. J.; 06.03.2023.''<br>''“Rođena u njenom središtu, u Bosni, u Sarajevu, ostala je Jugoslovenka do kraja.”''</ref> * [[Milan Trtanj]], fizikohemičar<ref name=trtanj1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 593-594.<br>''“Trtanj Milan, rukovodilac Laboratorije za hemijsku dinamiku i permanentno obrazovanje Instituta za nuklearne nauke "Vinca". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vladeta Urošević]], fizičar<ref name=urosevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 598.<br>''“Urošević Vladeta, osnivač i direktor preduzeća "Metrologia". […] P: Srbin, Jugosloven.”''</ref> * [[Ivan Vejvoda]], politikolog<ref name=vejvoda1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 605.<br>''“Vejvoda Ivan, politikolog; profesor na Syssex [sic!] University, Engleska (od '93). […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=vejvoda2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 510.<br>''“Vejvoda I. Ivan, politikolog; istraživač u Institutu za evropske studije u Beogradu (r. 27. XII 1949, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Vuk Vernić]], sociolog, revolucionar<ref name=vernic1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 65.<br>''“Vernić Vuk, borac u prištapskim jedinicama VŠ, neutvrđenog mesta rođenja, profesor na Pravnom fakultetu u Zagrebu, Jugosloven, u NOV došao krajem marta 1943. iz ustaškog logora Jasenovac razmenom za zarobljene Nemce.”''</ref> * [[Radina Vučetić]], historičarka<ref name=vucetic1>[https://www.pressreader.com/serbia/nin/20200806/281706912025220][http://www.nin.co.rs/pages/article.php?id=102354064] Неорадикалски рикверц води у провалију [[НИН]]. ''Радмила Станковић; 06.08.2020.''<br>''“Радина Вучетић је имала ту срећу: предмет њеног научног интересовања је превасходно Југославија, Краљевина и она социјалистичка, а за себе једнако каже да је Југословенка јер је рођена и васпитана у тој земљи, јер је формирана у југословенском духу и не може за првих двадесет година свог живота да каже „пуј, пике, више не важи“.”''</ref><ref name=vucetic2>[https://www.youtube.com/watch?v=Icqc0scR63Q Prostori slobode - Radina Vučetić] YouTube. ''Remarker Media; 01.07.2020.''<br>''Jesi ti Jugoslovenka? - “Jesam, da. To moram da pomenem.”''</ref> * [[Sreten Vujović]], sociolog<ref name=svujovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 628.<br>''“Vujović Sreten, sociolog; redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (od '92); član Malog veća Beogradskog kruga. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Emir Zelenhasić]], univerzitetski profesor<ref name=zelenhasic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 643-644.<br>''“Zelenhasić Emir, redovni profesor Građevinskog fakulteta, Subotica (za pr. Hidrologija i Osnovi hidrotehnike); šef Katedre za hidrotehniku. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vjekoslav Babukić.jpg|Vjekoslav Babukić Datoteka:Jovo Bakic-mc.rs.jpg|Jovo Bakić Datoteka:Franjo Bradaška.jpg|Franjo Bradaška Datoteka:Jurij Caf.jpg|Oroslav Caf Datoteka:Vladimir Ćorović.jpg|Vladimir Ćorović Datoteka:Dejan Djokic LMU Book presentation.jpg|Dejan Đokić Datoteka:Ivan Filipović 1892 Mayerhofer.png|Ivan Filipović Datoteka:Andrej Grubačić at the SF anarchist bookfair 2010 (cropped).jpg|Andrej Grubačić Datoteka:Fran Ilešič.jpg|Fran Ilešič Datoteka:JanezicAnton.jpg|Anton Janežič Datoteka:Ivan Klajn.jpg|Ivan Klajn Datoteka:Fran Kovačič.jpg|Fran Kovačič Datoteka:Ivan Kukuljevic Sakcinski 1889 Mukarovsky.png|Ivan Kukuljević Sakcinski Datoteka:Kurepa georg2 (cropped).jpg|Đuro Kurepa Datoteka:Sime Ljubic 1885 Mayerhofer.png|Šime Ljubić Datoteka:MacunIvan.jpg|Ivan Macun Datoteka:Matija Majar (2).jpg|Matija Majar Datoteka:Vojinmilic.jpg|Vojin Milić Datoteka:Ivan Navratil.jpg|Ivan Navratil Datoteka:Nebojsa Popov-mc.rs.jpg|Nebojša Popov Datoteka:Božidar Jezernik 02.jpg|Božidar Jezernik Datoteka:Franjo_Rački_1897_Th._Mayerhofer.png|Franjo Rački Datoteka:Ljubiša Rajić.jpg|Ljubiša Rajić Datoteka:Dubravka Stojanović.jpg|Dubravka Stojanović Datoteka:Nevenka Tadić.jpg|Nevenka Tadić Datoteka:Tesla circa 1890.jpeg|Nikola Tesla Datoteka:Rajko Tomovic.jpg|Rajko Tomović Datoteka:Ivan Vejvoda - July 2015 (cropped).jpg|Ivan Vejvoda </gallery> </center> == Novinarstvo i publicistika == * [[Mihailo Bjelica]], novinar, univ. profesor<ref name=bjelica1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 45.<br>''“Bjelica Mihailo, naučni savetnik u Institutu za političke studije, Bg.; redovni profesor Fakulteta političkih nauka, Bg. (za pr. Istorija novinarstva). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Olga Božičković]], novinarka<ref name=bozickovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 45.<br>''“Božičković Olga, slobodni novinar. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Nikola Burzan]], novinar<ref name=burzan1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 68.<br>''“Burzan Nikola, novinar; urednik-komentator u Spoljno-političkoj rubrici "Naše Borbe". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Angelina Čakširan]], novinarka<ref name=caksiran1>[https://www.mojnovisad.com/gradske-face/angelina-caksiran-novinar-i-urednik-pisanje-mora-imati-svrhu-i-poruku-jer-to-je-pravo-novinarstvo-id43596.html Angelina Čakširan, novinar i urednik: Pisanje mora imati svrhu i poruku jer to je pravo novinarstvo] mojnovisad.com ''Aleksandar Jovanović; 12.11.2021.''<br>''“Kao Jugoslovenka, što sam ostala do danas, prezirala sam svaki nacionalizam, srpski, hrvatski, bilo koji. To nas je i dovelo do raspada zemlje koja je definitivno bila najlepša na svetu. U svakom pogledu.”''</ref> * [[Đorđe Dragojlović]], novinar<ref name=dragojlovic1>[http://www.index.hr/vijesti/clanak/sto-ce-kerum-na-ovo-reci-vojvodjanski-novinar-osniva-nacionalno-vijece-jugoslavena/462207.aspx Što će Kerum na ovo reći: Vojvođanski novinar osniva Nacionalno vijeće Jugoslavena] Index. ''27.11.2009.''</ref> * [[Milovan Đilas]], publicista, politički disident, političar, revolucionar<ref name=mdjilas1>[https://www.bbc.com/serbian/lat/balkan-53066157 Milovan Đilas: „Crnogorac, Srbin i Jugosloven koji po značaju daleko prevazilazi jugoslovenske okvire“] BBC na srpskom. ''Dejan Đokić; 17.07.2020.''<br>''“Đilas je bio Crnogorac, Srbin i Jugosloven. Ali je po svom značaju daleko prevazilazio jugoslovenske okvire, pa iako zvuči kao kliše, može se reći da je bio građanin sveta, pre svega onog sveta koji se borio za slobodu, pravdu i društvenu jednakost.”''</ref> * [[Jug Grizelj]], novinar<ref name=grizelj1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 144.<br>''“Grizelj, I. Jug, novinar (r. 2. VIII 1926, Vrlika). Jugosloven.”''</ref><ref name=grizelj2>[https://www.vreme.com/vreme/jug-grizelj-1926-1991/ Venci i reči za velikana novinarstva] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Živorad Kovaćević; br. 12, 14.01.1991.''<br>''“Jug Girzelj je bio Jugosloven u najboljem smislu te reči Zato je toliko voleo Beograd — onaj široki, neuskogrudi, neprovincijalni, tolerantni, kosmopolitski Beograd. Bio je ponosan što je Beograđanin. Njegov zvezdani čas je bio kad su kolege odlučile da on, po krvi Hrvat i Italijan, po ljudskom opredeljenju Jugosloven, bude predsednik Udruženja novinara Srbije.”''</ref> * [[Dinko Gruhonjić]], novinar i univerzitetski profesor<ref name=gruhonjic1>[https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/a-vi-sto-biste-da-nas-koljete-vi-ste-dinko-sakic-autorski-tekst-dinka-gruhonjica-o-tome-sta-je-zaista-rekao-u-dubrovniku/ A vi, što biste da nas koljete, vi ste Dinko Šakić: Dinko Gruhonjić za Danas o tome šta je zaista rekao u Dubrovniku] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dinko Gruhonjić; 25.03.2024.''<br>''“Ja sam dete bratstva i jedinstva, moja jedina domovina bila je i ostala Jugoslavija, a ja sam Jugosloven, Bosanac i Vojvođanin. Nikada nisam prestao da verujem u bratstvo i jedinstvo naših naroda i narodnosti.”''</ref><ref name=gruhonjic2>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/hulje-vrebaju-iz-mraka-i-krecu-se-u-coporima/ Hulje vrebaju iz mraka i kreću se u čoporima] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dinko Gruhonjić; 05.12.2020.''<br>''“Ja sam Jugosloven, dakle apatrid. Ali, odavno sam shvatio da je Jugoslavija bila prirodna tvorevina, a da su ove banane u kojima živimo totalno neprirodne.”''</ref><ref name=gruhonjic3>[https://autonomija.info/dinko-gruhonjic-danas-je-sveti-avnoj-ideja-jugoslavije-je-ideja-slobode/ Dinko Gruhonjić: Danas je sveti AVNOJ – ideja Jugoslavije je ideja slobode] Autonomija. ''Dinko Gruhonjić; 29.11.2021.''<br>''“Kao Jugosloven, kažem da Jugoslavija nije bila savršena. Ali se mogla “popraviti”. A ovo, ovo što su nam servirale ubice Jugoslavije kao “novu normalnost”, e to je potpuno nepopravljivo!”''</ref> * [[Zdravko Huber]], novinar, urednik<ref name=huber1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 165.<br>''“Huber Zdravko, novinar, urednik u "Našoj Borbi". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dejan Ilić]], izdavač i urednik<ref name=dilic1>[https://pescanik.net/razgovor-u-jajcu/ Razgovor u Jajcu] Peščanik. ''Dejan Ilić; 26.07.2017.''<br>''“Da li to što sam Jugosloven isključuje mogućnost da budem Srbin?”''</ref> * [[Viktor Ivančić]], novinar<ref name=ivancic1>[https://www.021.rs/story/Info/Srbija/260982/Dezulovic-To-sto-radi-Vesic-moze-i-Baka-Prase.html Dežulović: To što radi Vesić može i Baka Prase] Portal 021. ''Danas; 15.12.2020.''<br>''“Inače, taj princip, da dobri Hrvati iz srpske perspektive smeju da seru samo po Hrvatskoj i njenim gradovima, i obratno, da je dobrim Srbima iz hrvatske perspektive dopušteno da seru isključivo po Srbiji i njenim gradovima, za mene je nakaradan. Ja se kao Jugosloven zalažem za to da svi seremo po svima, slobodno, velikodušno, bez kočnica i ustezanja.”''</ref> * [[Željko Ivanović]], novinar<ref name=zivanovic1>[https://www.nedeljnik.rs/priblizite-mi-to-kako-se-covek-oseca-ko-crnogorac-zeljko-ivanovic-u-novom-nedeljniku/ „Približite mi to, kako se čovek oseća ko Crnogorac?“ Željko Ivanović u novom Nedeljniku] Nedeljnik. ''Veljko Miladinović; 13.01.2024.''<br>''“Ja sam bio Jugosloven. I danas sam u kulturološkom smislu Jugosloven.”''</ref> * [[Josip Kirigin]], novinar, publicist, revolucionar<ref name=kirigin1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 317.<br>''“Kirigin Josip, novinar, šef dopisništva zagrebačkog Vjesnika u Beogradu, rez. kapetan, r. 1918 u Australiji, Jugosloven.”''</ref> * [[Ferdo Kočevar]], publicist<ref name=kocevar1>Žavčanin, K. [Ferdo Kočevar (pseudonim)]: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QafI8q6cWMCSYx5DASe5f4K9LHOzIvL2AH58YK0c7JYOkjJ7oZB_OTlRLbYsgT45Daa8UMBStsfx3pi2R9XZ7VFaUKFuoXfoeB2HQLn2j4NThGNY-GJv5JNACbJCNEhYJrBiCsAH9AQDPYDdn1be2GLBSUNd5tP1cFAY5VS6-FfgGs4mJiar0TuMEbqaYjlaWHj3R3SIm_8EUuu3jtoEpL2YMm_-8bETpnDxn990Z8ZR92XZcOJrRiwvfQ9Mob_AcKF4R4vM6KinlM9V2sgsh4VeP5LR10FjGptp9KroUmjhDomEeJw Jugoslavenska akademija], u: Novice gospodarske, obertniške in narodne, tečaj XIX. list 19 (08.05.1861), str. 150.<br>''“Mi Jugoslovani smo v tem obziru v dosta hujem položaji. […] Naravno je tedaj, da so zadobile te sosedne slovstva pretežni upljiv v nas Jugoslovane in sicer na veliko škodo in nevarnost za našo narodnost.”''</ref> * [[Mahmud Konjhodžić]], novinar, publicist<ref name=konjhodzic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 331.<br>''“Konjhodžić Mahmud, novinar, r. 1905 u Ljubuškom, srez Mostar, Jugosloven.”''</ref> * [[Anton Kos]], publicist<ref name=kos1>A[nton]. K[os]. Cestnikov: [http://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-I14QC4EA/fa8e646f-84d3-473a-9ea7-ebcbed6d420a/PDF Poljodelstvo in kemija], u: Novice gospodarske, obertnijske in národske, tečaj XV. list 53 (04.07.1857), str. 210.<br>''“Tudi mi Jugoslovani se moremo sponašati z možem, ki po vsej pravici zaslužuje, da ga v vesrto Mezzofantov vredimo.”''</ref> * [[Boro Krivokapić]], novinar<ref name=krivokapic1>[https://www.xxzmagazin.com/boro-krivokapic-poslednji-jugosloven Boro Krivokapić, poslednji Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208063744/https://www.xxzmagazin.com/boro-krivokapic-poslednji-jugosloven |date=2023-02-08 }} XXZ magazin. ''Milivoj Bešlin; 28.11.2018.''<br>''“Ja sam bio i ostao prije svega Jugosloven”, neretko je ponavljao.''</ref> * [[Sergije Lukač]], novinar, univ. profesor<ref name=lukac1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 281.<br>''“Lukač Sergije, novinar; redovni profesor FPN, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven-Srbin, […].”''</ref> * [[Svetlana Lukić]], novinarka<ref name=lukic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 283.<br>''“Lukić Svetlana, novinar; zamenik glavnog i odgovornog urednika za program Radija "B-92" (od '96). [...] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Petar Luković]], novinar<ref name=lukovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 284.<br>''“Luković Petar, novinar; zamenik glavnog i odgovornog urednika lista "Vreme". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Tomislav Marković (novinar)|Tomislav Marković]], novinar i književnik<ref name=tmarkovic1>[https://balkans.aljazeera.net/opinions/2022/10/21/budimo-jugosloveni-iako-smo-srbi Budimo Jugosloveni iako smo Srbi] [[Al Jazeera Balkans]]. ''Tomislav Marković; 21.10.2022.''<br>''“Izjašnjavajući se kao Jugosloveni po nacionalnosti podrivamo totalitarnu ideju nacionalnog identiteta, a o njenoj totalitarnosti dovoljno govori masovna histerija protiv jugoslovenstva kojoj svedočimo. […] Budimo Jugosloveni, iako smo Srbi.”''</ref> * [[Rusko Matulić]], publicista<ref name=matulic1>[https://www.vreme.com/vreme/poslednji-odlazak-jugoslovenskog-emigranta/ Poslednji odlazak jugoslovenskog emigranta] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Petar Lađević; broj 1283, 06.08.2015.''<br>''“Tridesetog jula ove godine u Nju Džersiju je umro veliki Jugosloven, istinski borac za ljudska prava, najbliži saradnik pokojnog Mihajla Mihajlova, saradnik i prijatelj Saveza Oslobođenje i jedan od najrespektabilnijih izučavalaca i sakupljača različitih izvora za stvaranje celovite slike o demokratskoj Jugoslaviji; politički emigrant koji je čitav život posvetio intelektualnoj i ljudskoj borbi za demokratsku Jugoslaviju.”''</ref> * [[Mihajlo Mihajlov]], publicista, politički disident<ref name=mihajlov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 321.<br>''“Mihajlov Mihai [sic!], publicista; viši naučni saradnik u Elliott Schoo [sic!] of International Affairs, Vašington (od '94); član Centralnog komiteta Socijaldemokrata Amerike. […] Rus po rođenju, Jugosl. po opredeljenju; […]”''</ref> * [[Živko Milić]], novinar, publicista<ref name=milic>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 452.<br>''“Milić Živko, novinar, urednik «Borbe», član upravnog odbora Saveza novinara Jugoslavije, rez. kapetan, r. 1923 u Zagrebu, Jugosloven.”''</ref> * [[Avdo Mujčinović]], novinar i pozorišni kritičar<ref name=mujcinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 366.<br>''“Mujčinović Avdo, pozorišni kritičar u listu "Politika ekspres", Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Ivan Rizinger]], novinar<ref name=rizinger1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 485.<br>''“Rizinger Ivan, muzički urednik Radio Kruševca (od '89), revije "Pobeda" (od '90) i diskografske kuće "Take It Or Leave It", Bg. (od '95). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Teofil Pančić]], novinar<ref name=pancic1>[https://karakter.rs/intervju/post/teofil-pancic-za-karakter-srbi-i-hrvati-su-u-kulturnom-smislu-jedan-narod/ Teofil Pančić za Karakter: Moja lista pet najboljih novinara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221203054707/https://karakter.rs/intervju/post/teofil-pancic-za-karakter-srbi-i-hrvati-su-u-kulturnom-smislu-jedan-narod/ |date=2022-12-03 }} Karakter. ''Karakter; 03.12.2021.''<br>''“Aludirate na moj tekst u kome sam objasnio da su entiteti složeniji i da ne mora da bude samo jedan, jer sam ja celog života i Srbin i Vojvođanin i Jugosloven i da ne vidim u čemu je tu problem. Na popisima sam se uvek izjašnjavao kao Srbin, ali sad dolazim u iskušenje da se pomalo iz inata izjasnim kao Vojvođanin. Ako nacionalistima to već toliko smeta, onda malo da ih iritiram.”''</ref><ref name=pancic2>[https://slobodnarec.rs/2021/08/31/teofil-pancic-srpstvo-vojvodjanstvo-i-ostale-koske/ Srpstvo, vojvođanstvo... i ostale koske] Slobodna reč. ''Teofil Pančić; 31.08.2021.''<br>''“A identiteti mogu da budu složeni, višestruki i isprepleteni, sve u jednom čoveku, i to ne nužno zato što ovaj ima „mešano poreklo“ po oveštalim etnocentričnim standardima. Evo, znam po sebi: u svakoj bih prilici mogao reći za sebe, i na svakom bih se popisu stanovnišva – ako se takvo izjašnjavanje već traži – mogao izjasniti i kao Srbin i kao Vojvođanin i kao Jugosloven, i ne bih nikada slagao baš ništa.”''</ref> * [[Vlado Ribnikar]], novinar, političar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Milorad Roganović]], novinar<ref name=roganovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 485.<br>''“Roganović Milorad, novinar. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dževad Sabljaković]], novinar i književnik<ref name=sabljakovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 490.<br>''“Sabljaković Dževad, književnik, književni kritičar i novinar. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dragoslav Simić]], novinar<ref name=dsimic1>[https://portalforum.rs/blog/2022/10/12/bez-jugoslovena-na-popisu/ Bez Jugoslovena na popisu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014223724/https://portalforum.rs/blog/2022/10/12/bez-jugoslovena-na-popisu/ |date=2022-10-14 }} Forum - Portal građanske Srbije. ''D. B.; 12.10.2022.''<br>''“Redakciji Portala Forum javio se kolega Dragoslav Simić (Radio Beograd) i rekao da mu je pre dva dana došla popisivačica kojoj je na pitanje o nacionlanosti odgovorio da je Jugosloven.”''</ref> * [[Tamara Skrozza]], novinarka<ref name=skrozza1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/nazalost-jedinica-sam-tamara-skrozza-o-odrastanju-u-somboru-i-tome-kako-je-posao-birao-nju-a-ne-ona-njega/ „Nažalost, jedinica sam“: Tamara Skrozza o odrastanju u Somboru i tome kako je posao birao nju, a ne ona njega] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Rade Radovanović; 16.04.2023.''<br>''“Dete sam iz mešovitog braka, nisam krštena, vaspitavana sam i uvek sam se izjašnjavala kao Jugoslovenka.”''</ref> * [[Karel Slanc]], publicista, političar<ref name=slanc1>Slanc, Karel: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-S4HN0TV0/959837c4-8301-4745-ada5-32ea3243c15d/PDF Avstrijski Jugoslovani in morje.] Gorica 1912, str. 11.<br>''“Zdaj, ko ste Avstriji priklopljeni Bosna in Hercegovina, nas je v državi precej Jugoslovanov.”''</ref> * [[Jelena Sofronijevic]], novinarka<ref name=sofronijevic1>[https://vittles.substack.com/p/yugonostalgic-cuisine Yugonostalgic Cuisine] (na engleskom) Vittles. ''Natasha Tripney; 23.08.2021.''<br>''“Sofronijevic regards herself as Yugoslav, though she was born in the UK in 1998.”''</ref> * [[Grujica Spasović]], novinar, urednik<ref name=spasovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 514.<br>''“Spasović Grujica, novinar; dopisnik Švedskog radija (od '89). […] P: Jugosloven, […].''</ref> * [[Gordana Suša]], novinarka<ref name=susa1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 549.<br>''“Suša Gordana, novinar i komentator; novinar u listu "Naša Borba"; urednik Video nedeljnika "VIN"; član Izvršnog odbora Nezavisnog udruženja novinara Srbije i Malog veća Beogradskog kruga. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Hari Štajner]], novinar<ref name=stajner1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 562-563.<br>''“Štajner Hari, novinar; spoljnopolitički komentator lista "Vreme"; direktor "Medija centra", Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Zaharije Trnavčević]], novinar<ref name=trnavcevic1>[http://www.danas.rs/dodaci/nedelja/mogu_li_jugosloveni_postati_etnicka_zajednica.26.html?news_id=272880 Mogu li Jugosloveni postati etnička zajednica?] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Katarina Živanović; 13.12.2013.''<br>''“Trnavčević se, inače, izjašnjava kao Jugosloven. Jedan je od 23.303 koliko ih po poslednjem popisu ima u Srbiji.”''</ref> * [[Pavel Turner]], publicist<ref name=turner1>Turner, Pavel (Dr. Ahasverus): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-FNQV7UL2/a4dbb24c-fb60-4883-89f7-5642a8a8d5d0/PDF Beseda o jugoslovanskih razmerah], u: Kres, godina 1 br. 7 (1881), str. 396.<br>''“Mi Jugoslovani bi se vselej morali naravno najbližje rodne brate čutiti in po tem čutenji bi se moralo naše strmljenje in občenje med seboj ravnati, pa je li tako?”''</ref> * [[Boris Varga]], novinar, politolog<ref name=varga1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/boris-varga-privilegija-je-danas-biti-u-manjini/ Boris Varga: Privilegija je danas biti u manjini] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Rade Radovanović; 29.09.2019.''<br>''“U Ukrajini sam među majdanistima kao neko ko se deklariše među ostalom i kao Jugosloven, Rusin i ukrajinski levičar, što je prema uspostavljenim tamošnjim stereotipima skoro sve do ekscesa potpuno isključivo.”''</ref> * [[Vekoslav Vakaj]], publicist<ref name=vakaj1>Vakaj, Vekoslav: [https://dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-RSB1W1PC/7e8d6513-919f-4967-b288-eaa869d44904/PDF Jugoslovani v zlati Pragi in slavnem Velegradu. Potopisne črtice.] Maribor 1886, str. 58.<br>''“Jugoslovani smo obljubili tukaj pri altarju slovanske vzajemnosti: da se hočemo napiti tukaj slovanskega rodo- in domoljubja.''</ref> * [[Gordana Vujović]], novinarka, književnica<ref name=gvujovic1>[https://primorski.me/info/kultura/gordana-vujovic-jugoslovenka-zivi-u-meni-srcem-sam-pisala-tako-je-bilo-napisano-u-libru/ Gordana Vujović: Jugoslovenka živi u meni, srcem sam pisala “Tako je bilo napisano u libru”] Primorski Portal. ''Biljana Dabić; 10.09.2024.''<br>''“U duši sam bila i ostala Jugoslovenka i umrjeću kao Jugoslovenka.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Stevan Kragujevic, Milovan Djilas,1950.JPG|Milovan Đilas Datoteka:Dinko Gruhonjić.jpg|Dinko Gruhonjić Datoteka:ViktorIvancic.jpg|Viktor Ivančić Datoteka:Ferdo Kočevar.jpg|Ferdo Kočevar Datoteka:Anton Kos Cestnikov.jpg|Anton Kos Datoteka:Petar lukovic gm.jpg|Petar Luković Datoteka:Mihajlo Mihajlov wiki photo.jpg|Mihajlo Mihajlov Datoteka:Teofil Pancic-mc.rs.jpg|Teofil Pančić Datoteka:Karel Slanc.jpg|Karel Slanc Datoteka:Gordana Susa-mc.rs.jpg|Gordana Suša Datoteka:Zaharije Trnavčević.jpg|Zaharije Trnavčević </gallery> </center> == Obaveštajstvo == * [[Vojin Đurašinović]], obavještajac, revolucionar<ref name=djurasinovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 166.<br>''“Đurašinović Vojin-Kostja, inspektor u Državnom sekretarijatu za unutrašnje poslove NR Srbije, r. 1919 u Bastaji, srez Daruvar, Jugosloven.”''</ref> == Odvjetništvo == * [[Srđa Popović (advokat)|Srđa Popović]], advokat, borac za ljudska prava<ref name=spopovic1>Stehlík, Petr: Jugoslavenstvo Srđe Popovića kao temelj suvremenog promišljanja jedne naizgled umirovljene ideje, u: Štěpánek, Václav (ur.): Савремена српска и чешка славистичка истраживања. Реферати са Kолоквијума Београд–Брно одржаног 21. октобра 2021. на Филoлошком факултету Универзитета у Београду./Současná srbská a česká slavistická bádání. Příspěvky z Kolokvia Brno–Bělehrad, které se konalo 21. října 2021 na Filologické fakultě Univerzity v Bělehradě. Edice Brno–Bělehrad, sv. 2. Brno 2021, str. 73.<br>''“Oduvek sam bio Jugosloven. Prvo što sam u životu naučio bilo je kako se zovem, u kojoj ulici stanujem i to da sam Jugosloven. Druga stvar je bio režim prema kome sam bio vrlo kritičan. Najveći problem Jugoslavije bio je u tome što ona nije mogla da postane demokratska država. Desimir Tošić je to jednom lepo rekao: ‚Ideja Jugoslavije je bila velika, ali smo mi, nažalost, bili mali’.”''</ref><ref name=spopovic2>[https://www.vreme.com/vreme/advokat-od-lika-i-dela/ Advokat od lika i dela] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Aleksandar Ćirić; 02.12.2010.''<br>''“Neočekivano za mnoge, Srđa Popović otkriva da je oduvek bio Jugosloven, mada je imao problem "s tom vrstom identifikacije".”''</ref><ref name=spopovic3>[http://pescanik.net/2013/10/srda-popovic-intervju/ Srđa Popović – intervju] [[Peščanik]]. ''Esquire; 19.10.2013.''<br>''“Srđa Popović nikada nije odustao od svog opredeljenja da se izajšnjava kao Jugosloven, ali ni tome ne prilazi olako, jednostrano.”''</ref><ref name=spopovic4>[https://www.monitor.co.me/sra-popovi-i-tadeu-mazovjecki-odlazak-boraca-za-ljudska-prava/ Srđa Popović i Tadeuš Mazovjecki, odlazak boraca za ljudska prava] Monitor. ''Tamara Kaliterna; 01.11.2013.''<br>''“Srđa Popović se do kraja izjašnjavao kao Jugosloven.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Srđa Popović advokat.jpeg|Srđa M. Popović </gallery> </center> == Politika == === 21. vijek === * [[Miroslav Kopečni]], političar, bivši diplomat<ref name=kopecni1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 239.<br>''“Kopečni Miroslav, direktor Instituta za nuklearne nauke "Vinča". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Đorđe Subotić]], politički aktivista<ref name=subotic1>[https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/ni-od-mramora-ni-od-gvozdja-vec-covek-od-principa/ Ni od mramora, ni od gvožđa, već čovek od principa] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Duško Radosavljević; 10.12.2019.''<br>''“Po svome ličnom opredeljenju, i to je stalno naglašavao, Đorđe je bio Rumljanin, Sremac, Vojvođanin i Jugosloven. To je ono što ga je određivalo, činilo njegovu ličnost, opredeljivalo stavove i ponašanje.”''</ref> === 20. vek === * [[Božidar Adžija]], političar, revolucionar, publicist<ref name=adzija1>Prpić, Ivan (ur.): Komunisti o fašizmu (1919-1940). Zagreb 1976, str. 25.<br>''“Ali budući da talijanski fašizam postaje sve više predstavnikom službene Italije i kao takav ulazi u redove organizirane svjetske reakcije, koja se u unutarnjoj politici svake pojedine države svojim socijalnoreakcionarnim ciljevima i tendencijama, a u vanjskoj politici svojim imperijalističkim težnjama, sprema na jaku ofenzivu protiv općeg mira i demokracije, to je potrebno, naročito nama Jugoslavenima, da budnim okom pratimo razvoj fašističkog pokreta u Italiji, jer on može sutra-prekosutra, pobratimljen sa Horthyjevim »probuđenim Mađarima«, ugroziti mirni razvoj našeg državnog života.”''</ref> * [[Milka Agbaba]], političarka, revolucionar<ref name=agbaba1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 63.<br>''“Agbaba T. Milka (Izborni srez begejski, APV – NRS), politički radnik, rođena u siromašnoj seljačkoj porodici 24-XI-1921 godine u Banatskom Karađorđevu, APV – NRS. Jugoslovenka.”''</ref><ref name=agbaba2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 11.<br>''“Agbaba Milka, nar. poslanik Savezne narodne skupštine za Srez begejski, član CK SK Srbije, pretsednik Saveza društava prijatelja dece i omladine za APV, r. 1921 u Banatskom Karađorđevu, Jugoslovenka.”''</ref> * [[Džemal Bijedić]], političar, revolucionar<ref name=bijedic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 57.<br>''“Bijedić Džemal, nar. posl. Republičkog veća Narodne skupštine NR BiH, član Izvršnog veća NR BiH, pretsednik Sreskog NO u Mostaru, član CK SK BiH, član Saveznog odbora Saveza boraca NOR, član Pretsedništva [sic!] Glavnog odbora SSRN BiH, rez. potpukovnik, r. 1917 u Mostaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Josip Broz Tito]], državnik, revolucionar, vojskovođa<ref name=Tito1>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 179-180.<br>''“Tito je bio Jugoslaven na jedan novi način, i kao državnik, i kao politički čovjek, i naprosto kao čovjek. […] Za vrijeme rata ustaše su nastojali prikriti Titovo hrvatsko porijeklo. On sam ga nije krio: kad je došao u oslobođeni Beograd svi su znali koje je nacionalnosti. Nije to previše isticao niti je smatrao da je to najvažnije. U nekim je prilikama ipak govorio o tome: i o svojoj nacionalnosti i o jugoslavenstvu. Postoje tri njegove veće izjave kojima se može poslužiti na različite načine. Prva je negdje s kraja pedesetih ili početka šezdesetih godina (objavio ju je zagrebački tjednik »Danas« na Titov devedeseti rođendan, 25. V 1982, bez preciznije datacije): »Tko hoće da bude Jugoslaven, neka bude Jugoslaven, kome to smeta. Ne smije se, naravno, to forsirati, na isti način kao što se tome ne treba ni suprotstavljati. I važno je da se zna da to ne može biti nacionalno opredjeljenje. I ja kažem da sam Jugoslaven. I to ću uvijek kazati, što ne znači da sam zaboravio da sam rođen u Zagorju, da sam po nacionalnosti Hrvat. Bitno je što radim i čemu težim«... 1. marta 1971. dao je još jednu izjavu o tome, koja, ako se ne varam, tada nije odmah puštena u javnost: »Ja sam protiv svakog pritiska u pogledu nacionalnog opredjeljenja, tj. da se ljudi moraju izjašnjavati da pripadaju ovoj ili onoj naciji. Ima čitav niz ljudi kojima to smeta. Dobro je da se ljudi, opredjeljuju, jer se od toga ne može pobjeći. Ja sam rođen u Hrvatskoj, kao i moji preci, u Zagorju. To svi znaju. Ali, ja sam Jugosloven, po svojoj funkciji, po svemu. I ne samo to. Ja sam internacionalista.« (navedeno prema »Politici«, Beograd 4. V 1982). Treća izjava, kojom se najviše operira, izgovorena je vrlo spontano, možda čak s ljutnjom, u jeku najveće poslijeratne međunacionalne krize u nas: u ljeto 1971, na manevrima »Sloboda 71«. Ona se u ponečem razlikuje od prve te se obično i citira s različitom namjerom: »Bilo je slučajeva da se počelo zaboravljati da smo mi Jugoslavija. Govorilo se o republici, a o Jugoslaviji se ćutalo. Bilo je skoro sramota da se prizna da si Jugosloven. Ja za sebe kažem: ja sam Jugosloven i ništa drugo ne mogu biti. Ja sam Jugosloven i po svojim obavezama, po svom položaju a i po svom duhu. Ali, ja nisam zatajio ni da sam rođen u Hrvatskoj. Zašto da sada ističem da sam Hrvat. Ja sam odrastao u Jugoslaviji u sredini radničke klase. A takvih ima stotine hiljada.« Razlika između prve i treće izjave posve je razumljiva: kad je zajedništvo dovedeno u pitanje, pogotovo kad je u krizi, Titu je jugoslavenstvo važnije nego nacionalnost. Da to nije bilo tako, zar bi bila moguća 1941, NOB, AVNOJ i sve drugo.”''</ref><ref name=Tito2>Ičević, Dušan: Savremeni smisao jugoslovenstva, u: Socijalizam, god. 30 br. 10 (1987), str. 57.<br>''Prigovara što se tada, 1969. godine, sve manje čuje riječ Jugoslavija, a piše i govori pretežno o federaciji: »Mi moramo jače isticati Jugoslaviju. Mi smo Slovenci, Hrvati, Srbi, Makedonci, Crnogorci i drugi, ali smo svi ujedno i Jugosloveni, svi smo građani socijalističke Jugoslavije... […].''«</ref> * [[Vice Buljan]], političar, revolucionar<ref name=buljan1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 92.<br>''“Buljan Vice, nar. posl. Saveznog veća Savezne narodne skupštine za srez Sinj, r. 1905 u Sinju, Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 180-181.<br>''“Uostalom, on nije bio jedini koji se u presudnim trenucima naše historije iskazao kao Jugoslaven. To je slučaj velikog broja njegovih najbližih drugova i suboraca koji su se u raznim prilikama u ratu i poratnim godinama, izjasnili na isti način: Kosta Nađ, Koča Popović, Svetozar Vukmanović-Tempo, Petar Drapšin, Peko Dapčević, Ivan Gošnjak, Vice Buljan, Vicko Krstulović, Avdo Humo, Osman Karabegović, Vlado Popović, Rato Dugonjić, Ivo i Jurica Ribar, dr Ivan Ribar, Grga Jankes, Zaim Šarac, Vlado Ribnikar, Šefket Maglajlić, Uglješa Danilović, Veljko Vlahović i mnogi drugi.”''</ref> * [[Uglješa Danilović]], političar, revolucionar<ref name=danilovic1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 95.<br>''“Danilović J. ing. Uglješa (poslanik Veća naroda iz NR BiH), inženjer agronomije, rođen 7-II-1913 god. u selu Gnionici, srez Modriča, NR BiH. Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Peko Dapčević]], političar, diplomata, general-pukovnik, revolucionar<ref name=dapcevic1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 96.<br>''“Dapčević J. Peko (Izborni srez žički, NRS), general-pukovnik, rođen 25-VI-1913 god. u Ljubotinju, kraj Cetinja, NR CG. Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Drapšin]], revolucionar, general-lajtnant<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Ratomir Dugonjić]], političar, revolucionar<ref name=dugonjic1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 102.<br>''“Dugonjić I. Ratomir (poslanik Veća naroda iz NR BiH), pravnik, rođen 10-I-1916 god. u Trebinju, NR BiH. Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Avdo Humo]], političar, revolucionar, general-major u rezervi<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Sava Kosanović]], političar, diplomata<ref name=skosanovic1>Привремена народна скупштина ДФЈ: [https://www.sistory.si/media/legacy/publikacije/58001-59000/58139/III_zasedanje_Avnoj_1945_zvezek_III_A.pdf Треће заседање Антифашистичког већа народног ослобођења Југославије и заседање Привремене народне скупштине. 7—26 август 1945. Стенографске белешке] Београд 1945, str. 410-411.<br>''“Данас кад побеђује принцип самоодређења народа, када је тај принцип постављен за темељ Уједињених нација, када се уклања супремација оних који мисле да су супериорни, у томе часу ми Југословени, без разлике, Срби, Хрвати, Словенци, Македонци, ми Југословени не можемо да вјерујемо, да се народу који je политички зрео, који je цивилизован, који je показао и крвавим жртвама и крвавом борбом вољу своју да се уједини ca својом целином националном, да се томе народу та воља не испуни.”''</ref> * [[Hinko Krizman]], političar<ref name=krizman1>Привремена народна скупштина ДФЈ: [https://www.sistory.si/media/legacy/publikacije/58001-59000/58139/III_zasedanje_Avnoj_1945_zvezek_III_A.pdf Треће заседање Антифашистичког већа народног ослобођења Југославије и заседање Привремене народне скупштине. 7—26 август 1945. Стенографске белешке] Београд 1945, str. 71.<br>''“Moja vjera kao Hrvata, Jugoslovena, kao samostalnog demokrate bila je uvijek da jedinstvo Jugoslavije leži u demokratskoj i socijalnoj pravdi.”''</ref> * [[Vicko Krstulović]], političar, revolucionar, general<ref name=krstulovic1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 48.<br>''“Krstulović Marka Vicko, komandant rasformirane 9. dalmatinske divizije, na raspoloženju u VŠ, rođen 1905, Split, radnik, Jugosloven, u NOB od 1941, član KPJ od 1922, član CK KPJ od 1940, većnik Prvog i Drugog zasedanja AVNOJ-a, krajem rata ministar u vladi NR Hrvatske.”''</ref><ref name=krstulovic2>Mihaljević, Josip: Dometi i granice kritičke misli u KPJ (SKJ) - Slučaj Vicko Krstulović, u: Republika, br. 480–483 (2010), str. 15-26. ''<br>''“Stoga, iako je etnički bio Hrvat, u nacionalnom smislu smatrao se Jugoslavenom.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Grga Jankes]], političar, revolucionar<ref name=jankes1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 270.<br>''“Jankes Grga, nar. poslanik Saveznog veća Savezne nar. skupštine, pretsednik Odbora za pritužbe i žalbe, član Centralnog odbora Saveza ratnih vojnih invalida, r. 1906 u Ivanskoj, srez Bjelovar, Jugoslovan [sic!].”''</ref><ref name=jankes2>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 122.<br>''“Jankes Đ. Grga (Izborni srez Bjelovar NRH), politički radnik, rođen 12-III-1906 u Ivanskoj, Srez bjelovarski, NRH. Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Šefket Maglajlić]], političar, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Romano Moric]], političar, revolucionar<ref name=moric1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 613.<br>''“Romano Moric, ekonomista, nar. posl. Republičkog veća Narodnog sobranja NR Makedonije, član Izvršnog veća NR Makedonije, član CK SK Makedonije, član pretsedništva Glavnog odbora SSRN Makedonije, rez. poručnik, r. 1921 u Bijeljini, NR BiH, Jugosloven.”''</ref> * [[Radovan Papić]], političar, revolucionar<ref name=rpapic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 518.<br>''“Papić Radovan, nar. poslanik Savezne narodne skupštine, posl. Veća Naroda za NR BiH, nar. posl. Republičkog veća Narodne skupštine NR BiH, sekretar Sekretarijata za socijalnu zaštitu Saveznog izvršnog veća, član Izvršnog komiteta CK Saveza komunista BiH, član Centralne revizione komisije Saveza komunista Jugoslavije, član Pretsedništva Glavnog odbora SSRN BiH, rez. pukovnik, r. 1910 u Vlahinji, srez Bileća, Jugosloven.”''</ref> * [[Puniša Perović]], političar, revolucionar<ref name=perovic1>VII Kongres Saveza Komunista Jugoslavije. Ljubljana 22–26 aprila 1958. Stenografske beleške. Beograd 1958, str. 668.<br>''“Ustvari, radi se o neuspjeloj odbrani ideološkog monopola, istog onog monopola koji je godinama carovao u komunističkom pokretu i sa kojim smo mi Jugosloveni imali gorka iskustva.”''</ref> * [[Nikola I Petrović Njegoš]], knez i kralj Crne Gore<ref>''[[Glas Crnogorca]]'', br. 56 od ponedeljka 8. oktobra 1918. ([[:sr:s:Краљевска прокламација од 20. октобра 1918.|Wikisource]] i [[:c:File:List Glas Crnogoraca LVI broj.pdf|Wikimedia Commons]]), proklamacija kralja Nikole Jugoslovenima: „Kad sam, krajem jula 1914., objavio rat Austriji, rekao sam: „Tržem mač za ujedinjenje Jugoslovena“. [...] Jugoslavija ne može se zamisliti bez svih Slovenaca, Hrvata i Srba. U našoj Crnoj Gori, dobro znate, od davnina žive najbolji Srbi i Jugosloveni. [...] Pozdrav svoj dragoj braći Jugoslovenima od strane dugonapaćenog, a danas najsrećnijeg i najradosnijeg Jugoslovenina — Kralja Crne Gore.”</ref><ref>''[[Glas Crnogorca]]'', br. 62 od ponedeljka 2. januara 1919. ([[:sr:s:Краљевска прокламација од 15. јануара 1919.|Wikisource]]), proklamacija kralja Nikole Crnogorcima: „Od zvanične Srbije i njenih agenata optuživan sam kao protivnik jugoslovenskog jedinstva. Međutim, nijedan pojedinac u Srpstvu i Jugoslovenstvu nije više radio na njemu od mene, nastavljajući u tome djelo mojih besmrtnih predaka. [...] Ni ja ni moja kuća nijesmo se popeli i držali na prijesto Crne Gore silom; nećemo na njega ni ostati, ako to zahtijevaju interesi Crne Gore i jugoslovenskog naroda.”</ref> * [[Moša Pijade]], političar, revolucionar<ref name=pijade1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 57.<br>''“Pijade Samuila Moša Čiča Janko, načelnik odseka VŠ za vojne vlasti u pozadini i član CK KPJ, rođen 1890, Beograd, akademski slikar i novinar, Jugosloven, u NOB od 1941, član KPJ od 1920, bio član ilegalnog Izvršnog odbora KPJ od 1922, izdržao četrnaest godina robije, većnik Prvog i Drugog zasedanja AVNOJ-a.”''</ref> * [[Svetozar Pribićević]], političar<ref name=pribicevic1>Pribićević, Svetozar: Diktatura Kralja Aleksandra. II izdanje. Beograd 1953, str. 128.<br>''“Mi, Jugosloveni, ne bismo mogli da idemo za primerom Nemačke, pre svega, zato što u njoj vlada načelo da pravo države ima prvenstvo nad pravom zemalja koje sačinjavaju državu; a zatim, posle gorkog iskustva u četrnaestogodišnjem postojanju države, mi moramo da budemo načisto s tim: šta pripada zajedničkoj državi, a šta pripada državama ili samoupravnim jedinicima.”''</ref> * [[Gavrilo Princip]], revolucionar<ref name=princip1>Grujičić, Nebojša: Da je skrlet kao što je kuvet bio bi ibret, u: Bazdulj, Muharem/Grujičić, Nebojša (ur.): Stogodišnji rat. Sarajevski atentat i tumačenja. Beograd 2015, str. 74.<br>''Govoreći u ovom kontekstu o Mladoj Bosni, sociolog Todor Kuljić je napisao neveliki tekst koji zaslužuje da se ovde ponovi: “[…] Doduše, neki Principa i brane. To danas čine pretežno srpski istoričari. Zašto? Utisak je da to ne čine zbog solidarnosti sa težnjama sunarodnika (uostalom Gavrilo se izjašnjavao kao Jugosloven i to jeste bio njegov istinski identitet), nego više stoga što se time opiru demonizovanju vlastite nacije […].”''</ref><ref name=princip2>[https://www.politika.rs/sr/clanak/270960/Princip-bez-advokata Princip bez advokata] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Todor Kuljić; 23.09.2013.''<br>''“Doduše, neki Principa i brane. To danas čine pretežno srpski istoričari. Zašto? Utisak je da to ne čine zbog solidarnosti sa težnjama sunarodnika (uostalom Gavrilo se izjašnjavao kao Jugosloven i to jeste bio njegov istinski identitet), nego više stoga što se time opiru demonizovanju vlastite nacije.”''</ref><ref name=princip3>[http://www.slobodnaevropa.org/content/jugoslovenstvo-gavrila-principa/25296984.html Povodom predstave "Mali mi je ovaj grob": Jugoslovenstvo Gavrila Principa] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Branka Mihajlović; 14.03.2014.''<br>''Autorka teksta Biljana Srbljanović primećuje “da se istoričari utrkuju, otimajući se oko identiteta čoveka koji se vrlo jasno, na nekoliko zvaničnih mesta, potpisano i pisano, izjašnjavao o sopstvenom identitetu kao jugoslovenske nacionalnosti, vrlo nereligiozan čovek, koji nema nikakve veze sa velikosrpskom idejom.”''</ref> * [[Vaso Radić]], političar, revolucionar<ref name=vradic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 584.<br>''“Radić Vaso, narodni poslanik Saveznog veća Savezne narodne skupštine, član Revizione komisije CK SK BiH, član Glavnog odbora SSRN BiH i Vazduhoplovnog saveza BiH, rez. major, r. 1923 u Vlahinju, srez Visoko, Jugosloven.”''</ref> * [[Aleksandar Ranković]], političar, revolucionar<ref name=rankovic1>VII Kongres Saveza Komunista Jugoslavije. Ljubljana 22–26 aprila 1958. Stenografske beleške. Beograd 1958, str. 250.<br>''“Mi moramo o svemu tome razmisliti, jer se ne radi samo o našoj zemlji i našem Savezu komunista, o nama Jugoslovenima nego o čitavom radničkom pokretu.”''</ref> * [[Ivan Ribar]], državnik, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/><ref name=ivanribar1>Novak, Viktor: Antologija jugoslovenske misli i narodnog jedinstva (1390-1930). Beograd 1930, str. LXII.<br>''“Jedan narod, iako sa raznim plemenskim imenima i u zajedničkoj državi, nije u Ustavotvornoj skupštini, (kojoj je bio pretsednik Hrvat i osvedočeni Jugosloven Ivan Ribar), na žalost pod navalom gentilnog instinkta, u Ustavu dobio ni […].”''</ref> * [[Ivo Lola Ribar]], revolucionar, političar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Jurica Ribar]], revolucionar, slikar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/><ref name=jribar1>Petričević, Jozo: Jurica Ribar. Slikar i revolucionar. Zagreb 1988, str. 115.<br>''Jurica je umro na rukama Steve Dobrkovića. Njegovom susretljivošću uspio sam utvrditi točan datum Juričine smrti. “[…] Ovako nesvjesan živio je još oko dva sata kada ga je izdala i posljednja snaga i kada je zauvijek prestalo kucati mladenačko srce - divnog druga i borca Četvrte proleterske brigade, rođenog sina iz bratske Hrvatske i velikog Jugoslavena Jurice Ribara.”''</ref><ref name=jribar2>Petričević, Jurica Ribar, str. 99.<br>''“Iako je kasnije, u više navrata imao poći na novu dužnost, ostao je sa Crnogorcima. Nikako ih nije htio ostaviti. Crnogorce je volio neograničeno. S njima se toliko saživio. Juricu je kao Hrvata, odnjihao slobodarski Beograd, a Četvrta ga je sudbinski, trajno, zanavijek povezala za Crnu Goru i on ništa manje nije bio Crnogorac - bio je u stvari Jugoslaven. […] ...” (Dr Ivan Ribar).''</ref> * [[Paško Romac]], političar, revolucionar<ref name=romac1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 612-613.<br>''“Romac Paško, nar. poslanik Saveznog veća Savezne narodne skupštine, pretsednik Glavnog zadružnog saveza FNRJ, član CK SKH i CK SKS, organizacioni sekretar Pokrajinskog komiteta SKS za Vojvodinu, član Glavnog odbora SSRNS, sekretar Pokrajinskog odbora SSRNS, član Glavnog odbora Saveza boraca Srbije, rez. pukovnik, r. 1915 u Vukšiću, srez Benkovac, Jugosloven.”''</ref> * [[Frano Supilo]], političar<ref name=supilo1>Boban, Branka: [https://hrcak.srce.hr/file/333440 Stavovi hrvatske političke elite prema stvaranju jugoslavenske države], u: Tragovi, god. 2 br. 2 (2019), str. 41.<br>''“Govorim kao slobodan, uvjeren, a i informiran narodni čovjek. Govorim kao Hrvat slobodnih misli, Jugoslaven, ali – last but not least – kao Dubrovčanin.”''</ref> * [[Zaim Šarac]], političar<ref name=sarac1>Greble, Emily: Muslims and the making of modern Europe. New York 2021, str. 239. (na engleskom)<br>''“Šarac was a lifelong, self-identified Yugoslav who abhorred the fascists and had been among those responsible for spearheading the Muslim cultural association, Preporod.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Pero Šoć]], političar, književnik<ref name=soc1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 701.<br>''“Šoć Pero, dr književnosti, ministar Crne Gore u penziji, r. 1884 u Ljubotinju, Srez cetinjski, Jugosloven.”''</ref> * [[Veljko Vlahović]], političar, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/><ref name=vlahovicl>Vlahović, Veljko: Radnička klasa, samoupravljanje, međunacionalni odnosi, omladina. Beograd 1981, str. 32.<br>''“Nama, Jugoslovenima, često se prebacuje što proces svog razvitka karakterišemo borbom za razvitak socijalističke demokratije.”''</ref> * [[Nemanja Vlatković]], političar, revolucionar<ref name=vlatkovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 769.<br>''“Vlatković Nemanja, učitelj, nar. posl. Republičkog veća Narodne skupštine NR BiH, član glavnog odbora Saveza boraca BiH, r. 1914 u Lješljanima, Srez bosansko-novski, Jugosloven.”''</ref> * [[Svetozar Vukmanović]], političar, revolucionar, general-pukovnik u rezervi<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Gregor Žerjav]], političar<ref name=zerjav1>[https://kaldrma.rs/slovenac-koji-je-stitio-siromasne-beogradske-radnike/ Slovenac koji je štitio siromašne beogradske radnike] Kaldrma. ''Kaldrma; 01.05.2023.''<br>''“Slovenac po rođenju, Jugosloven po uverenju, čovek zanimljive biografije, političar, i nadasve neko ko je u opustošenom Beogradu posle Prvog svetskog rata imao itekako sluha za nevolje onih koji su u prestonom gradu nove države Srba, Hrvata i Slovenaca tražeći posao u nemaštini lutali ulicama.”''</ref> === 19. vijek === * [[Andrej Einspieler]], političar, publicist<ref name=einspieler1>Einspieler, Andrej: Kaj storiti, da dobimo ilirskoslavenski jezik, u: Slovenska bčela, II. tečaj/svezak (1851), str. 10.<br>''“Kaj je pa storiti, da se serbsko, horvatsko in slovensko podnarečje složi u ilirsko narečje, da mi Jugoslaveni dobimo ilirskoslavenski jezik ?”''</ref> * [[Janez Bleiweis]], političar, publicist<ref name=bleiweis1>Zajc, Marko: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:doc-EIPXXE4I/008b176a-dc1f-4503-8b43-3a155cb1de75/PDF Kje se slovensko neha in hrvaško začne. Slovensko-hrvaška meja v 19. in na začetku 20. stoletja.] Ljubljana 2006, str. 145.<br>''Ponovil je tezo o neprofitnosti slovenskega založništva, izpostavil primer jezikovno združenih Nemcev, Italijanov in Francozov, »ki imajo podnarečij še več kot mi Jugoslovani« in zaključil v apatičnem tonu: »Kaj čmo mi s svojo pohlevno slovenščino terdovratniki biti! To ni sedanjemu času več primerno /…/.«''</ref> * [[Josip Jelačić]], državnik, general<ref name=jelacic1>Šidak, Jaroslav: [https://hrcak.srce.hr/file/76682 Prilozi hrvatskoj povijesti za revolucije 1848.], u: Radovi Zavoda za hrvatsku povijest, knj. 9, br. 1 (1976), str. 60.<br>''“Pri okolnostima takovim dakle, samo ako mi Jugoslaveni budemo složni i jedan drugoga budemo pomagali, naša pravedna stvar mora srećnim uspěhom uvienčana biti.”''</ref> * [[Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak]], političar, publicist<ref name=ljubusak1>Kapetanović-Ljubušak, Mehmed-beg: [https://books.google.de/books?id=JmsWAAAAYAAJ&pg=PR7&dq=istocno+blago+ljubusak&hl=de&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwje8p-rgvSAAxVMZ_EDHek-A60Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q&f=false Istočno blago. Svezak I: Turske, arapske i perzijske poslovice i mudre rečenice.] Sarajevo 1896, str. 76.<br>''“Mi Jugoslaveni kao poznati gostoljubivi narod sa ovom se turskom poslovicom ni najmanje ne možemo složiti, već se držimo onoga, kao što veli naš narod: »Kako kojeg gosta, tako ga je i dosta«”''</ref> * [[Lovro Monti]], političar<ref name=monti1>Milutinović, Kosta: Vojvodina i Dalmacija 1760-1914. Novi Sad 1973, str. 288.<br>''“Možda baš zbog italijanskog porekla po ocu i srpsko-hrvatske simbioze po majci, Monti se osećao kao Jugosloven i najoštrije osuđivao ekstremiste na jednoj i na drugoj strani, a naročito klerikalce.”''</ref> * [[Radoslav Razlag]], političar, pisac<ref name=razlag1>Razlag, Radoslav: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-G4OT3B43/b07a49de-7e6e-4a69-b332-12a2554c89ee/PDF Vseučilišče jugoslavensko], u: Slovenska bčela, letnik 1, številka 4 (1850), str. 126.<br>''“Osobito je kod nas Jugoslavenah već najnuždnie, da se jednom probudimo, da već ozbiljno počnemo naslědovati bratre Ćese, koji nas u vsakoj struci daleko nadkriliše, jer kod nas neima one gvoždene dělavnosti i nevěrojetne uzterpljivosti kako kod njih.”''</ref> * [[Valentin Zarnik]], političar, odvjetnik, književnik<ref name=zarnik1>Zarnik, Valentin: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QaeTxxosvosIUzL7hulhDWeL5IR37J32bzf08UScB9V8hJnmxS0V-lghCjpeqM_jr0rUUwHeFfArHmuOKakypp23WEavFbqa8w3eaMBDEoe2A7rYM0tc33MehF_6Ge87367e3GAxU0i1LdYQf_Ts1WZ2QvY4cxsozAG_9uO33svgDB-Bqi9Dt1nqliAWt6NB8A6YhoB3wJYS7j83NMzOiLwBtues3VkPYc6PjsGDYc2rrIqCaMHhfYVzhJaoGKwZsAO2Adg735yW56Rhb_H1vsU4Ij0KyAjC-Lgj1qxwfOH-VA0-JeA Originali iz domačega življenja], u: Novice gospodarske, obrtniške in narodne, tečaj XX. list 20 (14.05.1862), str. 155.<br>''“Slovenci in sploh Jugoslovani še dosedaj nimamo svojega domačega narodnega vseučilišča, in toraj se naša po znanostih hrepeneča mladež že od nekdaj večidel na Dunaj (Beč) podaja, ter v Gradcu komaj tretjina ostaja.”''</ref><ref name=zarnik2>Zarnik, Valentin: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-E23ULBE5/f9350d9e-a1b9-472f-8e9a-73b048b28801/PDF Zbrani spisi Dr. V. Zarnika. I. zvezek: Pripovedni spisi.] Ljubljana 1888, str. 149-150.<br>''“Na tak način bi bili mi avstrijski Jugoslovani popolnoma od morja ločeni in kupčijski razvitek našega naroda uničen.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Božidar_Adžija.jpg|Božidar Adžija Datoteka:Milka Agbaba Crna grob (cropped).JPG|Milka Agbaba Datoteka:Visit of Džemal Bijedić, Yougoslav Prime Minister, to the CEC (cropped).jpg|Džemal Bijedić Datoteka:Portret Janeza Bleiweisa.jpg|Janez Bleiweis Datoteka:Marshal Tito (cropped).jpg|Josip Broz Tito Datoteka:Peko Dapčević1.jpg|Peko Dapčević Datoteka:Petar Drapšin 1944.jpg|Petar Drapšin Datoteka:Ratomir Dugonjić.jpg|Rato Dugonjić Datoteka:Andrej Einspieler (2).jpg|Andrej Einspieler Datoteka:Ban-josip-jelacic.jpg|Josip Jelačić Datoteka:Mehmed-beg Kapetanovic Ljubusak.jpg|Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak Datoteka:Vicko Krstulović (1).jpg|Vicko Krstulović Datoteka:Lovro-Monti.jpg|Lovro Monti Datoteka:Nicholas I of Montenegro.jpg|Nikola I Petrović Njegoš Datoteka:Moša Pijade.jpg|Moša Pijade Datoteka:Svetozar Pribićević (1).jpg|Svetozar Pribićević Datoteka:Gavrilo Princip young.jpg|Gavrilo Princip Datoteka:Aleksandar Ranković (1).jpg|Aleksandar Ranković Datoteka:Razlag Radoslav.jpg|Radoslav Razlag Datoteka:Ivan Ribar (1995x2048) (cropped).png|Ivan Ribar Datoteka:Ivo Lola Ribar.jpg|Ivo Lola Ribar Datoteka:Jurica Ribar.jpg|Jurica Ribar Datoteka:Paško Romac.jpg|Paško Romac Datoteka:Frano Supilo rat.jpg|Frano Supilo Datoteka:Pero Šoć 2021 stamp of Montenegro.jpg|Pero Šoć Datoteka:Veljko Vlahović crop.jpg|Veljko Vlahović Datoteka:Stevan Kragujevic, Svetozar Vukmanovic, Tempo.jpg|Svetozar Vukmanović Datoteka:Valentin Zarnik4.jpg|Valentin Zarnik Datoteka:Gregor Zerjav.jpg|Gregor Žerjav </gallery> </center> == Privreda == * [[Dejan Cvetković]], inženjer elektrotehnike, direktor tehnološkog razvoja Microsoft razvojnog centra u Srbiji<ref name=dcvetkovic1>[https://www.akta.ba/licnosti/privreda-i-politika/72855/dejan-cvetkovic-uz-cvrstu-odluku-i-fokus-ostvarit-cete-sve-sto-zelite Dejan Cvetković: Uz čvrstu odluku i fokus ostvarit ćete sve što želite] Akta.ba ''Ivana Mihajlović; 27.12.2016.''<br>''“Dejan Cvetković za sebe voli reći da je nepopravljivi Jugosloven.”''</ref><ref name=ajosipovic2>[http://www.nadlanu.com/pocetna/zabava/celebrity/Aleksandar--Josipovic-Odbio-sam-srpske-umetnice.a-236537.305.html Aleksandar Josipović: Odbio sam srpske umetnice] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140527214340/http://www.nadlanu.com/pocetna/zabava/celebrity/Aleksandar--Josipovic-Odbio-sam-srpske-umetnice.a-236537.305.html |date=2014-05-27 }} Nadlanu. ''Marija Milenković; 26.05.2014.''<br>''“Aleksandar za sebe kaže da je Jugosloven. Iz mešovitog je braka i jako je ponosan na svoje poreklo.”''</ref> * [[Vane Ivanović]], poslovni čovjek, politički aktivista<ref name=vivanovic1>Djokić, Dejan: A concise history of Serbia. London 2023, str. 447. (na engleskom)<br>''“The Serb democratic emigres, whose unofficial mentor was Božidar Vlajić (1888–1974), one of the leading members of the pre-war Democratic Party, campaigned for a democratic alternative to the communist government in Yugoslavia, together with their Bosnian (Adil Zulfikarpašić), Croat (Ilija Jukić, Branko Pešelj), Slovene (Nace Čretnik, Ljubo Sirc) and 'declared' Yugoslav (Vane Ivanović) colleagues.”''</ref><ref name=vivanovic2>[http://pescanik.net/2009/04/mini-manjina-vane-ivanovic/ Mini manjina – Vane Ivanović] Peščanik. ''Dejan Đokić; 04.04.2009.''<br>''“Vane je svakako sebe video pre svega kao Jugoslovena, pošto, kako je govorio, Jugoslavija nije bila teniski klub pa da bi mogao da promeni članstvo.”''</ref><ref name=vivanovic3>[http://www.vane.hr/Obituaries.htm Vane Ivanovic (1913-1999)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151104060200/http://www.vane.hr/Obituaries.htm |date=2015-11-04 }} Vane.hr ''Nenad V. Petrovic''<br>''“U nedelju 4. aprila, na katolicki Uskrs, prestalo je da kuca srce jednog retko plemenitog coveka koji je sebe smatrao integralnim Jugoslovenom, Vaneta Ivanovica, brodovlasnika i pisca, politickog ideologa i pocasnog konzula Knezevine Monako u Londonu, velikog dobrotvora i poznatog sportiste, coveka izvanredne inteligencije i prefinjenog duha.”''</ref> * [[Aleksandar Josipović]], konsultant i direktor marketinga, bivši plesač<ref name=aleksandarjosipovic1>[http://wannabemagazine.com/wannabe-intervju-aleksandar-josipovic/ Wannabe intervju: Aleksandar Josipović] Wannabe Magazine. ''Marina Gusev; 15.08.2011.''<br>''“Ja se nikada nisam deklarisao kao Srbin, uvek za sebe kažem da sam Jugosloven, ili jugoslovenskog porekla.”''</ref><ref name=ajosipovic2/> * [[Milan Popović]], poduzetnik<ref name=milanpopovic1>[https://portalnovosti.com/milan-popovic-donirao-100-000-eura-za-kupnju-25-kontejnera Milan Popović donirao 100.000 eura za kupnju 25 kontejnera] Portal Novosti. ''G. Borković; 29.01.2021.''<br>''“Ja sam u duši još uvek Jugoslaven i to je za mene human i normalan gest. Ko će kome da pomogne ako neće komšija komšiji ili susjed susjedu. Govorim to posebno zato šta smo godinama zajedno sarađivali i živeli u istoj državi. Mi bi trebali svi jedni druge da pomažemo. Kažem to kao Jugoslaven, odnosno kao jugonostalgičar” – rekao je Popović za Novosti.''</ref> * [[Petar Tutavac]], privrednik<ref name=tutavac1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 595.<br>''“Tutavac Petar, privrednik. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Boris Vukobrat]], poslovni čovjek i humanista<ref name=vukobrat1>[http://www.audioifotoarhiv.com/knjige%20koje%20govore/knjige/vukobrat.html Boris Vukobrat] Audio i foto arhiv Simić.<br>''“Boris Vukobrat je rođen 1940. godine u Zagrebu. Po nacionalnosti je Jugosloven.”''</ref><ref name=vukobrat2>[http://fondmir.com/sr/knjige/87-govor-borisa-vukobrata-o-svojoj-knjizi Govor Borisa Vukobrata o svojoj knjizi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108085334/http://fondmir.com/sr/knjige/87-govor-borisa-vukobrata-o-svojoj-knjizi |date=2023-01-08 }} Fondacija za mir i rešavanje kriza. ''06.06.2012.''<br>''“Ja sam Jugosloven, rođen u Zagrebu u srpskoj porodici.”''</ref> * [[Zvonimir Šimunec]], poslovni čovjek<ref name=šimunec1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 558.<br>''“Šimunec Zvonimir, novinar; urednik Zabavnog programa i predstavnik TV Beograd u Atini (razmena programa); predsednik Udruženja propagandista Srbije. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Dejan Cvetkovic proposal.png|Dejan Cvetković Datoteka:Aleksandar Josipović at Amsterdam fashion Week, July 2014.jpg|Aleksandar Josipović </gallery> </center> == Religija == * [[Hamdija Jusufspahić]], vjerski poglavar<ref name=jusufspahic1>[https://www.vreme.com/vreme/musliman-jugosloven-i-levicar/ Musliman, Jugosloven i levičar] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]] ''Dragoslav Grujić i Dokumentacioni centar "Vreme"; broj 844, 08.03.2007.''<br>''“Ja sam i sada Jugosloven, neki kažu jugonostalgičar. Jesam, iskreno. […] Mnogi su insistirali da izjavim kako se osećam Srbinom. Ja nikada nisam rekao ni da sam Srbin ni da sam Hrvat. Ja sam Jugosloven, Bosanac, musliman.”''</ref><ref name=jusufspahic2>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/05/20/srpski/I01051902.shtml Braća po krvi i jeziku] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101182733/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/05/20/srpski/I01051902.shtml |date=2022-11-01 }} [[Glas javnosti]]. ''Slavica Jovović; 19.05.2001.''<br>''“Ja sam i dalje Jugosloven i ostajem u svim svojim političkim orijentacijama za Jugoslaviju. Mi smo svi bili Sloveni, oni koji su bili bliži istoku postali su pravoslavci, a oni koji su bili bliži rimskom carstvu prihvatili su katolicizam. Kada su došli Turci, prihvaćen je islam. Svi govorimo istim jezikom ali različitim narječjima. Mi smo svi braća po krvi i jeziku.”''</ref> * [[Nedeljko Kačavenda]], pastor<ref name=kacavenda1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 213.<br>''“Kačavenda Nedeljko, pastor Pastoralnog okruga, Niš (od '95); adventista sedmog dana. […] P: Srbin-Jugosloven.”''</ref> * [[Dragotin Simandl]], kaplan, gramatičar<ref name=simandl1>Simandl, Dragotin (Rěsanski): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-ZIF65GOO/cfb6bc21-c07f-47c8-a77d-8ced1f2cee3a/PDF Zmes], u: Slovenska bčela, letnik 3, številka 5 (1852), str. 39.<br>''“Stezo, po kteroj hoditi, je nam Jugoslavenom pokazal g. Majar v svojih: Pravilih, kterih cěno bo šele prihodnost prav spoznala.”''</ref> * [[Josip Juraj Strossmayer]], biskup, političar<ref name=strossmayer1>Ćorić, Boris: Fra Grgo Martić i njegova saradnja u sarajevskoj »Nadi« (1895–1903), u: Radovi, knj. VI (1970-1971), str. 227.<br>''“Dva velikana jugoslavenskih naroda – veliki Jugoslaven i još veći mecena hrvatskog naroda J. J. Strossmayer i veliki književni povjesničar Antun Barac – težinom svoje riječi i svoga ugleda obilježili su ga biljegom koji nije uklonjen do danas.”''</ref><ref name=strossmayer2>Боровњак, Т.: [https://www.uzzpro.gov.rs/doc/biblioteka/digitalna-biblioteka/Jugoslovenska%20misao%20znano-voljeno.pdf Југословенска мисао. „Знано-вољено.“] Београд 1936, str. 24.<br>''“У ствари био је овај велики Југословен некрунисани краљ југословенске мисли више од пола века.”''</ref><ref name=strossmayer-racki>Ćorović, Vladimir: Istorija Jugoslavije. Beograd 1933, str. 555.<br>''“Koliko je, međutim, to sumnjičenje iskrenosti pokreta bilo nepravedno svedoči danas najbolje nedavno objavljena prepiska između biskupa i F. Račkoga, koja nije bila namenjena javnosti, nego nosi intiman i čisto privatan karakter i koja nam otkriva do sitnica sve motive i akcije ove dvojice ljudi, istinskih Jugoslovena po njihovom najdubljem ličnom ubeđenju.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Josip_Juraj_Strossmayer2.jpg|Josip Juraj Strossmayer </gallery> </center> == Sport == * [[Amir Alagić]], fudbalski stručnjak<ref name=alagic1>[https://sportklub.rs/blog/blog-ostalo/od-verdera-do-sri-lanke-17-zemalja-5-kontinenata/ Od Verdera do Šri Lanke: 17 zemalja, 5 kontinenata...] Sport Klub. ''Bojan Marinković; 17.12.2020.''<br>''“Poreklom je iz Bihaća, sebe smatra Jugoslovenom, a loša situacija posle raspada nekadašnje države navela ga je da se otisne u pečalbu.”''</ref> * [[Radmilo Armenulić]], teniski stručnjak, bivši teniser<ref name=armenulic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 22.<br>''“Armenulić Radmilo, savezni kapiten Davis-cup reprezentacije Jugoslavije; šef Odseka za tenis na Fakultetu za fizičku kulturu, Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Marijan Beneš]], boksač<ref name=benes1>[https://www.vreme.com/vreme/simbol-jugoslavije/ Simbol Jugoslavije] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Tanja Topić; broj 1445, 13.09.2018.''<br>''“Uprkos opštem nacionalističkom ludilu Marijan Beneš je do poslednjeg daha ostao Jugosloven.”''</ref><ref name=benes2>[https://ba.n1info.com/sport-klub/ostali-sportovi/marijan-benes-banjalucka-celicna-pesnica/ Marijan Beneš – banjalučka čelična pesnica] N1 BIH. ''Snežana Mitrović; 21.09.2022.''<br>''“Bio je i ostao Jugoslaven do kraja života.”''</ref><ref name=benes3>[https://sportal.blic.rs/ostali-sportovi/borilacki-sportovi/peca-popovic-pise-za-blic-ljuba-vrapce-moga-doba/2022042205421797665 Peca Popović piše za "Blic" Ljuba Vrapče moga doba] Sportal.rs ''Peca Popović; 09.09.2018.''<br>''“Stisnut, pola veka kasnije, između obostranog ekstremizma u svojoj Banjaluci, Beneš će kao žrtva međunacionalnih nesporazuma, odbačenosti i samoće ponavljati: Ja sam sve, Srbin i Hrvat i musliman. Jugosloven. Pacifista, čovekoljubac.”''</ref> * [[Stjepan Bobek]], fudbaler<ref name=bobek1>[https://www.rtv.rs/sr_ci/sport/fudbal/oprostaj-od-stjepana-bobeka_208573.html Опроштај од Стјепана Бобека] Радио-телевизија Војводине. ''ФоНет; 27.08.2010.''<br>''“Караџић је рекао да је Бобек, сумирајући утиске о животу, најближим пријатељима говорио да је рођени Загрепчанин, срцем Београђанин, делимично и Атињанин, по осећају Југословен и, захваљујући фудбалу, грађанин света.”''</ref> * [[Miodrag Božović]], nogometni trener<ref name=bozovic1>[https://www.vijesti.me/tag/7164/miodrag-bozovic Grof Božović: Bio sam i ostao Jugosloven] [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Vijesti sport; 19.08.2022.''<br>''“I dalje se osjećam i smatram Jugoslovenom.”''</ref><ref name=bozovic2>[https://informer.rs/sport/fudbal/408521/bozovic-ocrnio-orlove-srbija-gora-nego-pre-mundijala-milivojevic-rekao-istinu Božović ocrnio "orlove": Srbija je gora nego pre Mundijala, Milivojević je rekao istinu!] [[Informer (novine)|Informer]]. ''informer.rs; 17.11.2018.''<br>''“Rođen sam u Juguslaviji. Bio sam i ostao Jugosloven.. Takav mi je osećaj. Ne mogu drugačije, niti da zaboravljam detinjstvo.”''</ref> * [[Dejan Damjanović]], bivši nogometaš<ref name=damjanovic1>[https://www.glassrpske.com/lat/sport/fudbal/ispovijest-dejana-damjanovica-nesudjenog-clana-najveceg-partizanovog-paketa-za-glas-umjesto-u-humsku-skrenuo-u-koreju/605666 Ispovijest Dejana Damjanovića, nesuđenog člana najvećeg Partizanovog "paketa", za "Glas": Umjesto u Humsku, skrenuo u Koreju] Glas Srpske. ''Dejan Kondić; 10.11.2025.''<br>''“Ja sebe smatram Jugoslovenom.”''</ref> * [[Vladimir Gudelj]], fudbalski funkcioner, ranije nogometaš<ref name=gudelj1>[https://www.lavozdegalicia.es/noticia/ourense/o-carballino/2019/11/29/llegue-contrato-gente-lado-huian-guerra/00031575029961280295542.htm «Yo llegué con un contrato y gente a mi lado. Ellos huían de la guerra»] (na španskom) La Voz de Galicia. ''Pablo Varela; 29.11.2019.''<br>''“Yo soy de Tito, me considero yugoslavo.”''</ref> * [[Borislav Ivkov]], šahovski igrač i trener<ref name=ivkov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 177.<br>''“Ivkov Borislav, šahovski velemajstor (od '55); selektor Jugoslovenske šahovske reprezentacije. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Anton Josipović]], bokser<ref name=antonjosipovic1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/8360/Sport/Od-sampiona-do-drzavnika Od šampiona do državnika] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Slavko Trošelj; 02.12.2007.''<br>''“Nastavio sam da treniram i boksujem širom Jugoslavije, a onda su stigle devedesete... Mirisalo je na rat... Pri popisu stanovništva u rubriku "nacionalnost" upisao sam – Japanac, mada sam uvek bio Jugosloven i srcem i dušom. Da su svi tako učinili možda rata ne bi bilo.”''</ref><ref name=antonjosipovic2>[https://www.rtvbn.com/380937/Intervju--Anton-Josipovic-Holifild-mi-je-nudio-pomoc Intervju - Anton Josipović: Holifild mi je nudio pomoć...!] [[Radio-televizija BN]]. ''08.04.2016.''<br>''Brzo mu je u olimpijskom selu "skrenuta" pažnja, iako je nebrojeno puta tokom našeg razgovora naglasio da je još Jugosloven, a kamoli tada. […] Otišao je u Švajcarsku, putovao po cijeloj Evropi, živio i u Zagrebu, gdje je imao priliku da postane predsjednik Bokserskog saveza Hrvatske, ali se ipak odlučio na povratak u Banjaluku. “Nudili su mi za vrijeme Franje Tuđmana da budem predsjednik, ali nisam mogao, jer sam bio i ostao Jugosloven. Moje mišljenje se oko toga ni sada nije promijenilo. Zato ne mogu da shvatim ove današnje političare kako promijene po desetak različitih političkih opcija”, dodao je olimpijski šampion, koji živi od nacionalne penzije.''</ref> * [[Nikola Karabatić]], bivši rukometaš<ref name=karabatic1>[https://www.tportal.hr/sport/clanak/karabatic-otkrio-bilicu-ponosan-sam-na-hrvatske-i-srpske-korijene-20250415 Karabatić otkrio Biliću: 'Ponosan sam na hrvatske i srpske korijene'] tportal.hr ''A. H.; 15.04.2025.''<br>''“Uvijek smo bili vrlo ponosni na naše korijene. Bivša Jugoslavija, Hrvatska, Srbija… ali u isto vrijeme je tata bio ponosan kada smo dobili državljanstvo…nikada se nisam osjećao kao stranac. Uvijek kao Francuz. Pola Francuz, pola Jugoslaven.”''</ref> * [[Milivoj Karakašević]], stonoteniser<ref name=karakasevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 220.<br>''“Karakašević Milivoj, trener i kapiten stonoteniske reprezentacije Jugoslavije. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Stanislav Karasi]], bivši fudbalski trener i igrač<ref name=karasi1>[https://www.dan.co.me/sport/fudbal/legende-za-sva-vremena-5210766 Legende za sva vremena] Dan. ''D.K./D.P.; 28.11.2023.''<br>''“Ja sam još Jugosloven i otvoren čovjek i radim kako moja glava misli” - kazao je Karasi za "Dan".''</ref> * [[Dane Korica]], atletičar<ref name=korica1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 241.<br>''“Korica Daniel Dane, šef Stručnog štaba Atletskog saveza Jugoslavije; kapiten atletske reprezentacije Jugoslavije; član Predsedništva AK "Crvena zvezda", Bg.; prof. fizičke kulture. […] P: Jugosloven.''</ref> * [[Refik Kozić]], bivši nogometaš<ref name=kozic1>[https://www.zurnal.rs/sr/clanak/179640/fudbal/partizan/igrao-sam-ostro-ali-nisam-bio-grubijan “Igrao sam oštro, ali nisam bio grubijan”] [[Sportski žurnal]]. ''Slađan Jeremić; 23.03.2024.''<br>''“Dolazim do Srbije i ostalih novostvorenih zemalja makar jedan put godišnje. Ostao sam veliki Jugosloven. Odem do Sarajeva, Banjaluke, u Pulu gde sam odrastao. Po Beogradu potrošim najviše vremena.”''</ref> * [[Ivan Matošević]], reli vozač<ref name=matosevic1>[https://www.automotorevija.rs/rubrike/zemunski-bard-jugoslovenskih-gugutka Zemunski bard jugoslovenskih trka] Auto moto revija. ''AMR; 27.08.2022.''<br>''“Za sebe kaže da je Jugosloven i zakleti Zemunac, gde je odrastao i gde i danas živi.”''</ref> * [[Franjo Mihalić]], atletičar<ref name=mihalic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 323.<br>''“Mihalić Franja [sic!], trener u atletskom klubu "Partizan". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Predrag Mijatović]], fudbalski funkcioner, ranije nogometaš<ref name=mijatovic1>[https://www.novosti.rs/sport/fudbal/1222121/sam-jugosloven-pedja-mijatovic-otvorio-dusu-spancima "Ja sam Jugosloven": Peđa Mijatović otvorio dušu Špancima] [[Večernje novosti]]. ''Novosti online; 31.03.2023.''<br>''“Zato moram da kažem da sam još uvek Jugosloven. Ja sam Crnogorac i Španac, ali deo mene je i dalje Jugosloven”''</ref> * [[Nikola Nikić]], nogometni trener, ranije igrač<ref name=nikic1>[https://www.youtube.com/watch?v=SzYynxlLrCQ Face to Face] YouTube. ''10.05.2025.''<br>''“Ne da mi fali Jugoslavija, nego sam bio, ostao i umrijet ću kao Jugosloven.”''</ref> * [[Ivica Osim]], nogometaš i fudbalski trener<ref name=osim1>[https://www.novosti.rs/vesti/sport.294.html:529442-Ivica-Osim-Velika-Jugoslavija-je-mnogima-smetala-ali-se-od-proslosti-ne-zivi Ivica Osim: Velika Jugoslavija je mnogima smetala, ali se od prošlosti ne živi] [[Večernje novosti]]. ''Predrag Vasiljević; 17.01.2015.''<br>''Ostali ste, čini se, poslednji nepopravljivi Jugosloven? - “Jesam, i ponosim se time.”''</ref><ref name=osim2>[https://www.alo.rs/sport/fudbal/625315/ivica-osim-jugoslavija-argentina-viski/vest "Pijanac", penali protiv Argentine i viski umesto vode - Ko je bio Ivica Osim, legendarni selektor Jugoslavije?] Alo. ''Alo/M.M.; 01.05.2022.''<br>''Moglo bi se reći da je porodica Osim Evropa u malom, jer su mu deda i baka s očeve strane Slovenac i Nemica, a s majčine Poljak i Čehinja. On za sebe kaže da je Jugosloven.”''</ref> * [[Blagoje Paunović]], fudbaler i fudbalski trener<ref name=paunovic1>[https://www.telegraf.rs/sport/fudbal/3186341-emotivna-prica-veljka-paunovica-o-ocu-teskim-danima-u-partizanu-i-triku-za-osvajanje-svetskog-trona Kakva priča Veljka Paunovića: O ocu, teškim danima u Partizanu i triku za osvajanje svetskog trona] [[Telegraf.rs]]. 06.05.2020.<br>''“Otac mi je uvek govorio o Jugoslaviji, umro je osećajući se kao Jugosloven, ali je uvek bio veoma ponosan što je Srbin i to je sada moja zemlja.”''</ref> * [[Marko Pešić]], generalni direktor [[FC Bayern München (košarka)|KK FC Bayern München-a]]<ref name=mpesic>[https://www.glassrpske.com/lat/sport/sp-svijet/marko-pesic-generalni-menadzer-bajerna-za-glas-srspke-lucic-je-kao-levandovski/393996 Marko Pešić, generalni menadžer Bajerna za “Glas Srspke”: Lučić je kao Levandovski] Glas Srpske. ''Dušan Repija; 17.01.2022.''<br>''“Odrastao sam kao Jugosloven i tako se osećam, mada to možda nije ni popularno u ova vremena. Tri decenije sam u Nemačkoj, ali se osećam onako kako sam odgojen u porodici. Igrao sam za Nemačku, ali priznajem da sam sanjao dres Jugoslavije - rekao je Pešić.”''</ref> * [[Svetislav Pešić]], košarkaški trener<ref name=spesic1>[https://www.kurir.rs/sport/kosarka/1693560/svetislav-pesic-nostalgican-i-dalje-sam-jugosloven Svetislav Pešić nostalgičan: I dalje sam Jugosloven] [[Kurir (novine)|Kurir]]. ''01.03.2015.''<br>''“Rođen sam u Srbiji, ali sebe sam uvek smatrao Jugoslovenom, iako je sad na tom prostoru napravljeno više država. Za mene taj osećaj i dalje postoji. Osećam tu pripadnost, ali to ne znači da je moj dom samo jedno mesto.”''</ref><ref name=spesic2>[https://www.b92.net/sport/kosarka/vesti.php?yyyy=2005&mm=01&dd=19&nav_id=160246 Pešić će pomagati Obradoviću] [[B92]]. ''B92, fibaeurope.com; 19.01.2005.''<br>''“Ja sam Jugosloven i učiniću sve da pomognem jugoslovenskoj košarci i Obradoviću kako bi stigli do evropskog zlata.”''</ref><ref name=spesic3>[https://www.tz.de/sport/fcb-basketball/svetislav-pesic-zuhause-zr-4751962.html "Ich bleibe Jugoslawe!"] (na njemačkom) tz. ''Lena Mayer; 20.02.2015''<br>''“Ich selbst bin in Serbien geboren, habe mich aber immer generell als Jugoslawe gefühlt und bezeichnet. Und das tue ich auch weiterhin – auch, wenn es Jugoslawien politisch gesehen nicht mehr gibt. Für mich existiert dieses Gemeinschaftsgefühl noch immer.”''</ref><ref name=spesic4>[https://www.elmundo.es/deportes/baloncesto/2019/02/14/5c642dbb21efa0f7638b45d8.html Pesic: "Hay dos cosas que me faltan en la vida: mis padres y mi Yugoslavia"] (na španjolskom) El Mundo. ''Francisco Cabezas; 14.02.2019.''<br>''“Aunque yo nací en Novi Sad, ahora Serbia, yo me siento todavía yugoslavo.”''</ref> * [[Velimir Petković]], rukometni trener<ref name=petkovic1>[https://www.svijet-rukometa.com/velimir-petkovic-i-za-njemce-kultni-trener/ Velimir Petković i za Njemce kultni trener] Svijet Rukometa. ''B. Božin; 01.02.2018.''<br>''“Pravi sam Jugosloven, što danas nije popularno. Vidim i pratim sve, bez obzira na to što sam 26 godina u Nemačkoj. Najlepša sećanja imam za taj period, iz igračkog i postigračkog vremena, privatnog života, i sve lepo sam imao u toj zemlji. Ni danas ne krijem ako sam u Beogradu, Zagrebu, Skoplju, a to potenciram i ovde u Berlinu. Tako da ko ima problem sa tim – ima problem sa samim sobom.”''</ref> * [[Dušan Popović (vaterpolista)|Dušan Popović]], vaterpolista<ref name=dusanpopovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 442.<br>''“Popović Dušan, vaterpolista, majstor sporta. […] P: Srbin-Jugosloven”''</ref> * [[Dževad Prekazi]], fudbaler<ref name=prekazi1>[https://www.bbc.com/serbian/lat/srbija-48368957 Zašto je Arton Zekaj izabrao fudbalsku reprezentaciju Kosova, a ne Srbije] BBC News na srpskom. ''Marko Protić; 22.05.2019.''<br>''“Dževad Prekazi je rođeni Albanac iz Kosovske Mitrovice, za sebe kaže da je Jugosloven, a značajan deo fudbalske karijere proveo je u Partizanu u kojem trenutno radi sa mlađim kategorijama.”''</ref><ref name=prekazi2>[https://www.vesti-online.com/dzevad-prekazi-decu-danas-uce-lap-top-strucnjaci/ Dževad Prekazi: Decu danas uče lap-top stručnjaci!] Vesti online. ''Srđan Antić; 12.09.2020.''<br>''“Zaljubljen sam u Jugoslaviju. Nacionalna pripadnost mi nikada nije bila bitna. Raspad Jugoslavije, najlepše zemlje na svetu mi je teško pao. Uvek ću biti Jugosloven.”''</ref> * [[Goran Rađenović]], predsjednik VK Budva, ranije vaterpolista<ref name=radjenovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 469.<br>''“Rađenović Goran, vaterpolista; član VK "Roma" (od '92). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Monika Seleš]], bivša tenisačica<ref name=seles1>[https://stil.kurir.rs/celebrities/153921/monika-seles-nesreca-nikad-ne-dolazi-sama-tragedija-koja-je-sunovratila-njen-zivot Monika Seleš: Nesreća nikad ne dolazi sama! Tragedija koja je sunovratila njen život!] Stil. ''Stil/story.rs; 25.06.2021.''<br>''“Dodala je i da se oseća kao Jugoslovenka, Mađarica i Amerikanka, kao i da nikada ne bi mogla da se odrekne svog porekla jer bi na taj način porekla ono što zapravo jeste.”''</ref> * [[Zoran Slavnić]], bivši košarkaš i košarkaški trener<ref name=slavnic1>[https://sportal.blic.rs/kosarka/domaca-kosarka-i-aba/kosarkaski-bum-moke-slavnica-za-blic-bertomeu-je-separatista-evroliga-je-privatna-liga/2022042211290884632 Košarkaški bum Moke Slavnića za "Blic": Bertomeu je separatista, Evroliga je privatna liga] Sportal.rs ''Časlav Vuković/Miodrag Dimitrijević; 07.07.2018.''<br>''“Ja sam još uvek Jugosloven, a pošto sada imamo samo jednu našu zemlju, a to je Srbija, žao mi je što sve manje naših sportista odlazi u Španiju.”''</ref> * [[Aleksandar Šoštar]], vaterpolo trener, ranije vaterpolista<ref name=sostar1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 561.<br>''“Šoštar Aleksandar, vaterpolista, član VK "Barselona", Barselona. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Bogdan Tanjević]], košarkaški trener<ref name=tanjevic1>[http://www.novosti.rs/vesti/sport.295.html:451849-Tanjevic-Srbija-kao-2009-Zeljko-ce-da-napravi-dar-mar-u-Evroligi Tanjević: Srbija kao 2009, Željko će da napravi dar-mar u Evroligi!] [[Večernje novosti]]. ''D. Kontić; 01.09.2013.''<br>''“Bogdan Tanjević, koji, inače, za sebe kaže da je Jugosloven, ima neviđen dar, zračenje jačine nuklearne elektrane, ali pozitivno..”''</ref><ref name=tanjevic2>[https://reprezentacija.me/bogdan-tanjevic-nepopravljivi-jugosloven-1/ Bogdan Tanjević – Nepopravljivi Jugosloven] Reprezentacija.me ''Ognjen; 07.09.2017.''<br>''“Poznato je da je Tanjević nepopravljivi Jugosloven.”''</ref><ref name=tanjevic3>[https://tacno.net/bogdan-tanjevic-kad-ti-emerik-blum-drzi-leda-mozes-biti-prvak-evrope/ Bogdan Tanjević: Kad ti Emerik Blum drži leđa, možeš biti prvak Evrope] [[Tačno.net]]. ''Amer Obradović; 07.12.2023.''<br>''“O košarci zna sve. O književnosti, filmu i muzici skoro sve. Mada nije nikada postao svjetski košarkaški prvak Boša Tanjević je bez dvojbe svjetski šampion u šarmu. Boša – Crnogorac, Sarajlija, Italijan, Turčin ali prije svega Jugosloven – gost je nove episode Mikrofonije sa Amerom.”''</ref><ref name=tanjevic4>[http://www.pobjeda.me/2013/06/27/intervju-bogdan-tanjevic-navijam-za-sve-nase/#.UzhpaVcjyZE Intervju – Bogdan Tanjević: Navijam za sve naše] [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]]. ''Ana Marković; 27.06.2013.''</ref> * [[Aleksandar Tirnanić]], fudbalski igrač i trener<ref name=tirnanic>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 725.<br>''“Tirnanić Aleksandar, savezni kapiten Fudbalskog saveza Jugoslavije, r. 1910 u Krnjevu, srez Veliko Orašje, Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Trifunović]], šahist<ref name=ptrifunovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 736.<br>''“Trifunović Petar, dr prava, šahovski velemajstor, rez. kapetan, r. 1910 u Dubrovniku, Jugosloven.”''</ref> * [[Eleonora Vild]], košarkašica<ref name=vild1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 637.<br>''“Wild Eleonora, košarkašica, član KK "Vemeks", Berlin. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Duško Vujošević]], košarkaški trener<ref name=vujosevic1>[http://www.novosti.rs/vesti/sport.295.html:438989-Vujosevic-I-Dzajic-je-morao-da-pretuce-svog-coveka-srecan-sam-sto-nisam-uhapsen Vujošević: I Džajić je morao da pretuče svog čoveka, srećan sam što nisam uhapšen...] [[Večernje novosti]]. ''Tanjug; 14.06.2013.''<br>''“Ja sam Jugosloven, partizanovac i Beograđanin.”''</ref><ref name=vujosevic2>[https://www.novosti.rs/vesti/sport.295.html:551240-Vujosevic-U-medijima-se-pezorativno-nazivam-crnogorskim-strucnjakom-a-prvo-sam-Jugosloven Vujošević: U medijima se pežorativno nazivam crnogorskim stručnjakom, a prvo sam Jugosloven] [[Večernje novosti]]. ''Tanjug; 03.06.2015.''<br>''“Ja se u medijima pežorativno nazivam crnogorskim sručnjakom, a prvo sam Jugosloven, dok se za Radonjića nije reklo da je Crnogorac”, zaključio je Vujošević.''</ref><ref name=vujosevic3>[http://sportskenovosti.rs/102383/vujosevic-naravno-da-hocemo-da-platimo-porez/ Vujošević: Naravno da hoćemo da platimo porez]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Sportske novosti. ''14.06.2013.''</ref> * [[Veselin Vujović]], rukometni trener<ref name=vvujovic1>[https://lobsport.me/rukomet/veselin-vujovic-za-lob-sport-crna-goro-od-srca-ti-zelim-pobjedu-a-fer-plej-bas-me-briga-za-to/ Veselin Vujović za Lob Sport: Crna Goro, od srca ti želim pobjedu, a fer-plej – baš me briga za to] Lob sport. ''Aleksandar Popović; 11.01.2024.''<br>''“Ja se osjećam Jugoslovenom.”''</ref><ref name=vvujovic2>[https://narod.hr/sport/veselin-vujovic-jugoslaven-danas-cujem-himnu-hej-sloveni-produ-me-trnci Veselin Vujović: Jugoslaven sam. I danas kada čujem himnu ‘Hej Sloveni’ prođu me trnci] Narod.hr. ''Miroslav Herceg; 02.01.2018.''</ref><ref name=vvujovic3>[https://www.marca.com/balonmano/europeo/2016/01/18/569cd4e522601dcf118b467f.html Veselin Vujovic, yugoslavo de corazón] (na španjolskom) Marca. ''Javier Romano; 18.01.2016.''<br>''“Yo soy montenegrino, estuve cinco años en Macedonia, he sido seleccionador serbio, ahora lo soy esloveno, trabajo en Croacia, pero me siento siempre yugoslavo”, desgrana Vujo en el fluido español que conserva.''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Benes (cropped).jpg|Marijan Beneš Datoteka:S. Kragujević, Sjepan Bobek, fudbaler, 21. 8. 1949.jpg|Stjepan Bobek Datoteka:Miodrag Božović 2021.jpg|Miodrag Božović Datoteka:데얀 2018년.jpg|Dejan Damjanović Datoteka:Vladimir_Gudelj.JPG|Vladimir Gudelj Datoteka:Ivkov,Borislav 1998 Grieskirchen.jpeg|Borislav Ivkov Datoteka:NikolaKarabatic.jpg|Nikola Karabatić Datoteka:Dane Korica.jpg|Dane Korica Datoteka:Franjo Mihalić.jpg|Franjo Mihalić Datoteka:Predrag Mijatović 2007 b.jpg|Predrag Mijatović Datoteka:Ivica Osim - SK Sturm (1999) (cropped).jpg|Ivica Osim Datoteka:Svetislav Pešić (cropped).jpg|Svetislav Pešić Datoteka:Velimir Petkovic 01.jpg|Velimir Petković Datoteka:Cevad Prekazi.jpg|Dževad Prekazi Datoteka:Горан Рађеновић.jpeg|Goran Rađenović Datoteka:Monica Seles 1991.jpg|Monika Seleš Datoteka:Aleksandar Šoštar 01.jpg|Aleksandar Šoštar Datoteka:BogdanTanjevic.jpg|Bogdan Tanjević Datoteka:Aleksandar Tirnanić (1).jpg|Aleksandar Tirnanić Datoteka:Petar Trifunović 1962.jpg|Petar Trifunović Datoteka:Duško Vujošević.jpg|Duško Vujošević Datoteka:Veselin Vujović 2017.jpg|Veselin Vujović </gallery> </center> == Televizija i radio == * [[Sanja Kužet]], televizijska voditeljka<ref name=kuzet1>[https://gracija.me/sanja-kuzet-djeca-su-me-ojacala/ Sanja Kužet: Djeca su me ojačala] Gracija. ''Svetlana Peruničić; 20.07.2018.''<br>''“Majka nije nikada živjela u Crnoj Gori, tata je iz Dalmacije, tako da je, što se mene tiče, bio neki interesantan miks (smijeh). Majka je rođena u Makedoniji, gdje je provela dio života, jer je otac bio vojno lice, a onda je došla u Beograd, gdje je rođen i moj otac, a kasnije i ja. Zato stalno kažem, iako ta država ne postoji, da sam Jugoslovenka.”''</ref><ref name=kuzet2>[https://poslovnidnevnik.ba/2018/02/02/ocarala-dekolteom-sanja-kuzet-u-najprovokativnijem-izdanju-do-sada-pogledajte-sta-je-izludilo-muskarce/ Očarala dekolteom| Sanja Kužet u najprovokativnijem izdanju do sada: pogledajte šta je izludilo muškarce] Poslovnidnevnik.ba ''02.02.2018.''<br>''“Za sebe često voli da istakne da je jedna „prava Jugoslovenka“, jer joj je otac Milovan poreklom iz Dalmacije, a majka Verica je iz Crne Gore.”''</ref> * [[Daško Milinović]], radijski voditelj<ref name=milinovic1>[https://www.danas.rs/svet/region/i-kraljevinu-i-republiku-ubijaju-zar-ne-jugoslovensko-nasledje-u-postjugoslovenskim-zemljama/ I kraljevinu i republiku ubijaju, zar ne?: Jugoslovensko nasleđe u postjugoslovenskim zemljama] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Matea Jerković/Srdan Kosović/Jelka Jovanović/Denis Romac; 19.06.2023.''<br>''Saglasan je i novosadski novinar Daško Milinović, deklarisani antifašista – zbog čega je i fizički napadan – ali i jedan od 23.303 građana/ki koji su se na Popisu 2022. izjasnili kao Jugosloveni. „Mi smo jedina etnička grupa koja je zabeležila rast“, kaže sa Milinović, inicijator stvaranja nacionalnog saveta jugoslovenske manjine.''</ref><ref name=milinovic2>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/sve-vise-jugoslovena-u-srbiji-u-novom-sadu-ih-cak-30-odsto-vise-podnose-zahtev-za-registraciju-svog-nacionalnog-saveta/ Sve više Jugoslovena u Srbiji, u Novom Sadu ih čak 30 odsto više: Podnose zahtev za registraciju svog Nacionalnog saveta] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''A. Latas; 30.04.2023.''<br>''“Da li se rodio koji Jugosloven ili su se neki setili da su Jugosloveni, a na prošlom popisu to nisu bili, nije bitno. Mi smo jedina prirodno rastuća zajednica u Srbiji“, kazao je jedan od najpoznatijih Jugoslovena u našoj zemlji.''</ref><ref name=milinovic3>[https://www.tportal.hr/vijesti/clanak/krenula-kampanja-sve-veci-broj-javnih-osoba-nagovara-gradane-da-se-izjasne-kao-jugoslaveni-20221002 Krenula kampanja: Sve veći broj javnih osoba nagovara građane da se izjasne kao Jugoslaveni] tportal.hr. ''B. Stilin; 02.10.2022.''<br>''“Nedugo zatim na Twitteru se oglasio popularni radijski voditelj Daško Milinović, koji često sarkastično tvita s računa po imenu Uspeh Petrović. On je objavio da se radi na osnivanju Nacionalnog vijeća Jugoslavena u Srbiji, po uzoru na druge manjinske zajednice poput Roma, koje nemaju svoju matičnu državu. Dakako, za osnivanje manjinske zajednice koja bi uživala manjinska prava potrebno je da takva zajednica ima određenu brojnost.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:EXIT 2012 Red Union.jpg|Daško Milinović </gallery> </center> == Umetnost == * [[Marina Abramović]], umjetnica performansa<ref name=abramovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 9.<br>''“Abramović Marina, slikar, multimedijalni umetnik; profesor na Likovnoj akademiji, Hamburg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Stevan Aleksić]], vizuelni umjetnik, scenograf<ref name=aleksic1>[https://www.instagram.com/p/DDPpnQctnSy/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA%3D%3D Drugarica Brena i moja malenkost. (…) Jugosloven, rame uz rame sa Jugoslovenkom, (…).] [[Instagram]]. ''stevan_aleksic_art; 06.12.2024.''</ref> * [[Mrđan Bajić]], vajar<ref name=mbajic1>[https://www.harpersbazaar.rs/kultura/umetnost-knjige-muzika/ne-propustite-poslednje-javno-vodenje-kroz-izlozbu-mrdana-bajica Ne propustite: Poslednje javno vođenje kroz izložbu Mrđana Bajića] Harper’s Bazaar. ''Milena Kitić; 19.01.2023.''<br>''“Nikakvo idealizovanje nije u pitanju i stalno ponavljam da nisam jugonostalgičan, već sam zapravo i Jugosloven, pored toga što sam i Srbin.”''</ref><ref name=mbajic2>[http://www.tanjug.rs/full-view.aspx?izb=753923 Mrđan Bajić za Tanjug: Spomenik Đinđiću mora biti postavljen] [[Tanjug]] ''15.10.2022.''<br>''“Vajar i konceptualni umetnik Mrđan Bajić kaže da nikada nije imao tako veliku i zahtevnu izložbu kao što je postavka "Nepouzdani pripovedač", da nije jugonostalgičan iako se smatra Jugoslovenom, i da očekuje da će njegova najbolja skulptura spomenik Zoranu Đinđiću jednom konačno biti postavljen na pravom mestu.”''</ref><ref name=mbajic3>[https://www.politika.rs/sr/clanak/521814/U-lokalnom-i-globalnom-dvoumlju U lokalnom i globalnom dvoumlju] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Marija Đorđević; 21.10.2022.''<br>''“Dakle nisam jugonostalgičan, ja sam naprosto i Jugosloven, poreklom, svetonazorom, poimanjem jezika, ljudi, zavičajnosti i kulturnih kodova.”''</ref> * [[Danica Basta]], slikarka<ref name=basta1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 35.<br>''“Basta Danica, slikar; profesor u Višoj školi likovnih i primenjenih umetnosti, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vjera Biller]], slikarica<ref name=biller1>Голубовић, Видосава/Суботић, Ирина: [https://monoskop.org/images/e/e6/Milenkovic_Nebojsa_Vujica_Resin_Tucic_Tradicija_avangarde_The_Tradition_of_Avant-garde_2011.pdf Зенит 1921–1926] Београд, 2008, str. 298.<br>''Из писама се види да јој је отац Аустријанац Емилио, да има аустријско држављанство, „али ипак, ја сам у ствари Југословенка, пошто сам рођена у... Хрватској и мој први језик је био хрватски; моја мајка Малвина Куглер, је такође Југословенка“</ref> * [[Ema Bregović]], vizuelna umjetnica<ref name=ebregovic1>[https://www.kurir.rs/zabava/pop-kultura/3708363/ema-bregovic-dela-stvaram-uz-burek-i-cevape Dela stvaram uz burek i ćevape: Ema Bregović za Kurir: Odrasla sam kao Jugoslovenka i to će tako ostati] [[Kurir (novine)|Kurir]]. ''Kurir/Lj. Radanov; 14.06.2021.''</ref><ref name=ebregovic2>[https://www.ekspres.net/scena/ne-treba-traziti-nove-razloge-za-podjele-8-7-2021 Intervju Ema Bregović - "Ne treba tražiti nove razloge za podjele"] Ekspres. ''Mihailo Paunović; 08.07.2021.''<br>''“Rođena je u Parizu, ali sebe smatra Jugoslovenkom što je direktna posledica nasleđa koje je, u istim tim koferima, ponela iz kuće.”''</ref><ref name=ebregovic3>[https://www.blic.rs/zabava/ema-bregovic-izlozba-otac-goran-beograd/j0ydxtb (Video) Roditelji nisu došli da je podrže - Ćerka Gorana Bregovića o svom poslu i poznatom ocu! "Ja sam Jugoslovenka", a evo šta misli o Beogradu] [[Blic (novine)|Blic]]. ''F.J.; 12.06.2021.''<br>''“Ja se osjećam kao Jugoslovenka, jer ja nemam taj nacionalistički stav.”''</ref> * [[Eduard Čehovin]], grafički dizajner<ref name=cehovin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 80.<br>''“Čehovin Eduard, grafički dizajner. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Božidar Damjanovski]], slikar<ref name=damjanovski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 92.<br>''“Damjanovski Božidar, slikar, slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Evgenija Demnievska]], likovni umjetnik<ref name=demnievska1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 97.<br>''“Demnievska Evgenija, slikar, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Emir Dragulj]], grafičar<ref name=dragulj1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 109.<br>''“Dragulj Emir, slikar i grafičar; redovni profesor Fakulteta likovnih umetnosti, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nikola Džafo]], slikar<ref name=dzafo1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 114.<br>''“Džafo Nikola, slikar, slobodni umetnik; likovni urednik lista "Republika". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Branko Gavrić]], grafički dizajner<ref name=gavric1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 142.<br>''“Gavrić Branko, grafički dizajner; vlasnik i direktor firme "Total Design" DOO. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nandor Glid]], vajar<ref name=glid1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 145-146.<br>''“Glid Nandor, vajar; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, Jevrejin.”''</ref> * [[Đorđe Ilić]], slikar, univ. profesor<ref name=djilic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 168.<br>''“Ilić Đorđe, slikar; redovni profesor Arhitektonskog fakulteta, Bg. (penz.) […] P: Srbin-Jugosloven, […].”''</ref> * [[Darija Kačić]], slikarka<ref name=kacic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 213.<br>''“Kačić Darija, slikar; docent na Fakultetu likovnih umetnosti, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Nikola Kostandinović]], grafički dizajner<ref name=kostandinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 242.<br>''“Kostandinović Nikola, grafički dizajner; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Pjer Križanić]], slikar-karikaturista<ref name=krizanic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 358.<br>''“Križanić Pjer, slikar-karikaturista, novinar, r. 1890 u Mečenčanu, srez Glina, Jugosloven.”''</ref> * [[Ankica Oprešnik]], slikarica i grafičarka<ref name=opresnik1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 390-391.<br>''“Oprešnik Ankica, slikar i grafičar; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Gradimir Pankov]], balet majstor<ref name=pankov1>[http://www.politika.rs/rubrike/Kultura/Moja-trupa-mora-uvek-da-iznenadi.lt.html Моја трупа мора увек да изненади] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Биљана Лијескић; 11.12.2013.''<br>''“То ми много значи, јер никада нисам изгубио везу са простором одакле сам дошао, иако живим у иностранству годинама. Имам обичај да кажем, са саркастичним хумором, да сам Југословен са канадским и америчким пасошем! Али, чак иако сам канадски и амерички држављанин, остајем Југословен у срцу и никада нећу заборавити своју матичну земљу.”''</ref> * [[Dragan Papić]], multimedijalni umjetnik<ref name=dpapic1>[https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:155431-Darovi-sa-buvljaka Darovi sa buvljaka] [[Večernje novosti]]. ''A. Šerer, N. Smiljić; 24.02.2004.''<br>''“Ipak, najviše volim da izlažem u našoj zemlji, pred domaćom publikom. Za sebe volim da kažem da sam prvo Beograđanin, pa Jugosloven.”''</ref> * [[Ljuba Popović]], slikar<ref name=ljpopovic1>[https://www.vreme.com/kultura/slikarstvo-je-muzika-za-oci/ Slikarstvo je muzika za oči] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Dragan Todorović; 30.10.2014.''<br>''“On lično je 51 godinu tamo, kad ga pitaju ko je, odgovara, Jugosloven, srpskog porekla, da pripada srpskom plemenu…”''</ref> * [[Verica Rakočević]], modna dizajnerka<ref name=rakocevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 473.<br>''“Rakočević Verica, modni kreator. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ivan Rendić]], kipar<ref name=rendic1>Kečkemet, Duško: Ivan Rendić: Život i djelo. Supetar 1969, str. 47.<br>''Rendić pisao je u starosti: »On me je uputio da moram biti svijestan, da sam Hrvat, dakle Jugoslaven.« Dalje veli da mu je knjige, iz kojih je učio naš jezik, slao također Strossmayer. I taj Strossmayerov kredo »Hrvat, dakle Jugoslaven« postaje otada i Rendićev kredo, kojeg se držao i za koji se borio dosljedno sve do smrti, u toku čitavog svog dugog i napornog rada i burnog života.''</ref> * [[Mateja Rodiči]], slikar<ref name=rodici1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 485.<br>''“Rodiči Mateja, slikar i grafički dizajner; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Anđelka Slijepčević]], modni kreator, univ. profesor<ref name=aslijepcevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 509.<br>''“Slijepčević Anđelka, redovni profesor Fakulteta primenjenih umetnosti i dizajna, Bg.; potpredsednik Saveta Univerziteta umetnosti. […] P: Jugoslovenka, Srpkinja, […].”''</ref> * [[Marija Tišma]], slikarka<ref name=mtisma1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 577.<br>''“Tišma Marija, slikar; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Emma Varga]], dizajner stakla<ref name=varga-marodic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 308.<br>''“Marodić Emilija, dizajner stakla; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vladimir Veličković]], slikar<ref name=velickovic1>[https://nova.rs/kultura/najbolji-izdanak-gradanskog-secanje-na-vladu-velickovica/ Najbolji izdanak građanskog – sećanje na Vladu Veličkovića] Nova.rs. ''Radmila Stanković; 29.08.2020.''<br>''“Ja sam duboko ukorenjen kao Jugosloven i takav ću ostati do kraja života. Dubokih korena sam i Beograđanin, što podrazumeva i da sam Srbin.”''</ref><ref name=velickovic2>[https://www.vesti-online.com/ostajem-jugosloven/ Ostajem Jugosloven] Vesti online. ''02.11.2014.''<br>''“Ja sam veoma privržen toj Srbiji, Beogradu, ja sam pre svega Beograđanin, naravno sa plemenitom idejom da ostajem Jugosloven, ono što mi se negde i zamera, a negde mi se i ne oprašta.”''</ref> * [[Sonja Vukićević]], koreografkinja, glumica, balerina<ref name=vukicevic1>[https://www.vijesti.me/zabava/19258/sonja-vukicevic-politicari-su-postali-i-glumci-i-reditelji Sonja Vukićević: Političari su postali i glumci i reditelji] [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Jelena Kontić; 23.09.2018.''<br>''“Ja sam Jugoslovenka i van granica Jugoslavije, a danas sam Jugoslovenka i van granica bivše Jugoslavije.''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Marina Abramović. The Cleaner (45524492341).jpg|Marina Abramović Datoteka:Ljuba Popovic-mc.rs.jpg|Ljuba Popović Datoteka:Ivan Rendić 1885 Th. Mayerhofer.jpg|Ivan Rendić Datoteka:Velickovic Zarko-Vijatovic (cropped).jpg|Vladimir Veličković </gallery> </center> == Vojska == * [[Vicko Antić]], general-pukovnik, revolucionar<ref name=antic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 22.<br>''“Antić Vicko, generalmajor avijacije JNA, r. 1912 u Selcu, srez Crikvenica, Jugosloven.”''</ref> * [[Tomo Buzov]], oficir, poznat po herojskom činu za vreme bratoubilačkog rata 1993. godine<ref name=buzov1>[https://www.nin.rs/english/news/50784/darko-buzov-my-father-was-murdered-because-he-didnt-want-to-stay-silent Darko Buzov for NIN: My father was murdered because he didn’t want to stay silent] (na engleskom) [[NIN]]. ''Tanja Nikolić Đaković; 06.06.2024.''<br>''“And my father never thought of himself as a Croat. He was, as I said, a Yugoslav, a JNA officer. For years after the abduction in Štrpci, various NGOs contacted us, they wanted us to insist on the idea that the Serbs killed my father because he was a Croat. And the truth is that my father was a Yugoslav.”''</ref><ref name=buzov2>[https://n1info.rs/vesti/bio-je-covek-i-jugosloven-tomo-buzov-dao-je-svoj-za-zivot-mladica-u-vozu-u-strpcima/ „Bio je čovek i Jugosloven“: Tomo Buzov, dao je svoj za život mladića u vozu u Štrpcima] N1 SRB. ''Sonja Kamenković; 31.05.2024.''<br>''On kaže da ima posebnu obavezu da naglasi da je Tomo Buzov bio oficir JNA, ali pre svega čovek i Jugosloven. „Bio je oficir JNA, učinio je taj gest koji mnogi nikada ne bi, ali presudno je bilo upravo to što je Toma bio Jugosloven i nije delio ljude po nacionalnosti. On je spasio mladića koji je pošao tim vozom u Bar. Tomo je umesto tog mladića izašao iz voza, važno je reći da nije ubijen kao Hrvat kako su to neki govorili, već kao Jugosloven.“''</ref> * [[Ivan Gošnjak]], general, političar, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Nikola Karanović]], general-pukovnik, revolucionar<ref name=nkaranovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 307-308.<br>''“Karanović Nikola-Karan, generalpotpukovnik JNA, r. 1914 u Prkosima, srez Bosanski Petrovac, Jugosloven.”''</ref> * [[Mirko Matković]], general-major, revolucionar<ref name=mmatkovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 431.<br>''“Matković Mirko, pukovnik JNA, r. 1915 u Podima, srez Hercegnovi, Jugosloven.”''</ref> * [[Kosta Nađ]], general, političar, revolucionar<ref name=nadj1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 173.<br>''“Nađ S. Kosta (Izborni srez Zrenjanin, APV – NRS), general-pukovnik, rođen 15-V-1911 god. u Petrovaradinu, srez Novi Sad, APV – NRS, Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Rudolf Primorac]], general, diplomata, revolucionar<ref name=primorac>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_8.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 102.<br>''“Primorac Antuna Rudolf, načelnik Štaba divizije, rođen 1904, Sutomore, Bar, major jugoslovenske vojske, Jugosloven, u NOB od 1941, član KPJ od oktobra 1942, krajem rata šef Jugoslovenske vojne misije u SSSR-u.”''</ref> * [[Velimir Radičević]], general-potpukovnik, narodni heroj<ref name=radicevic1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/zaboravljeni-devedesetogodisnjaci/ Zaboravljeni devedesetogodišnjaci] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dragoljub Petrović; 26.12.2011.''<br>''“Ja sam internacionalac bio ceo život. I Jugosloven.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vicko Antić.jpg|Vicko Antić Datoteka:Memorial plaque for captain Tomo Buzov in New Belgrade.jpg|reljef Tome Buzova na spomen-ploči Datoteka:Ivan Gošnjak (1).jpg|Ivan Gošnjak Datoteka:Nikola Karanović.jpg|Nikola Karanović Datoteka:Kosta Nađ.jpg|Kosta Nađ Datoteka:Rudolf Primorac.jpg|Rudolf Primorac </gallery> </center> == Druge oblasti == * [[Sonja Biserko]] aktivistica za ljudska prava, bivši diplomat<ref name=biserko1>Pavelić, Boris: [https://www.kucaljudskihprava.hr/wp-content/uploads/2019/12/Kad-glave-igraju__.pdf Kad glave igraju.] Zagreb 2019, str. 118.<br>''“Moji su živeli u tom jugoslovensko-dalmatinskom krugu. Tu sam i ja odrasla, pa nemam nacionalnost u smislu u kojem se danas govori o njoj: Beograđanka sam, Dalmatinka, Jugoslovenka. To je moj osećaj, ne mogu to da menjam.” - Osjećaj identiteta Sonje Biserko jasan je i osviješten – jugoslavenstvo koje ne negira nijednu svoju sastavnicu, od etničke preko regionalne do vjerske - ali danas, doslovno opasan. - “Biti Jugosloven i kosmopolita, to je danas proterana populacija.”''</ref><ref name=biserko2>Perović, Latinka: [https://www.helsinki.org.rs/serbian/doc/Ziveti%20svoje%20ideale.pdf U ogledalu vremena. Skica za biografiju Sonje Biserko, s povodom.], u: Stanojlović, Seška/Kisić, Izabela (ur.): Živeti svoje ideale. Sonja Biserko, skice za portret. Beograd 2018, str. 33.<br>''“Samozatajna po prirodi, Sonja Biserko je, po svom tačnom samorazumevanju, ličnost sa složenim identitetom. Jugoslovenka, Beograđanka, Dalmatinka, Mediteranka, Evropljanka, kosmopolitkinja… Antifašizam i ideje jednakosti i solidarnosti levice utemeljene su u njenom porodičnom vaspitanju.”''</ref> * [[Aida Ćorović]], aktivistica za ljudska prava, novinarka<ref name=acorovic1>[https://nova.rs/vesti/politika/aida-corovic-grigorije-jedini-moze-da-ujedini-gradane/ Ćorović: Grigorije može da nas spasi od Vučića] Nova.rs ''Vojislav Milovančević; 09.07.2020.''<br>''“I neka mu se kaže da ja, Jugoslovenka, levičarka, feministkinja…mislim da je Srbiji potrebna njegova pomoć.”''</ref><ref name=corovic2>[https://balkans.aljazeera.net/opinions/2024/7/14/novi-sad-antifa-grad-ustase-i-cetnici-zajedno-ste Novi Sad antifašistički grad: Ustaše i četnici, zajedno ste bježali] [[Al Jazeera Balkans]]. ''Aida Ćorović; 14.07.2024.''<br>''“Mirovna i građanska aktivistkinja od početka ratova '90-ih, antifašistkinja, feministkinja i braniteljka ljudskih prava. Kosmopolitkinja. Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ervina Dabižinović]], aktivistkinja za ženska prava, psihološkinja<ref name=dabizinovic1>Domović Bulut, Senka: [https://www.faktcg.org/wp-content/uploads/2020/10/final-publikacija.pdf Ženske stvari. Women matters.] Herceg Novi 2018, str. 60.<br>''“Ja sam se osjećala, i osjećam se i danas, Jugoslovenkom.”''</ref> * [[Herta Haas]], službenica, revolucionarka<ref name=haas1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 44.<br>''“Has Herta, borac u službi veze VŠ, rođena 1917, Maribor, studentkinja, Jugoslovenka, u NOB od 1941. godine, član KPJ.”''</ref> * [[Eduard Ille]], kulturni funkcioner<ref name=ille1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 171.<br>''“Ille Eduard, direktor "Jugokoncerta", Bg. (od '86). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ivan Kostrenčić]], knjižničar<ref name=kostrencic1>Korunić, Petar: [https://hrcak.srce.hr/file/314359 Prilog poznavanju jugoslavenske ideje u hrvatskoj politici 1868–1874], u: [[Časopis za suvremenu povijest]], sv. 12 br. 3 (1980), str. 78.<br>''“Koji može nas Jugoslavenah konačni cilj biti, koji odgovara posve našoj naravi, našim narodnim zahtjevom?”''</ref> * [[Ljubica Krnjaić]], inženjer protivpožarne zaštite<ref name=krnjajic1>[https://zenskimuzejns.org.rs/tag/ljubica-krnjajic/ Vatrogastvo i ženska emancipacija] ŽeNSki muzej. ''Vesna Nedeljković Angelovska; 21.12.2023.''<br>''“Za sebe kaže da je Jugoslovenka. Ima kritički stav prema politici savremenog društva ali smatra da je socijalistički poredak Jugoslavije bio najhumaniji poredak.”''</ref> * [[Ašok Murti]], poznati stilista<ref name=murti1>[http://www.blic.rs/Intervju/160207/Ostao-sam-ovde-iz-inata- Ostao sam ovde iz inata] Blic Online. ''Žiža Antonijević; 23.03.2008.''<br>''“Nemam nikakav stid i sram da izgovorim da ću ja zauvek ostati Jugosloven i da je to jedino s čime mogu da se identifikujem.”''</ref><ref name=murti2>[http://www.pulsonline.rs/licna-karta/228/asok-murti/biografija Ašok Murti - Biografija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110325002131/http://www.pulsonline.rs/licna-karta/228/asok-murti/biografija |date=2011-03-25 }} Puls Online<br>''“Ja sam Jugosloven, ali indijskog porekla, to je identitet koga se nikada neću odreći. Moja intimna istorija ne poklapa se sa opštom, a naročito ne sa geografijom. Nisam jugonostalgičar, to je kulturni i emotivni, ne geografski prostor.”''</ref> * [[Bosiljka Schedlich]], kulturni radnik<ref name=schedlich1>[https://balkandiskurs.com/2018/05/19/prelazeci-granice-dio-ii/ Prelazeći granice: bosanske migracije u Njemačkoj (Dio II)] Balkan Diskurs. ''Dženeta Karabegović; 19.05.2018.''<br>''“SüdOst centar, ili “südost Europa Kultur e.V.” osnovala je Bosiljka Schedlich, rođena u Hrvatskoj, koja se udomaćila u Njemačkoj, a sebe smatra Jugoslovenkom.”''</ref> * [[Jagoda Slijepčević]], popularna, dugogodišnja radnica JAT-a<ref name=jslijepcevic1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/453773/Odlazak-stjuardese Odlazak stjuardese] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Jovo Simišić; 08.05.2020.''<br>''“Bila je entuzijasta i velika Jugoslovenka.”''</ref> * [[Maja Veseli]], kulturni radnik<ref name=veseli1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 759.<br>''“Veseli Maja, profesor, sekretar Saveta za prosvetu, nauku i kulturu NR Hrvatske, član Glavnog odbora SSRNS Hrvatske, član Saveza ženskih društava NR Hrvatske, r. 1908 u Irigu, Jugoslovenka.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Sonja Biserko.jpg|Sonja Biserko Datoteka:Aida Ćorović 2011-mc.rs.jpg|Aida Ćorović Datoteka:Herta Has.jpg|Herta Haas </gallery> </center> == Povezano == * [[Jugoslaveni]] * [[Jugoslavenstvo]] == Reference == {{reflist|colwidth=30em}} [[Kategorija:Biografije, Jugoslavija|*]] [[Kategorija:Liste osoba|Jugoslaveni]] li2svvrczg3ox2kpj509z81xl17cxb8 42661653 42661645 2026-07-30T22:39:00Z Dwina744 178014 dop./ispr. 42661653 wikitext text/x-wiki Ovo je spisak značajnih osoba koji se danas identificiraju kao [[Jugoslaveni]] ili su se za vrijeme svoga života tako identificirali, uključujući osobe kojima je to (bila) [[nacionalnost]] ili primarni identitet i one kojima je to (bio) jedan od [[Etnički identitet|identiteta]]. Pri tome treba imati na umu da je za vrijeme postojanja [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|socijalističke Jugoslavije]] (1945–1991) većina stanovništva gajila jugoslovenski identitet. Stanovnici Jugoslavije su se najčešće nacionalno osjećali "prije svega [[Hrvati]]ma, [[Makedonci]]ma, [[Slovenci]]ma, [[Srbi]]ma itd., i istodobno Jugoslavenima". Druga po brojnosti kategorija su bili "oni koji su najprije Jugoslaveni, pa zatim Srbi, Slovenci, Makedonci ili Hrvati". Treću grupu su činili oni građani koji su se osjećali ''samo'' Jugoslavenima, a nije bio malen ni broj onih koji su se osjećali ''samo'' Srbima, ''samo'' Hrvatima, ''samo'' [[Albanci]]ma itd.<ref name=jugoslavenstvo69>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 69.</ref> == Arhitektura == * [[Mia David]], arhitekta, scenograf<ref name=miadavid1>[https://www.youtube.com/watch?v=Icqc0scR63Q Prostori slobode - Radina Vučetić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211012638/https://www.youtube.com/watch?v=Icqc0scR63Q |date=2023-02-11 }} YouTube. ''Remarker Media; 01.07.2020.''<br>''“Ja sam isto Jugoslovenka.”''</ref> * [[Miša David]], arhitekta<ref name=mišadavid1>[https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ Jugosloven koji je pobegao u Teksas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114010713/https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ |date=2023-11-14 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Miroslav Simeunović; 02.11.2020.''<br>''“I ovoga puta, kad smo se sreli, smejali smo se tome, kako se naš zajednički prijatelj, pok. arhitekta Miša David, iz nekog protesta, kad nije mogao da se upiše kao Jugosloven, izjašnjavao na popisima kao stari Grk.”''</ref> * [[Radivoje Dinulović]], arhitekt<ref name=dinulovic1>[https://magazin.politika.rs/sr/clanak/571832/kulturni-dodatak/ne-pristajem-da-povladujem-ovoj-realnosti Ne pristajem da povlađujem ovoj realnosti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152856/https://magazin.politika.rs/sr/clanak/571832/kulturni-dodatak/ne-pristajem-da-povladujem-ovoj-realnosti |date=2024-12-25 }} Magazin Politika. ''Aleksandra Isakov; 24.07.2024.''<br>''“Ja sam levičarsko dete, ostao sam komunista i Jugosloven, i duboko verujem da ta nova realnost mora da dođe, kao što je realnost mog detinjstva i mladosti morala da nestane.”''</ref> * [[Vlado Milunić]], arhitekt<ref name=milunic1>[https://bosnainfo.ba/preminuo-vlado-milunic/ Preminuo Vlado Milunić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126051433/https://bosnainfo.ba/preminuo-vlado-milunic/ |date=2022-11-26 }} BosnaInfo. ''BosnaInfo; 17.09.2022.''<br>''“Ja sam češki arhitekt jer sam završio češke škole. Isto tako nisam Čeh premda imam češko državljanstvo. Ja sam Jugoslaven jer se tako osjećam, unatoč činjenici da Jugoslavija više na postoji”''</ref><ref name=milunic2>[https://www.expats.cz/czech-news/article/czech-co-architect-behind-prague-s-dancing-house-passes-away Czech-Croatian architect behind Prague's Dancing House passes away] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108235402/https://www.expats.cz/czech-news/article/czech-co-architect-behind-prague-s-dancing-house-passes-away |date=2023-01-08 }} (na engleskom) Expats.cz ''Expats.cz Staff; 18.09.2022.''<br>''Milunić was born in Zagreb in what is now Croatia in 1941, but lived in Prague from the age of 16. In regards to his nationality, he described himself as "a Czechoslovak architect because I have a Czechoslovak education, and I feel Yugoslav in protest against primitive nationalism, even though neither Czechoslovakia nor Yugoslavia exists anymore."''</ref> * [[Aljoša Šegvić]], arhitekta<ref name=segvic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 554.<br>''“Šegvić Aljoša, arhitekta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Milica Šterić]], arhitekta<ref name=steric1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 563.<br>''“Šterić Milica, arhitekta; član Upravnog odbora i specijalni savetnik Holding korporacije "Energoprojekt" - MDD Urbanizam i arhitektura; član Umetničkog saveta Saveza arhitekata Srbije i Akademije Arhitekture Srbije. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Josip Svoboda]], arhitekta<ref name=svoboda1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 550.<br>''“Svoboda Josip, arhitekta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Danilo Udovički]], arhitekta<ref name=dudovicki1>[https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ Jugosloven koji je pobegao u Teksas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114010713/https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ |date=2023-11-14 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Miroslav Simeunović; 02.11.2020.''<br>''“Mogu da potvrdim i danas da je moj daroviti prijatelj arhitekta Danilo Udovički, poreklom iz bačkog sela Mol, bio i ostao veliki patriota, erudita i poliglota, ali i Jugosloven u najboljem smislu te reči. Uvek se tako i izjašnjavao na popisima dok je to moglo, jer je i za njega, kao i za mnoge od nas, razbijanje Jugoslavije bila lična uvreda.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vlado Milunić.jpg|Vlado Milunić </gallery> </center> == Diplomacija == * [[Aleš Bebler]], diplomata, revolucionar<ref name=abebler1>VIII Kongres Saveza Komunista Jugoslavije. Beograd, 7–13. decembra 1964. Stenografske beleške III. Beograd 1965, str. 1918.<br>''“Ovima moramo pre svega reći da je dobar deo našeg razmimoilaženja prosto nesporazum, i to nesporazum u tome šta mi, Jugosloveni, i drugi koji se sa nama slažu, nazivamo politikom miroljubive koegzistencije i kako je mi definišemo.”''</ref> * [[Salih Fejić]], diplomata<ref name=fejic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 182.<br>''“Fejić Salko, izvanredni poslanik i opunomoćeni ministar FNRJ u Holandiji, rez. major, r. 1914 u Mostaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Rexhai Surroi]], diplomat<ref name=surroi1>Maksić, Milivoje: [https://www.helsinki.org.rs/serbian/doc/Svedocanstva%2005.pdf U raskoraku sa svetom.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221029103157/https://www.helsinki.org.rs/serbian/doc/Svedocanstva%2005.pdf |date=2022-10-29 }} Beograd 2000, str. 9.<br>''“Bio је Аlbаnас ро poreklu, ali Jugosloven ро svemu drugom. Nije birao prijatelje ро ključu, već ро srcu. Mnogi smo bili među onima kojima је biо blizak. Redžai је biо čovek koji је prijatelju privгžen. Ponekad se čini da u ovom našem vremenu ta divna osobina - biti privгžen prijatelju, kao da počinje da bledi pod pritiskom egoizma, i nekih drugih, čudnih i sumnjivih moralnih normi. А upravo to, osećati se Jugoslovenom, što simbolizuje uverenje da smo svi u ovoj zemlji podjednako bliski i potrebni jedni drugima, i biti privгžen drugu, prijatelju - jeste politička, а rekao bih i moralna osnova, na kojoj jedino i može počivati naša spoljnopolitička služba.”''</ref> * [[Zdenko Štambuk]], diplomata<ref name=zstambuk>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/08/srpski/P00040710.shtm Ko je ovaj čovek? Vladimir Štambuk (Drugaričin drug)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221123055710/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/08/srpski/P00040710.shtm |date=2022-11-23 }} [[Glas javnosti]]. ''Zorica Vulić; 07.04.2000.''<br>''“Otac Zdenko bio je čuveni diplomata, takođe Jugosloven, a majka Čehinja.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Aleš Bebler.jpg|Aleš Bebler </gallery> </center> == Film i pozorište == * [[Vjekoslav Afrić]], glumac<ref name=afric1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 11.<br>''“Afrić Vjeko, dramski umetnik, pozorišni i filmski reditelj, redovni prof. Akademije za pozorišnu umetnost u Beogradu, pretsednik Sindikata kulturno-umetničkih ustanova, rez. major, r. 1906 na Hvaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Neda Arnerić]], glumica<ref name=arneric1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 22-23.<br>''“Arnerić Neda, glumica i galerista (vlasnik galerije - knjižare "Atrijum", Bg.). […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Darko Bajić]], redatelj<ref name=dbajic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 29.<br>''“Bajić Darko, filmski reditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=dbajic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 29.<br>''“Bajić M. Darko, filmski reditelj, docent na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu (r. 14. V 1955, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Primož Bebler]], redatelj<ref name=pbebler1>[https://www.danas.rs/kultura/umetnik-humanista-jugosloven/ Umetnik , humanista, Jugosloven...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152828/https://www.danas.rs/kultura/umetnik-humanista-jugosloven/ |date=2024-12-25 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Rade Radovanović; 21.11.2013.''<br>''“Primož je bio pravi, plemeniti Jugosloven. Taj njegov izbor, bitna odrednica njegovog identiteta, imao je svoju estetsku, ideološku i humanističku utemeljenost.”''</ref><ref name=pbebler2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 35.<br>''“Bebler A. Primož, pozorišni reditelj; upravnik i umetnički rukovodilac Malog pozorišta Duško Radović i Večernje scene Radović u Beogradu (r. 5. V 1951, Njujork). Jugosloven.”''</ref><ref name=pbebler3>[http://www.republika.co.rs/564-565/24.html Beskrajna širina stanovnika sveta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221016234820/http://www.republika.co.rs/564-565/24.html |date=2022-10-16 }} Republika. ''Goran Cvetković; Broj 564-565, 01-31.01.2014.''<br>''“Istinski levičar i Jugosloven, internacionalni i svetski pozorišni stručnjak Primož Bebler, nije stigao da uradi i tu jubilarnu predstavu Početak bune na dahije, po romanu Svetislava Basare.”''</ref> * [[Ivan Bekjarev]], glumac<ref name=bekjarev1>[https://arhiva.vesti-online.com/Scena/Soubiznis/499225/Bekjarev-Najgori-su-umetnici-u-politici Bekjarev: Najgori su umetnici u politici] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230804005703/https://arhiva.vesti-online.com/Scena/Soubiznis/499225/Bekjarev-Najgori-su-umetnici-u-politici |date=2023-08-04 }} Vesti online. ''D. Dušanić; 16.06.2015.''<br>''“Poreklom sam Makedonac, ali rođeni Beograđanin, i javno priznajem da sam Jugosloven.”''</ref> * [[Miroslav Benka]], redatelj<ref name=benka1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 40.<br>''“Benka Miroslav, reditelj; umetnički direktor Gradskog pozorišta u Žilini, Slovačka (od '91). […] P: Jugosloven, slovačke narodnosti, […].”''</ref> * [[Melita Bihali]], glumica<ref name=bihali1>[https://www.vesti.rs/Mercedes-Benz/Jugoslovenka-zauvek-Prica-o-lepoj-stolarevoj-kci.html Jugoslovenka zauvek: priča o lepoj stolarevoj kći] vesti.rs ''Vesti-online.com; 27.12.2015.''<br>''“I moja porodica se preselila u Istru, iako nismo imali potrebu za tim. Takvo je bilo naređenje” - kaže Melita Bihali, koja je kroz lik baba Mare opisala i raspad SFRJ, i za kraj ovog susreta naglasila da je rođena kao Jugoslovenka i da će tako i umreti.''</ref><ref name=bihali2>[https://n1info.ba/showbiz/preminula-glumica-melita-bihali-poznata-po-ulozi-u-maratoncima/ Preminula glumica Melita Bihali, poznata po ulozi u “Maratoncima”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230907003733/https://n1info.ba/showbiz/preminula-glumica-melita-bihali-poznata-po-ulozi-u-maratoncima/ |date=2023-09-07 }} N1 BIH. ''N1 Srbija, nova.rs; 25.08.2023.''<br>''Bihali je rekla i da je „rođena kao Jugoslovenka i da će tako i umrijeti!“.''</ref> * [[Predrag Bjelac]], glumac<ref name=bjelac1>[https://www.vesti-online.com/i-carobnjak-i-papa/ I čarobnjak i papa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230104004740/https://www.vesti-online.com/i-carobnjak-i-papa/ |date=2023-01-04 }} vesti.rs ''Nada S. Preradović; 29.01.2022.''<br>''“Do pre par godina živeo je u Pragu, izjašnjava se kao Jugosloven i ponosni je otac dve ćerke.”''</ref><ref name=bjelac2>[https://zena.blic.rs/lifestyle/glumac-predrag-bjelac-govorio-je-o-uspesima-na-svetskoj-sceni/lh3w1pl Predrag Bjelac: "Za Čehe sam harizmatičan: Mnogo puta sam im rekao: 'Dođite kod nas da vidite, ima ovakvih koliko hoćeš'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241205080743/https://zena.blic.rs/lifestyle/glumac-predrag-bjelac-govorio-je-o-uspesima-na-svetskoj-sceni/lh3w1pl |date=2024-12-05 }} Blic žena. ''Blic žena; 19.05.2024.''<br>''“Odgojen sam kao Jugosloven, negde sam to i dalje.”''</ref> * [[Jelica Bjeli]], glumica<ref name=bjeli1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 45.<br>''“Bjeli-Hadžić Jelica, glumica. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Dragan Bjelogrlić]], režiser i glumac<ref name=bjelogrlic1>[https://www.nportal.rs/vest/186/vesti/kultura/bjelogrlic-film-toma-se-prepoznaje-po-univerzalnoj-emociji Bjelogrlić: Film "Toma" se prepoznaje po univerzalnoj emociji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230121004426/https://www.nportal.rs/vest/186/vesti/kultura/bjelogrlic-film-toma-se-prepoznaje-po-univerzalnoj-emociji |date=2023-01-21 }} Nportal. ''Nportal; 27.08.2021.''<br>''“Osećam se Jugoslovenom. Imam poseban odnos prema toj državi, žao mi je što je više nema i verovatno se to oseća u filmu. Toma je otvoreno govorio pred kraj života, kad je počela da se raspada Jugoslavija, da je veliki protivnik toga. Pravio je jugoslovensku turneju neposredno pred rat”, podsetio je Bjelogrlić.''</ref><ref name=bjelogrlic2>[https://www.rtvslo.si/kultura/intervju/dragan-bjelogrlic-iz-slovenije-je-vedno-prihajala-avantgarda/536803 Dragan Bjelogrlić: Iz Slovenije je vedno prihajala avantgarda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221006025712/https://www.rtvslo.si/kultura/intervju/dragan-bjelogrlic-iz-slovenije-je-vedno-prihajala-avantgarda/536803 |date=2022-10-06 }} (na slovenačkom) Radiotelevizija Slovenija. ''Gašper Andrinek, Val 202; 22.09.2020.''<br>''“Odraščal sem v Jugoslaviji in sem v svoji biti ostal Jugoslovan, ves prostor nekdanje Jugoslavije občutim kot svoj. Verjetno bo tako do konca življenja.”''</ref><ref name=bjelogrlic3>[https://www.rts.rs/lat/magazin/film-i-tv/3876212/bjelogrlic-male-razlike-su-me-uvek-inspirisale-i-zato-sam-ostao-jugosloven-u-dusi.html Bjelogrlić: Male razlike su me uvek inspirisale i zato sam ostao Jugosloven u duši] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231116010128/https://www.rts.rs/lat/magazin/film-i-tv/3876212/bjelogrlic-male-razlike-su-me-uvek-inspirisale-i-zato-sam-ostao-jugosloven-u-dusi.html |date=2023-11-16 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''RTS; 04.03.2020.''<br>''“Međutim, tako je kako je. Još uvek se mi umetnici trudimo da pravimo i da sarađujemo zajedno, nema tu nikakvog političkog razloga ni tržišnog. Prosto, meni bar, je uvek zanimljivo da radim sa ljudima iz drugih sredina. Više puta sam to rekao – Jugoslaviju su razorile male razlike, a male rezlike su nešto što je meni bila inspiracija i zato sam ja ostao Jugosloven u duši”, rekao je iskreno Dragan Bjelogrlić.''</ref> * [[Bogić Bošković]], glumac<ref name=bboskovic1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 53.<br>''“Bošković B. Bogić, glumac (r. 22. XII 1930, Prizren). Jugosloven.”''</ref> * [[Tanja Bošković]], glumica<ref name=tboskovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 57.<br>''“Bošković Tatjana, glumica, član pozorišta "Atelje 212", Bg. […] P: Srpkinja-Jugoslovenka.”''</ref> * [[Karlo Bulić]], glumac<ref name=bulic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 92.<br>''“Bulić Karlo, dramski glumac, nastavnik Akademije za pozorišnu i filmsku umetnost u Beogradu, r. 1910 u Trstu, Jugosloven.”''</ref> * [[Branko Cvejić]], glumac<ref name=cvejic1>[https://www.telegraf.rs/pop-i-kultura/film-tv/3532718-branko-cvejic-ja-cu-uvek-ostati-jugosloven-rodjen-u-toj-zemlji-do-smrti-gradjanin-te-zemljeglumac Branko Cvejić: "Ja ću uvek ostati Jugosloven, rođen u toj zemlji, do smrti građanin te zemlje"] [[Telegraf.rs]]. 27.07.2022.<br>''“Bez obzira, postojala ili ne, kao greška ta zemlja, ja ću uvek ostati Jugosloven i građanin te zemlje. Ja se i sada osećam tako.”''</ref> * [[Svetozar Cvetković]], glumac<ref name=scvetkovic1>[https://www.dan.co.me/zabava/svetozar-cvetkovic-ja-sam-anticki-jugosloven-5150500 Svetozar Cvetković: Ja sam antički Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107221742/https://www.dan.co.me/zabava/svetozar-cvetkovic-ja-sam-anticki-jugosloven-5150500 |date=2023-01-07 }} Dan. ''DAN portal; 10.12.2022''<br>''“Kao umjetnik koji je stasavao i sazrijevao u vrijeme velike Jugoslavije, sebe i danas vidi kao Jugoslovena.”''</ref><ref name=scvetkovic2>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/istinska-elita-danas-nema-sta-da-jede Svetozar Cvetković: Istinska elita danas nema šta da jede] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221018020612/https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/istinska-elita-danas-nema-sta-da-jede |date=2022-10-18 }} [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Tamara Nikčević; 20.03.2015.''<br>''“Jednom sam već negde rekao da je biti Jugosloven danas isto što i biti prokuženi stranac. Ali, u redu, svejedno: taj sam!” - Šta ste? - “Jugosloven.”''</ref><ref name=scvetkovic3>[https://nova.rs/zabava/aleksandar-od-jugoslavije/ekskluzivno-cvetkovic-blatite-me-ja-ostajem-jugosloven/ Cvetković: Blatite me, ja ostajem Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230131035406/https://nova.rs/zabava/aleksandar-od-jugoslavije/ekskluzivno-cvetkovic-blatite-me-ja-ostajem-jugosloven/ |date=2023-01-31 }} Nova.rs ''Pero Jovović; 09.03.2021.''<br>''“Ja rizikujem mnogo da krenu da me blate onog časa kada kažem da sam ja Jugosloven.”''</ref><ref name=scvetkovic4>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/svetozar-cvetkovic-glumcina-i-jugosloven/ Svetozar Cvetković: Glumčina i Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107222559/https://www.danas.rs/vesti/drustvo/svetozar-cvetkovic-glumcina-i-jugosloven/ |date=2023-01-07 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 11.08.2021.''<br>''“Ta plemenitost i svetlost, pored činjenice da je ostao Jugosloven i građanin nepostojeće države, njegovoj skromnosti i gospodstvu dodaju još jednu finu nijansu koja ga čini renesansnim gospodarom.”''</ref><ref name=scvetkovic5>[http://www.slobodnarijec.net/svetozar-cvetkovic-snimam-film-u-francuskoj/ Svetozar Cvetković: Snimam film u Francuskoj] Slobodna Riječ. ''Slobodna Riječ; 27.02.2015.''<br>''“Biti Jugosloven – to je danas kao biti neki prokuženi stranac, u redu taj sam!”''</ref><ref name=scvetkovic6>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 76.<br>''“Cvetković Svetozar, glumac, član pozorišta "Atelje 212", Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=scvetkovic7>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 69.<br>''“Cvetković S. Svetozar, glumac, član pozorišta Atelje 212 u Beogradu (r. 20. VI 1958, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Borivoj Dovniković]], autor animiranih filmova, ilustrator<ref name=dovnikovic1>[https://p-portal.net/borivoj-dovnikovic-pripadam-manjini-koju-jedni-trpe-drugi-mrze-a-u-biti-sam-clan-ljudske-zajednice/ Borivoj Dovniković: Pripadam manjini koju jedni trpe, drugi mrze, a u biti sam član ljudske zajednice] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211193920/https://p-portal.net/borivoj-dovnikovic-pripadam-manjini-koju-jedni-trpe-drugi-mrze-a-u-biti-sam-clan-ljudske-zajednice/ |date=2023-02-11 }} P-portal. ''Đorđe Matić; 24.12.2021.''<br>''“Pored svega toga, spadam u ljude koji su od početka bili i ostali Jugoslaveni, koji ne daju da se SFRJ naziva zločinačkom zemljom i kojoj bi trebalo davati priznanje za sve dobro što je učinila za nas i za svjetsku zajednicu.”''</ref> * [[Srđan Dragojević]], redatelj<ref name=dragojevic1>[http://www.telegraf.rs/jetset/144968-intervju-nedelje-srdan-dragojevic-2-deo-nisam-snimao-filmove-s-ratnim-zlocincima Intervju nedelje, Srđan Dragojević (2. deo): Nisam snimao filmove s ratnim zločincima!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233203/https://www.telegraf.rs/jetset/144968-intervju-nedelje-srdan-dragojevic-2-deo-nisam-snimao-filmove-s-ratnim-zlocincima |date=2022-12-29 }} Telegraf.rs ''S.M.S. – A.K.; 01.04.2012.''<br>''Da li ste jugonostalgičar, to se negde može nazreti iz vaših javnih istupa… - “Ne, nisam jugonostalgičar. Jugosloven sam.”''</ref><ref name=dragojevic2>[http://www.rts.rs/page/magazine/sr/story/411/Film/981606/Dragojevi%C4%87%3A+Sukob+mi%C5%A1ljenja+da,+sukob+na+ulici+ne.html Dragojević: Sukob mišljenja, ne sukob na ulici] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233159/https://www.rts.rs/page/magazine/sr/story/411/Film/981606/Dragojevi%C4%87:+Sukob+mi%C5%A1ljenja+da,+sukob+na+ulici+ne.html |date=2022-12-29 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''30.10.2011.''<br>''Budući da se osećam Jugoslovenom, rođen sam u toj zemlji, svi gradovi i države bivše Jugoslavije su mi dragi, volim da idem tamo i onda je divno kad snimajući film prosto živite tu svoju ideju da ovo jeste Jugoslavija.”''</ref><ref name=dragojevic3>[http://dnevnik.com.mk/?ItemID=ED29384C7EF4F44A9128FE32E5BBA0ED „Парадa“ e првиот филм на трета Југославија] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120108204134/http://www.dnevnik.com.mk/?ItemID=ED29384C7EF4F44A9128FE32E5BBA0ED |date=2012-01-08 }} (na makedonskom) Dnevnik (Makedonija). ''Srebra Ðorđijevska; 05.01.2012.''<br>''“Јас сум Југословен, така се чувствувам и тоа е земјата во која живеам.”''</ref><ref name=dragojevic4>[http://www.delo.si/zgodbe/sobotnapriloga/najvecja-parada-ponosa-v-srcu-homofobnega-balkana.html Največja Parada ponosa v srcu homofobnega Balkana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171110171452/http://www.delo.si/zgodbe/sobotnapriloga/najvecja-parada-ponosa-v-srcu-homofobnega-balkana.html |date=2017-11-10 }} (na slovenačkom) Delo. ''Vesna Milek; 02.01.2012.''<br>''“Če bi radi še bolj plastičen prikaz tega, kar sem hotel povedati: Jaz sem Jugoslovan. Vi, ki niste, ko vas jebe. (nasmešek)”''</ref> * [[Jasna Đuričić]], glumica<ref name=djuricic1>[https://www.021.rs/story/Info/Misljenja-i-intervjui/236557/INTERVJU-Jasna-Djuricic-Novac-je-vec-dugo-vremena-jedini-bog-na-ovoj-planeti.html Intervju Jasna Đuričić: Novac je već dugo vremena jedini bog na ovoj planeti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205073327/https://www.021.rs/story/Info/Misljenja-i-intervjui/236557/INTERVJU-Jasna-Djuricic-Novac-je-vec-dugo-vremena-jedini-bog-na-ovoj-planeti.html |date=2022-12-05 }} Portal 021. ''Snežana Miletić; 09.04.2020.''<br>''“Pripadam drugom vremenu, drugoj generaciji, ja sam Jugoslovenka, rođena ovde, u vreme kada su važili postulati druge vrste - za sve stvari.”''</ref><ref name=djuricic2>[https://voice.org.rs/jasna-djuricic-najbolja-evropska-glumica/ Jasna Đuričić, najbolja evropska glumica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231003040615/https://voice.org.rs/jasna-djuricic-najbolja-evropska-glumica/ |date=2023-10-03 }} Vojvođanski istraživačko-analitički centar (VOICE). ''Snežana Miletić; 20.12.2021.''<br>''“Sremica, Novosađanka i Jugoslovenka, potekla iz radničke porodice, od oca trgovca i majke knjigovođe.”''</ref> * [[Predrag Ejdus]], glumac<ref name=ejdus1>[http://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:359184-Predrag-Ejdus-Lako-je-izgubiti-ljudskost Predrag Ejdus: Lako je izgubiti ljudskost] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233203/https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:359184-Predrag-Ejdus-Lako-je-izgubiti-ljudskost |date=2022-12-29 }} [[Večernje novosti]]. ''Radmila Radosavljević; 24.12.2011.''<br>''“A ja sam se nacionalno uvek izjašnjavao kao Jugosloven, tako sam se izjasnio i na poslednjem popisu.”''</ref><ref name=ejdus2>[http://www.politika.rs/rubrike/Sport/intervjui/Fudbal-mi-pomogao-da-stanem-na-noge.lt.html Фудбал ми помогао да станем на ноге] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924134607/http://www.politika.rs/rubrike/Sport/intervjui/Fudbal-mi-pomogao-da-stanem-na-noge.lt.html |date=2015-09-24 }} [[Politika (novine)|Политика]]. ''Славко Трошељ; 13.07.2008.''<br>''“Целог живота изјашњавам се као Југословен. И данас се осећам тако. Иако та државна заједница више не постоји. Али, то је моје право. Родио сам се у тој земљи. Али, ако хоћете дубоку интуитивно осећам апсолутну припадност и јеврејском и српском народу.”''</ref><ref name=ejdus3>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 131.<br>''“Ejdus Predrag, glumac, član Jugoslovenskog dramskog pozorišta (od '93). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Mira Erceg]], reditelj<ref name=erceg1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 132.<br>''“Erceg Mira, pozorišni reditelj; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Bekim Fehmiu]], glumac<ref name=fehmiu1>[https://www.vreme.com/nedelja/bekim-fehmiu/ Bekim Fehmiu (1936–2010)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208030139/https://www.vreme.com/nedelja/bekim-fehmiu/ |date=2023-02-08 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''J. Gligorijević; broj 1015, 17.06.2010.''<br>''“Jedan od simbola Jugoslavije iz njenog zlatnog doba, nikada nije, u ime bratstva i jedinstva, a potom jugonostalgije, bežao od svog albanskog porekla, bio je i jedno i drugo: Albanac, Jugosloven, iznad svega umetnik, a pre svega – čovek.”</ref> * [[Dragomir Felba]], glumac<ref name=felba1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 134-135.<br>''“Felba Dragomir, glumac. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Ognjen Glavonić]], redatelj<ref name=glavonic1>[https://www.xxzmagazin.com/film-se-treba-obracati-mladim-fasistima Film se treba obraćati mladim fašistima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114021845/https://www.xxzmagazin.com/film-se-treba-obracati-mladim-fasistima |date=2023-11-14 }} XXZ magazin. ''Jurica Pavičić; 14.05.2018.''<br>''Upravo zato Glavonić napominje da se osjeća kao Jugoslaven i citira Viktora Ivančića: “Budući da živimo u ambijentu gdje je Jugoslavija oglašena kao najgora psovka, upravo jugoslavenska etiketa nudi aktivniju poziciju i obilježava odgovorniji model antinacionalizma”.</ref> * [[Srđan Grahovac]], glumac<ref name=grahovac1>[https://www.pobjeda.me/clanak/udareni-temelji-dubljim-i-slozenijim-projektima Udareni temelji dubljim i složenijim projektima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211012329/https://www.pobjeda.me/clanak/udareni-temelji-dubljim-i-slozenijim-projektima |date=2023-02-11 }} [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]] ''Svetlana Višnjić; 06.05.2022.''<br>''“Saradnjama se uvijek radujem, one su nužne između republika u Jugoslaviji, ja nikada nijesam prestao da budem Jugosloven. Nikada nijesam imao granica, uvijek sam išao dalje. Saradnja i odnosi preko kulture su nužnost, ako mislimo da išta radimo u budućnosti” – rekao je Grahovac.''</ref> * [[Aleksandar Gruden]], glumac<ref name=agruden1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 155.<br>''“Gruden Aleksandar-Saša, glumac i reditelj; šef marketinga pozorišta "Atelje 212", Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Srđan Hadžić]], reditelj, pisac<ref name=hadzic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 160.<br>''“Hadžić Srđan, reditelj i pisac; član Akademije filmske umetnosti i nauke. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Željko Hubač]], dramski pisac<ref name=hubac1>[https://www.kurir.rs/vesti/moja-zivotna-prica/4012971/zeljko-hubac-zivotna-prica Životna priča Željka Hubača: Na ružan način sam saznao da sam usvojen! Muslimanka me je rodila, a odgajili su me Čeh i Srpkinja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230220203017/https://www.kurir.rs/vesti/moja-zivotna-prica/4012971/zeljko-hubac-zivotna-prica |date=2023-02-20 }} Kurir.rs ''Ljubomir Radanov i Andrijana Stojanović; 18.09.2022.''<br>''“Po svom dubokom osećanju sam Jugosloven.”''</ref> * [[Boris Isaković]], glumac<ref name=bisakovic1>[https://gracija.me/boris-isakovic-ako-ne-postujete-publiku-ne-postujete-sebe-i-svoj-rad/ Boris Isaković: Ako ne poštujete publiku, ne poštujete sebe i svoj rad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230103201020/https://gracija.me/boris-isakovic-ako-ne-postujete-publiku-ne-postujete-sebe-i-svoj-rad/ |date=2023-01-03 }} Gracija. ''Mirjana Popović; br. 206 okt. 2022.''<br>''“I dalje voli da se izjašnjava kao Jugosloven, a svoje studente, osim glumačkim vještinama, zajedno sa suprugom, glumicom Jasnom Đuričić, uči tome da u njihovom svijetu nema mjesta mržnji.”''</ref><ref name=bisakovic2>[https://6yka.com/podcast/isak Boris Isaković za BUKU: Katastrofalno je šta se desilo s našim kulturnim bićem dolaskom aktuelne vlasti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230103223056/https://6yka.com/podcast/isak |date=2023-01-03 }} Buka. ''Slađan Tomić; 19.08.2022.''<br>''“Izjašnjava se kao Jugosloven, pa su Sarajevo, Zagreb i ostali gradovi – njegovi gradovi, poput Novog Sada ili Beograda.”''</ref><ref name=bisakovic3>[https://www.kurir.rs/zabava/kultura/3994757/boris-isakovic-intervju Ljudi ne vole da pominju ime Jugoslavije! Boris Isaković o Slobi i novoj ulozi: Bio sam pionir i Jugosloven! Meni je to ostalo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230110012914/https://www.kurir.rs/zabava/kultura/3994757/boris-isakovic-intervju |date=2023-01-10 }} Kurir.rs ''22.08.2022.''<br>''“Bio sam pionir i opredeljivao sam se kao Jugosloven. Meni je to ostalo. Ne mogu protiv toga.”''</ref> * [[Feđa Isović]], scenarista<ref name=fisovic1>[https://ba.n1info.com/vijesti/a255518-fedja-isovic-o-izetu-fazlinovicu/ Isović za N1: Lik Izeta Fazlinovića sam pisao po sebi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221102014830/https://ba.n1info.com/vijesti/a255518-fedja-isovic-o-izetu-fazlinovicu/ |date=2022-11-02 }} N1 BIH. ''N1 BiH; 18.04.2018.''<br>''“Volim i ja Tita, Jugosloven sam po nacionalnosti. Rodio sam se u Jugoslaviji, odgojen sam da je volim.”''</ref><ref name=fisovic2>[https://6yka.com/bih/feda-isovic-hercegovacki-neposrednik-nebojsa-vukanovic Feđa Isović: Hercegovački neposrednik Nebojša Vukanović] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225154249/https://6yka.com/bih/feda-isovic-hercegovacki-neposrednik-nebojsa-vukanovic/ |date=2024-12-25 }} Buka. ''Feđa Isović; 22.02.2020.''<br>''“Ja kao Jugosloven, mada državljanin BiH, ne mogu da se kandidujem na niz funkcija. Kao ni Jevreji, Romi i svi oni „ostali“.”''</ref><ref name=fisovic3>[https://avaz.ba/vijesti/kolumne/529374/nasi-su-ginuli-najvise Naši su ginuli najviše] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101212701/https://avaz.ba/vijesti/kolumne/529374/nasi-su-ginuli-najvise |date=2022-11-01 }} [[Dnevni avaz]]. ''Feđa Isović; 16.11.2019.''<br>''“Kaže mi drug, glumac iz Beograda, kako ne može prežaliti Jugoslaviju. Slušam ga, trajala je ta njegova jadikovka neke tri pive, a onda ga priupitah da mi kaže kako se izjasnio na zadnjem popisu. Kaže: - “Kao Srbin”. - “E vidiš”, rekoh, “ja kao Jugosloven. Nemoj meni da cmizdriš i kenjaš, majke ti!”''</ref><ref name=fisovic4>[https://avaz.ba/vijesti/intervju/383445/scenarist-feda-isovic-za-avaz-desni-i-nacionalni-pokreti-uteg-su-oko-vrata-svakom-narodu Scenarist Feđa Isović za "Avaz": Desni i nacionalni pokreti uteg su oko vrata svakom narodu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231207180457/https://avaz.ba/vijesti/intervju/383445/scenarist-feda-isovic-za-avaz-desni-i-nacionalni-pokreti-uteg-su-oko-vrata-svakom-narodu |date=2023-12-07 }} [[Dnevni avaz]]. ''Edina Bakić; 30.05.2018.''<br>''“Po nacionalnosti sam Jugoslaven i ne vidim kako dva smiješna administrativna okvira, dakle Republika Srpska i Federacija, mogu na bilo koji način utjecati na taj moj osjećaj.”''</ref> * [[Ita Rina]], glumica<ref name=itarina>[https://www.politika.rs/scc/clanak/431870/Ita-Rina-je-bila-i-Beogradanka-Tamara Ита Рина је била и Београђанка Тамара] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221202190529/https://www.politika.rs/scc/clanak/431870/Ita-Rina-je-bila-i-Beogradanka-Tamara |date=2022-12-02 }} [[Politika (novine)|Politika]]. ''Ненад Симић; 15.06.2019.''<br>''“Шездесетих година прошлог века њен супруг и она су саградили кућу у Будви, где је као Српкиња, увек се изјашњавајући као Југословенка, умрла 10. маја 1979. године од напада астме.”''</ref> * [[Davor Janjić]], glumac<ref name=janjic>[https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/u-sarajevu-ukopan-glumac-davor-janjic-spavaj-brate-jer-je-s-tobom-bilo-tako-lijepo/476912 U Sarajevu ukopan glumac Davor Janjić: 'Spavaj, brate. S tobom je bilo tako lijepo'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230126231124/https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/u-sarajevu-ukopan-glumac-davor-janjic-spavaj-brate-jer-je-s-tobom-bilo-tako-lijepo/476912 |date=2023-01-26 }} RadioSarajevo.ba, ''05.12.2022.''<br>''“Zahvaljujući svome porijeklu, tvojima Nadi i Žarku koji su te tako vaspitali, bio si univerzalist, suštinski protivnik nacionalizma, i ateist. Bosanac, Srbin, Hrvat, Slovenac, Jugoslaven, u onom značenju koje znaju samo oni koji istinski i duboko nose taj osjećaj. Oni drugi, koji su prezreli da su to ikada bili – a mnogi od njih su se često zaklinjali u to kad je to bilo kurentno – oni su danas najčešće važne karike u lancima kojima smo ovdje okovani. I koje iz vlastitog kukavičluka i komocije ne možemo prekinuti.”''</ref> * [[Đorđe Kadijević]], redatelj<ref name=kadijevic1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/556598/Dodeljen-Zlatni-pecat-Kinoteke Dodeljen „Zlatni pečat” Kinoteke] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152844/https://www.politika.rs/sr/clanak/556598/Dodeljen-Zlatni-pecat-Kinoteke |date=2024-12-25 }} [[Politika (novine)|Politika]]. ''06.06.2023.''<br>''“Ponosan sam što mi nagradu „Zlatni pečat” dodeljuje ustanova koja nosi i dalje naziv Jugoslovenska kinoteka. Ja sam Jugosloven i to ću biti i ostati do poslednjeg trenutka svog života. Mnogi moji filmovi ili serije su nastajali u zemlji za koju kažu da više ne postoji. A za mene će Jugoslavija uvek postojati i ja ću zauvek biti Jugosloven.”''</ref><ref name=kadijevic2>[https://sibenski.slobodnadalmacija.hr/sibenik/kultura/ostalo/legendarni-redatelj-dorde-kadijevic-otvorio-dusu-za-srpske-medije-procitajte-sto-je-rekao-o-rodnom-sibeniku-arsenu-jugoslaviji-1065670 Legendarni Đorđe Kadijević otvorio dušu za srpske medije: pročitajte što je rekao o rodnom Šibeniku, Arsenu, Jugoslaviji...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014231824/https://sibenski.slobodnadalmacija.hr/sibenik/kultura/ostalo/legendarni-redatelj-dorde-kadijevic-otvorio-dusu-za-srpske-medije-procitajte-sto-je-rekao-o-rodnom-sibeniku-arsenu-jugoslaviji-1065670 |date=2022-10-14 }} Šibenski.hr ''Šibenski.hr; 20.12.2020.''<br>''“Po ocu sam Srbin, po majci Hrvat, a ja sam Južni Sloven, tačnije Jugosloven.”''</ref><ref name=kadijevic3>[https://www.danas.rs/kultura/intervju-djordje-kadijevic-autor-kulte-leptirice-ovde-se-simulira-drustvo-drzava-demokratija/ Intervju – Đorđe Kadijević, autor kultne „Leptirice“: Ovde se simulira društvo, država, demokratija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221125051223/https://www.danas.rs/kultura/intervju-djordje-kadijevic-autor-kulte-leptirice-ovde-se-simulira-drustvo-drzava-demokratija/ |date=2022-11-25 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 14.11.2022.''<br>''“Ja jesam Jugosloven i više sam za bratstvo i jedinstvo nego za ovo pozivanje na obračune onih koji bi trebalo da budu jedinstveni, i mislim da je ta žalosna situacija uzrok jedne, kako bih rekao, likvidirane kohezije čitave kulture koja nema svoju kompaktnost, nema svoju pravu temu, nema paradigmu.”''</ref><ref name=kadijevic4>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 213-214.<br>''“Kadijević Đorđe, filmski i TV reditelj; likovni kritičar NIN-a. […] P: Srbin, Jugosl., […].”''</ref> * [[Rialda Kadrić]], glumica<ref name=kadric1>[https://glossy.espreso.co.rs/poznati/vesti/206350/rialda-kadric-zivotna-prica Umrla je nasred ulice, baš kao njena majka: Glumica koju su generacije Jugoslovena obožavale doživela tešku sudbinu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231026034059/https://glossy.espreso.co.rs/poznati/vesti/206350/rialda-kadric-zivotna-prica |date=2023-10-26 }} Glossy. ''Glossy; 14.06.2022.''<br>''“Rialda se, inače, do kraja života osećala kao Jugoslovenka, pre svega zato što dolazi iz mešovite porodice, baš kao i njen suprug.”''</ref> * [[Stefan Kapičić]], glumac<ref name=kapicic1>[https://avaz.ba/vijesti/173945/stefan-kapicic-odgojen-sam-kao-jugoslaven-i-tako-cu-odgojiti-svoju-djecu Stefan Kapičić: Odgojen sam kao Jugoslaven i tako ću odgojiti svoju djecu] [[Dnevni avaz]]. ''Hajrija Lisić; 19.04.2015.''<br>''“Odgojen sam kao Jugoslaven i tako ću odgojiti svoju djecu” - ističe Kapičić.''</ref> * [[Suada Kapić]], glumica, režiserka, scenaristkinja<ref name=kapic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 218.<br>''“Kapić Suada, reditelj, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=kapic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 198.<br>''“Kapić I. Suada, reditelj, slobodni umetnik (r. 15. II 1952, Sarajevo). Jugoslovenka.”''</ref> * [[Milutin Karadžić]], glumac<ref name=karadzic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 219-220.<br>''“Karadžić Milutin-Mima, glumac. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Mirjana Karanović]], glumica<ref name=mkaranovic1>[https://www.portalnovosti.com/yubilej-ja-sam-jugoslovenka Yubilej: Ja sam Jugoslovenka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221012063031/https://www.portalnovosti.com/yubilej-ja-sam-jugoslovenka |date=2022-10-12 }} Portal Novosti. ''Mirjana Karanović; 30.11.2018.''<br>''“Ja sam rođena u Jugoslaviji. Ja sam Jugoslovenka. […] Ono što danas znam jest da ću, bez ikakvog sentimenta, i dalje u svome biću biti Jugoslovenka. To je upisano u moju duhovnu genetiku i to se neće promeniti sve do moje smrti.”''</ref> * [[Srđan Karanović]], redatelj<ref name=skaranovic1>[https://www.glasistre.hr/knjizevnost/2022/12/03/srdana-karanovic-pisanje-mi-se-osladilo-i-pomislio-sam-kako-je-pisanje-puno-divniji-posao-nego-snim-833295 Srđan Karanović: Pisanje mi se osladilo i pomislio sam kako je pisanje puno divniji posao nego snimanje filmova] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230102051029/https://www.glasistre.hr/knjizevnost/2022/12/03/srdana-karanovic-pisanje-mi-se-osladilo-i-pomislio-sam-kako-je-pisanje-puno-divniji-posao-nego-snim-833295 |date=2023-01-02 }} [[Glas Istre]]. ''Vanesa Begić; 03.12.2022.''<br>''“Karanović je govorio i zašto se na popisu stanovništva izjasnio kao Jugoslaven i zašto ga smeta kada se taj prostor naziva regionom, i bivšom Jugoslavijom, a ne Jugoslavijom, koja je ionako bivša.”''</ref> * [[Miljen Kljaković]], scenarista<ref name=kljakovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 229.<br>''“Kljaković Miljen - Kreka, scenograf; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nada Kokotović]], reditelj<ref name=kokotovic1>[https://migration-audio-archiv.de/nada-kokotovic/ Nada Kokotović - Regisseurin aus Köln] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231119012803/https://migration-audio-archiv.de/nada-kokotovic/ |date=2023-11-19 }} (na njemačkom) migration-audio-archiv e.V.<br>''“Ich habe einen kroatischen Pass, aber ich fühle mich als Jugoslawin.”''</ref><ref name=kokotovic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 234.<br>''“Kokotović Nada, koreograf i reditelj. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Dejan Kosanović]], reditelj<ref name=dkosanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 242.<br>''“Kosanović Dejan, reditelj dokumentarnog filma. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Deana Leskovar]], scenarista, književnik<ref name=leskovar1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 276.<br>''“Leskovar Deana, književnik i filmski scenarista; dramaturg u Redakciji igranog programa TVB (od '90). […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Leon Lučev]], glumac<ref name=lucev1>[https://www.oslobodjenje.ba/vijesti/region/hrvatski-glumac-leon-lucev-osjecam-se-kao-jugoslaven-evo-i-zasto-532772 Hrvatski glumac Leon Lučev: Osjećam se kao Jugoslaven, evo i zašto...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221004013040/https://www.oslobodjenje.ba/vijesti/region/hrvatski-glumac-leon-lucev-osjecam-se-kao-jugoslaven-evo-i-zasto-532772 |date=2022-10-04 }} [[Oslobođenje (list)|Oslobođenje]]. 17.02.2020.</ref> * [[Nikola Majdak]], snimatelj, reditelj<ref name=majdak1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 287.<br>''“Majdak Nikola, filmski reditelj i snimatelj; red. prof. Fakulteta dramskih umetnosti, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Aleksandar Mandić (reditelj)|Aleksandar Mandić]], reditelj<ref name=mandic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 292.<br>''“Mandić Aleksandar, reditelj i scenarista; redovni profesor na Odseku za film i televiziju Univerziteta u Njujorku (od '92). […] P: Srbin - Jugosloven.”''</ref> * [[Milenko Maričić]], reditelj<ref name=maricic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 295.<br>''“Maričić Milenko, pozorišni i TV reditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Gordan Matić]], reditelj<ref name=matic1>[https://prviprvinaskali.com/clanci/recju/autori-ppns/gordan-matic/gordan-matic-od-a-do-z.html Gordan Matić: Od A do Z] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108232946/https://prviprvinaskali.com/clanci/recju/autori-ppns/gordan-matic/gordan-matic-od-a-do-z.html |date=2023-01-08 }} Prvi prvi na skali. ''30.01.2012''<br>''Kulturološki se osećam kao Jugosloven, jer su na mene, između ostalih, uticali pisci Ivo Andrić, Miroslav Krleža, Aleksandar Popović, Dušan Kovačević, muzičari Milan Mladenović, Darko Rundek, Džoni Štulić, Zoran Predin, filmovi “Slučaj Harms”, “Beštije”, “Pad Italije”, “Leptirica”, “Nacionalna klasa”, “Pre kiše”''</ref> * [[Mladen Matičević]], reditelj<ref name=maticevic1>[http://www.blic.rs/Kultura/Vesti/460544/Prica-o-geniju-Arsenu-Dedicu Priča o geniju Arsenu Dediću] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140804121336/http://www.blic.rs/Kultura/Vesti/460544/Prica-o-geniju-Arsenu-Dedicu |date=2014-08-04 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Aleksandar Nikolić; 27.04.2014.''<br>''“Svi su me pitali kako to da srpski reditelj snimi film o Arsenu Dediću? Kazao sam im da sam Jugosloven i da snimam film o jugoslovenskom kantautoru.”''</ref> * [[Irfan Mensur]], glumac<ref name=mensur1>[https://www.blic.rs/kultura/intervju-irfan-mensur-jednostavno-postojim-i-to-je-ono-sto-je-meni-najbitnije/rf034jg Intervju Irfan Mensur: Jednostavno - postojim, i to je ono što je meni najbitnije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230625122425/https://www.blic.rs/kultura/intervju-irfan-mensur-jednostavno-postojim-i-to-je-ono-sto-je-meni-najbitnije/rf034jg |date=2023-06-25 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Tatjana Nježić; 26.04.2023.''<br>''“I prvi intervju koji sam posle povratka iz inostranstva dao bio je veliki intervju u NIN-u, gde sam pričao – iako je to bilo bogohulno - o jugoslovenstvu, da ja ne mogu biti ništa drugo nego Jugosloven i da još verujem u jugoslovenstvo kojeg i dalje ima mnogo na sve strane, ali ljudi su osujećeni da to izgovore.”''</ref><ref name=mensur2>[https://nova.rs/zabava/showbiz/velika-ispovest-irfana-mensura-za-nova-rs/ Velika ispovest Irfana Mensura za Nova.rs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221021051349/https://nova.rs/zabava/showbiz/velika-ispovest-irfana-mensura-za-nova-rs/ |date=2022-10-21 }} Nova.rs ''Nemanja Lisinac; 24.03.2021.''<br>''“Prosto, ta neka multikulturalnost Sarajeva je nešto što me i danas opredeljuje kao jedinu varijantu mog bistvovanja, a to je da sam Jugosloven. Nekada, pre 20 godina, izgovoriti to u Srbiji bilo je bogohulno, ali ja se ni tada nisam odrekao jugoslovenstva i toga da sam Jugosloven, pa čak i po cenu toga da me izbrišu iz enciklopedije 'Ko je ko na Balkanu', što se i dogodilo”, priča Irfan Mensur u velikoj ispovesti za Nova.rs.''</ref><ref name=mensur3>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/intervju-dana/lose-sam-odigrao-principa Irfan Mensur: Loše sam odigrao Principa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020215526/https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/intervju-dana/lose-sam-odigrao-principa |date=2022-10-20 }} [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Tamara Nikčević; 08.08.2014.''<br>''Vidjela sam da ste u jednom intervjuu rekli kako, i nakon svega, ostajete nepopravljivi Jugosloven. Šta to danas znači? - “Jugoslavija i jugoslovenstvo moj su identitet, moja vera. U toj državi sam rođen, tu odrastao; na toj tradiciji sam vaspitavan, tako živeo. I, šta sada?! Uvek sam bio Jugosloven! Moj otac je musliman, majka katolkinja, maćeha pravoslavka; najstarijeg sina Filipa dobio sam u braku sa Ljiljanom Perović; sa Srnom Lango imam Pavla. I, nakon svega, osim Jugosloven, šta bih mogao da budem?! Pa, zar moja porodica nije Jugoslavija u malom?!”''</ref><ref name=mensur4>[https://mnemagazin.me/2015/03/08/irfan-mensur-moja-jugoslavija-jos-postoji/ Irfan Mensur: Moja Jugoslavija još postoji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221022175117/https://mnemagazin.me/2015/03/08/irfan-mensur-moja-jugoslavija-jos-postoji/ |date=2022-10-22 }} MNE magazin. ''Bojana Radonjić; 08.03.2015.''<br>''Rekli ste: “Do dana današnjeg ostao sam Jugosloven”. - “Znate šta, ja sam govorio da sam Jugosloven i u vrijeme kada to nije bilo popularno, kad je pogubno bilo reći da sam jugonostalgičar, ali sam ja uvijek pojašnjavao svoju jugonostalgiju.”''</ref><ref name=mensur5>[https://www.gloria.rs/zvezde/price/132189/irfan-mensur-emotivno-putovanje-kuci Irfan Mensur: Emotivno putovanje kući] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020223450/https://www.gloria.rs/zvezde/price/132189/irfan-mensur-emotivno-putovanje-kuci |date=2022-10-20 }} Gloria. ''Maja Gašić; 24.09.2018.''<br>''“Moram tako da kažem, jer sam ostao Jugosloven do kraja, mada je nekad bilo bogohulno biti jugonostalgičar.”''</ref><ref name=mensur6>[https://www.ekspres.net/pozoriste/intervju-irfan-mensur-kultura-je-vodilja-ka-uspehu-naroda Intervju, Irfan Mensur: Kultura je vodilja ka uspehu naroda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020223500/https://www.ekspres.net/pozoriste/intervju-irfan-mensur-kultura-je-vodilja-ka-uspehu-naroda |date=2022-10-20 }} Ekspres. ''Mirjana Mitrović; 01.06.2017.''<br>''“Mislili su da su veći Srbi od mene i da su zato vredniji kao ljudi, bez obzira na to što je Srbija u mene uložila milione dolara kroz posao i obrazovanje i bez obzira na to što se nikada nisam bavio politikom niti sam se izjašnjavao drugačije sem da sam Jugosloven, ne iz straha, već zato što se tako osećam.”''</ref><ref name=mensur7>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 316.<br>''“Mensur Irfan, glumac i režiser, član Jugoslovenskog dramskog pozorišta, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=mensur8>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 276.<br>''“Mensur M. Irfan, glumac, član Jugoslovenskog dramskog pozorišta u Beogradu (r. 19. I 1952, Sarajevo). Jugosloven.”''</ref> * [[Ognjenka Milićević]], rediteljka<ref name=milicevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 335.<br>''“Milićević Ognjenka, reditelj, teatrolog i prevodilac. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Kokan Mladenović]], redatelj<ref name=kokan1>[http://www.pressonline.rs/sr/vesti/Dnevni_magazin/story/184680/Jugosloveni+su+pro%C5%A1li+kao+Hazari.html Jugosloveni su prošli kao Hazari] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120105030313/http://www.pressonline.rs/sr/vesti/Dnevni_magazin/story/184680/Jugosloveni+su+pro%C5%A1li+kao+Hazari.html |date=2012-01-05 }} Press Online. ''Rade Stanić; 03.11.2011.''</ref><ref name=kokan2>[http://www.novossti.com/2012/10/fasizam-pocinje-od-jednog-prekrsaja/ Fašizam počinje od jednog prekršaja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013163926/http://www.novossti.com/2012/10/fasizam-pocinje-od-jednog-prekrsaja/ |date=2012-10-13 }} Novosti. ''Goran Plavšić; 08.10.2012.''</ref><ref name=kokan3>[http://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:318995-Kokan-Mladenovic-Fajront-u-balkanskoj-krcmi Kokan Mladenović: Fajront u balkanskoj krčmi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233204/https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:318995-Kokan-Mladenovic-Fajront-u-balkanskoj-krcmi |date=2022-12-29 }} [[Večernje novosti]]. ''Vukica Strugar; 12.02.2011.''</ref><ref name=kokan4>[http://www.naslovi.net/2011-02-27/blic/kokan-mladenovic-placamo-cenu-estradizacije-nasih-zivota/2363702 Kokan Mladenović: Plaćamo cenu estradizacije naših života]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Naslovi.net ''Aleksandar Nikolić; 27.02.2011.''</ref> * [[Dragana Mrkić]], režiser, ranije glumica<ref name=mrkic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 365.<br>''“Mrkić Dragana, glumica, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ranko Munitić]], filmski kritičar i teoretičar<ref name=munitic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 367.<br>''“Munitić Ranko, filmski i TV scenarista, pisac o filmu i srodnim umetnostima, autor i voditelj radio i TV emisija; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dino Mustafić]], reditelj<ref name=mustafic1>[https://www.telegraf.rs/pop-i-kultura/pozoriste/4081248-dino-mustafic-nakon-premijere-u-bdp-u-meni-je-ostao-neizbrisiv-identitet-jugoslovena Dino Mustafić nakon premijere u BDP: U meni je ostao neizbrisiv identitet Jugoslovena] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250403122425/https://www.telegraf.rs/pop-i-kultura/pozoriste/4081248-dino-mustafic-nakon-premijere-u-bdp-u-meni-je-ostao-neizbrisiv-identitet-jugoslovena |date=2025-04-03 }} [[Telegraf.rs]]. ''J. V.; 30.03.2025.''<br>''“Vrlo često naglašavam da sam u kulturalnom smislu Jugosloven, bez obzira što je ta zemlja geografski i politički nestala".”''</ref><ref name=mustafic2>[https://twitter.com/mdinodino/status/887975511045156864 (Twitter status:) Živeći i radeći na Balkanu uvjerio sam se kako jedino identitarno i politički ima smisla biti Jugosloven!] MdinoDino@Twitter. ''Dino Mustafić; 20.07.2017.''</ref><ref name=mustafic3>[https://www.danas.rs/kultura/dino-mustafic-kod-nas-se-nacionalizam-kao-pantljicara-uspinje-od-portira-do-akademika/ Dino Mustafić: Kod nas se nacionalizam kao pantljičara uspinje od portira do akademika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230101043711/https://www.danas.rs/kultura/dino-mustafic-kod-nas-se-nacionalizam-kao-pantljicara-uspinje-od-portira-do-akademika/ |date=2023-01-01 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 04.12.2022.''<br>''“Moje jugoslovenstvo je kulturni identitet, duhovni prostor kojeg živim intezivno. Ima tu i mog inata prema onim kojim je Jugoslavija postala psovka. Biti Jugoslaven danas nije samo politički stav veći je i etički. Svojevrsni vid otpora nacionalističkom ološu, možda jedna odgovornija forma antinacionalizma. Ako je nekom najvažnije da bude Hrvat ili Srbin ili Bošnjak po liniji svoje nacionalne pripadnosti, onda je potpuno prirodno da možete biti Jugoslaven po liniji svoje nadnacionalne pripadnosti.”''</ref> * [[Goran Paskaljević]], reditelj<ref name=paskaljevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 400.<br>''“Paskaljević Goran, filmski reditelj; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, Srbin.”''</ref><ref name=paskaljevic2>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19920905|page:8 Jedan film dve zastave] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240324152716/https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp{{!}}issue:UB_00064_19920905{{!}}page:8 |date=2024-03-24 }} Nedeljna Borba, ''05/06.09.1992.'', str. 8.<br>''“Ja sam najpre filmadžija, pa Jugosloven, pa Srbin.”''</ref> * [[Borka Pavićević]], dramaturškinja<ref name=pavicevic1>[https://rs.n1info.com/vesti/a497122-odrzana-komemoracija-borki-pavicevic/ Komemoracija Borki Pavićević: Vikala je iz sveg glasa – ne igraj se sa istinom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230103233515/https://rs.n1info.com/vesti/a497122-odrzana-komemoracija-borki-pavicevic/ |date=2023-01-03 }} N1 SRB. ''FoNet; 04.07.2019.''<br>''On je dodao da je Pavićević ostala Jugoslovenka, a da bi se danas u Jugoslaviji slavio Dan boraca i podsetio na stihove “Naša borba zahteva, kad se gine da se peva”.''</ref><ref name=pavicevic2>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/jugoslavija-je-aktuelna-zbog-aktuelnih-politika Borka Pavićević: Jugoslavija je aktuelna zbog aktuelnih politika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221011074946/https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/jugoslavija-je-aktuelna-zbog-aktuelnih-politika |date=2022-10-11 }} [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Tamara Nikčević; 12.04.2017.''<br>''Ipak, kao Jugoslovenka, kao neko ko je rođen i ko je živio u “mraku socijalizma”, možete li zamisliti zajednicu čije bi “rotirajuće predsjedništvo”, pored “kralja ujedinitelja” Aleksandra Vučića, činili Bakir Izetbegović, Đorđe Ivanov, Kolinda Grabar-Kitarović, Filip Vujanović, Borut Pahor? Kakva bi to uopšte država bila? - “Mogu da zamislim samo jednu Jugoslaviju, u kojoj bi se ovi koji danas protestuju na beogradskim ulicama povezali sa ljudima iz kulture koji su svojevremeno potpisivali peticije protiv ministra Hasanbegovića, sa radnicima koji su peške iz Tuzle išli do granice sa Hrvatskom, sa… Ko piše o štrajku radnika u Bosni, taj želi da u Srbiju unese nered. Sećate li se toga? Takve rečenice su u to vreme izgovarali oni koji bi danas da prave nekakvu “staru Jugoslaviju plus Albanija”.”''</ref> * [[Josip Pejaković]], glumac<ref name=pejakovic>[https://avaz.ba/lifestyle/kultura/169689/josip-pejakovic-u-trebinju-izveo-monodramu-ucerivanje Josip Pejaković u Trebinju izveo monodramu "Ućerivanje"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250120050038/https://avaz.ba/lifestyle/kultura/169689/josip-pejakovic-u-trebinju-izveo-monodramu-ucerivanje |date=2025-01-20 }} [[Dnevni avaz]]. ''P.M.; 20.03.2015.''<br>''Pejaković kaže da je monodrama „Ućerivanje“ imala dobar prijem i Hrvatskoj, mada je bilo negativne atmosfere zbog toga što se on izjasnio kao Jugosloven. „Kako neko ko se zove Josip može da se izjašnjava kao Jugosloven. Sve je kulminiralo incidentom tako da je prilikom izvođenja monodrame u Zadru i policija morala da osigurava,“ objasnio je Pejaković.''</ref> * [[Katarina Pejović]], dramaturškinja<ref name=pejovic1>[https://nova.rs/kultura/katarina-pejovic-jedini-nacin-da-iskorenimo-fasizam-je-da-razumemo-te-ljude/ Katarina Pejović: Jedini način da iskorenimo fašizam je da razumemo te ljude] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230130022252/https://nova.rs/kultura/katarina-pejovic-jedini-nacin-da-iskorenimo-fasizam-je-da-razumemo-te-ljude/ |date=2023-01-30 }} Nova.rs. ''Suzana Sudar; 02.01.2022.''<br>''“Kao Stari Grci ili Rimljani, mi koji se osećamo Jugoslovenima smo vrsta u izumiranju.”''</ref> * [[Darko Perić]], glumac<ref name=dperic1>[https://www.b92.net/kultura/vesti.php?nav_category=268&yyyy=2018&mm=09&dd=24&nav_id=1447148 Najpoznatiji glumac iz Srbije u svetu: Samo Đoković i Modrić popularniji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221011233951/https://www.b92.net/kultura/vesti.php?nav_category=268&yyyy=2018&mm=09&dd=24&nav_id=1447148 |date=2022-10-11 }} [[B92]]. ''Tara Tomović; 24.09.2018.''<br>''“Ja sam rođen u Jugoslaviji. Sebe i dalje smatram Jugoslovenom.”''</ref> * [[Vladimir Pogačić]], reditelj<ref name=pogacic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 437.<br>''“Pogačić Vladimir, filmski reditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Radko Polič]], glumac<ref name=polic1>[https://www.blic.rs/zabava/vesti/radko-polic-bice-ponovo-jugoslavije/rpcc88w Radko Polič: Biće ponovo Jugoslavije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126045237/https://www.blic.rs/zabava/vesti/radko-polic-bice-ponovo-jugoslavije/rpcc88w |date=2022-11-26 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Simonida Milojković; 24.11.2013.''<br>''“Ja sam Jugosloven i znam da ćemo nekada, kad-tad, ponovo biti zajedno.”''</ref><ref name=polic2>[https://www.blic.rs/kultura/vesti/radko-polic-ostao-sam-jugosloven/bhgfyf9 Radko Polič: Ostao sam Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221112220630/https://www.blic.rs/kultura/vesti/radko-polic-ostao-sam-jugosloven/bhgfyf9 |date=2022-11-12 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Aleksandar Nikolić; 23.02.2014.''<br>''“Uvek ću govoriti da sam Jugosloven, makar me i vređali zbog toga, kaže slovenački glumac Radko Polič.”''</ref> * [[Mladen Popović]], dramaturg<ref name=mladenpopovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 445.<br>''“Popović Mladen, dramaturg; urednik Filmske redakcije RTS. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nenad Prokić]], dramaturg<ref name=prokic1>[http://www.pobjeda.me/2013/09/02/intervju-nenad-prokic-srbija-je-pocela-da-se-trijezni/#.U8PFGd-KDIU Intervju – Nenad Prokić: Srbija je počela da se trijezni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230226005905/https://www.pobjeda.me/2013/09/02/intervju-nenad-prokic-srbija-je-pocela-da-se-trijezni/#.U8PFGd-KDIU |date=2023-02-26 }} [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]]. ''Dragan Banjac; 02.09.2013.''</ref> * [[Ljubiša Ristić]], režiser<ref name=ristic1>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/22/srpski/P00042103.shtm Ko je ovaj čovek? Ljubiša Ristić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304202521/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/22/srpski/P00042103.shtm |date=2016-03-04 }} [[Glas javnosti]]. ''Zorica Vulić; 21.04.2000.''<br>''“Nacionalnost - Jugosloven.”''</ref><ref name=ristic2>[http://www.kurir-info.rs/ljubisa-ristic-trecerazredni-umetnici-su-stubovi-nase-kulture-clanak-1159757 Ljubiša Ristić: Trećerazredni umetnici su stubovi naše kulture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140208091536/http://www.kurir-info.rs/ljubisa-ristic-trecerazredni-umetnici-su-stubovi-nase-kulture-clanak-1159757 |date=2014-02-08 }} Kurir. ''Ljubomir Radanov; 02.01.2014.''<br>''“Ja sam Jugosloven. Dopalo se to nekom ili ne.”''</ref><ref name=ristic3>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 482-483.<br>''“Ristić Ljubiša, pozorišni reditelj; predsednik Jugoslovenske udružene levice - JUL (od '95). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Olga Savić]], glumica<ref name=osavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 495.<br>''“Savić Olga, glumica; član Jugoslovenskog dramskog pozorišta, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Egon Savin]], redatelj<ref name=savin1>[https://www.vijesti.me/kultura/632655/jos-zivi-virtuelna-drzava-umjetnika-i-nostalgicara Još živi virtuelna država umjetnika i nostalgičara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230207014024/https://www.vijesti.me/kultura/632655/jos-zivi-virtuelna-drzava-umjetnika-i-nostalgicara |date=2023-02-07 }} [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Jelena Kontić; 29.11.2022.''<br>''“Ja sam Jugosloven po opredjeljenju, jer iako Jugoslavije nema, ja sam još živ”, kazao je u intervjuu za “Vijesti” poznati pozorišni reditelj Egon Savin.''</ref><ref name=savin2>[https://elle.rs/Stav/Intervju/a14679/Egon-Savin-Materijalnim-bogatstvom-smo-opsednuti-toliko-da-preziremo-ljude-koji-nemaju-nista.html?page=2 Egon Savin: Materijalnim bogatstvom smo opsednuti toliko da preziremo ljude koji nemaju ništa!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221011003004/https://elle.rs/Stav/Intervju/a14679/Egon-Savin-Materijalnim-bogatstvom-smo-opsednuti-toliko-da-preziremo-ljude-koji-nemaju-nista.html?page=2 |date=2022-10-11 }} Elle Serbia. ''Tamara Nikčević; 20.11.2016.''<br>''“Jevrejin sam rođen u multietničkom Sarajevu, studirao u multietničkom Beogradu, volim multietnički Njujork i Pariz… Ateista sam, pa šta da budem do – Jugosloven?! Iako te države više nema, ja još – postojim.”''</ref> * [[Žorž Skrigin]], reditelj<ref name=skrigin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 508.<br>''“Skrigin Georgije-Žorž, filmski reditelj i snimatelj; majstor umetničke fotografije; balet majstor; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Gorčin Stojanović]], reditelj<ref name=gstojanovic1>[https://www.novimagazin.rs/vesti/23219-najvise-jugoslovena-u-srbiji Najviše Jugoslovena u Srbiji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107224840/https://www.novimagazin.rs/vesti/23219-najvise-jugoslovena-u-srbiji |date=2023-01-07 }} Novi magazin. ''IJ; 16.09.2012.''<br>''“Beogradski pozorišni i filmski reditelj Gorčin Stojanović takođe se deklariše kao Jugosloven, iako to nije činio kada je ta ideologija bila dominantna: - Ideja jugoslovenstva nije politička, već pre svega kulturna. Bazirana je na povezivanju naroda koji imaju kulturne i jezičke srodnosti. Nema veze sa titoizmom i nije suprotna ni srpstvu, ni hrvatstvu. U pitanju je ideja koja je opstala kroz decenije, jer ne umiru ideje, već države, rekao je Stojanović.”''</ref><ref name=gstojanovic2>[http://www.blic.rs/Komentar/Bez-secera/214220/Iyu-naopako Iyu, naopako!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101031085846/http://www.blic.rs/Komentar/Bez-secera/214220/Iyu-naopako |date=2010-10-31 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Gorčin Stojanović; 29.10.2010.''<br>''“I, uzgred, ako je kome bitno, potpisnik se deklariše, otkako, hvala Bogu, nema Jugoslavije, kao - Jugosloven. Bez sentimenta, bez žala.”''</ref> * [[Abdurrahman Šalja]], glumac<ref name=salja1>[https://pulse.rs/bekim-fehmiu-blistavo-i-strasno/ Bekim Fehmiu – Blistavo i Strašno] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208034724/https://pulse.rs/bekim-fehmiu-blistavo-i-strasno/ |date=2023-02-08 }} Pulse Magazin. ''Boban Savković; 16.06.2010.''<br>''“Kao i pokojni Abdurahman Šalja bio je Albanac ali i Jugosloven…u onom smislu Kusturičinih likova koji, mrtvi, odlaze nekuda na plutajućem ostrvu.”''</ref> * [[Slavko Štimac]], glumac<ref name=stimac1>[https://www.danas.rs/kultura/slavko-stimac-biografija/#:~:text=Slavko%20%C5%A0timac%20je%20tokom%20cele,tek%20u%20odre%C4%91enim%20okolnostima%20poka%C5%BEu. Slavko Štimac: „Dobar čovek ne može biti lud“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240804003025/https://www.danas.rs/kultura/slavko-stimac-biografija/#:~:text=Slavko%20%C5%A0timac%20je%20tokom%20cele,tek%20u%20odre%C4%91enim%20okolnostima%20poka%C5%BEu. |date=2024-08-04 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''DanasOnline; 13.07.2024.''<br>''“Štimca predstavljaju kao srpsko-hrvatskog glumca, ali on sebe vidi kao Jugoslovena i Ličanina.”''</ref> * [[Feđa Štukan]], glumac<ref name=stukan1>[https://www.danas.rs/kultura/promocija-knjige-blank-glumca-fedje-stukana-u-zrenjaninu/ Promocija knjige „Blank“ glumca Feđe Štukana u Zrenjaninu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221106064842/https://www.danas.rs/kultura/promocija-knjige-blank-glumca-fedje-stukana-u-zrenjaninu/ |date=2022-11-06 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''M. P.; 26.10.2022.''<br>''“Ja se i danas izjašnjavam kao Jugosloven, nemam problem da kažem da sam u Jugoslaviji naučio sve vrednosti kojima se vodim i danas, a na prvom mestu je ljudski kvalitet.”''</ref><ref name=stukan2>[http://www.e-portal.ba/intervjui/7976-feda-stukan-jugosloven-sam-i-ponosim-se-svojom-domovinom Feđa Štukan: Jugosloven sam i ponosim se svojom domovinom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130411160843/http://www.e-portal.ba/intervjui/7976-feda-stukan-jugosloven-sam-i-ponosim-se-svojom-domovinom |date=2013-04-11 }} e-portal.ba ''08.04.2013.''<br>''“Kad već ne mogu da se izjasnim kao stanovnik planete zemlje, shvatio sam da je moja nacionalnost Jugosloven, i nepada mi na pamet da se toga stidim i odričem.”''</ref><ref name=stukan3>[https://rs.n1info.com/kultura/intervju-fedja-stukan-novi-magazin/ Feđa Štukan: Iza podele i mržnje stoji religija i bogati se na našoj nesreći] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221113015556/https://rs.n1info.com/kultura/intervju-fedja-stukan-novi-magazin/ |date=2022-11-13 }} N1 SRB. ''Novi magazin; 09.09.2022.''<br>''“U Jugoslaviji su me naučili da volim sve ljude podjednako zato sa izjašnjavam kao Jugosloven.”''</ref> * [[Jelena Tinska]], glumica<ref name=tinska>[https://twitter.com/JelenaTinska/status/1557072991657369600?cxt=HHwWgIC90dvo6psrAAAA (Twitter status:) ja sam rodjens u zemlji koje vise nema na mapi Ja sam Jugoslovenka i umrecu kao Jugoslovenka Ljupka oko pupka] JelenaTinska@Twitter. ''Jelena Tinska; 09.08.2022.''</ref> * [[Darko Trešnjak]], režiser<ref name=tresnjak1>[https://www.glasamerike.net/a/1936843.html Trešnjak: Bilo bi lepo režirati na Balkanu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230602043134/https://www.glasamerike.net/a/1936843.html |date=2023-06-02 }} Glas Amerike. ''Helena Đorđević; 14.06.2014.''<br>''“Mi smo se preselili ovde 1976. i to je još uvek bila Jugoslavija i tako uvek kada me ljudi pitaju uvek kažem da sam Jugosloven jer je to jedina stvar koju sam znao.”''</ref> * [[Sergej Trifunović]], glumac<ref name=strifunovic1>[https://twitter.com/WhistlerDick/status/1203054199040294914?ref_src=twsrc%5Etfw (Twitter komentar:) Ne. Jugosloven, Levičar, Glumac i Srbin. S nadom da ću postati čovek. Tim redom.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101234715/https://twitter.com/WhistlerDick/status/1203054199040294914?ref_src=twsrc%5Etfw |date=2022-11-01 }} WhistlerDick@Twitter. ''Sergej Trifunović; 06.12.2019.''</ref> * [[Renata Ulmanski]], glumica<ref name=ulmanski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 597.<br>''“Ulmanski Renata, glumica. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Mlađa Veselinović]], glumac<ref name=veselinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 609.<br>''“Veselinović Mladen-Mlađa, glumac i prevodilac. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Volk]], pozorišni i filmski kritičar<ref name=volk1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 619.<br>''“Volk Petar, pozorišni i filmski kritičar, teoretičar i istoričar; profesor Fakulteta dramskih umetnosti, Bg. (za pr. Istorija filma); šef Katedre za teoriju i istoriju. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Stjepan Zaninović]], reditelj<ref name=zaninovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 639.<br>''“Zaninović Stjepan, filmski reditelj i scenarista. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Stevo Žigon]], glumac<ref name=zigon1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 649.<br>''“Žigon Stevo, glumac i reditelj. […] P: Jugosloven; […].”''</ref> * [[Milan Žmukić]], filmski producent, revolucionar<ref name=zmukic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 656.<br>''“Žmukić Milan, predsednik Organizacionog odbora BITEF-a; preds. Organizacionog odbora Filmskog festivala u Herceg Novom. […] P: Jugosloven.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vjekoslav Afrić.jpg|Vjeko Afrić Datoteka:Неда Арнерић.jpeg|Neda Arnerić Datoteka:Ivan Bekjarev 2019.jpg|Ivan Bekjarev Datoteka:Adam i berberin prvi ljudi, Jakova Ignjatovića, SNP, 18.11.1969, Ivan Hajtl kao Maksa Svilokosić i Jelica Bjeli kao Fema.jpg|Jelica Bjeli Datoteka:Dragan Bjelogrlic (cropped).jpg|Dragan Bjelogrlić Datoteka:Tanja Bošković, 1975.jpg|Tanja Bošković Datoteka:Karlo Bulic.jpg|Karlo Bulić Datoteka:Бранко Цвејић.jpeg|Branko Cvejić Datoteka:Svetozar Cvetković crop.jpg|Svetozar Cvetković Datoteka:Borivoj Dovniković Bordo 2017.jpg|Borivoj Dovniković Datoteka:OIFF 2015-07-18 212827 - Srđan Dragojević.jpg|Srđan Dragojević Datoteka:Jasna Đuričić, glumica.jpg|Jasna Đuričić Datoteka:Predrag Ejdus 2021 stamp of Serbia.jpg|Predrag Ejdus Datoteka:Odissea Bekim Fehmiu.jpg|Bekim Fehmiu Datoteka:Greta, stranica 89, drama, Boris Isaković, foto M. Polzović.jpg|Boris Isaković Datoteka:Ita Rina v zrelih letih.jpg|Ita Rina Datoteka:Stefan Kapicic by Gage Skidmore.jpg|Stefan Kapičić Datoteka:Мима Караџић Стара Пазова.png|Mima Karadžić Datoteka:Mirjana Karanović Requiem for Mrs. J. Press Conference Berlinale 2017.jpg|Mirjana Karanović Datoteka:Milenko Maricic 1.jpg|Milenko Maričić Datoteka:Ognjenka Milićević, profesor i dekan FDU.tif|Ognjenka Milićević Datoteka:Ranko Munitic (1943-2009), 1989.jpg|Ranko Munitić Datoteka:Dino Mustafić (cropped).jpg|Dino Mustafić Datoteka:Inaugurazioa (8673787301) (cropped).jpg|Goran Paskaljević Datoteka:Borka Pavićević (34479274674).jpg|Borka Pavićević|Borka Pavićević Datoteka:Darko Peric BW.jpg|Darko Perić Datoteka:Radko Polič 2015.jpg|Radko Polič Datoteka:Portrait of Ljubiša Ristić.jpg|Ljubiša Ristić Datoteka:Egon Savin, foto B. Lučić.jpg|Egon Savin Datoteka:Žorž Skrigin (1943).jpg|Žorž Skrigin Datoteka:Slavko Stimac polovinom 80-ih.jpg|Slavko Štimac Datoteka:Sergej Trifunović.png|Sergej Trifunović Datoteka:Renata Ulmanski, 2019.jpg|Renata Ulmanski Datoteka:Stevo Žigon 1969 1.jpg|Stevo Žigon </gallery> </center> == Fotografija == * [[Ivo Eterović]], fotograf<ref name=eterovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 134.<br>''“Eterović Ivo, fotograf; majstor fotografije FSJ i Hin EFIAP. […] P: Hrvat, Jugosloven.”''</ref> * [[Stevan Kragujević]], fotoreporter<ref name=kragujevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 251.<br>''“Kragujević Stevan, fotograf. […] P: Jugosloven srpske narodnosti, pravosl.”''</ref> * [[Rizo Šurla]], fotograf, partizan<ref name=surla1>[https://www.youtube.com/watch?v=CSM_Fpjh-dI Ljudi - Fotograf Rizo Širla (Ulcinj, 1971.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221019223450/https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=CSM_Fpjh-dI |date=2022-10-19 }} YouTube. ''Srđan Karanović; Jugoslavija 1972.''<br>''“I, da Vam kažem još: sad kad je bio popis stanovništva, pita što osjećam. Ja [se] osjećam kao Jugoslaven, drugo ništa, šta imam da... ostajem Jugoslaven.”''</ref><ref name=surla2>[https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/2700/rts-trezor/4883292/ljudi---fotograf.html Ljudi - Fotograf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111100935/https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/2700/rts-trezor/4883292/ljudi---fotograf.html |date=2023-01-11 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''10.08.2022''<br>''“Jugosloven po ubeđenju, ovaj navijač splitskog Hajduka u emisiji priča o svom životu u Ulcinju.”''</ref><ref name=surla3>[https://slobodnadalmacija.hr/vijesti/regija/rizo-surla-afrojugoslaven-iz-ulcinja-nasa-zemlja-je-sto-se-tice-ravnopravnosti-vjerojatno-jedinstvena-u-svijetu-a-medusobna-mrznja-nedokuciva-je-glupost-1161912 Rizo Šurla, Afrojugoslaven iz Ulcinja: Naša zemlja je što se tiče ravnopravnosti vjerojatno jedinstvena u svijetu, a međusobna mržnja nedokučiva je glupost] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111101941/https://slobodnadalmacija.hr/vijesti/regija/rizo-surla-afrojugoslaven-iz-ulcinja-nasa-zemlja-je-sto-se-tice-ravnopravnosti-vjerojatno-jedinstvena-u-svijetu-a-medusobna-mrznja-nedokuciva-je-glupost-1161912 |date=2023-01-11 }} [[Slobodna Dalmacija]]. ''PSD; 24.01.2022.''<br>''“Rizo Šurla ime je i prezime čovjeka koji se najpreciznije može staviti u grupu Afrojugoslavena, iako se on čitav život osjećao kao Jugoslaven, odnosno Crnogorac koji je rođen u Ulcinju i čitav život je proveo u tome primorskom gradu.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Stevan Kragujević, portret, okt. 1976.jpg|Stevan Kragujević </gallery> </center> == Književnost i pjesništvo== * [[Olja Alvir]], književnica<ref name=alvir1>[https://dunav.at/partizanski-filmovi-poetika-otpora-i-nade/ Partizanski filmovi – poetika otpora i nade] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126234518/https://dunav.at/partizanski-filmovi-poetika-otpora-i-nade/ |date=2022-11-26 }} Dunav.at ''23.10.2019.''<br>''“Jedna od studentica dobro posjećenih predavanja na Bečkom univerzitetu koju je takođe zainteresovala solidarnosti i zajedništvo protagonista partizanskog filma, jeste Olja Alvir. Mlada spisateljica koja u Beču živi od djetinjstva i čiji su roditelji izbjegli iz Bosne, samu sebe naziva Jugoslovenkom i time pokazuje simpatiju za zemlju čija je osnova bilo zajedništvo svih njenih naroda i narodnosti, a koja je, kako se tvrdilo, nastala u antifašističkoj borbi.”''</ref> * [[Ivo Andrić]], književnik i diplomata<ref name=ristic-andric-davico>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 182.<br>''“Poznato mi je da je Marko Ristić javno istupio nakon popisa (u »Politici« 27. IV 1971.) i obrazložio zašto se deklarirao kao Jugoslaven, zbog čega misli da to nije nikakav unitarizam: jer se isto tako osjećao kad je istupao za rješenje hrvatskog pitanja u staroj Jugoslaviji. I Ivo Andrić se tada također upisao kao Jugoslaven. I Oskar Davičo.”''</ref><ref name=andric2>Tošović, Branko: Strane svijeta u Andrićevom životu i stvaralaštvu, u: Kuzmanović, Rajko (ur.): Andrić između Istoka i Zapada. Banja Luka 2022, str. 143.<br>''„Nemamo podataka o tome da li se Andrić konfesionalno izražavao drugačije nego što to nalazimo u njegovim školskim i studentskim dokumentima (kao katolik), ali imamo podataka da se nacionalno drugačije opredjeljuje – od 1951. pa do smrti kao Srbin (u ličnoj karti, vjenčanici, vojnoj knjižici...) i Jugosloven (u popisu stanovništva 1971).“''</ref> * [[Vladimir Arsenijević]], književnik<ref name=arsenijevic1>[http://www.tportal.hr/komentari/komentatori/201171/O-pasosu-i-putovnici.html#CommentPaging,P:1 O pasošu i putovnici] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305011755/http://www.tportal.hr/komentari/komentatori/201171/O-pasosu-i-putovnici.html#CommentPaging,P:1 |date=2016-03-05 }} tportal.hr ''Vladimir Arsenijević; 26.06.2012.''<br>''“Vjerujem da je to razlog zbog kog mi je oduvijek bilo znatno lakše identificirati se kao Jugoslaven.”''</ref> * [[Anton Aškerc]], pesnik<ref name=askerc1>Aškerc, Anton: [https://dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-YNVE4FUC/ecf67f53-f5ca-416a-a350-bc79be7c6661/PDF Hrvaški »Salon«.], u: Ljubljanski zvon, god. 19 br. 2 (1899), str. 132.<br>''“Zakaj nismo vsaj vsi Jugoslovani edini v jeziku, v književnosti in umetnosti? Čemu se cepimo in slabimo sami? Čemu? . . .”''</ref> * [[Goran Babić]], književnik<ref name=babic1>[https://www.portalnovosti.com/povratak-otpisanoga Povratak otpisanoga] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241119022141/https://www.portalnovosti.com/povratak-otpisanoga |date=2024-11-19 }} Portal Novosti. ''Marko Pogačar; 18.11.2024.''<br>''“Babić je, bez obzira na u mladosti kritičan stav prema elementima sistema, pa i efemerne rubno "proljećarske" devijacije, deklarirani Jugoslaven i komunist, viđen kao "zadrti šuvarovac" i partijski element koji se zacrtane politike, bez veće osjetljivosti za detalje, nije libio provoditi u praksi, te je oštar kritičar hrvatskog nacionalizma u najrazličitijim njegovim pojavnim oblicima.”''</ref><ref name=babic2>[https://www.laguna.rs/laguna-bukmarker-goran-babic-ne-verujem-u-sistem-u-kojem-fukara-moze-legalno-unos-21212.html Goran Babić: Ne verujem u sistem u kojem fukara može legalno da pogubi genija] Laguna. ''Branko Rosić; 10.06.2022.''<br>''Meni deluje da ste ostali zauvek Jugosloven iz Hrvatske? - "Pa ja i jesam (ili si tako samo umišljam) daleki nastavljač one hrvatske tradicije koja je u Beogradu vidjela Pijemont, kulu svjetilju južnoga slavenstva, svijetlu tačku na kraju hiljadugodišnjeg tunela kojoj su hrlili ne samo Juraj Križanić („Đuro“ u predratnom izdanju srpske akademije) i onaj Flacijus iz Lobina, koji je svoje protestantske knjige (vidjeti spise Franje Bučara) htio štampati i na ćirilici."''</ref><ref name=babic3>[https://www.telegram.hr/kultura/veliki-povratak-i-autobiografija-gorana-babica-divnog-pjesnika-koji-je-godinama-prije-rata-najavljivao-apokalipsu/ Veliki povratak i autobiografija Gorana Babića, divnog pjesnika i mračnog proroka koji je godinama prije rata najavljivao apokalipsu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221117044942/https://www.telegram.hr/kultura/veliki-povratak-i-autobiografija-gorana-babica-divnog-pjesnika-koji-je-godinama-prije-rata-najavljivao-apokalipsu/ |date=2022-11-17 }} telegram.hr ''Dragan Markovina; 06.06.2022.''<br>''“Goran Babić je čovjek o kojem se u Hrvatskoj temeljito šutjelo godinama. Književnik, ljevičar, pripadnik Šuvarove lijeve frakcije u SKH, divan pjesnik i mračni prorok koji je godinama prije rata najavljivao apokalipsu, glavni urednik umnogome ozloglašenog Oka, Mostarac zavičajem iz Opuzena i doline Neretve, školski drug Slobodana Praljka i uvjereni Jugoslaven, na kraju je početkom 1991. otišao iz Zagreba u Beograd, da se nikad ne vrati.”''</ref><ref name=babic4>[https://www.vijesti.me/kultura/674792/otvoreno-djelo-velikog-pjesnika Otvoreno djelo velikog pjesnika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230926034603/https://www.vijesti.me/kultura/674792/otvoreno-djelo-velikog-pjesnika |date=2023-09-26 }} [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Kultura Vijesti; 23.09.2023.''<br>''“Veliki Jugosloven i antinacionalista početkom ratnih sukoba 1991. napušta Hrvatsku i dolazi u Beograd.”''</ref> * [[Vladislav Bajac]], književnik<ref name=bajac1>[https://kaleidoskop-media.com/knji%C5%BEevnost/Vladislav-Bajac Bajac: Sumnja je moje prirodno stanje] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208072328/https://kaleidoskop-media.com/knji%C5%BEevnost/Vladislav-Bajac |date=2023-02-08 }} Kaleidoskop. ''Jelena Pavlović; 16.03.2017.''<br>''“Nisam nikakav jugonostalgičar niti nostalgičar, ali jesam Jugosloven.”''</ref> * [[Zorica Bajin-Đukanović]], pjesnikinja<ref name=bajindjukanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 30.<br>''“Bajin-Đukanović Zorica, književnik i fotograf; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vjera Benkova]], književnica<ref name=benkova1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 40.<br>''“Benkova Vjera, pisac i književni prevodilac; novinar, saradnik Slovačke redakcije Radio N. Sada (od '80). […] P: Slovakinja jugosl. porekla..”''</ref> * [[Oto Bihalji Merin]], književnik, istoričar umetnosti<ref name=bihalji1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 41.<br>''“Bihalji D. Oto, književnik, istoričar umetnosti (r. 3. I. 1904, Zemun). Jugosloven.”''</ref> * [[Laslo Blašković]], književnik<ref name=blaskovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 48.<br>''“Blašković Laslo, književnik; sekretar Društva književnika Vojvodine. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Milenko Bodirogić]], književnik i izdavač<ref name=bodirogic1>[https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/4/18/bodirogic-zemlje-nastale-raspadom-jugoslavije-prepune-su-mrznje-i-straha Bodirogić: Zemlje nastale raspadom Jugoslavije prepune su mržnje i straha] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020212201/https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/4/18/bodirogic-zemlje-nastale-raspadom-jugoslavije-prepune-su-mrznje-i-straha |date=2022-10-20 }} [[Al Jazeera Balkans]]. ''Nedim Sejdinović; 18.04.2020.''<br>''“Ja sam jednostavno Jugosloven i to je tako, niko ne može iz svoje kože.”''</ref><ref name=bodirogic2>[https://www.vreme.com/vreme/sanjali-najbolji-rasturili-najgori/ Sanjali najbolji, rasturili najgori] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020212819/https://www.vreme.com/vreme/sanjali-najbolji-rasturili-najgori/ |date=2022-10-20 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Nedim Sejdinović; broj 1590, 24.06.2021.''<br>''“Ono za čime žalim jesu procesi i principi na kojima je nastajala ta zemlja, a oni su bili beskompromisno emancipatorski i prvi put su nam se dogodili na ovim prostorima. U tom smislu ja sam naprosto Jugosloven bez Jugoslavije”, kaže Bodirogić.''</ref> * [[Milena Bogavac]], književnica, dramaturškinja<ref name=bogavac1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/kolumne-milene-bogavac-od-6-decembra-svakog-ponedeljka-u-danasu/ Kolumne Milene Bogavac – od 6. decembra svakog ponedeljka u Danasu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230120210820/https://www.danas.rs/vesti/drustvo/kolumne-milene-bogavac-od-6-decembra-svakog-ponedeljka-u-danasu/ |date=2023-01-20 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Danas Online; 05.12.2021.''<br>''“Deklariše se kao feministikinja, antifašistkinja, Jugoslovenka i borkinja za ljudska prava.”''</ref> * [[Nevena Bojičić]], književna kritičarka<ref name=bojicic1>[https://twitter.com/nevenawednesday/status/1122651234312310785 (Twitter status:) JA SAM : ⚪ straight ⚪ gay ⚪ bisexual 🔘 Jugoslovenka] NevenaWednesday@Twitter. ''Nevena Bojičić; 29.04.2019.''</ref> * [[Dušan Cicvara]], književnik i filmski kritičar<ref name=cicvara1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 70.<br>''“Cicvara Dušan, novinar i književnik. […] P: Jugosloven srpskog porekla, […].”''</ref> * [[Milan Ćurčin]], pjesnik<ref name=curcin1>[https://lobisti.rs/2023/08/04/curcin-knjizevnik-i-urednik/ Ćurčin – književnik i urednik] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230816000403/https://lobisti.rs/2023/08/04/curcin-knjizevnik-i-urednik/ |date=2023-08-16 }} Lobisti.rs. ''Miodrag Skundric; 04.08.2023.''<br>''“Znameniti Pančevac, patriota, doktor nauka, liberal, pesnik, diplomata, novinar, Jugosloven.”''</ref> * [[Oskar Davičo]], književnik i pesnik<ref name=ristic-andric-davico/><ref name=davico>[https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:375302-Spomen-ploca-Oskaru-Davicu Spomen ploča Oskaru Daviču] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221117034357/https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:375302-Spomen-ploca-Oskaru-Davicu |date=2022-11-17 }} [[Večernje novosti]]. ''V. N.; 12.04.2012.''<br>''“Ne napuštajući nikad i ni na koji način svoju pripadnost Srbiji, njenom narodu i njenoj literaturi, o čemu ponajbolje svedoči njegova veličanstvena „Srbija“, on je istovremeno bio gorljivi Jugosloven, internacionalista, koji nije podnosio niti jedan od naših brojnih minijaturnih i nepodnošljivih nacionalizama - istakao je Goran Babić.”''</ref> * [[Ivan Ergić]], pjesnik, ranije nogometaš<ref name=ergic1>[http://www.tportal.hr/showtime/tv/338368/Ergic-kod-Stankovica-glas-razuma-usred-euforije.html Ergić kod Stankovića - glas razuma usred euforije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151024062841/http://www.tportal.hr/showtime/tv/338368/Ergic-kod-Stankovica-glas-razuma-usred-euforije.html |date=2015-10-24 }} tportal.hr ''Zrinka Pavlić; 15.06.2014.''<br>''“Em se drznuo kritizirati nogomet u ovo doba koje mnogi doživljavaju kao doba obavezne nacionalne konsolidacije (koja je također predmet Ergićeve kritike), em je s priličnim negodovanjem govorio o uplitanju nacionalizma i religije u sport, em je bez imalo ustezanja izjavio da se izjašnjava kao Jugoslaven.”''</ref><ref name=ergic2>[https://www.novilist.hr/ostalo/kultura/ivan-ergic-katastrofalno-je-sto-su-nogometasi-uzor-mladima/?meta_refresh=true Ivan Ergić: Katastrofalno je što su nogometaši uzor mladima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230110014230/https://www.novilist.hr/ostalo/kultura/ivan-ergic-katastrofalno-je-sto-su-nogometasi-uzor-mladima/?meta_refresh=true |date=2023-01-10 }} [[Novi list]]. ''Ladislav Tomičić; 18.08.2013.''<br>''“Ja jesam Srbin, ali u kulturalnom smislu uvijek ću biti Jugosloven, kao što danas netko drugi pored pripadnosti svojoj naciji takođe može biti europejac ili nešto treće.”''</ref><ref name=ergic3>[https://www.reprezentacija.rs/ivan-ergic-poslednji-koji-je-ugasio-svetlo-i-otpevao-hej-sloveni/ Ivan Ergić, poslednji koji je ugasio svetlo i otpevao “Hej Sloveni”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230110015732/https://www.reprezentacija.rs/ivan-ergic-poslednji-koji-je-ugasio-svetlo-i-otpevao-hej-sloveni/ |date=2023-01-10 }} reprezentacija.rs ''Admin; 18.05.2019.''<br>''“Ja sam po tom pitanju uvek bio ležeran, nisam se smatrao ništa manjim Srbinom ako sam istovremeno i Jugosloven.”''</ref><ref name=ergic4>[https://winestyle.rs/2019/ivan-ergic/ Ivan Ergić, Zanimanje – tragalac] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230922024213/https://winestyle.rs/2019/ivan-ergic/ |date=2023-09-22 }} WineStyle. ''Tamara Marković; 03.11.2019.''<br>''“Kada sam u Švajcarskoj osećam se daleko više kao Jugosloven ili Srbin. A kada sam ovde, nemam takav doživljaj. Recimo da mi se taj osećaj pojača kada sam u nekoj drugoj sredini. Za mene je identitet stvar kulturnog, a ne etničkog konteksta.”''</ref> * [[Zdenka Feđver]], književnica<ref name=fedjver1>[https://www.xxzmagazin.com/jugoslovenka Jugoslovenka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221029220240/https://www.xxzmagazin.com/jugoslovenka |date=2022-10-29 }} XXZ magazin. ''Zdenka Feđver; 25.01.2021.''<br>''Nacionalnost, Jugoslovenka? - “Da.”''</ref> * [[Frida Filipović]], književnik<ref name=filipovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 136.<br>''“Filipović Frida, književnik i književni prevodilac. […] P: Jugoslovenka jevrejskog porekla, […].”''</ref> * [[Hristo Georgijevski]], književnik<ref name=georgijevski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 144-145.<br>''“Georgijevski Hristo, redovni profesor Filološkog fakulteta, Bg. (za pr. Makedonska književnost i Književnost za decu). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vesna Goldsworthy]], književnica<ref name=goldsvorti1>[https://elevate.airserbia.com/Elevate_okt2019/36/?fbclid=IwAR3V0m_NfYZE1g3b5Xc7OSc-eSpHEkzpqBcHmKX4uQzIpzNPxICTw3MGyoQ Bilo jednom u Londonu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101185457/https://elevate.airserbia.com/Elevate_okt2019/36/?fbclid=IwAR3V0m_NfYZE1g3b5Xc7OSc-eSpHEkzpqBcHmKX4uQzIpzNPxICTw3MGyoQ |date=2022-11-01 }} Elevate. ''str. 36/37, oktobar 2019.''<br>''“Panelisti su se takođe dotakli različitih slojeva identiteta, pa je tako književnica Goldsvorti za sebe rekla da je i Srpkinja i Jugoslovenka, kao i Britanka.”''</ref><ref name=goldsvorti2>[https://www.anarussellomaljev.com/post/once-upon-a-time-in-london Once upon a time in London] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330090505/https://www.anarussellomaljev.com/post/once-upon-a-time-in-london |date=2023-03-30 }} (na engleskom) anarussellomaljev.com ''Ana Russell-Omaljev, 12.10.2020.''<br>''“The panellists also touched on different layers of identity, with writer Goldsworthy saying that she is both Serbian and Yugoslav, as well as British.”''</ref> * [[Mustafa Karahasan]], književnik<ref name=karahasan1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 305.<br>''“Karahasan Mustafa, novinar i književnik, član Glavnog odbora SSRN Makedonije, rez. poručnik, r. 1920 u Skoplju, Jugosloven (pripadnik turske manjine).”''</ref> * [[Danilo Kiš]], književnik<ref name=kis1>Popov, Jovan: [https://polja.rs/wp-content/uploads/2016/01/selection11-26.pdf Jež i jorgovan. Skica za uporedni portret Aleksandra Tišme i Danila Kiša] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230202074425/https://polja.rs/wp-content/uploads/2016/01/selection11-26.pdf |date=2023-02-02 }}, u: Polja, br. 416 (2001), str. 67.<br>''“Deceniju i po kasnije, u poslednjoj godini svog života, i jednoj od poslednjih njegove zemlje, on objašnjava zašto se ne izjašnjava kao srpski pisac: »u inostranstvu jedva i to znaju šta je Jugosloven, a kamoli Srbin«. Izgovor je lakonski, a i vreme koje sledi veoma brzo će ga demantovati – Evropa će se naprasno zainteresovati za Srbe, na žalost ne na način na koji bismo voleli. Malo dalje, međutim, Kiš precizira da je nacionalnost Jugosloven »jedina tačna oznaka onoga što jesam«.”''</ref> * [[Božo Koprivica]], književnik<ref name=koprivica1>[https://www.monitor.co.me/u-fudbalu-nema-nacionalizma/ U fudbalu nema nacionalizma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230205195241/https://www.monitor.co.me/u-fudbalu-nema-nacionalizma/ |date=2023-02-05 }} Monitor. ''Nastasja Radović; 16.07.2010.''<br>''Vi ste Jugosloven? - “Bio i ostao.”''</ref><ref name=koprivica2>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/06/16/srpski/I01061501.shtml Ratni i antiratni profiteri kao savest naroda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013000115/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/06/16/srpski/I01061501.shtml |date=2012-10-13 }} [[Glas javnosti]]. ''Radmila Radosavljević; 15.06.2001.''<br>''Još se izjašnjavate kao Jugosloven iz države koja više ne postoji? - “Da. Jer, sve jeste i sve postoji, ako voliš.”''</ref> * [[Miroslav Krleža]], književnik i enciklopedista<ref name=krleza1>Cvitković, Ivan: Krleža, Hrvati i Srbi. Sarajevo 1991, str. 7.<br>''Bio sam dobar Jugoslaven i danas sam to, isticao je 1976. godine.''</ref><ref name=krleza2>Matvejević, Predrag: Granice i sudbine. O jugoslavenstvu prije i poslije Jugoslavije. Zagreb 2015, str. 267.<br>''“Često to meni negiraju, a ja sam Jugoslaven ali ne iz perspektive Aleksandra Karađorđevića ni Pere Živkovića.“''</ref> * [[Zofka Kveder]], književnica<ref name=kveder1>Свирчев, Жарка: [https://journal.knjizenstvo.rs/index.php/knjizenstvo/article/view/271/267 Југославенска жена – форум модерне списатељице], у: Књиженство, год. 5 br. 5 (2015).<br>''“Словенке ме неће више, Хрватице ме не признају још за „своју“, Српкиње такође не. Истина је, да то понекад боли, али ми такође даје снагу да останем што сам: Југославенка.”''</ref> * [[Jožef Levičnik]], književnik, glazbenik<ref name=levicnik1>Levičnik, Jos.: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QaccENhzGg35hRmnb9yFo3SLREBOBqOomsOTGd645l8gUHnwOowaq-Bz9wNiHxHS97720IL1fz_RBRRGlidt4kQeciu7Ox_VSt5uCk5NEhZPhSdtwRX9rMRh92WXgmvc266InpUgvRlGZkSJjLEXCT1MwD0Hym5GEzeuh_aocsT2TydcsZPS0_jHqVOvQaSOTVbdzP7hgANACT37qAJt7N_hgIBYUj9n73fPNaM7G-P_vnRTOFjH0PwYPJ0-VWt4UO6Cj_OvSrlsufnHK5C4cBe3R-jcqzr9mYBwGvJ2rNW1zHbFTKY Kteri narod je najbolj izobražen v Evropi?], u: Novice gospodarske, obertniške in narodne, tečaj XVI. list 49 (08.12.1858), str. 390.<br>''“Mi Jugoslaveni („divji narod“, se vé da!) navadno čakamo, da nas smert sama pokosi.”''</ref> * [[Milenko Maticki]], književnik, novinar<ref name=maticki1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 313.<br>''“Maticki Milenko, književnik; urednik "Politikinog" podlistka "Politika za decu". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Predrag Matvejević]], književnik<ref name=matvejevic1>Majdzik Papić, Katarzyna: [https://books.google.de/books?id=c5udEAAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=Narrative+des+Wandels:+Transformationsprozesse&hl=de&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Zwischen den Welten. Postjugoslawische Literatur im Spannungsfeld der Übersetzung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230106054123/https://books.google.de/books?id=c5udEAAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=Narrative+des+Wandels:+Transformationsprozesse&hl=de&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |date=2023-01-06 }}, u: Dampc-Jarosz, Renata/Kałuża, Anna (ur.): Narrative des Wandels. Transformationsprozesse nach 1989 in den mittel- und osteuropäischen Literaturen. 2022, str. 297 nap. 54. (na nemačkom) <br>''Der Interpretationskontext für Matvejevićs Texte ist in erster Linie der Mittelmeerraum (obwohl der Autor sich selbst als Jugoslawe bezeichnete und notabene in der multiethnischen Stadt Mostar geboren wurde): „Der Horizont der Existenz ist die Identität, die sich aus der Zugehörigkeit zu einer bestimmten Kultur ergibt, die für Matvejević die mediterrane Zivilisation ist.“''</ref><ref name=matvejevic2>[https://ravnododna.com/kome-je-pukla-zica/ Kome je pukla ‘Žica’?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107094902/https://ravnododna.com/kome-je-pukla-zica/ |date=2023-01-07 }} Ravno do dna. ''Jelena Svilar; 08.01.2012.''<br>''“Neobično je, nakon tolikih godina terora raznih promotera vlastitih ega koji navodno djeluju u nacionalnom interesu, u eteru javne televizije čuti intervju s čovjekom zbog kojeg ćete konačno doživjeti stanoviti ushit što pripadate istom narodu, iako je upravo nacionalni identitet ono što Matvejević, kao deklarirani Jugoslaven, nikada nije osjećao imanentnim sebi samom.”''</ref><ref name=matvejevic3>[https://www.portalnovosti.com/borac-protiv-politika-gluposti Borac protiv politika gluposti] Portal Novosti. ''N.J.; 16.02.2017.''<br>''“Predrag Matvejević je bio Jugoslaven, ali nije bio protiv nacionalnih identiteta jer je pomagao i hrvatske disidente, rečeno je na tribini ‘Ostavština Predraga Matvejevića’, održanoj 14. februara u prostorijama ‘Privrednika’ u Zagrebu.”''</ref><ref name=matvejevic4>[https://www.danas.rs/kultura/pisac-i-kriticar-bozo-koprivica-o-mediteranstvu-i-jugoslovenstvu-knjizevnog-velikana-predragu-matvejevicu-se-njegov-rodni-grad-mostar-oduzio-varvarskim-cinom/ Pisac i kritičar Božo Koprivica o mediteranstvu i jugoslovenstvu književnog velikana: Predragu Matvejeviću se njegov rodni grad Mostar odužio varvarskim činom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108022018/https://www.danas.rs/kultura/pisac-i-kriticar-bozo-koprivica-o-mediteranstvu-i-jugoslovenstvu-knjizevnog-velikana-predragu-matvejevicu-se-njegov-rodni-grad-mostar-oduzio-varvarskim-cinom/ |date=2023-01-08 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 06.07.2022.''<br>''“Matvejević je bio Jugosloven, njegovo jugoslovenstvo počelo je kada je sa trinaest godina pristupio partizanima. […] On nije prestao da bude Jugosloven ni u najtežim trenucima, kada je HDZ preuzeo vlast u Hrvatskoj i kada je bio progonjen. […] Verujem, nažalost, da bi se nekome ko je ostao Jugosloven kao Matvejević desila ista moralna pizdarija, rušenje rodne kuće, i da je ta kuća bila u Beogradu ili bilo gde drugde na ovom prostoru.”''</ref> * [[Milan Milišić]], pesnik<ref name=milisic1>Kazalište Marin Držić: [https://kmd.hr/wp-content/uploads/2020/02/2015_Kad-je-Bog-stvarao-stvarao-Dubrovnik.pdf Kad je Bog stvarao Dubrovnik.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231004165511/https://kmd.hr/wp-content/uploads/2020/02/2015_Kad-je-Bog-stvarao-stvarao-Dubrovnik.pdf |date=2023-10-04 }} Dubrovnik 2015, str. 22.<br>''“Paradoksalno je da je Milan Milišić koji se osjećao i izjašnjavao kao Jugoslaven, ubijen projektilom Jugoslavenske narodne armije.”''</ref><ref name=milisic2>[http://www.novossti.com/2012/05/beatnici-su-danas-aktualniji-nego-ikad/ Beatnici su danas aktualniji nego ikad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131020073058/http://www.novossti.com/2012/05/beatnici-su-danas-aktualniji-nego-ikad/ |date=2013-10-20 }} Novosti. ''Rade Dragojević; broj 648, 19.05.2012., broj 648''<br>''“Baš kao i Danilo Kiš ili Predrag Matvejević, i Milan Milišić bio je kozmopolita i uvjereni Jugoslaven, ali i Dubrovčanin.”''</ref><ref name=milisic3>[http://www.e-novine.com/drustvo/41119-ivot-slobodu.html Život za slobodu] E-Novine. ''Dragoljub Todorović; 04.10.2010.''</ref> * [[Pero Mužijević]], književni kritičar, univerzitetski profesor<ref name=muzijevic1>[http://www.republika.co.rs/322-323/34.html In memoriam Pero Mužijević (1934-2003)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107102741/http://www.republika.co.rs/322-323/34.html |date=2023-01-07 }} Republika. ''Nastasja Radović, Nebojša Popov; broj 322-323, 01-31.12.2003.''<br>''“Pero Mužijević je bio autentičan Jugosloven, vezan za Bosnu, rođenjem i uspomenama, Beograđanin, bez kojeg se ne može zamisliti priča o našoj književnoj boemiji, nenadmašan kozer, humanista po načinu života a ne parolama, intelektualac, pre svega po osećaju sveta...”.''</ref> * [[Vladimir Nazor]], pjesnik, književnik<ref name=nazor1>Roksandić, Drago: [http://ckhis.ffzg.unizg.hr/files/file/pdf/Desnicini-susreti/DS-2011-pdf/DS-2011-07-Roksandic.pdf Prvi kongres kulturnih radnika Hrvatske (Topusko, 25.–27. lipnja 1944.): iskustvo i aproprijacije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225153912/http://ckhis.ffzg.unizg.hr/files/file/pdf/Desnicini-susreti/DS-2011-pdf/DS-2011-07-Roksandic.pdf |date=2024-12-25 }}, u: Roksandić, Drago/Cvijović Javorina, Ivana (ur.): Intelektualci i rat 1939.–1947. Zbornik radova s međunarodnog skupa Desničini susreti 2011. Zagreb 2012, str. 106.<br>''Nazorov je samostalni poziv bio akt svojevrsne autentične kulturne revolucije. […] On je postavio i ključno pitanje, kao Hrvat i Jugoslaven: “Kako ćemo najuspješnije postići da u našoj federativnoj državi – ne dirajući u značajne osobine pojedinih naroda, koji je grade – gajimo kulturu što više zajedničkog (Nazorov kurziv – D.R.) duha i ideala?”''</ref> * [[Elvedin Nezirović]], književnik<ref name=nezirovic1>[https://www.vijesti.me/kultura/389826/ovdje-je-kultura-izgubila-svoju-prosvjetiteljsku-ulogu Ovdje je kultura izgubila svoju prosvjetiteljsku ulogu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221021193823/https://www.vijesti.me/kultura/389826/ovdje-je-kultura-izgubila-svoju-prosvjetiteljsku-ulogu |date=2022-10-21 }} [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Vujica Ognjenović; 15.06.2019.''<br>''“U tom smislu, ja sam bio i ostao Jugosloven i kao takav duboko sam razočaran stvarnošću u kojoj živim.”''</ref> * [[Andrej Nikolaidis]], književnik i publicist<ref name=nikolaidis>[https://www.portalnovosti.com/andrej-nikolaidis-jugosloven-sam-po-nadi Andrej Nikolaidis: Jugosloven sam po nadi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221009020636/https://www.portalnovosti.com/andrej-nikolaidis-jugosloven-sam-po-nadi |date=2022-10-09 }} Portal Novosti. ''Davor Konjikušić; 17.01.2017.''<br>''Možemo li reći da ste vi zapravo Jugoslaven? - “Ja to nedvojbeno jesam. I po rođenju i po kulturi. I najvažnije: po nadi.”''</ref> * [[Grozdana Olujić]], književnica<ref name=olujic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 389-390.<br>''“Olujić Grozdana, književnik, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Muharem Omerović]], pjesnik<ref name=omerovic1>[https://www.xxzmagazin.com/narodu-nije-nista-a-sve-ga-boli Narodu nije ništa, a sve ga boli] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221031233016/https://www.xxzmagazin.com/narodu-nije-nista-a-sve-ga-boli |date=2022-10-31 }} XXZ magazin. ''Savo Petrović; 28.06.2021.''<br>''“Muharem Omerović se u popisu stanovništva uvijek izjašnjavao kao Musliman govoreći da se on osjeća i kao Jugosloven i da će jednog dana narodi Jugoslavije "ako ne budu imali dovoljno zlata praviti Tita i od blata"!”''</ref> * [[Eliezer Papo]], književnik i rabin<ref name=papo1>[https://javniservis.net/mediji/dnevnici-nedeljnici-mesecnici/novi-magazin/eliezer-papo-naravno-da-sam-jugonostalgican/ Eliezer Papo: Naravno da sam jugonostalgičan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230615235228/https://javniservis.net/mediji/dnevnici-nedeljnici-mesecnici/novi-magazin/eliezer-papo-naravno-da-sam-jugonostalgican/ |date=2023-06-15 }} Javni servis. ''Anđelka Cvijić; 16.09.2022.''<br>''Kažete da ste Sarajlija, Bosanac i Jugosloven. Šta vam je to značilo pre rata, šta znači sada kad Jugoslavije nema? - “Prije rata su sva ta tri pridjeva upućivala na jednu te istu puku realnost, jer tad nisam bio samo IZ Sarajeva/Bosne i Hercegovine/Jugoslavije, nego i U Sarajevu/Bosni i Hercegovini/Jugoslaviji. Danas sva tri označavaju prvenstveno kulturu, mentalitet, pogled na svijet.”''</ref> * [[Siniša Pavić]], scenarista<ref name=pavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 403.<br>''“Pavić Siniša, književnik i scenarista; sudija Okružnog suda u Beogradu (od '66). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Muharem Pervić]], književni kritičar<ref name=pervic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 417.<br>''“Pervić Muharem, književnik; književni i pozorišni kritičar. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Janko Pukmeister]], pjesnik, književnik<ref name=pukmeister1>Vijanski, Janko [Janko Pukmeister (pseudonim)]: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QaccENhzGg35hRmnb9yFo3SLREBOBqOomsOTGd645l8gUHnwOowaq-Bz9wNiHxHS97720IL1fz_RBRRGlidt4kQeciu7Ox_VSt5uCk5NEhZPhSdtwRX9rMRh92WXgmvc266InpUgvRlGZkSJjLEXCT1MwD0Hym5GEzeuh_aocsT2TydcsZPS0_jHqVOvQaSOTVbdzP7hgANACT37qAJt7N_hgIBYUj9n73fPNaM7G-P_vnRTOFjH0PwYPJ0-VWt4UO6Cj_OvSrlsufnHK5C4cBe3R-jcqzr9mYBwGvJ2rNW1zHbFTKY Kako Slovenci kruh čislajo], u: Novice gospodarske, obertniške in narodne, tečaj XVI. list 9 (03.03.1858), str. 67.<br>''“Tudi pri nas Jugoslovanih je ta običaj navaden.”''</ref> * [[Dušan Radović]], književnik<ref name=radovic1>[https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/licni-stav-dusana-petricica-dusko-radovic-je-prezirao-kalkulantski-patriotizam/ Lični stav Dušana Petričića: Duško Radović je prezirao kalkulantski patriotizam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107111056/https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/licni-stav-dusana-petricica-dusko-radovic-je-prezirao-kalkulantski-patriotizam/ |date=2023-01-07 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dušan Petričić; 12.12.2022.''<br>''“Mnogi imaju dilemu, na kojoj strani bi Duško Radović danas bio u ovoj našoj podeljenoj, razorenoj i moralno posrnuloj državi. Znam da je Duško bio iskreni Jugosloven, znam da je bio ateista, znam da je iz dubine duše prezirao lažni i kalkulantski patriotizam i znam za njegov otvoreni i duboki animozitet prema onoj raščupanoj, bradatoj i primitivnoj četničkoj Srbiji.”''</ref> * [[Vujica Rešin Tucić]], književnik<ref name=resintucic1>Milenković, Nebojša: [https://monoskop.org/images/e/e6/Milenkovic_Nebojsa_Vujica_Resin_Tucic_Tradicija_avangarde_The_Tradition_of_Avant-garde_2011.pdf Vujica Rešin Tucić. Tradicija avangarde.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240425054218/https://monoskop.org/images/e/e6/Milenkovic_Nebojsa_Vujica_Resin_Tucic_Tradicija_avangarde_The_Tradition_of_Avant-garde_2011.pdf |date=2024-04-25 }} Novi Sad 2011, str. 64.<br>''“Uprkos brojnim razočarenjima, Rešin Tucić se čitavog života izjašnjavao kao Jugosloven i kao komunista – kao takav, čak i nakon ratnih devedesetih, u svim centrima bivše nam države bio je rado viđen gost.”''</ref><ref name=resintucic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 480.<br>''“Rešin Tucić Vujica, književnik; dramaturg u Radio N. Sadu (od '75). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Marko Ristić]], književnik i diplomata<ref name=ristic-andric-davico/> * [[Izet Sarajlić]], književnik, pjesnik<ref name=sarajlic1>[https://www.xxzmagazin.com/moram-natrag-u-sarajevo-ja-sam-sarajlic Moram natrag u Sarajevo - ja sam Sarajlić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114021846/https://www.xxzmagazin.com/moram-natrag-u-sarajevo-ja-sam-sarajlic |date=2023-11-14 }} XXZ magazin. ''Savo Petrović; 15.03.2019.''<br>''I jednom će negdje kazati: “Ja sam po nacionalnosti Sarajlija i Jugosloven”.''</ref> * [[Bekim Sejranović]], književnik<ref name=sejranovic1>[https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/balkan-i-knjizevnost-bekim-sejranovic-stranac-u-sloveniji-u-hrvatskoj-u-bosni-i-bilo-gde-drugo-na-svetu/ Balkan i književnost: Bekim Sejranović, „stranac u Sloveniji, u Hrvatskoj, u Bosni i bilo gde drugo na svetu“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231004011248/https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/balkan-i-knjizevnost-bekim-sejranovic-stranac-u-sloveniji-u-hrvatskoj-u-bosni-i-bilo-gde-drugo-na-svetu/ |date=2023-10-04 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''BBC News na srpskom; 21.05.2022.''<br>''Njegov odnos prema Bosni teško je opisati, kaže profesor Svan Monsland. „Bio je Bosanac, Hrvat, Jugosloven, Skandinavac, ali se najslobodnije osećao u Rijeci“, dodaje ovaj profesor.''</ref> * [[Dejan Tiago Stanković]], književnik i prevodilac<ref name=tiagostankovic1>[https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/dejan-tiago-stankovic-knjizevna-kometa-i-uvek-odani-nasmejani-prijatelj/ Dejan Tiago Stanković: Književna ‘kometa’ i uvek odani, nasmejani prijatelj] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231221742/https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/dejan-tiago-stankovic-knjizevna-kometa-i-uvek-odani-nasmejani-prijatelj/ |date=2022-12-31 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''BBC News na srpskom; 21.12.2022.''<br>''“Tiago Stanković je bio i jedan od potpisnika Deklaracije o zajedničkom jeziku i deklarisao se kao Jugosloven.”''</ref><ref name=tiagostankovic2>[https://www.nin.rs/kultura/vesti/64461/dejan-tiago-stankovic-olicenje-radosti-zivota Dejan Tiago Stanković: Oličenje radosti života] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241226001023/https://www.nin.rs/kultura/vesti/64461/dejan-tiago-stankovic-olicenje-radosti-zivota |date=2024-12-26 }} [[NIN]]. ''Aleksa Anđelić; 21.12.2024.''<br>''“Bio je jedan od potpisnika Deklaracije o zajedničkom jeziku i izjašnjavao se kao Jugosloven.”''</ref> * [[Vlada Stojiljković]], književnik<ref name=stojiljkovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 541.<br>''“Stojiljković Vlada, književnik i književni prevodilac; novinar u Radio Beogradu. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Darko Suvin]], teoretičar, povjesničar i kritičar književnosti i kulture<ref name=suvin1>[https://www.masina.rs/darko-suvin-svaki-malo-bistriji-ekonomist-danas-bi-mogao-ustanoviti-da-se-u-prvih-30-godina-sfrj-zivjelo-materijalno-bolje-nego-danas/ Darko Suvin: „Svaki malo bistriji ekonomist danas bi mogao ustanoviti da se u prvih 30 godina SFRJ živjelo materijalno bolje nego danas“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230227214155/https://www.masina.rs/darko-suvin-svaki-malo-bistriji-ekonomist-danas-bi-mogao-ustanoviti-da-se-u-prvih-30-godina-sfrj-zivjelo-materijalno-bolje-nego-danas/ |date=2023-02-27 }} Mašina. ''Mašina; 27.02.2023.''<br>''Prvo, o nacionalizmu. Dijelim stav Alekse Đilasa u intervjuu 2009, koji je na pitanje „Izjašnjavali ste se kao Jugosloven?“ odgovorio: „To sam i danas. Što ne znači da nisam i Crnogorac i Srbin…. Jugoslavija nije bila veštačka tvorevina i za mene je njen dugi, krvavi raspad, koji se možda još nije završio, upravo dokaz da je ona bila jedino demokratsko rešenje za jugoslovensko nacionalno pitanje.“''</ref> * [[August Šenoa]], književnik<ref name=senoa1>Janjetović, Zoran: [https://hrcak.srce.hr/file/74496 Prilozi o hrvatskoj kulturi na stranicama ''Politikinog zabavnika'' u razdoblju socijalističke Jugoslavije], u: Historijski zbornik, god. 61 br. 2 (2008), str. 382.<br>''“Šenoa je bio i dobar Jugoslaven, što ga je također činilo poželjnim, čak i u vrijeme kad je Jugoslavija prestala postojati.”''</ref><ref name=senoa2>Barac, Antun: August Šenoa. Studija. Zagreb 1926, str. 82.<br>''“[…]: po svome je shvatanju Jugoslaven, ali područje svog rada ograničuje na hrvatstvo, boreći se u njemu za misao kulturnog pridizanja, dižući mu svijest i ponos.”''</ref> * [[Ivana Šćepanović]], književni prevodilac<ref name=scepanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 553.<br>''“Šćepanović Ivana, književni prevodilac; zamenik gl. urednika časopisa za flamansku i holandsku književnost "Erazmo"; urednik IP "Prometej", N. Sad. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Zvonimir Šubić]], književnik<ref name=subic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 710.<br>''“Šubić Zvonimir, književnik, r. 1902 u Srebrenici, Jugosloven.”''</ref> * [[Gvido Tartalja]], književnik<ref name=tartalja1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 719.<br>''“Tartalja Gvido, književnik, urednik Izdavačkog preduzeća »Prosveta«, r. 1899 u Zagrebu, Jugosloven.”''</ref> * [[Slobodan Tišma]], književnik<ref name=stisma1>[https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/6/1/slobodan-tisma-vojvodina-je-izgubila-identitet Slobodan Tišma: Vojvodina je izgubila identitet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230320181732/https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/6/1/slobodan-tisma-vojvodina-je-izgubila-identitet |date=2023-03-20 }} [[Al Jazeera Balkans]]. ''Nedim Sejdinović; 01.06.2020.''<br>''“Bio sam Jugosloven i to sam i ostao.”''</ref><ref name=stisma2>[https://cordmagazine.com/sr/zivotna-prica/svako-vreme-ima-svoju-estetiku-i-svoj-moral/ Svako vreme ima svoju estetiku i svoj moral] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221201055415/https://cordmagazine.com/sr/zivotna-prica/svako-vreme-ima-svoju-estetiku-i-svoj-moral/ |date=2022-12-01 }} CorD magazin. ''Zorica Todorović Mirković; 01.10.2021.''<br>''“Novosadjanin od glave do pete, a izjašnjava se kao Jugosloven.”''</ref> * [[Dragan Todorović]], književnik, novinar<ref name=dtodorovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 578-579.<br>''“Todorović Dragan, novinar i rok kritičar, radio i TV voditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Lovro Toman]], pjesnik, političar<ref name=toman1>Matica slovenska v Ljubljani: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5Qacb9UCdkm5brjJ1gUzqcY37J5v9Gvgg-yzkIw0eRpu54k0nI7epR_1opdVzuMQvz4gs233-y2qf1En2JRr4z8nh1KnoDPg2c96a7cAe-DayW2y6sDhqUIUXu6rxYqJA2CCAVrFP59wL4igcVfkDX0XMKJawHWzrHPJqs-ANDz5M8dZ4PmgV9Ut5o70IWDOHuw55CPueza9qmDl0Fd-xHIl_kV-Gd0O_19tkVeel9IWENCxllFHmpZPqqPMyyo6MF7Vw3fMa Dr. Lovro Toman.] Ljubljana 1876, str. 58.<br>''“Ako pa hoče nas še v eno mer na sumu imeti, naj pomisli, da se Jugoslovani tolažimo z zvesto svojo zavestjo in z zgodovino, da so prešla ministerstva: Kavničevo, Meternihovo in Bahovo, – Jugoslovani pa so vendar ostali in da bodo tudi še pretrpeli ministerstvo Schmerlingovo.”''</ref> * [[Marko Tomaš]], pjesnik<ref name=mtomas1>[https://balkans.aljazeera.net/teme/2017/9/23/tomas-bosanstvo-se-negira-jer-podsjeca-na-jugoslovenstvo Tomaš: Bosanstvo se negira jer podsjeća na jugoslovenstvo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221019030251/https://balkans.aljazeera.net/teme/2017/9/23/tomas-bosanstvo-se-negira-jer-podsjeca-na-jugoslovenstvo |date=2022-10-19 }} [[Al Jazeera Balkans]]. ''Jasmin Agić; 23.09.2017.''<br>''“Gledaj, ja sam Jugosloven, i tako sam se izjašnjavao dok se to moglo, a sada sam ostali i nepriznat ukoliko se tako izjašnjavam.”''</ref><ref name=mtomas2>[https://primorski.me/info/marko-tomas-i-djordje-gregovic-gosti-knjizevnog-programa-dublin-pub-a/ Marko Tomaš i Đorđe Gregović gosti književnog programa Dublin Pub-a] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230226015246/https://primorski.me/info/marko-tomas-i-djordje-gregovic-gosti-knjizevnog-programa-dublin-pub-a/ |date=2023-02-26 }} Primorski Portal. ''Primorski Portal; 20.02.2023.''<br>''“Marko Tomaš je pjesnik, boem, meštar od riječi, Jugosloven.”''</ref> * [[Janez Trdina]], književnik<ref name=trdina1>Novak, Viktor: Antologija jugoslovenske misli i narodnog jedinstva (1390-1930). Beograd 1930, str. 302.<br>''“Slovenac Janez Trdina, osvedočeni Jugosloven profesor srpskohrvatskog jezika i književnosti na rečkoj gimnaziji dao je u VIII razredu 1864-1865 pismeni zadatak »Hrvati i Srbi, ljubite se«.”''</ref> * [[Marko Vešović (književnik)|Marko Vešović]], književnik<ref name=mvesovic1>[http://www.vecernji.hr/knjige/snjezana-kordic-zasto-ovdje-nema-prijevoda-ako-govorimo-cetiri-jezika-902954 S. Kordić: Zašto ovdje nema prijevoda ako govorimo četiri jezika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305071039/http://www.vecernji.hr/knjige/snjezana-kordic-zasto-ovdje-nema-prijevoda-ako-govorimo-cetiri-jezika-902954 |date=2016-03-05 }} [[Večernji list]]. ''Denis Derk; 15.11.2013.''<br>''“Na posljednjem popisu stanovništva u Bosni i Hercegovini odgovorio sam da sam Jugoslaven, da mi je materinji jezik srpsko-hrvatski te da sam ateist.”''</ref><ref name=mvesovic2>[https://www.aktuelno.me/kolumne/marko-vesovic-svastara-nesto-kao-dnevnicki-zapisi-3/ Marko Vešović: Nešto kao dnevnički zapisi (3)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108080947/https://www.aktuelno.me/kolumne/marko-vesovic-svastara-nesto-kao-dnevnicki-zapisi-3/ |date=2023-01-08 }} Aktuelno.me ''Marko Vešović; 06.07.2021.''<br>''Sjetih se posljednjeg popisa u BIH, kad sam popisivačima rekao: “Po vjeri sam pravoslavni ateista, jezik mi je srpskohrvatski, po nacionalnosti sam Jugosloven”.''</ref><ref name=mvesovic3>[https://www.aktuelno.me/istaknuto/marko-vesovic-svastara-i-mrznja/ Marko Vešović Svaštara (I): Mržnja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108080944/https://www.aktuelno.me/istaknuto/marko-vesovic-svastara-i-mrznja/ |date=2023-01-08 }} Aktuelno.me ''Marko Vešović; 02.11.2018.''<br>''“Ali moja mržnja je nestala otkako sam po nacionalnosti Jugosloven.”''</ref> * [[Radonja Vešović]], književnik<ref name=rvesovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 610.<br>''“Vešović Radonja, novinar i književnik, akademik. […] P: Crnogorac - Jugosloven.”''</ref><ref name=rvesovic2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 760-761.<br>''“Vešović Radonja: književnik, službenik Ureda za informacije Izvršnog veća NR Crne Gore, urednik književnog časopisa »Susreti«, rez. kapetan, r. 1924 u Rijeci Marinića, Srez invangradski [sic!], Jugosloven.”''</ref> * [[Krinka Vidaković-Petrov]], književnik, direktorica Memorijalnog centra „Staro sajmište"<ref name=vidakovicpetrov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 611.<br>''“Vidaković-Petrov Krinka, književnik i književni prevodilac. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Velimir Visković]], književni kritičar i leksikograf<ref name=viskovic1>[https://www.portalnovosti.com/rat-mir-velimir Rat, mir, Velimir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230105105519/https://www.portalnovosti.com/rat-mir-velimir |date=2023-01-05 }} Portal Novosti. ''Boris Rašeta; 03.07.2022.''<br>''Izrekao je i rečenicu koja se na ovim televizijama nije dugo čula i neće, o tome kako se oduvijek osjećao “i Hrvatom, i Jugoslavenom”.''</ref> * [[Slobodan Zubanović]], književnik<ref name=zubanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 646.<br>''“Zubanović Slobodan, književnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nina Živančević]], pjesnikinja<ref name=zivancevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 650.<br>''“Živančević Nina, književnik i književni prevodilac; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:S. Kragujevic, Ivo Andric, 1961a 0.jpg|Ivo Andrić Datoteka:Vladimir Arsenijević at Krokodil 04 - cropped.jpg|Vladimir Arsenijević Datoteka:Anton Aškerc.jpg|Anton Aškerc Datoteka:Vladislav Bajac, Studio Babic.jpg|Vladislav Bajac Datoteka:Zorica Bajin Ðukanovic.jpg|Zorica Bajin-Đukanović Datoteka:Stevan Kragujevic, Oto Bihalji Merin, slikar i istoricar umetnosti, 1990s (cropped).jpg|Oto Bihalji-Merin Datoteka:Oskar Davico 1951.jpg|Oskar Davičo Datoteka:Ivan Ergić.jpg|Ivan Ergić Datoteka:Danilo Kiš 2010 Montenegro stamp.jpg|Danilo Kiš Datoteka:Miroslav Krleža 1953 (cropped).jpg|Miroslav Krleža Datoteka:Zofka_Kveder_1920s.jpg|Zofka Kveder Datoteka:Josip Levičnik.jpg|Jožef Levičnik Datoteka:Predrag Matvejević on Subversive Festival 0 (cropped).jpg|Predrag Matvejević Datoteka:Vladimir Nazor 1976 Yugoslavia stamp.jpg|Vladimir Nazor Datoteka:Grozdana Olujic 3.jpg|Grozdana Olujić Datoteka:Marko-ristic-2.jpg|Marko Ristić Datoteka:Izet Sarajlić.jpg|Izet Sarajlić Datoteka:Dejantiagostankovic (cropped).jpg|Dejan Tiago Stanković Datoteka:August Šenoa.jpg|August Šenoa Datoteka:Gvido Tartalja portrait.jpg|Gvido Tartalja Datoteka:Dragan Todorović (writer).jpg|Dragan Todorović Datoteka:Lovro toman.jpg|Lovro Toman Datoteka:Janez Trdina.jpg|Janez Trdina </gallery> </center> == Komedija == * [[Peđa Bajović]], stand-up komičar<ref name=bajovic1>[https://www.index.hr/magazin/clanak/video-pedja-bajovic-u-dusi-sam-jugoslaven-i-ne-mozete-mi-nista-osim-smijati-se/964147.aspx Pedja Bajović: "U duši sam Jugoslaven i ne možete mi ništa - osim smijati se"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126003852/https://www.index.hr/magazin/clanak/video-pedja-bajovic-u-dusi-sam-jugoslaven-i-ne-mozete-mi-nista-osim-smijati-se/964147.aspx |date=2022-11-26 }} index.hr ''18.04.2017.''<br>''“Da, u duši sam Jugoslavenom, ali ne u političkom smislu. Kulturološki se tako osjećam te ne predstavljam nikakvu prijetnju bilo kome.”''</ref><ref name=bajovic2>[https://www.akta.ba/licnosti/kultura-i-sport/48014/peda-bajovic-stand-up-komicarprijelomni-trenutak-je-bio-odlazak-u-seattle Peđa Bajović, stand-up komičar: Prijelomni trenutak je bio odlazak u Seattle] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152852/https://www.akta.ba/licnosti/kultura-i-sport/48014/peda-bajovic-stand-up-komicarprijelomni-trenutak-je-bio-odlazak-u-seattle |date=2024-12-25 }} akta.ba ''Dnevni list; 19.01.2015.''<br>''“Kroz svoju bio-geografiju sam skupio tri i pol državljanstava i biranje samo jednog od ovih naših identiteta bi bila izdaja ostalih. Kulturološki sam Jugoslaven, a politički sam prilično daleko od toga.”''</ref><ref name=bajovic3>[https://www.ekskluziva.ba/peda-bajovic-u-clubu-monument/20761 Peđa Bajović u Clubu Monument!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126011855/https://www.ekskluziva.ba/peda-bajovic-u-clubu-monument/20761 |date=2022-11-26 }} ekskluziva.ba ''04.01.2016.''<br>''“Jednostavno, kad se ta zemlja raspala, ja sam već imao 20 godina, dakle bio potpuno formirana ličnost. Sve ovo što je uslijedilo kasnije, nije mi se uspjelo primiti u identitet i ako kažem da sam ovo prvo - onda bih poništio ono drugo ili treće, pa čak i četvrto, a koji su sve dio mog identiteta. Zato, ja sam kulturološki Jugosloven, a imam i papire za to u vidu tri i po državljanstva! Usput, živio sam svuda unaokolo i mislim da, ako nisam u pravu, barem ima pravo na takvo mišljenje.”''</ref><ref name=bajovic4>[https://6yka.com/kolumne/peda-bajovic-prema-onima-koji-ne-izlaze-na-glasanje-osjecam-prezir Peđa Bajović: Prema onima koji ne izlaze na glasanje osjećam prezir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126012420/https://6yka.com/kolumne/peda-bajovic-prema-onima-koji-ne-izlaze-na-glasanje-osjecam-prezir |date=2022-11-26 }} Buka. ''10.11.2018.''<br>''“Ja i kulturološki i praktično jesam Jugosloven. Za mene ta nekadašnja tvorevina ni u praktičnom smislu nije prestala da postoji.”''</ref> == Kulinarstvo == * [[Ljubomir Stanišić]], poznati šef kuhinje<ref name=stanisic1>[http://arhiva.superzena.net/kolaz.php?mm=11&nav_id=653173&yyyy=2012 Ljubomir Stanišić - najtraženiji šef kuhinje u Portugalu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221104050126/http://arhiva.superzena.net/kolaz.php?yyyy=2012&mm=11&nav_id=653173 |date=2022-11-04 }} Super žena. ''Patricia Lazarević; 13.11.2012.''<br>''“Ja se ne deklarišem ni kao Srbin, ni kao Bosanac, već kao Jugosloven i tako će biti do moje smrti, zapravo kao Jugosloven sa portugalskim srcem!”''</ref><ref name=stanisic2>[http://de.meetinghalfway.eu/2013/08/kochen-ganz-politisch-unkorrekt/ Kochen, ganz ‘politisch unkorrekt’] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211015945/http://de.meetinghalfway.eu/2013/08/kochen-ganz-politisch-unkorrekt/ |date=2023-02-11 }} (na njemačkom) Meeting Halfway.<br>''“Ich nenne mich ganz offen einen Jugoslawen, denn meine ganze Familie liebt Sex, deshalb ist auch alles vermischt, Kroaten mit Muslimen, Muslime mit Serben… Obwohl mein Name orthodox ist, bin ich kein religiöser Mensch, ich bin Jugoslawe, und werde es immer sein.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Ljubomir Stanisic (Time Out Lisboa).png|Ljubomir Stanišić </gallery> </center> == Ljekarstvo == * [[Ljubica Božinović]], kardiolog<ref name=bozinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 59.<br>''“Božinović Ljubica, kardiolog. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Oliver Dulić]], kirurg, bivši političar<ref name=dulic1>Popadić, Dragan: Building up European Identity: From the Chimney Smoke, u: Psihološka istraživanja, vol. XIII br. 1 (2010), str. 16 nap. 9. (na engleskom)<br>''“Recently, Oliver Dulić, the Speaker of the Serbian Parliament until June 2008, declared his ethnicity as Yugoslav.”''</ref> * [[Slobodanka Gruden]], ljekarka, ranije političar<ref name=sgruden1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 155.<br>''“Gruden Slobodanka, lekar, primarijus; preds. Crvenog krsta Srbije; potpreds. Sekcije za transfuziologiju SLD; predsednik Stručne komisije za transfuziologiju pri Ministarstvu zdravlja SR Srbije; načelnik Službe za transfuziju KBC Zemun. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Merima Isaković]], klinički psiholog, bivša glumica<ref name=misakovic1>[https://rs.n1info.com/kultura/merima-isakovic-ja-sam-jugoslovenka-i-dok-ja-postojim-postoji-jugoslavija/ Merima Isaković: Ja sam Jugoslovenka i dok ja postojim – postoji Jugoslavija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020210948/https://rs.n1info.com/kultura/merima-isakovic-ja-sam-jugoslovenka-i-dok-ja-postojim-postoji-jugoslavija/ |date=2022-10-20 }} N1 SRB. ''N1 Beograd; 28.05.2021.''<br>''“Nije tačno da ne postoji Jugoslavija, zemlja postoji dokle ljudi postoje, političke granice su drugo, ali ja sam Jugosloven i dok ja postojim – postoji Jugoslavija, da vas upoznam sa geografskom popravkom”, rekla je ona. […] “[…] Ako ja postojim, a ja sam Jugoslovenka, onda postoji i Jugoslavija, a verujem da nas ima još”, dodala je ona.''</ref> * [[Valentin Janežič]], lekar, pisac<ref name=vjanezic>Janežič, Valentin (Balant): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-TX6C8UZR/fb80cf9c-4262-4b58-b163-3ba39b58d90b/PDF Adam Janoša z Roščiševa Roščiševsky], u: Slovenska bčela, letnik 3, številka 42 (1852), str. 341.<br>''“Gotovo je bila ta prikazen vsim Slovanom, posebno pa nam Jugoslavenom neobičajna in nenadjana, ker se navadno naši žlahtniki svojega naroda sramujejo, ga zapuščajo in mnogokrat […].”''</ref> * [[Dimitrije Juzbašić]], kirurg, univerzitetski profesor<ref name=juzbasic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 297.<br>''“Juzbašić Dimitrije, dr medicine, red. prof. Medicinskog fak. u Zagrebu, upravnik Hirurške klinike Medicinskog fak., r. 1909 u Daruvaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Slavka Morić-Petrović]], neuropsihijatar, univ. profesor, revolucionar<ref name=moricpetrovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 364.<br>''“Morić-Petrović Slavka, neuropsihijatar. […] P: Jugosloven. [sic!].”''</ref> * [[Vukašin Popadić]], ljekar-bakteriolog, političar, revolucionar<ref name=vpopadic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 558.<br>''“Popadić dr Vukašin, lekar-bakteriolog, direktor Centralnog higijenskog zavoda NRM u Skoplju, rez. major, r. 1904 u Glamoču, Jugosloven.”''</ref> * [[Dragan Popović]], medicinar, univerzitetski profesor<ref name=draganpopovic1>Kilibarda, M.: [https://hrcak.srce.hr/en/file/226865 In Memoriam. Prof. dr. sci med. Dragan Popović], u: Arhiv za higijenu rada i toksikologiju, 37 br. 1 (1986), str. 102.<br>''“Kao osvedočeni Jugosloven, učestvovao je u oslobađanju dobrog dela naše zemlje i za to je zaslužio oficirski čin i Medalju zasluga za narod 1946. godine.”''</ref> * [[Igor Radosavljević]], psihijatar<ref name=iradosavljevic1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/srbijo-zbogom-niko-ti-vise-ne-moze-pomoci-zbog-cega-je-psihijatar-dr-igor-radosavljevic-koga-je-i-vucic-nagradio-spreman-da-zauvek-napusti-drzavu/ „Srbijo, zbogom! Niko ti više ne može pomoći“: Zbog čega je psihijatar dr Igor Radosavljević, koga je i Vučić nagradio, spreman da zauvek napusti državu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230521004102/https://www.danas.rs/vesti/drustvo/srbijo-zbogom-niko-ti-vise-ne-moze-pomoci-zbog-cega-je-psihijatar-dr-igor-radosavljevic-koga-je-i-vucic-nagradio-spreman-da-zauvek-napusti-drzavu/ |date=2023-05-21 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''R. Briza/M. Radenković; 28.03.2023.''<br>''“Tamo ću se osećati zaista kao kod kuće jer rodio sam se kao Jugosloven i uvek ću se tako osećati, a Slovenija je isto Jugoslavija, zauvek!”''</ref> * [[Miroslav Simić]], imunolog, univerzitetski profesor<ref name=msimic1>[https://www.miroslavmirkosimic.org/?page_id=17 Kako sam mlatio praznu slamu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225153548/https://www.miroslavmirkosimic.org/?page_id=17 |date=2024-12-25 }} miroslavmirkosimic.org ''Miroslav Mirko Simić; 2004.''<br>''“Oduvek sam se izjašnjavao isključivo kao Jugosloven nikad ne osećajući neku posebnu potrebu da naglasim da sam istovremeno i Srbin po ocu, odnosno Čeh po majci. Pre Drugog svetskog rata nisam s mojim jugoslovenstvom imao nikakvih problema. Docnije, međutim, je komunistička vlast tražila da uz Jugosloven dodam i “neopredeljen” što sam smatrao da je potpuno blesavo, pa sam to uprkos prisili odbijao da činim. Kao vrlo “opredeljen“ Jugosloven naravno da sam odmah čim su krajem osamdesetih počeli da rasparčavaju moju domovinu, činio sve da se tome suprotstavim.”''</ref><ref name=msimic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 503.<br>''“Simić Miroslav, imunolog. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=msimic3>[https://www.slobodnaevropa.org/a/mirko-simic-sanu/28024025.html Mirko Simić: Memorandum SANU, crna tačka srpske istorije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221127043307/https://www.slobodnaevropa.org/a/mirko-simic-sanu/28024025.html |date=2022-11-27 }} [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Branka Mihajlović; 01.10.2016.''<br>''“Kao ubeđeni Jugosloven, bio sam od samog početka protivnik stavova i ideja iznetih u pisaniju nazvanom „Memorandum SANU“.”''</ref><ref name=msimic4>[http://www.miroslavmirkosimic.org/wp-content/uploads/2015/08/%C5%BDivotopis-Miroslava-Mirka-Simi%C4%87a.pdf Životopis Miroslava Mirka Simića] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221127043904/http://www.miroslavmirkosimic.org/wp-content/uploads/2015/08/%C5%BDivotopis-Miroslava-Mirka-Simi%C4%87a.pdf |date=2022-11-27 }} miroslavmirkosimic.org''<br>''“Miroslav Simić, zvani Mirko, rođen je 4. aprila. 1924. godine, i to slučajno u Beogradu, odnosno Srbiji. Stoga je on sasvim slučajno u krštenici zabeležen kao Srbin kakvim se međutim nikad nije osećao, već je uvek govorio da je Jugosloven. ”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Oliver Dulić.jpg|Oliver Dulić Datoteka:Dr. Valentin Janežič Büste, Sankt Jakob im Rosental, Kärnten.jpg|Valentin Janežič Datoteka:Miroslav Simić.jpg|Miroslav "Mirko" Simić </gallery> </center> == Muzika == * [[Ernest Ačkun]], klarinetista<ref name=ackun1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 9.<br>''“Ačkun Ernest, klarinetista; redovni profesor Fakulteta muzičke umetnosti, Bg. (za pr. Kamerna muzika). […] P: Jugosloven, Slovenac.”''</ref><ref name=ackun2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 10.<br>''“Ačkun E. Ernest, klarinetista; redovni profesor Fakulteta muzičke umetnosti u Beogradu; generalni sekretar Saveza udruženja muzičkih umetnika Jugoslavije (r. 27. III 1930, Hrastnik, Slovenija). Jugosloven, Slovenac.”''</ref> * [[Husein Alijević]], pjevač<ref name=alijevic1>[https://www.republika.rs/zabava/estrada/503141/husein-alijevic-husa-film Husa otkrio šokantne detalja o dobijanju uloge u filmu o Džeju: Zapalio sam sveću Svetoj Petki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240116081902/https://www.republika.rs/zabava/estrada/503141/husein-alijevic-husa-film |date=2024-01-16 }} Portal Republika. ''Republika/M.G.; 10.01.2024''<br>''“Kad se Jugoslavija raspadala ja sam bio tinejdžer i ma kako to zvučalo ja sebe smatram Jugoslovenom jer sam dete iz mešanog braka i jer sam rođen tu gde su se spajale različitosti.”''</ref> * [[Šaban Bajramović]], pjevač<ref name=bajramovic1>[https://niskevesti.rs/u-nisu-pocinje-festival-posvecen-kralju-romske-muzike-zauvek-saban-bajramovic/ U Nišu počinje festival posvećen kralju romske muzike – „Zauvek Šaban Bajramović“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230831010327/https://niskevesti.rs/u-nisu-pocinje-festival-posvecen-kralju-romske-muzike-zauvek-saban-bajramovic/ |date=2023-08-31 }} Niške Vesti. ''Violeta Milićević; 01.08.2023''<br>''“On je bio Rom, iako je po duši bio Jugosloven.”''</ref> * [[Bebi Dol]], pevačica<ref name=bebidol1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 552-553.<br>''“Šarić Dragana - Bebi Dol, vokalni solista džez i zabavne muzike; kompozitor i tekstopisac; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Beki Bekić]], pevač<ref name=bekic1>[https://express.ba/naslovnica/473664/beki-bekic-za-express-ne-krijem-svoje-ime-i-prezime-u-beogradu-nemam-problema/ Beki Bekić za “Express”: Ne krijem svoje ime i prezime, u Beogradu nemam problema] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211001138/https://express.ba/naslovnica/473664/beki-bekic-za-express-ne-krijem-svoje-ime-i-prezime-u-beogradu-nemam-problema/ |date=2023-02-11 }} Express.ba ''Arina Hasović; 10.02.2023''<br>''Vi ste Albanac, sa adresom u Beogradu. Jeste li nekada imali problema zbog te činjenice? - “Nikada ništa negativno. Mene su jako dobro prihvatili, a nikada nisam krio ime ni prezime. Čak sam bolje prihvaćen nego neki njihovi pjevači. Narod kao narod, ako si dobar prema ljudima nema veze koje si vjere, to niko ne gleda u Beogradu. Moja žena je pravoslavna, živimo jugoslovenski jer ja sam u duši još uvijek Jugosloven. Ja volim tu zemlju, onu slogu gdje smo svi zajedno se voljeli, uživali. Ono kada dođem iz inostranstva pa uđem u Sloveniju i kažeš sebi „ušao sam u moju državu“.”''</ref> * [[Sergije Beljajev]], dirigent<ref name=beljajev1>[https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/preminuo-sergije-beljajev-osnivac-legendarnog-hora-djevojke-s-neretve/222659 Preminuo Sergije Beljajev, osnivač legendarnog hora 'Djevojke s Neretve'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111110340/https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/preminuo-sergije-beljajev-osnivac-legendarnog-hora-djevojke-s-neretve/222659 |date=2023-01-11 }} RadioSarajevo.ba ''14.04.2016.''<br>''“Sergije Beljajev, Rus po narodnosti, Jugosloven po opredjeljenju, formirao je Djevojke s Neretve krajem šezdesetih godina s namjerom da izvode partizanske, zabavne i narodne pjesme.”''</ref> * [[Bruno Bjelinski]], kompozitor<ref name=bjelinski2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 61.<br>''“Bjesinski [sic!] Bruno, dr prava, kompozitor, vanr. prof. Muzičke akademije u Zagrebu, r. 1909 u Trstu, Jugosloven.”''</ref> * [[Dara Bubamara]], pjevačica<ref name=darabubamara1>[https://avaz.ba/showbiz/jet-set/796483/dara-bubamara-za-avaz-mama-nije-vjerovala-da-cu-voziti-porsea-kao-brena-a-vozila-sam-bolje-automobile Dara Bubamara za "Avaz": Mama nije vjerovala da ću voziti Poršea kao Brena, a vozila sam bolje automobile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231040455/https://avaz.ba/showbiz/jet-set/796483/dara-bubamara-za-avaz-mama-nije-vjerovala-da-cu-voziti-porsea-kao-brena-a-vozila-sam-bolje-automobile |date=2022-12-31 }} [[Dnevni avaz]]. ''N. Varupa; 27.12.2022.''<br>''“Ja jesam Srpkinja ali sam u duši Jugoslovenka.”''</ref> * [[Đorđe Ðogani]], pjevač<ref name=djogani1>[http://star.vecer.com.mk/tekst.asp?tid=21389 Џоле: Со Слаѓа сум во одлични односи!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722215116/http://star.vecer.com.mk/tekst.asp?tid=21389 |date=2011-07-22 }} (na makedonskom) Večer. ''Aleksandra Timkovska; 05.09.2006.''<br>''“Така е бидејќи секогаш се чувствувам како Југословен. Така сум роден, така ќе умрам и тоа е крај.”''</ref> * [[Uroš Dojčinović]], gitarista i kompozitor<ref name=dojcinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 105.<br>''“Dojčinović Uroš, gitarista, kompozitor i publicista; prof. u SMŠ "J. Slavenski", Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Vladimir Furduj]], muzičar<ref name=furduj1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 138.<br>''“Furduj Vladimir, muzičar, bubnjar. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Mirko Glišić]], kompozitor i tekstopisac<ref name=glisic1>[https://www.danas.rs/zivot/crna-dama-je-zaklina-kenedi-onazis-ljudi-secanja-mirko-glisic-tekstopisac-i-kompozitor-hitova-rok-i-folk-muzike/ „Crna dama“ je Žaklina Kenedi Onazis: Ljudi, sećanja – Mirko Glišić, tekstopisac i kompozitor hitova rok i folk muzike] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241108214445/https://www.danas.rs/zivot/crna-dama-je-zaklina-kenedi-onazis-ljudi-secanja-mirko-glisic-tekstopisac-i-kompozitor-hitova-rok-i-folk-muzike/ |date=2024-11-08 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Zoran Mišić; 28.09.2024.''<br>''“Mi Jugosloveni, jer sebe smatram Srbinom i Jugoslovenom smo mnogo ostrašćeni.”''</ref> * [[Zafir Hadžimanov]], pjevač<ref name=hadzimanov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 160-161.<br>''“Hadžimanov Zafir, estradni umetnik, kompozitor, glumac i pesnik. […] P: Makedonac-Jugosloven, […].”''</ref> * [[Bojan Hreljac]], muzičar<ref name=hreljac1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 164.<br>''“Hreljac Bojan, muzičar, estradni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ekrem Jevrić]], pevač<ref name=jevric1>[http://www.vreme.com/cms/view.php?id=942888 Pas do pasa, beton do betona] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100801185254/http://www.vreme.com/cms/view.php?id=942888 |date=2010-08-01 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Jovana Gligorijević; broj 1021, 29.07.2010.''<br>''“Više od dvadeset godina po odlasku iz zemlje koja se tad još zvala Jugoslavija, Ekrem se i dalje izjašnjava kao Jugosloven i dalje radi kao taksista i zidar (u Njujorku gradu).”''</ref> * [[Vladimir Janković]], muzičar<ref name=vjankovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 186.<br>''“Janković Vladimir - Džet, rok muzičar, radio voditelj. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Zoran Kalezić]], pevač<ref name=kalezic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 215-216.<br>''“Kalezić Zoran, estradni umetnik; vokalni solista. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Rastislav Kambasković]], kompozitor<ref name=kambaskovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 217.<br>''“Kambasković Rastislav, kompozitor; vanredni profesor Fakulteta muzičke umetnosti, Bg. (za pr. Muzička teorija); šef Katedre za teorijske predmete. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Boris Kovač]], glazbenik<ref name=bkovac>[https://lupiga.com/intervjui/razgovor-s-glazbenikom-borisom-kovacem-osjecam-se-kao-jugoslaven-i-prihvatio-sam-da-sam-trajni-apatrid Razgovor s glazbenikom Borisom Kovačem: „Osjećam se kao Jugoslaven i prihvatio sam da sam trajni apatrid“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230225234711/https://lupiga.com/intervjui/razgovor-s-glazbenikom-borisom-kovacem-osjecam-se-kao-jugoslaven-i-prihvatio-sam-da-sam-trajni-apatrid |date=2023-02-25 }} Lupiga. ''Boris Pavelić; 03.01.2022.''<br>''“Sve što je bila prednost Jugoslavije kao multietničkog, multireligijskog, multikulturnog prostora - a ja sebe i dalje doživljavam kao Jugoslovena - sistematski je razgrađivano tokom tih decenija..”''</ref> * [[Kornelije Kovač]], muzičar i kompozitor<ref name=kkovac1>[https://www.vreme.com/kultura/sta-sam-dao-muzici-a-sta-ona-meni/ Šta sam dao muzici a šta ona meni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230128021402/https://www.vreme.com/kultura/sta-sam-dao-muzici-a-sta-ona-meni/ |date=2023-01-28 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Tamara Nikčević; broj 1205, 06.02.2014.''<br>''“Dete sam mešanog braka, Jugosloven, pa…”''</ref> * [[Hašim Kučuk Hoki]], pevač<ref name=hoki1>[http://www.nin.co.rs/2002-12/05/26236.html Nazdravite, drugovi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231041248/http://www.nin.co.rs/2002-12/05/26236.html |date=2022-12-31 }} [[NIN]]. ''05.12.2002., broj 2710''<br>''“Bio sam deklarisani Jugosloven, i to sam do danas ostao.”''</ref><ref name=hoki2>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/bilo-jednom-medu-nama Sjećanja: Hašim Kučuk Hoki: Bilo jednom među nama] [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Petar Luković; 01.07.2013.''<br>''“Ja sam Jugosloven! Titov vojnik, rođen u Jugoslaviji, položio Titovu zakletvu pod jugoslovenskom zastavom, zakleo se da ću braniti granice ove zemlje i nastaviti tradicije mog oca.”''</ref><ref name=hoki3>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2002/11/28/srpski/K02112701.shtml Najveći roker među narodnjacima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111115511/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2002/11/28/srpski/K02112701.shtml |date=2023-01-11 }} [[Glas javnosti]]. ''I. S.; 28.11.2002''<br>''“Vaspitan sam tako da ostanem celog života ono što jesam, onaj stari Jugosloven. Ja sam to.”''</ref> * [[Lepa Brena]], pevačica<ref name=brena1>[https://pink.rs/domaci/458058/lepa-brena-progovorila-o-uspehu-sa-'slatkim-grehom'-prisetila-se-devedesetih-godina-pa-otkrila-u-cemu-je-tajna-njenog-sjajnog-osmeha-video Lepa Brena progovorila o uspehu sa 'Slatkim grehom', prisetila se devedesetih godina, pa otkrila u čemu je tajna njenog sjajnog osmeha!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230210023126/https://pink.rs/domaci/458058/lepa-brena-progovorila-o-uspehu-sa-%27slatkim-grehom%27-prisetila-se-devedesetih-godina-pa-otkrila-u-cemu-je-tajna-njenog-sjajnog-osmeha-video |date=2023-02-10 }} pink.rs ''N. Ž.; 13.12.2022.''<br>''“Kako sam bila velika zvezda, ja sam bila i ostala Jugoslovenka.”''</ref><ref name=brena2>[http://www.pressonline.rs/sr/vesti/dzet_set_svet/story/52970/POVRATAK+LEPE+BRENE.html Povratak Lepe Brene] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029202123/http://www.pressonline.rs/sr/vesti/dzet_set_svet/story/52970/POVRATAK+LEPE+BRENE.html |date=2013-10-29 }} Press Online. ''M. Majstorović; 07.12.2008.''<br>''Da li se još deklarišete kao Jugoslovenka? - “Ako neko ima pravo da se deklariše kao Hrvat ili Srbin, i ja imam pravo da budem Jugoslovenka.”''</ref><ref name=brena3>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 179-180.<br>''“Jahić Fahreta - Lepa Brena, estradni umetnik, vokalni solista. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=brena4>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 167-168.<br>''“Jahić A. Fahreta, estradni umetnik (r. 20. X 1960, Tuzla). Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vatroslav Lisinski]], skladatelj<ref name=lisinski1>[http://www.arhivyu.gov.rs/active/sr-latin/home/glavna_navigacija/leksikon_jugoslavije/drzavni_simboli/himna.html Himna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190119121531/http://www.arhivyu.gov.rs/active/sr-latin/home/glavna_navigacija/leksikon_jugoslavije/drzavni_simboli/himna.html |date=2019-01-19 }} Arhiv Jugoslavije<br>''“Pesmu "Hej Sloveni" napisao je u Pragu 1834, u vreme panslavističkog pokreta, Samuel-Samo Tomašik, Slovak po nacionalnosti. […] Pevana je kao himna još na panslovenskom kongresu u Pragu 1848, na kojem se delegat Vatroslav Lisinski izjasnio kao prvi Jugosloven.”''</ref> * [[Aleksandar Lokner]], muzičar<ref name=lokner1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 278.<br>''“Lokner Aleksandar, estradni umetnik; klavijaturista, kompozitor, aranžer, i producent; član grupe "Bajaga i instruktori". […] P: Jugosloven”''</ref> * [[Dženan Lončarević]], pjevač<ref name=loncarevic1>[https://bor-grad.com/dzenan-loncarevic-borska-publika-razume-muziku/ Dženan Lončarević: Borska publika razume muziku] Bor Grad Info. ''Urednik; 14.02.2019.''<br>''“Ja sam okoreli Jugosloven i okoreli titovac tako da mislim da ne postoji čovek u zemlji pa čak i u regionu, odnosno našoj predivnoj bivšoj Jugoslaviji, koji je više zaljubljen u Jugoslaviju i u Tita.”''</ref><ref name=loncarevic2>[https://www.sd.rs/vip/vip/na-kafi-sa-nedom-i-vladom-dzenan-loncarevic-intervju-2018-04-23 Bez dlake na jeziku: Dženan iskreno o kolegama, rijalitijima i potresnom slučaju Nataše Bekvalac] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231235412/https://www.sd.rs/vip/vip/na-kafi-sa-nedom-i-vladom-dzenan-loncarevic-intervju-2018-04-23 |date=2022-12-31 }} Srbija Danas. ''Neda Perišić/Vladimir Janković; 26.04.2018.''<br>''“Pored toga, pošto sam ja i dalje Jugosloven, želeo bih da obiđem našu nekadašnju zemlju u onim okvirima koji su postojali kada sam ja bio Titov pionir.”''</ref> * [[Magnifico]], pjevač<ref name=magnifico1>[https://www.mladina.si/98242/mi-jugoslovani-smo-najbolj-neverjetna-in-po-svoje-napredna-nacija-ceprav-so-nam-izbrisali-drzavo/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230212044848/https://www.mladina.si/98242/mi-jugoslovani-smo-najbolj-neverjetna-in-po-svoje-napredna-nacija-ceprav-so-nam-izbrisali-drzavo/ |date=2023-02-12 }} [https://web.archive.org/web/20080419082022/http://www.mladina.si/tednik/200752/clanek/kul--intervju-max_modic/] Magnifico il Grande. Po domače, car [[Mladina]]. ''Max Modic; broj 52, 04.01.2008./28.12.2007.''<br>''“Mi Jugoslovani smo najbolj neverjetna in po svoje napredna nacija. Čeprav so nam izbrisali državo, še naprej živimo, delamo in ustvarjamo. V bistvu obstajamo na neki višji duhovni stopnji. Z našim življenjem in delom dokazujemo, da ne potrebujemo ne države ne davkov ne politikov ne liderjev.”''</ref><ref name=magnifico2>[http://www.pulsonline.rs/licna-karta/598/robert-pesut-manjifiko Lična karta - Robert Pešut-Manjifiko] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141021003912/http://www.pulsonline.rs/licna-karta/598/robert-pesut-manjifiko |date=2014-10-21 }}. Puls. ''Tatjana Čanak''<br>''“Ali ja sam i sada Jugosloven, bez obzira na sve. Upisan sam kao Jugosloven, služio sam JNA, dao zakletvu i – šta sad?”''</ref> * [[Milivoje Marković]], kompozitor<ref name=mmarkovic-sepe-181>[https://www.nin.rs/arhiva/vesti/12268/humor-jaci-od-svega Humor jači od svega] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225153228/https://www.nin.rs/arhiva/vesti/12268/humor-jaci-od-svega |date=2024-12-25 }} [[NIN]]. ''Radmila Stanković; 20.09.2023.''<br>''“Mojmir je bio i ostao veliki Jugosloven, kao i ja.”''</ref><ref name=mmarkovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 304.<br>''“Marković Milivoje, muzičar, kompozitor; dirigent Džez orkestra RTB; publicista. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Milan Mladenović]], pjevač i muzičar<ref name=mladenovic1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 311.<br>''“Mladenović S. Milan, muzičar, vođa rok grupe Ekatarina Velika (r. 21. IX 1958, Zagreb). Jugosloven, […].”''</ref> * [[Redžo Mulić]], kompozitor<ref name=mulic1>[https://www.pobjeda.me/clanak/tradiciju-preispitivao-sa-strascu-i-velikim-nadahnucem Tradiciju preispitivao sa strašću i velikim nadahnućem] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240120025954/https://www.pobjeda.me/clanak/tradiciju-preispitivao-sa-strascu-i-velikim-nadahnucem |date=2024-01-20 }} [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]]. ''Dragana Erjavšek; 04.01.2024.''<br>''“O ovom važnom kompozitoru koji se, iako albanskog porijekla, uvijek i svuda izjašnjavao kao Crnogorac i Jugosloven, za Pobjedu su govorile njegova kćerka Vesna Mulić i muzikološkinja Sonja Marinković.”''</ref><ref name=mulic2>[https://www.gorazdevac.com/2023/05/10/predavanje-o-redzi-mulicu-ko-je-gusinjski-paganini/ Predavanje o Redži Muliću: Ko je Gusinjski Paganini?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240120035446/https://www.gorazdevac.com/2023/05/10/predavanje-o-redzi-mulicu-ko-je-gusinjski-paganini/ |date=2024-01-20 }} Web portal gorazdevac.com ''Radio Mitrovica sever; 10.05.2023.''<br>''“Iako albanskog porekla, Mulić se uvek i svuda izjašnjavao kao Crnogorac i Jugosloven.”''</ref> * [[Robert Nemeček]], muzičar, TV urednik<ref name=nemecek1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 372-373.<br>''“Nemeček Robert, zamenik glavnog i odgovornog urednika RTV "Pink". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Istra Pečvari]], pijanistkinja<ref name=pecvari1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 409.<br>''“Pečvari Istra, samostalni umetnički saradnik na Fakultetu muzičke umetnosti, Bg. […] P: P: Jugosl., […].”''</ref> * [[Vlastimir Peričić]], kompozitor<ref name=pericic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 412.<br>''“Peričić Vlastimir, muzički pisac i kompozitor; redovni profesor Fakulteta muzičke umetnosti, Bg. (penz.) […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=pericic2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 532.<br>''“Peričić Vlastimir, kompozitor, asistent Muzičke akademije u Beogradu, r. 1927 u Vršcu, Jugosloven.”''</ref> * [[Šako Polumenta]], pevač<ref name=špolumenta1>[https://mondo.rs/Zabava/Zvezde-i-tracevi/a1959748/odgovor-saka-polumente-na-skandalozne-izjave-bebe-rekse.html "Od Srbije sam dobio sve u životu, slavim sve": Šako odgovorio albanskoj pevačici na skandaloznu izjavu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240804002118/https://mondo.rs/Zabava/Zvezde-i-tracevi/a1959748/odgovor-saka-polumente-na-skandalozne-izjave-bebe-rekse.html |date=2024-08-04 }} Mondo. ''01.08.2024.''<br>''“Ja sam veliki Jugosloven pre svega.”''</ref> * [[Esma Redžepova]], pevačica<ref name=eredzepova1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 573.<br>''“Teodosievski-Redžepova Esma, estradni umetnik, vokalni solista, član Predsedništva za kulturu Međunar. unije Roma. […] P: Romkinja, Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Usnija Redžepova]], pjevačica<ref name=uredzepova1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 479.<br>''“Redžepova Usnija, estradni umetnik, vokalni solista. […] P: Romkinja, Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Senidah]], pevačica<ref name=senidah1>[https://nova.rs/zabava/showbiz/senidah-otkrila-zasto-je-neki-ljudi-ne-prihvataju/ „U Sloveniji nikada neću biti prihvaćena zbog prezimena“: Senidah progovorila o svojim korenima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250708194310/https://nova.rs/zabava/showbiz/senidah-otkrila-zasto-je-neki-ljudi-ne-prihvataju/ |date=2025-07-08 }} Nova.rs ''Bojana Krkeljić; 07.07.2025.''<br>''“Volim sav narod, dobre ljude. Imam veze i s Makedonijom i s Hrvatskom. Ja sam tu gde sam i stvarno mogu da kažem da sam rođena u Jugoslaviji i zauvek ću ostati Jugoslovenka.”''</ref> * [[Mojmir Sepe]], kompozitor<ref name=mmarkovic-sepe-181/> * [[Šemsa Suljaković]], pevačica<ref name=suljakovic1>[https://www.kurir.rs/stars/2704633/ekskluzivno-intervju-za-sva-vremena-semsa-suljakovic-zauvek-cu-biti-jugoslovenka Ekskluzivno! Intervju za sva vremena - Šemsa Suljaković: Zauvek ću biti Jugoslovenka!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221102114327/https://www.kurir.rs/stars/2704633/ekskluzivno-intervju-za-sva-vremena-semsa-suljakovic-zauvek-cu-biti-jugoslovenka |date=2022-11-02 }} [[Kurir (novine)|Kurir]]. ''Ljilja Jorgovanović; 27.02.2017.''<br>''“Muslimanka sam oduvijek, takva sam rođena, to sam i sada. Ali sam i Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ivan Švager]], saksofonista<ref name=svager1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 567.<br>''“Švager Ivan, kompozitor i aranžer; vođa sekcije saksofonista i solista u Džez orkestru RTB i "Dzezteta Ivana Švagera". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dado Topić]], pjevač i muzičar<ref name=topic1>[https://www.euronews.rs/kultura/aktuelno-iz-kulture/63374/a-sad-adio-i-muzika-iz-otpisanih-u-becu-odrzan-koncert-muzike-iz-srpske-kinematografije/vest "A sad adio" i muzika iz "Otpisanih": U Beču održan koncert muzike iz srpske kinematografije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221202095615/https://www.euronews.rs/kultura/aktuelno-iz-kulture/63374/a-sad-adio-i-muzika-iz-otpisanih-u-becu-odrzan-koncert-muzike-iz-srpske-kinematografije/vest |date=2022-12-02 }} Euronews. ''Tanjug; 25.09.2022.''<br>''“Rođen sam u Jugoslaviji, uvek bio Jugosloven, iz radničke porodice.”''</ref><ref name=topic2>[https://espona.me/index.php/ex-yu/10641-dado-topic-nisam-jugonostalgicar-vec-jugosloven Dado Topić: Nisam Jugonostalgičar, već Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221116033920/https://espona.me/index.php/ex-yu/10641-dado-topic-nisam-jugonostalgicar-vec-jugosloven |date=2022-11-16 }} espona.me ''03.09.2021.''</ref><ref name=topic3>[https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/22/rts-svet/2690555/balkanskom-ulicom-dado-topic.html Balkanskom ulicom: Dado Topić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221116034617/https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/22/rts-svet/2690555/balkanskom-ulicom-dado-topic.html |date=2022-11-16 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''Vesna Dedić; 09.04.2017.''<br>''“Dado Topić, Beograđanin, Jugosloven, legenda rok end rola i nadasve porodičan čovek svojom pričom će sigurno ove nedelje u mnoge domove uneti osećaj da je dobro samo ako ima ljubavi i poštovanja.”''</ref> * [[Bisera Veletanlić]], pjevačica<ref name=bveletanlic1>[https://www.nedeljnik.rs/kako-mi-je-fudbal-pomogao-da-prezivim-devedesete-razgovor-sa-biserom-veletanlic/ Kako mi je fudbal pomogao da preživim devedesete: Razgovor sa Biserom Veletanlić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230504234543/https://www.nedeljnik.rs/kako-mi-je-fudbal-pomogao-da-prezivim-devedesete-razgovor-sa-biserom-veletanlic/ |date=2023-05-04 }} Nedeljnik. ''Branko Rosić; 15.09.2019.''<br>''“Ja sam i danas Jugoslovenka. Pa rodila sam se u Jugoslaviji. Rođena sam u Zagrebu i živim skoro pedeset godina u Beogradu.”''</ref><ref name=bveletanlic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 605.<br>''“Veletanlić Bisera, estradni umetnik, vokalni solista. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=bveletanlic3>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 510.<br>''“Veletanlić M. Bisera, estradni umetnik, vokalni solista (r. 15. IX 1942, Zagreb). Jugoslovenka.”''</ref> * [[Senka Veletanlić]], pevačica<ref name=sveletanlic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 605.<br>''“Veletanlić Senija-Senka, estradni umetnik, vokalni solista džez i zabavne muzike. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=sveletanlic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 510.<br>''“Veletanlić M. Senija - Senka, estradni umetnik, vokalni solista (r. 27. V 1936, Zagreb). Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Bojana Vunturišević]], pevačica i tekstopisac<ref name=vunturisevic1>[https://www.portalnovosti.com/bojana-vunturisevic-verujem-da-i-dalje-mozemo-da-se-volimo Bojana Vunturišević: Verujem da i dalje možemo da se volimo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240524021136/https://www.portalnovosti.com/bojana-vunturisevic-verujem-da-i-dalje-mozemo-da-se-volimo |date=2024-05-24 }} Portal Novosti. ''Katarina Bošnjak; 13.05.2024.''<br>''“I otud moja ljubav za Dalmacijom – zato što je moje političko, nacionalno, ne znam ni ja kakvo sve opredeljenje, to da sam Jugoslovenka.”''</ref> * [[Toma Zdravković]], pjevač<ref name=zdravkovic1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 540.<br>''“Zdravković D. Tomislav - Toma, vokalni solista i kompozitor narodne muzike (r. 20. XI 1938, Aleksinac). Srbin, Jugosloven, […].”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Ernest Ačkun.jpg|Ernest Ačkun Datoteka:Хуса Алијевић 2014.png|Husein Alijević Datoteka:Šaban Bajramović.IMG 3786.jpg|Šaban Bajramović Datoteka:Bebi Dol u Nisu na Letnjoj pozornici 1991 02.jpg|Bebi Dol Datoteka:Bruno_Bjelinski.jpg|Bruno Bjelinski Datoteka:Kornelije Kovač.jpg|Kornelije Kovač Datoteka:Lepa brena.jpg|Lepa Brena Datoteka:Vatroslav Lisinski.jpg|Vatroslav Lisinski Datoteka:Dženan Lončarević (cropped).jpg|Dženan Lončarević Datoteka:Robert Pesut crop.jpg|Magnifico Datoteka:Milan Mladenović.jpg|Milan Mladenović Datoteka:Vlastimir Pericic.jpg|Vlastimir Peričić Datoteka:SakoPolumenta.JPG|Šako Polumenta Datoteka:Есма Реџепова.jpg|Esma Redžepova Datoteka:Usnija Redzepova-mc.rs.jpg|Usnija Redžepova Datoteka:Dado Topić 2007.jpg|Dado Topić Datoteka:Belgrade_Pride_2021_-_Bojana_Vunturišević.jpg|Bojana Vunturišević Datoteka:Toma Zdravković.jpg|Toma Zdravković </gallery> </center> == Nauka == * [[Zlatko Ahmetović]], univerzitetski profesor<ref name=ahmetovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 12.<br>''“Ahmetović Zlatko, profesor Fakulteta za fizičku kulturu, N. Sad; pomoćnik pokrajinskog sekretara za kulturu i obrazovanje. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vjekoslav Babukić]], jezikoslovac<ref name=babukic1>Babukić, Vjekoslav/Karadžić, Vuk Stefanović/Vraz, Stanko: Prijateljski dopisi o pravopisu ćirilskimi i latinskimi pismeni medju Vukom Stefanov. Karadžićem i Věkoslavom Babukićem, u: Kolo (1847), str. 71.<br>''“Kako sada mi (Jugoslavjani) stojimo, razděljeni na iztočni i zapadni věrozakon i obrede […].”''</ref> * [[Jovo Bakić]], sociolog<ref name=bakic1>[https://www.youtube.com/watch?v=ioJg1tUgXDo Jovo Bakić iskreni Jugosloven] YouTube. ''2021.''<br>''“Ovo govorim kao levičar, ali i kao iskreni Jugosloven.”''</ref> * [[Dževad Belkić]], fizičar<ref name=belkic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 39.<br>''“Belkić Dževad, fizičar, naučni savetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dunja Blažević]], istoričarka umetnosti<ref name=blazevic1>[https://www.slobodnaevropa.org/a/intervju-dunja-blazevic/30164157.html Blažević: Izložba Marine Abramović košta koliko i budžet muzeja] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Branka Mihajlović; 14.09.2019.''<br>''“Međutim, ja sam i dalje Jugoslovenka, to može da se nazove jugonostalgičar ili kako god hoćete. Ali ja sam Jugoslovenka i dalje.”''</ref> * [[Slavko Borojević]], agronom, genetičar<ref name=borojevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 56.<br>''“Borojević Slavko, akademik; profesor Poljoprivrednog fakulteta, N. Sad (penz.) […] P: Srbin-Jugosloven.”''</ref> * [[Franjo Bradaška]], historičar<ref name=bradaska1>Bradaška, Franjo: Jugoslovjeni u Turskoj. Narodopisni nacrt od profesora Franje Bradaške, u: Književnik, god. II. sv. 3. (1865), str. 321.<br>''“Ako Turska zanima ostalu Europu, to mora ona tim više zanimati Slovjene, a poimence nas Jugoslovjene.”''</ref> * [[Boris Buden]], filozof<ref name=buden1>[https://www.vijesti.me/zabava/56453/maternji-jezik-je-ideolosko-politicka-konstrukcija Maternji jezik je ideološko-politička konstrukcija] [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Matija Otašević; 12.11.2017.''<br>''“Postoji Jugoslavija uspostavljena 1943. kao emancipacijski projekt, i samo u tom smislu - a ne u smislu nekakvog nacionalnog i kulturnog identiteta, zajedničke historije - ne, već u smislu identifikacije sa jugoslavenskim projektom i mogućnostima njegovog nastavljanja…” - U onom smislu, dakle, u kojem danas u Hrvatskoj djeluje i o kojem piše Viktor Ivančić? - “Apsolutno, moj prijatelj Viktor Ivančić. U tom smislu sam Jugoslaven i krležijanac.”''</ref> * [[Oroslav Caf]], jezikoslovac, duhovnik<ref name=caf1>Caf, Oroslav (Bělankin): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-L3EKLYU5/0eb651f7-e8d8-4182-8297-db73a5a4305a/PDF R ino L sta slavenska vokala], u: Slovenska bčela, letnik 2, številka 23 (1851), str. 181.<br>''“Uže smo si veselo upanje dělali, da se bomo mi Jugoslaveni po navodu slavne […].”''</ref><ref name=caf2>Caf, Oroslav (Bělankin): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-7SVW981B/03fb9f28-9e2b-425a-b964-56a4fc584b38/PDF R ino L sta slavenska vokala], u: Slovenska bčela, letnik 3, številka 25 (1852), str. 205.<br>''“Bodi nam Jugoslavenom tedaj pravilo: I. r med konsonanti ino na kraju […].”''</ref> * [[Ivan Čolović]], etnolog<ref name=icolovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 83.<br>''“Čolović Ivan, književnik, izdavač i književni prevodilac, etnolog, viši naučni saradnik u Etnografskom institutu SANU. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=colovic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 76.<br>''“Čolović M. Ivan, književnik, izdavač; viši naučni saradnik u Etnografskom institutu SANU (r. 24. III 1938, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Vladimir Ćorović]], povjesničar<ref name=corovic1>Ćorović, Vladimir: Istorija Jugoslavije. Beograd 1933, str. 655.<br>''“Mi Jugosloveni imamo puno razloga da sa poverenjem gledamo u vremena koja dolaze.”''</ref> * [[Aleksa Đilas]], sociolog<ref name=adjilas1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/507246/I-u-maloj-zemlji-moguce-je-boriti-se-za-velike-ciljeve I u maloj zemlji moguće je boriti se za velike ciljeve] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Aleksandar Apostolovski; 15.05.2022.''<br>''“Ja sam se uvek izjašnjavao kao Jugosloven i to je za mene bilo samo prirodni produžetak toga što sam Srbin i Crnogorac.”''</ref><ref name=adjilas2>[http://www.nspm.rs/prenosimo/mozemo-bez-velikih-sila.html?alphabet=l Možemo bez velikih sila] Nova srpska politička misao. ''Dubravka Vujanović; 16.02.2010.''<br>''“Da, smatram se i dalje Jugoslovenom, ali se time ne odričem srpstva.”''</ref><ref name=adjilas3>[https://www.vreme.com/vreme/nade-i-planovi-zaboravljenih-emigranata/ Nade i planovi zaboravljenih emigranata] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Ljiljana Smajlović; broj 980, 15.10.2009.''<br>''Izjašnjavali ste se kao Jugosloven? - “To sam i danas. Što ne znači da nisam i Crnogorac i Srbin. A takođe i Srbijanac – pa u Beogradu u istom stanu živim od 1954!”</ref><ref name=adjilas4>Djilas, Aleksa: [http://books.google.de/books?id=ZMyZdvTympMC&printsec=frontcover&dq=editions:I4_wUiRXowIC&hl=de&sa=X&ei=24TKULbtHaeE4gSPiIC4BA&ved=0CDQQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false Funeral Oration for Yugoslavia], u: [[Dejan Đokić|Djokić, Dejan]] (izd.): Yugoslavism. Histories of a Failed Idea, 1918 - 1992, London 2003, str. 323.<br>''“Indeed, in the next official population count, I intend to declare myself a Yugoslav. This is what I was in census of 1971, 1981 and 1991; this is what I am in 2001.”''</ref><ref name=djilas5>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 83.<br>''“Đilas Aleksa, istoričar i publicista. […] P: Jugosloven, […].”''</ref><ref name=adjilas6>[http://www.djilas.rs/PITANJE/Posmrtni_govor_Jugoslaviji.html Posmrtni govor Jugoslaviji - jedan zamišljeni dijalog sa zapadnim prijateljima]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Djilas.rs ''Aleksa Đilas''</ref><ref name=adjilas7>[http://www.djilas.rs/PITANJE/Braneci_Zapad.html Braneći Zapad]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Djilas.rs ''Aleksa Đilas''</ref> * [[Dejan Đokić]], historičar<ref name=djokic1>[http://www.opendemocracy.net/people-debate_36/article_325.jsp A farewell to Yugoslavia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170707210022/https://www.opendemocracy.net/people-debate_36/article_325.jsp |date=2017-07-07 }} (na engleskom) openDemocracy. ''Dejan Đokić; 10.04.2002.''<br>''“I usually declared myself a Yugoslav, which had several advantages over being merely a Serb, which I also am, by virtue of being born in Serbia, to Serbian parents. True, by Yugoslav I don't just mean a citizen of a country called Yugoslavia, in Central and Eastern Europe national identities have primarily ethnic and not civic meaning. This effectively means that even though there is no country called Yugoslavia anymore, I can continue to declare myself a Yugoslav. But, I have an(other) ethnic identity, that of a Serb, and anyhow, being Yugoslav always meant something more to me than just a national identification. […] Although, as I already said, I always identified with Yugoslavia, I think I only became a real Yugoslav once the real Yugoslav state disintegrated, when I left Serbia for Britain.”''</ref> * [[Vladimir Dvorniković]], filozof i etnopsiholog<ref name=dvornikovic1>[https://www.dw.com/sr/jugoslovenski-dert/a-44853062 Jugoslovenski dert] [[Deutsche Welle]]. ''Dragoslav Dedović; 28.07.2018.''<br>''“On nije bio samo Jugosloven po nacionalnom opredeljenju. On je o Jugoslovenima izrekao istine koje spadaju u najtačnije i najbolnije spoznaje do kojih je jedan etnopsiholog mogao doći.”''</ref> * [[Egon Fekete]], lingvista<ref name=fekete1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 134.<br>''“Fekete Egon, filolog, serbokroatista, leksikograf; naučni savetnik u Institutu za sh. jezik, Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Ivan Filipović]], pedagog, književnik<ref name=ifilipovic1>Filipović, Ivan (Perić): Pravac naše književnosti, u: Neven, VII. god (1858), str. 73.<br>''“Važnost školskih i pučkih knjižnica uvidjeli su već mnogi narodi, samo mi Jugoslaveni ne.”''</ref> * [[Milutin Garašanin (arheolog)|Milutin Garašanin]], arheolog<ref name=garasanin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 140.<br>''“Garašanin Milutin, arheolog, akademik; preds. Odbora za arheologiju SANU. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Andrej Grubačić]], sociolog<ref name=grubacic1>Grubačić, Andrej: [http://books.google.de/books?id=zFDOQsocASMC&printsec=frontcover&dq=Don%27t+Mourn,+Balkanize!:+Essays+After+Yugoslavia&hl=de&sa=X&ei=Q4bHUYvYK8besgaa5IDoDg&ved=0CDIQ6AEwAA#v=onepage&q=Don%27t%20Mourn%2C%20Balkanize!%3A%20Essays%20After%20Yugoslavia&f=false Don't mourn, balkanize! Essays after Yugoslavia] Oakland 2010, str. 11. {{ISBN|1-60486-470-2}}.<br>''“I grew up in Belgrade—or, more precisely, between Belgrade and Sarajevo—but I always considered myself Yugoslav. I do not see any reason to stop doing so now.”''</ref> * [[Katica Hedrih]], mašinski inženjer, univ. profesorica<ref name=hedrih1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 163.<br>''“Hedrih (Stevanović) Katica, redovni profesor (za pr. Elastidinamika, Otpornost materijala i Teorija nelinearnih oscilacija) i šef Katedre za mehaniku Mašinskog fakulteta, Niš; gl. i odg. urednik časopisa "Facta Universitatis"; nauč. saradnik Matemat. instituta SANU; ekspert Sav. ministarstva za nauku i tehnologiju. […] P: Jugoslovenka, srpske nacionalnosti; […].”''</ref> * [[Fedor Herbut]], fizičar<ref name=herbut1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 163.<br>''“Herbut Fedor, redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF, Bg.; dopisni član SANU. […] P: Rusin, Jugosloven.”''</ref><ref name=herbut2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 152.<br>''“Herbut E. Fedor, redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF u Beogradu; dopisni član SANU (r. 3. V 1932, Novi Vrbas). Rusin, Jugosloven.”''</ref> * [[Fran Ilešič]], književni povjesničar, publicist<ref name=ilesic1>Ilešič, Fr.: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:doc-P2B6NX9A/099c4d73-b7c1-4486-9729-7487689a5bd4/PDF Vse pleše. Balada — ballata.], u: Ljubljanski zvon, god. 19 br. 1 (1899), str. 49.<br>''“Pohlevno nasprotujoč, je nekdo iz ozadja izrekel svoje pomisleke o Čukovem modrovanju, češ, mi Jugoslovani s svojim »kolom« se pač dobro vrtimo v krogu, a naprej ne pridemo, ne napredujemo.”''</ref> * [[Ivan Ivić]], psiholog, univerzitetski profesor<ref name=ivic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 176.<br>''“Ivić Ivan, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (za pr. Razvojna psihologija). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Anton Janežič]], filolog<ref name=janezic1>Prijatelj, Ivan: [http://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:doc-CELRWWCE/29cc0c10-4627-410e-8ce0-7e49e74864a3/PDF Borba za individualnost slovenskega književnega jezika 1848–1857] Ljubljana 1937, str. 109.<br>''“Ti nam pripravljaš pot, da se naj popred Jugoslovani sjedinimo, zraven pa tudi drugim narečjem približamo, da ne zagazimo na stranputice, po kterih žalibog tako radi tumaramo i vagutamo...”''</ref> * [[Božidar Jezernik]], etnolog<ref name=jezernik1>[https://pescanik.net/jugoslavija-zemlja-snova-2/ Jugoslavija, zemlja snova] Peščanik. ''03.12.2018.''<br>''“On je glavni lik Bože Jezernika, jer Boža je integralni Jugosloven i on žali – i to je jedna od teza ove knjige – što, po njegovom mišljenju, u Jugoslaviji, kako on kaže, nije bilo više jugoslovenskog nacionalizma.”''</ref> * [[Đokica Jovanović]], sociolog<ref name=jovanovic1>[https://nova.rs/emisije/zasto-u-srbiji-ima-sve-vise-jugoslovena/ Zašto u Srbiji ima sve više Jugoslovena?] Nova.rs ''TV Nova; 02.05.2023.''<br>''“Sociolog Đokica Jovanović iz Niša na nedavnom popisu izjasnio se kao Jugosloven i to ne prvi put.”''</ref> * [[Damir Kakaš]], univerzitetski profesor, političar<ref name=kakas1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 214.<br>''“Kakaš Damir, potpredsednik Skupštine AP Vojvodine (od '94); potpredsednik Izvršnog odbora Reformske demokratske stranke Vojvodine; redovni profesor Fakulteta tehničkih nauka, N. Sad. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Aleksej Kišjuhas]], sociolog<ref name=kisjuhas1>[https://www.tportal.hr/vijesti/clanak/krenula-kampanja-sve-veci-broj-javnih-osoba-nagovara-gradane-da-se-izjasne-kao-jugoslaveni-20221002 Krenula kampanja: Sve veći broj javnih osoba nagovara građane da se izjasne kao Jugoslaveni] tportal.hr. ''B. Stilin; 02.10.2022.''<br>''“Na njihov poziv prvi se odazvao sociolog, profesor na Sveučilištu u Novom Sadu i kolumnist lista Danas, Aleksej Kišjuhas, koji je na dan početka popisa podržao pokret poveznicom na svoju kolumnu pod naslovom 'Jugoslavija živi'.”''</ref> * [[Ivan Klajn]], jezikoslovac<ref name=klajn1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 228.<br>''“Klajn Ivan, lingvista; redovni profesor Filološkog fakulteta, Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Maja Korać]], sociolog<ref name=korac1> Savić, Svenka/Korać, Maja: Naučnice iz Srbije u svetu: kroz dijalog i refleksiju, u: Prelić, Mladena/Stevanović, Lada/Lukić Krstanović, Miroslava (ur.): [https://etno-institut.co.rs/storage/710/63abe78a83ade_Etnografski-zbornik-2022-PRINT2.pdf Rod, znanje i moć. Istorija, nasleđe i značaj naučnica u Srbiji] Beograd 2022, str. 202.<br>''“Ja sam bila i ostala Jugoslovenka. Da pojasnim, multikulturna Južna Slovenka. To je moje duboko, i pre svega, lično opredeljenje, ne političko. Zasnovano na iskustvu i načinu života moje (primarne) porodice, kao i na istoriji mojih porodičnih predaka.”''</ref> * [[Ana Kotevska]], muzikolog i muzički kritičar<ref name=kotevska1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 246.<br>''“Kotevska Ana, muzikolog i muzički kritičar; glavni i odgovorni urednik muzičkog mesečnika "Bis"; […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Boško Kovačević]], sociolog<ref name=kovacevic1>[https://www.oslobodjenje.ba/vijesti/bih/sjecanje-na-boska-kovacevica-918183 Sjećanje na Boška Kovačevića] [[Oslobođenje (list)|Oslobođenje]]. ''27.12.2023.''<br>''“Za sebe je volio da govori da je Sokolčanin, Subotičanin, Ličanin, Vojvođanin, Srbin, Jugosloven, Evropljanin, Građanin sveta”''</ref> * [[Fran Kovačič]], teolog, historičar<ref name=kovačič1>Kovačič, Fran: [https://books.google.de/books?id=Uuj64Xn6lc0C&newbks=1&newbks_redir=0&printsec=frontcover&hl=de#v=onepage&q&f=false Ob osemstoletnici križarskih vojsk. (1096 – 1896)], u: Katoliški obzornik, letnik I. (1897), str. 162.<br>''“Tem znamenitejše je to vprašanje za nas sedaj ob osemstoletnici križarskih vojsk, ker smo zlasti mi Jugoslovani v neposredni zvezi s križarskimi vojskami in se vprašanje cerkvenega zedinjenja posebno nas tiče.”''</ref> * [[Marija Kraljević-Balalić]], genetičar<ref name=kraljevicbalalic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 252.<br>''“Kraljević-Balalić Marija, dekan i redovni profesor Poljoprivrednog fakulteta, N. Sad (za pr. Genetika, Populaciona genetika i Uvod u metodiku maučnog [sic!] rada). […] P: Jugosl., […].”''</ref> * [[Ivan Kukuljević Sakcinski]], istoričar, književnik, političar<ref name=sakcinski1>I. K. S.: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5Qafecy6iKlcE4GRP36GCRjeS9AYE3ZKN4DtQb8v1YneKWwXP8ld5anxHTN8z7etr5CGTzYs6U5R0JEqz2r57g_dJAvk2YISjAh1_L-8uUNoKGjJ_3-K-qR5N5bwoZVY4HJKGA11VkUXgB6k-VFf_OZXWxAYg6f1kqWue6C8jtlemwhdXfI3_kI6Av7h8auSwL-rXpy_qyGym-ClQYCNiYHRT-RjqAtDzccX_9madJD6_gOeRNLXqDtoCqjO0ZnmjzqOAm-UFFo7e4PDGeFic2zoZak0UvgSC-cFMnrRlriWDKYrRrAM Politička pověstnica], u: Arkiv za pověstnicu jugoslavensku, knjiga II. (1852), str. 1.<br>''“Mi Jugoslaveni neimamo sve dosada našega diplomatara, pa ipak nećemo nikada bez njega moći razsvětliti i kritički napisati razgranjenu historiu našega naroda.”''</ref> * [[Đuro Kurepa]], fizičar<ref name=djkurepa1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 231-232.<br>''“Kurepa R. Đuro, redovni član SANU i ANU-BiH, dopisni član JAZU; profesor univerziteta - u penziji (r. 16. VIII 1907, Majske Poljane, Glina). Srbin-Jugosloven, […]. ”''</ref> * [[Milan Kurepa]], fizičar<ref name=mkurepa1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 263.<br>''“Kurepa Milan, redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF, Bg. (za pr. Fizika molekula i Fizika opšti kurs); naučni savetnik u Institutu za fiziku, Bg.; preds. Nacionalnog komiteta za fiziku Jugoslavije (od '87). […] P: Jugosloven srpsko-jevrejskog porekla.”''</ref><ref name=mkurepa2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 232.<br>''“Kurepa V. Milan, fizičar; redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF u Beogradu; predsednik Nacionalnog komiteta za fiziku SFRJ (r. 11. V 1933, Bačka Palanka). Jugosloven, srpsko-jevrejskog porekla.”''</ref> * [[Šime Ljubić]], istoričar, arheolog<ref name=ljubic1>Okuka, Miloš: Eine Sprache - viele Erben. Sprachpolitik als Nationalisierungsinstrument in Ex-Jugoslawien. Klagenfurt 1998, S. 23. (na njemačkom)<br>“»Hej, Ihr Jugoslawenbrüder, seien wir ruhmreich!« So ruft der Kroate Šime Ljubić 1864 in seinem Spiegel der jugoslawischen Literaturgeschichte (Ogledalo književne poviesti Jugoslavjanske na podučavanje mladeži) in der […].</ref> * [[Ivan Macun]], književni povjesničar<ref name=macun1>Macun, Ivan: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-TZWJKXHW/f39ff886-a3b5-4dc5-967b-8f5d499a8755/PDF Cvetje slovenskiga pesničtva.] Trst 1850, str. 4.<br>''“Poglej samo nekaj malo na polje slavjanskih narodnih pesem in boš vidil u Čehih, Poljakih in posebno u nas Jugoslavjanih množinu sadja najlepšega, z katerim bo se težko kater si bodi drugi narod hvaliti zamogel.”''</ref> * [[Vlado Mađarić]], istoričar umetnosti<ref name=madjaric1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 403.<br>''“Mađarić Vlado, direktor Saveznog instituta za zaštitu spomenika kulture u Beogradu, r. 1915 u Ludbregu, Jugosloven.”''</ref> * [[Matija Majar]], etnograf, jezikoslovac<ref name=majar1>Majar, Matija: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-05AJDQXQ/0768df73-0700-4779-81e0-226111bc3825/PDF Naše slovstvo], u: Novice gospodarske, obertnijske in národske, tečaj XV. list 44 (03.06.1857), str. 174.<br>''“Mi Jugoslaveni, imenito Slovenci, smo v takih okolnostih, da moramo to pitanje tako le staviti: Čto moramo činiti, storiti, da se književno slože narečja serbsko, bulgarsko, horvatsko i slovensko?”''</ref> * [[Petar Matković]], geograf<ref name=pmatkovic1>Matković, Petar: Zemljopisni odlomci. Najnovija kartografija o Jugoslovjenskih zemljah, u: Književnik, god. III. sv. 1. (1866), str. 81.<br>''“Vojnički kartografički zavod u Beču, koji si je glede svojih kartografičkih proizvoda slavno ime stekao, objelodani za kratko vrieme koli za znanost u obće, toli za nas Jugoslovjene napose evo već drugu vele znamenitu i krasnu geografičku radnju: Dalmaciju naime, koja poput okvira sa zapada Balkanski poluotok zaprema, i gore navedenu kartu Bosne i Hercegovine, kojom je publikacijom sumnja o tajnom skrivanju kartografičkoga materijala iz političkoga obzira sasvim izčeznula.”''</ref> * [[Fedor Mesinger]], meteorolog, univerzitetski profesor<ref name=mesinger1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 317.<br>''“Mesinger Fedor, meteorolog; redovni profesor PMF, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nada Milašin]], naučnik<ref name=milasin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 328.<br>''“Milašin Nada, viši naučni saradnik u Institutu za arhitekturu i urbanizam Srbije, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vojin Milić]], sociolog<ref name=milic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 334.<br>''“Milić Vojin, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Miljanić]], inženjer elektrotehnike, univ. profesor<ref name=miljanic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 348.<br>''“Miljanić Petar, akademik, sekretar Odeljenja tehničkih nauka SANU, redovni profesor Mašinskog i Elektrotehn. fakulteta, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ivan Navratil]], jezikoslovac<ref name=navratil1>N., J.: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-7IS7KTWC/de1d2076-efac-45c3-b8f8-6afcd0997ccc/PDF Želja jezikoznanska o novem letu vsim Slovencom, posebno pisateljem slovenskim v prevdarek], u: Slovenska bčela, letnik 4, številka 8 (1853), str. 63.<br>''“Tudi govorimo vsi Slovenci in Jugoslovani; Ne dam mu naj manje […].”''</ref> * [[Aleksandar Nikolić (istoričar)|Aleksandar Nikolić]], istoričar, novinar<ref name=anikolic1>[https://boom93.rs/article/54985/jugosloveni-kulturno-povezivanje-trajnije-od-drzavnih-granica Jugosloveni: Kulturno povezivanje trajnije od državnih granica] Radio Boom93. ''Neda Stojićević/Jelena Milenković''.<br>''“Onda je bilo potpuno prirodno da 2022. kažem na popisu ću se izjasniti kao Jugosloven.”''</ref> * [[Viktor Novak]], istoričar<ref name=novak1>[https://www.rts.rs/page/rts/sr/Dijaspora/story/1526/srbija-na-vezi/2091781/-magnum-crimen---bez-cenzure-.html Magnum Crimen - bez cenzure] [[Radio-televizija Srbije]]. ''03.11.2015''<br>''“Prvo izdanje ove kultne knjige, Viktor Novak, Hrvat, ali i integralni Jugosloven, uspeo je da objavi u burnim posleratnim godinama, 1948.”''</ref> * [[Pavel Opavski]], univerzitetski profesor<ref name=opavski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 390.<br>''“Opavski Pavel [sic!], redovni profesor Fakulteta fizičke kulture, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven, […].”''</ref><ref name=opavski2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 334.<br>''“Opavski J. Pavle, redovni profesor Fakulteta za fizičku kulturu u Beogradu (r. 9. XI 1925, Stara Pazova). Jugosloven.”''</ref> * [[Milenko Panić]], univerzitetski profesor<ref name=panic1>[https://www.rts.rs/page/tv/ci/story/19/rts-svet/1290146/evropa-i-srbi-milenko-panic.html Европа и Срби: Миленко Панић] [[Радио-телевизија Србије]]. ''Војислав Лалетин; 26.03.2013.''<br>''“Премда је Југославија разбијена, он се и даље, с пуно разлога, осећа и понаша као Југословен.”''</ref><ref name=panic2>[https://www.youtube.com/watch?v=VZzu-CMhDjA Evropa i Srbi: Milenko Panić] [[YouTube]]. ''RTS Obrazovno-naučni program - Zvanični kanal; 22.08.2016.''<br>''“Pa, moram Vam reći da ovaj, ja sam uvijek bio, i odgojen, i… i ostao jugoslovenski orijentisan. […] Ali, ja sam se osjećao Jugosloven, i dalje se osjećam Jugosloven.”''</ref> * [[Zlatica Pavlovski]], naučni savjetnik iz područja živinarstva<ref name=pavlovski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 409.<br>''“Pavlovski Zlatica, upravnik Zavoda za živinarstvo u Institutu za stočarstvo, Zemun. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Stevan K. Pavlowitch]], historičar<ref name=pavlowitch1>[https://www.bbc.com/serbian/lat/srbija-60401608 Srbija i Velika Britanija: Ko je bio istoričar Stevan K. Pavlović - kosmopolita i džentlmen srpskog porekla] BBC na srpskom. ''Dejan Đokić; 25.02.2022.''<br>''“Istoričar Stevan K. Pavlović bio je kosmopolita i Evropljanin koji je govorio da je Jugosloven po rođenju, Srbin po porodičnom poreklu, Britanac po državljanstvu i Francuz po kulturnom afinitetu.”''</ref> * [[Miljenko Perić]], fizikohemičar<ref name=mperic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 413.<br>''“Perić Miljenko, redovni profesor Fakulteta za fizičku hemiju PMF, Bg. (za pr. Kvantna hemija i molekulske strukture); šef Katedre za molekulske strukture; prodekan za nastavu. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vesna Pešić]], sociološkinja<ref name=vpesic1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/dragoslav-petrovic-jugoslavija-ce-se-vracati-zazivece-u-novim-formama/ Dragoslav Petrović: Jugoslavija će se vraćati, zaživeće u novim formama] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Beta; 15.11.2024.''<br>''“Ali, ja sam i danas ostala Jugoslovenka.”''</ref> * [[Nebojša Popov]], sociolog<ref name=popov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 439.<br>''“Popov Nebojša, sociolog; viši naučni saradnik u Institutu za filozofiju i društveni teoriju, Bg. (od '81); odgovorni urednik lista "Republika" (od '91); član Saveta Beogradskog univerziteta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Tomislav Popović]], ekonomista, univerzitetski profesor<ref name=tpopovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 447-448.<br>''“Popović Tomislav, naučni savetnik, redovni profesor univerziteta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dušan Puhalo]], anglista<ref name=puhalo1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 455.<br>''“Puhalo Dušan, književni prevodilac; redovni profesor Filološkog fakulteta, Bg. (penz.) […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Franjo Rački]], historičar, političar, katolički svećenik<ref name=racki1>Novak, Viktor: Franjo Rački u govorima i raspravama. Zagreb 1925, str. 126.<br>''“Naš ugovor ima se navlaš na to obazrijeti, da smo Jugoslovjeni, da nam je bolja budućnost samo u Jugoslovjenstvu.”''</ref><ref name=racki2>Novak, Grga (i drugi) (ur.): Spomenica. Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti 1866-1966. Zagreb 1966, str. 14.<br>''“Rački je bio ne samo velik učenjak nego i velik patriot u najširem smislu te riječi: Hrvat, Jugoslaven, Slaven.”''</ref><ref name=strossmayer-racki/><ref name=racki31>Novak, Viktor: Antologija jugoslovenske misli i narodnog jedinstva (1390-1930). Beograd 1930, str. 216.<br>''“Mi Jugoslovjeni razdijeljeni smo jezikom, ovom pravom dušom naroda, glavnim, često i jedinim sidrom narodnosti.”''</ref> * [[Ivan Radetić]], jezikoslovac<ref name=radetic1>Radetić, Ivan: Pregled hrvatske tradicionalne književnosti. Senj 1879, str. 199.<br>''“Ovo obće jamstvo ili poručanstvo počelo je kod zapadnih Slovjena; Čeha, Poljaka i Pomorana padati već XIII. vieka, dočim se kod nas Jugoslovjena imenice Hrvata i Srba po zakonu vinodolskom i Dušanovom još u XIV. vieku nalazilo, a gdješto se i do dana današnjega sačuvalo.”''</ref> * [[Božo Radman]], agronom<ref name=radman1>[https://www.glassrpske.com/lat/plus/teme/in-memoriam-mr-bozo-radman-do-posljednjeg-daha-posvecen-nauci-i-pravdi/348739 In memoriam - mr Božo Radman: Do posljednjeg daha posvećen nauci i pravdi] Glas Srpske. ''Mladen Karić; 30.01.2021.''<br>''“Ja sam univerzalista i kosmopolita. Nacionalno se osjećam kao Jugosloven. Ako me neko detaljnije pita, ja sam Bosanac. Ako ide još detaljnije, ja sam Krajišnik. Najdetaljnije, ja sam Banjalučanin. Nakon toga, nemojte me dalje pitati!”''</ref> * [[Duško Radosavljević]], politolog i predsjednik Saveza antifašista Vojvodine<ref name=dradosavljevic>[https://sav-ns.wixsite.com/sav2017/struktura-sav-a Struktura i rukovodstvo SAV-a] SAV - Savez antifašista Vojvodine.<br>''“Sremac, Srbin, Vojvođanin, Jugosloven i Evropljanin.”''</ref> * [[Ljubiša Rajić]], lingvist<ref name=rajic1>[http://www.slobodnaevropa.org/content/sta_znaci_multikulturalnost/2276177.html Šta znači multikulturalnost] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Biljana Jovićević; 16.01.2011.''<br>''“Ja sam rođen u Jugoslaviji, tu sam odrastao, obrazovao se, oženio i dobio djecu. Nisam mogao biti ništa drugo nego Jugosloven, bez obzira što su moj otac i majka bili Srbi.”''</ref><ref name=rajic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 471.<br>''“Rajić Ljubiša, vanredni profesor za skandinavske jezike i književnosti na Filološkom fakultetu, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Slobodan Ribnikar]], fizikohemičar<ref name=sribnikar1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 481.<br>''“Ribnikar Slobodan, akademik; redovni profesor Prirodno-matematičkog fakulteta, Bg. (za pr. Nuklearna hemija i Fadiohemija). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nikola Rot]], profesor psihologije<ref name=rot1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 487-488.<br>''“Rot Nikola, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Obrad Savić]], filozof<ref name=osavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 495.<br>''“Savić Obrad, viši predavač na Katedri za društvene nauke Tehnološko-metalurškog fakulteta, Bg.; generalni sekretar Beogradskog kruga i gl. urednik časopisa "The Belgrade circle". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Svenka Savić]], psihološkinja, lingvistkinja<ref name=ssavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 496.<br>''“Savić Svenka, redovni profesor Filozofskog fakulteta, N. Sad (za pr. Psiholingvistika, Analiza diskursa i Uvod u lingvistiku). […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Ljubica Simaković]], univerzitetska profesorica<ref name=simakovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 500.<br>''“Simaković Ljubica, redovni profesor Ekonomskog fakulteta, Kragujevac (za pr. Ekonomska filozofija i politika). […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Đorđe Stanković]], povjesničar<ref name=djstankovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 521.<br>''“Stanković Đorđe, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (za pr. Istorija Jugoslavije); šef Katedre za istoriju Jugoslavije. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dubravka Stojanović]], povjesničarka<ref name=dstojanovic1>[https://www.danas.rs/vesti/politika/demostat/dubravka-stojanovic-nismo-u-hladnom-ratu-vucic-nije-tito-a-ni-srbija-nije-jugoslavija/ Dubravka Stojanović: Nismo u Hladnom ratu, Vučić nije Tito, a ni Srbija nije Jugoslavija] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Demostat/Ivana Petronijević Terzić; 21.12.2022.''<br>''“Ni ja ne želim Jugoslaviju, ja jesam Jugoslovenka, ali ne želim Jugoslaviju zato što mislim da je njeni narodi nisu dorasli.”''</ref><ref name=dstojanovic2>[https://www.slobodnaevropa.org/a/most-nasledje-latinka-perovic-istorija-balkan-jugoslavija/32723484.html Latinka Perović - u Srbiji ignorisana i napadana, u regionu poštovana] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Omer Karabeg; 10.12.2023.''<br>''“Tek sam kasnije kroz duge razgovore s njom shvatila tu njenu poziciju bez obzira što se s njom na tom pitanju nisam slagala i ostala sam Jugoslovenka.”''</ref> * [[Svetomir Škarić]], profesor ustavnog prava<ref name=skaric1>[http://www.dnevnik.mk/?ItemID=969BE953C56D4D4294BC6BE9769FDB93 Пратениците-торбеши бараат третман на помала етничка заедница]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (na makedonskom) Dnevnik. ''Tatjana Popovska; 18.09.2011.''</ref><ref name=skaric2>[http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=121810833459&id=9&setIzdanie=22161 Ин мемориам]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (na makedonskom) Nova Makedonija. ''Svetomir Škarić; 18.12.2010.''</ref> * [[Slobodan Šoja]], historičar<ref name=soja1>[https://unaworld.tv/video/reaktor-bih-jugonostalgija Jugonostalgija] Una televizija, emisija ''Reaktor BiH''. ''04.12.2023.''<br>''“Pa znate šta, ja mislim da je bolje reći da... da sam Jugosloven nego jugonostalgičar.”''</ref> * [[Jorjo Tadić]], istoričar<ref name=jtadic1>Тадић, Јорјо: [https://books.google.de/books?id=bzCZCgAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=de&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Сабласти круже Југославијом...], у: Историјски часопис, књ. 18 (1971), str. 48.<br>''“А још више зато што је мени лично сасвим свеједно да ли се нешто назива хрватским или српским, јер су за мене Срби и Хрвати један народ, без обзира што се о томе мислило или данас мисли, пише и прописује. Као Југословен, али не по линији државне већ по свом дубоком националном опредељењу, а и научном уверењу, јер сам то био и онда када смо о југословенској држави само сањали, сматрам да је ненаучно и смешно сврставати старе Дубровчане у Србе или Хрвате, а њихова културна дела, посебно књижевност, резервисати искључиво за једне или друге.“''</ref><ref name=tadic2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 715-716.<br>''“Tadić Jorjo, dr filozofije, red. prof. Filozofskog fakulteta u Beogradu za Opštu istoriju Novoga veka, dopisni član Srpske akademije nauka u Beogradu, dopisni član Jugoslavenske akademije znanosti i umjetnosti u Zagrebu, r. 1899 u Starom Gradu, Srez hvarski, Jugosloven.”''</ref> * [[Nevenka Tadić]], neuropsihijatar<ref name=ntadic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 568.<br>''“Tadić Nevenka, neuropsihijatar. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Nikola Tesla]], izumitelj<ref name=tesla1>[https://www.slobodnaevropa.org/a/nikola-tesla/30612584.html Svi hoće Nikolu Teslu] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Mila Đurđević/Una Čilić''.<br>''“Zbog toga, braćo i sestre, kao najstariji Srbin, Jugoslaven, Amerikanac naše krvi u Sjedinjenim Državama, upućujem vam ovo pismo moleći vas da se odazovete pozivu predsjednika Roosevelta.”''</ref> * [[Rajko Tomović]], naučnik, robotičar<ref name=tomovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 585.<br>''“Tomović Rajko, akademik; direktor (sa N. Uzungoluom) Centra za multidisciplinarno praćenje pravaca razvoja informatike, Atina (od '96). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ljubinka Trgovčević-Mitrović]], povjesničarka<ref name=trgovcevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 590.<br>''“Trgovčević Ljubinka, viši nauč. saradnik u Istorijskom institutu SANU, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=trgovcevic2>[https://www.danas.rs/kultura/vece-secanja-na-ljubinku-trgovcevic-1948-2022-istoricarka-putnica-zena-nadasve-prijateljica/ Veče sećanja na Ljubinku Trgovčević (1948-2022): Istoričarka, putnica, žena, nadasve prijateljica] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''J. J.; 06.03.2023.''<br>''“Rođena u njenom središtu, u Bosni, u Sarajevu, ostala je Jugoslovenka do kraja.”''</ref> * [[Milan Trtanj]], fizikohemičar<ref name=trtanj1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 593-594.<br>''“Trtanj Milan, rukovodilac Laboratorije za hemijsku dinamiku i permanentno obrazovanje Instituta za nuklearne nauke "Vinca". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vladeta Urošević]], fizičar<ref name=urosevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 598.<br>''“Urošević Vladeta, osnivač i direktor preduzeća "Metrologia". […] P: Srbin, Jugosloven.”''</ref> * [[Ivan Vejvoda]], politikolog<ref name=vejvoda1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 605.<br>''“Vejvoda Ivan, politikolog; profesor na Syssex [sic!] University, Engleska (od '93). […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=vejvoda2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 510.<br>''“Vejvoda I. Ivan, politikolog; istraživač u Institutu za evropske studije u Beogradu (r. 27. XII 1949, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Vuk Vernić]], sociolog, revolucionar<ref name=vernic1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 65.<br>''“Vernić Vuk, borac u prištapskim jedinicama VŠ, neutvrđenog mesta rođenja, profesor na Pravnom fakultetu u Zagrebu, Jugosloven, u NOV došao krajem marta 1943. iz ustaškog logora Jasenovac razmenom za zarobljene Nemce.”''</ref> * [[Radina Vučetić]], historičarka<ref name=vucetic1>[https://www.pressreader.com/serbia/nin/20200806/281706912025220][http://www.nin.co.rs/pages/article.php?id=102354064] Неорадикалски рикверц води у провалију [[НИН]]. ''Радмила Станковић; 06.08.2020.''<br>''“Радина Вучетић је имала ту срећу: предмет њеног научног интересовања је превасходно Југославија, Краљевина и она социјалистичка, а за себе једнако каже да је Југословенка јер је рођена и васпитана у тој земљи, јер је формирана у југословенском духу и не може за првих двадесет година свог живота да каже „пуј, пике, више не важи“.”''</ref><ref name=vucetic2>[https://www.youtube.com/watch?v=Icqc0scR63Q Prostori slobode - Radina Vučetić] YouTube. ''Remarker Media; 01.07.2020.''<br>''Jesi ti Jugoslovenka? - “Jesam, da. To moram da pomenem.”''</ref> * [[Sreten Vujović]], sociolog<ref name=svujovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 628.<br>''“Vujović Sreten, sociolog; redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (od '92); član Malog veća Beogradskog kruga. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Emir Zelenhasić]], univerzitetski profesor<ref name=zelenhasic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 643-644.<br>''“Zelenhasić Emir, redovni profesor Građevinskog fakulteta, Subotica (za pr. Hidrologija i Osnovi hidrotehnike); šef Katedre za hidrotehniku. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vjekoslav Babukić.jpg|Vjekoslav Babukić Datoteka:Jovo Bakic-mc.rs.jpg|Jovo Bakić Datoteka:Franjo Bradaška.jpg|Franjo Bradaška Datoteka:Jurij Caf.jpg|Oroslav Caf Datoteka:Vladimir Ćorović.jpg|Vladimir Ćorović Datoteka:Dejan Djokic LMU Book presentation.jpg|Dejan Đokić Datoteka:Ivan Filipović 1892 Mayerhofer.png|Ivan Filipović Datoteka:Andrej Grubačić at the SF anarchist bookfair 2010 (cropped).jpg|Andrej Grubačić Datoteka:Fran Ilešič.jpg|Fran Ilešič Datoteka:JanezicAnton.jpg|Anton Janežič Datoteka:Ivan Klajn.jpg|Ivan Klajn Datoteka:Fran Kovačič.jpg|Fran Kovačič Datoteka:Ivan Kukuljevic Sakcinski 1889 Mukarovsky.png|Ivan Kukuljević Sakcinski Datoteka:Kurepa georg2 (cropped).jpg|Đuro Kurepa Datoteka:Sime Ljubic 1885 Mayerhofer.png|Šime Ljubić Datoteka:MacunIvan.jpg|Ivan Macun Datoteka:Matija Majar (2).jpg|Matija Majar Datoteka:Vojinmilic.jpg|Vojin Milić Datoteka:Ivan Navratil.jpg|Ivan Navratil Datoteka:Nebojsa Popov-mc.rs.jpg|Nebojša Popov Datoteka:Božidar Jezernik 02.jpg|Božidar Jezernik Datoteka:Franjo_Rački_1897_Th._Mayerhofer.png|Franjo Rački Datoteka:Ljubiša Rajić.jpg|Ljubiša Rajić Datoteka:Dubravka Stojanović.jpg|Dubravka Stojanović Datoteka:Nevenka Tadić.jpg|Nevenka Tadić Datoteka:Tesla circa 1890.jpeg|Nikola Tesla Datoteka:Rajko Tomovic.jpg|Rajko Tomović Datoteka:Ivan Vejvoda - July 2015 (cropped).jpg|Ivan Vejvoda </gallery> </center> == Novinarstvo i publicistika == * [[Mihailo Bjelica]], novinar, univ. profesor<ref name=bjelica1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 45.<br>''“Bjelica Mihailo, naučni savetnik u Institutu za političke studije, Bg.; redovni profesor Fakulteta političkih nauka, Bg. (za pr. Istorija novinarstva). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Olga Božičković]], novinarka<ref name=bozickovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 45.<br>''“Božičković Olga, slobodni novinar. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Nikola Burzan]], novinar<ref name=burzan1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 68.<br>''“Burzan Nikola, novinar; urednik-komentator u Spoljno-političkoj rubrici "Naše Borbe". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Angelina Čakširan]], novinarka<ref name=caksiran1>[https://www.mojnovisad.com/gradske-face/angelina-caksiran-novinar-i-urednik-pisanje-mora-imati-svrhu-i-poruku-jer-to-je-pravo-novinarstvo-id43596.html Angelina Čakširan, novinar i urednik: Pisanje mora imati svrhu i poruku jer to je pravo novinarstvo] mojnovisad.com ''Aleksandar Jovanović; 12.11.2021.''<br>''“Kao Jugoslovenka, što sam ostala do danas, prezirala sam svaki nacionalizam, srpski, hrvatski, bilo koji. To nas je i dovelo do raspada zemlje koja je definitivno bila najlepša na svetu. U svakom pogledu.”''</ref> * [[Đorđe Dragojlović]], novinar<ref name=dragojlovic1>[http://www.index.hr/vijesti/clanak/sto-ce-kerum-na-ovo-reci-vojvodjanski-novinar-osniva-nacionalno-vijece-jugoslavena/462207.aspx Što će Kerum na ovo reći: Vojvođanski novinar osniva Nacionalno vijeće Jugoslavena] Index. ''27.11.2009.''</ref> * [[Milovan Đilas]], publicista, politički disident, političar, revolucionar<ref name=mdjilas1>[https://www.bbc.com/serbian/lat/balkan-53066157 Milovan Đilas: „Crnogorac, Srbin i Jugosloven koji po značaju daleko prevazilazi jugoslovenske okvire“] BBC na srpskom. ''Dejan Đokić; 17.07.2020.''<br>''“Đilas je bio Crnogorac, Srbin i Jugosloven. Ali je po svom značaju daleko prevazilazio jugoslovenske okvire, pa iako zvuči kao kliše, može se reći da je bio građanin sveta, pre svega onog sveta koji se borio za slobodu, pravdu i društvenu jednakost.”''</ref> * [[Jug Grizelj]], novinar<ref name=grizelj1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 144.<br>''“Grizelj, I. Jug, novinar (r. 2. VIII 1926, Vrlika). Jugosloven.”''</ref><ref name=grizelj2>[https://www.vreme.com/vreme/jug-grizelj-1926-1991/ Venci i reči za velikana novinarstva] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Živorad Kovaćević; br. 12, 14.01.1991.''<br>''“Jug Girzelj je bio Jugosloven u najboljem smislu te reči Zato je toliko voleo Beograd — onaj široki, neuskogrudi, neprovincijalni, tolerantni, kosmopolitski Beograd. Bio je ponosan što je Beograđanin. Njegov zvezdani čas je bio kad su kolege odlučile da on, po krvi Hrvat i Italijan, po ljudskom opredeljenju Jugosloven, bude predsednik Udruženja novinara Srbije.”''</ref> * [[Dinko Gruhonjić]], novinar i univerzitetski profesor<ref name=gruhonjic1>[https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/a-vi-sto-biste-da-nas-koljete-vi-ste-dinko-sakic-autorski-tekst-dinka-gruhonjica-o-tome-sta-je-zaista-rekao-u-dubrovniku/ A vi, što biste da nas koljete, vi ste Dinko Šakić: Dinko Gruhonjić za Danas o tome šta je zaista rekao u Dubrovniku] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dinko Gruhonjić; 25.03.2024.''<br>''“Ja sam dete bratstva i jedinstva, moja jedina domovina bila je i ostala Jugoslavija, a ja sam Jugosloven, Bosanac i Vojvođanin. Nikada nisam prestao da verujem u bratstvo i jedinstvo naših naroda i narodnosti.”''</ref><ref name=gruhonjic2>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/hulje-vrebaju-iz-mraka-i-krecu-se-u-coporima/ Hulje vrebaju iz mraka i kreću se u čoporima] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dinko Gruhonjić; 05.12.2020.''<br>''“Ja sam Jugosloven, dakle apatrid. Ali, odavno sam shvatio da je Jugoslavija bila prirodna tvorevina, a da su ove banane u kojima živimo totalno neprirodne.”''</ref><ref name=gruhonjic3>[https://autonomija.info/dinko-gruhonjic-danas-je-sveti-avnoj-ideja-jugoslavije-je-ideja-slobode/ Dinko Gruhonjić: Danas je sveti AVNOJ – ideja Jugoslavije je ideja slobode] Autonomija. ''Dinko Gruhonjić; 29.11.2021.''<br>''“Kao Jugosloven, kažem da Jugoslavija nije bila savršena. Ali se mogla “popraviti”. A ovo, ovo što su nam servirale ubice Jugoslavije kao “novu normalnost”, e to je potpuno nepopravljivo!”''</ref> * [[Zdravko Huber]], novinar, urednik<ref name=huber1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 165.<br>''“Huber Zdravko, novinar, urednik u "Našoj Borbi". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dejan Ilić]], izdavač i urednik<ref name=dilic1>[https://pescanik.net/razgovor-u-jajcu/ Razgovor u Jajcu] Peščanik. ''Dejan Ilić; 26.07.2017.''<br>''“Da li to što sam Jugosloven isključuje mogućnost da budem Srbin?”''</ref> * [[Viktor Ivančić]], novinar<ref name=ivancic1>[https://www.021.rs/story/Info/Srbija/260982/Dezulovic-To-sto-radi-Vesic-moze-i-Baka-Prase.html Dežulović: To što radi Vesić može i Baka Prase] Portal 021. ''Danas; 15.12.2020.''<br>''“Inače, taj princip, da dobri Hrvati iz srpske perspektive smeju da seru samo po Hrvatskoj i njenim gradovima, i obratno, da je dobrim Srbima iz hrvatske perspektive dopušteno da seru isključivo po Srbiji i njenim gradovima, za mene je nakaradan. Ja se kao Jugosloven zalažem za to da svi seremo po svima, slobodno, velikodušno, bez kočnica i ustezanja.”''</ref> * [[Željko Ivanović]], novinar<ref name=zivanovic1>[https://www.nedeljnik.rs/priblizite-mi-to-kako-se-covek-oseca-ko-crnogorac-zeljko-ivanovic-u-novom-nedeljniku/ „Približite mi to, kako se čovek oseća ko Crnogorac?“ Željko Ivanović u novom Nedeljniku] Nedeljnik. ''Veljko Miladinović; 13.01.2024.''<br>''“Ja sam bio Jugosloven. I danas sam u kulturološkom smislu Jugosloven.”''</ref> * [[Josip Kirigin]], novinar, publicist, revolucionar<ref name=kirigin1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 317.<br>''“Kirigin Josip, novinar, šef dopisništva zagrebačkog Vjesnika u Beogradu, rez. kapetan, r. 1918 u Australiji, Jugosloven.”''</ref> * [[Ferdo Kočevar]], publicist<ref name=kocevar1>Žavčanin, K. [Ferdo Kočevar (pseudonim)]: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QafI8q6cWMCSYx5DASe5f4K9LHOzIvL2AH58YK0c7JYOkjJ7oZB_OTlRLbYsgT45Daa8UMBStsfx3pi2R9XZ7VFaUKFuoXfoeB2HQLn2j4NThGNY-GJv5JNACbJCNEhYJrBiCsAH9AQDPYDdn1be2GLBSUNd5tP1cFAY5VS6-FfgGs4mJiar0TuMEbqaYjlaWHj3R3SIm_8EUuu3jtoEpL2YMm_-8bETpnDxn990Z8ZR92XZcOJrRiwvfQ9Mob_AcKF4R4vM6KinlM9V2sgsh4VeP5LR10FjGptp9KroUmjhDomEeJw Jugoslavenska akademija], u: Novice gospodarske, obertniške in narodne, tečaj XIX. list 19 (08.05.1861), str. 150.<br>''“Mi Jugoslovani smo v tem obziru v dosta hujem položaji. […] Naravno je tedaj, da so zadobile te sosedne slovstva pretežni upljiv v nas Jugoslovane in sicer na veliko škodo in nevarnost za našo narodnost.”''</ref> * [[Mahmud Konjhodžić]], novinar, publicist<ref name=konjhodzic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 331.<br>''“Konjhodžić Mahmud, novinar, r. 1905 u Ljubuškom, srez Mostar, Jugosloven.”''</ref> * [[Anton Kos]], publicist<ref name=kos1>A[nton]. K[os]. Cestnikov: [http://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-I14QC4EA/fa8e646f-84d3-473a-9ea7-ebcbed6d420a/PDF Poljodelstvo in kemija], u: Novice gospodarske, obertnijske in národske, tečaj XV. list 53 (04.07.1857), str. 210.<br>''“Tudi mi Jugoslovani se moremo sponašati z možem, ki po vsej pravici zaslužuje, da ga v vesrto Mezzofantov vredimo.”''</ref> * [[Boro Krivokapić]], novinar<ref name=krivokapic1>[https://www.xxzmagazin.com/boro-krivokapic-poslednji-jugosloven Boro Krivokapić, poslednji Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208063744/https://www.xxzmagazin.com/boro-krivokapic-poslednji-jugosloven |date=2023-02-08 }} XXZ magazin. ''Milivoj Bešlin; 28.11.2018.''<br>''“Ja sam bio i ostao prije svega Jugosloven”, neretko je ponavljao.''</ref> * [[Sergije Lukač]], novinar, univ. profesor<ref name=lukac1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 281.<br>''“Lukač Sergije, novinar; redovni profesor FPN, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven-Srbin, […].”''</ref> * [[Svetlana Lukić]], novinarka<ref name=lukic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 283.<br>''“Lukić Svetlana, novinar; zamenik glavnog i odgovornog urednika za program Radija "B-92" (od '96). [...] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Petar Luković]], novinar<ref name=lukovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 284.<br>''“Luković Petar, novinar; zamenik glavnog i odgovornog urednika lista "Vreme". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Tomislav Marković (novinar)|Tomislav Marković]], novinar i književnik<ref name=tmarkovic1>[https://balkans.aljazeera.net/opinions/2022/10/21/budimo-jugosloveni-iako-smo-srbi Budimo Jugosloveni iako smo Srbi] [[Al Jazeera Balkans]]. ''Tomislav Marković; 21.10.2022.''<br>''“Izjašnjavajući se kao Jugosloveni po nacionalnosti podrivamo totalitarnu ideju nacionalnog identiteta, a o njenoj totalitarnosti dovoljno govori masovna histerija protiv jugoslovenstva kojoj svedočimo. […] Budimo Jugosloveni, iako smo Srbi.”''</ref> * [[Rusko Matulić]], publicista<ref name=matulic1>[https://www.vreme.com/vreme/poslednji-odlazak-jugoslovenskog-emigranta/ Poslednji odlazak jugoslovenskog emigranta] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Petar Lađević; broj 1283, 06.08.2015.''<br>''“Tridesetog jula ove godine u Nju Džersiju je umro veliki Jugosloven, istinski borac za ljudska prava, najbliži saradnik pokojnog Mihajla Mihajlova, saradnik i prijatelj Saveza Oslobođenje i jedan od najrespektabilnijih izučavalaca i sakupljača različitih izvora za stvaranje celovite slike o demokratskoj Jugoslaviji; politički emigrant koji je čitav život posvetio intelektualnoj i ljudskoj borbi za demokratsku Jugoslaviju.”''</ref> * [[Mihajlo Mihajlov]], publicista, politički disident<ref name=mihajlov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 321.<br>''“Mihajlov Mihai [sic!], publicista; viši naučni saradnik u Elliott Schoo [sic!] of International Affairs, Vašington (od '94); član Centralnog komiteta Socijaldemokrata Amerike. […] Rus po rođenju, Jugosl. po opredeljenju; […]”''</ref> * [[Živko Milić]], novinar, publicista<ref name=milic>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 452.<br>''“Milić Živko, novinar, urednik «Borbe», član upravnog odbora Saveza novinara Jugoslavije, rez. kapetan, r. 1923 u Zagrebu, Jugosloven.”''</ref> * [[Avdo Mujčinović]], novinar i pozorišni kritičar<ref name=mujcinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 366.<br>''“Mujčinović Avdo, pozorišni kritičar u listu "Politika ekspres", Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Ivan Rizinger]], novinar<ref name=rizinger1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 485.<br>''“Rizinger Ivan, muzički urednik Radio Kruševca (od '89), revije "Pobeda" (od '90) i diskografske kuće "Take It Or Leave It", Bg. (od '95). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Teofil Pančić]], novinar<ref name=pancic1>[https://karakter.rs/intervju/post/teofil-pancic-za-karakter-srbi-i-hrvati-su-u-kulturnom-smislu-jedan-narod/ Teofil Pančić za Karakter: Moja lista pet najboljih novinara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221203054707/https://karakter.rs/intervju/post/teofil-pancic-za-karakter-srbi-i-hrvati-su-u-kulturnom-smislu-jedan-narod/ |date=2022-12-03 }} Karakter. ''Karakter; 03.12.2021.''<br>''“Aludirate na moj tekst u kome sam objasnio da su entiteti složeniji i da ne mora da bude samo jedan, jer sam ja celog života i Srbin i Vojvođanin i Jugosloven i da ne vidim u čemu je tu problem. Na popisima sam se uvek izjašnjavao kao Srbin, ali sad dolazim u iskušenje da se pomalo iz inata izjasnim kao Vojvođanin. Ako nacionalistima to već toliko smeta, onda malo da ih iritiram.”''</ref><ref name=pancic2>[https://slobodnarec.rs/2021/08/31/teofil-pancic-srpstvo-vojvodjanstvo-i-ostale-koske/ Srpstvo, vojvođanstvo... i ostale koske] Slobodna reč. ''Teofil Pančić; 31.08.2021.''<br>''“A identiteti mogu da budu složeni, višestruki i isprepleteni, sve u jednom čoveku, i to ne nužno zato što ovaj ima „mešano poreklo“ po oveštalim etnocentričnim standardima. Evo, znam po sebi: u svakoj bih prilici mogao reći za sebe, i na svakom bih se popisu stanovnišva – ako se takvo izjašnjavanje već traži – mogao izjasniti i kao Srbin i kao Vojvođanin i kao Jugosloven, i ne bih nikada slagao baš ništa.”''</ref> * [[Vlado Ribnikar]], novinar, političar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Milorad Roganović]], novinar<ref name=roganovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 485.<br>''“Roganović Milorad, novinar. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dževad Sabljaković]], novinar i književnik<ref name=sabljakovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 490.<br>''“Sabljaković Dževad, književnik, književni kritičar i novinar. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dragoslav Simić]], novinar<ref name=dsimic1>[https://portalforum.rs/blog/2022/10/12/bez-jugoslovena-na-popisu/ Bez Jugoslovena na popisu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014223724/https://portalforum.rs/blog/2022/10/12/bez-jugoslovena-na-popisu/ |date=2022-10-14 }} Forum - Portal građanske Srbije. ''D. B.; 12.10.2022.''<br>''“Redakciji Portala Forum javio se kolega Dragoslav Simić (Radio Beograd) i rekao da mu je pre dva dana došla popisivačica kojoj je na pitanje o nacionlanosti odgovorio da je Jugosloven.”''</ref> * [[Tamara Skrozza]], novinarka<ref name=skrozza1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/nazalost-jedinica-sam-tamara-skrozza-o-odrastanju-u-somboru-i-tome-kako-je-posao-birao-nju-a-ne-ona-njega/ „Nažalost, jedinica sam“: Tamara Skrozza o odrastanju u Somboru i tome kako je posao birao nju, a ne ona njega] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Rade Radovanović; 16.04.2023.''<br>''“Dete sam iz mešovitog braka, nisam krštena, vaspitavana sam i uvek sam se izjašnjavala kao Jugoslovenka.”''</ref> * [[Karel Slanc]], publicista, političar<ref name=slanc1>Slanc, Karel: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-S4HN0TV0/959837c4-8301-4745-ada5-32ea3243c15d/PDF Avstrijski Jugoslovani in morje.] Gorica 1912, str. 11.<br>''“Zdaj, ko ste Avstriji priklopljeni Bosna in Hercegovina, nas je v državi precej Jugoslovanov.”''</ref> * [[Jelena Sofronijevic]], novinarka<ref name=sofronijevic1>[https://vittles.substack.com/p/yugonostalgic-cuisine Yugonostalgic Cuisine] (na engleskom) Vittles. ''Natasha Tripney; 23.08.2021.''<br>''“Sofronijevic regards herself as Yugoslav, though she was born in the UK in 1998.”''</ref> * [[Grujica Spasović]], novinar, urednik<ref name=spasovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 514.<br>''“Spasović Grujica, novinar; dopisnik Švedskog radija (od '89). […] P: Jugosloven, […].''</ref> * [[Gordana Suša]], novinarka<ref name=susa1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 549.<br>''“Suša Gordana, novinar i komentator; novinar u listu "Naša Borba"; urednik Video nedeljnika "VIN"; član Izvršnog odbora Nezavisnog udruženja novinara Srbije i Malog veća Beogradskog kruga. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Hari Štajner]], novinar<ref name=stajner1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 562-563.<br>''“Štajner Hari, novinar; spoljnopolitički komentator lista "Vreme"; direktor "Medija centra", Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Zaharije Trnavčević]], novinar<ref name=trnavcevic1>[http://www.danas.rs/dodaci/nedelja/mogu_li_jugosloveni_postati_etnicka_zajednica.26.html?news_id=272880 Mogu li Jugosloveni postati etnička zajednica?] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Katarina Živanović; 13.12.2013.''<br>''“Trnavčević se, inače, izjašnjava kao Jugosloven. Jedan je od 23.303 koliko ih po poslednjem popisu ima u Srbiji.”''</ref> * [[Pavel Turner]], publicist<ref name=turner1>Turner, Pavel (Dr. Ahasverus): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-FNQV7UL2/a4dbb24c-fb60-4883-89f7-5642a8a8d5d0/PDF Beseda o jugoslovanskih razmerah], u: Kres, godina 1 br. 7 (1881), str. 396.<br>''“Mi Jugoslovani bi se vselej morali naravno najbližje rodne brate čutiti in po tem čutenji bi se moralo naše strmljenje in občenje med seboj ravnati, pa je li tako?”''</ref> * [[Boris Varga]], novinar, politolog<ref name=varga1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/boris-varga-privilegija-je-danas-biti-u-manjini/ Boris Varga: Privilegija je danas biti u manjini] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Rade Radovanović; 29.09.2019.''<br>''“U Ukrajini sam među majdanistima kao neko ko se deklariše među ostalom i kao Jugosloven, Rusin i ukrajinski levičar, što je prema uspostavljenim tamošnjim stereotipima skoro sve do ekscesa potpuno isključivo.”''</ref> * [[Vekoslav Vakaj]], publicist<ref name=vakaj1>Vakaj, Vekoslav: [https://dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-RSB1W1PC/7e8d6513-919f-4967-b288-eaa869d44904/PDF Jugoslovani v zlati Pragi in slavnem Velegradu. Potopisne črtice.] Maribor 1886, str. 58.<br>''“Jugoslovani smo obljubili tukaj pri altarju slovanske vzajemnosti: da se hočemo napiti tukaj slovanskega rodo- in domoljubja.''</ref> * [[Gordana Vujović]], novinarka, književnica<ref name=gvujovic1>[https://primorski.me/info/kultura/gordana-vujovic-jugoslovenka-zivi-u-meni-srcem-sam-pisala-tako-je-bilo-napisano-u-libru/ Gordana Vujović: Jugoslovenka živi u meni, srcem sam pisala “Tako je bilo napisano u libru”] Primorski Portal. ''Biljana Dabić; 10.09.2024.''<br>''“U duši sam bila i ostala Jugoslovenka i umrjeću kao Jugoslovenka.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Stevan Kragujevic, Milovan Djilas,1950.JPG|Milovan Đilas Datoteka:Dinko Gruhonjić.jpg|Dinko Gruhonjić Datoteka:ViktorIvancic.jpg|Viktor Ivančić Datoteka:Ferdo Kočevar.jpg|Ferdo Kočevar Datoteka:Anton Kos Cestnikov.jpg|Anton Kos Datoteka:Petar lukovic gm.jpg|Petar Luković Datoteka:Mihajlo Mihajlov wiki photo.jpg|Mihajlo Mihajlov Datoteka:Teofil Pancic-mc.rs.jpg|Teofil Pančić Datoteka:Karel Slanc.jpg|Karel Slanc Datoteka:Gordana Susa-mc.rs.jpg|Gordana Suša Datoteka:Zaharije Trnavčević.jpg|Zaharije Trnavčević </gallery> </center> == Obaveštajstvo == * [[Vojin Đurašinović]], obavještajac, revolucionar<ref name=djurasinovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 166.<br>''“Đurašinović Vojin-Kostja, inspektor u Državnom sekretarijatu za unutrašnje poslove NR Srbije, r. 1919 u Bastaji, srez Daruvar, Jugosloven.”''</ref> == Odvjetništvo == * [[Srđa Popović (advokat)|Srđa Popović]], advokat, borac za ljudska prava<ref name=spopovic1>Stehlík, Petr: Jugoslavenstvo Srđe Popovića kao temelj suvremenog promišljanja jedne naizgled umirovljene ideje, u: Štěpánek, Václav (ur.): Савремена српска и чешка славистичка истраживања. Реферати са Kолоквијума Београд–Брно одржаног 21. октобра 2021. на Филoлошком факултету Универзитета у Београду./Současná srbská a česká slavistická bádání. Příspěvky z Kolokvia Brno–Bělehrad, které se konalo 21. října 2021 na Filologické fakultě Univerzity v Bělehradě. Edice Brno–Bělehrad, sv. 2. Brno 2021, str. 73.<br>''“Oduvek sam bio Jugosloven. Prvo što sam u životu naučio bilo je kako se zovem, u kojoj ulici stanujem i to da sam Jugosloven. Druga stvar je bio režim prema kome sam bio vrlo kritičan. Najveći problem Jugoslavije bio je u tome što ona nije mogla da postane demokratska država. Desimir Tošić je to jednom lepo rekao: ‚Ideja Jugoslavije je bila velika, ali smo mi, nažalost, bili mali’.”''</ref><ref name=spopovic2>[https://www.vreme.com/vreme/advokat-od-lika-i-dela/ Advokat od lika i dela] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Aleksandar Ćirić; 02.12.2010.''<br>''“Neočekivano za mnoge, Srđa Popović otkriva da je oduvek bio Jugosloven, mada je imao problem "s tom vrstom identifikacije".”''</ref><ref name=spopovic3>[http://pescanik.net/2013/10/srda-popovic-intervju/ Srđa Popović – intervju] [[Peščanik]]. ''Esquire; 19.10.2013.''<br>''“Srđa Popović nikada nije odustao od svog opredeljenja da se izajšnjava kao Jugosloven, ali ni tome ne prilazi olako, jednostrano.”''</ref><ref name=spopovic4>[https://www.monitor.co.me/sra-popovi-i-tadeu-mazovjecki-odlazak-boraca-za-ljudska-prava/ Srđa Popović i Tadeuš Mazovjecki, odlazak boraca za ljudska prava] Monitor. ''Tamara Kaliterna; 01.11.2013.''<br>''“Srđa Popović se do kraja izjašnjavao kao Jugosloven.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Srđa Popović advokat.jpeg|Srđa M. Popović </gallery> </center> == Politika == === 21. vijek === * [[Miroslav Kopečni]], političar, bivši diplomat<ref name=kopecni1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 239.<br>''“Kopečni Miroslav, direktor Instituta za nuklearne nauke "Vinča". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Đorđe Subotić]], politički aktivista<ref name=subotic1>[https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/ni-od-mramora-ni-od-gvozdja-vec-covek-od-principa/ Ni od mramora, ni od gvožđa, već čovek od principa] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Duško Radosavljević; 10.12.2019.''<br>''“Po svome ličnom opredeljenju, i to je stalno naglašavao, Đorđe je bio Rumljanin, Sremac, Vojvođanin i Jugosloven. To je ono što ga je određivalo, činilo njegovu ličnost, opredeljivalo stavove i ponašanje.”''</ref> === 20. vek === * [[Božidar Adžija]], političar, revolucionar, publicist<ref name=adzija1>Prpić, Ivan (ur.): Komunisti o fašizmu (1919-1940). Zagreb 1976, str. 25.<br>''“Ali budući da talijanski fašizam postaje sve više predstavnikom službene Italije i kao takav ulazi u redove organizirane svjetske reakcije, koja se u unutarnjoj politici svake pojedine države svojim socijalnoreakcionarnim ciljevima i tendencijama, a u vanjskoj politici svojim imperijalističkim težnjama, sprema na jaku ofenzivu protiv općeg mira i demokracije, to je potrebno, naročito nama Jugoslavenima, da budnim okom pratimo razvoj fašističkog pokreta u Italiji, jer on može sutra-prekosutra, pobratimljen sa Horthyjevim »probuđenim Mađarima«, ugroziti mirni razvoj našeg državnog života.”''</ref> * [[Milka Agbaba]], političarka, revolucionar<ref name=agbaba1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 63.<br>''“Agbaba T. Milka (Izborni srez begejski, APV – NRS), politički radnik, rođena u siromašnoj seljačkoj porodici 24-XI-1921 godine u Banatskom Karađorđevu, APV – NRS. Jugoslovenka.”''</ref><ref name=agbaba2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 11.<br>''“Agbaba Milka, nar. poslanik Savezne narodne skupštine za Srez begejski, član CK SK Srbije, pretsednik Saveza društava prijatelja dece i omladine za APV, r. 1921 u Banatskom Karađorđevu, Jugoslovenka.”''</ref> * [[Džemal Bijedić]], političar, revolucionar<ref name=bijedic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 57.<br>''“Bijedić Džemal, nar. posl. Republičkog veća Narodne skupštine NR BiH, član Izvršnog veća NR BiH, pretsednik Sreskog NO u Mostaru, član CK SK BiH, član Saveznog odbora Saveza boraca NOR, član Pretsedništva [sic!] Glavnog odbora SSRN BiH, rez. potpukovnik, r. 1917 u Mostaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Josip Broz Tito]], državnik, revolucionar, vojskovođa<ref name=Tito1>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 179-180.<br>''“Tito je bio Jugoslaven na jedan novi način, i kao državnik, i kao politički čovjek, i naprosto kao čovjek. […] Za vrijeme rata ustaše su nastojali prikriti Titovo hrvatsko porijeklo. On sam ga nije krio: kad je došao u oslobođeni Beograd svi su znali koje je nacionalnosti. Nije to previše isticao niti je smatrao da je to najvažnije. U nekim je prilikama ipak govorio o tome: i o svojoj nacionalnosti i o jugoslavenstvu. Postoje tri njegove veće izjave kojima se može poslužiti na različite načine. Prva je negdje s kraja pedesetih ili početka šezdesetih godina (objavio ju je zagrebački tjednik »Danas« na Titov devedeseti rođendan, 25. V 1982, bez preciznije datacije): »Tko hoće da bude Jugoslaven, neka bude Jugoslaven, kome to smeta. Ne smije se, naravno, to forsirati, na isti način kao što se tome ne treba ni suprotstavljati. I važno je da se zna da to ne može biti nacionalno opredjeljenje. I ja kažem da sam Jugoslaven. I to ću uvijek kazati, što ne znači da sam zaboravio da sam rođen u Zagorju, da sam po nacionalnosti Hrvat. Bitno je što radim i čemu težim«... 1. marta 1971. dao je još jednu izjavu o tome, koja, ako se ne varam, tada nije odmah puštena u javnost: »Ja sam protiv svakog pritiska u pogledu nacionalnog opredjeljenja, tj. da se ljudi moraju izjašnjavati da pripadaju ovoj ili onoj naciji. Ima čitav niz ljudi kojima to smeta. Dobro je da se ljudi, opredjeljuju, jer se od toga ne može pobjeći. Ja sam rođen u Hrvatskoj, kao i moji preci, u Zagorju. To svi znaju. Ali, ja sam Jugosloven, po svojoj funkciji, po svemu. I ne samo to. Ja sam internacionalista.« (navedeno prema »Politici«, Beograd 4. V 1982). Treća izjava, kojom se najviše operira, izgovorena je vrlo spontano, možda čak s ljutnjom, u jeku najveće poslijeratne međunacionalne krize u nas: u ljeto 1971, na manevrima »Sloboda 71«. Ona se u ponečem razlikuje od prve te se obično i citira s različitom namjerom: »Bilo je slučajeva da se počelo zaboravljati da smo mi Jugoslavija. Govorilo se o republici, a o Jugoslaviji se ćutalo. Bilo je skoro sramota da se prizna da si Jugosloven. Ja za sebe kažem: ja sam Jugosloven i ništa drugo ne mogu biti. Ja sam Jugosloven i po svojim obavezama, po svom položaju a i po svom duhu. Ali, ja nisam zatajio ni da sam rođen u Hrvatskoj. Zašto da sada ističem da sam Hrvat. Ja sam odrastao u Jugoslaviji u sredini radničke klase. A takvih ima stotine hiljada.« Razlika između prve i treće izjave posve je razumljiva: kad je zajedništvo dovedeno u pitanje, pogotovo kad je u krizi, Titu je jugoslavenstvo važnije nego nacionalnost. Da to nije bilo tako, zar bi bila moguća 1941, NOB, AVNOJ i sve drugo.”''</ref><ref name=Tito2>Ičević, Dušan: Savremeni smisao jugoslovenstva, u: Socijalizam, god. 30 br. 10 (1987), str. 57.<br>''Prigovara što se tada, 1969. godine, sve manje čuje riječ Jugoslavija, a piše i govori pretežno o federaciji: »Mi moramo jače isticati Jugoslaviju. Mi smo Slovenci, Hrvati, Srbi, Makedonci, Crnogorci i drugi, ali smo svi ujedno i Jugosloveni, svi smo građani socijalističke Jugoslavije... […].''«</ref> * [[Vice Buljan]], političar, revolucionar<ref name=buljan1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 92.<br>''“Buljan Vice, nar. posl. Saveznog veća Savezne narodne skupštine za srez Sinj, r. 1905 u Sinju, Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 180-181.<br>''“Uostalom, on nije bio jedini koji se u presudnim trenucima naše historije iskazao kao Jugoslaven. To je slučaj velikog broja njegovih najbližih drugova i suboraca koji su se u raznim prilikama u ratu i poratnim godinama, izjasnili na isti način: Kosta Nađ, Koča Popović, Svetozar Vukmanović-Tempo, Petar Drapšin, Peko Dapčević, Ivan Gošnjak, Vice Buljan, Vicko Krstulović, Avdo Humo, Osman Karabegović, Vlado Popović, Rato Dugonjić, Ivo i Jurica Ribar, dr Ivan Ribar, Grga Jankes, Zaim Šarac, Vlado Ribnikar, Šefket Maglajlić, Uglješa Danilović, Veljko Vlahović i mnogi drugi.”''</ref> * [[Uglješa Danilović]], političar, revolucionar<ref name=danilovic1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 95.<br>''“Danilović J. ing. Uglješa (poslanik Veća naroda iz NR BiH), inženjer agronomije, rođen 7-II-1913 god. u selu Gnionici, srez Modriča, NR BiH. Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Peko Dapčević]], političar, diplomata, general-pukovnik, revolucionar<ref name=dapcevic1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 96.<br>''“Dapčević J. Peko (Izborni srez žički, NRS), general-pukovnik, rođen 25-VI-1913 god. u Ljubotinju, kraj Cetinja, NR CG. Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Drapšin]], revolucionar, general-lajtnant<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Ratomir Dugonjić]], političar, revolucionar<ref name=dugonjic1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 102.<br>''“Dugonjić I. Ratomir (poslanik Veća naroda iz NR BiH), pravnik, rođen 10-I-1916 god. u Trebinju, NR BiH. Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Avdo Humo]], političar, revolucionar, general-major u rezervi<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Sava Kosanović]], političar, diplomata<ref name=skosanovic1>Привремена народна скупштина ДФЈ: [https://www.sistory.si/media/legacy/publikacije/58001-59000/58139/III_zasedanje_Avnoj_1945_zvezek_III_A.pdf Треће заседање Антифашистичког већа народног ослобођења Југославије и заседање Привремене народне скупштине. 7—26 август 1945. Стенографске белешке] Београд 1945, str. 410-411.<br>''“Данас кад побеђује принцип самоодређења народа, када је тај принцип постављен за темељ Уједињених нација, када се уклања супремација оних који мисле да су супериорни, у томе часу ми Југословени, без разлике, Срби, Хрвати, Словенци, Македонци, ми Југословени не можемо да вјерујемо, да се народу који je политички зрео, који je цивилизован, који je показао и крвавим жртвама и крвавом борбом вољу своју да се уједини ca својом целином националном, да се томе народу та воља не испуни.”''</ref> * [[Hinko Krizman]], političar<ref name=krizman1>Привремена народна скупштина ДФЈ: [https://www.sistory.si/media/legacy/publikacije/58001-59000/58139/III_zasedanje_Avnoj_1945_zvezek_III_A.pdf Треће заседање Антифашистичког већа народног ослобођења Југославије и заседање Привремене народне скупштине. 7—26 август 1945. Стенографске белешке] Београд 1945, str. 71.<br>''“Moja vjera kao Hrvata, Jugoslovena, kao samostalnog demokrate bila je uvijek da jedinstvo Jugoslavije leži u demokratskoj i socijalnoj pravdi.”''</ref> * [[Vicko Krstulović]], političar, revolucionar, general<ref name=krstulovic1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 48.<br>''“Krstulović Marka Vicko, komandant rasformirane 9. dalmatinske divizije, na raspoloženju u VŠ, rođen 1905, Split, radnik, Jugosloven, u NOB od 1941, član KPJ od 1922, član CK KPJ od 1940, većnik Prvog i Drugog zasedanja AVNOJ-a, krajem rata ministar u vladi NR Hrvatske.”''</ref><ref name=krstulovic2>Mihaljević, Josip: Dometi i granice kritičke misli u KPJ (SKJ) - Slučaj Vicko Krstulović, u: Republika, br. 480–483 (2010), str. 15-26. ''<br>''“Stoga, iako je etnički bio Hrvat, u nacionalnom smislu smatrao se Jugoslavenom.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Grga Jankes]], političar, revolucionar<ref name=jankes1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 270.<br>''“Jankes Grga, nar. poslanik Saveznog veća Savezne nar. skupštine, pretsednik Odbora za pritužbe i žalbe, član Centralnog odbora Saveza ratnih vojnih invalida, r. 1906 u Ivanskoj, srez Bjelovar, Jugoslovan [sic!].”''</ref><ref name=jankes2>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 122.<br>''“Jankes Đ. Grga (Izborni srez Bjelovar NRH), politički radnik, rođen 12-III-1906 u Ivanskoj, Srez bjelovarski, NRH. Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Šefket Maglajlić]], političar, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Romano Moric]], političar, revolucionar<ref name=moric1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 613.<br>''“Romano Moric, ekonomista, nar. posl. Republičkog veća Narodnog sobranja NR Makedonije, član Izvršnog veća NR Makedonije, član CK SK Makedonije, član pretsedništva Glavnog odbora SSRN Makedonije, rez. poručnik, r. 1921 u Bijeljini, NR BiH, Jugosloven.”''</ref> * [[Radovan Papić]], političar, revolucionar<ref name=rpapic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 518.<br>''“Papić Radovan, nar. poslanik Savezne narodne skupštine, posl. Veća Naroda za NR BiH, nar. posl. Republičkog veća Narodne skupštine NR BiH, sekretar Sekretarijata za socijalnu zaštitu Saveznog izvršnog veća, član Izvršnog komiteta CK Saveza komunista BiH, član Centralne revizione komisije Saveza komunista Jugoslavije, član Pretsedništva Glavnog odbora SSRN BiH, rez. pukovnik, r. 1910 u Vlahinji, srez Bileća, Jugosloven.”''</ref> * [[Puniša Perović]], političar, revolucionar<ref name=perovic1>VII Kongres Saveza Komunista Jugoslavije. Ljubljana 22–26 aprila 1958. Stenografske beleške. Beograd 1958, str. 668.<br>''“Ustvari, radi se o neuspjeloj odbrani ideološkog monopola, istog onog monopola koji je godinama carovao u komunističkom pokretu i sa kojim smo mi Jugosloveni imali gorka iskustva.”''</ref> * [[Nikola I Petrović Njegoš]], knez i kralj Crne Gore<ref>''[[Glas Crnogorca]]'', br. 56 od ponedeljka 8. oktobra 1918. ([[:sr:s:Краљевска прокламација од 20. октобра 1918.|Wikisource]] i [[:c:File:List Glas Crnogoraca LVI broj.pdf|Wikimedia Commons]]), proklamacija kralja Nikole Jugoslovenima: „Kad sam, krajem jula 1914., objavio rat Austriji, rekao sam: „Tržem mač za ujedinjenje Jugoslovena“. [...] Jugoslavija ne može se zamisliti bez svih Slovenaca, Hrvata i Srba. U našoj Crnoj Gori, dobro znate, od davnina žive najbolji Srbi i Jugosloveni. [...] Pozdrav svoj dragoj braći Jugoslovenima od strane dugonapaćenog, a danas najsrećnijeg i najradosnijeg Jugoslovenina — Kralja Crne Gore.”</ref><ref>''[[Glas Crnogorca]]'', br. 62 od ponedeljka 2. januara 1919. ([[:sr:s:Краљевска прокламација од 15. јануара 1919.|Wikisource]]), proklamacija kralja Nikole Crnogorcima: „Od zvanične Srbije i njenih agenata optuživan sam kao protivnik jugoslovenskog jedinstva. Međutim, nijedan pojedinac u Srpstvu i Jugoslovenstvu nije više radio na njemu od mene, nastavljajući u tome djelo mojih besmrtnih predaka. [...] Ni ja ni moja kuća nijesmo se popeli i držali na prijesto Crne Gore silom; nećemo na njega ni ostati, ako to zahtijevaju interesi Crne Gore i jugoslovenskog naroda.”</ref> * [[Moša Pijade]], političar, revolucionar<ref name=pijade1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 57.<br>''“Pijade Samuila Moša Čiča Janko, načelnik odseka VŠ za vojne vlasti u pozadini i član CK KPJ, rođen 1890, Beograd, akademski slikar i novinar, Jugosloven, u NOB od 1941, član KPJ od 1920, bio član ilegalnog Izvršnog odbora KPJ od 1922, izdržao četrnaest godina robije, većnik Prvog i Drugog zasedanja AVNOJ-a.”''</ref> * [[Svetozar Pribićević]], političar<ref name=pribicevic1>Pribićević, Svetozar: Diktatura Kralja Aleksandra. II izdanje. Beograd 1953, str. 128.<br>''“Mi, Jugosloveni, ne bismo mogli da idemo za primerom Nemačke, pre svega, zato što u njoj vlada načelo da pravo države ima prvenstvo nad pravom zemalja koje sačinjavaju državu; a zatim, posle gorkog iskustva u četrnaestogodišnjem postojanju države, mi moramo da budemo načisto s tim: šta pripada zajedničkoj državi, a šta pripada državama ili samoupravnim jedinicima.”''</ref> * [[Gavrilo Princip]], revolucionar<ref name=princip1>Grujičić, Nebojša: Da je skrlet kao što je kuvet bio bi ibret, u: Bazdulj, Muharem/Grujičić, Nebojša (ur.): Stogodišnji rat. Sarajevski atentat i tumačenja. Beograd 2015, str. 74.<br>''Govoreći u ovom kontekstu o Mladoj Bosni, sociolog Todor Kuljić je napisao neveliki tekst koji zaslužuje da se ovde ponovi: “[…] Doduše, neki Principa i brane. To danas čine pretežno srpski istoričari. Zašto? Utisak je da to ne čine zbog solidarnosti sa težnjama sunarodnika (uostalom Gavrilo se izjašnjavao kao Jugosloven i to jeste bio njegov istinski identitet), nego više stoga što se time opiru demonizovanju vlastite nacije […].”''</ref><ref name=princip2>[https://www.politika.rs/sr/clanak/270960/Princip-bez-advokata Princip bez advokata] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Todor Kuljić; 23.09.2013.''<br>''“Doduše, neki Principa i brane. To danas čine pretežno srpski istoričari. Zašto? Utisak je da to ne čine zbog solidarnosti sa težnjama sunarodnika (uostalom Gavrilo se izjašnjavao kao Jugosloven i to jeste bio njegov istinski identitet), nego više stoga što se time opiru demonizovanju vlastite nacije.”''</ref><ref name=princip3>[http://www.slobodnaevropa.org/content/jugoslovenstvo-gavrila-principa/25296984.html Povodom predstave "Mali mi je ovaj grob": Jugoslovenstvo Gavrila Principa] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Branka Mihajlović; 14.03.2014.''<br>''Autorka teksta Biljana Srbljanović primećuje “da se istoričari utrkuju, otimajući se oko identiteta čoveka koji se vrlo jasno, na nekoliko zvaničnih mesta, potpisano i pisano, izjašnjavao o sopstvenom identitetu kao jugoslovenske nacionalnosti, vrlo nereligiozan čovek, koji nema nikakve veze sa velikosrpskom idejom.”''</ref> * [[Vaso Radić]], političar, revolucionar<ref name=vradic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 584.<br>''“Radić Vaso, narodni poslanik Saveznog veća Savezne narodne skupštine, član Revizione komisije CK SK BiH, član Glavnog odbora SSRN BiH i Vazduhoplovnog saveza BiH, rez. major, r. 1923 u Vlahinju, srez Visoko, Jugosloven.”''</ref> * [[Aleksandar Ranković]], političar, revolucionar<ref name=rankovic1>VII Kongres Saveza Komunista Jugoslavije. Ljubljana 22–26 aprila 1958. Stenografske beleške. Beograd 1958, str. 250.<br>''“Mi moramo o svemu tome razmisliti, jer se ne radi samo o našoj zemlji i našem Savezu komunista, o nama Jugoslovenima nego o čitavom radničkom pokretu.”''</ref> * [[Ivan Ribar]], državnik, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/><ref name=ivanribar1>Novak, Viktor: Antologija jugoslovenske misli i narodnog jedinstva (1390-1930). Beograd 1930, str. LXII.<br>''“Jedan narod, iako sa raznim plemenskim imenima i u zajedničkoj državi, nije u Ustavotvornoj skupštini, (kojoj je bio pretsednik Hrvat i osvedočeni Jugosloven Ivan Ribar), na žalost pod navalom gentilnog instinkta, u Ustavu dobio ni […].”''</ref> * [[Ivo Lola Ribar]], revolucionar, političar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Jurica Ribar]], revolucionar, slikar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/><ref name=jribar1>Petričević, Jozo: Jurica Ribar. Slikar i revolucionar. Zagreb 1988, str. 115.<br>''Jurica je umro na rukama Steve Dobrkovića. Njegovom susretljivošću uspio sam utvrditi točan datum Juričine smrti. “[…] Ovako nesvjesan živio je još oko dva sata kada ga je izdala i posljednja snaga i kada je zauvijek prestalo kucati mladenačko srce - divnog druga i borca Četvrte proleterske brigade, rođenog sina iz bratske Hrvatske i velikog Jugoslavena Jurice Ribara.”''</ref><ref name=jribar2>Petričević, Jurica Ribar, str. 99.<br>''“Iako je kasnije, u više navrata imao poći na novu dužnost, ostao je sa Crnogorcima. Nikako ih nije htio ostaviti. Crnogorce je volio neograničeno. S njima se toliko saživio. Juricu je kao Hrvata, odnjihao slobodarski Beograd, a Četvrta ga je sudbinski, trajno, zanavijek povezala za Crnu Goru i on ništa manje nije bio Crnogorac - bio je u stvari Jugoslaven. […] ...” (Dr Ivan Ribar).''</ref> * [[Paško Romac]], političar, revolucionar<ref name=romac1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 612-613.<br>''“Romac Paško, nar. poslanik Saveznog veća Savezne narodne skupštine, pretsednik Glavnog zadružnog saveza FNRJ, član CK SKH i CK SKS, organizacioni sekretar Pokrajinskog komiteta SKS za Vojvodinu, član Glavnog odbora SSRNS, sekretar Pokrajinskog odbora SSRNS, član Glavnog odbora Saveza boraca Srbije, rez. pukovnik, r. 1915 u Vukšiću, srez Benkovac, Jugosloven.”''</ref> * [[Frano Supilo]], političar<ref name=supilo1>Boban, Branka: [https://hrcak.srce.hr/file/333440 Stavovi hrvatske političke elite prema stvaranju jugoslavenske države], u: Tragovi, god. 2 br. 2 (2019), str. 41.<br>''“Govorim kao slobodan, uvjeren, a i informiran narodni čovjek. Govorim kao Hrvat slobodnih misli, Jugoslaven, ali – last but not least – kao Dubrovčanin.”''</ref> * [[Zaim Šarac]], političar<ref name=sarac1>Greble, Emily: Muslims and the making of modern Europe. New York 2021, str. 239. (na engleskom)<br>''“Šarac was a lifelong, self-identified Yugoslav who abhorred the fascists and had been among those responsible for spearheading the Muslim cultural association, Preporod.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Pero Šoć]], političar, književnik<ref name=soc1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 701.<br>''“Šoć Pero, dr književnosti, ministar Crne Gore u penziji, r. 1884 u Ljubotinju, Srez cetinjski, Jugosloven.”''</ref> * [[Veljko Vlahović]], političar, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/><ref name=vlahovicl>Vlahović, Veljko: Radnička klasa, samoupravljanje, međunacionalni odnosi, omladina. Beograd 1981, str. 32.<br>''“Nama, Jugoslovenima, često se prebacuje što proces svog razvitka karakterišemo borbom za razvitak socijalističke demokratije.”''</ref> * [[Nemanja Vlatković]], političar, revolucionar<ref name=vlatkovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 769.<br>''“Vlatković Nemanja, učitelj, nar. posl. Republičkog veća Narodne skupštine NR BiH, član glavnog odbora Saveza boraca BiH, r. 1914 u Lješljanima, Srez bosansko-novski, Jugosloven.”''</ref> * [[Svetozar Vukmanović]], političar, revolucionar, general-pukovnik u rezervi<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Gregor Žerjav]], političar<ref name=zerjav1>[https://kaldrma.rs/slovenac-koji-je-stitio-siromasne-beogradske-radnike/ Slovenac koji je štitio siromašne beogradske radnike] Kaldrma. ''Kaldrma; 01.05.2023.''<br>''“Slovenac po rođenju, Jugosloven po uverenju, čovek zanimljive biografije, političar, i nadasve neko ko je u opustošenom Beogradu posle Prvog svetskog rata imao itekako sluha za nevolje onih koji su u prestonom gradu nove države Srba, Hrvata i Slovenaca tražeći posao u nemaštini lutali ulicama.”''</ref> === 19. vijek === * [[Andrej Einspieler]], političar, publicist<ref name=einspieler1>Einspieler, Andrej: Kaj storiti, da dobimo ilirskoslavenski jezik, u: Slovenska bčela, II. tečaj/svezak (1851), str. 10.<br>''“Kaj je pa storiti, da se serbsko, horvatsko in slovensko podnarečje složi u ilirsko narečje, da mi Jugoslaveni dobimo ilirskoslavenski jezik ?”''</ref> * [[Janez Bleiweis]], političar, publicist<ref name=bleiweis1>Zajc, Marko: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:doc-EIPXXE4I/008b176a-dc1f-4503-8b43-3a155cb1de75/PDF Kje se slovensko neha in hrvaško začne. Slovensko-hrvaška meja v 19. in na začetku 20. stoletja.] Ljubljana 2006, str. 145.<br>''Ponovil je tezo o neprofitnosti slovenskega založništva, izpostavil primer jezikovno združenih Nemcev, Italijanov in Francozov, »ki imajo podnarečij še več kot mi Jugoslovani« in zaključil v apatičnem tonu: »Kaj čmo mi s svojo pohlevno slovenščino terdovratniki biti! To ni sedanjemu času več primerno /…/.«''</ref> * [[Josip Jelačić]], državnik, general<ref name=jelacic1>Šidak, Jaroslav: [https://hrcak.srce.hr/file/76682 Prilozi hrvatskoj povijesti za revolucije 1848.], u: Radovi Zavoda za hrvatsku povijest, knj. 9, br. 1 (1976), str. 60.<br>''“Pri okolnostima takovim dakle, samo ako mi Jugoslaveni budemo složni i jedan drugoga budemo pomagali, naša pravedna stvar mora srećnim uspěhom uvienčana biti.”''</ref> * [[Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak]], političar, publicist<ref name=ljubusak1>Kapetanović-Ljubušak, Mehmed-beg: [https://books.google.de/books?id=JmsWAAAAYAAJ&pg=PR7&dq=istocno+blago+ljubusak&hl=de&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwje8p-rgvSAAxVMZ_EDHek-A60Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q&f=false Istočno blago. Svezak I: Turske, arapske i perzijske poslovice i mudre rečenice.] Sarajevo 1896, str. 76.<br>''“Mi Jugoslaveni kao poznati gostoljubivi narod sa ovom se turskom poslovicom ni najmanje ne možemo složiti, već se držimo onoga, kao što veli naš narod: »Kako kojeg gosta, tako ga je i dosta«”''</ref> * [[Lovro Monti]], političar<ref name=monti1>Milutinović, Kosta: Vojvodina i Dalmacija 1760-1914. Novi Sad 1973, str. 288.<br>''“Možda baš zbog italijanskog porekla po ocu i srpsko-hrvatske simbioze po majci, Monti se osećao kao Jugosloven i najoštrije osuđivao ekstremiste na jednoj i na drugoj strani, a naročito klerikalce.”''</ref> * [[Radoslav Razlag]], političar, pisac<ref name=razlag1>Razlag, Radoslav: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-G4OT3B43/b07a49de-7e6e-4a69-b332-12a2554c89ee/PDF Vseučilišče jugoslavensko], u: Slovenska bčela, letnik 1, številka 4 (1850), str. 126.<br>''“Osobito je kod nas Jugoslavenah već najnuždnie, da se jednom probudimo, da već ozbiljno počnemo naslědovati bratre Ćese, koji nas u vsakoj struci daleko nadkriliše, jer kod nas neima one gvoždene dělavnosti i nevěrojetne uzterpljivosti kako kod njih.”''</ref> * [[Valentin Zarnik]], političar, odvjetnik, književnik<ref name=zarnik1>Zarnik, Valentin: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QaeTxxosvosIUzL7hulhDWeL5IR37J32bzf08UScB9V8hJnmxS0V-lghCjpeqM_jr0rUUwHeFfArHmuOKakypp23WEavFbqa8w3eaMBDEoe2A7rYM0tc33MehF_6Ge87367e3GAxU0i1LdYQf_Ts1WZ2QvY4cxsozAG_9uO33svgDB-Bqi9Dt1nqliAWt6NB8A6YhoB3wJYS7j83NMzOiLwBtues3VkPYc6PjsGDYc2rrIqCaMHhfYVzhJaoGKwZsAO2Adg735yW56Rhb_H1vsU4Ij0KyAjC-Lgj1qxwfOH-VA0-JeA Originali iz domačega življenja], u: Novice gospodarske, obrtniške in narodne, tečaj XX. list 20 (14.05.1862), str. 155.<br>''“Slovenci in sploh Jugoslovani še dosedaj nimamo svojega domačega narodnega vseučilišča, in toraj se naša po znanostih hrepeneča mladež že od nekdaj večidel na Dunaj (Beč) podaja, ter v Gradcu komaj tretjina ostaja.”''</ref><ref name=zarnik2>Zarnik, Valentin: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-E23ULBE5/f9350d9e-a1b9-472f-8e9a-73b048b28801/PDF Zbrani spisi Dr. V. Zarnika. I. zvezek: Pripovedni spisi.] Ljubljana 1888, str. 149-150.<br>''“Na tak način bi bili mi avstrijski Jugoslovani popolnoma od morja ločeni in kupčijski razvitek našega naroda uničen.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Božidar_Adžija.jpg|Božidar Adžija Datoteka:Milka Agbaba Crna grob (cropped).JPG|Milka Agbaba Datoteka:Visit of Džemal Bijedić, Yougoslav Prime Minister, to the CEC (cropped).jpg|Džemal Bijedić Datoteka:Portret Janeza Bleiweisa.jpg|Janez Bleiweis Datoteka:Marshal Tito (cropped).jpg|Josip Broz Tito Datoteka:Peko Dapčević1.jpg|Peko Dapčević Datoteka:Petar Drapšin 1944.jpg|Petar Drapšin Datoteka:Ratomir Dugonjić.jpg|Rato Dugonjić Datoteka:Andrej Einspieler (2).jpg|Andrej Einspieler Datoteka:Ban-josip-jelacic.jpg|Josip Jelačić Datoteka:Mehmed-beg Kapetanovic Ljubusak.jpg|Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak Datoteka:Vicko Krstulović (1).jpg|Vicko Krstulović Datoteka:Lovro-Monti.jpg|Lovro Monti Datoteka:Nicholas I of Montenegro.jpg|Nikola I Petrović Njegoš Datoteka:Moša Pijade.jpg|Moša Pijade Datoteka:Svetozar Pribićević (1).jpg|Svetozar Pribićević Datoteka:Gavrilo Princip young.jpg|Gavrilo Princip Datoteka:Aleksandar Ranković (1).jpg|Aleksandar Ranković Datoteka:Razlag Radoslav.jpg|Radoslav Razlag Datoteka:Ivan Ribar (1995x2048) (cropped).png|Ivan Ribar Datoteka:Ivo Lola Ribar.jpg|Ivo Lola Ribar Datoteka:Jurica Ribar.jpg|Jurica Ribar Datoteka:Paško Romac.jpg|Paško Romac Datoteka:Frano Supilo rat.jpg|Frano Supilo Datoteka:Pero Šoć 2021 stamp of Montenegro.jpg|Pero Šoć Datoteka:Veljko Vlahović crop.jpg|Veljko Vlahović Datoteka:Stevan Kragujevic, Svetozar Vukmanovic, Tempo.jpg|Svetozar Vukmanović Datoteka:Valentin Zarnik4.jpg|Valentin Zarnik Datoteka:Gregor Zerjav.jpg|Gregor Žerjav </gallery> </center> == Privreda == * [[Dejan Cvetković]], inženjer elektrotehnike, direktor tehnološkog razvoja Microsoft razvojnog centra u Srbiji<ref name=dcvetkovic1>[https://www.akta.ba/licnosti/privreda-i-politika/72855/dejan-cvetkovic-uz-cvrstu-odluku-i-fokus-ostvarit-cete-sve-sto-zelite Dejan Cvetković: Uz čvrstu odluku i fokus ostvarit ćete sve što želite] Akta.ba ''Ivana Mihajlović; 27.12.2016.''<br>''“Dejan Cvetković za sebe voli reći da je nepopravljivi Jugosloven.”''</ref><ref name=ajosipovic2>[http://www.nadlanu.com/pocetna/zabava/celebrity/Aleksandar--Josipovic-Odbio-sam-srpske-umetnice.a-236537.305.html Aleksandar Josipović: Odbio sam srpske umetnice] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140527214340/http://www.nadlanu.com/pocetna/zabava/celebrity/Aleksandar--Josipovic-Odbio-sam-srpske-umetnice.a-236537.305.html |date=2014-05-27 }} Nadlanu. ''Marija Milenković; 26.05.2014.''<br>''“Aleksandar za sebe kaže da je Jugosloven. Iz mešovitog je braka i jako je ponosan na svoje poreklo.”''</ref> * [[Vane Ivanović]], poslovni čovjek, politički aktivista<ref name=vivanovic1>Djokić, Dejan: A concise history of Serbia. London 2023, str. 447. (na engleskom)<br>''“The Serb democratic emigres, whose unofficial mentor was Božidar Vlajić (1888–1974), one of the leading members of the pre-war Democratic Party, campaigned for a democratic alternative to the communist government in Yugoslavia, together with their Bosnian (Adil Zulfikarpašić), Croat (Ilija Jukić, Branko Pešelj), Slovene (Nace Čretnik, Ljubo Sirc) and 'declared' Yugoslav (Vane Ivanović) colleagues.”''</ref><ref name=vivanovic2>[http://pescanik.net/2009/04/mini-manjina-vane-ivanovic/ Mini manjina – Vane Ivanović] Peščanik. ''Dejan Đokić; 04.04.2009.''<br>''“Vane je svakako sebe video pre svega kao Jugoslovena, pošto, kako je govorio, Jugoslavija nije bila teniski klub pa da bi mogao da promeni članstvo.”''</ref><ref name=vivanovic3>[http://www.vane.hr/Obituaries.htm Vane Ivanovic (1913-1999)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151104060200/http://www.vane.hr/Obituaries.htm |date=2015-11-04 }} Vane.hr ''Nenad V. Petrovic''<br>''“U nedelju 4. aprila, na katolicki Uskrs, prestalo je da kuca srce jednog retko plemenitog coveka koji je sebe smatrao integralnim Jugoslovenom, Vaneta Ivanovica, brodovlasnika i pisca, politickog ideologa i pocasnog konzula Knezevine Monako u Londonu, velikog dobrotvora i poznatog sportiste, coveka izvanredne inteligencije i prefinjenog duha.”''</ref> * [[Aleksandar Josipović]], konsultant i direktor marketinga, bivši plesač<ref name=aleksandarjosipovic1>[http://wannabemagazine.com/wannabe-intervju-aleksandar-josipovic/ Wannabe intervju: Aleksandar Josipović] Wannabe Magazine. ''Marina Gusev; 15.08.2011.''<br>''“Ja se nikada nisam deklarisao kao Srbin, uvek za sebe kažem da sam Jugosloven, ili jugoslovenskog porekla.”''</ref><ref name=ajosipovic2/> * [[Milan Popović]], poduzetnik<ref name=milanpopovic1>[https://portalnovosti.com/milan-popovic-donirao-100-000-eura-za-kupnju-25-kontejnera Milan Popović donirao 100.000 eura za kupnju 25 kontejnera] Portal Novosti. ''G. Borković; 29.01.2021.''<br>''“Ja sam u duši još uvek Jugoslaven i to je za mene human i normalan gest. Ko će kome da pomogne ako neće komšija komšiji ili susjed susjedu. Govorim to posebno zato šta smo godinama zajedno sarađivali i živeli u istoj državi. Mi bi trebali svi jedni druge da pomažemo. Kažem to kao Jugoslaven, odnosno kao jugonostalgičar” – rekao je Popović za Novosti.''</ref> * [[Petar Tutavac]], privrednik<ref name=tutavac1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 595.<br>''“Tutavac Petar, privrednik. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Boris Vukobrat]], poslovni čovjek i humanista<ref name=vukobrat1>[http://www.audioifotoarhiv.com/knjige%20koje%20govore/knjige/vukobrat.html Boris Vukobrat] Audio i foto arhiv Simić.<br>''“Boris Vukobrat je rođen 1940. godine u Zagrebu. Po nacionalnosti je Jugosloven.”''</ref><ref name=vukobrat2>[http://fondmir.com/sr/knjige/87-govor-borisa-vukobrata-o-svojoj-knjizi Govor Borisa Vukobrata o svojoj knjizi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108085334/http://fondmir.com/sr/knjige/87-govor-borisa-vukobrata-o-svojoj-knjizi |date=2023-01-08 }} Fondacija za mir i rešavanje kriza. ''06.06.2012.''<br>''“Ja sam Jugosloven, rođen u Zagrebu u srpskoj porodici.”''</ref> * [[Zvonimir Šimunec]], poslovni čovjek<ref name=šimunec1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 558.<br>''“Šimunec Zvonimir, novinar; urednik Zabavnog programa i predstavnik TV Beograd u Atini (razmena programa); predsednik Udruženja propagandista Srbije. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Dejan Cvetkovic proposal.png|Dejan Cvetković Datoteka:Aleksandar Josipović at Amsterdam fashion Week, July 2014.jpg|Aleksandar Josipović </gallery> </center> == Religija == * [[Hamdija Jusufspahić]], vjerski poglavar<ref name=jusufspahic1>[https://www.vreme.com/vreme/musliman-jugosloven-i-levicar/ Musliman, Jugosloven i levičar] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]] ''Dragoslav Grujić i Dokumentacioni centar "Vreme"; broj 844, 08.03.2007.''<br>''“Ja sam i sada Jugosloven, neki kažu jugonostalgičar. Jesam, iskreno. […] Mnogi su insistirali da izjavim kako se osećam Srbinom. Ja nikada nisam rekao ni da sam Srbin ni da sam Hrvat. Ja sam Jugosloven, Bosanac, musliman.”''</ref><ref name=jusufspahic2>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/05/20/srpski/I01051902.shtml Braća po krvi i jeziku] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101182733/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/05/20/srpski/I01051902.shtml |date=2022-11-01 }} [[Glas javnosti]]. ''Slavica Jovović; 19.05.2001.''<br>''“Ja sam i dalje Jugosloven i ostajem u svim svojim političkim orijentacijama za Jugoslaviju. Mi smo svi bili Sloveni, oni koji su bili bliži istoku postali su pravoslavci, a oni koji su bili bliži rimskom carstvu prihvatili su katolicizam. Kada su došli Turci, prihvaćen je islam. Svi govorimo istim jezikom ali različitim narječjima. Mi smo svi braća po krvi i jeziku.”''</ref> * [[Nedeljko Kačavenda]], pastor<ref name=kacavenda1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 213.<br>''“Kačavenda Nedeljko, pastor Pastoralnog okruga, Niš (od '95); adventista sedmog dana. […] P: Srbin-Jugosloven.”''</ref> * [[Dragotin Simandl]], kaplan, gramatičar<ref name=simandl1>Simandl, Dragotin (Rěsanski): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-ZIF65GOO/cfb6bc21-c07f-47c8-a77d-8ced1f2cee3a/PDF Zmes], u: Slovenska bčela, letnik 3, številka 5 (1852), str. 39.<br>''“Stezo, po kteroj hoditi, je nam Jugoslavenom pokazal g. Majar v svojih: Pravilih, kterih cěno bo šele prihodnost prav spoznala.”''</ref> * [[Josip Juraj Strossmayer]], biskup, političar<ref name=strossmayer1>Ćorić, Boris: Fra Grgo Martić i njegova saradnja u sarajevskoj »Nadi« (1895–1903), u: Radovi, knj. VI (1970-1971), str. 227.<br>''“Dva velikana jugoslavenskih naroda – veliki Jugoslaven i još veći mecena hrvatskog naroda J. J. Strossmayer i veliki književni povjesničar Antun Barac – težinom svoje riječi i svoga ugleda obilježili su ga biljegom koji nije uklonjen do danas.”''</ref><ref name=strossmayer2>Боровњак, Т.: [https://www.uzzpro.gov.rs/doc/biblioteka/digitalna-biblioteka/Jugoslovenska%20misao%20znano-voljeno.pdf Југословенска мисао. „Знано-вољено.“] Београд 1936, str. 24.<br>''“У ствари био је овај велики Југословен некрунисани краљ југословенске мисли више од пола века.”''</ref><ref name=strossmayer-racki>Ćorović, Vladimir: Istorija Jugoslavije. Beograd 1933, str. 555.<br>''“Koliko je, međutim, to sumnjičenje iskrenosti pokreta bilo nepravedno svedoči danas najbolje nedavno objavljena prepiska između biskupa i F. Račkoga, koja nije bila namenjena javnosti, nego nosi intiman i čisto privatan karakter i koja nam otkriva do sitnica sve motive i akcije ove dvojice ljudi, istinskih Jugoslovena po njihovom najdubljem ličnom ubeđenju.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Josip_Juraj_Strossmayer2.jpg|Josip Juraj Strossmayer </gallery> </center> == Sport == * [[Amir Alagić]], fudbalski stručnjak<ref name=alagic1>[https://sportklub.rs/blog/blog-ostalo/od-verdera-do-sri-lanke-17-zemalja-5-kontinenata/ Od Verdera do Šri Lanke: 17 zemalja, 5 kontinenata...] Sport Klub. ''Bojan Marinković; 17.12.2020.''<br>''“Poreklom je iz Bihaća, sebe smatra Jugoslovenom, a loša situacija posle raspada nekadašnje države navela ga je da se otisne u pečalbu.”''</ref> * [[Radmilo Armenulić]], teniski stručnjak, bivši teniser<ref name=armenulic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 22.<br>''“Armenulić Radmilo, savezni kapiten Davis-cup reprezentacije Jugoslavije; šef Odseka za tenis na Fakultetu za fizičku kulturu, Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Marijan Beneš]], boksač<ref name=benes1>[https://www.vreme.com/vreme/simbol-jugoslavije/ Simbol Jugoslavije] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Tanja Topić; broj 1445, 13.09.2018.''<br>''“Uprkos opštem nacionalističkom ludilu Marijan Beneš je do poslednjeg daha ostao Jugosloven.”''</ref><ref name=benes2>[https://ba.n1info.com/sport-klub/ostali-sportovi/marijan-benes-banjalucka-celicna-pesnica/ Marijan Beneš – banjalučka čelična pesnica] N1 BIH. ''Snežana Mitrović; 21.09.2022.''<br>''“Bio je i ostao Jugoslaven do kraja života.”''</ref><ref name=benes3>[https://sportal.blic.rs/ostali-sportovi/borilacki-sportovi/peca-popovic-pise-za-blic-ljuba-vrapce-moga-doba/2022042205421797665 Peca Popović piše za "Blic" Ljuba Vrapče moga doba] Sportal.rs ''Peca Popović; 09.09.2018.''<br>''“Stisnut, pola veka kasnije, između obostranog ekstremizma u svojoj Banjaluci, Beneš će kao žrtva međunacionalnih nesporazuma, odbačenosti i samoće ponavljati: Ja sam sve, Srbin i Hrvat i musliman. Jugosloven. Pacifista, čovekoljubac.”''</ref> * [[Stjepan Bobek]], fudbaler<ref name=bobek1>[https://www.rtv.rs/sr_ci/sport/fudbal/oprostaj-od-stjepana-bobeka_208573.html Опроштај од Стјепана Бобека] Радио-телевизија Војводине. ''ФоНет; 27.08.2010.''<br>''“Караџић је рекао да је Бобек, сумирајући утиске о животу, најближим пријатељима говорио да је рођени Загрепчанин, срцем Београђанин, делимично и Атињанин, по осећају Југословен и, захваљујући фудбалу, грађанин света.”''</ref> * [[Miodrag Božović]], nogometni trener<ref name=bozovic1>[https://www.vijesti.me/tag/7164/miodrag-bozovic Grof Božović: Bio sam i ostao Jugosloven] [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Vijesti sport; 19.08.2022.''<br>''“I dalje se osjećam i smatram Jugoslovenom.”''</ref><ref name=bozovic2>[https://informer.rs/sport/fudbal/408521/bozovic-ocrnio-orlove-srbija-gora-nego-pre-mundijala-milivojevic-rekao-istinu Božović ocrnio "orlove": Srbija je gora nego pre Mundijala, Milivojević je rekao istinu!] [[Informer (novine)|Informer]]. ''informer.rs; 17.11.2018.''<br>''“Rođen sam u Juguslaviji. Bio sam i ostao Jugosloven.. Takav mi je osećaj. Ne mogu drugačije, niti da zaboravljam detinjstvo.”''</ref> * [[Dejan Damjanović]], bivši nogometaš<ref name=damjanovic1>[https://www.glassrpske.com/lat/sport/fudbal/ispovijest-dejana-damjanovica-nesudjenog-clana-najveceg-partizanovog-paketa-za-glas-umjesto-u-humsku-skrenuo-u-koreju/605666 Ispovijest Dejana Damjanovića, nesuđenog člana najvećeg Partizanovog "paketa", za "Glas": Umjesto u Humsku, skrenuo u Koreju] Glas Srpske. ''Dejan Kondić; 10.11.2025.''<br>''“Ja sebe smatram Jugoslovenom.”''</ref> * [[Vladimir Gudelj]], fudbalski funkcioner, ranije nogometaš<ref name=gudelj1>[https://www.lavozdegalicia.es/noticia/ourense/o-carballino/2019/11/29/llegue-contrato-gente-lado-huian-guerra/00031575029961280295542.htm «Yo llegué con un contrato y gente a mi lado. Ellos huían de la guerra»] (na španskom) La Voz de Galicia. ''Pablo Varela; 29.11.2019.''<br>''“Yo soy de Tito, me considero yugoslavo.”''</ref> * [[Borislav Ivkov]], šahovski igrač i trener<ref name=ivkov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 177.<br>''“Ivkov Borislav, šahovski velemajstor (od '55); selektor Jugoslovenske šahovske reprezentacije. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Anton Josipović]], bokser<ref name=antonjosipovic1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/8360/Sport/Od-sampiona-do-drzavnika Od šampiona do državnika] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Slavko Trošelj; 02.12.2007.''<br>''“Nastavio sam da treniram i boksujem širom Jugoslavije, a onda su stigle devedesete... Mirisalo je na rat... Pri popisu stanovništva u rubriku "nacionalnost" upisao sam – Japanac, mada sam uvek bio Jugosloven i srcem i dušom. Da su svi tako učinili možda rata ne bi bilo.”''</ref><ref name=antonjosipovic2>[https://www.rtvbn.com/380937/Intervju--Anton-Josipovic-Holifild-mi-je-nudio-pomoc Intervju - Anton Josipović: Holifild mi je nudio pomoć...!] [[Radio-televizija BN]]. ''08.04.2016.''<br>''Brzo mu je u olimpijskom selu "skrenuta" pažnja, iako je nebrojeno puta tokom našeg razgovora naglasio da je još Jugosloven, a kamoli tada. […] Otišao je u Švajcarsku, putovao po cijeloj Evropi, živio i u Zagrebu, gdje je imao priliku da postane predsjednik Bokserskog saveza Hrvatske, ali se ipak odlučio na povratak u Banjaluku. “Nudili su mi za vrijeme Franje Tuđmana da budem predsjednik, ali nisam mogao, jer sam bio i ostao Jugosloven. Moje mišljenje se oko toga ni sada nije promijenilo. Zato ne mogu da shvatim ove današnje političare kako promijene po desetak različitih političkih opcija”, dodao je olimpijski šampion, koji živi od nacionalne penzije.''</ref> * [[Nikola Karabatić]], bivši rukometaš<ref name=karabatic1>[https://www.tportal.hr/sport/clanak/karabatic-otkrio-bilicu-ponosan-sam-na-hrvatske-i-srpske-korijene-20250415 Karabatić otkrio Biliću: 'Ponosan sam na hrvatske i srpske korijene'] tportal.hr ''A. H.; 15.04.2025.''<br>''“Uvijek smo bili vrlo ponosni na naše korijene. Bivša Jugoslavija, Hrvatska, Srbija… ali u isto vrijeme je tata bio ponosan kada smo dobili državljanstvo…nikada se nisam osjećao kao stranac. Uvijek kao Francuz. Pola Francuz, pola Jugoslaven.”''</ref> * [[Milivoj Karakašević]], stonoteniser<ref name=karakasevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 220.<br>''“Karakašević Milivoj, trener i kapiten stonoteniske reprezentacije Jugoslavije. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Stanislav Karasi]], bivši fudbalski trener i igrač<ref name=karasi1>[https://www.dan.co.me/sport/fudbal/legende-za-sva-vremena-5210766 Legende za sva vremena] Dan. ''D.K./D.P.; 28.11.2023.''<br>''“Ja sam još Jugosloven i otvoren čovjek i radim kako moja glava misli” - kazao je Karasi za "Dan".''</ref> * [[Dane Korica]], atletičar<ref name=korica1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 241.<br>''“Korica Daniel Dane, šef Stručnog štaba Atletskog saveza Jugoslavije; kapiten atletske reprezentacije Jugoslavije; član Predsedništva AK "Crvena zvezda", Bg.; prof. fizičke kulture. […] P: Jugosloven.''</ref> * [[Refik Kozić]], bivši nogometaš<ref name=kozic1>[https://www.zurnal.rs/sr/clanak/179640/fudbal/partizan/igrao-sam-ostro-ali-nisam-bio-grubijan “Igrao sam oštro, ali nisam bio grubijan”] [[Sportski žurnal]]. ''Slađan Jeremić; 23.03.2024.''<br>''“Dolazim do Srbije i ostalih novostvorenih zemalja makar jedan put godišnje. Ostao sam veliki Jugosloven. Odem do Sarajeva, Banjaluke, u Pulu gde sam odrastao. Po Beogradu potrošim najviše vremena.”''</ref> * [[Ivan Matošević]], reli vozač<ref name=matosevic1>[https://www.automotorevija.rs/rubrike/zemunski-bard-jugoslovenskih-gugutka Zemunski bard jugoslovenskih trka] Auto moto revija. ''AMR; 27.08.2022.''<br>''“Za sebe kaže da je Jugosloven i zakleti Zemunac, gde je odrastao i gde i danas živi.”''</ref> * [[Franjo Mihalić]], atletičar<ref name=mihalic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 323.<br>''“Mihalić Franja [sic!], trener u atletskom klubu "Partizan". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Predrag Mijatović]], fudbalski funkcioner, ranije nogometaš<ref name=mijatovic1>[https://www.novosti.rs/sport/fudbal/1222121/sam-jugosloven-pedja-mijatovic-otvorio-dusu-spancima "Ja sam Jugosloven": Peđa Mijatović otvorio dušu Špancima] [[Večernje novosti]]. ''Novosti online; 31.03.2023.''<br>''“Zato moram da kažem da sam još uvek Jugosloven. Ja sam Crnogorac i Španac, ali deo mene je i dalje Jugosloven”''</ref> * [[Nikola Nikić]], nogometni trener, ranije igrač<ref name=nikic1>[https://www.youtube.com/watch?v=SzYynxlLrCQ Face to Face] YouTube. ''10.05.2025.''<br>''“Ne da mi fali Jugoslavija, nego sam bio, ostao i umrijet ću kao Jugosloven.”''</ref> * [[Ivica Osim]], nogometaš i fudbalski trener<ref name=osim1>[https://www.novosti.rs/vesti/sport.294.html:529442-Ivica-Osim-Velika-Jugoslavija-je-mnogima-smetala-ali-se-od-proslosti-ne-zivi Ivica Osim: Velika Jugoslavija je mnogima smetala, ali se od prošlosti ne živi] [[Večernje novosti]]. ''Predrag Vasiljević; 17.01.2015.''<br>''Ostali ste, čini se, poslednji nepopravljivi Jugosloven? - “Jesam, i ponosim se time.”''</ref><ref name=osim2>[https://www.alo.rs/sport/fudbal/625315/ivica-osim-jugoslavija-argentina-viski/vest "Pijanac", penali protiv Argentine i viski umesto vode - Ko je bio Ivica Osim, legendarni selektor Jugoslavije?] Alo. ''Alo/M.M.; 01.05.2022.''<br>''Moglo bi se reći da je porodica Osim Evropa u malom, jer su mu deda i baka s očeve strane Slovenac i Nemica, a s majčine Poljak i Čehinja. On za sebe kaže da je Jugosloven.”''</ref> * [[Blagoje Paunović]], fudbaler i fudbalski trener<ref name=paunovic1>[https://www.telegraf.rs/sport/fudbal/3186341-emotivna-prica-veljka-paunovica-o-ocu-teskim-danima-u-partizanu-i-triku-za-osvajanje-svetskog-trona Kakva priča Veljka Paunovića: O ocu, teškim danima u Partizanu i triku za osvajanje svetskog trona] [[Telegraf.rs]]. 06.05.2020.<br>''“Otac mi je uvek govorio o Jugoslaviji, umro je osećajući se kao Jugosloven, ali je uvek bio veoma ponosan što je Srbin i to je sada moja zemlja.”''</ref> * [[Marko Pešić]], generalni direktor [[FC Bayern München (košarka)|KK FC Bayern München-a]]<ref name=mpesic>[https://www.glassrpske.com/lat/sport/sp-svijet/marko-pesic-generalni-menadzer-bajerna-za-glas-srspke-lucic-je-kao-levandovski/393996 Marko Pešić, generalni menadžer Bajerna za “Glas Srspke”: Lučić je kao Levandovski] Glas Srpske. ''Dušan Repija; 17.01.2022.''<br>''“Odrastao sam kao Jugosloven i tako se osećam, mada to možda nije ni popularno u ova vremena. Tri decenije sam u Nemačkoj, ali se osećam onako kako sam odgojen u porodici. Igrao sam za Nemačku, ali priznajem da sam sanjao dres Jugoslavije - rekao je Pešić.”''</ref> * [[Svetislav Pešić]], košarkaški trener<ref name=spesic1>[https://www.kurir.rs/sport/kosarka/1693560/svetislav-pesic-nostalgican-i-dalje-sam-jugosloven Svetislav Pešić nostalgičan: I dalje sam Jugosloven] [[Kurir (novine)|Kurir]]. ''01.03.2015.''<br>''“Rođen sam u Srbiji, ali sebe sam uvek smatrao Jugoslovenom, iako je sad na tom prostoru napravljeno više država. Za mene taj osećaj i dalje postoji. Osećam tu pripadnost, ali to ne znači da je moj dom samo jedno mesto.”''</ref><ref name=spesic2>[https://www.b92.net/sport/kosarka/vesti.php?yyyy=2005&mm=01&dd=19&nav_id=160246 Pešić će pomagati Obradoviću] [[B92]]. ''B92, fibaeurope.com; 19.01.2005.''<br>''“Ja sam Jugosloven i učiniću sve da pomognem jugoslovenskoj košarci i Obradoviću kako bi stigli do evropskog zlata.”''</ref><ref name=spesic3>[https://www.tz.de/sport/fcb-basketball/svetislav-pesic-zuhause-zr-4751962.html "Ich bleibe Jugoslawe!"] (na njemačkom) tz. ''Lena Mayer; 20.02.2015''<br>''“Ich selbst bin in Serbien geboren, habe mich aber immer generell als Jugoslawe gefühlt und bezeichnet. Und das tue ich auch weiterhin – auch, wenn es Jugoslawien politisch gesehen nicht mehr gibt. Für mich existiert dieses Gemeinschaftsgefühl noch immer.”''</ref><ref name=spesic4>[https://www.elmundo.es/deportes/baloncesto/2019/02/14/5c642dbb21efa0f7638b45d8.html Pesic: "Hay dos cosas que me faltan en la vida: mis padres y mi Yugoslavia"] (na španjolskom) El Mundo. ''Francisco Cabezas; 14.02.2019.''<br>''“Aunque yo nací en Novi Sad, ahora Serbia, yo me siento todavía yugoslavo.”''</ref> * [[Velimir Petković]], rukometni trener<ref name=petkovic1>[https://www.svijet-rukometa.com/velimir-petkovic-i-za-njemce-kultni-trener/ Velimir Petković i za Njemce kultni trener] Svijet Rukometa. ''B. Božin; 01.02.2018.''<br>''“Pravi sam Jugosloven, što danas nije popularno. Vidim i pratim sve, bez obzira na to što sam 26 godina u Nemačkoj. Najlepša sećanja imam za taj period, iz igračkog i postigračkog vremena, privatnog života, i sve lepo sam imao u toj zemlji. Ni danas ne krijem ako sam u Beogradu, Zagrebu, Skoplju, a to potenciram i ovde u Berlinu. Tako da ko ima problem sa tim – ima problem sa samim sobom.”''</ref> * [[Dušan Popović (vaterpolista)|Dušan Popović]], vaterpolista<ref name=dusanpopovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 442.<br>''“Popović Dušan, vaterpolista, majstor sporta. […] P: Srbin-Jugosloven”''</ref> * [[Dževad Prekazi]], fudbaler<ref name=prekazi1>[https://www.bbc.com/serbian/lat/srbija-48368957 Zašto je Arton Zekaj izabrao fudbalsku reprezentaciju Kosova, a ne Srbije] BBC News na srpskom. ''Marko Protić; 22.05.2019.''<br>''“Dževad Prekazi je rođeni Albanac iz Kosovske Mitrovice, za sebe kaže da je Jugosloven, a značajan deo fudbalske karijere proveo je u Partizanu u kojem trenutno radi sa mlađim kategorijama.”''</ref><ref name=prekazi2>[https://www.vesti-online.com/dzevad-prekazi-decu-danas-uce-lap-top-strucnjaci/ Dževad Prekazi: Decu danas uče lap-top stručnjaci!] Vesti online. ''Srđan Antić; 12.09.2020.''<br>''“Zaljubljen sam u Jugoslaviju. Nacionalna pripadnost mi nikada nije bila bitna. Raspad Jugoslavije, najlepše zemlje na svetu mi je teško pao. Uvek ću biti Jugosloven.”''</ref> * [[Goran Rađenović]], predsjednik VK Budva, ranije vaterpolista<ref name=radjenovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 469.<br>''“Rađenović Goran, vaterpolista; član VK "Roma" (od '92). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Monika Seleš]], bivša tenisačica<ref name=seles1>[https://stil.kurir.rs/celebrities/153921/monika-seles-nesreca-nikad-ne-dolazi-sama-tragedija-koja-je-sunovratila-njen-zivot Monika Seleš: Nesreća nikad ne dolazi sama! Tragedija koja je sunovratila njen život!] Stil. ''Stil/story.rs; 25.06.2021.''<br>''“Dodala je i da se oseća kao Jugoslovenka, Mađarica i Amerikanka, kao i da nikada ne bi mogla da se odrekne svog porekla jer bi na taj način porekla ono što zapravo jeste.”''</ref> * [[Zoran Slavnić]], bivši košarkaš i košarkaški trener<ref name=slavnic1>[https://sportal.blic.rs/kosarka/domaca-kosarka-i-aba/kosarkaski-bum-moke-slavnica-za-blic-bertomeu-je-separatista-evroliga-je-privatna-liga/2022042211290884632 Košarkaški bum Moke Slavnića za "Blic": Bertomeu je separatista, Evroliga je privatna liga] Sportal.rs ''Časlav Vuković/Miodrag Dimitrijević; 07.07.2018.''<br>''“Ja sam još uvek Jugosloven, a pošto sada imamo samo jednu našu zemlju, a to je Srbija, žao mi je što sve manje naših sportista odlazi u Španiju.”''</ref> * [[Aleksandar Šoštar]], vaterpolo trener, ranije vaterpolista<ref name=sostar1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 561.<br>''“Šoštar Aleksandar, vaterpolista, član VK "Barselona", Barselona. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Bogdan Tanjević]], košarkaški trener<ref name=tanjevic1>[http://www.novosti.rs/vesti/sport.295.html:451849-Tanjevic-Srbija-kao-2009-Zeljko-ce-da-napravi-dar-mar-u-Evroligi Tanjević: Srbija kao 2009, Željko će da napravi dar-mar u Evroligi!] [[Večernje novosti]]. ''D. Kontić; 01.09.2013.''<br>''“Bogdan Tanjević, koji, inače, za sebe kaže da je Jugosloven, ima neviđen dar, zračenje jačine nuklearne elektrane, ali pozitivno..”''</ref><ref name=tanjevic2>[https://reprezentacija.me/bogdan-tanjevic-nepopravljivi-jugosloven-1/ Bogdan Tanjević – Nepopravljivi Jugosloven] Reprezentacija.me ''Ognjen; 07.09.2017.''<br>''“Poznato je da je Tanjević nepopravljivi Jugosloven.”''</ref><ref name=tanjevic3>[https://tacno.net/bogdan-tanjevic-kad-ti-emerik-blum-drzi-leda-mozes-biti-prvak-evrope/ Bogdan Tanjević: Kad ti Emerik Blum drži leđa, možeš biti prvak Evrope] [[Tačno.net]]. ''Amer Obradović; 07.12.2023.''<br>''“O košarci zna sve. O književnosti, filmu i muzici skoro sve. Mada nije nikada postao svjetski košarkaški prvak Boša Tanjević je bez dvojbe svjetski šampion u šarmu. Boša – Crnogorac, Sarajlija, Italijan, Turčin ali prije svega Jugosloven – gost je nove episode Mikrofonije sa Amerom.”''</ref><ref name=tanjevic4>[http://www.pobjeda.me/2013/06/27/intervju-bogdan-tanjevic-navijam-za-sve-nase/#.UzhpaVcjyZE Intervju – Bogdan Tanjević: Navijam za sve naše] [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]]. ''Ana Marković; 27.06.2013.''</ref> * [[Aleksandar Tirnanić]], fudbalski igrač i trener<ref name=tirnanic>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 725.<br>''“Tirnanić Aleksandar, savezni kapiten Fudbalskog saveza Jugoslavije, r. 1910 u Krnjevu, srez Veliko Orašje, Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Trifunović]], šahist<ref name=ptrifunovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 736.<br>''“Trifunović Petar, dr prava, šahovski velemajstor, rez. kapetan, r. 1910 u Dubrovniku, Jugosloven.”''</ref> * [[Eleonora Vild]], košarkašica<ref name=vild1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 637.<br>''“Wild Eleonora, košarkašica, član KK "Vemeks", Berlin. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Duško Vujošević]], košarkaški trener<ref name=vujosevic1>[http://www.novosti.rs/vesti/sport.295.html:438989-Vujosevic-I-Dzajic-je-morao-da-pretuce-svog-coveka-srecan-sam-sto-nisam-uhapsen Vujošević: I Džajić je morao da pretuče svog čoveka, srećan sam što nisam uhapšen...] [[Večernje novosti]]. ''Tanjug; 14.06.2013.''<br>''“Ja sam Jugosloven, partizanovac i Beograđanin.”''</ref><ref name=vujosevic2>[https://www.novosti.rs/vesti/sport.295.html:551240-Vujosevic-U-medijima-se-pezorativno-nazivam-crnogorskim-strucnjakom-a-prvo-sam-Jugosloven Vujošević: U medijima se pežorativno nazivam crnogorskim stručnjakom, a prvo sam Jugosloven] [[Večernje novosti]]. ''Tanjug; 03.06.2015.''<br>''“Ja se u medijima pežorativno nazivam crnogorskim sručnjakom, a prvo sam Jugosloven, dok se za Radonjića nije reklo da je Crnogorac”, zaključio je Vujošević.''</ref><ref name=vujosevic3>[http://sportskenovosti.rs/102383/vujosevic-naravno-da-hocemo-da-platimo-porez/ Vujošević: Naravno da hoćemo da platimo porez]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Sportske novosti. ''14.06.2013.''</ref> * [[Veselin Vujović]], rukometni trener<ref name=vvujovic1>[https://lobsport.me/rukomet/veselin-vujovic-za-lob-sport-crna-goro-od-srca-ti-zelim-pobjedu-a-fer-plej-bas-me-briga-za-to/ Veselin Vujović za Lob Sport: Crna Goro, od srca ti želim pobjedu, a fer-plej – baš me briga za to] Lob sport. ''Aleksandar Popović; 11.01.2024.''<br>''“Ja se osjećam Jugoslovenom.”''</ref><ref name=vvujovic2>[https://narod.hr/sport/veselin-vujovic-jugoslaven-danas-cujem-himnu-hej-sloveni-produ-me-trnci Veselin Vujović: Jugoslaven sam. I danas kada čujem himnu ‘Hej Sloveni’ prođu me trnci] Narod.hr. ''Miroslav Herceg; 02.01.2018.''</ref><ref name=vvujovic3>[https://www.marca.com/balonmano/europeo/2016/01/18/569cd4e522601dcf118b467f.html Veselin Vujovic, yugoslavo de corazón] (na španjolskom) Marca. ''Javier Romano; 18.01.2016.''<br>''“Yo soy montenegrino, estuve cinco años en Macedonia, he sido seleccionador serbio, ahora lo soy esloveno, trabajo en Croacia, pero me siento siempre yugoslavo”, desgrana Vujo en el fluido español que conserva.''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Benes (cropped).jpg|Marijan Beneš Datoteka:S. Kragujević, Sjepan Bobek, fudbaler, 21. 8. 1949.jpg|Stjepan Bobek Datoteka:Miodrag Božović 2021.jpg|Miodrag Božović Datoteka:데얀 2018년.jpg|Dejan Damjanović Datoteka:Vladimir_Gudelj.JPG|Vladimir Gudelj Datoteka:Ivkov,Borislav 1998 Grieskirchen.jpeg|Borislav Ivkov Datoteka:NikolaKarabatic.jpg|Nikola Karabatić Datoteka:Dane Korica.jpg|Dane Korica Datoteka:Franjo Mihalić.jpg|Franjo Mihalić Datoteka:Predrag Mijatović 2007 b.jpg|Predrag Mijatović Datoteka:Ivica Osim - SK Sturm (1999) (cropped).jpg|Ivica Osim Datoteka:Svetislav Pešić (cropped).jpg|Svetislav Pešić Datoteka:Velimir Petkovic 01.jpg|Velimir Petković Datoteka:Cevad Prekazi.jpg|Dževad Prekazi Datoteka:Горан Рађеновић.jpeg|Goran Rađenović Datoteka:Monica Seles 1991.jpg|Monika Seleš Datoteka:Aleksandar Šoštar 01.jpg|Aleksandar Šoštar Datoteka:BogdanTanjevic.jpg|Bogdan Tanjević Datoteka:Aleksandar Tirnanić (1).jpg|Aleksandar Tirnanić Datoteka:Petar Trifunović 1962.jpg|Petar Trifunović Datoteka:Duško Vujošević.jpg|Duško Vujošević Datoteka:Veselin Vujović 2017.jpg|Veselin Vujović </gallery> </center> == Televizija i radio == * [[Sanja Kužet]], televizijska voditeljka<ref name=kuzet1>[https://gracija.me/sanja-kuzet-djeca-su-me-ojacala/ Sanja Kužet: Djeca su me ojačala] Gracija. ''Svetlana Peruničić; 20.07.2018.''<br>''“Majka nije nikada živjela u Crnoj Gori, tata je iz Dalmacije, tako da je, što se mene tiče, bio neki interesantan miks (smijeh). Majka je rođena u Makedoniji, gdje je provela dio života, jer je otac bio vojno lice, a onda je došla u Beograd, gdje je rođen i moj otac, a kasnije i ja. Zato stalno kažem, iako ta država ne postoji, da sam Jugoslovenka.”''</ref><ref name=kuzet2>[https://poslovnidnevnik.ba/2018/02/02/ocarala-dekolteom-sanja-kuzet-u-najprovokativnijem-izdanju-do-sada-pogledajte-sta-je-izludilo-muskarce/ Očarala dekolteom| Sanja Kužet u najprovokativnijem izdanju do sada: pogledajte šta je izludilo muškarce] Poslovnidnevnik.ba ''02.02.2018.''<br>''“Za sebe često voli da istakne da je jedna „prava Jugoslovenka“, jer joj je otac Milovan poreklom iz Dalmacije, a majka Verica je iz Crne Gore.”''</ref> * [[Daško Milinović]], radijski voditelj<ref name=milinovic1>[https://www.danas.rs/svet/region/i-kraljevinu-i-republiku-ubijaju-zar-ne-jugoslovensko-nasledje-u-postjugoslovenskim-zemljama/ I kraljevinu i republiku ubijaju, zar ne?: Jugoslovensko nasleđe u postjugoslovenskim zemljama] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Matea Jerković/Srdan Kosović/Jelka Jovanović/Denis Romac; 19.06.2023.''<br>''Saglasan je i novosadski novinar Daško Milinović, deklarisani antifašista – zbog čega je i fizički napadan – ali i jedan od 23.303 građana/ki koji su se na Popisu 2022. izjasnili kao Jugosloveni. „Mi smo jedina etnička grupa koja je zabeležila rast“, kaže sa Milinović, inicijator stvaranja nacionalnog saveta jugoslovenske manjine.''</ref><ref name=milinovic2>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/sve-vise-jugoslovena-u-srbiji-u-novom-sadu-ih-cak-30-odsto-vise-podnose-zahtev-za-registraciju-svog-nacionalnog-saveta/ Sve više Jugoslovena u Srbiji, u Novom Sadu ih čak 30 odsto više: Podnose zahtev za registraciju svog Nacionalnog saveta] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''A. Latas; 30.04.2023.''<br>''“Da li se rodio koji Jugosloven ili su se neki setili da su Jugosloveni, a na prošlom popisu to nisu bili, nije bitno. Mi smo jedina prirodno rastuća zajednica u Srbiji“, kazao je jedan od najpoznatijih Jugoslovena u našoj zemlji.''</ref><ref name=milinovic3>[https://www.tportal.hr/vijesti/clanak/krenula-kampanja-sve-veci-broj-javnih-osoba-nagovara-gradane-da-se-izjasne-kao-jugoslaveni-20221002 Krenula kampanja: Sve veći broj javnih osoba nagovara građane da se izjasne kao Jugoslaveni] tportal.hr. ''B. Stilin; 02.10.2022.''<br>''“Nedugo zatim na Twitteru se oglasio popularni radijski voditelj Daško Milinović, koji često sarkastično tvita s računa po imenu Uspeh Petrović. On je objavio da se radi na osnivanju Nacionalnog vijeća Jugoslavena u Srbiji, po uzoru na druge manjinske zajednice poput Roma, koje nemaju svoju matičnu državu. Dakako, za osnivanje manjinske zajednice koja bi uživala manjinska prava potrebno je da takva zajednica ima određenu brojnost.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:EXIT 2012 Red Union.jpg|Daško Milinović </gallery> </center> == Umetnost == * [[Marina Abramović]], umjetnica performansa<ref name=abramovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 9.<br>''“Abramović Marina, slikar, multimedijalni umetnik; profesor na Likovnoj akademiji, Hamburg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Stevan Aleksić]], vizuelni umjetnik, scenograf<ref name=aleksic1>[https://www.instagram.com/p/DDPpnQctnSy/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA%3D%3D Drugarica Brena i moja malenkost. (…) Jugosloven, rame uz rame sa Jugoslovenkom, (…).] [[Instagram]]. ''stevan_aleksic_art; 06.12.2024.''</ref> * [[Mrđan Bajić]], vajar<ref name=mbajic1>[https://www.harpersbazaar.rs/kultura/umetnost-knjige-muzika/ne-propustite-poslednje-javno-vodenje-kroz-izlozbu-mrdana-bajica Ne propustite: Poslednje javno vođenje kroz izložbu Mrđana Bajića] Harper’s Bazaar. ''Milena Kitić; 19.01.2023.''<br>''“Nikakvo idealizovanje nije u pitanju i stalno ponavljam da nisam jugonostalgičan, već sam zapravo i Jugosloven, pored toga što sam i Srbin.”''</ref><ref name=mbajic2>[http://www.tanjug.rs/full-view.aspx?izb=753923 Mrđan Bajić za Tanjug: Spomenik Đinđiću mora biti postavljen] [[Tanjug]] ''15.10.2022.''<br>''“Vajar i konceptualni umetnik Mrđan Bajić kaže da nikada nije imao tako veliku i zahtevnu izložbu kao što je postavka "Nepouzdani pripovedač", da nije jugonostalgičan iako se smatra Jugoslovenom, i da očekuje da će njegova najbolja skulptura spomenik Zoranu Đinđiću jednom konačno biti postavljen na pravom mestu.”''</ref><ref name=mbajic3>[https://www.politika.rs/sr/clanak/521814/U-lokalnom-i-globalnom-dvoumlju U lokalnom i globalnom dvoumlju] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Marija Đorđević; 21.10.2022.''<br>''“Dakle nisam jugonostalgičan, ja sam naprosto i Jugosloven, poreklom, svetonazorom, poimanjem jezika, ljudi, zavičajnosti i kulturnih kodova.”''</ref> * [[Danica Basta]], slikarka<ref name=basta1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 35.<br>''“Basta Danica, slikar; profesor u Višoj školi likovnih i primenjenih umetnosti, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vjera Biller]], slikarica<ref name=biller1>Голубовић, Видосава/Суботић, Ирина: [https://monoskop.org/images/e/e6/Milenkovic_Nebojsa_Vujica_Resin_Tucic_Tradicija_avangarde_The_Tradition_of_Avant-garde_2011.pdf Зенит 1921–1926] Београд, 2008, str. 298.<br>''Из писама се види да јој је отац Аустријанац Емилио, да има аустријско држављанство, „али ипак, ја сам у ствари Југословенка, пошто сам рођена у... Хрватској и мој први језик је био хрватски; моја мајка Малвина Куглер, је такође Југословенка“</ref> * [[Ema Bregović]], vizuelna umjetnica<ref name=ebregovic1>[https://www.kurir.rs/zabava/pop-kultura/3708363/ema-bregovic-dela-stvaram-uz-burek-i-cevape Dela stvaram uz burek i ćevape: Ema Bregović za Kurir: Odrasla sam kao Jugoslovenka i to će tako ostati] [[Kurir (novine)|Kurir]]. ''Kurir/Lj. Radanov; 14.06.2021.''</ref><ref name=ebregovic2>[https://www.ekspres.net/scena/ne-treba-traziti-nove-razloge-za-podjele-8-7-2021 Intervju Ema Bregović - "Ne treba tražiti nove razloge za podjele"] Ekspres. ''Mihailo Paunović; 08.07.2021.''<br>''“Rođena je u Parizu, ali sebe smatra Jugoslovenkom što je direktna posledica nasleđa koje je, u istim tim koferima, ponela iz kuće.”''</ref><ref name=ebregovic3>[https://www.blic.rs/zabava/ema-bregovic-izlozba-otac-goran-beograd/j0ydxtb (Video) Roditelji nisu došli da je podrže - Ćerka Gorana Bregovića o svom poslu i poznatom ocu! "Ja sam Jugoslovenka", a evo šta misli o Beogradu] [[Blic (novine)|Blic]]. ''F.J.; 12.06.2021.''<br>''“Ja se osjećam kao Jugoslovenka, jer ja nemam taj nacionalistički stav.”''</ref> * [[Eduard Čehovin]], grafički dizajner<ref name=cehovin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 80.<br>''“Čehovin Eduard, grafički dizajner. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Božidar Damjanovski]], slikar<ref name=damjanovski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 92.<br>''“Damjanovski Božidar, slikar, slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Evgenija Demnievska]], likovni umjetnik<ref name=demnievska1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 97.<br>''“Demnievska Evgenija, slikar, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Emir Dragulj]], grafičar<ref name=dragulj1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 109.<br>''“Dragulj Emir, slikar i grafičar; redovni profesor Fakulteta likovnih umetnosti, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nikola Džafo]], slikar<ref name=dzafo1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 114.<br>''“Džafo Nikola, slikar, slobodni umetnik; likovni urednik lista "Republika". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Branko Gavrić]], grafički dizajner<ref name=gavric1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 142.<br>''“Gavrić Branko, grafički dizajner; vlasnik i direktor firme "Total Design" DOO. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nandor Glid]], vajar<ref name=glid1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 145-146.<br>''“Glid Nandor, vajar; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, Jevrejin.”''</ref> * [[Đorđe Ilić]], slikar, univ. profesor<ref name=djilic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 168.<br>''“Ilić Đorđe, slikar; redovni profesor Arhitektonskog fakulteta, Bg. (penz.) […] P: Srbin-Jugosloven, […].”''</ref> * [[Darija Kačić]], slikarka<ref name=kacic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 213.<br>''“Kačić Darija, slikar; docent na Fakultetu likovnih umetnosti, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Nikola Kostandinović]], grafički dizajner<ref name=kostandinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 242.<br>''“Kostandinović Nikola, grafički dizajner; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Pjer Križanić]], slikar-karikaturista<ref name=krizanic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 358.<br>''“Križanić Pjer, slikar-karikaturista, novinar, r. 1890 u Mečenčanu, srez Glina, Jugosloven.”''</ref> * [[Ankica Oprešnik]], slikarica i grafičarka<ref name=opresnik1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 390-391.<br>''“Oprešnik Ankica, slikar i grafičar; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Gradimir Pankov]], balet majstor<ref name=pankov1>[http://www.politika.rs/rubrike/Kultura/Moja-trupa-mora-uvek-da-iznenadi.lt.html Моја трупа мора увек да изненади] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Биљана Лијескић; 11.12.2013.''<br>''“То ми много значи, јер никада нисам изгубио везу са простором одакле сам дошао, иако живим у иностранству годинама. Имам обичај да кажем, са саркастичним хумором, да сам Југословен са канадским и америчким пасошем! Али, чак иако сам канадски и амерички држављанин, остајем Југословен у срцу и никада нећу заборавити своју матичну земљу.”''</ref> * [[Dragan Papić]], multimedijalni umjetnik<ref name=dpapic1>[https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:155431-Darovi-sa-buvljaka Darovi sa buvljaka] [[Večernje novosti]]. ''A. Šerer, N. Smiljić; 24.02.2004.''<br>''“Ipak, najviše volim da izlažem u našoj zemlji, pred domaćom publikom. Za sebe volim da kažem da sam prvo Beograđanin, pa Jugosloven.”''</ref> * [[Ljuba Popović]], slikar<ref name=ljpopovic1>[https://www.vreme.com/kultura/slikarstvo-je-muzika-za-oci/ Slikarstvo je muzika za oči] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Dragan Todorović; 30.10.2014.''<br>''“On lično je 51 godinu tamo, kad ga pitaju ko je, odgovara, Jugosloven, srpskog porekla, da pripada srpskom plemenu…”''</ref> * [[Verica Rakočević]], modna dizajnerka<ref name=rakocevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 473.<br>''“Rakočević Verica, modni kreator. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ivan Rendić]], kipar<ref name=rendic1>Kečkemet, Duško: Ivan Rendić: Život i djelo. Supetar 1969, str. 47.<br>''Rendić pisao je u starosti: »On me je uputio da moram biti svijestan, da sam Hrvat, dakle Jugoslaven.« Dalje veli da mu je knjige, iz kojih je učio naš jezik, slao također Strossmayer. I taj Strossmayerov kredo »Hrvat, dakle Jugoslaven« postaje otada i Rendićev kredo, kojeg se držao i za koji se borio dosljedno sve do smrti, u toku čitavog svog dugog i napornog rada i burnog života.''</ref> * [[Mateja Rodiči]], slikar<ref name=rodici1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 485.<br>''“Rodiči Mateja, slikar i grafički dizajner; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Anđelka Slijepčević]], modni kreator, univ. profesor<ref name=aslijepcevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 509.<br>''“Slijepčević Anđelka, redovni profesor Fakulteta primenjenih umetnosti i dizajna, Bg.; potpredsednik Saveta Univerziteta umetnosti. […] P: Jugoslovenka, Srpkinja, […].”''</ref> * [[Marija Tišma]], slikarka<ref name=mtisma1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 577.<br>''“Tišma Marija, slikar; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Emma Varga]], dizajner stakla<ref name=varga-marodic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 308.<br>''“Marodić Emilija, dizajner stakla; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vladimir Veličković]], slikar<ref name=velickovic1>[https://nova.rs/kultura/najbolji-izdanak-gradanskog-secanje-na-vladu-velickovica/ Najbolji izdanak građanskog – sećanje na Vladu Veličkovića] Nova.rs. ''Radmila Stanković; 29.08.2020.''<br>''“Ja sam duboko ukorenjen kao Jugosloven i takav ću ostati do kraja života. Dubokih korena sam i Beograđanin, što podrazumeva i da sam Srbin.”''</ref><ref name=velickovic2>[https://www.vesti-online.com/ostajem-jugosloven/ Ostajem Jugosloven] Vesti online. ''02.11.2014.''<br>''“Ja sam veoma privržen toj Srbiji, Beogradu, ja sam pre svega Beograđanin, naravno sa plemenitom idejom da ostajem Jugosloven, ono što mi se negde i zamera, a negde mi se i ne oprašta.”''</ref> * [[Sonja Vukićević]], koreografkinja, glumica, balerina<ref name=vukicevic1>[https://www.vijesti.me/zabava/19258/sonja-vukicevic-politicari-su-postali-i-glumci-i-reditelji Sonja Vukićević: Političari su postali i glumci i reditelji] [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Jelena Kontić; 23.09.2018.''<br>''“Ja sam Jugoslovenka i van granica Jugoslavije, a danas sam Jugoslovenka i van granica bivše Jugoslavije.''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Marina Abramović. The Cleaner (45524492341).jpg|Marina Abramović Datoteka:Ljuba Popovic-mc.rs.jpg|Ljuba Popović Datoteka:Ivan Rendić 1885 Th. Mayerhofer.jpg|Ivan Rendić Datoteka:Velickovic Zarko-Vijatovic (cropped).jpg|Vladimir Veličković </gallery> </center> == Vojska == * [[Vicko Antić]], general-pukovnik, revolucionar<ref name=antic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 22.<br>''“Antić Vicko, generalmajor avijacije JNA, r. 1912 u Selcu, srez Crikvenica, Jugosloven.”''</ref> * [[Tomo Buzov]], oficir, poznat po herojskom činu za vreme bratoubilačkog rata 1993. godine<ref name=buzov1>[https://www.nin.rs/english/news/50784/darko-buzov-my-father-was-murdered-because-he-didnt-want-to-stay-silent Darko Buzov for NIN: My father was murdered because he didn’t want to stay silent] (na engleskom) [[NIN]]. ''Tanja Nikolić Đaković; 06.06.2024.''<br>''“And my father never thought of himself as a Croat. He was, as I said, a Yugoslav, a JNA officer. For years after the abduction in Štrpci, various NGOs contacted us, they wanted us to insist on the idea that the Serbs killed my father because he was a Croat. And the truth is that my father was a Yugoslav.”''</ref><ref name=buzov2>[https://n1info.rs/vesti/bio-je-covek-i-jugosloven-tomo-buzov-dao-je-svoj-za-zivot-mladica-u-vozu-u-strpcima/ „Bio je čovek i Jugosloven“: Tomo Buzov, dao je svoj za život mladića u vozu u Štrpcima] N1 SRB. ''Sonja Kamenković; 31.05.2024.''<br>''On kaže da ima posebnu obavezu da naglasi da je Tomo Buzov bio oficir JNA, ali pre svega čovek i Jugosloven. „Bio je oficir JNA, učinio je taj gest koji mnogi nikada ne bi, ali presudno je bilo upravo to što je Toma bio Jugosloven i nije delio ljude po nacionalnosti. On je spasio mladića koji je pošao tim vozom u Bar. Tomo je umesto tog mladića izašao iz voza, važno je reći da nije ubijen kao Hrvat kako su to neki govorili, već kao Jugosloven.“''</ref> * [[Ivan Gošnjak]], general, političar, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Nikola Karanović]], general-pukovnik, revolucionar<ref name=nkaranovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 307-308.<br>''“Karanović Nikola-Karan, generalpotpukovnik JNA, r. 1914 u Prkosima, srez Bosanski Petrovac, Jugosloven.”''</ref> * [[Mirko Matković]], general-major, revolucionar<ref name=mmatkovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 431.<br>''“Matković Mirko, pukovnik JNA, r. 1915 u Podima, srez Hercegnovi, Jugosloven.”''</ref> * [[Kosta Nađ]], general, političar, revolucionar<ref name=nadj1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 173.<br>''“Nađ S. Kosta (Izborni srez Zrenjanin, APV – NRS), general-pukovnik, rođen 15-V-1911 god. u Petrovaradinu, srez Novi Sad, APV – NRS, Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Rudolf Primorac]], general, diplomata, revolucionar<ref name=primorac>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_8.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 102.<br>''“Primorac Antuna Rudolf, načelnik Štaba divizije, rođen 1904, Sutomore, Bar, major jugoslovenske vojske, Jugosloven, u NOB od 1941, član KPJ od oktobra 1942, krajem rata šef Jugoslovenske vojne misije u SSSR-u.”''</ref> * [[Velimir Radičević]], general-potpukovnik, narodni heroj<ref name=radicevic1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/zaboravljeni-devedesetogodisnjaci/ Zaboravljeni devedesetogodišnjaci] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dragoljub Petrović; 26.12.2011.''<br>''“Ja sam internacionalac bio ceo život. I Jugosloven.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vicko Antić.jpg|Vicko Antić Datoteka:Memorial plaque for captain Tomo Buzov in New Belgrade.jpg|reljef Tome Buzova na spomen-ploči Datoteka:Ivan Gošnjak (1).jpg|Ivan Gošnjak Datoteka:Nikola Karanović.jpg|Nikola Karanović Datoteka:Kosta Nađ.jpg|Kosta Nađ Datoteka:Rudolf Primorac.jpg|Rudolf Primorac </gallery> </center> == Druge oblasti == * [[Sonja Biserko]] aktivistica za ljudska prava, bivši diplomat<ref name=biserko1>Pavelić, Boris: [https://www.kucaljudskihprava.hr/wp-content/uploads/2019/12/Kad-glave-igraju__.pdf Kad glave igraju.] Zagreb 2019, str. 118.<br>''“Moji su živeli u tom jugoslovensko-dalmatinskom krugu. Tu sam i ja odrasla, pa nemam nacionalnost u smislu u kojem se danas govori o njoj: Beograđanka sam, Dalmatinka, Jugoslovenka. To je moj osećaj, ne mogu to da menjam.” - Osjećaj identiteta Sonje Biserko jasan je i osviješten – jugoslavenstvo koje ne negira nijednu svoju sastavnicu, od etničke preko regionalne do vjerske - ali danas, doslovno opasan. - “Biti Jugosloven i kosmopolita, to je danas proterana populacija.”''</ref><ref name=biserko2>Perović, Latinka: [https://www.helsinki.org.rs/serbian/doc/Ziveti%20svoje%20ideale.pdf U ogledalu vremena. Skica za biografiju Sonje Biserko, s povodom.], u: Stanojlović, Seška/Kisić, Izabela (ur.): Živeti svoje ideale. Sonja Biserko, skice za portret. Beograd 2018, str. 33.<br>''“Samozatajna po prirodi, Sonja Biserko je, po svom tačnom samorazumevanju, ličnost sa složenim identitetom. Jugoslovenka, Beograđanka, Dalmatinka, Mediteranka, Evropljanka, kosmopolitkinja… Antifašizam i ideje jednakosti i solidarnosti levice utemeljene su u njenom porodičnom vaspitanju.”''</ref> * [[Aida Ćorović]], aktivistica za ljudska prava, novinarka<ref name=acorovic1>[https://nova.rs/vesti/politika/aida-corovic-grigorije-jedini-moze-da-ujedini-gradane/ Ćorović: Grigorije može da nas spasi od Vučića] Nova.rs ''Vojislav Milovančević; 09.07.2020.''<br>''“I neka mu se kaže da ja, Jugoslovenka, levičarka, feministkinja…mislim da je Srbiji potrebna njegova pomoć.”''</ref><ref name=corovic2>[https://balkans.aljazeera.net/opinions/2024/7/14/novi-sad-antifa-grad-ustase-i-cetnici-zajedno-ste Novi Sad antifašistički grad: Ustaše i četnici, zajedno ste bježali] [[Al Jazeera Balkans]]. ''Aida Ćorović; 14.07.2024.''<br>''“Mirovna i građanska aktivistkinja od početka ratova '90-ih, antifašistkinja, feministkinja i braniteljka ljudskih prava. Kosmopolitkinja. Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ervina Dabižinović]], aktivistkinja za ženska prava, psihološkinja<ref name=dabizinovic1>Domović Bulut, Senka: [https://www.faktcg.org/wp-content/uploads/2020/10/final-publikacija.pdf Ženske stvari. Women matters.] Herceg Novi 2018, str. 60.<br>''“Ja sam se osjećala, i osjećam se i danas, Jugoslovenkom.”''</ref> * [[Herta Haas]], službenica, revolucionarka<ref name=haas1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 44.<br>''“Has Herta, borac u službi veze VŠ, rođena 1917, Maribor, studentkinja, Jugoslovenka, u NOB od 1941. godine, član KPJ.”''</ref> * [[Eduard Ille]], kulturni funkcioner<ref name=ille1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 171.<br>''“Ille Eduard, direktor "Jugokoncerta", Bg. (od '86). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ivan Kostrenčić]], knjižničar<ref name=kostrencic1>Korunić, Petar: [https://hrcak.srce.hr/file/314359 Prilog poznavanju jugoslavenske ideje u hrvatskoj politici 1868–1874], u: [[Časopis za suvremenu povijest]], sv. 12 br. 3 (1980), str. 78.<br>''“Koji može nas Jugoslavenah konačni cilj biti, koji odgovara posve našoj naravi, našim narodnim zahtjevom?”''</ref> * [[Ljubica Krnjaić]], inženjer protivpožarne zaštite<ref name=krnjajic1>[https://zenskimuzejns.org.rs/tag/ljubica-krnjajic/ Vatrogastvo i ženska emancipacija] ŽeNSki muzej. ''Vesna Nedeljković Angelovska; 21.12.2023.''<br>''“Za sebe kaže da je Jugoslovenka. Ima kritički stav prema politici savremenog društva ali smatra da je socijalistički poredak Jugoslavije bio najhumaniji poredak.”''</ref> * [[Ašok Murti]], poznati stilista<ref name=murti1>[http://www.blic.rs/Intervju/160207/Ostao-sam-ovde-iz-inata- Ostao sam ovde iz inata] Blic Online. ''Žiža Antonijević; 23.03.2008.''<br>''“Nemam nikakav stid i sram da izgovorim da ću ja zauvek ostati Jugosloven i da je to jedino s čime mogu da se identifikujem.”''</ref><ref name=murti2>[http://www.pulsonline.rs/licna-karta/228/asok-murti/biografija Ašok Murti - Biografija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110325002131/http://www.pulsonline.rs/licna-karta/228/asok-murti/biografija |date=2011-03-25 }} Puls Online<br>''“Ja sam Jugosloven, ali indijskog porekla, to je identitet koga se nikada neću odreći. Moja intimna istorija ne poklapa se sa opštom, a naročito ne sa geografijom. Nisam jugonostalgičar, to je kulturni i emotivni, ne geografski prostor.”''</ref> * [[Bosiljka Schedlich]], kulturni radnik<ref name=schedlich1>[https://balkandiskurs.com/2018/05/19/prelazeci-granice-dio-ii/ Prelazeći granice: bosanske migracije u Njemačkoj (Dio II)] Balkan Diskurs. ''Dženeta Karabegović; 19.05.2018.''<br>''“SüdOst centar, ili “südost Europa Kultur e.V.” osnovala je Bosiljka Schedlich, rođena u Hrvatskoj, koja se udomaćila u Njemačkoj, a sebe smatra Jugoslovenkom.”''</ref> * [[Jagoda Slijepčević]], popularna, dugogodišnja radnica JAT-a<ref name=jslijepcevic1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/453773/Odlazak-stjuardese Odlazak stjuardese] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Jovo Simišić; 08.05.2020.''<br>''“Bila je entuzijasta i velika Jugoslovenka.”''</ref> * [[Maja Veseli]], kulturni radnik<ref name=veseli1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 759.<br>''“Veseli Maja, profesor, sekretar Saveta za prosvetu, nauku i kulturu NR Hrvatske, član Glavnog odbora SSRNS Hrvatske, član Saveza ženskih društava NR Hrvatske, r. 1908 u Irigu, Jugoslovenka.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Sonja Biserko.jpg|Sonja Biserko Datoteka:Aida Ćorović 2011-mc.rs.jpg|Aida Ćorović Datoteka:Herta Has.jpg|Herta Haas </gallery> </center> == Povezano == * [[Jugoslaveni]] * [[Jugoslavenstvo]] == Reference == {{reflist|colwidth=30em}} [[Kategorija:Biografije, Jugoslavija|*]] [[Kategorija:Liste osoba|Jugoslaveni]] 5458tc57ffru13k3nx2971204dmue9i 42661654 42661653 2026-07-30T22:43:39Z Dwina744 178014 dop./ispr. 42661654 wikitext text/x-wiki Ovo je spisak značajnih osoba koji se danas identificiraju kao [[Jugoslaveni]] ili su se za vrijeme svoga života tako identificirali, uključujući osobe kojima je to (bila) [[nacionalnost]] ili primarni identitet i one kojima je to (bio) jedan od [[Etnički identitet|identiteta]]. Pri tome treba imati na umu da je za vrijeme postojanja [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|socijalističke Jugoslavije]] (1945–1991) većina stanovništva gajila jugoslovenski identitet. Stanovnici Jugoslavije su se najčešće nacionalno osjećali "prije svega [[Hrvati]]ma, [[Makedonci]]ma, [[Slovenci]]ma, [[Srbi]]ma itd., i istodobno Jugoslavenima". Druga po brojnosti kategorija su bili "oni koji su najprije Jugoslaveni, pa zatim Srbi, Slovenci, Makedonci ili Hrvati". Treću grupu su činili oni građani koji su se osjećali ''samo'' Jugoslavenima, a nije bio malen ni broj onih koji su se osjećali ''samo'' Srbima, ''samo'' Hrvatima, ''samo'' [[Albanci]]ma itd.<ref name=jugoslavenstvo69>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 69.</ref> == Arhitektura == * [[Mia David]], arhitekta, scenograf<ref name=miadavid1>[https://www.youtube.com/watch?v=Icqc0scR63Q Prostori slobode - Radina Vučetić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211012638/https://www.youtube.com/watch?v=Icqc0scR63Q |date=2023-02-11 }} YouTube. ''Remarker Media; 01.07.2020.''<br>''“Ja sam isto Jugoslovenka.”''</ref> * [[Miša David]], arhitekta<ref name=mišadavid1>[https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ Jugosloven koji je pobegao u Teksas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114010713/https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ |date=2023-11-14 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Miroslav Simeunović; 02.11.2020.''<br>''“I ovoga puta, kad smo se sreli, smejali smo se tome, kako se naš zajednički prijatelj, pok. arhitekta Miša David, iz nekog protesta, kad nije mogao da se upiše kao Jugosloven, izjašnjavao na popisima kao stari Grk.”''</ref> * [[Radivoje Dinulović]], arhitekt<ref name=dinulovic1>[https://magazin.politika.rs/sr/clanak/571832/kulturni-dodatak/ne-pristajem-da-povladujem-ovoj-realnosti Ne pristajem da povlađujem ovoj realnosti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152856/https://magazin.politika.rs/sr/clanak/571832/kulturni-dodatak/ne-pristajem-da-povladujem-ovoj-realnosti |date=2024-12-25 }} Magazin Politika. ''Aleksandra Isakov; 24.07.2024.''<br>''“Ja sam levičarsko dete, ostao sam komunista i Jugosloven, i duboko verujem da ta nova realnost mora da dođe, kao što je realnost mog detinjstva i mladosti morala da nestane.”''</ref> * [[Vlado Milunić]], arhitekt<ref name=milunic1>[https://bosnainfo.ba/preminuo-vlado-milunic/ Preminuo Vlado Milunić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126051433/https://bosnainfo.ba/preminuo-vlado-milunic/ |date=2022-11-26 }} BosnaInfo. ''BosnaInfo; 17.09.2022.''<br>''“Ja sam češki arhitekt jer sam završio češke škole. Isto tako nisam Čeh premda imam češko državljanstvo. Ja sam Jugoslaven jer se tako osjećam, unatoč činjenici da Jugoslavija više na postoji”''</ref><ref name=milunic2>[https://www.expats.cz/czech-news/article/czech-co-architect-behind-prague-s-dancing-house-passes-away Czech-Croatian architect behind Prague's Dancing House passes away] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108235402/https://www.expats.cz/czech-news/article/czech-co-architect-behind-prague-s-dancing-house-passes-away |date=2023-01-08 }} (na engleskom) Expats.cz ''Expats.cz Staff; 18.09.2022.''<br>''Milunić was born in Zagreb in what is now Croatia in 1941, but lived in Prague from the age of 16. In regards to his nationality, he described himself as "a Czechoslovak architect because I have a Czechoslovak education, and I feel Yugoslav in protest against primitive nationalism, even though neither Czechoslovakia nor Yugoslavia exists anymore."''</ref> * [[Aljoša Šegvić]], arhitekta<ref name=segvic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 554.<br>''“Šegvić Aljoša, arhitekta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Milica Šterić]], arhitekta<ref name=steric1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 563.<br>''“Šterić Milica, arhitekta; član Upravnog odbora i specijalni savetnik Holding korporacije "Energoprojekt" - MDD Urbanizam i arhitektura; član Umetničkog saveta Saveza arhitekata Srbije i Akademije Arhitekture Srbije. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Josip Svoboda]], arhitekta<ref name=svoboda1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 550.<br>''“Svoboda Josip, arhitekta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Danilo Udovički]], arhitekta<ref name=dudovicki1>[https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ Jugosloven koji je pobegao u Teksas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114010713/https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ |date=2023-11-14 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Miroslav Simeunović; 02.11.2020.''<br>''“Mogu da potvrdim i danas da je moj daroviti prijatelj arhitekta Danilo Udovički, poreklom iz bačkog sela Mol, bio i ostao veliki patriota, erudita i poliglota, ali i Jugosloven u najboljem smislu te reči. Uvek se tako i izjašnjavao na popisima dok je to moglo, jer je i za njega, kao i za mnoge od nas, razbijanje Jugoslavije bila lična uvreda.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vlado Milunić.jpg|Vlado Milunić </gallery> </center> == Diplomacija == * [[Aleš Bebler]], diplomata, revolucionar<ref name=abebler1>VIII Kongres Saveza Komunista Jugoslavije. Beograd, 7–13. decembra 1964. Stenografske beleške III. Beograd 1965, str. 1918.<br>''“Ovima moramo pre svega reći da je dobar deo našeg razmimoilaženja prosto nesporazum, i to nesporazum u tome šta mi, Jugosloveni, i drugi koji se sa nama slažu, nazivamo politikom miroljubive koegzistencije i kako je mi definišemo.”''</ref> * [[Salih Fejić]], diplomata<ref name=fejic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 182.<br>''“Fejić Salko, izvanredni poslanik i opunomoćeni ministar FNRJ u Holandiji, rez. major, r. 1914 u Mostaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Rexhai Surroi]], diplomat<ref name=surroi1>Maksić, Milivoje: [https://www.helsinki.org.rs/serbian/doc/Svedocanstva%2005.pdf U raskoraku sa svetom.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221029103157/https://www.helsinki.org.rs/serbian/doc/Svedocanstva%2005.pdf |date=2022-10-29 }} Beograd 2000, str. 9.<br>''“Bio је Аlbаnас ро poreklu, ali Jugosloven ро svemu drugom. Nije birao prijatelje ро ključu, već ро srcu. Mnogi smo bili među onima kojima је biо blizak. Redžai је biо čovek koji је prijatelju privгžen. Ponekad se čini da u ovom našem vremenu ta divna osobina - biti privгžen prijatelju, kao da počinje da bledi pod pritiskom egoizma, i nekih drugih, čudnih i sumnjivih moralnih normi. А upravo to, osećati se Jugoslovenom, što simbolizuje uverenje da smo svi u ovoj zemlji podjednako bliski i potrebni jedni drugima, i biti privгžen drugu, prijatelju - jeste politička, а rekao bih i moralna osnova, na kojoj jedino i može počivati naša spoljnopolitička služba.”''</ref> * [[Zdenko Štambuk]], diplomata<ref name=zstambuk>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/08/srpski/P00040710.shtm Ko je ovaj čovek? Vladimir Štambuk (Drugaričin drug)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221123055710/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/08/srpski/P00040710.shtm |date=2022-11-23 }} [[Glas javnosti]]. ''Zorica Vulić; 07.04.2000.''<br>''“Otac Zdenko bio je čuveni diplomata, takođe Jugosloven, a majka Čehinja.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Aleš Bebler.jpg|Aleš Bebler </gallery> </center> == Film i pozorište == * [[Vjekoslav Afrić]], glumac<ref name=afric1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 11.<br>''“Afrić Vjeko, dramski umetnik, pozorišni i filmski reditelj, redovni prof. Akademije za pozorišnu umetnost u Beogradu, pretsednik Sindikata kulturno-umetničkih ustanova, rez. major, r. 1906 na Hvaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Neda Arnerić]], glumica<ref name=arneric1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 22-23.<br>''“Arnerić Neda, glumica i galerista (vlasnik galerije - knjižare "Atrijum", Bg.). […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Darko Bajić]], redatelj<ref name=dbajic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 29.<br>''“Bajić Darko, filmski reditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=dbajic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 29.<br>''“Bajić M. Darko, filmski reditelj, docent na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu (r. 14. V 1955, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Primož Bebler]], redatelj<ref name=pbebler1>[https://www.danas.rs/kultura/umetnik-humanista-jugosloven/ Umetnik , humanista, Jugosloven...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152828/https://www.danas.rs/kultura/umetnik-humanista-jugosloven/ |date=2024-12-25 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Rade Radovanović; 21.11.2013.''<br>''“Primož je bio pravi, plemeniti Jugosloven. Taj njegov izbor, bitna odrednica njegovog identiteta, imao je svoju estetsku, ideološku i humanističku utemeljenost.”''</ref><ref name=pbebler2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 35.<br>''“Bebler A. Primož, pozorišni reditelj; upravnik i umetnički rukovodilac Malog pozorišta Duško Radović i Večernje scene Radović u Beogradu (r. 5. V 1951, Njujork). Jugosloven.”''</ref><ref name=pbebler3>[http://www.republika.co.rs/564-565/24.html Beskrajna širina stanovnika sveta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221016234820/http://www.republika.co.rs/564-565/24.html |date=2022-10-16 }} Republika. ''Goran Cvetković; Broj 564-565, 01-31.01.2014.''<br>''“Istinski levičar i Jugosloven, internacionalni i svetski pozorišni stručnjak Primož Bebler, nije stigao da uradi i tu jubilarnu predstavu Početak bune na dahije, po romanu Svetislava Basare.”''</ref> * [[Ivan Bekjarev]], glumac<ref name=bekjarev1>[https://arhiva.vesti-online.com/Scena/Soubiznis/499225/Bekjarev-Najgori-su-umetnici-u-politici Bekjarev: Najgori su umetnici u politici] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230804005703/https://arhiva.vesti-online.com/Scena/Soubiznis/499225/Bekjarev-Najgori-su-umetnici-u-politici |date=2023-08-04 }} Vesti online. ''D. Dušanić; 16.06.2015.''<br>''“Poreklom sam Makedonac, ali rođeni Beograđanin, i javno priznajem da sam Jugosloven.”''</ref> * [[Miroslav Benka]], redatelj<ref name=benka1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 40.<br>''“Benka Miroslav, reditelj; umetnički direktor Gradskog pozorišta u Žilini, Slovačka (od '91). […] P: Jugosloven, slovačke narodnosti, […].”''</ref> * [[Melita Bihali]], glumica<ref name=bihali1>[https://www.vesti.rs/Mercedes-Benz/Jugoslovenka-zauvek-Prica-o-lepoj-stolarevoj-kci.html Jugoslovenka zauvek: priča o lepoj stolarevoj kći] vesti.rs ''Vesti-online.com; 27.12.2015.''<br>''“I moja porodica se preselila u Istru, iako nismo imali potrebu za tim. Takvo je bilo naređenje” - kaže Melita Bihali, koja je kroz lik baba Mare opisala i raspad SFRJ, i za kraj ovog susreta naglasila da je rođena kao Jugoslovenka i da će tako i umreti.''</ref><ref name=bihali2>[https://n1info.ba/showbiz/preminula-glumica-melita-bihali-poznata-po-ulozi-u-maratoncima/ Preminula glumica Melita Bihali, poznata po ulozi u “Maratoncima”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230907003733/https://n1info.ba/showbiz/preminula-glumica-melita-bihali-poznata-po-ulozi-u-maratoncima/ |date=2023-09-07 }} N1 BIH. ''N1 Srbija, nova.rs; 25.08.2023.''<br>''Bihali je rekla i da je „rođena kao Jugoslovenka i da će tako i umrijeti!“.''</ref> * [[Predrag Bjelac]], glumac<ref name=bjelac1>[https://www.vesti-online.com/i-carobnjak-i-papa/ I čarobnjak i papa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230104004740/https://www.vesti-online.com/i-carobnjak-i-papa/ |date=2023-01-04 }} vesti.rs ''Nada S. Preradović; 29.01.2022.''<br>''“Do pre par godina živeo je u Pragu, izjašnjava se kao Jugosloven i ponosni je otac dve ćerke.”''</ref><ref name=bjelac2>[https://zena.blic.rs/lifestyle/glumac-predrag-bjelac-govorio-je-o-uspesima-na-svetskoj-sceni/lh3w1pl Predrag Bjelac: "Za Čehe sam harizmatičan: Mnogo puta sam im rekao: 'Dođite kod nas da vidite, ima ovakvih koliko hoćeš'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241205080743/https://zena.blic.rs/lifestyle/glumac-predrag-bjelac-govorio-je-o-uspesima-na-svetskoj-sceni/lh3w1pl |date=2024-12-05 }} Blic žena. ''Blic žena; 19.05.2024.''<br>''“Odgojen sam kao Jugosloven, negde sam to i dalje.”''</ref> * [[Jelica Bjeli]], glumica<ref name=bjeli1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 45.<br>''“Bjeli-Hadžić Jelica, glumica. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Dragan Bjelogrlić]], režiser i glumac<ref name=bjelogrlic1>[https://www.nportal.rs/vest/186/vesti/kultura/bjelogrlic-film-toma-se-prepoznaje-po-univerzalnoj-emociji Bjelogrlić: Film "Toma" se prepoznaje po univerzalnoj emociji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230121004426/https://www.nportal.rs/vest/186/vesti/kultura/bjelogrlic-film-toma-se-prepoznaje-po-univerzalnoj-emociji |date=2023-01-21 }} Nportal. ''Nportal; 27.08.2021.''<br>''“Osećam se Jugoslovenom. Imam poseban odnos prema toj državi, žao mi je što je više nema i verovatno se to oseća u filmu. Toma je otvoreno govorio pred kraj života, kad je počela da se raspada Jugoslavija, da je veliki protivnik toga. Pravio je jugoslovensku turneju neposredno pred rat”, podsetio je Bjelogrlić.''</ref><ref name=bjelogrlic2>[https://www.rtvslo.si/kultura/intervju/dragan-bjelogrlic-iz-slovenije-je-vedno-prihajala-avantgarda/536803 Dragan Bjelogrlić: Iz Slovenije je vedno prihajala avantgarda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221006025712/https://www.rtvslo.si/kultura/intervju/dragan-bjelogrlic-iz-slovenije-je-vedno-prihajala-avantgarda/536803 |date=2022-10-06 }} (na slovenačkom) Radiotelevizija Slovenija. ''Gašper Andrinek, Val 202; 22.09.2020.''<br>''“Odraščal sem v Jugoslaviji in sem v svoji biti ostal Jugoslovan, ves prostor nekdanje Jugoslavije občutim kot svoj. Verjetno bo tako do konca življenja.”''</ref><ref name=bjelogrlic3>[https://www.rts.rs/lat/magazin/film-i-tv/3876212/bjelogrlic-male-razlike-su-me-uvek-inspirisale-i-zato-sam-ostao-jugosloven-u-dusi.html Bjelogrlić: Male razlike su me uvek inspirisale i zato sam ostao Jugosloven u duši] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231116010128/https://www.rts.rs/lat/magazin/film-i-tv/3876212/bjelogrlic-male-razlike-su-me-uvek-inspirisale-i-zato-sam-ostao-jugosloven-u-dusi.html |date=2023-11-16 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''RTS; 04.03.2020.''<br>''“Međutim, tako je kako je. Još uvek se mi umetnici trudimo da pravimo i da sarađujemo zajedno, nema tu nikakvog političkog razloga ni tržišnog. Prosto, meni bar, je uvek zanimljivo da radim sa ljudima iz drugih sredina. Više puta sam to rekao – Jugoslaviju su razorile male razlike, a male rezlike su nešto što je meni bila inspiracija i zato sam ja ostao Jugosloven u duši”, rekao je iskreno Dragan Bjelogrlić.''</ref> * [[Bogić Bošković]], glumac<ref name=bboskovic1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 53.<br>''“Bošković B. Bogić, glumac (r. 22. XII 1930, Prizren). Jugosloven.”''</ref> * [[Tanja Bošković]], glumica<ref name=tboskovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 57.<br>''“Bošković Tatjana, glumica, član pozorišta "Atelje 212", Bg. […] P: Srpkinja-Jugoslovenka.”''</ref> * [[Karlo Bulić]], glumac<ref name=bulic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 92.<br>''“Bulić Karlo, dramski glumac, nastavnik Akademije za pozorišnu i filmsku umetnost u Beogradu, r. 1910 u Trstu, Jugosloven.”''</ref> * [[Branko Cvejić]], glumac<ref name=cvejic1>[https://www.telegraf.rs/pop-i-kultura/film-tv/3532718-branko-cvejic-ja-cu-uvek-ostati-jugosloven-rodjen-u-toj-zemlji-do-smrti-gradjanin-te-zemljeglumac Branko Cvejić: "Ja ću uvek ostati Jugosloven, rođen u toj zemlji, do smrti građanin te zemlje"] [[Telegraf.rs]]. 27.07.2022.<br>''“Bez obzira, postojala ili ne, kao greška ta zemlja, ja ću uvek ostati Jugosloven i građanin te zemlje. Ja se i sada osećam tako.”''</ref> * [[Svetozar Cvetković]], glumac<ref name=scvetkovic1>[https://www.dan.co.me/zabava/svetozar-cvetkovic-ja-sam-anticki-jugosloven-5150500 Svetozar Cvetković: Ja sam antički Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107221742/https://www.dan.co.me/zabava/svetozar-cvetkovic-ja-sam-anticki-jugosloven-5150500 |date=2023-01-07 }} Dan. ''DAN portal; 10.12.2022''<br>''“Kao umjetnik koji je stasavao i sazrijevao u vrijeme velike Jugoslavije, sebe i danas vidi kao Jugoslovena.”''</ref><ref name=scvetkovic2>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/istinska-elita-danas-nema-sta-da-jede Svetozar Cvetković: Istinska elita danas nema šta da jede] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221018020612/https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/istinska-elita-danas-nema-sta-da-jede |date=2022-10-18 }} [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Tamara Nikčević; 20.03.2015.''<br>''“Jednom sam već negde rekao da je biti Jugosloven danas isto što i biti prokuženi stranac. Ali, u redu, svejedno: taj sam!” - Šta ste? - “Jugosloven.”''</ref><ref name=scvetkovic3>[https://nova.rs/zabava/aleksandar-od-jugoslavije/ekskluzivno-cvetkovic-blatite-me-ja-ostajem-jugosloven/ Cvetković: Blatite me, ja ostajem Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230131035406/https://nova.rs/zabava/aleksandar-od-jugoslavije/ekskluzivno-cvetkovic-blatite-me-ja-ostajem-jugosloven/ |date=2023-01-31 }} Nova.rs ''Pero Jovović; 09.03.2021.''<br>''“Ja rizikujem mnogo da krenu da me blate onog časa kada kažem da sam ja Jugosloven.”''</ref><ref name=scvetkovic4>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/svetozar-cvetkovic-glumcina-i-jugosloven/ Svetozar Cvetković: Glumčina i Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107222559/https://www.danas.rs/vesti/drustvo/svetozar-cvetkovic-glumcina-i-jugosloven/ |date=2023-01-07 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 11.08.2021.''<br>''“Ta plemenitost i svetlost, pored činjenice da je ostao Jugosloven i građanin nepostojeće države, njegovoj skromnosti i gospodstvu dodaju još jednu finu nijansu koja ga čini renesansnim gospodarom.”''</ref><ref name=scvetkovic5>[http://www.slobodnarijec.net/svetozar-cvetkovic-snimam-film-u-francuskoj/ Svetozar Cvetković: Snimam film u Francuskoj] Slobodna Riječ. ''Slobodna Riječ; 27.02.2015.''<br>''“Biti Jugosloven – to je danas kao biti neki prokuženi stranac, u redu taj sam!”''</ref><ref name=scvetkovic6>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 76.<br>''“Cvetković Svetozar, glumac, član pozorišta "Atelje 212", Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=scvetkovic7>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 69.<br>''“Cvetković S. Svetozar, glumac, član pozorišta Atelje 212 u Beogradu (r. 20. VI 1958, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Borivoj Dovniković]], autor animiranih filmova, ilustrator<ref name=dovnikovic1>[https://p-portal.net/borivoj-dovnikovic-pripadam-manjini-koju-jedni-trpe-drugi-mrze-a-u-biti-sam-clan-ljudske-zajednice/ Borivoj Dovniković: Pripadam manjini koju jedni trpe, drugi mrze, a u biti sam član ljudske zajednice] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211193920/https://p-portal.net/borivoj-dovnikovic-pripadam-manjini-koju-jedni-trpe-drugi-mrze-a-u-biti-sam-clan-ljudske-zajednice/ |date=2023-02-11 }} P-portal. ''Đorđe Matić; 24.12.2021.''<br>''“Pored svega toga, spadam u ljude koji su od početka bili i ostali Jugoslaveni, koji ne daju da se SFRJ naziva zločinačkom zemljom i kojoj bi trebalo davati priznanje za sve dobro što je učinila za nas i za svjetsku zajednicu.”''</ref> * [[Srđan Dragojević]], redatelj<ref name=dragojevic1>[http://www.telegraf.rs/jetset/144968-intervju-nedelje-srdan-dragojevic-2-deo-nisam-snimao-filmove-s-ratnim-zlocincima Intervju nedelje, Srđan Dragojević (2. deo): Nisam snimao filmove s ratnim zločincima!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233203/https://www.telegraf.rs/jetset/144968-intervju-nedelje-srdan-dragojevic-2-deo-nisam-snimao-filmove-s-ratnim-zlocincima |date=2022-12-29 }} Telegraf.rs ''S.M.S. – A.K.; 01.04.2012.''<br>''Da li ste jugonostalgičar, to se negde može nazreti iz vaših javnih istupa… - “Ne, nisam jugonostalgičar. Jugosloven sam.”''</ref><ref name=dragojevic2>[http://www.rts.rs/page/magazine/sr/story/411/Film/981606/Dragojevi%C4%87%3A+Sukob+mi%C5%A1ljenja+da,+sukob+na+ulici+ne.html Dragojević: Sukob mišljenja, ne sukob na ulici] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233159/https://www.rts.rs/page/magazine/sr/story/411/Film/981606/Dragojevi%C4%87:+Sukob+mi%C5%A1ljenja+da,+sukob+na+ulici+ne.html |date=2022-12-29 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''30.10.2011.''<br>''Budući da se osećam Jugoslovenom, rođen sam u toj zemlji, svi gradovi i države bivše Jugoslavije su mi dragi, volim da idem tamo i onda je divno kad snimajući film prosto živite tu svoju ideju da ovo jeste Jugoslavija.”''</ref><ref name=dragojevic3>[http://dnevnik.com.mk/?ItemID=ED29384C7EF4F44A9128FE32E5BBA0ED „Парадa“ e првиот филм на трета Југославија] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120108204134/http://www.dnevnik.com.mk/?ItemID=ED29384C7EF4F44A9128FE32E5BBA0ED |date=2012-01-08 }} (na makedonskom) Dnevnik (Makedonija). ''Srebra Ðorđijevska; 05.01.2012.''<br>''“Јас сум Југословен, така се чувствувам и тоа е земјата во која живеам.”''</ref><ref name=dragojevic4>[http://www.delo.si/zgodbe/sobotnapriloga/najvecja-parada-ponosa-v-srcu-homofobnega-balkana.html Največja Parada ponosa v srcu homofobnega Balkana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171110171452/http://www.delo.si/zgodbe/sobotnapriloga/najvecja-parada-ponosa-v-srcu-homofobnega-balkana.html |date=2017-11-10 }} (na slovenačkom) Delo. ''Vesna Milek; 02.01.2012.''<br>''“Če bi radi še bolj plastičen prikaz tega, kar sem hotel povedati: Jaz sem Jugoslovan. Vi, ki niste, ko vas jebe. (nasmešek)”''</ref> * [[Jasna Đuričić]], glumica<ref name=djuricic1>[https://www.021.rs/story/Info/Misljenja-i-intervjui/236557/INTERVJU-Jasna-Djuricic-Novac-je-vec-dugo-vremena-jedini-bog-na-ovoj-planeti.html Intervju Jasna Đuričić: Novac je već dugo vremena jedini bog na ovoj planeti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205073327/https://www.021.rs/story/Info/Misljenja-i-intervjui/236557/INTERVJU-Jasna-Djuricic-Novac-je-vec-dugo-vremena-jedini-bog-na-ovoj-planeti.html |date=2022-12-05 }} Portal 021. ''Snežana Miletić; 09.04.2020.''<br>''“Pripadam drugom vremenu, drugoj generaciji, ja sam Jugoslovenka, rođena ovde, u vreme kada su važili postulati druge vrste - za sve stvari.”''</ref><ref name=djuricic2>[https://voice.org.rs/jasna-djuricic-najbolja-evropska-glumica/ Jasna Đuričić, najbolja evropska glumica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231003040615/https://voice.org.rs/jasna-djuricic-najbolja-evropska-glumica/ |date=2023-10-03 }} Vojvođanski istraživačko-analitički centar (VOICE). ''Snežana Miletić; 20.12.2021.''<br>''“Sremica, Novosađanka i Jugoslovenka, potekla iz radničke porodice, od oca trgovca i majke knjigovođe.”''</ref> * [[Predrag Ejdus]], glumac<ref name=ejdus1>[http://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:359184-Predrag-Ejdus-Lako-je-izgubiti-ljudskost Predrag Ejdus: Lako je izgubiti ljudskost] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233203/https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:359184-Predrag-Ejdus-Lako-je-izgubiti-ljudskost |date=2022-12-29 }} [[Večernje novosti]]. ''Radmila Radosavljević; 24.12.2011.''<br>''“A ja sam se nacionalno uvek izjašnjavao kao Jugosloven, tako sam se izjasnio i na poslednjem popisu.”''</ref><ref name=ejdus2>[http://www.politika.rs/rubrike/Sport/intervjui/Fudbal-mi-pomogao-da-stanem-na-noge.lt.html Фудбал ми помогао да станем на ноге] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924134607/http://www.politika.rs/rubrike/Sport/intervjui/Fudbal-mi-pomogao-da-stanem-na-noge.lt.html |date=2015-09-24 }} [[Politika (novine)|Политика]]. ''Славко Трошељ; 13.07.2008.''<br>''“Целог живота изјашњавам се као Југословен. И данас се осећам тако. Иако та државна заједница више не постоји. Али, то је моје право. Родио сам се у тој земљи. Али, ако хоћете дубоку интуитивно осећам апсолутну припадност и јеврејском и српском народу.”''</ref><ref name=ejdus3>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 131.<br>''“Ejdus Predrag, glumac, član Jugoslovenskog dramskog pozorišta (od '93). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Mira Erceg]], reditelj<ref name=erceg1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 132.<br>''“Erceg Mira, pozorišni reditelj; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Bekim Fehmiu]], glumac<ref name=fehmiu1>[https://www.vreme.com/nedelja/bekim-fehmiu/ Bekim Fehmiu (1936–2010)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208030139/https://www.vreme.com/nedelja/bekim-fehmiu/ |date=2023-02-08 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''J. Gligorijević; broj 1015, 17.06.2010.''<br>''“Jedan od simbola Jugoslavije iz njenog zlatnog doba, nikada nije, u ime bratstva i jedinstva, a potom jugonostalgije, bežao od svog albanskog porekla, bio je i jedno i drugo: Albanac, Jugosloven, iznad svega umetnik, a pre svega – čovek.”</ref> * [[Dragomir Felba]], glumac<ref name=felba1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 134-135.<br>''“Felba Dragomir, glumac. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Ognjen Glavonić]], redatelj<ref name=glavonic1>[https://www.xxzmagazin.com/film-se-treba-obracati-mladim-fasistima Film se treba obraćati mladim fašistima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114021845/https://www.xxzmagazin.com/film-se-treba-obracati-mladim-fasistima |date=2023-11-14 }} XXZ magazin. ''Jurica Pavičić; 14.05.2018.''<br>''Upravo zato Glavonić napominje da se osjeća kao Jugoslaven i citira Viktora Ivančića: “Budući da živimo u ambijentu gdje je Jugoslavija oglašena kao najgora psovka, upravo jugoslavenska etiketa nudi aktivniju poziciju i obilježava odgovorniji model antinacionalizma”.</ref> * [[Srđan Grahovac]], glumac<ref name=grahovac1>[https://www.pobjeda.me/clanak/udareni-temelji-dubljim-i-slozenijim-projektima Udareni temelji dubljim i složenijim projektima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211012329/https://www.pobjeda.me/clanak/udareni-temelji-dubljim-i-slozenijim-projektima |date=2023-02-11 }} [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]] ''Svetlana Višnjić; 06.05.2022.''<br>''“Saradnjama se uvijek radujem, one su nužne između republika u Jugoslaviji, ja nikada nijesam prestao da budem Jugosloven. Nikada nijesam imao granica, uvijek sam išao dalje. Saradnja i odnosi preko kulture su nužnost, ako mislimo da išta radimo u budućnosti” – rekao je Grahovac.''</ref> * [[Aleksandar Gruden]], glumac<ref name=agruden1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 155.<br>''“Gruden Aleksandar-Saša, glumac i reditelj; šef marketinga pozorišta "Atelje 212", Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Srđan Hadžić]], reditelj, pisac<ref name=hadzic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 160.<br>''“Hadžić Srđan, reditelj i pisac; član Akademije filmske umetnosti i nauke. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Željko Hubač]], dramski pisac<ref name=hubac1>[https://www.kurir.rs/vesti/moja-zivotna-prica/4012971/zeljko-hubac-zivotna-prica Životna priča Željka Hubača: Na ružan način sam saznao da sam usvojen! Muslimanka me je rodila, a odgajili su me Čeh i Srpkinja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230220203017/https://www.kurir.rs/vesti/moja-zivotna-prica/4012971/zeljko-hubac-zivotna-prica |date=2023-02-20 }} Kurir.rs ''Ljubomir Radanov i Andrijana Stojanović; 18.09.2022.''<br>''“Po svom dubokom osećanju sam Jugosloven.”''</ref> * [[Boris Isaković]], glumac<ref name=bisakovic1>[https://gracija.me/boris-isakovic-ako-ne-postujete-publiku-ne-postujete-sebe-i-svoj-rad/ Boris Isaković: Ako ne poštujete publiku, ne poštujete sebe i svoj rad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230103201020/https://gracija.me/boris-isakovic-ako-ne-postujete-publiku-ne-postujete-sebe-i-svoj-rad/ |date=2023-01-03 }} Gracija. ''Mirjana Popović; br. 206 okt. 2022.''<br>''“I dalje voli da se izjašnjava kao Jugosloven, a svoje studente, osim glumačkim vještinama, zajedno sa suprugom, glumicom Jasnom Đuričić, uči tome da u njihovom svijetu nema mjesta mržnji.”''</ref><ref name=bisakovic2>[https://6yka.com/podcast/isak Boris Isaković za BUKU: Katastrofalno je šta se desilo s našim kulturnim bićem dolaskom aktuelne vlasti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230103223056/https://6yka.com/podcast/isak |date=2023-01-03 }} Buka. ''Slađan Tomić; 19.08.2022.''<br>''“Izjašnjava se kao Jugosloven, pa su Sarajevo, Zagreb i ostali gradovi – njegovi gradovi, poput Novog Sada ili Beograda.”''</ref><ref name=bisakovic3>[https://www.kurir.rs/zabava/kultura/3994757/boris-isakovic-intervju Ljudi ne vole da pominju ime Jugoslavije! Boris Isaković o Slobi i novoj ulozi: Bio sam pionir i Jugosloven! Meni je to ostalo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230110012914/https://www.kurir.rs/zabava/kultura/3994757/boris-isakovic-intervju |date=2023-01-10 }} Kurir.rs ''22.08.2022.''<br>''“Bio sam pionir i opredeljivao sam se kao Jugosloven. Meni je to ostalo. Ne mogu protiv toga.”''</ref> * [[Feđa Isović]], scenarista<ref name=fisovic1>[https://ba.n1info.com/vijesti/a255518-fedja-isovic-o-izetu-fazlinovicu/ Isović za N1: Lik Izeta Fazlinovića sam pisao po sebi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221102014830/https://ba.n1info.com/vijesti/a255518-fedja-isovic-o-izetu-fazlinovicu/ |date=2022-11-02 }} N1 BIH. ''N1 BiH; 18.04.2018.''<br>''“Volim i ja Tita, Jugosloven sam po nacionalnosti. Rodio sam se u Jugoslaviji, odgojen sam da je volim.”''</ref><ref name=fisovic2>[https://6yka.com/bih/feda-isovic-hercegovacki-neposrednik-nebojsa-vukanovic Feđa Isović: Hercegovački neposrednik Nebojša Vukanović] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225154249/https://6yka.com/bih/feda-isovic-hercegovacki-neposrednik-nebojsa-vukanovic/ |date=2024-12-25 }} Buka. ''Feđa Isović; 22.02.2020.''<br>''“Ja kao Jugosloven, mada državljanin BiH, ne mogu da se kandidujem na niz funkcija. Kao ni Jevreji, Romi i svi oni „ostali“.”''</ref><ref name=fisovic3>[https://avaz.ba/vijesti/kolumne/529374/nasi-su-ginuli-najvise Naši su ginuli najviše] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101212701/https://avaz.ba/vijesti/kolumne/529374/nasi-su-ginuli-najvise |date=2022-11-01 }} [[Dnevni avaz]]. ''Feđa Isović; 16.11.2019.''<br>''“Kaže mi drug, glumac iz Beograda, kako ne može prežaliti Jugoslaviju. Slušam ga, trajala je ta njegova jadikovka neke tri pive, a onda ga priupitah da mi kaže kako se izjasnio na zadnjem popisu. Kaže: - “Kao Srbin”. - “E vidiš”, rekoh, “ja kao Jugosloven. Nemoj meni da cmizdriš i kenjaš, majke ti!”''</ref><ref name=fisovic4>[https://avaz.ba/vijesti/intervju/383445/scenarist-feda-isovic-za-avaz-desni-i-nacionalni-pokreti-uteg-su-oko-vrata-svakom-narodu Scenarist Feđa Isović za "Avaz": Desni i nacionalni pokreti uteg su oko vrata svakom narodu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231207180457/https://avaz.ba/vijesti/intervju/383445/scenarist-feda-isovic-za-avaz-desni-i-nacionalni-pokreti-uteg-su-oko-vrata-svakom-narodu |date=2023-12-07 }} [[Dnevni avaz]]. ''Edina Bakić; 30.05.2018.''<br>''“Po nacionalnosti sam Jugoslaven i ne vidim kako dva smiješna administrativna okvira, dakle Republika Srpska i Federacija, mogu na bilo koji način utjecati na taj moj osjećaj.”''</ref> * [[Ita Rina]], glumica<ref name=itarina>[https://www.politika.rs/scc/clanak/431870/Ita-Rina-je-bila-i-Beogradanka-Tamara Ита Рина је била и Београђанка Тамара] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221202190529/https://www.politika.rs/scc/clanak/431870/Ita-Rina-je-bila-i-Beogradanka-Tamara |date=2022-12-02 }} [[Politika (novine)|Politika]]. ''Ненад Симић; 15.06.2019.''<br>''“Шездесетих година прошлог века њен супруг и она су саградили кућу у Будви, где је као Српкиња, увек се изјашњавајући као Југословенка, умрла 10. маја 1979. године од напада астме.”''</ref> * [[Davor Janjić]], glumac<ref name=janjic>[https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/u-sarajevu-ukopan-glumac-davor-janjic-spavaj-brate-jer-je-s-tobom-bilo-tako-lijepo/476912 U Sarajevu ukopan glumac Davor Janjić: 'Spavaj, brate. S tobom je bilo tako lijepo'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230126231124/https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/u-sarajevu-ukopan-glumac-davor-janjic-spavaj-brate-jer-je-s-tobom-bilo-tako-lijepo/476912 |date=2023-01-26 }} RadioSarajevo.ba, ''05.12.2022.''<br>''“Zahvaljujući svome porijeklu, tvojima Nadi i Žarku koji su te tako vaspitali, bio si univerzalist, suštinski protivnik nacionalizma, i ateist. Bosanac, Srbin, Hrvat, Slovenac, Jugoslaven, u onom značenju koje znaju samo oni koji istinski i duboko nose taj osjećaj. Oni drugi, koji su prezreli da su to ikada bili – a mnogi od njih su se često zaklinjali u to kad je to bilo kurentno – oni su danas najčešće važne karike u lancima kojima smo ovdje okovani. I koje iz vlastitog kukavičluka i komocije ne možemo prekinuti.”''</ref> * [[Đorđe Kadijević]], redatelj<ref name=kadijevic1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/556598/Dodeljen-Zlatni-pecat-Kinoteke Dodeljen „Zlatni pečat” Kinoteke] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152844/https://www.politika.rs/sr/clanak/556598/Dodeljen-Zlatni-pecat-Kinoteke |date=2024-12-25 }} [[Politika (novine)|Politika]]. ''06.06.2023.''<br>''“Ponosan sam što mi nagradu „Zlatni pečat” dodeljuje ustanova koja nosi i dalje naziv Jugoslovenska kinoteka. Ja sam Jugosloven i to ću biti i ostati do poslednjeg trenutka svog života. Mnogi moji filmovi ili serije su nastajali u zemlji za koju kažu da više ne postoji. A za mene će Jugoslavija uvek postojati i ja ću zauvek biti Jugosloven.”''</ref><ref name=kadijevic2>[https://sibenski.slobodnadalmacija.hr/sibenik/kultura/ostalo/legendarni-redatelj-dorde-kadijevic-otvorio-dusu-za-srpske-medije-procitajte-sto-je-rekao-o-rodnom-sibeniku-arsenu-jugoslaviji-1065670 Legendarni Đorđe Kadijević otvorio dušu za srpske medije: pročitajte što je rekao o rodnom Šibeniku, Arsenu, Jugoslaviji...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014231824/https://sibenski.slobodnadalmacija.hr/sibenik/kultura/ostalo/legendarni-redatelj-dorde-kadijevic-otvorio-dusu-za-srpske-medije-procitajte-sto-je-rekao-o-rodnom-sibeniku-arsenu-jugoslaviji-1065670 |date=2022-10-14 }} Šibenski.hr ''Šibenski.hr; 20.12.2020.''<br>''“Po ocu sam Srbin, po majci Hrvat, a ja sam Južni Sloven, tačnije Jugosloven.”''</ref><ref name=kadijevic3>[https://www.danas.rs/kultura/intervju-djordje-kadijevic-autor-kulte-leptirice-ovde-se-simulira-drustvo-drzava-demokratija/ Intervju – Đorđe Kadijević, autor kultne „Leptirice“: Ovde se simulira društvo, država, demokratija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221125051223/https://www.danas.rs/kultura/intervju-djordje-kadijevic-autor-kulte-leptirice-ovde-se-simulira-drustvo-drzava-demokratija/ |date=2022-11-25 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 14.11.2022.''<br>''“Ja jesam Jugosloven i više sam za bratstvo i jedinstvo nego za ovo pozivanje na obračune onih koji bi trebalo da budu jedinstveni, i mislim da je ta žalosna situacija uzrok jedne, kako bih rekao, likvidirane kohezije čitave kulture koja nema svoju kompaktnost, nema svoju pravu temu, nema paradigmu.”''</ref><ref name=kadijevic4>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 213-214.<br>''“Kadijević Đorđe, filmski i TV reditelj; likovni kritičar NIN-a. […] P: Srbin, Jugosl., […].”''</ref> * [[Rialda Kadrić]], glumica<ref name=kadric1>[https://glossy.espreso.co.rs/poznati/vesti/206350/rialda-kadric-zivotna-prica Umrla je nasred ulice, baš kao njena majka: Glumica koju su generacije Jugoslovena obožavale doživela tešku sudbinu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231026034059/https://glossy.espreso.co.rs/poznati/vesti/206350/rialda-kadric-zivotna-prica |date=2023-10-26 }} Glossy. ''Glossy; 14.06.2022.''<br>''“Rialda se, inače, do kraja života osećala kao Jugoslovenka, pre svega zato što dolazi iz mešovite porodice, baš kao i njen suprug.”''</ref> * [[Stefan Kapičić]], glumac<ref name=kapicic1>[https://avaz.ba/vijesti/173945/stefan-kapicic-odgojen-sam-kao-jugoslaven-i-tako-cu-odgojiti-svoju-djecu Stefan Kapičić: Odgojen sam kao Jugoslaven i tako ću odgojiti svoju djecu] [[Dnevni avaz]]. ''Hajrija Lisić; 19.04.2015.''<br>''“Odgojen sam kao Jugoslaven i tako ću odgojiti svoju djecu” - ističe Kapičić.''</ref> * [[Suada Kapić]], glumica, režiserka, scenaristkinja<ref name=kapic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 218.<br>''“Kapić Suada, reditelj, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=kapic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 198.<br>''“Kapić I. Suada, reditelj, slobodni umetnik (r. 15. II 1952, Sarajevo). Jugoslovenka.”''</ref> * [[Milutin Karadžić]], glumac<ref name=karadzic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 219-220.<br>''“Karadžić Milutin-Mima, glumac. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Mirjana Karanović]], glumica<ref name=mkaranovic1>[https://www.portalnovosti.com/yubilej-ja-sam-jugoslovenka Yubilej: Ja sam Jugoslovenka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221012063031/https://www.portalnovosti.com/yubilej-ja-sam-jugoslovenka |date=2022-10-12 }} Portal Novosti. ''Mirjana Karanović; 30.11.2018.''<br>''“Ja sam rođena u Jugoslaviji. Ja sam Jugoslovenka. […] Ono što danas znam jest da ću, bez ikakvog sentimenta, i dalje u svome biću biti Jugoslovenka. To je upisano u moju duhovnu genetiku i to se neće promeniti sve do moje smrti.”''</ref> * [[Srđan Karanović]], redatelj<ref name=skaranovic1>[https://www.glasistre.hr/knjizevnost/2022/12/03/srdana-karanovic-pisanje-mi-se-osladilo-i-pomislio-sam-kako-je-pisanje-puno-divniji-posao-nego-snim-833295 Srđan Karanović: Pisanje mi se osladilo i pomislio sam kako je pisanje puno divniji posao nego snimanje filmova] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230102051029/https://www.glasistre.hr/knjizevnost/2022/12/03/srdana-karanovic-pisanje-mi-se-osladilo-i-pomislio-sam-kako-je-pisanje-puno-divniji-posao-nego-snim-833295 |date=2023-01-02 }} [[Glas Istre]]. ''Vanesa Begić; 03.12.2022.''<br>''“Karanović je govorio i zašto se na popisu stanovništva izjasnio kao Jugoslaven i zašto ga smeta kada se taj prostor naziva regionom, i bivšom Jugoslavijom, a ne Jugoslavijom, koja je ionako bivša.”''</ref> * [[Miljen Kljaković]], scenarista<ref name=kljakovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 229.<br>''“Kljaković Miljen - Kreka, scenograf; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nada Kokotović]], reditelj<ref name=kokotovic1>[https://migration-audio-archiv.de/nada-kokotovic/ Nada Kokotović - Regisseurin aus Köln] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231119012803/https://migration-audio-archiv.de/nada-kokotovic/ |date=2023-11-19 }} (na njemačkom) migration-audio-archiv e.V.<br>''“Ich habe einen kroatischen Pass, aber ich fühle mich als Jugoslawin.”''</ref><ref name=kokotovic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 234.<br>''“Kokotović Nada, koreograf i reditelj. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Dejan Kosanović]], reditelj<ref name=dkosanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 242.<br>''“Kosanović Dejan, reditelj dokumentarnog filma. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Deana Leskovar]], scenarista, književnik<ref name=leskovar1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 276.<br>''“Leskovar Deana, književnik i filmski scenarista; dramaturg u Redakciji igranog programa TVB (od '90). […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Leon Lučev]], glumac<ref name=lucev1>[https://www.oslobodjenje.ba/vijesti/region/hrvatski-glumac-leon-lucev-osjecam-se-kao-jugoslaven-evo-i-zasto-532772 Hrvatski glumac Leon Lučev: Osjećam se kao Jugoslaven, evo i zašto...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221004013040/https://www.oslobodjenje.ba/vijesti/region/hrvatski-glumac-leon-lucev-osjecam-se-kao-jugoslaven-evo-i-zasto-532772 |date=2022-10-04 }} [[Oslobođenje (list)|Oslobođenje]]. 17.02.2020.</ref> * [[Nikola Majdak]], snimatelj, reditelj<ref name=majdak1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 287.<br>''“Majdak Nikola, filmski reditelj i snimatelj; red. prof. Fakulteta dramskih umetnosti, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Aleksandar Mandić (reditelj)|Aleksandar Mandić]], reditelj<ref name=mandic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 292.<br>''“Mandić Aleksandar, reditelj i scenarista; redovni profesor na Odseku za film i televiziju Univerziteta u Njujorku (od '92). […] P: Srbin - Jugosloven.”''</ref> * [[Milenko Maričić]], reditelj<ref name=maricic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 295.<br>''“Maričić Milenko, pozorišni i TV reditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Gordan Matić]], reditelj<ref name=matic1>[https://prviprvinaskali.com/clanci/recju/autori-ppns/gordan-matic/gordan-matic-od-a-do-z.html Gordan Matić: Od A do Z] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108232946/https://prviprvinaskali.com/clanci/recju/autori-ppns/gordan-matic/gordan-matic-od-a-do-z.html |date=2023-01-08 }} Prvi prvi na skali. ''30.01.2012''<br>''Kulturološki se osećam kao Jugosloven, jer su na mene, između ostalih, uticali pisci Ivo Andrić, Miroslav Krleža, Aleksandar Popović, Dušan Kovačević, muzičari Milan Mladenović, Darko Rundek, Džoni Štulić, Zoran Predin, filmovi “Slučaj Harms”, “Beštije”, “Pad Italije”, “Leptirica”, “Nacionalna klasa”, “Pre kiše”''</ref> * [[Mladen Matičević]], reditelj<ref name=maticevic1>[http://www.blic.rs/Kultura/Vesti/460544/Prica-o-geniju-Arsenu-Dedicu Priča o geniju Arsenu Dediću] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140804121336/http://www.blic.rs/Kultura/Vesti/460544/Prica-o-geniju-Arsenu-Dedicu |date=2014-08-04 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Aleksandar Nikolić; 27.04.2014.''<br>''“Svi su me pitali kako to da srpski reditelj snimi film o Arsenu Dediću? Kazao sam im da sam Jugosloven i da snimam film o jugoslovenskom kantautoru.”''</ref> * [[Irfan Mensur]], glumac<ref name=mensur1>[https://www.blic.rs/kultura/intervju-irfan-mensur-jednostavno-postojim-i-to-je-ono-sto-je-meni-najbitnije/rf034jg Intervju Irfan Mensur: Jednostavno - postojim, i to je ono što je meni najbitnije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230625122425/https://www.blic.rs/kultura/intervju-irfan-mensur-jednostavno-postojim-i-to-je-ono-sto-je-meni-najbitnije/rf034jg |date=2023-06-25 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Tatjana Nježić; 26.04.2023.''<br>''“I prvi intervju koji sam posle povratka iz inostranstva dao bio je veliki intervju u NIN-u, gde sam pričao – iako je to bilo bogohulno - o jugoslovenstvu, da ja ne mogu biti ništa drugo nego Jugosloven i da još verujem u jugoslovenstvo kojeg i dalje ima mnogo na sve strane, ali ljudi su osujećeni da to izgovore.”''</ref><ref name=mensur2>[https://nova.rs/zabava/showbiz/velika-ispovest-irfana-mensura-za-nova-rs/ Velika ispovest Irfana Mensura za Nova.rs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221021051349/https://nova.rs/zabava/showbiz/velika-ispovest-irfana-mensura-za-nova-rs/ |date=2022-10-21 }} Nova.rs ''Nemanja Lisinac; 24.03.2021.''<br>''“Prosto, ta neka multikulturalnost Sarajeva je nešto što me i danas opredeljuje kao jedinu varijantu mog bistvovanja, a to je da sam Jugosloven. Nekada, pre 20 godina, izgovoriti to u Srbiji bilo je bogohulno, ali ja se ni tada nisam odrekao jugoslovenstva i toga da sam Jugosloven, pa čak i po cenu toga da me izbrišu iz enciklopedije 'Ko je ko na Balkanu', što se i dogodilo”, priča Irfan Mensur u velikoj ispovesti za Nova.rs.''</ref><ref name=mensur3>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/intervju-dana/lose-sam-odigrao-principa Irfan Mensur: Loše sam odigrao Principa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020215526/https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/intervju-dana/lose-sam-odigrao-principa |date=2022-10-20 }} [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Tamara Nikčević; 08.08.2014.''<br>''Vidjela sam da ste u jednom intervjuu rekli kako, i nakon svega, ostajete nepopravljivi Jugosloven. Šta to danas znači? - “Jugoslavija i jugoslovenstvo moj su identitet, moja vera. U toj državi sam rođen, tu odrastao; na toj tradiciji sam vaspitavan, tako živeo. I, šta sada?! Uvek sam bio Jugosloven! Moj otac je musliman, majka katolkinja, maćeha pravoslavka; najstarijeg sina Filipa dobio sam u braku sa Ljiljanom Perović; sa Srnom Lango imam Pavla. I, nakon svega, osim Jugosloven, šta bih mogao da budem?! Pa, zar moja porodica nije Jugoslavija u malom?!”''</ref><ref name=mensur4>[https://mnemagazin.me/2015/03/08/irfan-mensur-moja-jugoslavija-jos-postoji/ Irfan Mensur: Moja Jugoslavija još postoji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221022175117/https://mnemagazin.me/2015/03/08/irfan-mensur-moja-jugoslavija-jos-postoji/ |date=2022-10-22 }} MNE magazin. ''Bojana Radonjić; 08.03.2015.''<br>''Rekli ste: “Do dana današnjeg ostao sam Jugosloven”. - “Znate šta, ja sam govorio da sam Jugosloven i u vrijeme kada to nije bilo popularno, kad je pogubno bilo reći da sam jugonostalgičar, ali sam ja uvijek pojašnjavao svoju jugonostalgiju.”''</ref><ref name=mensur5>[https://www.gloria.rs/zvezde/price/132189/irfan-mensur-emotivno-putovanje-kuci Irfan Mensur: Emotivno putovanje kući] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020223450/https://www.gloria.rs/zvezde/price/132189/irfan-mensur-emotivno-putovanje-kuci |date=2022-10-20 }} Gloria. ''Maja Gašić; 24.09.2018.''<br>''“Moram tako da kažem, jer sam ostao Jugosloven do kraja, mada je nekad bilo bogohulno biti jugonostalgičar.”''</ref><ref name=mensur6>[https://www.ekspres.net/pozoriste/intervju-irfan-mensur-kultura-je-vodilja-ka-uspehu-naroda Intervju, Irfan Mensur: Kultura je vodilja ka uspehu naroda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020223500/https://www.ekspres.net/pozoriste/intervju-irfan-mensur-kultura-je-vodilja-ka-uspehu-naroda |date=2022-10-20 }} Ekspres. ''Mirjana Mitrović; 01.06.2017.''<br>''“Mislili su da su veći Srbi od mene i da su zato vredniji kao ljudi, bez obzira na to što je Srbija u mene uložila milione dolara kroz posao i obrazovanje i bez obzira na to što se nikada nisam bavio politikom niti sam se izjašnjavao drugačije sem da sam Jugosloven, ne iz straha, već zato što se tako osećam.”''</ref><ref name=mensur7>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 316.<br>''“Mensur Irfan, glumac i režiser, član Jugoslovenskog dramskog pozorišta, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=mensur8>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 276.<br>''“Mensur M. Irfan, glumac, član Jugoslovenskog dramskog pozorišta u Beogradu (r. 19. I 1952, Sarajevo). Jugosloven.”''</ref> * [[Ognjenka Milićević]], rediteljka<ref name=milicevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 335.<br>''“Milićević Ognjenka, reditelj, teatrolog i prevodilac. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Kokan Mladenović]], redatelj<ref name=kokan1>[http://www.pressonline.rs/sr/vesti/Dnevni_magazin/story/184680/Jugosloveni+su+pro%C5%A1li+kao+Hazari.html Jugosloveni su prošli kao Hazari] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120105030313/http://www.pressonline.rs/sr/vesti/Dnevni_magazin/story/184680/Jugosloveni+su+pro%C5%A1li+kao+Hazari.html |date=2012-01-05 }} Press Online. ''Rade Stanić; 03.11.2011.''</ref><ref name=kokan2>[http://www.novossti.com/2012/10/fasizam-pocinje-od-jednog-prekrsaja/ Fašizam počinje od jednog prekršaja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013163926/http://www.novossti.com/2012/10/fasizam-pocinje-od-jednog-prekrsaja/ |date=2012-10-13 }} Novosti. ''Goran Plavšić; 08.10.2012.''</ref><ref name=kokan3>[http://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:318995-Kokan-Mladenovic-Fajront-u-balkanskoj-krcmi Kokan Mladenović: Fajront u balkanskoj krčmi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233204/https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:318995-Kokan-Mladenovic-Fajront-u-balkanskoj-krcmi |date=2022-12-29 }} [[Večernje novosti]]. ''Vukica Strugar; 12.02.2011.''</ref><ref name=kokan4>[http://www.naslovi.net/2011-02-27/blic/kokan-mladenovic-placamo-cenu-estradizacije-nasih-zivota/2363702 Kokan Mladenović: Plaćamo cenu estradizacije naših života]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Naslovi.net ''Aleksandar Nikolić; 27.02.2011.''</ref> * [[Dragana Mrkić]], režiser, ranije glumica<ref name=mrkic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 365.<br>''“Mrkić Dragana, glumica, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ranko Munitić]], filmski kritičar i teoretičar<ref name=munitic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 367.<br>''“Munitić Ranko, filmski i TV scenarista, pisac o filmu i srodnim umetnostima, autor i voditelj radio i TV emisija; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dino Mustafić]], reditelj<ref name=mustafic1>[https://www.telegraf.rs/pop-i-kultura/pozoriste/4081248-dino-mustafic-nakon-premijere-u-bdp-u-meni-je-ostao-neizbrisiv-identitet-jugoslovena Dino Mustafić nakon premijere u BDP: U meni je ostao neizbrisiv identitet Jugoslovena] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250403122425/https://www.telegraf.rs/pop-i-kultura/pozoriste/4081248-dino-mustafic-nakon-premijere-u-bdp-u-meni-je-ostao-neizbrisiv-identitet-jugoslovena |date=2025-04-03 }} [[Telegraf.rs]]. ''J. V.; 30.03.2025.''<br>''“Vrlo često naglašavam da sam u kulturalnom smislu Jugosloven, bez obzira što je ta zemlja geografski i politički nestala".”''</ref><ref name=mustafic2>[https://twitter.com/mdinodino/status/887975511045156864 (Twitter status:) Živeći i radeći na Balkanu uvjerio sam se kako jedino identitarno i politički ima smisla biti Jugosloven!] MdinoDino@Twitter. ''Dino Mustafić; 20.07.2017.''</ref><ref name=mustafic3>[https://www.danas.rs/kultura/dino-mustafic-kod-nas-se-nacionalizam-kao-pantljicara-uspinje-od-portira-do-akademika/ Dino Mustafić: Kod nas se nacionalizam kao pantljičara uspinje od portira do akademika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230101043711/https://www.danas.rs/kultura/dino-mustafic-kod-nas-se-nacionalizam-kao-pantljicara-uspinje-od-portira-do-akademika/ |date=2023-01-01 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 04.12.2022.''<br>''“Moje jugoslovenstvo je kulturni identitet, duhovni prostor kojeg živim intezivno. Ima tu i mog inata prema onim kojim je Jugoslavija postala psovka. Biti Jugoslaven danas nije samo politički stav veći je i etički. Svojevrsni vid otpora nacionalističkom ološu, možda jedna odgovornija forma antinacionalizma. Ako je nekom najvažnije da bude Hrvat ili Srbin ili Bošnjak po liniji svoje nacionalne pripadnosti, onda je potpuno prirodno da možete biti Jugoslaven po liniji svoje nadnacionalne pripadnosti.”''</ref> * [[Goran Paskaljević]], reditelj<ref name=paskaljevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 400.<br>''“Paskaljević Goran, filmski reditelj; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, Srbin.”''</ref><ref name=paskaljevic2>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19920905|page:8 Jedan film dve zastave] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240324152716/https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp{{!}}issue:UB_00064_19920905{{!}}page:8 |date=2024-03-24 }} Nedeljna Borba, ''05/06.09.1992.'', str. 8.<br>''“Ja sam najpre filmadžija, pa Jugosloven, pa Srbin.”''</ref> * [[Borka Pavićević]], dramaturškinja<ref name=pavicevic1>[https://rs.n1info.com/vesti/a497122-odrzana-komemoracija-borki-pavicevic/ Komemoracija Borki Pavićević: Vikala je iz sveg glasa – ne igraj se sa istinom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230103233515/https://rs.n1info.com/vesti/a497122-odrzana-komemoracija-borki-pavicevic/ |date=2023-01-03 }} N1 SRB. ''FoNet; 04.07.2019.''<br>''On je dodao da je Pavićević ostala Jugoslovenka, a da bi se danas u Jugoslaviji slavio Dan boraca i podsetio na stihove “Naša borba zahteva, kad se gine da se peva”.''</ref><ref name=pavicevic2>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/jugoslavija-je-aktuelna-zbog-aktuelnih-politika Borka Pavićević: Jugoslavija je aktuelna zbog aktuelnih politika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221011074946/https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/jugoslavija-je-aktuelna-zbog-aktuelnih-politika |date=2022-10-11 }} [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Tamara Nikčević; 12.04.2017.''<br>''Ipak, kao Jugoslovenka, kao neko ko je rođen i ko je živio u “mraku socijalizma”, možete li zamisliti zajednicu čije bi “rotirajuće predsjedništvo”, pored “kralja ujedinitelja” Aleksandra Vučića, činili Bakir Izetbegović, Đorđe Ivanov, Kolinda Grabar-Kitarović, Filip Vujanović, Borut Pahor? Kakva bi to uopšte država bila? - “Mogu da zamislim samo jednu Jugoslaviju, u kojoj bi se ovi koji danas protestuju na beogradskim ulicama povezali sa ljudima iz kulture koji su svojevremeno potpisivali peticije protiv ministra Hasanbegovića, sa radnicima koji su peške iz Tuzle išli do granice sa Hrvatskom, sa… Ko piše o štrajku radnika u Bosni, taj želi da u Srbiju unese nered. Sećate li se toga? Takve rečenice su u to vreme izgovarali oni koji bi danas da prave nekakvu “staru Jugoslaviju plus Albanija”.”''</ref> * [[Josip Pejaković]], glumac<ref name=pejakovic>[https://avaz.ba/lifestyle/kultura/169689/josip-pejakovic-u-trebinju-izveo-monodramu-ucerivanje Josip Pejaković u Trebinju izveo monodramu "Ućerivanje"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250120050038/https://avaz.ba/lifestyle/kultura/169689/josip-pejakovic-u-trebinju-izveo-monodramu-ucerivanje |date=2025-01-20 }} [[Dnevni avaz]]. ''P.M.; 20.03.2015.''<br>''Pejaković kaže da je monodrama „Ućerivanje“ imala dobar prijem i Hrvatskoj, mada je bilo negativne atmosfere zbog toga što se on izjasnio kao Jugosloven. „Kako neko ko se zove Josip može da se izjašnjava kao Jugosloven. Sve je kulminiralo incidentom tako da je prilikom izvođenja monodrame u Zadru i policija morala da osigurava,“ objasnio je Pejaković.''</ref> * [[Katarina Pejović]], dramaturškinja<ref name=pejovic1>[https://nova.rs/kultura/katarina-pejovic-jedini-nacin-da-iskorenimo-fasizam-je-da-razumemo-te-ljude/ Katarina Pejović: Jedini način da iskorenimo fašizam je da razumemo te ljude] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230130022252/https://nova.rs/kultura/katarina-pejovic-jedini-nacin-da-iskorenimo-fasizam-je-da-razumemo-te-ljude/ |date=2023-01-30 }} Nova.rs. ''Suzana Sudar; 02.01.2022.''<br>''“Kao Stari Grci ili Rimljani, mi koji se osećamo Jugoslovenima smo vrsta u izumiranju.”''</ref> * [[Darko Perić]], glumac<ref name=dperic1>[https://www.b92.net/kultura/vesti.php?nav_category=268&yyyy=2018&mm=09&dd=24&nav_id=1447148 Najpoznatiji glumac iz Srbije u svetu: Samo Đoković i Modrić popularniji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221011233951/https://www.b92.net/kultura/vesti.php?nav_category=268&yyyy=2018&mm=09&dd=24&nav_id=1447148 |date=2022-10-11 }} [[B92]]. ''Tara Tomović; 24.09.2018.''<br>''“Ja sam rođen u Jugoslaviji. Sebe i dalje smatram Jugoslovenom.”''</ref> * [[Vladimir Pogačić]], reditelj<ref name=pogacic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 437.<br>''“Pogačić Vladimir, filmski reditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Radko Polič]], glumac<ref name=polic1>[https://www.blic.rs/zabava/vesti/radko-polic-bice-ponovo-jugoslavije/rpcc88w Radko Polič: Biće ponovo Jugoslavije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126045237/https://www.blic.rs/zabava/vesti/radko-polic-bice-ponovo-jugoslavije/rpcc88w |date=2022-11-26 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Simonida Milojković; 24.11.2013.''<br>''“Ja sam Jugosloven i znam da ćemo nekada, kad-tad, ponovo biti zajedno.”''</ref><ref name=polic2>[https://www.blic.rs/kultura/vesti/radko-polic-ostao-sam-jugosloven/bhgfyf9 Radko Polič: Ostao sam Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221112220630/https://www.blic.rs/kultura/vesti/radko-polic-ostao-sam-jugosloven/bhgfyf9 |date=2022-11-12 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Aleksandar Nikolić; 23.02.2014.''<br>''“Uvek ću govoriti da sam Jugosloven, makar me i vređali zbog toga, kaže slovenački glumac Radko Polič.”''</ref> * [[Mladen Popović]], dramaturg<ref name=mladenpopovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 445.<br>''“Popović Mladen, dramaturg; urednik Filmske redakcije RTS. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nenad Prokić]], dramaturg<ref name=prokic1>[http://www.pobjeda.me/2013/09/02/intervju-nenad-prokic-srbija-je-pocela-da-se-trijezni/#.U8PFGd-KDIU Intervju – Nenad Prokić: Srbija je počela da se trijezni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230226005905/https://www.pobjeda.me/2013/09/02/intervju-nenad-prokic-srbija-je-pocela-da-se-trijezni/#.U8PFGd-KDIU |date=2023-02-26 }} [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]]. ''Dragan Banjac; 02.09.2013.''</ref> * [[Ljubiša Ristić]], režiser<ref name=ristic1>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/22/srpski/P00042103.shtm Ko je ovaj čovek? Ljubiša Ristić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304202521/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/22/srpski/P00042103.shtm |date=2016-03-04 }} [[Glas javnosti]]. ''Zorica Vulić; 21.04.2000.''<br>''“Nacionalnost - Jugosloven.”''</ref><ref name=ristic2>[http://www.kurir-info.rs/ljubisa-ristic-trecerazredni-umetnici-su-stubovi-nase-kulture-clanak-1159757 Ljubiša Ristić: Trećerazredni umetnici su stubovi naše kulture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140208091536/http://www.kurir-info.rs/ljubisa-ristic-trecerazredni-umetnici-su-stubovi-nase-kulture-clanak-1159757 |date=2014-02-08 }} Kurir. ''Ljubomir Radanov; 02.01.2014.''<br>''“Ja sam Jugosloven. Dopalo se to nekom ili ne.”''</ref><ref name=ristic3>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 482-483.<br>''“Ristić Ljubiša, pozorišni reditelj; predsednik Jugoslovenske udružene levice - JUL (od '95). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Olga Savić]], glumica<ref name=olgasavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 495.<br>''“Savić Olga, glumica; član Jugoslovenskog dramskog pozorišta, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Egon Savin]], redatelj<ref name=savin1>[https://www.vijesti.me/kultura/632655/jos-zivi-virtuelna-drzava-umjetnika-i-nostalgicara Još živi virtuelna država umjetnika i nostalgičara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230207014024/https://www.vijesti.me/kultura/632655/jos-zivi-virtuelna-drzava-umjetnika-i-nostalgicara |date=2023-02-07 }} [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Jelena Kontić; 29.11.2022.''<br>''“Ja sam Jugosloven po opredjeljenju, jer iako Jugoslavije nema, ja sam još živ”, kazao je u intervjuu za “Vijesti” poznati pozorišni reditelj Egon Savin.''</ref><ref name=savin2>[https://elle.rs/Stav/Intervju/a14679/Egon-Savin-Materijalnim-bogatstvom-smo-opsednuti-toliko-da-preziremo-ljude-koji-nemaju-nista.html?page=2 Egon Savin: Materijalnim bogatstvom smo opsednuti toliko da preziremo ljude koji nemaju ništa!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221011003004/https://elle.rs/Stav/Intervju/a14679/Egon-Savin-Materijalnim-bogatstvom-smo-opsednuti-toliko-da-preziremo-ljude-koji-nemaju-nista.html?page=2 |date=2022-10-11 }} Elle Serbia. ''Tamara Nikčević; 20.11.2016.''<br>''“Jevrejin sam rođen u multietničkom Sarajevu, studirao u multietničkom Beogradu, volim multietnički Njujork i Pariz… Ateista sam, pa šta da budem do – Jugosloven?! Iako te države više nema, ja još – postojim.”''</ref> * [[Žorž Skrigin]], reditelj<ref name=skrigin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 508.<br>''“Skrigin Georgije-Žorž, filmski reditelj i snimatelj; majstor umetničke fotografije; balet majstor; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Gorčin Stojanović]], reditelj<ref name=gstojanovic1>[https://www.novimagazin.rs/vesti/23219-najvise-jugoslovena-u-srbiji Najviše Jugoslovena u Srbiji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107224840/https://www.novimagazin.rs/vesti/23219-najvise-jugoslovena-u-srbiji |date=2023-01-07 }} Novi magazin. ''IJ; 16.09.2012.''<br>''“Beogradski pozorišni i filmski reditelj Gorčin Stojanović takođe se deklariše kao Jugosloven, iako to nije činio kada je ta ideologija bila dominantna: - Ideja jugoslovenstva nije politička, već pre svega kulturna. Bazirana je na povezivanju naroda koji imaju kulturne i jezičke srodnosti. Nema veze sa titoizmom i nije suprotna ni srpstvu, ni hrvatstvu. U pitanju je ideja koja je opstala kroz decenije, jer ne umiru ideje, već države, rekao je Stojanović.”''</ref><ref name=gstojanovic2>[http://www.blic.rs/Komentar/Bez-secera/214220/Iyu-naopako Iyu, naopako!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101031085846/http://www.blic.rs/Komentar/Bez-secera/214220/Iyu-naopako |date=2010-10-31 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Gorčin Stojanović; 29.10.2010.''<br>''“I, uzgred, ako je kome bitno, potpisnik se deklariše, otkako, hvala Bogu, nema Jugoslavije, kao - Jugosloven. Bez sentimenta, bez žala.”''</ref> * [[Abdurrahman Šalja]], glumac<ref name=salja1>[https://pulse.rs/bekim-fehmiu-blistavo-i-strasno/ Bekim Fehmiu – Blistavo i Strašno] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208034724/https://pulse.rs/bekim-fehmiu-blistavo-i-strasno/ |date=2023-02-08 }} Pulse Magazin. ''Boban Savković; 16.06.2010.''<br>''“Kao i pokojni Abdurahman Šalja bio je Albanac ali i Jugosloven…u onom smislu Kusturičinih likova koji, mrtvi, odlaze nekuda na plutajućem ostrvu.”''</ref> * [[Slavko Štimac]], glumac<ref name=stimac1>[https://www.danas.rs/kultura/slavko-stimac-biografija/#:~:text=Slavko%20%C5%A0timac%20je%20tokom%20cele,tek%20u%20odre%C4%91enim%20okolnostima%20poka%C5%BEu. Slavko Štimac: „Dobar čovek ne može biti lud“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240804003025/https://www.danas.rs/kultura/slavko-stimac-biografija/#:~:text=Slavko%20%C5%A0timac%20je%20tokom%20cele,tek%20u%20odre%C4%91enim%20okolnostima%20poka%C5%BEu. |date=2024-08-04 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''DanasOnline; 13.07.2024.''<br>''“Štimca predstavljaju kao srpsko-hrvatskog glumca, ali on sebe vidi kao Jugoslovena i Ličanina.”''</ref> * [[Feđa Štukan]], glumac<ref name=stukan1>[https://www.danas.rs/kultura/promocija-knjige-blank-glumca-fedje-stukana-u-zrenjaninu/ Promocija knjige „Blank“ glumca Feđe Štukana u Zrenjaninu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221106064842/https://www.danas.rs/kultura/promocija-knjige-blank-glumca-fedje-stukana-u-zrenjaninu/ |date=2022-11-06 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''M. P.; 26.10.2022.''<br>''“Ja se i danas izjašnjavam kao Jugosloven, nemam problem da kažem da sam u Jugoslaviji naučio sve vrednosti kojima se vodim i danas, a na prvom mestu je ljudski kvalitet.”''</ref><ref name=stukan2>[http://www.e-portal.ba/intervjui/7976-feda-stukan-jugosloven-sam-i-ponosim-se-svojom-domovinom Feđa Štukan: Jugosloven sam i ponosim se svojom domovinom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130411160843/http://www.e-portal.ba/intervjui/7976-feda-stukan-jugosloven-sam-i-ponosim-se-svojom-domovinom |date=2013-04-11 }} e-portal.ba ''08.04.2013.''<br>''“Kad već ne mogu da se izjasnim kao stanovnik planete zemlje, shvatio sam da je moja nacionalnost Jugosloven, i nepada mi na pamet da se toga stidim i odričem.”''</ref><ref name=stukan3>[https://rs.n1info.com/kultura/intervju-fedja-stukan-novi-magazin/ Feđa Štukan: Iza podele i mržnje stoji religija i bogati se na našoj nesreći] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221113015556/https://rs.n1info.com/kultura/intervju-fedja-stukan-novi-magazin/ |date=2022-11-13 }} N1 SRB. ''Novi magazin; 09.09.2022.''<br>''“U Jugoslaviji su me naučili da volim sve ljude podjednako zato sa izjašnjavam kao Jugosloven.”''</ref> * [[Jelena Tinska]], glumica<ref name=tinska>[https://twitter.com/JelenaTinska/status/1557072991657369600?cxt=HHwWgIC90dvo6psrAAAA (Twitter status:) ja sam rodjens u zemlji koje vise nema na mapi Ja sam Jugoslovenka i umrecu kao Jugoslovenka Ljupka oko pupka] JelenaTinska@Twitter. ''Jelena Tinska; 09.08.2022.''</ref> * [[Darko Trešnjak]], režiser<ref name=tresnjak1>[https://www.glasamerike.net/a/1936843.html Trešnjak: Bilo bi lepo režirati na Balkanu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230602043134/https://www.glasamerike.net/a/1936843.html |date=2023-06-02 }} Glas Amerike. ''Helena Đorđević; 14.06.2014.''<br>''“Mi smo se preselili ovde 1976. i to je još uvek bila Jugoslavija i tako uvek kada me ljudi pitaju uvek kažem da sam Jugosloven jer je to jedina stvar koju sam znao.”''</ref> * [[Sergej Trifunović]], glumac<ref name=strifunovic1>[https://twitter.com/WhistlerDick/status/1203054199040294914?ref_src=twsrc%5Etfw (Twitter komentar:) Ne. Jugosloven, Levičar, Glumac i Srbin. S nadom da ću postati čovek. Tim redom.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101234715/https://twitter.com/WhistlerDick/status/1203054199040294914?ref_src=twsrc%5Etfw |date=2022-11-01 }} WhistlerDick@Twitter. ''Sergej Trifunović; 06.12.2019.''</ref> * [[Renata Ulmanski]], glumica<ref name=ulmanski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 597.<br>''“Ulmanski Renata, glumica. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Mlađa Veselinović]], glumac<ref name=veselinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 609.<br>''“Veselinović Mladen-Mlađa, glumac i prevodilac. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Volk]], pozorišni i filmski kritičar<ref name=volk1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 619.<br>''“Volk Petar, pozorišni i filmski kritičar, teoretičar i istoričar; profesor Fakulteta dramskih umetnosti, Bg. (za pr. Istorija filma); šef Katedre za teoriju i istoriju. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Stjepan Zaninović]], reditelj<ref name=zaninovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 639.<br>''“Zaninović Stjepan, filmski reditelj i scenarista. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Stevo Žigon]], glumac<ref name=zigon1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 649.<br>''“Žigon Stevo, glumac i reditelj. […] P: Jugosloven; […].”''</ref> * [[Milan Žmukić]], filmski producent, revolucionar<ref name=zmukic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 656.<br>''“Žmukić Milan, predsednik Organizacionog odbora BITEF-a; preds. Organizacionog odbora Filmskog festivala u Herceg Novom. […] P: Jugosloven.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vjekoslav Afrić.jpg|Vjeko Afrić Datoteka:Неда Арнерић.jpeg|Neda Arnerić Datoteka:Ivan Bekjarev 2019.jpg|Ivan Bekjarev Datoteka:Adam i berberin prvi ljudi, Jakova Ignjatovića, SNP, 18.11.1969, Ivan Hajtl kao Maksa Svilokosić i Jelica Bjeli kao Fema.jpg|Jelica Bjeli Datoteka:Dragan Bjelogrlic (cropped).jpg|Dragan Bjelogrlić Datoteka:Tanja Bošković, 1975.jpg|Tanja Bošković Datoteka:Karlo Bulic.jpg|Karlo Bulić Datoteka:Бранко Цвејић.jpeg|Branko Cvejić Datoteka:Svetozar Cvetković crop.jpg|Svetozar Cvetković Datoteka:Borivoj Dovniković Bordo 2017.jpg|Borivoj Dovniković Datoteka:OIFF 2015-07-18 212827 - Srđan Dragojević.jpg|Srđan Dragojević Datoteka:Jasna Đuričić, glumica.jpg|Jasna Đuričić Datoteka:Predrag Ejdus 2021 stamp of Serbia.jpg|Predrag Ejdus Datoteka:Odissea Bekim Fehmiu.jpg|Bekim Fehmiu Datoteka:Greta, stranica 89, drama, Boris Isaković, foto M. Polzović.jpg|Boris Isaković Datoteka:Ita Rina v zrelih letih.jpg|Ita Rina Datoteka:Stefan Kapicic by Gage Skidmore.jpg|Stefan Kapičić Datoteka:Мима Караџић Стара Пазова.png|Mima Karadžić Datoteka:Mirjana Karanović Requiem for Mrs. J. Press Conference Berlinale 2017.jpg|Mirjana Karanović Datoteka:Milenko Maricic 1.jpg|Milenko Maričić Datoteka:Ognjenka Milićević, profesor i dekan FDU.tif|Ognjenka Milićević Datoteka:Ranko Munitic (1943-2009), 1989.jpg|Ranko Munitić Datoteka:Dino Mustafić (cropped).jpg|Dino Mustafić Datoteka:Inaugurazioa (8673787301) (cropped).jpg|Goran Paskaljević Datoteka:Borka Pavićević (34479274674).jpg|Borka Pavićević|Borka Pavićević Datoteka:Darko Peric BW.jpg|Darko Perić Datoteka:Radko Polič 2015.jpg|Radko Polič Datoteka:Portrait of Ljubiša Ristić.jpg|Ljubiša Ristić Datoteka:Egon Savin, foto B. Lučić.jpg|Egon Savin Datoteka:Žorž Skrigin (1943).jpg|Žorž Skrigin Datoteka:Slavko Stimac polovinom 80-ih.jpg|Slavko Štimac Datoteka:Sergej Trifunović.png|Sergej Trifunović Datoteka:Renata Ulmanski, 2019.jpg|Renata Ulmanski Datoteka:Stevo Žigon 1969 1.jpg|Stevo Žigon </gallery> </center> == Fotografija == * [[Ivo Eterović]], fotograf<ref name=eterovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 134.<br>''“Eterović Ivo, fotograf; majstor fotografije FSJ i Hin EFIAP. […] P: Hrvat, Jugosloven.”''</ref> * [[Stevan Kragujević]], fotoreporter<ref name=kragujevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 251.<br>''“Kragujević Stevan, fotograf. […] P: Jugosloven srpske narodnosti, pravosl.”''</ref> * [[Rizo Šurla]], fotograf, partizan<ref name=surla1>[https://www.youtube.com/watch?v=CSM_Fpjh-dI Ljudi - Fotograf Rizo Širla (Ulcinj, 1971.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221019223450/https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=CSM_Fpjh-dI |date=2022-10-19 }} YouTube. ''Srđan Karanović; Jugoslavija 1972.''<br>''“I, da Vam kažem još: sad kad je bio popis stanovništva, pita što osjećam. Ja [se] osjećam kao Jugoslaven, drugo ništa, šta imam da... ostajem Jugoslaven.”''</ref><ref name=surla2>[https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/2700/rts-trezor/4883292/ljudi---fotograf.html Ljudi - Fotograf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111100935/https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/2700/rts-trezor/4883292/ljudi---fotograf.html |date=2023-01-11 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''10.08.2022''<br>''“Jugosloven po ubeđenju, ovaj navijač splitskog Hajduka u emisiji priča o svom životu u Ulcinju.”''</ref><ref name=surla3>[https://slobodnadalmacija.hr/vijesti/regija/rizo-surla-afrojugoslaven-iz-ulcinja-nasa-zemlja-je-sto-se-tice-ravnopravnosti-vjerojatno-jedinstvena-u-svijetu-a-medusobna-mrznja-nedokuciva-je-glupost-1161912 Rizo Šurla, Afrojugoslaven iz Ulcinja: Naša zemlja je što se tiče ravnopravnosti vjerojatno jedinstvena u svijetu, a međusobna mržnja nedokučiva je glupost] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111101941/https://slobodnadalmacija.hr/vijesti/regija/rizo-surla-afrojugoslaven-iz-ulcinja-nasa-zemlja-je-sto-se-tice-ravnopravnosti-vjerojatno-jedinstvena-u-svijetu-a-medusobna-mrznja-nedokuciva-je-glupost-1161912 |date=2023-01-11 }} [[Slobodna Dalmacija]]. ''PSD; 24.01.2022.''<br>''“Rizo Šurla ime je i prezime čovjeka koji se najpreciznije može staviti u grupu Afrojugoslavena, iako se on čitav život osjećao kao Jugoslaven, odnosno Crnogorac koji je rođen u Ulcinju i čitav život je proveo u tome primorskom gradu.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Stevan Kragujević, portret, okt. 1976.jpg|Stevan Kragujević </gallery> </center> == Književnost i pjesništvo== * [[Olja Alvir]], književnica<ref name=alvir1>[https://dunav.at/partizanski-filmovi-poetika-otpora-i-nade/ Partizanski filmovi – poetika otpora i nade] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126234518/https://dunav.at/partizanski-filmovi-poetika-otpora-i-nade/ |date=2022-11-26 }} Dunav.at ''23.10.2019.''<br>''“Jedna od studentica dobro posjećenih predavanja na Bečkom univerzitetu koju je takođe zainteresovala solidarnosti i zajedništvo protagonista partizanskog filma, jeste Olja Alvir. Mlada spisateljica koja u Beču živi od djetinjstva i čiji su roditelji izbjegli iz Bosne, samu sebe naziva Jugoslovenkom i time pokazuje simpatiju za zemlju čija je osnova bilo zajedništvo svih njenih naroda i narodnosti, a koja je, kako se tvrdilo, nastala u antifašističkoj borbi.”''</ref> * [[Ivo Andrić]], književnik i diplomata<ref name=ristic-andric-davico>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 182.<br>''“Poznato mi je da je Marko Ristić javno istupio nakon popisa (u »Politici« 27. IV 1971.) i obrazložio zašto se deklarirao kao Jugoslaven, zbog čega misli da to nije nikakav unitarizam: jer se isto tako osjećao kad je istupao za rješenje hrvatskog pitanja u staroj Jugoslaviji. I Ivo Andrić se tada također upisao kao Jugoslaven. I Oskar Davičo.”''</ref><ref name=andric2>Tošović, Branko: Strane svijeta u Andrićevom životu i stvaralaštvu, u: Kuzmanović, Rajko (ur.): Andrić između Istoka i Zapada. Banja Luka 2022, str. 143.<br>''„Nemamo podataka o tome da li se Andrić konfesionalno izražavao drugačije nego što to nalazimo u njegovim školskim i studentskim dokumentima (kao katolik), ali imamo podataka da se nacionalno drugačije opredjeljuje – od 1951. pa do smrti kao Srbin (u ličnoj karti, vjenčanici, vojnoj knjižici...) i Jugosloven (u popisu stanovništva 1971).“''</ref> * [[Vladimir Arsenijević]], književnik<ref name=arsenijevic1>[http://www.tportal.hr/komentari/komentatori/201171/O-pasosu-i-putovnici.html#CommentPaging,P:1 O pasošu i putovnici] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305011755/http://www.tportal.hr/komentari/komentatori/201171/O-pasosu-i-putovnici.html#CommentPaging,P:1 |date=2016-03-05 }} tportal.hr ''Vladimir Arsenijević; 26.06.2012.''<br>''“Vjerujem da je to razlog zbog kog mi je oduvijek bilo znatno lakše identificirati se kao Jugoslaven.”''</ref> * [[Anton Aškerc]], pesnik<ref name=askerc1>Aškerc, Anton: [https://dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-YNVE4FUC/ecf67f53-f5ca-416a-a350-bc79be7c6661/PDF Hrvaški »Salon«.], u: Ljubljanski zvon, god. 19 br. 2 (1899), str. 132.<br>''“Zakaj nismo vsaj vsi Jugoslovani edini v jeziku, v književnosti in umetnosti? Čemu se cepimo in slabimo sami? Čemu? . . .”''</ref> * [[Goran Babić]], književnik<ref name=babic1>[https://www.portalnovosti.com/povratak-otpisanoga Povratak otpisanoga] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241119022141/https://www.portalnovosti.com/povratak-otpisanoga |date=2024-11-19 }} Portal Novosti. ''Marko Pogačar; 18.11.2024.''<br>''“Babić je, bez obzira na u mladosti kritičan stav prema elementima sistema, pa i efemerne rubno "proljećarske" devijacije, deklarirani Jugoslaven i komunist, viđen kao "zadrti šuvarovac" i partijski element koji se zacrtane politike, bez veće osjetljivosti za detalje, nije libio provoditi u praksi, te je oštar kritičar hrvatskog nacionalizma u najrazličitijim njegovim pojavnim oblicima.”''</ref><ref name=babic2>[https://www.laguna.rs/laguna-bukmarker-goran-babic-ne-verujem-u-sistem-u-kojem-fukara-moze-legalno-unos-21212.html Goran Babić: Ne verujem u sistem u kojem fukara može legalno da pogubi genija] Laguna. ''Branko Rosić; 10.06.2022.''<br>''Meni deluje da ste ostali zauvek Jugosloven iz Hrvatske? - "Pa ja i jesam (ili si tako samo umišljam) daleki nastavljač one hrvatske tradicije koja je u Beogradu vidjela Pijemont, kulu svjetilju južnoga slavenstva, svijetlu tačku na kraju hiljadugodišnjeg tunela kojoj su hrlili ne samo Juraj Križanić („Đuro“ u predratnom izdanju srpske akademije) i onaj Flacijus iz Lobina, koji je svoje protestantske knjige (vidjeti spise Franje Bučara) htio štampati i na ćirilici."''</ref><ref name=babic3>[https://www.telegram.hr/kultura/veliki-povratak-i-autobiografija-gorana-babica-divnog-pjesnika-koji-je-godinama-prije-rata-najavljivao-apokalipsu/ Veliki povratak i autobiografija Gorana Babića, divnog pjesnika i mračnog proroka koji je godinama prije rata najavljivao apokalipsu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221117044942/https://www.telegram.hr/kultura/veliki-povratak-i-autobiografija-gorana-babica-divnog-pjesnika-koji-je-godinama-prije-rata-najavljivao-apokalipsu/ |date=2022-11-17 }} telegram.hr ''Dragan Markovina; 06.06.2022.''<br>''“Goran Babić je čovjek o kojem se u Hrvatskoj temeljito šutjelo godinama. Književnik, ljevičar, pripadnik Šuvarove lijeve frakcije u SKH, divan pjesnik i mračni prorok koji je godinama prije rata najavljivao apokalipsu, glavni urednik umnogome ozloglašenog Oka, Mostarac zavičajem iz Opuzena i doline Neretve, školski drug Slobodana Praljka i uvjereni Jugoslaven, na kraju je početkom 1991. otišao iz Zagreba u Beograd, da se nikad ne vrati.”''</ref><ref name=babic4>[https://www.vijesti.me/kultura/674792/otvoreno-djelo-velikog-pjesnika Otvoreno djelo velikog pjesnika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230926034603/https://www.vijesti.me/kultura/674792/otvoreno-djelo-velikog-pjesnika |date=2023-09-26 }} [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Kultura Vijesti; 23.09.2023.''<br>''“Veliki Jugosloven i antinacionalista početkom ratnih sukoba 1991. napušta Hrvatsku i dolazi u Beograd.”''</ref> * [[Vladislav Bajac]], književnik<ref name=bajac1>[https://kaleidoskop-media.com/knji%C5%BEevnost/Vladislav-Bajac Bajac: Sumnja je moje prirodno stanje] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208072328/https://kaleidoskop-media.com/knji%C5%BEevnost/Vladislav-Bajac |date=2023-02-08 }} Kaleidoskop. ''Jelena Pavlović; 16.03.2017.''<br>''“Nisam nikakav jugonostalgičar niti nostalgičar, ali jesam Jugosloven.”''</ref> * [[Zorica Bajin-Đukanović]], pjesnikinja<ref name=bajindjukanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 30.<br>''“Bajin-Đukanović Zorica, književnik i fotograf; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vjera Benkova]], književnica<ref name=benkova1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 40.<br>''“Benkova Vjera, pisac i književni prevodilac; novinar, saradnik Slovačke redakcije Radio N. Sada (od '80). […] P: Slovakinja jugosl. porekla..”''</ref> * [[Oto Bihalji Merin]], književnik, istoričar umetnosti<ref name=bihalji1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 41.<br>''“Bihalji D. Oto, književnik, istoričar umetnosti (r. 3. I. 1904, Zemun). Jugosloven.”''</ref> * [[Laslo Blašković]], književnik<ref name=blaskovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 48.<br>''“Blašković Laslo, književnik; sekretar Društva književnika Vojvodine. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Milenko Bodirogić]], književnik i izdavač<ref name=bodirogic1>[https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/4/18/bodirogic-zemlje-nastale-raspadom-jugoslavije-prepune-su-mrznje-i-straha Bodirogić: Zemlje nastale raspadom Jugoslavije prepune su mržnje i straha] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020212201/https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/4/18/bodirogic-zemlje-nastale-raspadom-jugoslavije-prepune-su-mrznje-i-straha |date=2022-10-20 }} [[Al Jazeera Balkans]]. ''Nedim Sejdinović; 18.04.2020.''<br>''“Ja sam jednostavno Jugosloven i to je tako, niko ne može iz svoje kože.”''</ref><ref name=bodirogic2>[https://www.vreme.com/vreme/sanjali-najbolji-rasturili-najgori/ Sanjali najbolji, rasturili najgori] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020212819/https://www.vreme.com/vreme/sanjali-najbolji-rasturili-najgori/ |date=2022-10-20 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Nedim Sejdinović; broj 1590, 24.06.2021.''<br>''“Ono za čime žalim jesu procesi i principi na kojima je nastajala ta zemlja, a oni su bili beskompromisno emancipatorski i prvi put su nam se dogodili na ovim prostorima. U tom smislu ja sam naprosto Jugosloven bez Jugoslavije”, kaže Bodirogić.''</ref> * [[Milena Bogavac]], književnica, dramaturškinja<ref name=bogavac1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/kolumne-milene-bogavac-od-6-decembra-svakog-ponedeljka-u-danasu/ Kolumne Milene Bogavac – od 6. decembra svakog ponedeljka u Danasu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230120210820/https://www.danas.rs/vesti/drustvo/kolumne-milene-bogavac-od-6-decembra-svakog-ponedeljka-u-danasu/ |date=2023-01-20 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Danas Online; 05.12.2021.''<br>''“Deklariše se kao feministikinja, antifašistkinja, Jugoslovenka i borkinja za ljudska prava.”''</ref> * [[Nevena Bojičić]], književna kritičarka<ref name=bojicic1>[https://twitter.com/nevenawednesday/status/1122651234312310785 (Twitter status:) JA SAM : ⚪ straight ⚪ gay ⚪ bisexual 🔘 Jugoslovenka] NevenaWednesday@Twitter. ''Nevena Bojičić; 29.04.2019.''</ref> * [[Dušan Cicvara]], književnik i filmski kritičar<ref name=cicvara1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 70.<br>''“Cicvara Dušan, novinar i književnik. […] P: Jugosloven srpskog porekla, […].”''</ref> * [[Milan Ćurčin]], pjesnik<ref name=curcin1>[https://lobisti.rs/2023/08/04/curcin-knjizevnik-i-urednik/ Ćurčin – književnik i urednik] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230816000403/https://lobisti.rs/2023/08/04/curcin-knjizevnik-i-urednik/ |date=2023-08-16 }} Lobisti.rs. ''Miodrag Skundric; 04.08.2023.''<br>''“Znameniti Pančevac, patriota, doktor nauka, liberal, pesnik, diplomata, novinar, Jugosloven.”''</ref> * [[Oskar Davičo]], književnik i pesnik<ref name=ristic-andric-davico/><ref name=davico>[https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:375302-Spomen-ploca-Oskaru-Davicu Spomen ploča Oskaru Daviču] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221117034357/https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:375302-Spomen-ploca-Oskaru-Davicu |date=2022-11-17 }} [[Večernje novosti]]. ''V. N.; 12.04.2012.''<br>''“Ne napuštajući nikad i ni na koji način svoju pripadnost Srbiji, njenom narodu i njenoj literaturi, o čemu ponajbolje svedoči njegova veličanstvena „Srbija“, on je istovremeno bio gorljivi Jugosloven, internacionalista, koji nije podnosio niti jedan od naših brojnih minijaturnih i nepodnošljivih nacionalizama - istakao je Goran Babić.”''</ref> * [[Ivan Ergić]], pjesnik, ranije nogometaš<ref name=ergic1>[http://www.tportal.hr/showtime/tv/338368/Ergic-kod-Stankovica-glas-razuma-usred-euforije.html Ergić kod Stankovića - glas razuma usred euforije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151024062841/http://www.tportal.hr/showtime/tv/338368/Ergic-kod-Stankovica-glas-razuma-usred-euforije.html |date=2015-10-24 }} tportal.hr ''Zrinka Pavlić; 15.06.2014.''<br>''“Em se drznuo kritizirati nogomet u ovo doba koje mnogi doživljavaju kao doba obavezne nacionalne konsolidacije (koja je također predmet Ergićeve kritike), em je s priličnim negodovanjem govorio o uplitanju nacionalizma i religije u sport, em je bez imalo ustezanja izjavio da se izjašnjava kao Jugoslaven.”''</ref><ref name=ergic2>[https://www.novilist.hr/ostalo/kultura/ivan-ergic-katastrofalno-je-sto-su-nogometasi-uzor-mladima/?meta_refresh=true Ivan Ergić: Katastrofalno je što su nogometaši uzor mladima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230110014230/https://www.novilist.hr/ostalo/kultura/ivan-ergic-katastrofalno-je-sto-su-nogometasi-uzor-mladima/?meta_refresh=true |date=2023-01-10 }} [[Novi list]]. ''Ladislav Tomičić; 18.08.2013.''<br>''“Ja jesam Srbin, ali u kulturalnom smislu uvijek ću biti Jugosloven, kao što danas netko drugi pored pripadnosti svojoj naciji takođe može biti europejac ili nešto treće.”''</ref><ref name=ergic3>[https://www.reprezentacija.rs/ivan-ergic-poslednji-koji-je-ugasio-svetlo-i-otpevao-hej-sloveni/ Ivan Ergić, poslednji koji je ugasio svetlo i otpevao “Hej Sloveni”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230110015732/https://www.reprezentacija.rs/ivan-ergic-poslednji-koji-je-ugasio-svetlo-i-otpevao-hej-sloveni/ |date=2023-01-10 }} reprezentacija.rs ''Admin; 18.05.2019.''<br>''“Ja sam po tom pitanju uvek bio ležeran, nisam se smatrao ništa manjim Srbinom ako sam istovremeno i Jugosloven.”''</ref><ref name=ergic4>[https://winestyle.rs/2019/ivan-ergic/ Ivan Ergić, Zanimanje – tragalac] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230922024213/https://winestyle.rs/2019/ivan-ergic/ |date=2023-09-22 }} WineStyle. ''Tamara Marković; 03.11.2019.''<br>''“Kada sam u Švajcarskoj osećam se daleko više kao Jugosloven ili Srbin. A kada sam ovde, nemam takav doživljaj. Recimo da mi se taj osećaj pojača kada sam u nekoj drugoj sredini. Za mene je identitet stvar kulturnog, a ne etničkog konteksta.”''</ref> * [[Zdenka Feđver]], književnica<ref name=fedjver1>[https://www.xxzmagazin.com/jugoslovenka Jugoslovenka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221029220240/https://www.xxzmagazin.com/jugoslovenka |date=2022-10-29 }} XXZ magazin. ''Zdenka Feđver; 25.01.2021.''<br>''Nacionalnost, Jugoslovenka? - “Da.”''</ref> * [[Frida Filipović]], književnik<ref name=filipovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 136.<br>''“Filipović Frida, književnik i književni prevodilac. […] P: Jugoslovenka jevrejskog porekla, […].”''</ref> * [[Hristo Georgijevski]], književnik<ref name=georgijevski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 144-145.<br>''“Georgijevski Hristo, redovni profesor Filološkog fakulteta, Bg. (za pr. Makedonska književnost i Književnost za decu). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vesna Goldsworthy]], književnica<ref name=goldsvorti1>[https://elevate.airserbia.com/Elevate_okt2019/36/?fbclid=IwAR3V0m_NfYZE1g3b5Xc7OSc-eSpHEkzpqBcHmKX4uQzIpzNPxICTw3MGyoQ Bilo jednom u Londonu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101185457/https://elevate.airserbia.com/Elevate_okt2019/36/?fbclid=IwAR3V0m_NfYZE1g3b5Xc7OSc-eSpHEkzpqBcHmKX4uQzIpzNPxICTw3MGyoQ |date=2022-11-01 }} Elevate. ''str. 36/37, oktobar 2019.''<br>''“Panelisti su se takođe dotakli različitih slojeva identiteta, pa je tako književnica Goldsvorti za sebe rekla da je i Srpkinja i Jugoslovenka, kao i Britanka.”''</ref><ref name=goldsvorti2>[https://www.anarussellomaljev.com/post/once-upon-a-time-in-london Once upon a time in London] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330090505/https://www.anarussellomaljev.com/post/once-upon-a-time-in-london |date=2023-03-30 }} (na engleskom) anarussellomaljev.com ''Ana Russell-Omaljev, 12.10.2020.''<br>''“The panellists also touched on different layers of identity, with writer Goldsworthy saying that she is both Serbian and Yugoslav, as well as British.”''</ref> * [[Mustafa Karahasan]], književnik<ref name=karahasan1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 305.<br>''“Karahasan Mustafa, novinar i književnik, član Glavnog odbora SSRN Makedonije, rez. poručnik, r. 1920 u Skoplju, Jugosloven (pripadnik turske manjine).”''</ref> * [[Danilo Kiš]], književnik<ref name=kis1>Popov, Jovan: [https://polja.rs/wp-content/uploads/2016/01/selection11-26.pdf Jež i jorgovan. Skica za uporedni portret Aleksandra Tišme i Danila Kiša] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230202074425/https://polja.rs/wp-content/uploads/2016/01/selection11-26.pdf |date=2023-02-02 }}, u: Polja, br. 416 (2001), str. 67.<br>''“Deceniju i po kasnije, u poslednjoj godini svog života, i jednoj od poslednjih njegove zemlje, on objašnjava zašto se ne izjašnjava kao srpski pisac: »u inostranstvu jedva i to znaju šta je Jugosloven, a kamoli Srbin«. Izgovor je lakonski, a i vreme koje sledi veoma brzo će ga demantovati – Evropa će se naprasno zainteresovati za Srbe, na žalost ne na način na koji bismo voleli. Malo dalje, međutim, Kiš precizira da je nacionalnost Jugosloven »jedina tačna oznaka onoga što jesam«.”''</ref> * [[Božo Koprivica]], književnik<ref name=koprivica1>[https://www.monitor.co.me/u-fudbalu-nema-nacionalizma/ U fudbalu nema nacionalizma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230205195241/https://www.monitor.co.me/u-fudbalu-nema-nacionalizma/ |date=2023-02-05 }} Monitor. ''Nastasja Radović; 16.07.2010.''<br>''Vi ste Jugosloven? - “Bio i ostao.”''</ref><ref name=koprivica2>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/06/16/srpski/I01061501.shtml Ratni i antiratni profiteri kao savest naroda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013000115/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/06/16/srpski/I01061501.shtml |date=2012-10-13 }} [[Glas javnosti]]. ''Radmila Radosavljević; 15.06.2001.''<br>''Još se izjašnjavate kao Jugosloven iz države koja više ne postoji? - “Da. Jer, sve jeste i sve postoji, ako voliš.”''</ref> * [[Miroslav Krleža]], književnik i enciklopedista<ref name=krleza1>Cvitković, Ivan: Krleža, Hrvati i Srbi. Sarajevo 1991, str. 7.<br>''Bio sam dobar Jugoslaven i danas sam to, isticao je 1976. godine.''</ref><ref name=krleza2>Matvejević, Predrag: Granice i sudbine. O jugoslavenstvu prije i poslije Jugoslavije. Zagreb 2015, str. 267.<br>''“Često to meni negiraju, a ja sam Jugoslaven ali ne iz perspektive Aleksandra Karađorđevića ni Pere Živkovića.“''</ref> * [[Zofka Kveder]], književnica<ref name=kveder1>Свирчев, Жарка: [https://journal.knjizenstvo.rs/index.php/knjizenstvo/article/view/271/267 Југославенска жена – форум модерне списатељице], у: Књиженство, год. 5 br. 5 (2015).<br>''“Словенке ме неће више, Хрватице ме не признају још за „своју“, Српкиње такође не. Истина је, да то понекад боли, али ми такође даје снагу да останем што сам: Југославенка.”''</ref> * [[Jožef Levičnik]], književnik, glazbenik<ref name=levicnik1>Levičnik, Jos.: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QaccENhzGg35hRmnb9yFo3SLREBOBqOomsOTGd645l8gUHnwOowaq-Bz9wNiHxHS97720IL1fz_RBRRGlidt4kQeciu7Ox_VSt5uCk5NEhZPhSdtwRX9rMRh92WXgmvc266InpUgvRlGZkSJjLEXCT1MwD0Hym5GEzeuh_aocsT2TydcsZPS0_jHqVOvQaSOTVbdzP7hgANACT37qAJt7N_hgIBYUj9n73fPNaM7G-P_vnRTOFjH0PwYPJ0-VWt4UO6Cj_OvSrlsufnHK5C4cBe3R-jcqzr9mYBwGvJ2rNW1zHbFTKY Kteri narod je najbolj izobražen v Evropi?], u: Novice gospodarske, obertniške in narodne, tečaj XVI. list 49 (08.12.1858), str. 390.<br>''“Mi Jugoslaveni („divji narod“, se vé da!) navadno čakamo, da nas smert sama pokosi.”''</ref> * [[Milenko Maticki]], književnik, novinar<ref name=maticki1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 313.<br>''“Maticki Milenko, književnik; urednik "Politikinog" podlistka "Politika za decu". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Predrag Matvejević]], književnik<ref name=matvejevic1>Majdzik Papić, Katarzyna: [https://books.google.de/books?id=c5udEAAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=Narrative+des+Wandels:+Transformationsprozesse&hl=de&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Zwischen den Welten. Postjugoslawische Literatur im Spannungsfeld der Übersetzung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230106054123/https://books.google.de/books?id=c5udEAAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=Narrative+des+Wandels:+Transformationsprozesse&hl=de&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |date=2023-01-06 }}, u: Dampc-Jarosz, Renata/Kałuża, Anna (ur.): Narrative des Wandels. Transformationsprozesse nach 1989 in den mittel- und osteuropäischen Literaturen. 2022, str. 297 nap. 54. (na nemačkom) <br>''Der Interpretationskontext für Matvejevićs Texte ist in erster Linie der Mittelmeerraum (obwohl der Autor sich selbst als Jugoslawe bezeichnete und notabene in der multiethnischen Stadt Mostar geboren wurde): „Der Horizont der Existenz ist die Identität, die sich aus der Zugehörigkeit zu einer bestimmten Kultur ergibt, die für Matvejević die mediterrane Zivilisation ist.“''</ref><ref name=matvejevic2>[https://ravnododna.com/kome-je-pukla-zica/ Kome je pukla ‘Žica’?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107094902/https://ravnododna.com/kome-je-pukla-zica/ |date=2023-01-07 }} Ravno do dna. ''Jelena Svilar; 08.01.2012.''<br>''“Neobično je, nakon tolikih godina terora raznih promotera vlastitih ega koji navodno djeluju u nacionalnom interesu, u eteru javne televizije čuti intervju s čovjekom zbog kojeg ćete konačno doživjeti stanoviti ushit što pripadate istom narodu, iako je upravo nacionalni identitet ono što Matvejević, kao deklarirani Jugoslaven, nikada nije osjećao imanentnim sebi samom.”''</ref><ref name=matvejevic3>[https://www.portalnovosti.com/borac-protiv-politika-gluposti Borac protiv politika gluposti] Portal Novosti. ''N.J.; 16.02.2017.''<br>''“Predrag Matvejević je bio Jugoslaven, ali nije bio protiv nacionalnih identiteta jer je pomagao i hrvatske disidente, rečeno je na tribini ‘Ostavština Predraga Matvejevića’, održanoj 14. februara u prostorijama ‘Privrednika’ u Zagrebu.”''</ref><ref name=matvejevic4>[https://www.danas.rs/kultura/pisac-i-kriticar-bozo-koprivica-o-mediteranstvu-i-jugoslovenstvu-knjizevnog-velikana-predragu-matvejevicu-se-njegov-rodni-grad-mostar-oduzio-varvarskim-cinom/ Pisac i kritičar Božo Koprivica o mediteranstvu i jugoslovenstvu književnog velikana: Predragu Matvejeviću se njegov rodni grad Mostar odužio varvarskim činom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108022018/https://www.danas.rs/kultura/pisac-i-kriticar-bozo-koprivica-o-mediteranstvu-i-jugoslovenstvu-knjizevnog-velikana-predragu-matvejevicu-se-njegov-rodni-grad-mostar-oduzio-varvarskim-cinom/ |date=2023-01-08 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 06.07.2022.''<br>''“Matvejević je bio Jugosloven, njegovo jugoslovenstvo počelo je kada je sa trinaest godina pristupio partizanima. […] On nije prestao da bude Jugosloven ni u najtežim trenucima, kada je HDZ preuzeo vlast u Hrvatskoj i kada je bio progonjen. […] Verujem, nažalost, da bi se nekome ko je ostao Jugosloven kao Matvejević desila ista moralna pizdarija, rušenje rodne kuće, i da je ta kuća bila u Beogradu ili bilo gde drugde na ovom prostoru.”''</ref> * [[Milan Milišić]], pesnik<ref name=milisic1>Kazalište Marin Držić: [https://kmd.hr/wp-content/uploads/2020/02/2015_Kad-je-Bog-stvarao-stvarao-Dubrovnik.pdf Kad je Bog stvarao Dubrovnik.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231004165511/https://kmd.hr/wp-content/uploads/2020/02/2015_Kad-je-Bog-stvarao-stvarao-Dubrovnik.pdf |date=2023-10-04 }} Dubrovnik 2015, str. 22.<br>''“Paradoksalno je da je Milan Milišić koji se osjećao i izjašnjavao kao Jugoslaven, ubijen projektilom Jugoslavenske narodne armije.”''</ref><ref name=milisic2>[http://www.novossti.com/2012/05/beatnici-su-danas-aktualniji-nego-ikad/ Beatnici su danas aktualniji nego ikad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131020073058/http://www.novossti.com/2012/05/beatnici-su-danas-aktualniji-nego-ikad/ |date=2013-10-20 }} Novosti. ''Rade Dragojević; broj 648, 19.05.2012., broj 648''<br>''“Baš kao i Danilo Kiš ili Predrag Matvejević, i Milan Milišić bio je kozmopolita i uvjereni Jugoslaven, ali i Dubrovčanin.”''</ref><ref name=milisic3>[http://www.e-novine.com/drustvo/41119-ivot-slobodu.html Život za slobodu] E-Novine. ''Dragoljub Todorović; 04.10.2010.''</ref> * [[Pero Mužijević]], književni kritičar, univerzitetski profesor<ref name=muzijevic1>[http://www.republika.co.rs/322-323/34.html In memoriam Pero Mužijević (1934-2003)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107102741/http://www.republika.co.rs/322-323/34.html |date=2023-01-07 }} Republika. ''Nastasja Radović, Nebojša Popov; broj 322-323, 01-31.12.2003.''<br>''“Pero Mužijević je bio autentičan Jugosloven, vezan za Bosnu, rođenjem i uspomenama, Beograđanin, bez kojeg se ne može zamisliti priča o našoj književnoj boemiji, nenadmašan kozer, humanista po načinu života a ne parolama, intelektualac, pre svega po osećaju sveta...”.''</ref> * [[Vladimir Nazor]], pjesnik, književnik<ref name=nazor1>Roksandić, Drago: [http://ckhis.ffzg.unizg.hr/files/file/pdf/Desnicini-susreti/DS-2011-pdf/DS-2011-07-Roksandic.pdf Prvi kongres kulturnih radnika Hrvatske (Topusko, 25.–27. lipnja 1944.): iskustvo i aproprijacije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225153912/http://ckhis.ffzg.unizg.hr/files/file/pdf/Desnicini-susreti/DS-2011-pdf/DS-2011-07-Roksandic.pdf |date=2024-12-25 }}, u: Roksandić, Drago/Cvijović Javorina, Ivana (ur.): Intelektualci i rat 1939.–1947. Zbornik radova s međunarodnog skupa Desničini susreti 2011. Zagreb 2012, str. 106.<br>''Nazorov je samostalni poziv bio akt svojevrsne autentične kulturne revolucije. […] On je postavio i ključno pitanje, kao Hrvat i Jugoslaven: “Kako ćemo najuspješnije postići da u našoj federativnoj državi – ne dirajući u značajne osobine pojedinih naroda, koji je grade – gajimo kulturu što više zajedničkog (Nazorov kurziv – D.R.) duha i ideala?”''</ref> * [[Elvedin Nezirović]], književnik<ref name=nezirovic1>[https://www.vijesti.me/kultura/389826/ovdje-je-kultura-izgubila-svoju-prosvjetiteljsku-ulogu Ovdje je kultura izgubila svoju prosvjetiteljsku ulogu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221021193823/https://www.vijesti.me/kultura/389826/ovdje-je-kultura-izgubila-svoju-prosvjetiteljsku-ulogu |date=2022-10-21 }} [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Vujica Ognjenović; 15.06.2019.''<br>''“U tom smislu, ja sam bio i ostao Jugosloven i kao takav duboko sam razočaran stvarnošću u kojoj živim.”''</ref> * [[Andrej Nikolaidis]], književnik i publicist<ref name=nikolaidis>[https://www.portalnovosti.com/andrej-nikolaidis-jugosloven-sam-po-nadi Andrej Nikolaidis: Jugosloven sam po nadi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221009020636/https://www.portalnovosti.com/andrej-nikolaidis-jugosloven-sam-po-nadi |date=2022-10-09 }} Portal Novosti. ''Davor Konjikušić; 17.01.2017.''<br>''Možemo li reći da ste vi zapravo Jugoslaven? - “Ja to nedvojbeno jesam. I po rođenju i po kulturi. I najvažnije: po nadi.”''</ref> * [[Grozdana Olujić]], književnica<ref name=olujic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 389-390.<br>''“Olujić Grozdana, književnik, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Muharem Omerović]], pjesnik<ref name=omerovic1>[https://www.xxzmagazin.com/narodu-nije-nista-a-sve-ga-boli Narodu nije ništa, a sve ga boli] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221031233016/https://www.xxzmagazin.com/narodu-nije-nista-a-sve-ga-boli |date=2022-10-31 }} XXZ magazin. ''Savo Petrović; 28.06.2021.''<br>''“Muharem Omerović se u popisu stanovništva uvijek izjašnjavao kao Musliman govoreći da se on osjeća i kao Jugosloven i da će jednog dana narodi Jugoslavije "ako ne budu imali dovoljno zlata praviti Tita i od blata"!”''</ref> * [[Eliezer Papo]], književnik i rabin<ref name=papo1>[https://javniservis.net/mediji/dnevnici-nedeljnici-mesecnici/novi-magazin/eliezer-papo-naravno-da-sam-jugonostalgican/ Eliezer Papo: Naravno da sam jugonostalgičan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230615235228/https://javniservis.net/mediji/dnevnici-nedeljnici-mesecnici/novi-magazin/eliezer-papo-naravno-da-sam-jugonostalgican/ |date=2023-06-15 }} Javni servis. ''Anđelka Cvijić; 16.09.2022.''<br>''Kažete da ste Sarajlija, Bosanac i Jugosloven. Šta vam je to značilo pre rata, šta znači sada kad Jugoslavije nema? - “Prije rata su sva ta tri pridjeva upućivala na jednu te istu puku realnost, jer tad nisam bio samo IZ Sarajeva/Bosne i Hercegovine/Jugoslavije, nego i U Sarajevu/Bosni i Hercegovini/Jugoslaviji. Danas sva tri označavaju prvenstveno kulturu, mentalitet, pogled na svijet.”''</ref> * [[Siniša Pavić]], scenarista<ref name=pavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 403.<br>''“Pavić Siniša, književnik i scenarista; sudija Okružnog suda u Beogradu (od '66). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Muharem Pervić]], književni kritičar<ref name=pervic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 417.<br>''“Pervić Muharem, književnik; književni i pozorišni kritičar. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Janko Pukmeister]], pjesnik, književnik<ref name=pukmeister1>Vijanski, Janko [Janko Pukmeister (pseudonim)]: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QaccENhzGg35hRmnb9yFo3SLREBOBqOomsOTGd645l8gUHnwOowaq-Bz9wNiHxHS97720IL1fz_RBRRGlidt4kQeciu7Ox_VSt5uCk5NEhZPhSdtwRX9rMRh92WXgmvc266InpUgvRlGZkSJjLEXCT1MwD0Hym5GEzeuh_aocsT2TydcsZPS0_jHqVOvQaSOTVbdzP7hgANACT37qAJt7N_hgIBYUj9n73fPNaM7G-P_vnRTOFjH0PwYPJ0-VWt4UO6Cj_OvSrlsufnHK5C4cBe3R-jcqzr9mYBwGvJ2rNW1zHbFTKY Kako Slovenci kruh čislajo], u: Novice gospodarske, obertniške in narodne, tečaj XVI. list 9 (03.03.1858), str. 67.<br>''“Tudi pri nas Jugoslovanih je ta običaj navaden.”''</ref> * [[Dušan Radović]], književnik<ref name=radovic1>[https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/licni-stav-dusana-petricica-dusko-radovic-je-prezirao-kalkulantski-patriotizam/ Lični stav Dušana Petričića: Duško Radović je prezirao kalkulantski patriotizam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107111056/https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/licni-stav-dusana-petricica-dusko-radovic-je-prezirao-kalkulantski-patriotizam/ |date=2023-01-07 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dušan Petričić; 12.12.2022.''<br>''“Mnogi imaju dilemu, na kojoj strani bi Duško Radović danas bio u ovoj našoj podeljenoj, razorenoj i moralno posrnuloj državi. Znam da je Duško bio iskreni Jugosloven, znam da je bio ateista, znam da je iz dubine duše prezirao lažni i kalkulantski patriotizam i znam za njegov otvoreni i duboki animozitet prema onoj raščupanoj, bradatoj i primitivnoj četničkoj Srbiji.”''</ref> * [[Vujica Rešin Tucić]], književnik<ref name=resintucic1>Milenković, Nebojša: [https://monoskop.org/images/e/e6/Milenkovic_Nebojsa_Vujica_Resin_Tucic_Tradicija_avangarde_The_Tradition_of_Avant-garde_2011.pdf Vujica Rešin Tucić. Tradicija avangarde.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240425054218/https://monoskop.org/images/e/e6/Milenkovic_Nebojsa_Vujica_Resin_Tucic_Tradicija_avangarde_The_Tradition_of_Avant-garde_2011.pdf |date=2024-04-25 }} Novi Sad 2011, str. 64.<br>''“Uprkos brojnim razočarenjima, Rešin Tucić se čitavog života izjašnjavao kao Jugosloven i kao komunista – kao takav, čak i nakon ratnih devedesetih, u svim centrima bivše nam države bio je rado viđen gost.”''</ref><ref name=resintucic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 480.<br>''“Rešin Tucić Vujica, književnik; dramaturg u Radio N. Sadu (od '75). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Marko Ristić]], književnik i diplomata<ref name=ristic-andric-davico/> * [[Izet Sarajlić]], književnik, pjesnik<ref name=sarajlic1>[https://www.xxzmagazin.com/moram-natrag-u-sarajevo-ja-sam-sarajlic Moram natrag u Sarajevo - ja sam Sarajlić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114021846/https://www.xxzmagazin.com/moram-natrag-u-sarajevo-ja-sam-sarajlic |date=2023-11-14 }} XXZ magazin. ''Savo Petrović; 15.03.2019.''<br>''I jednom će negdje kazati: “Ja sam po nacionalnosti Sarajlija i Jugosloven”.''</ref> * [[Bekim Sejranović]], književnik<ref name=sejranovic1>[https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/balkan-i-knjizevnost-bekim-sejranovic-stranac-u-sloveniji-u-hrvatskoj-u-bosni-i-bilo-gde-drugo-na-svetu/ Balkan i književnost: Bekim Sejranović, „stranac u Sloveniji, u Hrvatskoj, u Bosni i bilo gde drugo na svetu“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231004011248/https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/balkan-i-knjizevnost-bekim-sejranovic-stranac-u-sloveniji-u-hrvatskoj-u-bosni-i-bilo-gde-drugo-na-svetu/ |date=2023-10-04 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''BBC News na srpskom; 21.05.2022.''<br>''Njegov odnos prema Bosni teško je opisati, kaže profesor Svan Monsland. „Bio je Bosanac, Hrvat, Jugosloven, Skandinavac, ali se najslobodnije osećao u Rijeci“, dodaje ovaj profesor.''</ref> * [[Dejan Tiago Stanković]], književnik i prevodilac<ref name=tiagostankovic1>[https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/dejan-tiago-stankovic-knjizevna-kometa-i-uvek-odani-nasmejani-prijatelj/ Dejan Tiago Stanković: Književna ‘kometa’ i uvek odani, nasmejani prijatelj] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231221742/https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/dejan-tiago-stankovic-knjizevna-kometa-i-uvek-odani-nasmejani-prijatelj/ |date=2022-12-31 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''BBC News na srpskom; 21.12.2022.''<br>''“Tiago Stanković je bio i jedan od potpisnika Deklaracije o zajedničkom jeziku i deklarisao se kao Jugosloven.”''</ref><ref name=tiagostankovic2>[https://www.nin.rs/kultura/vesti/64461/dejan-tiago-stankovic-olicenje-radosti-zivota Dejan Tiago Stanković: Oličenje radosti života] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241226001023/https://www.nin.rs/kultura/vesti/64461/dejan-tiago-stankovic-olicenje-radosti-zivota |date=2024-12-26 }} [[NIN]]. ''Aleksa Anđelić; 21.12.2024.''<br>''“Bio je jedan od potpisnika Deklaracije o zajedničkom jeziku i izjašnjavao se kao Jugosloven.”''</ref> * [[Vlada Stojiljković]], književnik<ref name=stojiljkovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 541.<br>''“Stojiljković Vlada, književnik i književni prevodilac; novinar u Radio Beogradu. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Darko Suvin]], teoretičar, povjesničar i kritičar književnosti i kulture<ref name=suvin1>[https://www.masina.rs/darko-suvin-svaki-malo-bistriji-ekonomist-danas-bi-mogao-ustanoviti-da-se-u-prvih-30-godina-sfrj-zivjelo-materijalno-bolje-nego-danas/ Darko Suvin: „Svaki malo bistriji ekonomist danas bi mogao ustanoviti da se u prvih 30 godina SFRJ živjelo materijalno bolje nego danas“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230227214155/https://www.masina.rs/darko-suvin-svaki-malo-bistriji-ekonomist-danas-bi-mogao-ustanoviti-da-se-u-prvih-30-godina-sfrj-zivjelo-materijalno-bolje-nego-danas/ |date=2023-02-27 }} Mašina. ''Mašina; 27.02.2023.''<br>''Prvo, o nacionalizmu. Dijelim stav Alekse Đilasa u intervjuu 2009, koji je na pitanje „Izjašnjavali ste se kao Jugosloven?“ odgovorio: „To sam i danas. Što ne znači da nisam i Crnogorac i Srbin…. Jugoslavija nije bila veštačka tvorevina i za mene je njen dugi, krvavi raspad, koji se možda još nije završio, upravo dokaz da je ona bila jedino demokratsko rešenje za jugoslovensko nacionalno pitanje.“''</ref> * [[August Šenoa]], književnik<ref name=senoa1>Janjetović, Zoran: [https://hrcak.srce.hr/file/74496 Prilozi o hrvatskoj kulturi na stranicama ''Politikinog zabavnika'' u razdoblju socijalističke Jugoslavije], u: Historijski zbornik, god. 61 br. 2 (2008), str. 382.<br>''“Šenoa je bio i dobar Jugoslaven, što ga je također činilo poželjnim, čak i u vrijeme kad je Jugoslavija prestala postojati.”''</ref><ref name=senoa2>Barac, Antun: August Šenoa. Studija. Zagreb 1926, str. 82.<br>''“[…]: po svome je shvatanju Jugoslaven, ali područje svog rada ograničuje na hrvatstvo, boreći se u njemu za misao kulturnog pridizanja, dižući mu svijest i ponos.”''</ref> * [[Ivana Šćepanović]], književni prevodilac<ref name=scepanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 553.<br>''“Šćepanović Ivana, književni prevodilac; zamenik gl. urednika časopisa za flamansku i holandsku književnost "Erazmo"; urednik IP "Prometej", N. Sad. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Zvonimir Šubić]], književnik<ref name=subic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 710.<br>''“Šubić Zvonimir, književnik, r. 1902 u Srebrenici, Jugosloven.”''</ref> * [[Gvido Tartalja]], književnik<ref name=tartalja1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 719.<br>''“Tartalja Gvido, književnik, urednik Izdavačkog preduzeća »Prosveta«, r. 1899 u Zagrebu, Jugosloven.”''</ref> * [[Slobodan Tišma]], književnik<ref name=stisma1>[https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/6/1/slobodan-tisma-vojvodina-je-izgubila-identitet Slobodan Tišma: Vojvodina je izgubila identitet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230320181732/https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/6/1/slobodan-tisma-vojvodina-je-izgubila-identitet |date=2023-03-20 }} [[Al Jazeera Balkans]]. ''Nedim Sejdinović; 01.06.2020.''<br>''“Bio sam Jugosloven i to sam i ostao.”''</ref><ref name=stisma2>[https://cordmagazine.com/sr/zivotna-prica/svako-vreme-ima-svoju-estetiku-i-svoj-moral/ Svako vreme ima svoju estetiku i svoj moral] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221201055415/https://cordmagazine.com/sr/zivotna-prica/svako-vreme-ima-svoju-estetiku-i-svoj-moral/ |date=2022-12-01 }} CorD magazin. ''Zorica Todorović Mirković; 01.10.2021.''<br>''“Novosadjanin od glave do pete, a izjašnjava se kao Jugosloven.”''</ref> * [[Dragan Todorović]], književnik, novinar<ref name=dtodorovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 578-579.<br>''“Todorović Dragan, novinar i rok kritičar, radio i TV voditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Lovro Toman]], pjesnik, političar<ref name=toman1>Matica slovenska v Ljubljani: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5Qacb9UCdkm5brjJ1gUzqcY37J5v9Gvgg-yzkIw0eRpu54k0nI7epR_1opdVzuMQvz4gs233-y2qf1En2JRr4z8nh1KnoDPg2c96a7cAe-DayW2y6sDhqUIUXu6rxYqJA2CCAVrFP59wL4igcVfkDX0XMKJawHWzrHPJqs-ANDz5M8dZ4PmgV9Ut5o70IWDOHuw55CPueza9qmDl0Fd-xHIl_kV-Gd0O_19tkVeel9IWENCxllFHmpZPqqPMyyo6MF7Vw3fMa Dr. Lovro Toman.] Ljubljana 1876, str. 58.<br>''“Ako pa hoče nas še v eno mer na sumu imeti, naj pomisli, da se Jugoslovani tolažimo z zvesto svojo zavestjo in z zgodovino, da so prešla ministerstva: Kavničevo, Meternihovo in Bahovo, – Jugoslovani pa so vendar ostali in da bodo tudi še pretrpeli ministerstvo Schmerlingovo.”''</ref> * [[Marko Tomaš]], pjesnik<ref name=mtomas1>[https://balkans.aljazeera.net/teme/2017/9/23/tomas-bosanstvo-se-negira-jer-podsjeca-na-jugoslovenstvo Tomaš: Bosanstvo se negira jer podsjeća na jugoslovenstvo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221019030251/https://balkans.aljazeera.net/teme/2017/9/23/tomas-bosanstvo-se-negira-jer-podsjeca-na-jugoslovenstvo |date=2022-10-19 }} [[Al Jazeera Balkans]]. ''Jasmin Agić; 23.09.2017.''<br>''“Gledaj, ja sam Jugosloven, i tako sam se izjašnjavao dok se to moglo, a sada sam ostali i nepriznat ukoliko se tako izjašnjavam.”''</ref><ref name=mtomas2>[https://primorski.me/info/marko-tomas-i-djordje-gregovic-gosti-knjizevnog-programa-dublin-pub-a/ Marko Tomaš i Đorđe Gregović gosti književnog programa Dublin Pub-a] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230226015246/https://primorski.me/info/marko-tomas-i-djordje-gregovic-gosti-knjizevnog-programa-dublin-pub-a/ |date=2023-02-26 }} Primorski Portal. ''Primorski Portal; 20.02.2023.''<br>''“Marko Tomaš je pjesnik, boem, meštar od riječi, Jugosloven.”''</ref> * [[Janez Trdina]], književnik<ref name=trdina1>Novak, Viktor: Antologija jugoslovenske misli i narodnog jedinstva (1390-1930). Beograd 1930, str. 302.<br>''“Slovenac Janez Trdina, osvedočeni Jugosloven profesor srpskohrvatskog jezika i književnosti na rečkoj gimnaziji dao je u VIII razredu 1864-1865 pismeni zadatak »Hrvati i Srbi, ljubite se«.”''</ref> * [[Marko Vešović (književnik)|Marko Vešović]], književnik<ref name=mvesovic1>[http://www.vecernji.hr/knjige/snjezana-kordic-zasto-ovdje-nema-prijevoda-ako-govorimo-cetiri-jezika-902954 S. Kordić: Zašto ovdje nema prijevoda ako govorimo četiri jezika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305071039/http://www.vecernji.hr/knjige/snjezana-kordic-zasto-ovdje-nema-prijevoda-ako-govorimo-cetiri-jezika-902954 |date=2016-03-05 }} [[Večernji list]]. ''Denis Derk; 15.11.2013.''<br>''“Na posljednjem popisu stanovništva u Bosni i Hercegovini odgovorio sam da sam Jugoslaven, da mi je materinji jezik srpsko-hrvatski te da sam ateist.”''</ref><ref name=mvesovic2>[https://www.aktuelno.me/kolumne/marko-vesovic-svastara-nesto-kao-dnevnicki-zapisi-3/ Marko Vešović: Nešto kao dnevnički zapisi (3)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108080947/https://www.aktuelno.me/kolumne/marko-vesovic-svastara-nesto-kao-dnevnicki-zapisi-3/ |date=2023-01-08 }} Aktuelno.me ''Marko Vešović; 06.07.2021.''<br>''Sjetih se posljednjeg popisa u BIH, kad sam popisivačima rekao: “Po vjeri sam pravoslavni ateista, jezik mi je srpskohrvatski, po nacionalnosti sam Jugosloven”.''</ref><ref name=mvesovic3>[https://www.aktuelno.me/istaknuto/marko-vesovic-svastara-i-mrznja/ Marko Vešović Svaštara (I): Mržnja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108080944/https://www.aktuelno.me/istaknuto/marko-vesovic-svastara-i-mrznja/ |date=2023-01-08 }} Aktuelno.me ''Marko Vešović; 02.11.2018.''<br>''“Ali moja mržnja je nestala otkako sam po nacionalnosti Jugosloven.”''</ref> * [[Radonja Vešović]], književnik<ref name=rvesovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 610.<br>''“Vešović Radonja, novinar i književnik, akademik. […] P: Crnogorac - Jugosloven.”''</ref><ref name=rvesovic2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 760-761.<br>''“Vešović Radonja: književnik, službenik Ureda za informacije Izvršnog veća NR Crne Gore, urednik književnog časopisa »Susreti«, rez. kapetan, r. 1924 u Rijeci Marinića, Srez invangradski [sic!], Jugosloven.”''</ref> * [[Krinka Vidaković-Petrov]], književnik, direktorica Memorijalnog centra „Staro sajmište"<ref name=vidakovicpetrov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 611.<br>''“Vidaković-Petrov Krinka, književnik i književni prevodilac. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Velimir Visković]], književni kritičar i leksikograf<ref name=viskovic1>[https://www.portalnovosti.com/rat-mir-velimir Rat, mir, Velimir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230105105519/https://www.portalnovosti.com/rat-mir-velimir |date=2023-01-05 }} Portal Novosti. ''Boris Rašeta; 03.07.2022.''<br>''Izrekao je i rečenicu koja se na ovim televizijama nije dugo čula i neće, o tome kako se oduvijek osjećao “i Hrvatom, i Jugoslavenom”.''</ref> * [[Slobodan Zubanović]], književnik<ref name=zubanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 646.<br>''“Zubanović Slobodan, književnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nina Živančević]], pjesnikinja<ref name=zivancevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 650.<br>''“Živančević Nina, književnik i književni prevodilac; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:S. Kragujevic, Ivo Andric, 1961a 0.jpg|Ivo Andrić Datoteka:Vladimir Arsenijević at Krokodil 04 - cropped.jpg|Vladimir Arsenijević Datoteka:Anton Aškerc.jpg|Anton Aškerc Datoteka:Vladislav Bajac, Studio Babic.jpg|Vladislav Bajac Datoteka:Zorica Bajin Ðukanovic.jpg|Zorica Bajin-Đukanović Datoteka:Stevan Kragujevic, Oto Bihalji Merin, slikar i istoricar umetnosti, 1990s (cropped).jpg|Oto Bihalji-Merin Datoteka:Oskar Davico 1951.jpg|Oskar Davičo Datoteka:Ivan Ergić.jpg|Ivan Ergić Datoteka:Danilo Kiš 2010 Montenegro stamp.jpg|Danilo Kiš Datoteka:Miroslav Krleža 1953 (cropped).jpg|Miroslav Krleža Datoteka:Zofka_Kveder_1920s.jpg|Zofka Kveder Datoteka:Josip Levičnik.jpg|Jožef Levičnik Datoteka:Predrag Matvejević on Subversive Festival 0 (cropped).jpg|Predrag Matvejević Datoteka:Vladimir Nazor 1976 Yugoslavia stamp.jpg|Vladimir Nazor Datoteka:Grozdana Olujic 3.jpg|Grozdana Olujić Datoteka:Marko-ristic-2.jpg|Marko Ristić Datoteka:Izet Sarajlić.jpg|Izet Sarajlić Datoteka:Dejantiagostankovic (cropped).jpg|Dejan Tiago Stanković Datoteka:August Šenoa.jpg|August Šenoa Datoteka:Gvido Tartalja portrait.jpg|Gvido Tartalja Datoteka:Dragan Todorović (writer).jpg|Dragan Todorović Datoteka:Lovro toman.jpg|Lovro Toman Datoteka:Janez Trdina.jpg|Janez Trdina </gallery> </center> == Komedija == * [[Peđa Bajović]], stand-up komičar<ref name=bajovic1>[https://www.index.hr/magazin/clanak/video-pedja-bajovic-u-dusi-sam-jugoslaven-i-ne-mozete-mi-nista-osim-smijati-se/964147.aspx Pedja Bajović: "U duši sam Jugoslaven i ne možete mi ništa - osim smijati se"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126003852/https://www.index.hr/magazin/clanak/video-pedja-bajovic-u-dusi-sam-jugoslaven-i-ne-mozete-mi-nista-osim-smijati-se/964147.aspx |date=2022-11-26 }} index.hr ''18.04.2017.''<br>''“Da, u duši sam Jugoslavenom, ali ne u političkom smislu. Kulturološki se tako osjećam te ne predstavljam nikakvu prijetnju bilo kome.”''</ref><ref name=bajovic2>[https://www.akta.ba/licnosti/kultura-i-sport/48014/peda-bajovic-stand-up-komicarprijelomni-trenutak-je-bio-odlazak-u-seattle Peđa Bajović, stand-up komičar: Prijelomni trenutak je bio odlazak u Seattle] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152852/https://www.akta.ba/licnosti/kultura-i-sport/48014/peda-bajovic-stand-up-komicarprijelomni-trenutak-je-bio-odlazak-u-seattle |date=2024-12-25 }} akta.ba ''Dnevni list; 19.01.2015.''<br>''“Kroz svoju bio-geografiju sam skupio tri i pol državljanstava i biranje samo jednog od ovih naših identiteta bi bila izdaja ostalih. Kulturološki sam Jugoslaven, a politički sam prilično daleko od toga.”''</ref><ref name=bajovic3>[https://www.ekskluziva.ba/peda-bajovic-u-clubu-monument/20761 Peđa Bajović u Clubu Monument!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126011855/https://www.ekskluziva.ba/peda-bajovic-u-clubu-monument/20761 |date=2022-11-26 }} ekskluziva.ba ''04.01.2016.''<br>''“Jednostavno, kad se ta zemlja raspala, ja sam već imao 20 godina, dakle bio potpuno formirana ličnost. Sve ovo što je uslijedilo kasnije, nije mi se uspjelo primiti u identitet i ako kažem da sam ovo prvo - onda bih poništio ono drugo ili treće, pa čak i četvrto, a koji su sve dio mog identiteta. Zato, ja sam kulturološki Jugosloven, a imam i papire za to u vidu tri i po državljanstva! Usput, živio sam svuda unaokolo i mislim da, ako nisam u pravu, barem ima pravo na takvo mišljenje.”''</ref><ref name=bajovic4>[https://6yka.com/kolumne/peda-bajovic-prema-onima-koji-ne-izlaze-na-glasanje-osjecam-prezir Peđa Bajović: Prema onima koji ne izlaze na glasanje osjećam prezir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126012420/https://6yka.com/kolumne/peda-bajovic-prema-onima-koji-ne-izlaze-na-glasanje-osjecam-prezir |date=2022-11-26 }} Buka. ''10.11.2018.''<br>''“Ja i kulturološki i praktično jesam Jugosloven. Za mene ta nekadašnja tvorevina ni u praktičnom smislu nije prestala da postoji.”''</ref> == Kulinarstvo == * [[Ljubomir Stanišić]], poznati šef kuhinje<ref name=stanisic1>[http://arhiva.superzena.net/kolaz.php?mm=11&nav_id=653173&yyyy=2012 Ljubomir Stanišić - najtraženiji šef kuhinje u Portugalu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221104050126/http://arhiva.superzena.net/kolaz.php?yyyy=2012&mm=11&nav_id=653173 |date=2022-11-04 }} Super žena. ''Patricia Lazarević; 13.11.2012.''<br>''“Ja se ne deklarišem ni kao Srbin, ni kao Bosanac, već kao Jugosloven i tako će biti do moje smrti, zapravo kao Jugosloven sa portugalskim srcem!”''</ref><ref name=stanisic2>[http://de.meetinghalfway.eu/2013/08/kochen-ganz-politisch-unkorrekt/ Kochen, ganz ‘politisch unkorrekt’] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211015945/http://de.meetinghalfway.eu/2013/08/kochen-ganz-politisch-unkorrekt/ |date=2023-02-11 }} (na njemačkom) Meeting Halfway.<br>''“Ich nenne mich ganz offen einen Jugoslawen, denn meine ganze Familie liebt Sex, deshalb ist auch alles vermischt, Kroaten mit Muslimen, Muslime mit Serben… Obwohl mein Name orthodox ist, bin ich kein religiöser Mensch, ich bin Jugoslawe, und werde es immer sein.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Ljubomir Stanisic (Time Out Lisboa).png|Ljubomir Stanišić </gallery> </center> == Ljekarstvo == * [[Ljubica Božinović]], kardiolog<ref name=bozinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 59.<br>''“Božinović Ljubica, kardiolog. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Oliver Dulić]], kirurg, bivši političar<ref name=dulic1>Popadić, Dragan: Building up European Identity: From the Chimney Smoke, u: Psihološka istraživanja, vol. XIII br. 1 (2010), str. 16 nap. 9. (na engleskom)<br>''“Recently, Oliver Dulić, the Speaker of the Serbian Parliament until June 2008, declared his ethnicity as Yugoslav.”''</ref> * [[Slobodanka Gruden]], ljekarka, ranije političar<ref name=sgruden1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 155.<br>''“Gruden Slobodanka, lekar, primarijus; preds. Crvenog krsta Srbije; potpreds. Sekcije za transfuziologiju SLD; predsednik Stručne komisije za transfuziologiju pri Ministarstvu zdravlja SR Srbije; načelnik Službe za transfuziju KBC Zemun. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Merima Isaković]], klinički psiholog, bivša glumica<ref name=misakovic1>[https://rs.n1info.com/kultura/merima-isakovic-ja-sam-jugoslovenka-i-dok-ja-postojim-postoji-jugoslavija/ Merima Isaković: Ja sam Jugoslovenka i dok ja postojim – postoji Jugoslavija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020210948/https://rs.n1info.com/kultura/merima-isakovic-ja-sam-jugoslovenka-i-dok-ja-postojim-postoji-jugoslavija/ |date=2022-10-20 }} N1 SRB. ''N1 Beograd; 28.05.2021.''<br>''“Nije tačno da ne postoji Jugoslavija, zemlja postoji dokle ljudi postoje, političke granice su drugo, ali ja sam Jugosloven i dok ja postojim – postoji Jugoslavija, da vas upoznam sa geografskom popravkom”, rekla je ona. […] “[…] Ako ja postojim, a ja sam Jugoslovenka, onda postoji i Jugoslavija, a verujem da nas ima još”, dodala je ona.''</ref> * [[Valentin Janežič]], lekar, pisac<ref name=vjanezic>Janežič, Valentin (Balant): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-TX6C8UZR/fb80cf9c-4262-4b58-b163-3ba39b58d90b/PDF Adam Janoša z Roščiševa Roščiševsky], u: Slovenska bčela, letnik 3, številka 42 (1852), str. 341.<br>''“Gotovo je bila ta prikazen vsim Slovanom, posebno pa nam Jugoslavenom neobičajna in nenadjana, ker se navadno naši žlahtniki svojega naroda sramujejo, ga zapuščajo in mnogokrat […].”''</ref> * [[Dimitrije Juzbašić]], kirurg, univerzitetski profesor<ref name=juzbasic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 297.<br>''“Juzbašić Dimitrije, dr medicine, red. prof. Medicinskog fak. u Zagrebu, upravnik Hirurške klinike Medicinskog fak., r. 1909 u Daruvaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Slavka Morić-Petrović]], neuropsihijatar, univ. profesor, revolucionar<ref name=moricpetrovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 364.<br>''“Morić-Petrović Slavka, neuropsihijatar. […] P: Jugosloven. [sic!].”''</ref> * [[Vukašin Popadić]], ljekar-bakteriolog, političar, revolucionar<ref name=vpopadic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 558.<br>''“Popadić dr Vukašin, lekar-bakteriolog, direktor Centralnog higijenskog zavoda NRM u Skoplju, rez. major, r. 1904 u Glamoču, Jugosloven.”''</ref> * [[Dragan Popović]], medicinar, univerzitetski profesor<ref name=draganpopovic1>Kilibarda, M.: [https://hrcak.srce.hr/en/file/226865 In Memoriam. Prof. dr. sci med. Dragan Popović], u: Arhiv za higijenu rada i toksikologiju, 37 br. 1 (1986), str. 102.<br>''“Kao osvedočeni Jugosloven, učestvovao je u oslobađanju dobrog dela naše zemlje i za to je zaslužio oficirski čin i Medalju zasluga za narod 1946. godine.”''</ref> * [[Igor Radosavljević]], psihijatar<ref name=iradosavljevic1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/srbijo-zbogom-niko-ti-vise-ne-moze-pomoci-zbog-cega-je-psihijatar-dr-igor-radosavljevic-koga-je-i-vucic-nagradio-spreman-da-zauvek-napusti-drzavu/ „Srbijo, zbogom! Niko ti više ne može pomoći“: Zbog čega je psihijatar dr Igor Radosavljević, koga je i Vučić nagradio, spreman da zauvek napusti državu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230521004102/https://www.danas.rs/vesti/drustvo/srbijo-zbogom-niko-ti-vise-ne-moze-pomoci-zbog-cega-je-psihijatar-dr-igor-radosavljevic-koga-je-i-vucic-nagradio-spreman-da-zauvek-napusti-drzavu/ |date=2023-05-21 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''R. Briza/M. Radenković; 28.03.2023.''<br>''“Tamo ću se osećati zaista kao kod kuće jer rodio sam se kao Jugosloven i uvek ću se tako osećati, a Slovenija je isto Jugoslavija, zauvek!”''</ref> * [[Miroslav Simić]], imunolog, univerzitetski profesor<ref name=msimic1>[https://www.miroslavmirkosimic.org/?page_id=17 Kako sam mlatio praznu slamu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225153548/https://www.miroslavmirkosimic.org/?page_id=17 |date=2024-12-25 }} miroslavmirkosimic.org ''Miroslav Mirko Simić; 2004.''<br>''“Oduvek sam se izjašnjavao isključivo kao Jugosloven nikad ne osećajući neku posebnu potrebu da naglasim da sam istovremeno i Srbin po ocu, odnosno Čeh po majci. Pre Drugog svetskog rata nisam s mojim jugoslovenstvom imao nikakvih problema. Docnije, međutim, je komunistička vlast tražila da uz Jugosloven dodam i “neopredeljen” što sam smatrao da je potpuno blesavo, pa sam to uprkos prisili odbijao da činim. Kao vrlo “opredeljen“ Jugosloven naravno da sam odmah čim su krajem osamdesetih počeli da rasparčavaju moju domovinu, činio sve da se tome suprotstavim.”''</ref><ref name=msimic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 503.<br>''“Simić Miroslav, imunolog. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=msimic3>[https://www.slobodnaevropa.org/a/mirko-simic-sanu/28024025.html Mirko Simić: Memorandum SANU, crna tačka srpske istorije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221127043307/https://www.slobodnaevropa.org/a/mirko-simic-sanu/28024025.html |date=2022-11-27 }} [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Branka Mihajlović; 01.10.2016.''<br>''“Kao ubeđeni Jugosloven, bio sam od samog početka protivnik stavova i ideja iznetih u pisaniju nazvanom „Memorandum SANU“.”''</ref><ref name=msimic4>[http://www.miroslavmirkosimic.org/wp-content/uploads/2015/08/%C5%BDivotopis-Miroslava-Mirka-Simi%C4%87a.pdf Životopis Miroslava Mirka Simića] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221127043904/http://www.miroslavmirkosimic.org/wp-content/uploads/2015/08/%C5%BDivotopis-Miroslava-Mirka-Simi%C4%87a.pdf |date=2022-11-27 }} miroslavmirkosimic.org''<br>''“Miroslav Simić, zvani Mirko, rođen je 4. aprila. 1924. godine, i to slučajno u Beogradu, odnosno Srbiji. Stoga je on sasvim slučajno u krštenici zabeležen kao Srbin kakvim se međutim nikad nije osećao, već je uvek govorio da je Jugosloven. ”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Oliver Dulić.jpg|Oliver Dulić Datoteka:Dr. Valentin Janežič Büste, Sankt Jakob im Rosental, Kärnten.jpg|Valentin Janežič Datoteka:Miroslav Simić.jpg|Miroslav "Mirko" Simić </gallery> </center> == Muzika == * [[Ernest Ačkun]], klarinetista<ref name=ackun1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 9.<br>''“Ačkun Ernest, klarinetista; redovni profesor Fakulteta muzičke umetnosti, Bg. (za pr. Kamerna muzika). […] P: Jugosloven, Slovenac.”''</ref><ref name=ackun2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 10.<br>''“Ačkun E. Ernest, klarinetista; redovni profesor Fakulteta muzičke umetnosti u Beogradu; generalni sekretar Saveza udruženja muzičkih umetnika Jugoslavije (r. 27. III 1930, Hrastnik, Slovenija). Jugosloven, Slovenac.”''</ref> * [[Husein Alijević]], pjevač<ref name=alijevic1>[https://www.republika.rs/zabava/estrada/503141/husein-alijevic-husa-film Husa otkrio šokantne detalja o dobijanju uloge u filmu o Džeju: Zapalio sam sveću Svetoj Petki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240116081902/https://www.republika.rs/zabava/estrada/503141/husein-alijevic-husa-film |date=2024-01-16 }} Portal Republika. ''Republika/M.G.; 10.01.2024''<br>''“Kad se Jugoslavija raspadala ja sam bio tinejdžer i ma kako to zvučalo ja sebe smatram Jugoslovenom jer sam dete iz mešanog braka i jer sam rođen tu gde su se spajale različitosti.”''</ref> * [[Šaban Bajramović]], pjevač<ref name=bajramovic1>[https://niskevesti.rs/u-nisu-pocinje-festival-posvecen-kralju-romske-muzike-zauvek-saban-bajramovic/ U Nišu počinje festival posvećen kralju romske muzike – „Zauvek Šaban Bajramović“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230831010327/https://niskevesti.rs/u-nisu-pocinje-festival-posvecen-kralju-romske-muzike-zauvek-saban-bajramovic/ |date=2023-08-31 }} Niške Vesti. ''Violeta Milićević; 01.08.2023''<br>''“On je bio Rom, iako je po duši bio Jugosloven.”''</ref> * [[Bebi Dol]], pevačica<ref name=bebidol1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 552-553.<br>''“Šarić Dragana - Bebi Dol, vokalni solista džez i zabavne muzike; kompozitor i tekstopisac; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Beki Bekić]], pevač<ref name=bekic1>[https://express.ba/naslovnica/473664/beki-bekic-za-express-ne-krijem-svoje-ime-i-prezime-u-beogradu-nemam-problema/ Beki Bekić za “Express”: Ne krijem svoje ime i prezime, u Beogradu nemam problema] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211001138/https://express.ba/naslovnica/473664/beki-bekic-za-express-ne-krijem-svoje-ime-i-prezime-u-beogradu-nemam-problema/ |date=2023-02-11 }} Express.ba ''Arina Hasović; 10.02.2023''<br>''Vi ste Albanac, sa adresom u Beogradu. Jeste li nekada imali problema zbog te činjenice? - “Nikada ništa negativno. Mene su jako dobro prihvatili, a nikada nisam krio ime ni prezime. Čak sam bolje prihvaćen nego neki njihovi pjevači. Narod kao narod, ako si dobar prema ljudima nema veze koje si vjere, to niko ne gleda u Beogradu. Moja žena je pravoslavna, živimo jugoslovenski jer ja sam u duši još uvijek Jugosloven. Ja volim tu zemlju, onu slogu gdje smo svi zajedno se voljeli, uživali. Ono kada dođem iz inostranstva pa uđem u Sloveniju i kažeš sebi „ušao sam u moju državu“.”''</ref> * [[Sergije Beljajev]], dirigent<ref name=beljajev1>[https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/preminuo-sergije-beljajev-osnivac-legendarnog-hora-djevojke-s-neretve/222659 Preminuo Sergije Beljajev, osnivač legendarnog hora 'Djevojke s Neretve'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111110340/https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/preminuo-sergije-beljajev-osnivac-legendarnog-hora-djevojke-s-neretve/222659 |date=2023-01-11 }} RadioSarajevo.ba ''14.04.2016.''<br>''“Sergije Beljajev, Rus po narodnosti, Jugosloven po opredjeljenju, formirao je Djevojke s Neretve krajem šezdesetih godina s namjerom da izvode partizanske, zabavne i narodne pjesme.”''</ref> * [[Bruno Bjelinski]], kompozitor<ref name=bjelinski2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 61.<br>''“Bjesinski [sic!] Bruno, dr prava, kompozitor, vanr. prof. Muzičke akademije u Zagrebu, r. 1909 u Trstu, Jugosloven.”''</ref> * [[Dara Bubamara]], pjevačica<ref name=darabubamara1>[https://avaz.ba/showbiz/jet-set/796483/dara-bubamara-za-avaz-mama-nije-vjerovala-da-cu-voziti-porsea-kao-brena-a-vozila-sam-bolje-automobile Dara Bubamara za "Avaz": Mama nije vjerovala da ću voziti Poršea kao Brena, a vozila sam bolje automobile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231040455/https://avaz.ba/showbiz/jet-set/796483/dara-bubamara-za-avaz-mama-nije-vjerovala-da-cu-voziti-porsea-kao-brena-a-vozila-sam-bolje-automobile |date=2022-12-31 }} [[Dnevni avaz]]. ''N. Varupa; 27.12.2022.''<br>''“Ja jesam Srpkinja ali sam u duši Jugoslovenka.”''</ref> * [[Đorđe Ðogani]], pjevač<ref name=djogani1>[http://star.vecer.com.mk/tekst.asp?tid=21389 Џоле: Со Слаѓа сум во одлични односи!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722215116/http://star.vecer.com.mk/tekst.asp?tid=21389 |date=2011-07-22 }} (na makedonskom) Večer. ''Aleksandra Timkovska; 05.09.2006.''<br>''“Така е бидејќи секогаш се чувствувам како Југословен. Така сум роден, така ќе умрам и тоа е крај.”''</ref> * [[Uroš Dojčinović]], gitarista i kompozitor<ref name=dojcinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 105.<br>''“Dojčinović Uroš, gitarista, kompozitor i publicista; prof. u SMŠ "J. Slavenski", Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Vladimir Furduj]], muzičar<ref name=furduj1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 138.<br>''“Furduj Vladimir, muzičar, bubnjar. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Mirko Glišić]], kompozitor i tekstopisac<ref name=glisic1>[https://www.danas.rs/zivot/crna-dama-je-zaklina-kenedi-onazis-ljudi-secanja-mirko-glisic-tekstopisac-i-kompozitor-hitova-rok-i-folk-muzike/ „Crna dama“ je Žaklina Kenedi Onazis: Ljudi, sećanja – Mirko Glišić, tekstopisac i kompozitor hitova rok i folk muzike] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241108214445/https://www.danas.rs/zivot/crna-dama-je-zaklina-kenedi-onazis-ljudi-secanja-mirko-glisic-tekstopisac-i-kompozitor-hitova-rok-i-folk-muzike/ |date=2024-11-08 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Zoran Mišić; 28.09.2024.''<br>''“Mi Jugosloveni, jer sebe smatram Srbinom i Jugoslovenom smo mnogo ostrašćeni.”''</ref> * [[Zafir Hadžimanov]], pjevač<ref name=hadzimanov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 160-161.<br>''“Hadžimanov Zafir, estradni umetnik, kompozitor, glumac i pesnik. […] P: Makedonac-Jugosloven, […].”''</ref> * [[Bojan Hreljac]], muzičar<ref name=hreljac1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 164.<br>''“Hreljac Bojan, muzičar, estradni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ekrem Jevrić]], pevač<ref name=jevric1>[http://www.vreme.com/cms/view.php?id=942888 Pas do pasa, beton do betona] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100801185254/http://www.vreme.com/cms/view.php?id=942888 |date=2010-08-01 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Jovana Gligorijević; broj 1021, 29.07.2010.''<br>''“Više od dvadeset godina po odlasku iz zemlje koja se tad još zvala Jugoslavija, Ekrem se i dalje izjašnjava kao Jugosloven i dalje radi kao taksista i zidar (u Njujorku gradu).”''</ref> * [[Vladimir Janković]], muzičar<ref name=vjankovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 186.<br>''“Janković Vladimir - Džet, rok muzičar, radio voditelj. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Zoran Kalezić]], pevač<ref name=kalezic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 215-216.<br>''“Kalezić Zoran, estradni umetnik; vokalni solista. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Rastislav Kambasković]], kompozitor<ref name=kambaskovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 217.<br>''“Kambasković Rastislav, kompozitor; vanredni profesor Fakulteta muzičke umetnosti, Bg. (za pr. Muzička teorija); šef Katedre za teorijske predmete. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Boris Kovač]], glazbenik<ref name=bkovac>[https://lupiga.com/intervjui/razgovor-s-glazbenikom-borisom-kovacem-osjecam-se-kao-jugoslaven-i-prihvatio-sam-da-sam-trajni-apatrid Razgovor s glazbenikom Borisom Kovačem: „Osjećam se kao Jugoslaven i prihvatio sam da sam trajni apatrid“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230225234711/https://lupiga.com/intervjui/razgovor-s-glazbenikom-borisom-kovacem-osjecam-se-kao-jugoslaven-i-prihvatio-sam-da-sam-trajni-apatrid |date=2023-02-25 }} Lupiga. ''Boris Pavelić; 03.01.2022.''<br>''“Sve što je bila prednost Jugoslavije kao multietničkog, multireligijskog, multikulturnog prostora - a ja sebe i dalje doživljavam kao Jugoslovena - sistematski je razgrađivano tokom tih decenija..”''</ref> * [[Kornelije Kovač]], muzičar i kompozitor<ref name=kkovac1>[https://www.vreme.com/kultura/sta-sam-dao-muzici-a-sta-ona-meni/ Šta sam dao muzici a šta ona meni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230128021402/https://www.vreme.com/kultura/sta-sam-dao-muzici-a-sta-ona-meni/ |date=2023-01-28 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Tamara Nikčević; broj 1205, 06.02.2014.''<br>''“Dete sam mešanog braka, Jugosloven, pa…”''</ref> * [[Hašim Kučuk Hoki]], pevač<ref name=hoki1>[http://www.nin.co.rs/2002-12/05/26236.html Nazdravite, drugovi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231041248/http://www.nin.co.rs/2002-12/05/26236.html |date=2022-12-31 }} [[NIN]]. ''05.12.2002., broj 2710''<br>''“Bio sam deklarisani Jugosloven, i to sam do danas ostao.”''</ref><ref name=hoki2>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/bilo-jednom-medu-nama Sjećanja: Hašim Kučuk Hoki: Bilo jednom među nama] [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Petar Luković; 01.07.2013.''<br>''“Ja sam Jugosloven! Titov vojnik, rođen u Jugoslaviji, položio Titovu zakletvu pod jugoslovenskom zastavom, zakleo se da ću braniti granice ove zemlje i nastaviti tradicije mog oca.”''</ref><ref name=hoki3>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2002/11/28/srpski/K02112701.shtml Najveći roker među narodnjacima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111115511/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2002/11/28/srpski/K02112701.shtml |date=2023-01-11 }} [[Glas javnosti]]. ''I. S.; 28.11.2002''<br>''“Vaspitan sam tako da ostanem celog života ono što jesam, onaj stari Jugosloven. Ja sam to.”''</ref> * [[Lepa Brena]], pevačica<ref name=brena1>[https://pink.rs/domaci/458058/lepa-brena-progovorila-o-uspehu-sa-'slatkim-grehom'-prisetila-se-devedesetih-godina-pa-otkrila-u-cemu-je-tajna-njenog-sjajnog-osmeha-video Lepa Brena progovorila o uspehu sa 'Slatkim grehom', prisetila se devedesetih godina, pa otkrila u čemu je tajna njenog sjajnog osmeha!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230210023126/https://pink.rs/domaci/458058/lepa-brena-progovorila-o-uspehu-sa-%27slatkim-grehom%27-prisetila-se-devedesetih-godina-pa-otkrila-u-cemu-je-tajna-njenog-sjajnog-osmeha-video |date=2023-02-10 }} pink.rs ''N. Ž.; 13.12.2022.''<br>''“Kako sam bila velika zvezda, ja sam bila i ostala Jugoslovenka.”''</ref><ref name=brena2>[http://www.pressonline.rs/sr/vesti/dzet_set_svet/story/52970/POVRATAK+LEPE+BRENE.html Povratak Lepe Brene] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029202123/http://www.pressonline.rs/sr/vesti/dzet_set_svet/story/52970/POVRATAK+LEPE+BRENE.html |date=2013-10-29 }} Press Online. ''M. Majstorović; 07.12.2008.''<br>''Da li se još deklarišete kao Jugoslovenka? - “Ako neko ima pravo da se deklariše kao Hrvat ili Srbin, i ja imam pravo da budem Jugoslovenka.”''</ref><ref name=brena3>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 179-180.<br>''“Jahić Fahreta - Lepa Brena, estradni umetnik, vokalni solista. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=brena4>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 167-168.<br>''“Jahić A. Fahreta, estradni umetnik (r. 20. X 1960, Tuzla). Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vatroslav Lisinski]], skladatelj<ref name=lisinski1>[http://www.arhivyu.gov.rs/active/sr-latin/home/glavna_navigacija/leksikon_jugoslavije/drzavni_simboli/himna.html Himna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190119121531/http://www.arhivyu.gov.rs/active/sr-latin/home/glavna_navigacija/leksikon_jugoslavije/drzavni_simboli/himna.html |date=2019-01-19 }} Arhiv Jugoslavije<br>''“Pesmu "Hej Sloveni" napisao je u Pragu 1834, u vreme panslavističkog pokreta, Samuel-Samo Tomašik, Slovak po nacionalnosti. […] Pevana je kao himna još na panslovenskom kongresu u Pragu 1848, na kojem se delegat Vatroslav Lisinski izjasnio kao prvi Jugosloven.”''</ref> * [[Aleksandar Lokner]], muzičar<ref name=lokner1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 278.<br>''“Lokner Aleksandar, estradni umetnik; klavijaturista, kompozitor, aranžer, i producent; član grupe "Bajaga i instruktori". […] P: Jugosloven”''</ref> * [[Dženan Lončarević]], pjevač<ref name=loncarevic1>[https://bor-grad.com/dzenan-loncarevic-borska-publika-razume-muziku/ Dženan Lončarević: Borska publika razume muziku] Bor Grad Info. ''Urednik; 14.02.2019.''<br>''“Ja sam okoreli Jugosloven i okoreli titovac tako da mislim da ne postoji čovek u zemlji pa čak i u regionu, odnosno našoj predivnoj bivšoj Jugoslaviji, koji je više zaljubljen u Jugoslaviju i u Tita.”''</ref><ref name=loncarevic2>[https://www.sd.rs/vip/vip/na-kafi-sa-nedom-i-vladom-dzenan-loncarevic-intervju-2018-04-23 Bez dlake na jeziku: Dženan iskreno o kolegama, rijalitijima i potresnom slučaju Nataše Bekvalac] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231235412/https://www.sd.rs/vip/vip/na-kafi-sa-nedom-i-vladom-dzenan-loncarevic-intervju-2018-04-23 |date=2022-12-31 }} Srbija Danas. ''Neda Perišić/Vladimir Janković; 26.04.2018.''<br>''“Pored toga, pošto sam ja i dalje Jugosloven, želeo bih da obiđem našu nekadašnju zemlju u onim okvirima koji su postojali kada sam ja bio Titov pionir.”''</ref> * [[Magnifico]], pjevač<ref name=magnifico1>[https://www.mladina.si/98242/mi-jugoslovani-smo-najbolj-neverjetna-in-po-svoje-napredna-nacija-ceprav-so-nam-izbrisali-drzavo/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230212044848/https://www.mladina.si/98242/mi-jugoslovani-smo-najbolj-neverjetna-in-po-svoje-napredna-nacija-ceprav-so-nam-izbrisali-drzavo/ |date=2023-02-12 }} [https://web.archive.org/web/20080419082022/http://www.mladina.si/tednik/200752/clanek/kul--intervju-max_modic/] Magnifico il Grande. Po domače, car [[Mladina]]. ''Max Modic; broj 52, 04.01.2008./28.12.2007.''<br>''“Mi Jugoslovani smo najbolj neverjetna in po svoje napredna nacija. Čeprav so nam izbrisali državo, še naprej živimo, delamo in ustvarjamo. V bistvu obstajamo na neki višji duhovni stopnji. Z našim življenjem in delom dokazujemo, da ne potrebujemo ne države ne davkov ne politikov ne liderjev.”''</ref><ref name=magnifico2>[http://www.pulsonline.rs/licna-karta/598/robert-pesut-manjifiko Lična karta - Robert Pešut-Manjifiko] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141021003912/http://www.pulsonline.rs/licna-karta/598/robert-pesut-manjifiko |date=2014-10-21 }}. Puls. ''Tatjana Čanak''<br>''“Ali ja sam i sada Jugosloven, bez obzira na sve. Upisan sam kao Jugosloven, služio sam JNA, dao zakletvu i – šta sad?”''</ref> * [[Milivoje Marković]], kompozitor<ref name=mmarkovic-sepe-181>[https://www.nin.rs/arhiva/vesti/12268/humor-jaci-od-svega Humor jači od svega] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225153228/https://www.nin.rs/arhiva/vesti/12268/humor-jaci-od-svega |date=2024-12-25 }} [[NIN]]. ''Radmila Stanković; 20.09.2023.''<br>''“Mojmir je bio i ostao veliki Jugosloven, kao i ja.”''</ref><ref name=mmarkovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 304.<br>''“Marković Milivoje, muzičar, kompozitor; dirigent Džez orkestra RTB; publicista. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Milan Mladenović]], pjevač i muzičar<ref name=mladenovic1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 311.<br>''“Mladenović S. Milan, muzičar, vođa rok grupe Ekatarina Velika (r. 21. IX 1958, Zagreb). Jugosloven, […].”''</ref> * [[Redžo Mulić]], kompozitor<ref name=mulic1>[https://www.pobjeda.me/clanak/tradiciju-preispitivao-sa-strascu-i-velikim-nadahnucem Tradiciju preispitivao sa strašću i velikim nadahnućem] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240120025954/https://www.pobjeda.me/clanak/tradiciju-preispitivao-sa-strascu-i-velikim-nadahnucem |date=2024-01-20 }} [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]]. ''Dragana Erjavšek; 04.01.2024.''<br>''“O ovom važnom kompozitoru koji se, iako albanskog porijekla, uvijek i svuda izjašnjavao kao Crnogorac i Jugosloven, za Pobjedu su govorile njegova kćerka Vesna Mulić i muzikološkinja Sonja Marinković.”''</ref><ref name=mulic2>[https://www.gorazdevac.com/2023/05/10/predavanje-o-redzi-mulicu-ko-je-gusinjski-paganini/ Predavanje o Redži Muliću: Ko je Gusinjski Paganini?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240120035446/https://www.gorazdevac.com/2023/05/10/predavanje-o-redzi-mulicu-ko-je-gusinjski-paganini/ |date=2024-01-20 }} Web portal gorazdevac.com ''Radio Mitrovica sever; 10.05.2023.''<br>''“Iako albanskog porekla, Mulić se uvek i svuda izjašnjavao kao Crnogorac i Jugosloven.”''</ref> * [[Robert Nemeček]], muzičar, TV urednik<ref name=nemecek1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 372-373.<br>''“Nemeček Robert, zamenik glavnog i odgovornog urednika RTV "Pink". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Istra Pečvari]], pijanistkinja<ref name=pecvari1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 409.<br>''“Pečvari Istra, samostalni umetnički saradnik na Fakultetu muzičke umetnosti, Bg. […] P: P: Jugosl., […].”''</ref> * [[Vlastimir Peričić]], kompozitor<ref name=pericic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 412.<br>''“Peričić Vlastimir, muzički pisac i kompozitor; redovni profesor Fakulteta muzičke umetnosti, Bg. (penz.) […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=pericic2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 532.<br>''“Peričić Vlastimir, kompozitor, asistent Muzičke akademije u Beogradu, r. 1927 u Vršcu, Jugosloven.”''</ref> * [[Šako Polumenta]], pevač<ref name=špolumenta1>[https://mondo.rs/Zabava/Zvezde-i-tracevi/a1959748/odgovor-saka-polumente-na-skandalozne-izjave-bebe-rekse.html "Od Srbije sam dobio sve u životu, slavim sve": Šako odgovorio albanskoj pevačici na skandaloznu izjavu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240804002118/https://mondo.rs/Zabava/Zvezde-i-tracevi/a1959748/odgovor-saka-polumente-na-skandalozne-izjave-bebe-rekse.html |date=2024-08-04 }} Mondo. ''01.08.2024.''<br>''“Ja sam veliki Jugosloven pre svega.”''</ref> * [[Esma Redžepova]], pevačica<ref name=eredzepova1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 573.<br>''“Teodosievski-Redžepova Esma, estradni umetnik, vokalni solista, član Predsedništva za kulturu Međunar. unije Roma. […] P: Romkinja, Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Usnija Redžepova]], pjevačica<ref name=uredzepova1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 479.<br>''“Redžepova Usnija, estradni umetnik, vokalni solista. […] P: Romkinja, Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Senidah]], pevačica<ref name=senidah1>[https://nova.rs/zabava/showbiz/senidah-otkrila-zasto-je-neki-ljudi-ne-prihvataju/ „U Sloveniji nikada neću biti prihvaćena zbog prezimena“: Senidah progovorila o svojim korenima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250708194310/https://nova.rs/zabava/showbiz/senidah-otkrila-zasto-je-neki-ljudi-ne-prihvataju/ |date=2025-07-08 }} Nova.rs ''Bojana Krkeljić; 07.07.2025.''<br>''“Volim sav narod, dobre ljude. Imam veze i s Makedonijom i s Hrvatskom. Ja sam tu gde sam i stvarno mogu da kažem da sam rođena u Jugoslaviji i zauvek ću ostati Jugoslovenka.”''</ref> * [[Mojmir Sepe]], kompozitor<ref name=mmarkovic-sepe-181/> * [[Šemsa Suljaković]], pevačica<ref name=suljakovic1>[https://www.kurir.rs/stars/2704633/ekskluzivno-intervju-za-sva-vremena-semsa-suljakovic-zauvek-cu-biti-jugoslovenka Ekskluzivno! Intervju za sva vremena - Šemsa Suljaković: Zauvek ću biti Jugoslovenka!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221102114327/https://www.kurir.rs/stars/2704633/ekskluzivno-intervju-za-sva-vremena-semsa-suljakovic-zauvek-cu-biti-jugoslovenka |date=2022-11-02 }} [[Kurir (novine)|Kurir]]. ''Ljilja Jorgovanović; 27.02.2017.''<br>''“Muslimanka sam oduvijek, takva sam rođena, to sam i sada. Ali sam i Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ivan Švager]], saksofonista<ref name=svager1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 567.<br>''“Švager Ivan, kompozitor i aranžer; vođa sekcije saksofonista i solista u Džez orkestru RTB i "Dzezteta Ivana Švagera". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dado Topić]], pjevač i muzičar<ref name=topic1>[https://www.euronews.rs/kultura/aktuelno-iz-kulture/63374/a-sad-adio-i-muzika-iz-otpisanih-u-becu-odrzan-koncert-muzike-iz-srpske-kinematografije/vest "A sad adio" i muzika iz "Otpisanih": U Beču održan koncert muzike iz srpske kinematografije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221202095615/https://www.euronews.rs/kultura/aktuelno-iz-kulture/63374/a-sad-adio-i-muzika-iz-otpisanih-u-becu-odrzan-koncert-muzike-iz-srpske-kinematografije/vest |date=2022-12-02 }} Euronews. ''Tanjug; 25.09.2022.''<br>''“Rođen sam u Jugoslaviji, uvek bio Jugosloven, iz radničke porodice.”''</ref><ref name=topic2>[https://espona.me/index.php/ex-yu/10641-dado-topic-nisam-jugonostalgicar-vec-jugosloven Dado Topić: Nisam Jugonostalgičar, već Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221116033920/https://espona.me/index.php/ex-yu/10641-dado-topic-nisam-jugonostalgicar-vec-jugosloven |date=2022-11-16 }} espona.me ''03.09.2021.''</ref><ref name=topic3>[https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/22/rts-svet/2690555/balkanskom-ulicom-dado-topic.html Balkanskom ulicom: Dado Topić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221116034617/https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/22/rts-svet/2690555/balkanskom-ulicom-dado-topic.html |date=2022-11-16 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''Vesna Dedić; 09.04.2017.''<br>''“Dado Topić, Beograđanin, Jugosloven, legenda rok end rola i nadasve porodičan čovek svojom pričom će sigurno ove nedelje u mnoge domove uneti osećaj da je dobro samo ako ima ljubavi i poštovanja.”''</ref> * [[Bisera Veletanlić]], pjevačica<ref name=bveletanlic1>[https://www.nedeljnik.rs/kako-mi-je-fudbal-pomogao-da-prezivim-devedesete-razgovor-sa-biserom-veletanlic/ Kako mi je fudbal pomogao da preživim devedesete: Razgovor sa Biserom Veletanlić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230504234543/https://www.nedeljnik.rs/kako-mi-je-fudbal-pomogao-da-prezivim-devedesete-razgovor-sa-biserom-veletanlic/ |date=2023-05-04 }} Nedeljnik. ''Branko Rosić; 15.09.2019.''<br>''“Ja sam i danas Jugoslovenka. Pa rodila sam se u Jugoslaviji. Rođena sam u Zagrebu i živim skoro pedeset godina u Beogradu.”''</ref><ref name=bveletanlic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 605.<br>''“Veletanlić Bisera, estradni umetnik, vokalni solista. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=bveletanlic3>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 510.<br>''“Veletanlić M. Bisera, estradni umetnik, vokalni solista (r. 15. IX 1942, Zagreb). Jugoslovenka.”''</ref> * [[Senka Veletanlić]], pevačica<ref name=sveletanlic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 605.<br>''“Veletanlić Senija-Senka, estradni umetnik, vokalni solista džez i zabavne muzike. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=sveletanlic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 510.<br>''“Veletanlić M. Senija - Senka, estradni umetnik, vokalni solista (r. 27. V 1936, Zagreb). Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Bojana Vunturišević]], pevačica i tekstopisac<ref name=vunturisevic1>[https://www.portalnovosti.com/bojana-vunturisevic-verujem-da-i-dalje-mozemo-da-se-volimo Bojana Vunturišević: Verujem da i dalje možemo da se volimo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240524021136/https://www.portalnovosti.com/bojana-vunturisevic-verujem-da-i-dalje-mozemo-da-se-volimo |date=2024-05-24 }} Portal Novosti. ''Katarina Bošnjak; 13.05.2024.''<br>''“I otud moja ljubav za Dalmacijom – zato što je moje političko, nacionalno, ne znam ni ja kakvo sve opredeljenje, to da sam Jugoslovenka.”''</ref> * [[Toma Zdravković]], pjevač<ref name=zdravkovic1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 540.<br>''“Zdravković D. Tomislav - Toma, vokalni solista i kompozitor narodne muzike (r. 20. XI 1938, Aleksinac). Srbin, Jugosloven, […].”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Ernest Ačkun.jpg|Ernest Ačkun Datoteka:Хуса Алијевић 2014.png|Husein Alijević Datoteka:Šaban Bajramović.IMG 3786.jpg|Šaban Bajramović Datoteka:Bebi Dol u Nisu na Letnjoj pozornici 1991 02.jpg|Bebi Dol Datoteka:Bruno_Bjelinski.jpg|Bruno Bjelinski Datoteka:Kornelije Kovač.jpg|Kornelije Kovač Datoteka:Lepa brena.jpg|Lepa Brena Datoteka:Vatroslav Lisinski.jpg|Vatroslav Lisinski Datoteka:Dženan Lončarević (cropped).jpg|Dženan Lončarević Datoteka:Robert Pesut crop.jpg|Magnifico Datoteka:Milan Mladenović.jpg|Milan Mladenović Datoteka:Vlastimir Pericic.jpg|Vlastimir Peričić Datoteka:SakoPolumenta.JPG|Šako Polumenta Datoteka:Есма Реџепова.jpg|Esma Redžepova Datoteka:Usnija Redzepova-mc.rs.jpg|Usnija Redžepova Datoteka:Dado Topić 2007.jpg|Dado Topić Datoteka:Belgrade_Pride_2021_-_Bojana_Vunturišević.jpg|Bojana Vunturišević Datoteka:Toma Zdravković.jpg|Toma Zdravković </gallery> </center> == Nauka == * [[Zlatko Ahmetović]], univerzitetski profesor<ref name=ahmetovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 12.<br>''“Ahmetović Zlatko, profesor Fakulteta za fizičku kulturu, N. Sad; pomoćnik pokrajinskog sekretara za kulturu i obrazovanje. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vjekoslav Babukić]], jezikoslovac<ref name=babukic1>Babukić, Vjekoslav/Karadžić, Vuk Stefanović/Vraz, Stanko: Prijateljski dopisi o pravopisu ćirilskimi i latinskimi pismeni medju Vukom Stefanov. Karadžićem i Věkoslavom Babukićem, u: Kolo (1847), str. 71.<br>''“Kako sada mi (Jugoslavjani) stojimo, razděljeni na iztočni i zapadni věrozakon i obrede […].”''</ref> * [[Jovo Bakić]], sociolog<ref name=bakic1>[https://www.youtube.com/watch?v=ioJg1tUgXDo Jovo Bakić iskreni Jugosloven] YouTube. ''2021.''<br>''“Ovo govorim kao levičar, ali i kao iskreni Jugosloven.”''</ref> * [[Dževad Belkić]], fizičar<ref name=belkic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 39.<br>''“Belkić Dževad, fizičar, naučni savetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dunja Blažević]], istoričarka umetnosti<ref name=blazevic1>[https://www.slobodnaevropa.org/a/intervju-dunja-blazevic/30164157.html Blažević: Izložba Marine Abramović košta koliko i budžet muzeja] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Branka Mihajlović; 14.09.2019.''<br>''“Međutim, ja sam i dalje Jugoslovenka, to može da se nazove jugonostalgičar ili kako god hoćete. Ali ja sam Jugoslovenka i dalje.”''</ref> * [[Slavko Borojević]], agronom, genetičar<ref name=borojevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 56.<br>''“Borojević Slavko, akademik; profesor Poljoprivrednog fakulteta, N. Sad (penz.) […] P: Srbin-Jugosloven.”''</ref> * [[Franjo Bradaška]], historičar<ref name=bradaska1>Bradaška, Franjo: Jugoslovjeni u Turskoj. Narodopisni nacrt od profesora Franje Bradaške, u: Književnik, god. II. sv. 3. (1865), str. 321.<br>''“Ako Turska zanima ostalu Europu, to mora ona tim više zanimati Slovjene, a poimence nas Jugoslovjene.”''</ref> * [[Boris Buden]], filozof<ref name=buden1>[https://www.vijesti.me/zabava/56453/maternji-jezik-je-ideolosko-politicka-konstrukcija Maternji jezik je ideološko-politička konstrukcija] [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Matija Otašević; 12.11.2017.''<br>''“Postoji Jugoslavija uspostavljena 1943. kao emancipacijski projekt, i samo u tom smislu - a ne u smislu nekakvog nacionalnog i kulturnog identiteta, zajedničke historije - ne, već u smislu identifikacije sa jugoslavenskim projektom i mogućnostima njegovog nastavljanja…” - U onom smislu, dakle, u kojem danas u Hrvatskoj djeluje i o kojem piše Viktor Ivančić? - “Apsolutno, moj prijatelj Viktor Ivančić. U tom smislu sam Jugoslaven i krležijanac.”''</ref> * [[Oroslav Caf]], jezikoslovac, duhovnik<ref name=caf1>Caf, Oroslav (Bělankin): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-L3EKLYU5/0eb651f7-e8d8-4182-8297-db73a5a4305a/PDF R ino L sta slavenska vokala], u: Slovenska bčela, letnik 2, številka 23 (1851), str. 181.<br>''“Uže smo si veselo upanje dělali, da se bomo mi Jugoslaveni po navodu slavne […].”''</ref><ref name=caf2>Caf, Oroslav (Bělankin): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-7SVW981B/03fb9f28-9e2b-425a-b964-56a4fc584b38/PDF R ino L sta slavenska vokala], u: Slovenska bčela, letnik 3, številka 25 (1852), str. 205.<br>''“Bodi nam Jugoslavenom tedaj pravilo: I. r med konsonanti ino na kraju […].”''</ref> * [[Ivan Čolović]], etnolog<ref name=icolovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 83.<br>''“Čolović Ivan, književnik, izdavač i književni prevodilac, etnolog, viši naučni saradnik u Etnografskom institutu SANU. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=colovic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 76.<br>''“Čolović M. Ivan, književnik, izdavač; viši naučni saradnik u Etnografskom institutu SANU (r. 24. III 1938, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Vladimir Ćorović]], povjesničar<ref name=corovic1>Ćorović, Vladimir: Istorija Jugoslavije. Beograd 1933, str. 655.<br>''“Mi Jugosloveni imamo puno razloga da sa poverenjem gledamo u vremena koja dolaze.”''</ref> * [[Aleksa Đilas]], sociolog<ref name=adjilas1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/507246/I-u-maloj-zemlji-moguce-je-boriti-se-za-velike-ciljeve I u maloj zemlji moguće je boriti se za velike ciljeve] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Aleksandar Apostolovski; 15.05.2022.''<br>''“Ja sam se uvek izjašnjavao kao Jugosloven i to je za mene bilo samo prirodni produžetak toga što sam Srbin i Crnogorac.”''</ref><ref name=adjilas2>[http://www.nspm.rs/prenosimo/mozemo-bez-velikih-sila.html?alphabet=l Možemo bez velikih sila] Nova srpska politička misao. ''Dubravka Vujanović; 16.02.2010.''<br>''“Da, smatram se i dalje Jugoslovenom, ali se time ne odričem srpstva.”''</ref><ref name=adjilas3>[https://www.vreme.com/vreme/nade-i-planovi-zaboravljenih-emigranata/ Nade i planovi zaboravljenih emigranata] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Ljiljana Smajlović; broj 980, 15.10.2009.''<br>''Izjašnjavali ste se kao Jugosloven? - “To sam i danas. Što ne znači da nisam i Crnogorac i Srbin. A takođe i Srbijanac – pa u Beogradu u istom stanu živim od 1954!”</ref><ref name=adjilas4>Djilas, Aleksa: [http://books.google.de/books?id=ZMyZdvTympMC&printsec=frontcover&dq=editions:I4_wUiRXowIC&hl=de&sa=X&ei=24TKULbtHaeE4gSPiIC4BA&ved=0CDQQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false Funeral Oration for Yugoslavia], u: [[Dejan Đokić|Djokić, Dejan]] (izd.): Yugoslavism. Histories of a Failed Idea, 1918 - 1992, London 2003, str. 323.<br>''“Indeed, in the next official population count, I intend to declare myself a Yugoslav. This is what I was in census of 1971, 1981 and 1991; this is what I am in 2001.”''</ref><ref name=djilas5>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 83.<br>''“Đilas Aleksa, istoričar i publicista. […] P: Jugosloven, […].”''</ref><ref name=adjilas6>[http://www.djilas.rs/PITANJE/Posmrtni_govor_Jugoslaviji.html Posmrtni govor Jugoslaviji - jedan zamišljeni dijalog sa zapadnim prijateljima]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Djilas.rs ''Aleksa Đilas''</ref><ref name=adjilas7>[http://www.djilas.rs/PITANJE/Braneci_Zapad.html Braneći Zapad]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Djilas.rs ''Aleksa Đilas''</ref> * [[Dejan Đokić]], historičar<ref name=djokic1>[http://www.opendemocracy.net/people-debate_36/article_325.jsp A farewell to Yugoslavia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170707210022/https://www.opendemocracy.net/people-debate_36/article_325.jsp |date=2017-07-07 }} (na engleskom) openDemocracy. ''Dejan Đokić; 10.04.2002.''<br>''“I usually declared myself a Yugoslav, which had several advantages over being merely a Serb, which I also am, by virtue of being born in Serbia, to Serbian parents. True, by Yugoslav I don't just mean a citizen of a country called Yugoslavia, in Central and Eastern Europe national identities have primarily ethnic and not civic meaning. This effectively means that even though there is no country called Yugoslavia anymore, I can continue to declare myself a Yugoslav. But, I have an(other) ethnic identity, that of a Serb, and anyhow, being Yugoslav always meant something more to me than just a national identification. […] Although, as I already said, I always identified with Yugoslavia, I think I only became a real Yugoslav once the real Yugoslav state disintegrated, when I left Serbia for Britain.”''</ref> * [[Vladimir Dvorniković]], filozof i etnopsiholog<ref name=dvornikovic1>[https://www.dw.com/sr/jugoslovenski-dert/a-44853062 Jugoslovenski dert] [[Deutsche Welle]]. ''Dragoslav Dedović; 28.07.2018.''<br>''“On nije bio samo Jugosloven po nacionalnom opredeljenju. On je o Jugoslovenima izrekao istine koje spadaju u najtačnije i najbolnije spoznaje do kojih je jedan etnopsiholog mogao doći.”''</ref> * [[Egon Fekete]], lingvista<ref name=fekete1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 134.<br>''“Fekete Egon, filolog, serbokroatista, leksikograf; naučni savetnik u Institutu za sh. jezik, Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Ivan Filipović]], pedagog, književnik<ref name=ifilipovic1>Filipović, Ivan (Perić): Pravac naše književnosti, u: Neven, VII. god (1858), str. 73.<br>''“Važnost školskih i pučkih knjižnica uvidjeli su već mnogi narodi, samo mi Jugoslaveni ne.”''</ref> * [[Milutin Garašanin (arheolog)|Milutin Garašanin]], arheolog<ref name=garasanin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 140.<br>''“Garašanin Milutin, arheolog, akademik; preds. Odbora za arheologiju SANU. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Andrej Grubačić]], sociolog<ref name=grubacic1>Grubačić, Andrej: [http://books.google.de/books?id=zFDOQsocASMC&printsec=frontcover&dq=Don%27t+Mourn,+Balkanize!:+Essays+After+Yugoslavia&hl=de&sa=X&ei=Q4bHUYvYK8besgaa5IDoDg&ved=0CDIQ6AEwAA#v=onepage&q=Don%27t%20Mourn%2C%20Balkanize!%3A%20Essays%20After%20Yugoslavia&f=false Don't mourn, balkanize! Essays after Yugoslavia] Oakland 2010, str. 11. {{ISBN|1-60486-470-2}}.<br>''“I grew up in Belgrade—or, more precisely, between Belgrade and Sarajevo—but I always considered myself Yugoslav. I do not see any reason to stop doing so now.”''</ref> * [[Katica Hedrih]], mašinski inženjer, univ. profesorica<ref name=hedrih1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 163.<br>''“Hedrih (Stevanović) Katica, redovni profesor (za pr. Elastidinamika, Otpornost materijala i Teorija nelinearnih oscilacija) i šef Katedre za mehaniku Mašinskog fakulteta, Niš; gl. i odg. urednik časopisa "Facta Universitatis"; nauč. saradnik Matemat. instituta SANU; ekspert Sav. ministarstva za nauku i tehnologiju. […] P: Jugoslovenka, srpske nacionalnosti; […].”''</ref> * [[Fedor Herbut]], fizičar<ref name=herbut1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 163.<br>''“Herbut Fedor, redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF, Bg.; dopisni član SANU. […] P: Rusin, Jugosloven.”''</ref><ref name=herbut2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 152.<br>''“Herbut E. Fedor, redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF u Beogradu; dopisni član SANU (r. 3. V 1932, Novi Vrbas). Rusin, Jugosloven.”''</ref> * [[Fran Ilešič]], književni povjesničar, publicist<ref name=ilesic1>Ilešič, Fr.: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:doc-P2B6NX9A/099c4d73-b7c1-4486-9729-7487689a5bd4/PDF Vse pleše. Balada — ballata.], u: Ljubljanski zvon, god. 19 br. 1 (1899), str. 49.<br>''“Pohlevno nasprotujoč, je nekdo iz ozadja izrekel svoje pomisleke o Čukovem modrovanju, češ, mi Jugoslovani s svojim »kolom« se pač dobro vrtimo v krogu, a naprej ne pridemo, ne napredujemo.”''</ref> * [[Ivan Ivić]], psiholog, univerzitetski profesor<ref name=ivic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 176.<br>''“Ivić Ivan, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (za pr. Razvojna psihologija). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Anton Janežič]], filolog<ref name=janezic1>Prijatelj, Ivan: [http://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:doc-CELRWWCE/29cc0c10-4627-410e-8ce0-7e49e74864a3/PDF Borba za individualnost slovenskega književnega jezika 1848–1857] Ljubljana 1937, str. 109.<br>''“Ti nam pripravljaš pot, da se naj popred Jugoslovani sjedinimo, zraven pa tudi drugim narečjem približamo, da ne zagazimo na stranputice, po kterih žalibog tako radi tumaramo i vagutamo...”''</ref> * [[Božidar Jezernik]], etnolog<ref name=jezernik1>[https://pescanik.net/jugoslavija-zemlja-snova-2/ Jugoslavija, zemlja snova] Peščanik. ''03.12.2018.''<br>''“On je glavni lik Bože Jezernika, jer Boža je integralni Jugosloven i on žali – i to je jedna od teza ove knjige – što, po njegovom mišljenju, u Jugoslaviji, kako on kaže, nije bilo više jugoslovenskog nacionalizma.”''</ref> * [[Đokica Jovanović]], sociolog<ref name=jovanovic1>[https://nova.rs/emisije/zasto-u-srbiji-ima-sve-vise-jugoslovena/ Zašto u Srbiji ima sve više Jugoslovena?] Nova.rs ''TV Nova; 02.05.2023.''<br>''“Sociolog Đokica Jovanović iz Niša na nedavnom popisu izjasnio se kao Jugosloven i to ne prvi put.”''</ref> * [[Damir Kakaš]], univerzitetski profesor, političar<ref name=kakas1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 214.<br>''“Kakaš Damir, potpredsednik Skupštine AP Vojvodine (od '94); potpredsednik Izvršnog odbora Reformske demokratske stranke Vojvodine; redovni profesor Fakulteta tehničkih nauka, N. Sad. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Aleksej Kišjuhas]], sociolog<ref name=kisjuhas1>[https://www.tportal.hr/vijesti/clanak/krenula-kampanja-sve-veci-broj-javnih-osoba-nagovara-gradane-da-se-izjasne-kao-jugoslaveni-20221002 Krenula kampanja: Sve veći broj javnih osoba nagovara građane da se izjasne kao Jugoslaveni] tportal.hr. ''B. Stilin; 02.10.2022.''<br>''“Na njihov poziv prvi se odazvao sociolog, profesor na Sveučilištu u Novom Sadu i kolumnist lista Danas, Aleksej Kišjuhas, koji je na dan početka popisa podržao pokret poveznicom na svoju kolumnu pod naslovom 'Jugoslavija živi'.”''</ref> * [[Ivan Klajn]], jezikoslovac<ref name=klajn1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 228.<br>''“Klajn Ivan, lingvista; redovni profesor Filološkog fakulteta, Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Maja Korać]], sociolog<ref name=korac1> Savić, Svenka/Korać, Maja: Naučnice iz Srbije u svetu: kroz dijalog i refleksiju, u: Prelić, Mladena/Stevanović, Lada/Lukić Krstanović, Miroslava (ur.): [https://etno-institut.co.rs/storage/710/63abe78a83ade_Etnografski-zbornik-2022-PRINT2.pdf Rod, znanje i moć. Istorija, nasleđe i značaj naučnica u Srbiji] Beograd 2022, str. 202.<br>''“Ja sam bila i ostala Jugoslovenka. Da pojasnim, multikulturna Južna Slovenka. To je moje duboko, i pre svega, lično opredeljenje, ne političko. Zasnovano na iskustvu i načinu života moje (primarne) porodice, kao i na istoriji mojih porodičnih predaka.”''</ref> * [[Ana Kotevska]], muzikolog i muzički kritičar<ref name=kotevska1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 246.<br>''“Kotevska Ana, muzikolog i muzički kritičar; glavni i odgovorni urednik muzičkog mesečnika "Bis"; […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Boško Kovačević]], sociolog<ref name=kovacevic1>[https://www.oslobodjenje.ba/vijesti/bih/sjecanje-na-boska-kovacevica-918183 Sjećanje na Boška Kovačevića] [[Oslobođenje (list)|Oslobođenje]]. ''27.12.2023.''<br>''“Za sebe je volio da govori da je Sokolčanin, Subotičanin, Ličanin, Vojvođanin, Srbin, Jugosloven, Evropljanin, Građanin sveta”''</ref> * [[Fran Kovačič]], teolog, historičar<ref name=kovačič1>Kovačič, Fran: [https://books.google.de/books?id=Uuj64Xn6lc0C&newbks=1&newbks_redir=0&printsec=frontcover&hl=de#v=onepage&q&f=false Ob osemstoletnici križarskih vojsk. (1096 – 1896)], u: Katoliški obzornik, letnik I. (1897), str. 162.<br>''“Tem znamenitejše je to vprašanje za nas sedaj ob osemstoletnici križarskih vojsk, ker smo zlasti mi Jugoslovani v neposredni zvezi s križarskimi vojskami in se vprašanje cerkvenega zedinjenja posebno nas tiče.”''</ref> * [[Marija Kraljević-Balalić]], genetičar<ref name=kraljevicbalalic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 252.<br>''“Kraljević-Balalić Marija, dekan i redovni profesor Poljoprivrednog fakulteta, N. Sad (za pr. Genetika, Populaciona genetika i Uvod u metodiku maučnog [sic!] rada). […] P: Jugosl., […].”''</ref> * [[Ivan Kukuljević Sakcinski]], istoričar, književnik, političar<ref name=sakcinski1>I. K. S.: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5Qafecy6iKlcE4GRP36GCRjeS9AYE3ZKN4DtQb8v1YneKWwXP8ld5anxHTN8z7etr5CGTzYs6U5R0JEqz2r57g_dJAvk2YISjAh1_L-8uUNoKGjJ_3-K-qR5N5bwoZVY4HJKGA11VkUXgB6k-VFf_OZXWxAYg6f1kqWue6C8jtlemwhdXfI3_kI6Av7h8auSwL-rXpy_qyGym-ClQYCNiYHRT-RjqAtDzccX_9madJD6_gOeRNLXqDtoCqjO0ZnmjzqOAm-UFFo7e4PDGeFic2zoZak0UvgSC-cFMnrRlriWDKYrRrAM Politička pověstnica], u: Arkiv za pověstnicu jugoslavensku, knjiga II. (1852), str. 1.<br>''“Mi Jugoslaveni neimamo sve dosada našega diplomatara, pa ipak nećemo nikada bez njega moći razsvětliti i kritički napisati razgranjenu historiu našega naroda.”''</ref> * [[Đuro Kurepa]], fizičar<ref name=djkurepa1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 231-232.<br>''“Kurepa R. Đuro, redovni član SANU i ANU-BiH, dopisni član JAZU; profesor univerziteta - u penziji (r. 16. VIII 1907, Majske Poljane, Glina). Srbin-Jugosloven, […]. ”''</ref> * [[Milan Kurepa]], fizičar<ref name=mkurepa1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 263.<br>''“Kurepa Milan, redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF, Bg. (za pr. Fizika molekula i Fizika opšti kurs); naučni savetnik u Institutu za fiziku, Bg.; preds. Nacionalnog komiteta za fiziku Jugoslavije (od '87). […] P: Jugosloven srpsko-jevrejskog porekla.”''</ref><ref name=mkurepa2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 232.<br>''“Kurepa V. Milan, fizičar; redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF u Beogradu; predsednik Nacionalnog komiteta za fiziku SFRJ (r. 11. V 1933, Bačka Palanka). Jugosloven, srpsko-jevrejskog porekla.”''</ref> * [[Šime Ljubić]], istoričar, arheolog<ref name=ljubic1>Okuka, Miloš: Eine Sprache - viele Erben. Sprachpolitik als Nationalisierungsinstrument in Ex-Jugoslawien. Klagenfurt 1998, S. 23. (na njemačkom)<br>“»Hej, Ihr Jugoslawenbrüder, seien wir ruhmreich!« So ruft der Kroate Šime Ljubić 1864 in seinem Spiegel der jugoslawischen Literaturgeschichte (Ogledalo književne poviesti Jugoslavjanske na podučavanje mladeži) in der […].</ref> * [[Ivan Macun]], književni povjesničar<ref name=macun1>Macun, Ivan: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-TZWJKXHW/f39ff886-a3b5-4dc5-967b-8f5d499a8755/PDF Cvetje slovenskiga pesničtva.] Trst 1850, str. 4.<br>''“Poglej samo nekaj malo na polje slavjanskih narodnih pesem in boš vidil u Čehih, Poljakih in posebno u nas Jugoslavjanih množinu sadja najlepšega, z katerim bo se težko kater si bodi drugi narod hvaliti zamogel.”''</ref> * [[Vlado Mađarić]], istoričar umetnosti<ref name=madjaric1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 403.<br>''“Mađarić Vlado, direktor Saveznog instituta za zaštitu spomenika kulture u Beogradu, r. 1915 u Ludbregu, Jugosloven.”''</ref> * [[Matija Majar]], etnograf, jezikoslovac<ref name=majar1>Majar, Matija: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-05AJDQXQ/0768df73-0700-4779-81e0-226111bc3825/PDF Naše slovstvo], u: Novice gospodarske, obertnijske in národske, tečaj XV. list 44 (03.06.1857), str. 174.<br>''“Mi Jugoslaveni, imenito Slovenci, smo v takih okolnostih, da moramo to pitanje tako le staviti: Čto moramo činiti, storiti, da se književno slože narečja serbsko, bulgarsko, horvatsko i slovensko?”''</ref> * [[Petar Matković]], geograf<ref name=pmatkovic1>Matković, Petar: Zemljopisni odlomci. Najnovija kartografija o Jugoslovjenskih zemljah, u: Književnik, god. III. sv. 1. (1866), str. 81.<br>''“Vojnički kartografički zavod u Beču, koji si je glede svojih kartografičkih proizvoda slavno ime stekao, objelodani za kratko vrieme koli za znanost u obće, toli za nas Jugoslovjene napose evo već drugu vele znamenitu i krasnu geografičku radnju: Dalmaciju naime, koja poput okvira sa zapada Balkanski poluotok zaprema, i gore navedenu kartu Bosne i Hercegovine, kojom je publikacijom sumnja o tajnom skrivanju kartografičkoga materijala iz političkoga obzira sasvim izčeznula.”''</ref> * [[Fedor Mesinger]], meteorolog, univerzitetski profesor<ref name=mesinger1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 317.<br>''“Mesinger Fedor, meteorolog; redovni profesor PMF, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nada Milašin]], naučnik<ref name=milasin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 328.<br>''“Milašin Nada, viši naučni saradnik u Institutu za arhitekturu i urbanizam Srbije, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vojin Milić]], sociolog<ref name=milic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 334.<br>''“Milić Vojin, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Miljanić]], inženjer elektrotehnike, univ. profesor<ref name=miljanic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 348.<br>''“Miljanić Petar, akademik, sekretar Odeljenja tehničkih nauka SANU, redovni profesor Mašinskog i Elektrotehn. fakulteta, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ivan Navratil]], jezikoslovac<ref name=navratil1>N., J.: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-7IS7KTWC/de1d2076-efac-45c3-b8f8-6afcd0997ccc/PDF Želja jezikoznanska o novem letu vsim Slovencom, posebno pisateljem slovenskim v prevdarek], u: Slovenska bčela, letnik 4, številka 8 (1853), str. 63.<br>''“Tudi govorimo vsi Slovenci in Jugoslovani; Ne dam mu naj manje […].”''</ref> * [[Aleksandar Nikolić (istoričar)|Aleksandar Nikolić]], istoričar, novinar<ref name=anikolic1>[https://boom93.rs/article/54985/jugosloveni-kulturno-povezivanje-trajnije-od-drzavnih-granica Jugosloveni: Kulturno povezivanje trajnije od državnih granica] Radio Boom93. ''Neda Stojićević/Jelena Milenković''.<br>''“Onda je bilo potpuno prirodno da 2022. kažem na popisu ću se izjasniti kao Jugosloven.”''</ref> * [[Viktor Novak]], istoričar<ref name=novak1>[https://www.rts.rs/page/rts/sr/Dijaspora/story/1526/srbija-na-vezi/2091781/-magnum-crimen---bez-cenzure-.html Magnum Crimen - bez cenzure] [[Radio-televizija Srbije]]. ''03.11.2015''<br>''“Prvo izdanje ove kultne knjige, Viktor Novak, Hrvat, ali i integralni Jugosloven, uspeo je da objavi u burnim posleratnim godinama, 1948.”''</ref> * [[Pavel Opavski]], univerzitetski profesor<ref name=opavski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 390.<br>''“Opavski Pavel [sic!], redovni profesor Fakulteta fizičke kulture, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven, […].”''</ref><ref name=opavski2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 334.<br>''“Opavski J. Pavle, redovni profesor Fakulteta za fizičku kulturu u Beogradu (r. 9. XI 1925, Stara Pazova). Jugosloven.”''</ref> * [[Milenko Panić]], univerzitetski profesor<ref name=panic1>[https://www.rts.rs/page/tv/ci/story/19/rts-svet/1290146/evropa-i-srbi-milenko-panic.html Европа и Срби: Миленко Панић] [[Радио-телевизија Србије]]. ''Војислав Лалетин; 26.03.2013.''<br>''“Премда је Југославија разбијена, он се и даље, с пуно разлога, осећа и понаша као Југословен.”''</ref><ref name=panic2>[https://www.youtube.com/watch?v=VZzu-CMhDjA Evropa i Srbi: Milenko Panić] [[YouTube]]. ''RTS Obrazovno-naučni program - Zvanični kanal; 22.08.2016.''<br>''“Pa, moram Vam reći da ovaj, ja sam uvijek bio, i odgojen, i… i ostao jugoslovenski orijentisan. […] Ali, ja sam se osjećao Jugosloven, i dalje se osjećam Jugosloven.”''</ref> * [[Zlatica Pavlovski]], naučni savjetnik iz područja živinarstva<ref name=pavlovski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 409.<br>''“Pavlovski Zlatica, upravnik Zavoda za živinarstvo u Institutu za stočarstvo, Zemun. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Stevan K. Pavlowitch]], historičar<ref name=pavlowitch1>[https://www.bbc.com/serbian/lat/srbija-60401608 Srbija i Velika Britanija: Ko je bio istoričar Stevan K. Pavlović - kosmopolita i džentlmen srpskog porekla] BBC na srpskom. ''Dejan Đokić; 25.02.2022.''<br>''“Istoričar Stevan K. Pavlović bio je kosmopolita i Evropljanin koji je govorio da je Jugosloven po rođenju, Srbin po porodičnom poreklu, Britanac po državljanstvu i Francuz po kulturnom afinitetu.”''</ref> * [[Miljenko Perić]], fizikohemičar<ref name=mperic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 413.<br>''“Perić Miljenko, redovni profesor Fakulteta za fizičku hemiju PMF, Bg. (za pr. Kvantna hemija i molekulske strukture); šef Katedre za molekulske strukture; prodekan za nastavu. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vesna Pešić]], sociološkinja<ref name=vpesic1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/dragoslav-petrovic-jugoslavija-ce-se-vracati-zazivece-u-novim-formama/ Dragoslav Petrović: Jugoslavija će se vraćati, zaživeće u novim formama] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Beta; 15.11.2024.''<br>''“Ali, ja sam i danas ostala Jugoslovenka.”''</ref> * [[Nebojša Popov]], sociolog<ref name=popov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 439.<br>''“Popov Nebojša, sociolog; viši naučni saradnik u Institutu za filozofiju i društveni teoriju, Bg. (od '81); odgovorni urednik lista "Republika" (od '91); član Saveta Beogradskog univerziteta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Tomislav Popović]], ekonomista, univerzitetski profesor<ref name=tpopovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 447-448.<br>''“Popović Tomislav, naučni savetnik, redovni profesor univerziteta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dušan Puhalo]], anglista<ref name=puhalo1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 455.<br>''“Puhalo Dušan, književni prevodilac; redovni profesor Filološkog fakulteta, Bg. (penz.) […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Franjo Rački]], historičar, političar, katolički svećenik<ref name=racki1>Novak, Viktor: Franjo Rački u govorima i raspravama. Zagreb 1925, str. 126.<br>''“Naš ugovor ima se navlaš na to obazrijeti, da smo Jugoslovjeni, da nam je bolja budućnost samo u Jugoslovjenstvu.”''</ref><ref name=racki2>Novak, Grga (i drugi) (ur.): Spomenica. Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti 1866-1966. Zagreb 1966, str. 14.<br>''“Rački je bio ne samo velik učenjak nego i velik patriot u najširem smislu te riječi: Hrvat, Jugoslaven, Slaven.”''</ref><ref name=strossmayer-racki/><ref name=racki31>Novak, Viktor: Antologija jugoslovenske misli i narodnog jedinstva (1390-1930). Beograd 1930, str. 216.<br>''“Mi Jugoslovjeni razdijeljeni smo jezikom, ovom pravom dušom naroda, glavnim, često i jedinim sidrom narodnosti.”''</ref> * [[Ivan Radetić]], jezikoslovac<ref name=radetic1>Radetić, Ivan: Pregled hrvatske tradicionalne književnosti. Senj 1879, str. 199.<br>''“Ovo obće jamstvo ili poručanstvo počelo je kod zapadnih Slovjena; Čeha, Poljaka i Pomorana padati već XIII. vieka, dočim se kod nas Jugoslovjena imenice Hrvata i Srba po zakonu vinodolskom i Dušanovom još u XIV. vieku nalazilo, a gdješto se i do dana današnjega sačuvalo.”''</ref> * [[Božo Radman]], agronom<ref name=radman1>[https://www.glassrpske.com/lat/plus/teme/in-memoriam-mr-bozo-radman-do-posljednjeg-daha-posvecen-nauci-i-pravdi/348739 In memoriam - mr Božo Radman: Do posljednjeg daha posvećen nauci i pravdi] Glas Srpske. ''Mladen Karić; 30.01.2021.''<br>''“Ja sam univerzalista i kosmopolita. Nacionalno se osjećam kao Jugosloven. Ako me neko detaljnije pita, ja sam Bosanac. Ako ide još detaljnije, ja sam Krajišnik. Najdetaljnije, ja sam Banjalučanin. Nakon toga, nemojte me dalje pitati!”''</ref> * [[Duško Radosavljević]], politolog i predsjednik Saveza antifašista Vojvodine<ref name=dradosavljevic>[https://sav-ns.wixsite.com/sav2017/struktura-sav-a Struktura i rukovodstvo SAV-a] SAV - Savez antifašista Vojvodine.<br>''“Sremac, Srbin, Vojvođanin, Jugosloven i Evropljanin.”''</ref> * [[Ljubiša Rajić]], lingvist<ref name=rajic1>[http://www.slobodnaevropa.org/content/sta_znaci_multikulturalnost/2276177.html Šta znači multikulturalnost] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Biljana Jovićević; 16.01.2011.''<br>''“Ja sam rođen u Jugoslaviji, tu sam odrastao, obrazovao se, oženio i dobio djecu. Nisam mogao biti ništa drugo nego Jugosloven, bez obzira što su moj otac i majka bili Srbi.”''</ref><ref name=rajic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 471.<br>''“Rajić Ljubiša, vanredni profesor za skandinavske jezike i književnosti na Filološkom fakultetu, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Slobodan Ribnikar]], fizikohemičar<ref name=sribnikar1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 481.<br>''“Ribnikar Slobodan, akademik; redovni profesor Prirodno-matematičkog fakulteta, Bg. (za pr. Nuklearna hemija i Fadiohemija). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nikola Rot]], profesor psihologije<ref name=rot1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 487-488.<br>''“Rot Nikola, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Obrad Savić]], filozof<ref name=obradsavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 495.<br>''“Savić Obrad, viši predavač na Katedri za društvene nauke Tehnološko-metalurškog fakulteta, Bg.; generalni sekretar Beogradskog kruga i gl. urednik časopisa "The Belgrade circle". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Svenka Savić]], psihološkinja, lingvistkinja<ref name=ssavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 496.<br>''“Savić Svenka, redovni profesor Filozofskog fakulteta, N. Sad (za pr. Psiholingvistika, Analiza diskursa i Uvod u lingvistiku). […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Ljubica Simaković]], univerzitetska profesorica<ref name=simakovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 500.<br>''“Simaković Ljubica, redovni profesor Ekonomskog fakulteta, Kragujevac (za pr. Ekonomska filozofija i politika). […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Đorđe Stanković]], povjesničar<ref name=djstankovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 521.<br>''“Stanković Đorđe, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (za pr. Istorija Jugoslavije); šef Katedre za istoriju Jugoslavije. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dubravka Stojanović]], povjesničarka<ref name=dstojanovic1>[https://www.danas.rs/vesti/politika/demostat/dubravka-stojanovic-nismo-u-hladnom-ratu-vucic-nije-tito-a-ni-srbija-nije-jugoslavija/ Dubravka Stojanović: Nismo u Hladnom ratu, Vučić nije Tito, a ni Srbija nije Jugoslavija] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Demostat/Ivana Petronijević Terzić; 21.12.2022.''<br>''“Ni ja ne želim Jugoslaviju, ja jesam Jugoslovenka, ali ne želim Jugoslaviju zato što mislim da je njeni narodi nisu dorasli.”''</ref><ref name=dstojanovic2>[https://www.slobodnaevropa.org/a/most-nasledje-latinka-perovic-istorija-balkan-jugoslavija/32723484.html Latinka Perović - u Srbiji ignorisana i napadana, u regionu poštovana] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Omer Karabeg; 10.12.2023.''<br>''“Tek sam kasnije kroz duge razgovore s njom shvatila tu njenu poziciju bez obzira što se s njom na tom pitanju nisam slagala i ostala sam Jugoslovenka.”''</ref> * [[Svetomir Škarić]], profesor ustavnog prava<ref name=skaric1>[http://www.dnevnik.mk/?ItemID=969BE953C56D4D4294BC6BE9769FDB93 Пратениците-торбеши бараат третман на помала етничка заедница]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (na makedonskom) Dnevnik. ''Tatjana Popovska; 18.09.2011.''</ref><ref name=skaric2>[http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=121810833459&id=9&setIzdanie=22161 Ин мемориам]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (na makedonskom) Nova Makedonija. ''Svetomir Škarić; 18.12.2010.''</ref> * [[Slobodan Šoja]], historičar<ref name=soja1>[https://unaworld.tv/video/reaktor-bih-jugonostalgija Jugonostalgija] Una televizija, emisija ''Reaktor BiH''. ''04.12.2023.''<br>''“Pa znate šta, ja mislim da je bolje reći da... da sam Jugosloven nego jugonostalgičar.”''</ref> * [[Jorjo Tadić]], istoričar<ref name=jtadic1>Тадић, Јорјо: [https://books.google.de/books?id=bzCZCgAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=de&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Сабласти круже Југославијом...], у: Историјски часопис, књ. 18 (1971), str. 48.<br>''“А још више зато што је мени лично сасвим свеједно да ли се нешто назива хрватским или српским, јер су за мене Срби и Хрвати један народ, без обзира што се о томе мислило или данас мисли, пише и прописује. Као Југословен, али не по линији државне већ по свом дубоком националном опредељењу, а и научном уверењу, јер сам то био и онда када смо о југословенској држави само сањали, сматрам да је ненаучно и смешно сврставати старе Дубровчане у Србе или Хрвате, а њихова културна дела, посебно књижевност, резервисати искључиво за једне или друге.“''</ref><ref name=tadic2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 715-716.<br>''“Tadić Jorjo, dr filozofije, red. prof. Filozofskog fakulteta u Beogradu za Opštu istoriju Novoga veka, dopisni član Srpske akademije nauka u Beogradu, dopisni član Jugoslavenske akademije znanosti i umjetnosti u Zagrebu, r. 1899 u Starom Gradu, Srez hvarski, Jugosloven.”''</ref> * [[Nevenka Tadić]], neuropsihijatar<ref name=ntadic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 568.<br>''“Tadić Nevenka, neuropsihijatar. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Nikola Tesla]], izumitelj<ref name=tesla1>[https://www.slobodnaevropa.org/a/nikola-tesla/30612584.html Svi hoće Nikolu Teslu] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Mila Đurđević/Una Čilić''.<br>''“Zbog toga, braćo i sestre, kao najstariji Srbin, Jugoslaven, Amerikanac naše krvi u Sjedinjenim Državama, upućujem vam ovo pismo moleći vas da se odazovete pozivu predsjednika Roosevelta.”''</ref> * [[Rajko Tomović]], naučnik, robotičar<ref name=tomovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 585.<br>''“Tomović Rajko, akademik; direktor (sa N. Uzungoluom) Centra za multidisciplinarno praćenje pravaca razvoja informatike, Atina (od '96). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ljubinka Trgovčević-Mitrović]], povjesničarka<ref name=trgovcevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 590.<br>''“Trgovčević Ljubinka, viši nauč. saradnik u Istorijskom institutu SANU, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=trgovcevic2>[https://www.danas.rs/kultura/vece-secanja-na-ljubinku-trgovcevic-1948-2022-istoricarka-putnica-zena-nadasve-prijateljica/ Veče sećanja na Ljubinku Trgovčević (1948-2022): Istoričarka, putnica, žena, nadasve prijateljica] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''J. J.; 06.03.2023.''<br>''“Rođena u njenom središtu, u Bosni, u Sarajevu, ostala je Jugoslovenka do kraja.”''</ref> * [[Milan Trtanj]], fizikohemičar<ref name=trtanj1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 593-594.<br>''“Trtanj Milan, rukovodilac Laboratorije za hemijsku dinamiku i permanentno obrazovanje Instituta za nuklearne nauke "Vinca". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vladeta Urošević]], fizičar<ref name=urosevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 598.<br>''“Urošević Vladeta, osnivač i direktor preduzeća "Metrologia". […] P: Srbin, Jugosloven.”''</ref> * [[Ivan Vejvoda]], politikolog<ref name=vejvoda1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 605.<br>''“Vejvoda Ivan, politikolog; profesor na Syssex [sic!] University, Engleska (od '93). […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=vejvoda2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 510.<br>''“Vejvoda I. Ivan, politikolog; istraživač u Institutu za evropske studije u Beogradu (r. 27. XII 1949, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Vuk Vernić]], sociolog, revolucionar<ref name=vernic1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 65.<br>''“Vernić Vuk, borac u prištapskim jedinicama VŠ, neutvrđenog mesta rođenja, profesor na Pravnom fakultetu u Zagrebu, Jugosloven, u NOV došao krajem marta 1943. iz ustaškog logora Jasenovac razmenom za zarobljene Nemce.”''</ref> * [[Radina Vučetić]], historičarka<ref name=vucetic1>[https://www.pressreader.com/serbia/nin/20200806/281706912025220][http://www.nin.co.rs/pages/article.php?id=102354064] Неорадикалски рикверц води у провалију [[НИН]]. ''Радмила Станковић; 06.08.2020.''<br>''“Радина Вучетић је имала ту срећу: предмет њеног научног интересовања је превасходно Југославија, Краљевина и она социјалистичка, а за себе једнако каже да је Југословенка јер је рођена и васпитана у тој земљи, јер је формирана у југословенском духу и не може за првих двадесет година свог живота да каже „пуј, пике, више не важи“.”''</ref><ref name=vucetic2>[https://www.youtube.com/watch?v=Icqc0scR63Q Prostori slobode - Radina Vučetić] YouTube. ''Remarker Media; 01.07.2020.''<br>''Jesi ti Jugoslovenka? - “Jesam, da. To moram da pomenem.”''</ref> * [[Sreten Vujović]], sociolog<ref name=svujovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 628.<br>''“Vujović Sreten, sociolog; redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (od '92); član Malog veća Beogradskog kruga. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Emir Zelenhasić]], univerzitetski profesor<ref name=zelenhasic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 643-644.<br>''“Zelenhasić Emir, redovni profesor Građevinskog fakulteta, Subotica (za pr. Hidrologija i Osnovi hidrotehnike); šef Katedre za hidrotehniku. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vjekoslav Babukić.jpg|Vjekoslav Babukić Datoteka:Jovo Bakic-mc.rs.jpg|Jovo Bakić Datoteka:Franjo Bradaška.jpg|Franjo Bradaška Datoteka:Jurij Caf.jpg|Oroslav Caf Datoteka:Vladimir Ćorović.jpg|Vladimir Ćorović Datoteka:Dejan Djokic LMU Book presentation.jpg|Dejan Đokić Datoteka:Ivan Filipović 1892 Mayerhofer.png|Ivan Filipović Datoteka:Andrej Grubačić at the SF anarchist bookfair 2010 (cropped).jpg|Andrej Grubačić Datoteka:Fran Ilešič.jpg|Fran Ilešič Datoteka:JanezicAnton.jpg|Anton Janežič Datoteka:Ivan Klajn.jpg|Ivan Klajn Datoteka:Fran Kovačič.jpg|Fran Kovačič Datoteka:Ivan Kukuljevic Sakcinski 1889 Mukarovsky.png|Ivan Kukuljević Sakcinski Datoteka:Kurepa georg2 (cropped).jpg|Đuro Kurepa Datoteka:Sime Ljubic 1885 Mayerhofer.png|Šime Ljubić Datoteka:MacunIvan.jpg|Ivan Macun Datoteka:Matija Majar (2).jpg|Matija Majar Datoteka:Vojinmilic.jpg|Vojin Milić Datoteka:Ivan Navratil.jpg|Ivan Navratil Datoteka:Nebojsa Popov-mc.rs.jpg|Nebojša Popov Datoteka:Božidar Jezernik 02.jpg|Božidar Jezernik Datoteka:Franjo_Rački_1897_Th._Mayerhofer.png|Franjo Rački Datoteka:Ljubiša Rajić.jpg|Ljubiša Rajić Datoteka:Dubravka Stojanović.jpg|Dubravka Stojanović Datoteka:Nevenka Tadić.jpg|Nevenka Tadić Datoteka:Tesla circa 1890.jpeg|Nikola Tesla Datoteka:Rajko Tomovic.jpg|Rajko Tomović Datoteka:Ivan Vejvoda - July 2015 (cropped).jpg|Ivan Vejvoda </gallery> </center> == Novinarstvo i publicistika == * [[Mihailo Bjelica]], novinar, univ. profesor<ref name=bjelica1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 45.<br>''“Bjelica Mihailo, naučni savetnik u Institutu za političke studije, Bg.; redovni profesor Fakulteta političkih nauka, Bg. (za pr. Istorija novinarstva). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Olga Božičković]], novinarka<ref name=bozickovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 45.<br>''“Božičković Olga, slobodni novinar. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Nikola Burzan]], novinar<ref name=burzan1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 68.<br>''“Burzan Nikola, novinar; urednik-komentator u Spoljno-političkoj rubrici "Naše Borbe". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Angelina Čakširan]], novinarka<ref name=caksiran1>[https://www.mojnovisad.com/gradske-face/angelina-caksiran-novinar-i-urednik-pisanje-mora-imati-svrhu-i-poruku-jer-to-je-pravo-novinarstvo-id43596.html Angelina Čakširan, novinar i urednik: Pisanje mora imati svrhu i poruku jer to je pravo novinarstvo] mojnovisad.com ''Aleksandar Jovanović; 12.11.2021.''<br>''“Kao Jugoslovenka, što sam ostala do danas, prezirala sam svaki nacionalizam, srpski, hrvatski, bilo koji. To nas je i dovelo do raspada zemlje koja je definitivno bila najlepša na svetu. U svakom pogledu.”''</ref> * [[Đorđe Dragojlović]], novinar<ref name=dragojlovic1>[http://www.index.hr/vijesti/clanak/sto-ce-kerum-na-ovo-reci-vojvodjanski-novinar-osniva-nacionalno-vijece-jugoslavena/462207.aspx Što će Kerum na ovo reći: Vojvođanski novinar osniva Nacionalno vijeće Jugoslavena] Index. ''27.11.2009.''</ref> * [[Milovan Đilas]], publicista, politički disident, političar, revolucionar<ref name=mdjilas1>[https://www.bbc.com/serbian/lat/balkan-53066157 Milovan Đilas: „Crnogorac, Srbin i Jugosloven koji po značaju daleko prevazilazi jugoslovenske okvire“] BBC na srpskom. ''Dejan Đokić; 17.07.2020.''<br>''“Đilas je bio Crnogorac, Srbin i Jugosloven. Ali je po svom značaju daleko prevazilazio jugoslovenske okvire, pa iako zvuči kao kliše, može se reći da je bio građanin sveta, pre svega onog sveta koji se borio za slobodu, pravdu i društvenu jednakost.”''</ref> * [[Jug Grizelj]], novinar<ref name=grizelj1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 144.<br>''“Grizelj, I. Jug, novinar (r. 2. VIII 1926, Vrlika). Jugosloven.”''</ref><ref name=grizelj2>[https://www.vreme.com/vreme/jug-grizelj-1926-1991/ Venci i reči za velikana novinarstva] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Živorad Kovaćević; br. 12, 14.01.1991.''<br>''“Jug Girzelj je bio Jugosloven u najboljem smislu te reči Zato je toliko voleo Beograd — onaj široki, neuskogrudi, neprovincijalni, tolerantni, kosmopolitski Beograd. Bio je ponosan što je Beograđanin. Njegov zvezdani čas je bio kad su kolege odlučile da on, po krvi Hrvat i Italijan, po ljudskom opredeljenju Jugosloven, bude predsednik Udruženja novinara Srbije.”''</ref> * [[Dinko Gruhonjić]], novinar i univerzitetski profesor<ref name=gruhonjic1>[https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/a-vi-sto-biste-da-nas-koljete-vi-ste-dinko-sakic-autorski-tekst-dinka-gruhonjica-o-tome-sta-je-zaista-rekao-u-dubrovniku/ A vi, što biste da nas koljete, vi ste Dinko Šakić: Dinko Gruhonjić za Danas o tome šta je zaista rekao u Dubrovniku] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dinko Gruhonjić; 25.03.2024.''<br>''“Ja sam dete bratstva i jedinstva, moja jedina domovina bila je i ostala Jugoslavija, a ja sam Jugosloven, Bosanac i Vojvođanin. Nikada nisam prestao da verujem u bratstvo i jedinstvo naših naroda i narodnosti.”''</ref><ref name=gruhonjic2>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/hulje-vrebaju-iz-mraka-i-krecu-se-u-coporima/ Hulje vrebaju iz mraka i kreću se u čoporima] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dinko Gruhonjić; 05.12.2020.''<br>''“Ja sam Jugosloven, dakle apatrid. Ali, odavno sam shvatio da je Jugoslavija bila prirodna tvorevina, a da su ove banane u kojima živimo totalno neprirodne.”''</ref><ref name=gruhonjic3>[https://autonomija.info/dinko-gruhonjic-danas-je-sveti-avnoj-ideja-jugoslavije-je-ideja-slobode/ Dinko Gruhonjić: Danas je sveti AVNOJ – ideja Jugoslavije je ideja slobode] Autonomija. ''Dinko Gruhonjić; 29.11.2021.''<br>''“Kao Jugosloven, kažem da Jugoslavija nije bila savršena. Ali se mogla “popraviti”. A ovo, ovo što su nam servirale ubice Jugoslavije kao “novu normalnost”, e to je potpuno nepopravljivo!”''</ref> * [[Zdravko Huber]], novinar, urednik<ref name=huber1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 165.<br>''“Huber Zdravko, novinar, urednik u "Našoj Borbi". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dejan Ilić]], izdavač i urednik<ref name=dilic1>[https://pescanik.net/razgovor-u-jajcu/ Razgovor u Jajcu] Peščanik. ''Dejan Ilić; 26.07.2017.''<br>''“Da li to što sam Jugosloven isključuje mogućnost da budem Srbin?”''</ref> * [[Viktor Ivančić]], novinar<ref name=ivancic1>[https://www.021.rs/story/Info/Srbija/260982/Dezulovic-To-sto-radi-Vesic-moze-i-Baka-Prase.html Dežulović: To što radi Vesić može i Baka Prase] Portal 021. ''Danas; 15.12.2020.''<br>''“Inače, taj princip, da dobri Hrvati iz srpske perspektive smeju da seru samo po Hrvatskoj i njenim gradovima, i obratno, da je dobrim Srbima iz hrvatske perspektive dopušteno da seru isključivo po Srbiji i njenim gradovima, za mene je nakaradan. Ja se kao Jugosloven zalažem za to da svi seremo po svima, slobodno, velikodušno, bez kočnica i ustezanja.”''</ref> * [[Željko Ivanović]], novinar<ref name=zivanovic1>[https://www.nedeljnik.rs/priblizite-mi-to-kako-se-covek-oseca-ko-crnogorac-zeljko-ivanovic-u-novom-nedeljniku/ „Približite mi to, kako se čovek oseća ko Crnogorac?“ Željko Ivanović u novom Nedeljniku] Nedeljnik. ''Veljko Miladinović; 13.01.2024.''<br>''“Ja sam bio Jugosloven. I danas sam u kulturološkom smislu Jugosloven.”''</ref> * [[Josip Kirigin]], novinar, publicist, revolucionar<ref name=kirigin1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 317.<br>''“Kirigin Josip, novinar, šef dopisništva zagrebačkog Vjesnika u Beogradu, rez. kapetan, r. 1918 u Australiji, Jugosloven.”''</ref> * [[Ferdo Kočevar]], publicist<ref name=kocevar1>Žavčanin, K. [Ferdo Kočevar (pseudonim)]: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QafI8q6cWMCSYx5DASe5f4K9LHOzIvL2AH58YK0c7JYOkjJ7oZB_OTlRLbYsgT45Daa8UMBStsfx3pi2R9XZ7VFaUKFuoXfoeB2HQLn2j4NThGNY-GJv5JNACbJCNEhYJrBiCsAH9AQDPYDdn1be2GLBSUNd5tP1cFAY5VS6-FfgGs4mJiar0TuMEbqaYjlaWHj3R3SIm_8EUuu3jtoEpL2YMm_-8bETpnDxn990Z8ZR92XZcOJrRiwvfQ9Mob_AcKF4R4vM6KinlM9V2sgsh4VeP5LR10FjGptp9KroUmjhDomEeJw Jugoslavenska akademija], u: Novice gospodarske, obertniške in narodne, tečaj XIX. list 19 (08.05.1861), str. 150.<br>''“Mi Jugoslovani smo v tem obziru v dosta hujem položaji. […] Naravno je tedaj, da so zadobile te sosedne slovstva pretežni upljiv v nas Jugoslovane in sicer na veliko škodo in nevarnost za našo narodnost.”''</ref> * [[Mahmud Konjhodžić]], novinar, publicist<ref name=konjhodzic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 331.<br>''“Konjhodžić Mahmud, novinar, r. 1905 u Ljubuškom, srez Mostar, Jugosloven.”''</ref> * [[Anton Kos]], publicist<ref name=kos1>A[nton]. K[os]. Cestnikov: [http://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-I14QC4EA/fa8e646f-84d3-473a-9ea7-ebcbed6d420a/PDF Poljodelstvo in kemija], u: Novice gospodarske, obertnijske in národske, tečaj XV. list 53 (04.07.1857), str. 210.<br>''“Tudi mi Jugoslovani se moremo sponašati z možem, ki po vsej pravici zaslužuje, da ga v vesrto Mezzofantov vredimo.”''</ref> * [[Boro Krivokapić]], novinar<ref name=krivokapic1>[https://www.xxzmagazin.com/boro-krivokapic-poslednji-jugosloven Boro Krivokapić, poslednji Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208063744/https://www.xxzmagazin.com/boro-krivokapic-poslednji-jugosloven |date=2023-02-08 }} XXZ magazin. ''Milivoj Bešlin; 28.11.2018.''<br>''“Ja sam bio i ostao prije svega Jugosloven”, neretko je ponavljao.''</ref> * [[Sergije Lukač]], novinar, univ. profesor<ref name=lukac1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 281.<br>''“Lukač Sergije, novinar; redovni profesor FPN, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven-Srbin, […].”''</ref> * [[Svetlana Lukić]], novinarka<ref name=lukic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 283.<br>''“Lukić Svetlana, novinar; zamenik glavnog i odgovornog urednika za program Radija "B-92" (od '96). [...] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Petar Luković]], novinar<ref name=lukovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 284.<br>''“Luković Petar, novinar; zamenik glavnog i odgovornog urednika lista "Vreme". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Tomislav Marković (novinar)|Tomislav Marković]], novinar i književnik<ref name=tmarkovic1>[https://balkans.aljazeera.net/opinions/2022/10/21/budimo-jugosloveni-iako-smo-srbi Budimo Jugosloveni iako smo Srbi] [[Al Jazeera Balkans]]. ''Tomislav Marković; 21.10.2022.''<br>''“Izjašnjavajući se kao Jugosloveni po nacionalnosti podrivamo totalitarnu ideju nacionalnog identiteta, a o njenoj totalitarnosti dovoljno govori masovna histerija protiv jugoslovenstva kojoj svedočimo. […] Budimo Jugosloveni, iako smo Srbi.”''</ref> * [[Rusko Matulić]], publicista<ref name=matulic1>[https://www.vreme.com/vreme/poslednji-odlazak-jugoslovenskog-emigranta/ Poslednji odlazak jugoslovenskog emigranta] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Petar Lađević; broj 1283, 06.08.2015.''<br>''“Tridesetog jula ove godine u Nju Džersiju je umro veliki Jugosloven, istinski borac za ljudska prava, najbliži saradnik pokojnog Mihajla Mihajlova, saradnik i prijatelj Saveza Oslobođenje i jedan od najrespektabilnijih izučavalaca i sakupljača različitih izvora za stvaranje celovite slike o demokratskoj Jugoslaviji; politički emigrant koji je čitav život posvetio intelektualnoj i ljudskoj borbi za demokratsku Jugoslaviju.”''</ref> * [[Mihajlo Mihajlov]], publicista, politički disident<ref name=mihajlov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 321.<br>''“Mihajlov Mihai [sic!], publicista; viši naučni saradnik u Elliott Schoo [sic!] of International Affairs, Vašington (od '94); član Centralnog komiteta Socijaldemokrata Amerike. […] Rus po rođenju, Jugosl. po opredeljenju; […]”''</ref> * [[Živko Milić]], novinar, publicista<ref name=milic>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 452.<br>''“Milić Živko, novinar, urednik «Borbe», član upravnog odbora Saveza novinara Jugoslavije, rez. kapetan, r. 1923 u Zagrebu, Jugosloven.”''</ref> * [[Avdo Mujčinović]], novinar i pozorišni kritičar<ref name=mujcinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 366.<br>''“Mujčinović Avdo, pozorišni kritičar u listu "Politika ekspres", Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Ivan Rizinger]], novinar<ref name=rizinger1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 485.<br>''“Rizinger Ivan, muzički urednik Radio Kruševca (od '89), revije "Pobeda" (od '90) i diskografske kuće "Take It Or Leave It", Bg. (od '95). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Teofil Pančić]], novinar<ref name=pancic1>[https://karakter.rs/intervju/post/teofil-pancic-za-karakter-srbi-i-hrvati-su-u-kulturnom-smislu-jedan-narod/ Teofil Pančić za Karakter: Moja lista pet najboljih novinara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221203054707/https://karakter.rs/intervju/post/teofil-pancic-za-karakter-srbi-i-hrvati-su-u-kulturnom-smislu-jedan-narod/ |date=2022-12-03 }} Karakter. ''Karakter; 03.12.2021.''<br>''“Aludirate na moj tekst u kome sam objasnio da su entiteti složeniji i da ne mora da bude samo jedan, jer sam ja celog života i Srbin i Vojvođanin i Jugosloven i da ne vidim u čemu je tu problem. Na popisima sam se uvek izjašnjavao kao Srbin, ali sad dolazim u iskušenje da se pomalo iz inata izjasnim kao Vojvođanin. Ako nacionalistima to već toliko smeta, onda malo da ih iritiram.”''</ref><ref name=pancic2>[https://slobodnarec.rs/2021/08/31/teofil-pancic-srpstvo-vojvodjanstvo-i-ostale-koske/ Srpstvo, vojvođanstvo... i ostale koske] Slobodna reč. ''Teofil Pančić; 31.08.2021.''<br>''“A identiteti mogu da budu složeni, višestruki i isprepleteni, sve u jednom čoveku, i to ne nužno zato što ovaj ima „mešano poreklo“ po oveštalim etnocentričnim standardima. Evo, znam po sebi: u svakoj bih prilici mogao reći za sebe, i na svakom bih se popisu stanovnišva – ako se takvo izjašnjavanje već traži – mogao izjasniti i kao Srbin i kao Vojvođanin i kao Jugosloven, i ne bih nikada slagao baš ništa.”''</ref> * [[Vlado Ribnikar]], novinar, političar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Milorad Roganović]], novinar<ref name=roganovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 485.<br>''“Roganović Milorad, novinar. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dževad Sabljaković]], novinar i književnik<ref name=sabljakovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 490.<br>''“Sabljaković Dževad, književnik, književni kritičar i novinar. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dragoslav Simić]], novinar<ref name=dsimic1>[https://portalforum.rs/blog/2022/10/12/bez-jugoslovena-na-popisu/ Bez Jugoslovena na popisu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014223724/https://portalforum.rs/blog/2022/10/12/bez-jugoslovena-na-popisu/ |date=2022-10-14 }} Forum - Portal građanske Srbije. ''D. B.; 12.10.2022.''<br>''“Redakciji Portala Forum javio se kolega Dragoslav Simić (Radio Beograd) i rekao da mu je pre dva dana došla popisivačica kojoj je na pitanje o nacionlanosti odgovorio da je Jugosloven.”''</ref> * [[Tamara Skrozza]], novinarka<ref name=skrozza1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/nazalost-jedinica-sam-tamara-skrozza-o-odrastanju-u-somboru-i-tome-kako-je-posao-birao-nju-a-ne-ona-njega/ „Nažalost, jedinica sam“: Tamara Skrozza o odrastanju u Somboru i tome kako je posao birao nju, a ne ona njega] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Rade Radovanović; 16.04.2023.''<br>''“Dete sam iz mešovitog braka, nisam krštena, vaspitavana sam i uvek sam se izjašnjavala kao Jugoslovenka.”''</ref> * [[Karel Slanc]], publicista, političar<ref name=slanc1>Slanc, Karel: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-S4HN0TV0/959837c4-8301-4745-ada5-32ea3243c15d/PDF Avstrijski Jugoslovani in morje.] Gorica 1912, str. 11.<br>''“Zdaj, ko ste Avstriji priklopljeni Bosna in Hercegovina, nas je v državi precej Jugoslovanov.”''</ref> * [[Jelena Sofronijevic]], novinarka<ref name=sofronijevic1>[https://vittles.substack.com/p/yugonostalgic-cuisine Yugonostalgic Cuisine] (na engleskom) Vittles. ''Natasha Tripney; 23.08.2021.''<br>''“Sofronijevic regards herself as Yugoslav, though she was born in the UK in 1998.”''</ref> * [[Grujica Spasović]], novinar, urednik<ref name=spasovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 514.<br>''“Spasović Grujica, novinar; dopisnik Švedskog radija (od '89). […] P: Jugosloven, […].''</ref> * [[Gordana Suša]], novinarka<ref name=susa1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 549.<br>''“Suša Gordana, novinar i komentator; novinar u listu "Naša Borba"; urednik Video nedeljnika "VIN"; član Izvršnog odbora Nezavisnog udruženja novinara Srbije i Malog veća Beogradskog kruga. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Hari Štajner]], novinar<ref name=stajner1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 562-563.<br>''“Štajner Hari, novinar; spoljnopolitički komentator lista "Vreme"; direktor "Medija centra", Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Zaharije Trnavčević]], novinar<ref name=trnavcevic1>[http://www.danas.rs/dodaci/nedelja/mogu_li_jugosloveni_postati_etnicka_zajednica.26.html?news_id=272880 Mogu li Jugosloveni postati etnička zajednica?] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Katarina Živanović; 13.12.2013.''<br>''“Trnavčević se, inače, izjašnjava kao Jugosloven. Jedan je od 23.303 koliko ih po poslednjem popisu ima u Srbiji.”''</ref> * [[Pavel Turner]], publicist<ref name=turner1>Turner, Pavel (Dr. Ahasverus): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-FNQV7UL2/a4dbb24c-fb60-4883-89f7-5642a8a8d5d0/PDF Beseda o jugoslovanskih razmerah], u: Kres, godina 1 br. 7 (1881), str. 396.<br>''“Mi Jugoslovani bi se vselej morali naravno najbližje rodne brate čutiti in po tem čutenji bi se moralo naše strmljenje in občenje med seboj ravnati, pa je li tako?”''</ref> * [[Boris Varga]], novinar, politolog<ref name=varga1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/boris-varga-privilegija-je-danas-biti-u-manjini/ Boris Varga: Privilegija je danas biti u manjini] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Rade Radovanović; 29.09.2019.''<br>''“U Ukrajini sam među majdanistima kao neko ko se deklariše među ostalom i kao Jugosloven, Rusin i ukrajinski levičar, što je prema uspostavljenim tamošnjim stereotipima skoro sve do ekscesa potpuno isključivo.”''</ref> * [[Vekoslav Vakaj]], publicist<ref name=vakaj1>Vakaj, Vekoslav: [https://dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-RSB1W1PC/7e8d6513-919f-4967-b288-eaa869d44904/PDF Jugoslovani v zlati Pragi in slavnem Velegradu. Potopisne črtice.] Maribor 1886, str. 58.<br>''“Jugoslovani smo obljubili tukaj pri altarju slovanske vzajemnosti: da se hočemo napiti tukaj slovanskega rodo- in domoljubja.''</ref> * [[Gordana Vujović]], novinarka, književnica<ref name=gvujovic1>[https://primorski.me/info/kultura/gordana-vujovic-jugoslovenka-zivi-u-meni-srcem-sam-pisala-tako-je-bilo-napisano-u-libru/ Gordana Vujović: Jugoslovenka živi u meni, srcem sam pisala “Tako je bilo napisano u libru”] Primorski Portal. ''Biljana Dabić; 10.09.2024.''<br>''“U duši sam bila i ostala Jugoslovenka i umrjeću kao Jugoslovenka.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Stevan Kragujevic, Milovan Djilas,1950.JPG|Milovan Đilas Datoteka:Dinko Gruhonjić.jpg|Dinko Gruhonjić Datoteka:ViktorIvancic.jpg|Viktor Ivančić Datoteka:Ferdo Kočevar.jpg|Ferdo Kočevar Datoteka:Anton Kos Cestnikov.jpg|Anton Kos Datoteka:Petar lukovic gm.jpg|Petar Luković Datoteka:Mihajlo Mihajlov wiki photo.jpg|Mihajlo Mihajlov Datoteka:Teofil Pancic-mc.rs.jpg|Teofil Pančić Datoteka:Karel Slanc.jpg|Karel Slanc Datoteka:Gordana Susa-mc.rs.jpg|Gordana Suša Datoteka:Zaharije Trnavčević.jpg|Zaharije Trnavčević </gallery> </center> == Obaveštajstvo == * [[Vojin Đurašinović]], obavještajac, revolucionar<ref name=djurasinovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 166.<br>''“Đurašinović Vojin-Kostja, inspektor u Državnom sekretarijatu za unutrašnje poslove NR Srbije, r. 1919 u Bastaji, srez Daruvar, Jugosloven.”''</ref> == Odvjetništvo == * [[Srđa Popović (advokat)|Srđa Popović]], advokat, borac za ljudska prava<ref name=spopovic1>Stehlík, Petr: Jugoslavenstvo Srđe Popovića kao temelj suvremenog promišljanja jedne naizgled umirovljene ideje, u: Štěpánek, Václav (ur.): Савремена српска и чешка славистичка истраживања. Реферати са Kолоквијума Београд–Брно одржаног 21. октобра 2021. на Филoлошком факултету Универзитета у Београду./Současná srbská a česká slavistická bádání. Příspěvky z Kolokvia Brno–Bělehrad, které se konalo 21. října 2021 na Filologické fakultě Univerzity v Bělehradě. Edice Brno–Bělehrad, sv. 2. Brno 2021, str. 73.<br>''“Oduvek sam bio Jugosloven. Prvo što sam u životu naučio bilo je kako se zovem, u kojoj ulici stanujem i to da sam Jugosloven. Druga stvar je bio režim prema kome sam bio vrlo kritičan. Najveći problem Jugoslavije bio je u tome što ona nije mogla da postane demokratska država. Desimir Tošić je to jednom lepo rekao: ‚Ideja Jugoslavije je bila velika, ali smo mi, nažalost, bili mali’.”''</ref><ref name=spopovic2>[https://www.vreme.com/vreme/advokat-od-lika-i-dela/ Advokat od lika i dela] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Aleksandar Ćirić; 02.12.2010.''<br>''“Neočekivano za mnoge, Srđa Popović otkriva da je oduvek bio Jugosloven, mada je imao problem "s tom vrstom identifikacije".”''</ref><ref name=spopovic3>[http://pescanik.net/2013/10/srda-popovic-intervju/ Srđa Popović – intervju] [[Peščanik]]. ''Esquire; 19.10.2013.''<br>''“Srđa Popović nikada nije odustao od svog opredeljenja da se izajšnjava kao Jugosloven, ali ni tome ne prilazi olako, jednostrano.”''</ref><ref name=spopovic4>[https://www.monitor.co.me/sra-popovi-i-tadeu-mazovjecki-odlazak-boraca-za-ljudska-prava/ Srđa Popović i Tadeuš Mazovjecki, odlazak boraca za ljudska prava] Monitor. ''Tamara Kaliterna; 01.11.2013.''<br>''“Srđa Popović se do kraja izjašnjavao kao Jugosloven.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Srđa Popović advokat.jpeg|Srđa M. Popović </gallery> </center> == Politika == === 21. vijek === * [[Miroslav Kopečni]], političar, bivši diplomat<ref name=kopecni1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 239.<br>''“Kopečni Miroslav, direktor Instituta za nuklearne nauke "Vinča". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Đorđe Subotić]], politički aktivista<ref name=subotic1>[https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/ni-od-mramora-ni-od-gvozdja-vec-covek-od-principa/ Ni od mramora, ni od gvožđa, već čovek od principa] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Duško Radosavljević; 10.12.2019.''<br>''“Po svome ličnom opredeljenju, i to je stalno naglašavao, Đorđe je bio Rumljanin, Sremac, Vojvođanin i Jugosloven. To je ono što ga je određivalo, činilo njegovu ličnost, opredeljivalo stavove i ponašanje.”''</ref> === 20. vek === * [[Božidar Adžija]], političar, revolucionar, publicist<ref name=adzija1>Prpić, Ivan (ur.): Komunisti o fašizmu (1919-1940). Zagreb 1976, str. 25.<br>''“Ali budući da talijanski fašizam postaje sve više predstavnikom službene Italije i kao takav ulazi u redove organizirane svjetske reakcije, koja se u unutarnjoj politici svake pojedine države svojim socijalnoreakcionarnim ciljevima i tendencijama, a u vanjskoj politici svojim imperijalističkim težnjama, sprema na jaku ofenzivu protiv općeg mira i demokracije, to je potrebno, naročito nama Jugoslavenima, da budnim okom pratimo razvoj fašističkog pokreta u Italiji, jer on može sutra-prekosutra, pobratimljen sa Horthyjevim »probuđenim Mađarima«, ugroziti mirni razvoj našeg državnog života.”''</ref> * [[Milka Agbaba]], političarka, revolucionar<ref name=agbaba1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 63.<br>''“Agbaba T. Milka (Izborni srez begejski, APV – NRS), politički radnik, rođena u siromašnoj seljačkoj porodici 24-XI-1921 godine u Banatskom Karađorđevu, APV – NRS. Jugoslovenka.”''</ref><ref name=agbaba2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 11.<br>''“Agbaba Milka, nar. poslanik Savezne narodne skupštine za Srez begejski, član CK SK Srbije, pretsednik Saveza društava prijatelja dece i omladine za APV, r. 1921 u Banatskom Karađorđevu, Jugoslovenka.”''</ref> * [[Džemal Bijedić]], političar, revolucionar<ref name=bijedic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 57.<br>''“Bijedić Džemal, nar. posl. Republičkog veća Narodne skupštine NR BiH, član Izvršnog veća NR BiH, pretsednik Sreskog NO u Mostaru, član CK SK BiH, član Saveznog odbora Saveza boraca NOR, član Pretsedništva [sic!] Glavnog odbora SSRN BiH, rez. potpukovnik, r. 1917 u Mostaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Josip Broz Tito]], državnik, revolucionar, vojskovođa<ref name=Tito1>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 179-180.<br>''“Tito je bio Jugoslaven na jedan novi način, i kao državnik, i kao politički čovjek, i naprosto kao čovjek. […] Za vrijeme rata ustaše su nastojali prikriti Titovo hrvatsko porijeklo. On sam ga nije krio: kad je došao u oslobođeni Beograd svi su znali koje je nacionalnosti. Nije to previše isticao niti je smatrao da je to najvažnije. U nekim je prilikama ipak govorio o tome: i o svojoj nacionalnosti i o jugoslavenstvu. Postoje tri njegove veće izjave kojima se može poslužiti na različite načine. Prva je negdje s kraja pedesetih ili početka šezdesetih godina (objavio ju je zagrebački tjednik »Danas« na Titov devedeseti rođendan, 25. V 1982, bez preciznije datacije): »Tko hoće da bude Jugoslaven, neka bude Jugoslaven, kome to smeta. Ne smije se, naravno, to forsirati, na isti način kao što se tome ne treba ni suprotstavljati. I važno je da se zna da to ne može biti nacionalno opredjeljenje. I ja kažem da sam Jugoslaven. I to ću uvijek kazati, što ne znači da sam zaboravio da sam rođen u Zagorju, da sam po nacionalnosti Hrvat. Bitno je što radim i čemu težim«... 1. marta 1971. dao je još jednu izjavu o tome, koja, ako se ne varam, tada nije odmah puštena u javnost: »Ja sam protiv svakog pritiska u pogledu nacionalnog opredjeljenja, tj. da se ljudi moraju izjašnjavati da pripadaju ovoj ili onoj naciji. Ima čitav niz ljudi kojima to smeta. Dobro je da se ljudi, opredjeljuju, jer se od toga ne može pobjeći. Ja sam rođen u Hrvatskoj, kao i moji preci, u Zagorju. To svi znaju. Ali, ja sam Jugosloven, po svojoj funkciji, po svemu. I ne samo to. Ja sam internacionalista.« (navedeno prema »Politici«, Beograd 4. V 1982). Treća izjava, kojom se najviše operira, izgovorena je vrlo spontano, možda čak s ljutnjom, u jeku najveće poslijeratne međunacionalne krize u nas: u ljeto 1971, na manevrima »Sloboda 71«. Ona se u ponečem razlikuje od prve te se obično i citira s različitom namjerom: »Bilo je slučajeva da se počelo zaboravljati da smo mi Jugoslavija. Govorilo se o republici, a o Jugoslaviji se ćutalo. Bilo je skoro sramota da se prizna da si Jugosloven. Ja za sebe kažem: ja sam Jugosloven i ništa drugo ne mogu biti. Ja sam Jugosloven i po svojim obavezama, po svom položaju a i po svom duhu. Ali, ja nisam zatajio ni da sam rođen u Hrvatskoj. Zašto da sada ističem da sam Hrvat. Ja sam odrastao u Jugoslaviji u sredini radničke klase. A takvih ima stotine hiljada.« Razlika između prve i treće izjave posve je razumljiva: kad je zajedništvo dovedeno u pitanje, pogotovo kad je u krizi, Titu je jugoslavenstvo važnije nego nacionalnost. Da to nije bilo tako, zar bi bila moguća 1941, NOB, AVNOJ i sve drugo.”''</ref><ref name=Tito2>Ičević, Dušan: Savremeni smisao jugoslovenstva, u: Socijalizam, god. 30 br. 10 (1987), str. 57.<br>''Prigovara što se tada, 1969. godine, sve manje čuje riječ Jugoslavija, a piše i govori pretežno o federaciji: »Mi moramo jače isticati Jugoslaviju. Mi smo Slovenci, Hrvati, Srbi, Makedonci, Crnogorci i drugi, ali smo svi ujedno i Jugosloveni, svi smo građani socijalističke Jugoslavije... […].''«</ref> * [[Vice Buljan]], političar, revolucionar<ref name=buljan1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 92.<br>''“Buljan Vice, nar. posl. Saveznog veća Savezne narodne skupštine za srez Sinj, r. 1905 u Sinju, Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 180-181.<br>''“Uostalom, on nije bio jedini koji se u presudnim trenucima naše historije iskazao kao Jugoslaven. To je slučaj velikog broja njegovih najbližih drugova i suboraca koji su se u raznim prilikama u ratu i poratnim godinama, izjasnili na isti način: Kosta Nađ, Koča Popović, Svetozar Vukmanović-Tempo, Petar Drapšin, Peko Dapčević, Ivan Gošnjak, Vice Buljan, Vicko Krstulović, Avdo Humo, Osman Karabegović, Vlado Popović, Rato Dugonjić, Ivo i Jurica Ribar, dr Ivan Ribar, Grga Jankes, Zaim Šarac, Vlado Ribnikar, Šefket Maglajlić, Uglješa Danilović, Veljko Vlahović i mnogi drugi.”''</ref> * [[Uglješa Danilović]], političar, revolucionar<ref name=danilovic1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 95.<br>''“Danilović J. ing. Uglješa (poslanik Veća naroda iz NR BiH), inženjer agronomije, rođen 7-II-1913 god. u selu Gnionici, srez Modriča, NR BiH. Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Peko Dapčević]], političar, diplomata, general-pukovnik, revolucionar<ref name=dapcevic1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 96.<br>''“Dapčević J. Peko (Izborni srez žički, NRS), general-pukovnik, rođen 25-VI-1913 god. u Ljubotinju, kraj Cetinja, NR CG. Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Drapšin]], revolucionar, general-lajtnant<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Ratomir Dugonjić]], političar, revolucionar<ref name=dugonjic1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 102.<br>''“Dugonjić I. Ratomir (poslanik Veća naroda iz NR BiH), pravnik, rođen 10-I-1916 god. u Trebinju, NR BiH. Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Avdo Humo]], političar, revolucionar, general-major u rezervi<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Sava Kosanović]], političar, diplomata<ref name=skosanovic1>Привремена народна скупштина ДФЈ: [https://www.sistory.si/media/legacy/publikacije/58001-59000/58139/III_zasedanje_Avnoj_1945_zvezek_III_A.pdf Треће заседање Антифашистичког већа народног ослобођења Југославије и заседање Привремене народне скупштине. 7—26 август 1945. Стенографске белешке] Београд 1945, str. 410-411.<br>''“Данас кад побеђује принцип самоодређења народа, када је тај принцип постављен за темељ Уједињених нација, када се уклања супремација оних који мисле да су супериорни, у томе часу ми Југословени, без разлике, Срби, Хрвати, Словенци, Македонци, ми Југословени не можемо да вјерујемо, да се народу који je политички зрео, који je цивилизован, који je показао и крвавим жртвама и крвавом борбом вољу своју да се уједини ca својом целином националном, да се томе народу та воља не испуни.”''</ref> * [[Hinko Krizman]], političar<ref name=krizman1>Привремена народна скупштина ДФЈ: [https://www.sistory.si/media/legacy/publikacije/58001-59000/58139/III_zasedanje_Avnoj_1945_zvezek_III_A.pdf Треће заседање Антифашистичког већа народног ослобођења Југославије и заседање Привремене народне скупштине. 7—26 август 1945. Стенографске белешке] Београд 1945, str. 71.<br>''“Moja vjera kao Hrvata, Jugoslovena, kao samostalnog demokrate bila je uvijek da jedinstvo Jugoslavije leži u demokratskoj i socijalnoj pravdi.”''</ref> * [[Vicko Krstulović]], političar, revolucionar, general<ref name=krstulovic1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 48.<br>''“Krstulović Marka Vicko, komandant rasformirane 9. dalmatinske divizije, na raspoloženju u VŠ, rođen 1905, Split, radnik, Jugosloven, u NOB od 1941, član KPJ od 1922, član CK KPJ od 1940, većnik Prvog i Drugog zasedanja AVNOJ-a, krajem rata ministar u vladi NR Hrvatske.”''</ref><ref name=krstulovic2>Mihaljević, Josip: Dometi i granice kritičke misli u KPJ (SKJ) - Slučaj Vicko Krstulović, u: Republika, br. 480–483 (2010), str. 15-26. ''<br>''“Stoga, iako je etnički bio Hrvat, u nacionalnom smislu smatrao se Jugoslavenom.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Grga Jankes]], političar, revolucionar<ref name=jankes1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 270.<br>''“Jankes Grga, nar. poslanik Saveznog veća Savezne nar. skupštine, pretsednik Odbora za pritužbe i žalbe, član Centralnog odbora Saveza ratnih vojnih invalida, r. 1906 u Ivanskoj, srez Bjelovar, Jugoslovan [sic!].”''</ref><ref name=jankes2>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 122.<br>''“Jankes Đ. Grga (Izborni srez Bjelovar NRH), politički radnik, rođen 12-III-1906 u Ivanskoj, Srez bjelovarski, NRH. Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Šefket Maglajlić]], političar, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Romano Moric]], političar, revolucionar<ref name=moric1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 613.<br>''“Romano Moric, ekonomista, nar. posl. Republičkog veća Narodnog sobranja NR Makedonije, član Izvršnog veća NR Makedonije, član CK SK Makedonije, član pretsedništva Glavnog odbora SSRN Makedonije, rez. poručnik, r. 1921 u Bijeljini, NR BiH, Jugosloven.”''</ref> * [[Radovan Papić]], političar, revolucionar<ref name=rpapic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 518.<br>''“Papić Radovan, nar. poslanik Savezne narodne skupštine, posl. Veća Naroda za NR BiH, nar. posl. Republičkog veća Narodne skupštine NR BiH, sekretar Sekretarijata za socijalnu zaštitu Saveznog izvršnog veća, član Izvršnog komiteta CK Saveza komunista BiH, član Centralne revizione komisije Saveza komunista Jugoslavije, član Pretsedništva Glavnog odbora SSRN BiH, rez. pukovnik, r. 1910 u Vlahinji, srez Bileća, Jugosloven.”''</ref> * [[Puniša Perović]], političar, revolucionar<ref name=perovic1>VII Kongres Saveza Komunista Jugoslavije. Ljubljana 22–26 aprila 1958. Stenografske beleške. Beograd 1958, str. 668.<br>''“Ustvari, radi se o neuspjeloj odbrani ideološkog monopola, istog onog monopola koji je godinama carovao u komunističkom pokretu i sa kojim smo mi Jugosloveni imali gorka iskustva.”''</ref> * [[Nikola I Petrović Njegoš]], knez i kralj Crne Gore<ref>''[[Glas Crnogorca]]'', br. 56 od ponedeljka 8. oktobra 1918. ([[:sr:s:Краљевска прокламација од 20. октобра 1918.|Wikisource]] i [[:c:File:List Glas Crnogoraca LVI broj.pdf|Wikimedia Commons]]), proklamacija kralja Nikole Jugoslovenima: „Kad sam, krajem jula 1914., objavio rat Austriji, rekao sam: „Tržem mač za ujedinjenje Jugoslovena“. [...] Jugoslavija ne može se zamisliti bez svih Slovenaca, Hrvata i Srba. U našoj Crnoj Gori, dobro znate, od davnina žive najbolji Srbi i Jugosloveni. [...] Pozdrav svoj dragoj braći Jugoslovenima od strane dugonapaćenog, a danas najsrećnijeg i najradosnijeg Jugoslovenina — Kralja Crne Gore.”</ref><ref>''[[Glas Crnogorca]]'', br. 62 od ponedeljka 2. januara 1919. ([[:sr:s:Краљевска прокламација од 15. јануара 1919.|Wikisource]]), proklamacija kralja Nikole Crnogorcima: „Od zvanične Srbije i njenih agenata optuživan sam kao protivnik jugoslovenskog jedinstva. Međutim, nijedan pojedinac u Srpstvu i Jugoslovenstvu nije više radio na njemu od mene, nastavljajući u tome djelo mojih besmrtnih predaka. [...] Ni ja ni moja kuća nijesmo se popeli i držali na prijesto Crne Gore silom; nećemo na njega ni ostati, ako to zahtijevaju interesi Crne Gore i jugoslovenskog naroda.”</ref> * [[Moša Pijade]], političar, revolucionar<ref name=pijade1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 57.<br>''“Pijade Samuila Moša Čiča Janko, načelnik odseka VŠ za vojne vlasti u pozadini i član CK KPJ, rođen 1890, Beograd, akademski slikar i novinar, Jugosloven, u NOB od 1941, član KPJ od 1920, bio član ilegalnog Izvršnog odbora KPJ od 1922, izdržao četrnaest godina robije, većnik Prvog i Drugog zasedanja AVNOJ-a.”''</ref> * [[Svetozar Pribićević]], političar<ref name=pribicevic1>Pribićević, Svetozar: Diktatura Kralja Aleksandra. II izdanje. Beograd 1953, str. 128.<br>''“Mi, Jugosloveni, ne bismo mogli da idemo za primerom Nemačke, pre svega, zato što u njoj vlada načelo da pravo države ima prvenstvo nad pravom zemalja koje sačinjavaju državu; a zatim, posle gorkog iskustva u četrnaestogodišnjem postojanju države, mi moramo da budemo načisto s tim: šta pripada zajedničkoj državi, a šta pripada državama ili samoupravnim jedinicima.”''</ref> * [[Gavrilo Princip]], revolucionar<ref name=princip1>Grujičić, Nebojša: Da je skrlet kao što je kuvet bio bi ibret, u: Bazdulj, Muharem/Grujičić, Nebojša (ur.): Stogodišnji rat. Sarajevski atentat i tumačenja. Beograd 2015, str. 74.<br>''Govoreći u ovom kontekstu o Mladoj Bosni, sociolog Todor Kuljić je napisao neveliki tekst koji zaslužuje da se ovde ponovi: “[…] Doduše, neki Principa i brane. To danas čine pretežno srpski istoričari. Zašto? Utisak je da to ne čine zbog solidarnosti sa težnjama sunarodnika (uostalom Gavrilo se izjašnjavao kao Jugosloven i to jeste bio njegov istinski identitet), nego više stoga što se time opiru demonizovanju vlastite nacije […].”''</ref><ref name=princip2>[https://www.politika.rs/sr/clanak/270960/Princip-bez-advokata Princip bez advokata] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Todor Kuljić; 23.09.2013.''<br>''“Doduše, neki Principa i brane. To danas čine pretežno srpski istoričari. Zašto? Utisak je da to ne čine zbog solidarnosti sa težnjama sunarodnika (uostalom Gavrilo se izjašnjavao kao Jugosloven i to jeste bio njegov istinski identitet), nego više stoga što se time opiru demonizovanju vlastite nacije.”''</ref><ref name=princip3>[http://www.slobodnaevropa.org/content/jugoslovenstvo-gavrila-principa/25296984.html Povodom predstave "Mali mi je ovaj grob": Jugoslovenstvo Gavrila Principa] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Branka Mihajlović; 14.03.2014.''<br>''Autorka teksta Biljana Srbljanović primećuje “da se istoričari utrkuju, otimajući se oko identiteta čoveka koji se vrlo jasno, na nekoliko zvaničnih mesta, potpisano i pisano, izjašnjavao o sopstvenom identitetu kao jugoslovenske nacionalnosti, vrlo nereligiozan čovek, koji nema nikakve veze sa velikosrpskom idejom.”''</ref> * [[Vaso Radić]], političar, revolucionar<ref name=vradic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 584.<br>''“Radić Vaso, narodni poslanik Saveznog veća Savezne narodne skupštine, član Revizione komisije CK SK BiH, član Glavnog odbora SSRN BiH i Vazduhoplovnog saveza BiH, rez. major, r. 1923 u Vlahinju, srez Visoko, Jugosloven.”''</ref> * [[Aleksandar Ranković]], političar, revolucionar<ref name=rankovic1>VII Kongres Saveza Komunista Jugoslavije. Ljubljana 22–26 aprila 1958. Stenografske beleške. Beograd 1958, str. 250.<br>''“Mi moramo o svemu tome razmisliti, jer se ne radi samo o našoj zemlji i našem Savezu komunista, o nama Jugoslovenima nego o čitavom radničkom pokretu.”''</ref> * [[Ivan Ribar]], državnik, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/><ref name=ivanribar1>Novak, Viktor: Antologija jugoslovenske misli i narodnog jedinstva (1390-1930). Beograd 1930, str. LXII.<br>''“Jedan narod, iako sa raznim plemenskim imenima i u zajedničkoj državi, nije u Ustavotvornoj skupštini, (kojoj je bio pretsednik Hrvat i osvedočeni Jugosloven Ivan Ribar), na žalost pod navalom gentilnog instinkta, u Ustavu dobio ni […].”''</ref> * [[Ivo Lola Ribar]], revolucionar, političar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Jurica Ribar]], revolucionar, slikar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/><ref name=jribar1>Petričević, Jozo: Jurica Ribar. Slikar i revolucionar. Zagreb 1988, str. 115.<br>''Jurica je umro na rukama Steve Dobrkovića. Njegovom susretljivošću uspio sam utvrditi točan datum Juričine smrti. “[…] Ovako nesvjesan živio je još oko dva sata kada ga je izdala i posljednja snaga i kada je zauvijek prestalo kucati mladenačko srce - divnog druga i borca Četvrte proleterske brigade, rođenog sina iz bratske Hrvatske i velikog Jugoslavena Jurice Ribara.”''</ref><ref name=jribar2>Petričević, Jurica Ribar, str. 99.<br>''“Iako je kasnije, u više navrata imao poći na novu dužnost, ostao je sa Crnogorcima. Nikako ih nije htio ostaviti. Crnogorce je volio neograničeno. S njima se toliko saživio. Juricu je kao Hrvata, odnjihao slobodarski Beograd, a Četvrta ga je sudbinski, trajno, zanavijek povezala za Crnu Goru i on ništa manje nije bio Crnogorac - bio je u stvari Jugoslaven. […] ...” (Dr Ivan Ribar).''</ref> * [[Paško Romac]], političar, revolucionar<ref name=romac1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 612-613.<br>''“Romac Paško, nar. poslanik Saveznog veća Savezne narodne skupštine, pretsednik Glavnog zadružnog saveza FNRJ, član CK SKH i CK SKS, organizacioni sekretar Pokrajinskog komiteta SKS za Vojvodinu, član Glavnog odbora SSRNS, sekretar Pokrajinskog odbora SSRNS, član Glavnog odbora Saveza boraca Srbije, rez. pukovnik, r. 1915 u Vukšiću, srez Benkovac, Jugosloven.”''</ref> * [[Frano Supilo]], političar<ref name=supilo1>Boban, Branka: [https://hrcak.srce.hr/file/333440 Stavovi hrvatske političke elite prema stvaranju jugoslavenske države], u: Tragovi, god. 2 br. 2 (2019), str. 41.<br>''“Govorim kao slobodan, uvjeren, a i informiran narodni čovjek. Govorim kao Hrvat slobodnih misli, Jugoslaven, ali – last but not least – kao Dubrovčanin.”''</ref> * [[Zaim Šarac]], političar<ref name=sarac1>Greble, Emily: Muslims and the making of modern Europe. New York 2021, str. 239. (na engleskom)<br>''“Šarac was a lifelong, self-identified Yugoslav who abhorred the fascists and had been among those responsible for spearheading the Muslim cultural association, Preporod.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Pero Šoć]], političar, književnik<ref name=soc1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 701.<br>''“Šoć Pero, dr književnosti, ministar Crne Gore u penziji, r. 1884 u Ljubotinju, Srez cetinjski, Jugosloven.”''</ref> * [[Veljko Vlahović]], političar, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/><ref name=vlahovicl>Vlahović, Veljko: Radnička klasa, samoupravljanje, međunacionalni odnosi, omladina. Beograd 1981, str. 32.<br>''“Nama, Jugoslovenima, često se prebacuje što proces svog razvitka karakterišemo borbom za razvitak socijalističke demokratije.”''</ref> * [[Nemanja Vlatković]], političar, revolucionar<ref name=vlatkovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 769.<br>''“Vlatković Nemanja, učitelj, nar. posl. Republičkog veća Narodne skupštine NR BiH, član glavnog odbora Saveza boraca BiH, r. 1914 u Lješljanima, Srez bosansko-novski, Jugosloven.”''</ref> * [[Svetozar Vukmanović]], političar, revolucionar, general-pukovnik u rezervi<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Gregor Žerjav]], političar<ref name=zerjav1>[https://kaldrma.rs/slovenac-koji-je-stitio-siromasne-beogradske-radnike/ Slovenac koji je štitio siromašne beogradske radnike] Kaldrma. ''Kaldrma; 01.05.2023.''<br>''“Slovenac po rođenju, Jugosloven po uverenju, čovek zanimljive biografije, političar, i nadasve neko ko je u opustošenom Beogradu posle Prvog svetskog rata imao itekako sluha za nevolje onih koji su u prestonom gradu nove države Srba, Hrvata i Slovenaca tražeći posao u nemaštini lutali ulicama.”''</ref> === 19. vijek === * [[Andrej Einspieler]], političar, publicist<ref name=einspieler1>Einspieler, Andrej: Kaj storiti, da dobimo ilirskoslavenski jezik, u: Slovenska bčela, II. tečaj/svezak (1851), str. 10.<br>''“Kaj je pa storiti, da se serbsko, horvatsko in slovensko podnarečje složi u ilirsko narečje, da mi Jugoslaveni dobimo ilirskoslavenski jezik ?”''</ref> * [[Janez Bleiweis]], političar, publicist<ref name=bleiweis1>Zajc, Marko: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:doc-EIPXXE4I/008b176a-dc1f-4503-8b43-3a155cb1de75/PDF Kje se slovensko neha in hrvaško začne. Slovensko-hrvaška meja v 19. in na začetku 20. stoletja.] Ljubljana 2006, str. 145.<br>''Ponovil je tezo o neprofitnosti slovenskega založništva, izpostavil primer jezikovno združenih Nemcev, Italijanov in Francozov, »ki imajo podnarečij še več kot mi Jugoslovani« in zaključil v apatičnem tonu: »Kaj čmo mi s svojo pohlevno slovenščino terdovratniki biti! To ni sedanjemu času več primerno /…/.«''</ref> * [[Josip Jelačić]], državnik, general<ref name=jelacic1>Šidak, Jaroslav: [https://hrcak.srce.hr/file/76682 Prilozi hrvatskoj povijesti za revolucije 1848.], u: Radovi Zavoda za hrvatsku povijest, knj. 9, br. 1 (1976), str. 60.<br>''“Pri okolnostima takovim dakle, samo ako mi Jugoslaveni budemo složni i jedan drugoga budemo pomagali, naša pravedna stvar mora srećnim uspěhom uvienčana biti.”''</ref> * [[Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak]], političar, publicist<ref name=ljubusak1>Kapetanović-Ljubušak, Mehmed-beg: [https://books.google.de/books?id=JmsWAAAAYAAJ&pg=PR7&dq=istocno+blago+ljubusak&hl=de&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwje8p-rgvSAAxVMZ_EDHek-A60Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q&f=false Istočno blago. Svezak I: Turske, arapske i perzijske poslovice i mudre rečenice.] Sarajevo 1896, str. 76.<br>''“Mi Jugoslaveni kao poznati gostoljubivi narod sa ovom se turskom poslovicom ni najmanje ne možemo složiti, već se držimo onoga, kao što veli naš narod: »Kako kojeg gosta, tako ga je i dosta«”''</ref> * [[Lovro Monti]], političar<ref name=monti1>Milutinović, Kosta: Vojvodina i Dalmacija 1760-1914. Novi Sad 1973, str. 288.<br>''“Možda baš zbog italijanskog porekla po ocu i srpsko-hrvatske simbioze po majci, Monti se osećao kao Jugosloven i najoštrije osuđivao ekstremiste na jednoj i na drugoj strani, a naročito klerikalce.”''</ref> * [[Radoslav Razlag]], političar, pisac<ref name=razlag1>Razlag, Radoslav: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-G4OT3B43/b07a49de-7e6e-4a69-b332-12a2554c89ee/PDF Vseučilišče jugoslavensko], u: Slovenska bčela, letnik 1, številka 4 (1850), str. 126.<br>''“Osobito je kod nas Jugoslavenah već najnuždnie, da se jednom probudimo, da već ozbiljno počnemo naslědovati bratre Ćese, koji nas u vsakoj struci daleko nadkriliše, jer kod nas neima one gvoždene dělavnosti i nevěrojetne uzterpljivosti kako kod njih.”''</ref> * [[Valentin Zarnik]], političar, odvjetnik, književnik<ref name=zarnik1>Zarnik, Valentin: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QaeTxxosvosIUzL7hulhDWeL5IR37J32bzf08UScB9V8hJnmxS0V-lghCjpeqM_jr0rUUwHeFfArHmuOKakypp23WEavFbqa8w3eaMBDEoe2A7rYM0tc33MehF_6Ge87367e3GAxU0i1LdYQf_Ts1WZ2QvY4cxsozAG_9uO33svgDB-Bqi9Dt1nqliAWt6NB8A6YhoB3wJYS7j83NMzOiLwBtues3VkPYc6PjsGDYc2rrIqCaMHhfYVzhJaoGKwZsAO2Adg735yW56Rhb_H1vsU4Ij0KyAjC-Lgj1qxwfOH-VA0-JeA Originali iz domačega življenja], u: Novice gospodarske, obrtniške in narodne, tečaj XX. list 20 (14.05.1862), str. 155.<br>''“Slovenci in sploh Jugoslovani še dosedaj nimamo svojega domačega narodnega vseučilišča, in toraj se naša po znanostih hrepeneča mladež že od nekdaj večidel na Dunaj (Beč) podaja, ter v Gradcu komaj tretjina ostaja.”''</ref><ref name=zarnik2>Zarnik, Valentin: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-E23ULBE5/f9350d9e-a1b9-472f-8e9a-73b048b28801/PDF Zbrani spisi Dr. V. Zarnika. I. zvezek: Pripovedni spisi.] Ljubljana 1888, str. 149-150.<br>''“Na tak način bi bili mi avstrijski Jugoslovani popolnoma od morja ločeni in kupčijski razvitek našega naroda uničen.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Božidar_Adžija.jpg|Božidar Adžija Datoteka:Milka Agbaba Crna grob (cropped).JPG|Milka Agbaba Datoteka:Visit of Džemal Bijedić, Yougoslav Prime Minister, to the CEC (cropped).jpg|Džemal Bijedić Datoteka:Portret Janeza Bleiweisa.jpg|Janez Bleiweis Datoteka:Marshal Tito (cropped).jpg|Josip Broz Tito Datoteka:Peko Dapčević1.jpg|Peko Dapčević Datoteka:Petar Drapšin 1944.jpg|Petar Drapšin Datoteka:Ratomir Dugonjić.jpg|Rato Dugonjić Datoteka:Andrej Einspieler (2).jpg|Andrej Einspieler Datoteka:Ban-josip-jelacic.jpg|Josip Jelačić Datoteka:Mehmed-beg Kapetanovic Ljubusak.jpg|Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak Datoteka:Vicko Krstulović (1).jpg|Vicko Krstulović Datoteka:Lovro-Monti.jpg|Lovro Monti Datoteka:Nicholas I of Montenegro.jpg|Nikola I Petrović Njegoš Datoteka:Moša Pijade.jpg|Moša Pijade Datoteka:Svetozar Pribićević (1).jpg|Svetozar Pribićević Datoteka:Gavrilo Princip young.jpg|Gavrilo Princip Datoteka:Aleksandar Ranković (1).jpg|Aleksandar Ranković Datoteka:Razlag Radoslav.jpg|Radoslav Razlag Datoteka:Ivan Ribar (1995x2048) (cropped).png|Ivan Ribar Datoteka:Ivo Lola Ribar.jpg|Ivo Lola Ribar Datoteka:Jurica Ribar.jpg|Jurica Ribar Datoteka:Paško Romac.jpg|Paško Romac Datoteka:Frano Supilo rat.jpg|Frano Supilo Datoteka:Pero Šoć 2021 stamp of Montenegro.jpg|Pero Šoć Datoteka:Veljko Vlahović crop.jpg|Veljko Vlahović Datoteka:Stevan Kragujevic, Svetozar Vukmanovic, Tempo.jpg|Svetozar Vukmanović Datoteka:Valentin Zarnik4.jpg|Valentin Zarnik Datoteka:Gregor Zerjav.jpg|Gregor Žerjav </gallery> </center> == Privreda == * [[Dejan Cvetković]], inženjer elektrotehnike, direktor tehnološkog razvoja Microsoft razvojnog centra u Srbiji<ref name=dcvetkovic1>[https://www.akta.ba/licnosti/privreda-i-politika/72855/dejan-cvetkovic-uz-cvrstu-odluku-i-fokus-ostvarit-cete-sve-sto-zelite Dejan Cvetković: Uz čvrstu odluku i fokus ostvarit ćete sve što želite] Akta.ba ''Ivana Mihajlović; 27.12.2016.''<br>''“Dejan Cvetković za sebe voli reći da je nepopravljivi Jugosloven.”''</ref><ref name=ajosipovic2>[http://www.nadlanu.com/pocetna/zabava/celebrity/Aleksandar--Josipovic-Odbio-sam-srpske-umetnice.a-236537.305.html Aleksandar Josipović: Odbio sam srpske umetnice] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140527214340/http://www.nadlanu.com/pocetna/zabava/celebrity/Aleksandar--Josipovic-Odbio-sam-srpske-umetnice.a-236537.305.html |date=2014-05-27 }} Nadlanu. ''Marija Milenković; 26.05.2014.''<br>''“Aleksandar za sebe kaže da je Jugosloven. Iz mešovitog je braka i jako je ponosan na svoje poreklo.”''</ref> * [[Vane Ivanović]], poslovni čovjek, politički aktivista<ref name=vivanovic1>Djokić, Dejan: A concise history of Serbia. London 2023, str. 447. (na engleskom)<br>''“The Serb democratic emigres, whose unofficial mentor was Božidar Vlajić (1888–1974), one of the leading members of the pre-war Democratic Party, campaigned for a democratic alternative to the communist government in Yugoslavia, together with their Bosnian (Adil Zulfikarpašić), Croat (Ilija Jukić, Branko Pešelj), Slovene (Nace Čretnik, Ljubo Sirc) and 'declared' Yugoslav (Vane Ivanović) colleagues.”''</ref><ref name=vivanovic2>[http://pescanik.net/2009/04/mini-manjina-vane-ivanovic/ Mini manjina – Vane Ivanović] Peščanik. ''Dejan Đokić; 04.04.2009.''<br>''“Vane je svakako sebe video pre svega kao Jugoslovena, pošto, kako je govorio, Jugoslavija nije bila teniski klub pa da bi mogao da promeni članstvo.”''</ref><ref name=vivanovic3>[http://www.vane.hr/Obituaries.htm Vane Ivanovic (1913-1999)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151104060200/http://www.vane.hr/Obituaries.htm |date=2015-11-04 }} Vane.hr ''Nenad V. Petrovic''<br>''“U nedelju 4. aprila, na katolicki Uskrs, prestalo je da kuca srce jednog retko plemenitog coveka koji je sebe smatrao integralnim Jugoslovenom, Vaneta Ivanovica, brodovlasnika i pisca, politickog ideologa i pocasnog konzula Knezevine Monako u Londonu, velikog dobrotvora i poznatog sportiste, coveka izvanredne inteligencije i prefinjenog duha.”''</ref> * [[Aleksandar Josipović]], konsultant i direktor marketinga, bivši plesač<ref name=aleksandarjosipovic1>[http://wannabemagazine.com/wannabe-intervju-aleksandar-josipovic/ Wannabe intervju: Aleksandar Josipović] Wannabe Magazine. ''Marina Gusev; 15.08.2011.''<br>''“Ja se nikada nisam deklarisao kao Srbin, uvek za sebe kažem da sam Jugosloven, ili jugoslovenskog porekla.”''</ref><ref name=ajosipovic2/> * [[Milan Popović]], poduzetnik<ref name=milanpopovic1>[https://portalnovosti.com/milan-popovic-donirao-100-000-eura-za-kupnju-25-kontejnera Milan Popović donirao 100.000 eura za kupnju 25 kontejnera] Portal Novosti. ''G. Borković; 29.01.2021.''<br>''“Ja sam u duši još uvek Jugoslaven i to je za mene human i normalan gest. Ko će kome da pomogne ako neće komšija komšiji ili susjed susjedu. Govorim to posebno zato šta smo godinama zajedno sarađivali i živeli u istoj državi. Mi bi trebali svi jedni druge da pomažemo. Kažem to kao Jugoslaven, odnosno kao jugonostalgičar” – rekao je Popović za Novosti.''</ref> * [[Petar Tutavac]], privrednik<ref name=tutavac1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 595.<br>''“Tutavac Petar, privrednik. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Boris Vukobrat]], poslovni čovjek i humanista<ref name=vukobrat1>[http://www.audioifotoarhiv.com/knjige%20koje%20govore/knjige/vukobrat.html Boris Vukobrat] Audio i foto arhiv Simić.<br>''“Boris Vukobrat je rođen 1940. godine u Zagrebu. Po nacionalnosti je Jugosloven.”''</ref><ref name=vukobrat2>[http://fondmir.com/sr/knjige/87-govor-borisa-vukobrata-o-svojoj-knjizi Govor Borisa Vukobrata o svojoj knjizi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108085334/http://fondmir.com/sr/knjige/87-govor-borisa-vukobrata-o-svojoj-knjizi |date=2023-01-08 }} Fondacija za mir i rešavanje kriza. ''06.06.2012.''<br>''“Ja sam Jugosloven, rođen u Zagrebu u srpskoj porodici.”''</ref> * [[Zvonimir Šimunec]], poslovni čovjek<ref name=šimunec1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 558.<br>''“Šimunec Zvonimir, novinar; urednik Zabavnog programa i predstavnik TV Beograd u Atini (razmena programa); predsednik Udruženja propagandista Srbije. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Dejan Cvetkovic proposal.png|Dejan Cvetković Datoteka:Aleksandar Josipović at Amsterdam fashion Week, July 2014.jpg|Aleksandar Josipović </gallery> </center> == Religija == * [[Hamdija Jusufspahić]], vjerski poglavar<ref name=jusufspahic1>[https://www.vreme.com/vreme/musliman-jugosloven-i-levicar/ Musliman, Jugosloven i levičar] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]] ''Dragoslav Grujić i Dokumentacioni centar "Vreme"; broj 844, 08.03.2007.''<br>''“Ja sam i sada Jugosloven, neki kažu jugonostalgičar. Jesam, iskreno. […] Mnogi su insistirali da izjavim kako se osećam Srbinom. Ja nikada nisam rekao ni da sam Srbin ni da sam Hrvat. Ja sam Jugosloven, Bosanac, musliman.”''</ref><ref name=jusufspahic2>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/05/20/srpski/I01051902.shtml Braća po krvi i jeziku] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101182733/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/05/20/srpski/I01051902.shtml |date=2022-11-01 }} [[Glas javnosti]]. ''Slavica Jovović; 19.05.2001.''<br>''“Ja sam i dalje Jugosloven i ostajem u svim svojim političkim orijentacijama za Jugoslaviju. Mi smo svi bili Sloveni, oni koji su bili bliži istoku postali su pravoslavci, a oni koji su bili bliži rimskom carstvu prihvatili su katolicizam. Kada su došli Turci, prihvaćen je islam. Svi govorimo istim jezikom ali različitim narječjima. Mi smo svi braća po krvi i jeziku.”''</ref> * [[Nedeljko Kačavenda]], pastor<ref name=kacavenda1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 213.<br>''“Kačavenda Nedeljko, pastor Pastoralnog okruga, Niš (od '95); adventista sedmog dana. […] P: Srbin-Jugosloven.”''</ref> * [[Dragotin Simandl]], kaplan, gramatičar<ref name=simandl1>Simandl, Dragotin (Rěsanski): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-ZIF65GOO/cfb6bc21-c07f-47c8-a77d-8ced1f2cee3a/PDF Zmes], u: Slovenska bčela, letnik 3, številka 5 (1852), str. 39.<br>''“Stezo, po kteroj hoditi, je nam Jugoslavenom pokazal g. Majar v svojih: Pravilih, kterih cěno bo šele prihodnost prav spoznala.”''</ref> * [[Josip Juraj Strossmayer]], biskup, političar<ref name=strossmayer1>Ćorić, Boris: Fra Grgo Martić i njegova saradnja u sarajevskoj »Nadi« (1895–1903), u: Radovi, knj. VI (1970-1971), str. 227.<br>''“Dva velikana jugoslavenskih naroda – veliki Jugoslaven i još veći mecena hrvatskog naroda J. J. Strossmayer i veliki književni povjesničar Antun Barac – težinom svoje riječi i svoga ugleda obilježili su ga biljegom koji nije uklonjen do danas.”''</ref><ref name=strossmayer2>Боровњак, Т.: [https://www.uzzpro.gov.rs/doc/biblioteka/digitalna-biblioteka/Jugoslovenska%20misao%20znano-voljeno.pdf Југословенска мисао. „Знано-вољено.“] Београд 1936, str. 24.<br>''“У ствари био је овај велики Југословен некрунисани краљ југословенске мисли више од пола века.”''</ref><ref name=strossmayer-racki>Ćorović, Vladimir: Istorija Jugoslavije. Beograd 1933, str. 555.<br>''“Koliko je, međutim, to sumnjičenje iskrenosti pokreta bilo nepravedno svedoči danas najbolje nedavno objavljena prepiska između biskupa i F. Račkoga, koja nije bila namenjena javnosti, nego nosi intiman i čisto privatan karakter i koja nam otkriva do sitnica sve motive i akcije ove dvojice ljudi, istinskih Jugoslovena po njihovom najdubljem ličnom ubeđenju.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Josip_Juraj_Strossmayer2.jpg|Josip Juraj Strossmayer </gallery> </center> == Sport == * [[Amir Alagić]], fudbalski stručnjak<ref name=alagic1>[https://sportklub.rs/blog/blog-ostalo/od-verdera-do-sri-lanke-17-zemalja-5-kontinenata/ Od Verdera do Šri Lanke: 17 zemalja, 5 kontinenata...] Sport Klub. ''Bojan Marinković; 17.12.2020.''<br>''“Poreklom je iz Bihaća, sebe smatra Jugoslovenom, a loša situacija posle raspada nekadašnje države navela ga je da se otisne u pečalbu.”''</ref> * [[Radmilo Armenulić]], teniski stručnjak, bivši teniser<ref name=armenulic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 22.<br>''“Armenulić Radmilo, savezni kapiten Davis-cup reprezentacije Jugoslavije; šef Odseka za tenis na Fakultetu za fizičku kulturu, Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Marijan Beneš]], boksač<ref name=benes1>[https://www.vreme.com/vreme/simbol-jugoslavije/ Simbol Jugoslavije] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Tanja Topić; broj 1445, 13.09.2018.''<br>''“Uprkos opštem nacionalističkom ludilu Marijan Beneš je do poslednjeg daha ostao Jugosloven.”''</ref><ref name=benes2>[https://ba.n1info.com/sport-klub/ostali-sportovi/marijan-benes-banjalucka-celicna-pesnica/ Marijan Beneš – banjalučka čelična pesnica] N1 BIH. ''Snežana Mitrović; 21.09.2022.''<br>''“Bio je i ostao Jugoslaven do kraja života.”''</ref><ref name=benes3>[https://sportal.blic.rs/ostali-sportovi/borilacki-sportovi/peca-popovic-pise-za-blic-ljuba-vrapce-moga-doba/2022042205421797665 Peca Popović piše za "Blic" Ljuba Vrapče moga doba] Sportal.rs ''Peca Popović; 09.09.2018.''<br>''“Stisnut, pola veka kasnije, između obostranog ekstremizma u svojoj Banjaluci, Beneš će kao žrtva međunacionalnih nesporazuma, odbačenosti i samoće ponavljati: Ja sam sve, Srbin i Hrvat i musliman. Jugosloven. Pacifista, čovekoljubac.”''</ref> * [[Stjepan Bobek]], fudbaler<ref name=bobek1>[https://www.rtv.rs/sr_ci/sport/fudbal/oprostaj-od-stjepana-bobeka_208573.html Опроштај од Стјепана Бобека] Радио-телевизија Војводине. ''ФоНет; 27.08.2010.''<br>''“Караџић је рекао да је Бобек, сумирајући утиске о животу, најближим пријатељима говорио да је рођени Загрепчанин, срцем Београђанин, делимично и Атињанин, по осећају Југословен и, захваљујући фудбалу, грађанин света.”''</ref> * [[Miodrag Božović]], nogometni trener<ref name=bozovic1>[https://www.vijesti.me/tag/7164/miodrag-bozovic Grof Božović: Bio sam i ostao Jugosloven] [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Vijesti sport; 19.08.2022.''<br>''“I dalje se osjećam i smatram Jugoslovenom.”''</ref><ref name=bozovic2>[https://informer.rs/sport/fudbal/408521/bozovic-ocrnio-orlove-srbija-gora-nego-pre-mundijala-milivojevic-rekao-istinu Božović ocrnio "orlove": Srbija je gora nego pre Mundijala, Milivojević je rekao istinu!] [[Informer (novine)|Informer]]. ''informer.rs; 17.11.2018.''<br>''“Rođen sam u Juguslaviji. Bio sam i ostao Jugosloven.. Takav mi je osećaj. Ne mogu drugačije, niti da zaboravljam detinjstvo.”''</ref> * [[Dejan Damjanović]], bivši nogometaš<ref name=damjanovic1>[https://www.glassrpske.com/lat/sport/fudbal/ispovijest-dejana-damjanovica-nesudjenog-clana-najveceg-partizanovog-paketa-za-glas-umjesto-u-humsku-skrenuo-u-koreju/605666 Ispovijest Dejana Damjanovića, nesuđenog člana najvećeg Partizanovog "paketa", za "Glas": Umjesto u Humsku, skrenuo u Koreju] Glas Srpske. ''Dejan Kondić; 10.11.2025.''<br>''“Ja sebe smatram Jugoslovenom.”''</ref> * [[Vladimir Gudelj]], fudbalski funkcioner, ranije nogometaš<ref name=gudelj1>[https://www.lavozdegalicia.es/noticia/ourense/o-carballino/2019/11/29/llegue-contrato-gente-lado-huian-guerra/00031575029961280295542.htm «Yo llegué con un contrato y gente a mi lado. Ellos huían de la guerra»] (na španskom) La Voz de Galicia. ''Pablo Varela; 29.11.2019.''<br>''“Yo soy de Tito, me considero yugoslavo.”''</ref> * [[Borislav Ivkov]], šahovski igrač i trener<ref name=ivkov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 177.<br>''“Ivkov Borislav, šahovski velemajstor (od '55); selektor Jugoslovenske šahovske reprezentacije. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Anton Josipović]], bokser<ref name=antonjosipovic1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/8360/Sport/Od-sampiona-do-drzavnika Od šampiona do državnika] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Slavko Trošelj; 02.12.2007.''<br>''“Nastavio sam da treniram i boksujem širom Jugoslavije, a onda su stigle devedesete... Mirisalo je na rat... Pri popisu stanovništva u rubriku "nacionalnost" upisao sam – Japanac, mada sam uvek bio Jugosloven i srcem i dušom. Da su svi tako učinili možda rata ne bi bilo.”''</ref><ref name=antonjosipovic2>[https://www.rtvbn.com/380937/Intervju--Anton-Josipovic-Holifild-mi-je-nudio-pomoc Intervju - Anton Josipović: Holifild mi je nudio pomoć...!] [[Radio-televizija BN]]. ''08.04.2016.''<br>''Brzo mu je u olimpijskom selu "skrenuta" pažnja, iako je nebrojeno puta tokom našeg razgovora naglasio da je još Jugosloven, a kamoli tada. […] Otišao je u Švajcarsku, putovao po cijeloj Evropi, živio i u Zagrebu, gdje je imao priliku da postane predsjednik Bokserskog saveza Hrvatske, ali se ipak odlučio na povratak u Banjaluku. “Nudili su mi za vrijeme Franje Tuđmana da budem predsjednik, ali nisam mogao, jer sam bio i ostao Jugosloven. Moje mišljenje se oko toga ni sada nije promijenilo. Zato ne mogu da shvatim ove današnje političare kako promijene po desetak različitih političkih opcija”, dodao je olimpijski šampion, koji živi od nacionalne penzije.''</ref> * [[Nikola Karabatić]], bivši rukometaš<ref name=karabatic1>[https://www.tportal.hr/sport/clanak/karabatic-otkrio-bilicu-ponosan-sam-na-hrvatske-i-srpske-korijene-20250415 Karabatić otkrio Biliću: 'Ponosan sam na hrvatske i srpske korijene'] tportal.hr ''A. H.; 15.04.2025.''<br>''“Uvijek smo bili vrlo ponosni na naše korijene. Bivša Jugoslavija, Hrvatska, Srbija… ali u isto vrijeme je tata bio ponosan kada smo dobili državljanstvo…nikada se nisam osjećao kao stranac. Uvijek kao Francuz. Pola Francuz, pola Jugoslaven.”''</ref> * [[Milivoj Karakašević]], stonoteniser<ref name=karakasevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 220.<br>''“Karakašević Milivoj, trener i kapiten stonoteniske reprezentacije Jugoslavije. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Stanislav Karasi]], bivši fudbalski trener i igrač<ref name=karasi1>[https://www.dan.co.me/sport/fudbal/legende-za-sva-vremena-5210766 Legende za sva vremena] Dan. ''D.K./D.P.; 28.11.2023.''<br>''“Ja sam još Jugosloven i otvoren čovjek i radim kako moja glava misli” - kazao je Karasi za "Dan".''</ref> * [[Dane Korica]], atletičar<ref name=korica1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 241.<br>''“Korica Daniel Dane, šef Stručnog štaba Atletskog saveza Jugoslavije; kapiten atletske reprezentacije Jugoslavije; član Predsedništva AK "Crvena zvezda", Bg.; prof. fizičke kulture. […] P: Jugosloven.''</ref> * [[Refik Kozić]], bivši nogometaš<ref name=kozic1>[https://www.zurnal.rs/sr/clanak/179640/fudbal/partizan/igrao-sam-ostro-ali-nisam-bio-grubijan “Igrao sam oštro, ali nisam bio grubijan”] [[Sportski žurnal]]. ''Slađan Jeremić; 23.03.2024.''<br>''“Dolazim do Srbije i ostalih novostvorenih zemalja makar jedan put godišnje. Ostao sam veliki Jugosloven. Odem do Sarajeva, Banjaluke, u Pulu gde sam odrastao. Po Beogradu potrošim najviše vremena.”''</ref> * [[Ivan Matošević]], reli vozač<ref name=matosevic1>[https://www.automotorevija.rs/rubrike/zemunski-bard-jugoslovenskih-gugutka Zemunski bard jugoslovenskih trka] Auto moto revija. ''AMR; 27.08.2022.''<br>''“Za sebe kaže da je Jugosloven i zakleti Zemunac, gde je odrastao i gde i danas živi.”''</ref> * [[Franjo Mihalić]], atletičar<ref name=mihalic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 323.<br>''“Mihalić Franja [sic!], trener u atletskom klubu "Partizan". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Predrag Mijatović]], fudbalski funkcioner, ranije nogometaš<ref name=mijatovic1>[https://www.novosti.rs/sport/fudbal/1222121/sam-jugosloven-pedja-mijatovic-otvorio-dusu-spancima "Ja sam Jugosloven": Peđa Mijatović otvorio dušu Špancima] [[Večernje novosti]]. ''Novosti online; 31.03.2023.''<br>''“Zato moram da kažem da sam još uvek Jugosloven. Ja sam Crnogorac i Španac, ali deo mene je i dalje Jugosloven”''</ref> * [[Nikola Nikić]], nogometni trener, ranije igrač<ref name=nikic1>[https://www.youtube.com/watch?v=SzYynxlLrCQ Face to Face] YouTube. ''10.05.2025.''<br>''“Ne da mi fali Jugoslavija, nego sam bio, ostao i umrijet ću kao Jugosloven.”''</ref> * [[Ivica Osim]], nogometaš i fudbalski trener<ref name=osim1>[https://www.novosti.rs/vesti/sport.294.html:529442-Ivica-Osim-Velika-Jugoslavija-je-mnogima-smetala-ali-se-od-proslosti-ne-zivi Ivica Osim: Velika Jugoslavija je mnogima smetala, ali se od prošlosti ne živi] [[Večernje novosti]]. ''Predrag Vasiljević; 17.01.2015.''<br>''Ostali ste, čini se, poslednji nepopravljivi Jugosloven? - “Jesam, i ponosim se time.”''</ref><ref name=osim2>[https://www.alo.rs/sport/fudbal/625315/ivica-osim-jugoslavija-argentina-viski/vest "Pijanac", penali protiv Argentine i viski umesto vode - Ko je bio Ivica Osim, legendarni selektor Jugoslavije?] Alo. ''Alo/M.M.; 01.05.2022.''<br>''Moglo bi se reći da je porodica Osim Evropa u malom, jer su mu deda i baka s očeve strane Slovenac i Nemica, a s majčine Poljak i Čehinja. On za sebe kaže da je Jugosloven.”''</ref> * [[Blagoje Paunović]], fudbaler i fudbalski trener<ref name=paunovic1>[https://www.telegraf.rs/sport/fudbal/3186341-emotivna-prica-veljka-paunovica-o-ocu-teskim-danima-u-partizanu-i-triku-za-osvajanje-svetskog-trona Kakva priča Veljka Paunovića: O ocu, teškim danima u Partizanu i triku za osvajanje svetskog trona] [[Telegraf.rs]]. 06.05.2020.<br>''“Otac mi je uvek govorio o Jugoslaviji, umro je osećajući se kao Jugosloven, ali je uvek bio veoma ponosan što je Srbin i to je sada moja zemlja.”''</ref> * [[Marko Pešić]], generalni direktor [[FC Bayern München (košarka)|KK FC Bayern München-a]]<ref name=mpesic>[https://www.glassrpske.com/lat/sport/sp-svijet/marko-pesic-generalni-menadzer-bajerna-za-glas-srspke-lucic-je-kao-levandovski/393996 Marko Pešić, generalni menadžer Bajerna za “Glas Srspke”: Lučić je kao Levandovski] Glas Srpske. ''Dušan Repija; 17.01.2022.''<br>''“Odrastao sam kao Jugosloven i tako se osećam, mada to možda nije ni popularno u ova vremena. Tri decenije sam u Nemačkoj, ali se osećam onako kako sam odgojen u porodici. Igrao sam za Nemačku, ali priznajem da sam sanjao dres Jugoslavije - rekao je Pešić.”''</ref> * [[Svetislav Pešić]], košarkaški trener<ref name=spesic1>[https://www.kurir.rs/sport/kosarka/1693560/svetislav-pesic-nostalgican-i-dalje-sam-jugosloven Svetislav Pešić nostalgičan: I dalje sam Jugosloven] [[Kurir (novine)|Kurir]]. ''01.03.2015.''<br>''“Rođen sam u Srbiji, ali sebe sam uvek smatrao Jugoslovenom, iako je sad na tom prostoru napravljeno više država. Za mene taj osećaj i dalje postoji. Osećam tu pripadnost, ali to ne znači da je moj dom samo jedno mesto.”''</ref><ref name=spesic2>[https://www.b92.net/sport/kosarka/vesti.php?yyyy=2005&mm=01&dd=19&nav_id=160246 Pešić će pomagati Obradoviću] [[B92]]. ''B92, fibaeurope.com; 19.01.2005.''<br>''“Ja sam Jugosloven i učiniću sve da pomognem jugoslovenskoj košarci i Obradoviću kako bi stigli do evropskog zlata.”''</ref><ref name=spesic3>[https://www.tz.de/sport/fcb-basketball/svetislav-pesic-zuhause-zr-4751962.html "Ich bleibe Jugoslawe!"] (na njemačkom) tz. ''Lena Mayer; 20.02.2015''<br>''“Ich selbst bin in Serbien geboren, habe mich aber immer generell als Jugoslawe gefühlt und bezeichnet. Und das tue ich auch weiterhin – auch, wenn es Jugoslawien politisch gesehen nicht mehr gibt. Für mich existiert dieses Gemeinschaftsgefühl noch immer.”''</ref><ref name=spesic4>[https://www.elmundo.es/deportes/baloncesto/2019/02/14/5c642dbb21efa0f7638b45d8.html Pesic: "Hay dos cosas que me faltan en la vida: mis padres y mi Yugoslavia"] (na španjolskom) El Mundo. ''Francisco Cabezas; 14.02.2019.''<br>''“Aunque yo nací en Novi Sad, ahora Serbia, yo me siento todavía yugoslavo.”''</ref> * [[Velimir Petković]], rukometni trener<ref name=petkovic1>[https://www.svijet-rukometa.com/velimir-petkovic-i-za-njemce-kultni-trener/ Velimir Petković i za Njemce kultni trener] Svijet Rukometa. ''B. Božin; 01.02.2018.''<br>''“Pravi sam Jugosloven, što danas nije popularno. Vidim i pratim sve, bez obzira na to što sam 26 godina u Nemačkoj. Najlepša sećanja imam za taj period, iz igračkog i postigračkog vremena, privatnog života, i sve lepo sam imao u toj zemlji. Ni danas ne krijem ako sam u Beogradu, Zagrebu, Skoplju, a to potenciram i ovde u Berlinu. Tako da ko ima problem sa tim – ima problem sa samim sobom.”''</ref> * [[Dušan Popović (vaterpolista)|Dušan Popović]], vaterpolista<ref name=dusanpopovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 442.<br>''“Popović Dušan, vaterpolista, majstor sporta. […] P: Srbin-Jugosloven”''</ref> * [[Dževad Prekazi]], fudbaler<ref name=prekazi1>[https://www.bbc.com/serbian/lat/srbija-48368957 Zašto je Arton Zekaj izabrao fudbalsku reprezentaciju Kosova, a ne Srbije] BBC News na srpskom. ''Marko Protić; 22.05.2019.''<br>''“Dževad Prekazi je rođeni Albanac iz Kosovske Mitrovice, za sebe kaže da je Jugosloven, a značajan deo fudbalske karijere proveo je u Partizanu u kojem trenutno radi sa mlađim kategorijama.”''</ref><ref name=prekazi2>[https://www.vesti-online.com/dzevad-prekazi-decu-danas-uce-lap-top-strucnjaci/ Dževad Prekazi: Decu danas uče lap-top stručnjaci!] Vesti online. ''Srđan Antić; 12.09.2020.''<br>''“Zaljubljen sam u Jugoslaviju. Nacionalna pripadnost mi nikada nije bila bitna. Raspad Jugoslavije, najlepše zemlje na svetu mi je teško pao. Uvek ću biti Jugosloven.”''</ref> * [[Goran Rađenović]], predsjednik VK Budva, ranije vaterpolista<ref name=radjenovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 469.<br>''“Rađenović Goran, vaterpolista; član VK "Roma" (od '92). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Monika Seleš]], bivša tenisačica<ref name=seles1>[https://stil.kurir.rs/celebrities/153921/monika-seles-nesreca-nikad-ne-dolazi-sama-tragedija-koja-je-sunovratila-njen-zivot Monika Seleš: Nesreća nikad ne dolazi sama! Tragedija koja je sunovratila njen život!] Stil. ''Stil/story.rs; 25.06.2021.''<br>''“Dodala je i da se oseća kao Jugoslovenka, Mađarica i Amerikanka, kao i da nikada ne bi mogla da se odrekne svog porekla jer bi na taj način porekla ono što zapravo jeste.”''</ref> * [[Zoran Slavnić]], bivši košarkaš i košarkaški trener<ref name=slavnic1>[https://sportal.blic.rs/kosarka/domaca-kosarka-i-aba/kosarkaski-bum-moke-slavnica-za-blic-bertomeu-je-separatista-evroliga-je-privatna-liga/2022042211290884632 Košarkaški bum Moke Slavnića za "Blic": Bertomeu je separatista, Evroliga je privatna liga] Sportal.rs ''Časlav Vuković/Miodrag Dimitrijević; 07.07.2018.''<br>''“Ja sam još uvek Jugosloven, a pošto sada imamo samo jednu našu zemlju, a to je Srbija, žao mi je što sve manje naših sportista odlazi u Španiju.”''</ref> * [[Aleksandar Šoštar]], vaterpolo trener, ranije vaterpolista<ref name=sostar1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 561.<br>''“Šoštar Aleksandar, vaterpolista, član VK "Barselona", Barselona. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Bogdan Tanjević]], košarkaški trener<ref name=tanjevic1>[http://www.novosti.rs/vesti/sport.295.html:451849-Tanjevic-Srbija-kao-2009-Zeljko-ce-da-napravi-dar-mar-u-Evroligi Tanjević: Srbija kao 2009, Željko će da napravi dar-mar u Evroligi!] [[Večernje novosti]]. ''D. Kontić; 01.09.2013.''<br>''“Bogdan Tanjević, koji, inače, za sebe kaže da je Jugosloven, ima neviđen dar, zračenje jačine nuklearne elektrane, ali pozitivno..”''</ref><ref name=tanjevic2>[https://reprezentacija.me/bogdan-tanjevic-nepopravljivi-jugosloven-1/ Bogdan Tanjević – Nepopravljivi Jugosloven] Reprezentacija.me ''Ognjen; 07.09.2017.''<br>''“Poznato je da je Tanjević nepopravljivi Jugosloven.”''</ref><ref name=tanjevic3>[https://tacno.net/bogdan-tanjevic-kad-ti-emerik-blum-drzi-leda-mozes-biti-prvak-evrope/ Bogdan Tanjević: Kad ti Emerik Blum drži leđa, možeš biti prvak Evrope] [[Tačno.net]]. ''Amer Obradović; 07.12.2023.''<br>''“O košarci zna sve. O književnosti, filmu i muzici skoro sve. Mada nije nikada postao svjetski košarkaški prvak Boša Tanjević je bez dvojbe svjetski šampion u šarmu. Boša – Crnogorac, Sarajlija, Italijan, Turčin ali prije svega Jugosloven – gost je nove episode Mikrofonije sa Amerom.”''</ref><ref name=tanjevic4>[http://www.pobjeda.me/2013/06/27/intervju-bogdan-tanjevic-navijam-za-sve-nase/#.UzhpaVcjyZE Intervju – Bogdan Tanjević: Navijam za sve naše] [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]]. ''Ana Marković; 27.06.2013.''</ref> * [[Aleksandar Tirnanić]], fudbalski igrač i trener<ref name=tirnanic>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 725.<br>''“Tirnanić Aleksandar, savezni kapiten Fudbalskog saveza Jugoslavije, r. 1910 u Krnjevu, srez Veliko Orašje, Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Trifunović]], šahist<ref name=ptrifunovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 736.<br>''“Trifunović Petar, dr prava, šahovski velemajstor, rez. kapetan, r. 1910 u Dubrovniku, Jugosloven.”''</ref> * [[Eleonora Vild]], košarkašica<ref name=vild1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 637.<br>''“Wild Eleonora, košarkašica, član KK "Vemeks", Berlin. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Duško Vujošević]], košarkaški trener<ref name=vujosevic1>[http://www.novosti.rs/vesti/sport.295.html:438989-Vujosevic-I-Dzajic-je-morao-da-pretuce-svog-coveka-srecan-sam-sto-nisam-uhapsen Vujošević: I Džajić je morao da pretuče svog čoveka, srećan sam što nisam uhapšen...] [[Večernje novosti]]. ''Tanjug; 14.06.2013.''<br>''“Ja sam Jugosloven, partizanovac i Beograđanin.”''</ref><ref name=vujosevic2>[https://www.novosti.rs/vesti/sport.295.html:551240-Vujosevic-U-medijima-se-pezorativno-nazivam-crnogorskim-strucnjakom-a-prvo-sam-Jugosloven Vujošević: U medijima se pežorativno nazivam crnogorskim stručnjakom, a prvo sam Jugosloven] [[Večernje novosti]]. ''Tanjug; 03.06.2015.''<br>''“Ja se u medijima pežorativno nazivam crnogorskim sručnjakom, a prvo sam Jugosloven, dok se za Radonjića nije reklo da je Crnogorac”, zaključio je Vujošević.''</ref><ref name=vujosevic3>[http://sportskenovosti.rs/102383/vujosevic-naravno-da-hocemo-da-platimo-porez/ Vujošević: Naravno da hoćemo da platimo porez]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Sportske novosti. ''14.06.2013.''</ref> * [[Veselin Vujović]], rukometni trener<ref name=vvujovic1>[https://lobsport.me/rukomet/veselin-vujovic-za-lob-sport-crna-goro-od-srca-ti-zelim-pobjedu-a-fer-plej-bas-me-briga-za-to/ Veselin Vujović za Lob Sport: Crna Goro, od srca ti želim pobjedu, a fer-plej – baš me briga za to] Lob sport. ''Aleksandar Popović; 11.01.2024.''<br>''“Ja se osjećam Jugoslovenom.”''</ref><ref name=vvujovic2>[https://narod.hr/sport/veselin-vujovic-jugoslaven-danas-cujem-himnu-hej-sloveni-produ-me-trnci Veselin Vujović: Jugoslaven sam. I danas kada čujem himnu ‘Hej Sloveni’ prođu me trnci] Narod.hr. ''Miroslav Herceg; 02.01.2018.''</ref><ref name=vvujovic3>[https://www.marca.com/balonmano/europeo/2016/01/18/569cd4e522601dcf118b467f.html Veselin Vujovic, yugoslavo de corazón] (na španjolskom) Marca. ''Javier Romano; 18.01.2016.''<br>''“Yo soy montenegrino, estuve cinco años en Macedonia, he sido seleccionador serbio, ahora lo soy esloveno, trabajo en Croacia, pero me siento siempre yugoslavo”, desgrana Vujo en el fluido español que conserva.''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Benes (cropped).jpg|Marijan Beneš Datoteka:S. Kragujević, Sjepan Bobek, fudbaler, 21. 8. 1949.jpg|Stjepan Bobek Datoteka:Miodrag Božović 2021.jpg|Miodrag Božović Datoteka:데얀 2018년.jpg|Dejan Damjanović Datoteka:Vladimir_Gudelj.JPG|Vladimir Gudelj Datoteka:Ivkov,Borislav 1998 Grieskirchen.jpeg|Borislav Ivkov Datoteka:NikolaKarabatic.jpg|Nikola Karabatić Datoteka:Dane Korica.jpg|Dane Korica Datoteka:Franjo Mihalić.jpg|Franjo Mihalić Datoteka:Predrag Mijatović 2007 b.jpg|Predrag Mijatović Datoteka:Ivica Osim - SK Sturm (1999) (cropped).jpg|Ivica Osim Datoteka:Svetislav Pešić (cropped).jpg|Svetislav Pešić Datoteka:Velimir Petkovic 01.jpg|Velimir Petković Datoteka:Cevad Prekazi.jpg|Dževad Prekazi Datoteka:Горан Рађеновић.jpeg|Goran Rađenović Datoteka:Monica Seles 1991.jpg|Monika Seleš Datoteka:Aleksandar Šoštar 01.jpg|Aleksandar Šoštar Datoteka:BogdanTanjevic.jpg|Bogdan Tanjević Datoteka:Aleksandar Tirnanić (1).jpg|Aleksandar Tirnanić Datoteka:Petar Trifunović 1962.jpg|Petar Trifunović Datoteka:Duško Vujošević.jpg|Duško Vujošević Datoteka:Veselin Vujović 2017.jpg|Veselin Vujović </gallery> </center> == Televizija i radio == * [[Sanja Kužet]], televizijska voditeljka<ref name=kuzet1>[https://gracija.me/sanja-kuzet-djeca-su-me-ojacala/ Sanja Kužet: Djeca su me ojačala] Gracija. ''Svetlana Peruničić; 20.07.2018.''<br>''“Majka nije nikada živjela u Crnoj Gori, tata je iz Dalmacije, tako da je, što se mene tiče, bio neki interesantan miks (smijeh). Majka je rođena u Makedoniji, gdje je provela dio života, jer je otac bio vojno lice, a onda je došla u Beograd, gdje je rođen i moj otac, a kasnije i ja. Zato stalno kažem, iako ta država ne postoji, da sam Jugoslovenka.”''</ref><ref name=kuzet2>[https://poslovnidnevnik.ba/2018/02/02/ocarala-dekolteom-sanja-kuzet-u-najprovokativnijem-izdanju-do-sada-pogledajte-sta-je-izludilo-muskarce/ Očarala dekolteom| Sanja Kužet u najprovokativnijem izdanju do sada: pogledajte šta je izludilo muškarce] Poslovnidnevnik.ba ''02.02.2018.''<br>''“Za sebe često voli da istakne da je jedna „prava Jugoslovenka“, jer joj je otac Milovan poreklom iz Dalmacije, a majka Verica je iz Crne Gore.”''</ref> * [[Daško Milinović]], radijski voditelj<ref name=milinovic1>[https://www.danas.rs/svet/region/i-kraljevinu-i-republiku-ubijaju-zar-ne-jugoslovensko-nasledje-u-postjugoslovenskim-zemljama/ I kraljevinu i republiku ubijaju, zar ne?: Jugoslovensko nasleđe u postjugoslovenskim zemljama] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Matea Jerković/Srdan Kosović/Jelka Jovanović/Denis Romac; 19.06.2023.''<br>''Saglasan je i novosadski novinar Daško Milinović, deklarisani antifašista – zbog čega je i fizički napadan – ali i jedan od 23.303 građana/ki koji su se na Popisu 2022. izjasnili kao Jugosloveni. „Mi smo jedina etnička grupa koja je zabeležila rast“, kaže sa Milinović, inicijator stvaranja nacionalnog saveta jugoslovenske manjine.''</ref><ref name=milinovic2>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/sve-vise-jugoslovena-u-srbiji-u-novom-sadu-ih-cak-30-odsto-vise-podnose-zahtev-za-registraciju-svog-nacionalnog-saveta/ Sve više Jugoslovena u Srbiji, u Novom Sadu ih čak 30 odsto više: Podnose zahtev za registraciju svog Nacionalnog saveta] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''A. Latas; 30.04.2023.''<br>''“Da li se rodio koji Jugosloven ili su se neki setili da su Jugosloveni, a na prošlom popisu to nisu bili, nije bitno. Mi smo jedina prirodno rastuća zajednica u Srbiji“, kazao je jedan od najpoznatijih Jugoslovena u našoj zemlji.''</ref><ref name=milinovic3>[https://www.tportal.hr/vijesti/clanak/krenula-kampanja-sve-veci-broj-javnih-osoba-nagovara-gradane-da-se-izjasne-kao-jugoslaveni-20221002 Krenula kampanja: Sve veći broj javnih osoba nagovara građane da se izjasne kao Jugoslaveni] tportal.hr. ''B. Stilin; 02.10.2022.''<br>''“Nedugo zatim na Twitteru se oglasio popularni radijski voditelj Daško Milinović, koji često sarkastično tvita s računa po imenu Uspeh Petrović. On je objavio da se radi na osnivanju Nacionalnog vijeća Jugoslavena u Srbiji, po uzoru na druge manjinske zajednice poput Roma, koje nemaju svoju matičnu državu. Dakako, za osnivanje manjinske zajednice koja bi uživala manjinska prava potrebno je da takva zajednica ima određenu brojnost.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:EXIT 2012 Red Union.jpg|Daško Milinović </gallery> </center> == Umetnost == * [[Marina Abramović]], umjetnica performansa<ref name=abramovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 9.<br>''“Abramović Marina, slikar, multimedijalni umetnik; profesor na Likovnoj akademiji, Hamburg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Stevan Aleksić]], vizuelni umjetnik, scenograf<ref name=aleksic1>[https://www.instagram.com/p/DDPpnQctnSy/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA%3D%3D Drugarica Brena i moja malenkost. (…) Jugosloven, rame uz rame sa Jugoslovenkom, (…).] [[Instagram]]. ''stevan_aleksic_art; 06.12.2024.''</ref> * [[Mrđan Bajić]], vajar<ref name=mbajic1>[https://www.harpersbazaar.rs/kultura/umetnost-knjige-muzika/ne-propustite-poslednje-javno-vodenje-kroz-izlozbu-mrdana-bajica Ne propustite: Poslednje javno vođenje kroz izložbu Mrđana Bajića] Harper’s Bazaar. ''Milena Kitić; 19.01.2023.''<br>''“Nikakvo idealizovanje nije u pitanju i stalno ponavljam da nisam jugonostalgičan, već sam zapravo i Jugosloven, pored toga što sam i Srbin.”''</ref><ref name=mbajic2>[http://www.tanjug.rs/full-view.aspx?izb=753923 Mrđan Bajić za Tanjug: Spomenik Đinđiću mora biti postavljen] [[Tanjug]] ''15.10.2022.''<br>''“Vajar i konceptualni umetnik Mrđan Bajić kaže da nikada nije imao tako veliku i zahtevnu izložbu kao što je postavka "Nepouzdani pripovedač", da nije jugonostalgičan iako se smatra Jugoslovenom, i da očekuje da će njegova najbolja skulptura spomenik Zoranu Đinđiću jednom konačno biti postavljen na pravom mestu.”''</ref><ref name=mbajic3>[https://www.politika.rs/sr/clanak/521814/U-lokalnom-i-globalnom-dvoumlju U lokalnom i globalnom dvoumlju] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Marija Đorđević; 21.10.2022.''<br>''“Dakle nisam jugonostalgičan, ja sam naprosto i Jugosloven, poreklom, svetonazorom, poimanjem jezika, ljudi, zavičajnosti i kulturnih kodova.”''</ref> * [[Danica Basta]], slikarka<ref name=basta1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 35.<br>''“Basta Danica, slikar; profesor u Višoj školi likovnih i primenjenih umetnosti, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vjera Biller]], slikarica<ref name=biller1>Голубовић, Видосава/Суботић, Ирина: [https://monoskop.org/images/e/e6/Milenkovic_Nebojsa_Vujica_Resin_Tucic_Tradicija_avangarde_The_Tradition_of_Avant-garde_2011.pdf Зенит 1921–1926] Београд, 2008, str. 298.<br>''Из писама се види да јој је отац Аустријанац Емилио, да има аустријско држављанство, „али ипак, ја сам у ствари Југословенка, пошто сам рођена у... Хрватској и мој први језик је био хрватски; моја мајка Малвина Куглер, је такође Југословенка“</ref> * [[Ema Bregović]], vizuelna umjetnica<ref name=ebregovic1>[https://www.kurir.rs/zabava/pop-kultura/3708363/ema-bregovic-dela-stvaram-uz-burek-i-cevape Dela stvaram uz burek i ćevape: Ema Bregović za Kurir: Odrasla sam kao Jugoslovenka i to će tako ostati] [[Kurir (novine)|Kurir]]. ''Kurir/Lj. Radanov; 14.06.2021.''</ref><ref name=ebregovic2>[https://www.ekspres.net/scena/ne-treba-traziti-nove-razloge-za-podjele-8-7-2021 Intervju Ema Bregović - "Ne treba tražiti nove razloge za podjele"] Ekspres. ''Mihailo Paunović; 08.07.2021.''<br>''“Rođena je u Parizu, ali sebe smatra Jugoslovenkom što je direktna posledica nasleđa koje je, u istim tim koferima, ponela iz kuće.”''</ref><ref name=ebregovic3>[https://www.blic.rs/zabava/ema-bregovic-izlozba-otac-goran-beograd/j0ydxtb (Video) Roditelji nisu došli da je podrže - Ćerka Gorana Bregovića o svom poslu i poznatom ocu! "Ja sam Jugoslovenka", a evo šta misli o Beogradu] [[Blic (novine)|Blic]]. ''F.J.; 12.06.2021.''<br>''“Ja se osjećam kao Jugoslovenka, jer ja nemam taj nacionalistički stav.”''</ref> * [[Eduard Čehovin]], grafički dizajner<ref name=cehovin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 80.<br>''“Čehovin Eduard, grafički dizajner. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Božidar Damjanovski]], slikar<ref name=damjanovski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 92.<br>''“Damjanovski Božidar, slikar, slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Evgenija Demnievska]], likovni umjetnik<ref name=demnievska1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 97.<br>''“Demnievska Evgenija, slikar, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Emir Dragulj]], grafičar<ref name=dragulj1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 109.<br>''“Dragulj Emir, slikar i grafičar; redovni profesor Fakulteta likovnih umetnosti, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nikola Džafo]], slikar<ref name=dzafo1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 114.<br>''“Džafo Nikola, slikar, slobodni umetnik; likovni urednik lista "Republika". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Branko Gavrić]], grafički dizajner<ref name=gavric1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 142.<br>''“Gavrić Branko, grafički dizajner; vlasnik i direktor firme "Total Design" DOO. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nandor Glid]], vajar<ref name=glid1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 145-146.<br>''“Glid Nandor, vajar; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, Jevrejin.”''</ref> * [[Đorđe Ilić]], slikar, univ. profesor<ref name=djilic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 168.<br>''“Ilić Đorđe, slikar; redovni profesor Arhitektonskog fakulteta, Bg. (penz.) […] P: Srbin-Jugosloven, […].”''</ref> * [[Darija Kačić]], slikarka<ref name=kacic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 213.<br>''“Kačić Darija, slikar; docent na Fakultetu likovnih umetnosti, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Nikola Kostandinović]], grafički dizajner<ref name=kostandinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 242.<br>''“Kostandinović Nikola, grafički dizajner; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Pjer Križanić]], slikar-karikaturista<ref name=krizanic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 358.<br>''“Križanić Pjer, slikar-karikaturista, novinar, r. 1890 u Mečenčanu, srez Glina, Jugosloven.”''</ref> * [[Ankica Oprešnik]], slikarica i grafičarka<ref name=opresnik1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 390-391.<br>''“Oprešnik Ankica, slikar i grafičar; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Gradimir Pankov]], balet majstor<ref name=pankov1>[http://www.politika.rs/rubrike/Kultura/Moja-trupa-mora-uvek-da-iznenadi.lt.html Моја трупа мора увек да изненади] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Биљана Лијескић; 11.12.2013.''<br>''“То ми много значи, јер никада нисам изгубио везу са простором одакле сам дошао, иако живим у иностранству годинама. Имам обичај да кажем, са саркастичним хумором, да сам Југословен са канадским и америчким пасошем! Али, чак иако сам канадски и амерички држављанин, остајем Југословен у срцу и никада нећу заборавити своју матичну земљу.”''</ref> * [[Dragan Papić]], multimedijalni umjetnik<ref name=dpapic1>[https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:155431-Darovi-sa-buvljaka Darovi sa buvljaka] [[Večernje novosti]]. ''A. Šerer, N. Smiljić; 24.02.2004.''<br>''“Ipak, najviše volim da izlažem u našoj zemlji, pred domaćom publikom. Za sebe volim da kažem da sam prvo Beograđanin, pa Jugosloven.”''</ref> * [[Ljuba Popović]], slikar<ref name=ljpopovic1>[https://www.vreme.com/kultura/slikarstvo-je-muzika-za-oci/ Slikarstvo je muzika za oči] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Dragan Todorović; 30.10.2014.''<br>''“On lično je 51 godinu tamo, kad ga pitaju ko je, odgovara, Jugosloven, srpskog porekla, da pripada srpskom plemenu…”''</ref> * [[Verica Rakočević]], modna dizajnerka<ref name=rakocevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 473.<br>''“Rakočević Verica, modni kreator. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ivan Rendić]], kipar<ref name=rendic1>Kečkemet, Duško: Ivan Rendić: Život i djelo. Supetar 1969, str. 47.<br>''Rendić pisao je u starosti: »On me je uputio da moram biti svijestan, da sam Hrvat, dakle Jugoslaven.« Dalje veli da mu je knjige, iz kojih je učio naš jezik, slao također Strossmayer. I taj Strossmayerov kredo »Hrvat, dakle Jugoslaven« postaje otada i Rendićev kredo, kojeg se držao i za koji se borio dosljedno sve do smrti, u toku čitavog svog dugog i napornog rada i burnog života.''</ref> * [[Mateja Rodiči]], slikar<ref name=rodici1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 485.<br>''“Rodiči Mateja, slikar i grafički dizajner; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Anđelka Slijepčević]], modni kreator, univ. profesor<ref name=aslijepcevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 509.<br>''“Slijepčević Anđelka, redovni profesor Fakulteta primenjenih umetnosti i dizajna, Bg.; potpredsednik Saveta Univerziteta umetnosti. […] P: Jugoslovenka, Srpkinja, […].”''</ref> * [[Marija Tišma]], slikarka<ref name=mtisma1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 577.<br>''“Tišma Marija, slikar; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Emma Varga]], dizajner stakla<ref name=varga-marodic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 308.<br>''“Marodić Emilija, dizajner stakla; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vladimir Veličković]], slikar<ref name=velickovic1>[https://nova.rs/kultura/najbolji-izdanak-gradanskog-secanje-na-vladu-velickovica/ Najbolji izdanak građanskog – sećanje na Vladu Veličkovića] Nova.rs. ''Radmila Stanković; 29.08.2020.''<br>''“Ja sam duboko ukorenjen kao Jugosloven i takav ću ostati do kraja života. Dubokih korena sam i Beograđanin, što podrazumeva i da sam Srbin.”''</ref><ref name=velickovic2>[https://www.vesti-online.com/ostajem-jugosloven/ Ostajem Jugosloven] Vesti online. ''02.11.2014.''<br>''“Ja sam veoma privržen toj Srbiji, Beogradu, ja sam pre svega Beograđanin, naravno sa plemenitom idejom da ostajem Jugosloven, ono što mi se negde i zamera, a negde mi se i ne oprašta.”''</ref> * [[Sonja Vukićević]], koreografkinja, glumica, balerina<ref name=vukicevic1>[https://www.vijesti.me/zabava/19258/sonja-vukicevic-politicari-su-postali-i-glumci-i-reditelji Sonja Vukićević: Političari su postali i glumci i reditelji] [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Jelena Kontić; 23.09.2018.''<br>''“Ja sam Jugoslovenka i van granica Jugoslavije, a danas sam Jugoslovenka i van granica bivše Jugoslavije.''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Marina Abramović. The Cleaner (45524492341).jpg|Marina Abramović Datoteka:Ljuba Popovic-mc.rs.jpg|Ljuba Popović Datoteka:Ivan Rendić 1885 Th. Mayerhofer.jpg|Ivan Rendić Datoteka:Velickovic Zarko-Vijatovic (cropped).jpg|Vladimir Veličković </gallery> </center> == Vojska == * [[Vicko Antić]], general-pukovnik, revolucionar<ref name=antic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 22.<br>''“Antić Vicko, generalmajor avijacije JNA, r. 1912 u Selcu, srez Crikvenica, Jugosloven.”''</ref> * [[Tomo Buzov]], oficir, poznat po herojskom činu za vreme bratoubilačkog rata 1993. godine<ref name=buzov1>[https://www.nin.rs/english/news/50784/darko-buzov-my-father-was-murdered-because-he-didnt-want-to-stay-silent Darko Buzov for NIN: My father was murdered because he didn’t want to stay silent] (na engleskom) [[NIN]]. ''Tanja Nikolić Đaković; 06.06.2024.''<br>''“And my father never thought of himself as a Croat. He was, as I said, a Yugoslav, a JNA officer. For years after the abduction in Štrpci, various NGOs contacted us, they wanted us to insist on the idea that the Serbs killed my father because he was a Croat. And the truth is that my father was a Yugoslav.”''</ref><ref name=buzov2>[https://n1info.rs/vesti/bio-je-covek-i-jugosloven-tomo-buzov-dao-je-svoj-za-zivot-mladica-u-vozu-u-strpcima/ „Bio je čovek i Jugosloven“: Tomo Buzov, dao je svoj za život mladića u vozu u Štrpcima] N1 SRB. ''Sonja Kamenković; 31.05.2024.''<br>''On kaže da ima posebnu obavezu da naglasi da je Tomo Buzov bio oficir JNA, ali pre svega čovek i Jugosloven. „Bio je oficir JNA, učinio je taj gest koji mnogi nikada ne bi, ali presudno je bilo upravo to što je Toma bio Jugosloven i nije delio ljude po nacionalnosti. On je spasio mladića koji je pošao tim vozom u Bar. Tomo je umesto tog mladića izašao iz voza, važno je reći da nije ubijen kao Hrvat kako su to neki govorili, već kao Jugosloven.“''</ref> * [[Ivan Gošnjak]], general, političar, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Nikola Karanović]], general-pukovnik, revolucionar<ref name=nkaranovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 307-308.<br>''“Karanović Nikola-Karan, generalpotpukovnik JNA, r. 1914 u Prkosima, srez Bosanski Petrovac, Jugosloven.”''</ref> * [[Mirko Matković]], general-major, revolucionar<ref name=mmatkovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 431.<br>''“Matković Mirko, pukovnik JNA, r. 1915 u Podima, srez Hercegnovi, Jugosloven.”''</ref> * [[Kosta Nađ]], general, političar, revolucionar<ref name=nadj1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 173.<br>''“Nađ S. Kosta (Izborni srez Zrenjanin, APV – NRS), general-pukovnik, rođen 15-V-1911 god. u Petrovaradinu, srez Novi Sad, APV – NRS, Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Rudolf Primorac]], general, diplomata, revolucionar<ref name=primorac>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_8.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 102.<br>''“Primorac Antuna Rudolf, načelnik Štaba divizije, rođen 1904, Sutomore, Bar, major jugoslovenske vojske, Jugosloven, u NOB od 1941, član KPJ od oktobra 1942, krajem rata šef Jugoslovenske vojne misije u SSSR-u.”''</ref> * [[Velimir Radičević]], general-potpukovnik, narodni heroj<ref name=radicevic1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/zaboravljeni-devedesetogodisnjaci/ Zaboravljeni devedesetogodišnjaci] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dragoljub Petrović; 26.12.2011.''<br>''“Ja sam internacionalac bio ceo život. I Jugosloven.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vicko Antić.jpg|Vicko Antić Datoteka:Memorial plaque for captain Tomo Buzov in New Belgrade.jpg|reljef Tome Buzova na spomen-ploči Datoteka:Ivan Gošnjak (1).jpg|Ivan Gošnjak Datoteka:Nikola Karanović.jpg|Nikola Karanović Datoteka:Kosta Nađ.jpg|Kosta Nađ Datoteka:Rudolf Primorac.jpg|Rudolf Primorac </gallery> </center> == Druge oblasti == * [[Sonja Biserko]] aktivistica za ljudska prava, bivši diplomat<ref name=biserko1>Pavelić, Boris: [https://www.kucaljudskihprava.hr/wp-content/uploads/2019/12/Kad-glave-igraju__.pdf Kad glave igraju.] Zagreb 2019, str. 118.<br>''“Moji su živeli u tom jugoslovensko-dalmatinskom krugu. Tu sam i ja odrasla, pa nemam nacionalnost u smislu u kojem se danas govori o njoj: Beograđanka sam, Dalmatinka, Jugoslovenka. To je moj osećaj, ne mogu to da menjam.” - Osjećaj identiteta Sonje Biserko jasan je i osviješten – jugoslavenstvo koje ne negira nijednu svoju sastavnicu, od etničke preko regionalne do vjerske - ali danas, doslovno opasan. - “Biti Jugosloven i kosmopolita, to je danas proterana populacija.”''</ref><ref name=biserko2>Perović, Latinka: [https://www.helsinki.org.rs/serbian/doc/Ziveti%20svoje%20ideale.pdf U ogledalu vremena. Skica za biografiju Sonje Biserko, s povodom.], u: Stanojlović, Seška/Kisić, Izabela (ur.): Živeti svoje ideale. Sonja Biserko, skice za portret. Beograd 2018, str. 33.<br>''“Samozatajna po prirodi, Sonja Biserko je, po svom tačnom samorazumevanju, ličnost sa složenim identitetom. Jugoslovenka, Beograđanka, Dalmatinka, Mediteranka, Evropljanka, kosmopolitkinja… Antifašizam i ideje jednakosti i solidarnosti levice utemeljene su u njenom porodičnom vaspitanju.”''</ref> * [[Aida Ćorović]], aktivistica za ljudska prava, novinarka<ref name=acorovic1>[https://nova.rs/vesti/politika/aida-corovic-grigorije-jedini-moze-da-ujedini-gradane/ Ćorović: Grigorije može da nas spasi od Vučića] Nova.rs ''Vojislav Milovančević; 09.07.2020.''<br>''“I neka mu se kaže da ja, Jugoslovenka, levičarka, feministkinja…mislim da je Srbiji potrebna njegova pomoć.”''</ref><ref name=corovic2>[https://balkans.aljazeera.net/opinions/2024/7/14/novi-sad-antifa-grad-ustase-i-cetnici-zajedno-ste Novi Sad antifašistički grad: Ustaše i četnici, zajedno ste bježali] [[Al Jazeera Balkans]]. ''Aida Ćorović; 14.07.2024.''<br>''“Mirovna i građanska aktivistkinja od početka ratova '90-ih, antifašistkinja, feministkinja i braniteljka ljudskih prava. Kosmopolitkinja. Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ervina Dabižinović]], aktivistkinja za ženska prava, psihološkinja<ref name=dabizinovic1>Domović Bulut, Senka: [https://www.faktcg.org/wp-content/uploads/2020/10/final-publikacija.pdf Ženske stvari. Women matters.] Herceg Novi 2018, str. 60.<br>''“Ja sam se osjećala, i osjećam se i danas, Jugoslovenkom.”''</ref> * [[Herta Haas]], službenica, revolucionarka<ref name=haas1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 44.<br>''“Has Herta, borac u službi veze VŠ, rođena 1917, Maribor, studentkinja, Jugoslovenka, u NOB od 1941. godine, član KPJ.”''</ref> * [[Eduard Ille]], kulturni funkcioner<ref name=ille1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 171.<br>''“Ille Eduard, direktor "Jugokoncerta", Bg. (od '86). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ivan Kostrenčić]], knjižničar<ref name=kostrencic1>Korunić, Petar: [https://hrcak.srce.hr/file/314359 Prilog poznavanju jugoslavenske ideje u hrvatskoj politici 1868–1874], u: [[Časopis za suvremenu povijest]], sv. 12 br. 3 (1980), str. 78.<br>''“Koji može nas Jugoslavenah konačni cilj biti, koji odgovara posve našoj naravi, našim narodnim zahtjevom?”''</ref> * [[Ljubica Krnjaić]], inženjer protivpožarne zaštite<ref name=krnjajic1>[https://zenskimuzejns.org.rs/tag/ljubica-krnjajic/ Vatrogastvo i ženska emancipacija] ŽeNSki muzej. ''Vesna Nedeljković Angelovska; 21.12.2023.''<br>''“Za sebe kaže da je Jugoslovenka. Ima kritički stav prema politici savremenog društva ali smatra da je socijalistički poredak Jugoslavije bio najhumaniji poredak.”''</ref> * [[Ašok Murti]], poznati stilista<ref name=murti1>[http://www.blic.rs/Intervju/160207/Ostao-sam-ovde-iz-inata- Ostao sam ovde iz inata] Blic Online. ''Žiža Antonijević; 23.03.2008.''<br>''“Nemam nikakav stid i sram da izgovorim da ću ja zauvek ostati Jugosloven i da je to jedino s čime mogu da se identifikujem.”''</ref><ref name=murti2>[http://www.pulsonline.rs/licna-karta/228/asok-murti/biografija Ašok Murti - Biografija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110325002131/http://www.pulsonline.rs/licna-karta/228/asok-murti/biografija |date=2011-03-25 }} Puls Online<br>''“Ja sam Jugosloven, ali indijskog porekla, to je identitet koga se nikada neću odreći. Moja intimna istorija ne poklapa se sa opštom, a naročito ne sa geografijom. Nisam jugonostalgičar, to je kulturni i emotivni, ne geografski prostor.”''</ref> * [[Bosiljka Schedlich]], kulturni radnik<ref name=schedlich1>[https://balkandiskurs.com/2018/05/19/prelazeci-granice-dio-ii/ Prelazeći granice: bosanske migracije u Njemačkoj (Dio II)] Balkan Diskurs. ''Dženeta Karabegović; 19.05.2018.''<br>''“SüdOst centar, ili “südost Europa Kultur e.V.” osnovala je Bosiljka Schedlich, rođena u Hrvatskoj, koja se udomaćila u Njemačkoj, a sebe smatra Jugoslovenkom.”''</ref> * [[Jagoda Slijepčević]], popularna, dugogodišnja radnica JAT-a<ref name=jslijepcevic1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/453773/Odlazak-stjuardese Odlazak stjuardese] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Jovo Simišić; 08.05.2020.''<br>''“Bila je entuzijasta i velika Jugoslovenka.”''</ref> * [[Maja Veseli]], kulturni radnik<ref name=veseli1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 759.<br>''“Veseli Maja, profesor, sekretar Saveta za prosvetu, nauku i kulturu NR Hrvatske, član Glavnog odbora SSRNS Hrvatske, član Saveza ženskih društava NR Hrvatske, r. 1908 u Irigu, Jugoslovenka.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Sonja Biserko.jpg|Sonja Biserko Datoteka:Aida Ćorović 2011-mc.rs.jpg|Aida Ćorović Datoteka:Herta Has.jpg|Herta Haas </gallery> </center> == Povezano == * [[Jugoslaveni]] * [[Jugoslavenstvo]] == Reference == {{reflist|colwidth=30em}} [[Kategorija:Biografije, Jugoslavija|*]] [[Kategorija:Liste osoba|Jugoslaveni]] akun3p9fhhitpivjy94g3jhs4m05i6a 42661658 42661654 2026-07-30T23:30:29Z Dwina744 178014 +N. Ilanković 42661658 wikitext text/x-wiki Ovo je spisak značajnih osoba koji se danas identificiraju kao [[Jugoslaveni]] ili su se za vrijeme svoga života tako identificirali, uključujući osobe kojima je to (bila) [[nacionalnost]] ili primarni identitet i one kojima je to (bio) jedan od [[Etnički identitet|identiteta]]. Pri tome treba imati na umu da je za vrijeme postojanja [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|socijalističke Jugoslavije]] (1945–1991) većina stanovništva gajila jugoslovenski identitet. Stanovnici Jugoslavije su se najčešće nacionalno osjećali "prije svega [[Hrvati]]ma, [[Makedonci]]ma, [[Slovenci]]ma, [[Srbi]]ma itd., i istodobno Jugoslavenima". Druga po brojnosti kategorija su bili "oni koji su najprije Jugoslaveni, pa zatim Srbi, Slovenci, Makedonci ili Hrvati". Treću grupu su činili oni građani koji su se osjećali ''samo'' Jugoslavenima, a nije bio malen ni broj onih koji su se osjećali ''samo'' Srbima, ''samo'' Hrvatima, ''samo'' [[Albanci]]ma itd.<ref name=jugoslavenstvo69>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 69.</ref> == Arhitektura == * [[Mia David]], arhitekta, scenograf<ref name=miadavid1>[https://www.youtube.com/watch?v=Icqc0scR63Q Prostori slobode - Radina Vučetić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211012638/https://www.youtube.com/watch?v=Icqc0scR63Q |date=2023-02-11 }} YouTube. ''Remarker Media; 01.07.2020.''<br>''“Ja sam isto Jugoslovenka.”''</ref> * [[Miša David]], arhitekta<ref name=mišadavid1>[https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ Jugosloven koji je pobegao u Teksas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114010713/https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ |date=2023-11-14 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Miroslav Simeunović; 02.11.2020.''<br>''“I ovoga puta, kad smo se sreli, smejali smo se tome, kako se naš zajednički prijatelj, pok. arhitekta Miša David, iz nekog protesta, kad nije mogao da se upiše kao Jugosloven, izjašnjavao na popisima kao stari Grk.”''</ref> * [[Radivoje Dinulović]], arhitekt<ref name=dinulovic1>[https://magazin.politika.rs/sr/clanak/571832/kulturni-dodatak/ne-pristajem-da-povladujem-ovoj-realnosti Ne pristajem da povlađujem ovoj realnosti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152856/https://magazin.politika.rs/sr/clanak/571832/kulturni-dodatak/ne-pristajem-da-povladujem-ovoj-realnosti |date=2024-12-25 }} Magazin Politika. ''Aleksandra Isakov; 24.07.2024.''<br>''“Ja sam levičarsko dete, ostao sam komunista i Jugosloven, i duboko verujem da ta nova realnost mora da dođe, kao što je realnost mog detinjstva i mladosti morala da nestane.”''</ref> * [[Vlado Milunić]], arhitekt<ref name=milunic1>[https://bosnainfo.ba/preminuo-vlado-milunic/ Preminuo Vlado Milunić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126051433/https://bosnainfo.ba/preminuo-vlado-milunic/ |date=2022-11-26 }} BosnaInfo. ''BosnaInfo; 17.09.2022.''<br>''“Ja sam češki arhitekt jer sam završio češke škole. Isto tako nisam Čeh premda imam češko državljanstvo. Ja sam Jugoslaven jer se tako osjećam, unatoč činjenici da Jugoslavija više na postoji”''</ref><ref name=milunic2>[https://www.expats.cz/czech-news/article/czech-co-architect-behind-prague-s-dancing-house-passes-away Czech-Croatian architect behind Prague's Dancing House passes away] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108235402/https://www.expats.cz/czech-news/article/czech-co-architect-behind-prague-s-dancing-house-passes-away |date=2023-01-08 }} (na engleskom) Expats.cz ''Expats.cz Staff; 18.09.2022.''<br>''Milunić was born in Zagreb in what is now Croatia in 1941, but lived in Prague from the age of 16. In regards to his nationality, he described himself as "a Czechoslovak architect because I have a Czechoslovak education, and I feel Yugoslav in protest against primitive nationalism, even though neither Czechoslovakia nor Yugoslavia exists anymore."''</ref> * [[Aljoša Šegvić]], arhitekta<ref name=segvic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 554.<br>''“Šegvić Aljoša, arhitekta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Milica Šterić]], arhitekta<ref name=steric1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 563.<br>''“Šterić Milica, arhitekta; član Upravnog odbora i specijalni savetnik Holding korporacije "Energoprojekt" - MDD Urbanizam i arhitektura; član Umetničkog saveta Saveza arhitekata Srbije i Akademije Arhitekture Srbije. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Josip Svoboda]], arhitekta<ref name=svoboda1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 550.<br>''“Svoboda Josip, arhitekta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Danilo Udovički]], arhitekta<ref name=dudovicki1>[https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ Jugosloven koji je pobegao u Teksas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114010713/https://www.danas.rs/kultura/jugosloven-koji-je-pobegao-u-teksas/ |date=2023-11-14 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Miroslav Simeunović; 02.11.2020.''<br>''“Mogu da potvrdim i danas da je moj daroviti prijatelj arhitekta Danilo Udovički, poreklom iz bačkog sela Mol, bio i ostao veliki patriota, erudita i poliglota, ali i Jugosloven u najboljem smislu te reči. Uvek se tako i izjašnjavao na popisima dok je to moglo, jer je i za njega, kao i za mnoge od nas, razbijanje Jugoslavije bila lična uvreda.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vlado Milunić.jpg|Vlado Milunić </gallery> </center> == Diplomacija == * [[Aleš Bebler]], diplomata, revolucionar<ref name=abebler1>VIII Kongres Saveza Komunista Jugoslavije. Beograd, 7–13. decembra 1964. Stenografske beleške III. Beograd 1965, str. 1918.<br>''“Ovima moramo pre svega reći da je dobar deo našeg razmimoilaženja prosto nesporazum, i to nesporazum u tome šta mi, Jugosloveni, i drugi koji se sa nama slažu, nazivamo politikom miroljubive koegzistencije i kako je mi definišemo.”''</ref> * [[Salih Fejić]], diplomata<ref name=fejic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 182.<br>''“Fejić Salko, izvanredni poslanik i opunomoćeni ministar FNRJ u Holandiji, rez. major, r. 1914 u Mostaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Rexhai Surroi]], diplomat<ref name=surroi1>Maksić, Milivoje: [https://www.helsinki.org.rs/serbian/doc/Svedocanstva%2005.pdf U raskoraku sa svetom.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221029103157/https://www.helsinki.org.rs/serbian/doc/Svedocanstva%2005.pdf |date=2022-10-29 }} Beograd 2000, str. 9.<br>''“Bio је Аlbаnас ро poreklu, ali Jugosloven ро svemu drugom. Nije birao prijatelje ро ključu, već ро srcu. Mnogi smo bili među onima kojima је biо blizak. Redžai је biо čovek koji је prijatelju privгžen. Ponekad se čini da u ovom našem vremenu ta divna osobina - biti privгžen prijatelju, kao da počinje da bledi pod pritiskom egoizma, i nekih drugih, čudnih i sumnjivih moralnih normi. А upravo to, osećati se Jugoslovenom, što simbolizuje uverenje da smo svi u ovoj zemlji podjednako bliski i potrebni jedni drugima, i biti privгžen drugu, prijatelju - jeste politička, а rekao bih i moralna osnova, na kojoj jedino i može počivati naša spoljnopolitička služba.”''</ref> * [[Zdenko Štambuk]], diplomata<ref name=zstambuk>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/08/srpski/P00040710.shtm Ko je ovaj čovek? Vladimir Štambuk (Drugaričin drug)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221123055710/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/08/srpski/P00040710.shtm |date=2022-11-23 }} [[Glas javnosti]]. ''Zorica Vulić; 07.04.2000.''<br>''“Otac Zdenko bio je čuveni diplomata, takođe Jugosloven, a majka Čehinja.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Aleš Bebler.jpg|Aleš Bebler </gallery> </center> == Film i pozorište == * [[Vjekoslav Afrić]], glumac<ref name=afric1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 11.<br>''“Afrić Vjeko, dramski umetnik, pozorišni i filmski reditelj, redovni prof. Akademije za pozorišnu umetnost u Beogradu, pretsednik Sindikata kulturno-umetničkih ustanova, rez. major, r. 1906 na Hvaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Neda Arnerić]], glumica<ref name=arneric1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 22-23.<br>''“Arnerić Neda, glumica i galerista (vlasnik galerije - knjižare "Atrijum", Bg.). […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Darko Bajić]], redatelj<ref name=dbajic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 29.<br>''“Bajić Darko, filmski reditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=dbajic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 29.<br>''“Bajić M. Darko, filmski reditelj, docent na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu (r. 14. V 1955, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Primož Bebler]], redatelj<ref name=pbebler1>[https://www.danas.rs/kultura/umetnik-humanista-jugosloven/ Umetnik , humanista, Jugosloven...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152828/https://www.danas.rs/kultura/umetnik-humanista-jugosloven/ |date=2024-12-25 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Rade Radovanović; 21.11.2013.''<br>''“Primož je bio pravi, plemeniti Jugosloven. Taj njegov izbor, bitna odrednica njegovog identiteta, imao je svoju estetsku, ideološku i humanističku utemeljenost.”''</ref><ref name=pbebler2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 35.<br>''“Bebler A. Primož, pozorišni reditelj; upravnik i umetnički rukovodilac Malog pozorišta Duško Radović i Večernje scene Radović u Beogradu (r. 5. V 1951, Njujork). Jugosloven.”''</ref><ref name=pbebler3>[http://www.republika.co.rs/564-565/24.html Beskrajna širina stanovnika sveta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221016234820/http://www.republika.co.rs/564-565/24.html |date=2022-10-16 }} Republika. ''Goran Cvetković; Broj 564-565, 01-31.01.2014.''<br>''“Istinski levičar i Jugosloven, internacionalni i svetski pozorišni stručnjak Primož Bebler, nije stigao da uradi i tu jubilarnu predstavu Početak bune na dahije, po romanu Svetislava Basare.”''</ref> * [[Ivan Bekjarev]], glumac<ref name=bekjarev1>[https://arhiva.vesti-online.com/Scena/Soubiznis/499225/Bekjarev-Najgori-su-umetnici-u-politici Bekjarev: Najgori su umetnici u politici] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230804005703/https://arhiva.vesti-online.com/Scena/Soubiznis/499225/Bekjarev-Najgori-su-umetnici-u-politici |date=2023-08-04 }} Vesti online. ''D. Dušanić; 16.06.2015.''<br>''“Poreklom sam Makedonac, ali rođeni Beograđanin, i javno priznajem da sam Jugosloven.”''</ref> * [[Miroslav Benka]], redatelj<ref name=benka1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 40.<br>''“Benka Miroslav, reditelj; umetnički direktor Gradskog pozorišta u Žilini, Slovačka (od '91). […] P: Jugosloven, slovačke narodnosti, […].”''</ref> * [[Melita Bihali]], glumica<ref name=bihali1>[https://www.vesti.rs/Mercedes-Benz/Jugoslovenka-zauvek-Prica-o-lepoj-stolarevoj-kci.html Jugoslovenka zauvek: priča o lepoj stolarevoj kći] vesti.rs ''Vesti-online.com; 27.12.2015.''<br>''“I moja porodica se preselila u Istru, iako nismo imali potrebu za tim. Takvo je bilo naređenje” - kaže Melita Bihali, koja je kroz lik baba Mare opisala i raspad SFRJ, i za kraj ovog susreta naglasila da je rođena kao Jugoslovenka i da će tako i umreti.''</ref><ref name=bihali2>[https://n1info.ba/showbiz/preminula-glumica-melita-bihali-poznata-po-ulozi-u-maratoncima/ Preminula glumica Melita Bihali, poznata po ulozi u “Maratoncima”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230907003733/https://n1info.ba/showbiz/preminula-glumica-melita-bihali-poznata-po-ulozi-u-maratoncima/ |date=2023-09-07 }} N1 BIH. ''N1 Srbija, nova.rs; 25.08.2023.''<br>''Bihali je rekla i da je „rođena kao Jugoslovenka i da će tako i umrijeti!“.''</ref> * [[Predrag Bjelac]], glumac<ref name=bjelac1>[https://www.vesti-online.com/i-carobnjak-i-papa/ I čarobnjak i papa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230104004740/https://www.vesti-online.com/i-carobnjak-i-papa/ |date=2023-01-04 }} vesti.rs ''Nada S. Preradović; 29.01.2022.''<br>''“Do pre par godina živeo je u Pragu, izjašnjava se kao Jugosloven i ponosni je otac dve ćerke.”''</ref><ref name=bjelac2>[https://zena.blic.rs/lifestyle/glumac-predrag-bjelac-govorio-je-o-uspesima-na-svetskoj-sceni/lh3w1pl Predrag Bjelac: "Za Čehe sam harizmatičan: Mnogo puta sam im rekao: 'Dođite kod nas da vidite, ima ovakvih koliko hoćeš'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241205080743/https://zena.blic.rs/lifestyle/glumac-predrag-bjelac-govorio-je-o-uspesima-na-svetskoj-sceni/lh3w1pl |date=2024-12-05 }} Blic žena. ''Blic žena; 19.05.2024.''<br>''“Odgojen sam kao Jugosloven, negde sam to i dalje.”''</ref> * [[Jelica Bjeli]], glumica<ref name=bjeli1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 45.<br>''“Bjeli-Hadžić Jelica, glumica. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Dragan Bjelogrlić]], režiser i glumac<ref name=bjelogrlic1>[https://www.nportal.rs/vest/186/vesti/kultura/bjelogrlic-film-toma-se-prepoznaje-po-univerzalnoj-emociji Bjelogrlić: Film "Toma" se prepoznaje po univerzalnoj emociji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230121004426/https://www.nportal.rs/vest/186/vesti/kultura/bjelogrlic-film-toma-se-prepoznaje-po-univerzalnoj-emociji |date=2023-01-21 }} Nportal. ''Nportal; 27.08.2021.''<br>''“Osećam se Jugoslovenom. Imam poseban odnos prema toj državi, žao mi je što je više nema i verovatno se to oseća u filmu. Toma je otvoreno govorio pred kraj života, kad je počela da se raspada Jugoslavija, da je veliki protivnik toga. Pravio je jugoslovensku turneju neposredno pred rat”, podsetio je Bjelogrlić.''</ref><ref name=bjelogrlic2>[https://www.rtvslo.si/kultura/intervju/dragan-bjelogrlic-iz-slovenije-je-vedno-prihajala-avantgarda/536803 Dragan Bjelogrlić: Iz Slovenije je vedno prihajala avantgarda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221006025712/https://www.rtvslo.si/kultura/intervju/dragan-bjelogrlic-iz-slovenije-je-vedno-prihajala-avantgarda/536803 |date=2022-10-06 }} (na slovenačkom) Radiotelevizija Slovenija. ''Gašper Andrinek, Val 202; 22.09.2020.''<br>''“Odraščal sem v Jugoslaviji in sem v svoji biti ostal Jugoslovan, ves prostor nekdanje Jugoslavije občutim kot svoj. Verjetno bo tako do konca življenja.”''</ref><ref name=bjelogrlic3>[https://www.rts.rs/lat/magazin/film-i-tv/3876212/bjelogrlic-male-razlike-su-me-uvek-inspirisale-i-zato-sam-ostao-jugosloven-u-dusi.html Bjelogrlić: Male razlike su me uvek inspirisale i zato sam ostao Jugosloven u duši] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231116010128/https://www.rts.rs/lat/magazin/film-i-tv/3876212/bjelogrlic-male-razlike-su-me-uvek-inspirisale-i-zato-sam-ostao-jugosloven-u-dusi.html |date=2023-11-16 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''RTS; 04.03.2020.''<br>''“Međutim, tako je kako je. Još uvek se mi umetnici trudimo da pravimo i da sarađujemo zajedno, nema tu nikakvog političkog razloga ni tržišnog. Prosto, meni bar, je uvek zanimljivo da radim sa ljudima iz drugih sredina. Više puta sam to rekao – Jugoslaviju su razorile male razlike, a male rezlike su nešto što je meni bila inspiracija i zato sam ja ostao Jugosloven u duši”, rekao je iskreno Dragan Bjelogrlić.''</ref> * [[Bogić Bošković]], glumac<ref name=bboskovic1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 53.<br>''“Bošković B. Bogić, glumac (r. 22. XII 1930, Prizren). Jugosloven.”''</ref> * [[Tanja Bošković]], glumica<ref name=tboskovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 57.<br>''“Bošković Tatjana, glumica, član pozorišta "Atelje 212", Bg. […] P: Srpkinja-Jugoslovenka.”''</ref> * [[Karlo Bulić]], glumac<ref name=bulic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 92.<br>''“Bulić Karlo, dramski glumac, nastavnik Akademije za pozorišnu i filmsku umetnost u Beogradu, r. 1910 u Trstu, Jugosloven.”''</ref> * [[Branko Cvejić]], glumac<ref name=cvejic1>[https://www.telegraf.rs/pop-i-kultura/film-tv/3532718-branko-cvejic-ja-cu-uvek-ostati-jugosloven-rodjen-u-toj-zemlji-do-smrti-gradjanin-te-zemljeglumac Branko Cvejić: "Ja ću uvek ostati Jugosloven, rođen u toj zemlji, do smrti građanin te zemlje"] [[Telegraf.rs]]. 27.07.2022.<br>''“Bez obzira, postojala ili ne, kao greška ta zemlja, ja ću uvek ostati Jugosloven i građanin te zemlje. Ja se i sada osećam tako.”''</ref> * [[Svetozar Cvetković]], glumac<ref name=scvetkovic1>[https://www.dan.co.me/zabava/svetozar-cvetkovic-ja-sam-anticki-jugosloven-5150500 Svetozar Cvetković: Ja sam antički Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107221742/https://www.dan.co.me/zabava/svetozar-cvetkovic-ja-sam-anticki-jugosloven-5150500 |date=2023-01-07 }} Dan. ''DAN portal; 10.12.2022''<br>''“Kao umjetnik koji je stasavao i sazrijevao u vrijeme velike Jugoslavije, sebe i danas vidi kao Jugoslovena.”''</ref><ref name=scvetkovic2>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/istinska-elita-danas-nema-sta-da-jede Svetozar Cvetković: Istinska elita danas nema šta da jede] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221018020612/https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/istinska-elita-danas-nema-sta-da-jede |date=2022-10-18 }} [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Tamara Nikčević; 20.03.2015.''<br>''“Jednom sam već negde rekao da je biti Jugosloven danas isto što i biti prokuženi stranac. Ali, u redu, svejedno: taj sam!” - Šta ste? - “Jugosloven.”''</ref><ref name=scvetkovic3>[https://nova.rs/zabava/aleksandar-od-jugoslavije/ekskluzivno-cvetkovic-blatite-me-ja-ostajem-jugosloven/ Cvetković: Blatite me, ja ostajem Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230131035406/https://nova.rs/zabava/aleksandar-od-jugoslavije/ekskluzivno-cvetkovic-blatite-me-ja-ostajem-jugosloven/ |date=2023-01-31 }} Nova.rs ''Pero Jovović; 09.03.2021.''<br>''“Ja rizikujem mnogo da krenu da me blate onog časa kada kažem da sam ja Jugosloven.”''</ref><ref name=scvetkovic4>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/svetozar-cvetkovic-glumcina-i-jugosloven/ Svetozar Cvetković: Glumčina i Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107222559/https://www.danas.rs/vesti/drustvo/svetozar-cvetkovic-glumcina-i-jugosloven/ |date=2023-01-07 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 11.08.2021.''<br>''“Ta plemenitost i svetlost, pored činjenice da je ostao Jugosloven i građanin nepostojeće države, njegovoj skromnosti i gospodstvu dodaju još jednu finu nijansu koja ga čini renesansnim gospodarom.”''</ref><ref name=scvetkovic5>[http://www.slobodnarijec.net/svetozar-cvetkovic-snimam-film-u-francuskoj/ Svetozar Cvetković: Snimam film u Francuskoj] Slobodna Riječ. ''Slobodna Riječ; 27.02.2015.''<br>''“Biti Jugosloven – to je danas kao biti neki prokuženi stranac, u redu taj sam!”''</ref><ref name=scvetkovic6>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 76.<br>''“Cvetković Svetozar, glumac, član pozorišta "Atelje 212", Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=scvetkovic7>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 69.<br>''“Cvetković S. Svetozar, glumac, član pozorišta Atelje 212 u Beogradu (r. 20. VI 1958, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Borivoj Dovniković]], autor animiranih filmova, ilustrator<ref name=dovnikovic1>[https://p-portal.net/borivoj-dovnikovic-pripadam-manjini-koju-jedni-trpe-drugi-mrze-a-u-biti-sam-clan-ljudske-zajednice/ Borivoj Dovniković: Pripadam manjini koju jedni trpe, drugi mrze, a u biti sam član ljudske zajednice] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211193920/https://p-portal.net/borivoj-dovnikovic-pripadam-manjini-koju-jedni-trpe-drugi-mrze-a-u-biti-sam-clan-ljudske-zajednice/ |date=2023-02-11 }} P-portal. ''Đorđe Matić; 24.12.2021.''<br>''“Pored svega toga, spadam u ljude koji su od početka bili i ostali Jugoslaveni, koji ne daju da se SFRJ naziva zločinačkom zemljom i kojoj bi trebalo davati priznanje za sve dobro što je učinila za nas i za svjetsku zajednicu.”''</ref> * [[Srđan Dragojević]], redatelj<ref name=dragojevic1>[http://www.telegraf.rs/jetset/144968-intervju-nedelje-srdan-dragojevic-2-deo-nisam-snimao-filmove-s-ratnim-zlocincima Intervju nedelje, Srđan Dragojević (2. deo): Nisam snimao filmove s ratnim zločincima!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233203/https://www.telegraf.rs/jetset/144968-intervju-nedelje-srdan-dragojevic-2-deo-nisam-snimao-filmove-s-ratnim-zlocincima |date=2022-12-29 }} Telegraf.rs ''S.M.S. – A.K.; 01.04.2012.''<br>''Da li ste jugonostalgičar, to se negde može nazreti iz vaših javnih istupa… - “Ne, nisam jugonostalgičar. Jugosloven sam.”''</ref><ref name=dragojevic2>[http://www.rts.rs/page/magazine/sr/story/411/Film/981606/Dragojevi%C4%87%3A+Sukob+mi%C5%A1ljenja+da,+sukob+na+ulici+ne.html Dragojević: Sukob mišljenja, ne sukob na ulici] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233159/https://www.rts.rs/page/magazine/sr/story/411/Film/981606/Dragojevi%C4%87:+Sukob+mi%C5%A1ljenja+da,+sukob+na+ulici+ne.html |date=2022-12-29 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''30.10.2011.''<br>''Budući da se osećam Jugoslovenom, rođen sam u toj zemlji, svi gradovi i države bivše Jugoslavije su mi dragi, volim da idem tamo i onda je divno kad snimajući film prosto živite tu svoju ideju da ovo jeste Jugoslavija.”''</ref><ref name=dragojevic3>[http://dnevnik.com.mk/?ItemID=ED29384C7EF4F44A9128FE32E5BBA0ED „Парадa“ e првиот филм на трета Југославија] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120108204134/http://www.dnevnik.com.mk/?ItemID=ED29384C7EF4F44A9128FE32E5BBA0ED |date=2012-01-08 }} (na makedonskom) Dnevnik (Makedonija). ''Srebra Ðorđijevska; 05.01.2012.''<br>''“Јас сум Југословен, така се чувствувам и тоа е земјата во која живеам.”''</ref><ref name=dragojevic4>[http://www.delo.si/zgodbe/sobotnapriloga/najvecja-parada-ponosa-v-srcu-homofobnega-balkana.html Največja Parada ponosa v srcu homofobnega Balkana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171110171452/http://www.delo.si/zgodbe/sobotnapriloga/najvecja-parada-ponosa-v-srcu-homofobnega-balkana.html |date=2017-11-10 }} (na slovenačkom) Delo. ''Vesna Milek; 02.01.2012.''<br>''“Če bi radi še bolj plastičen prikaz tega, kar sem hotel povedati: Jaz sem Jugoslovan. Vi, ki niste, ko vas jebe. (nasmešek)”''</ref> * [[Jasna Đuričić]], glumica<ref name=djuricic1>[https://www.021.rs/story/Info/Misljenja-i-intervjui/236557/INTERVJU-Jasna-Djuricic-Novac-je-vec-dugo-vremena-jedini-bog-na-ovoj-planeti.html Intervju Jasna Đuričić: Novac je već dugo vremena jedini bog na ovoj planeti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205073327/https://www.021.rs/story/Info/Misljenja-i-intervjui/236557/INTERVJU-Jasna-Djuricic-Novac-je-vec-dugo-vremena-jedini-bog-na-ovoj-planeti.html |date=2022-12-05 }} Portal 021. ''Snežana Miletić; 09.04.2020.''<br>''“Pripadam drugom vremenu, drugoj generaciji, ja sam Jugoslovenka, rođena ovde, u vreme kada su važili postulati druge vrste - za sve stvari.”''</ref><ref name=djuricic2>[https://voice.org.rs/jasna-djuricic-najbolja-evropska-glumica/ Jasna Đuričić, najbolja evropska glumica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231003040615/https://voice.org.rs/jasna-djuricic-najbolja-evropska-glumica/ |date=2023-10-03 }} Vojvođanski istraživačko-analitički centar (VOICE). ''Snežana Miletić; 20.12.2021.''<br>''“Sremica, Novosađanka i Jugoslovenka, potekla iz radničke porodice, od oca trgovca i majke knjigovođe.”''</ref> * [[Predrag Ejdus]], glumac<ref name=ejdus1>[http://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:359184-Predrag-Ejdus-Lako-je-izgubiti-ljudskost Predrag Ejdus: Lako je izgubiti ljudskost] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233203/https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:359184-Predrag-Ejdus-Lako-je-izgubiti-ljudskost |date=2022-12-29 }} [[Večernje novosti]]. ''Radmila Radosavljević; 24.12.2011.''<br>''“A ja sam se nacionalno uvek izjašnjavao kao Jugosloven, tako sam se izjasnio i na poslednjem popisu.”''</ref><ref name=ejdus2>[http://www.politika.rs/rubrike/Sport/intervjui/Fudbal-mi-pomogao-da-stanem-na-noge.lt.html Фудбал ми помогао да станем на ноге] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924134607/http://www.politika.rs/rubrike/Sport/intervjui/Fudbal-mi-pomogao-da-stanem-na-noge.lt.html |date=2015-09-24 }} [[Politika (novine)|Политика]]. ''Славко Трошељ; 13.07.2008.''<br>''“Целог живота изјашњавам се као Југословен. И данас се осећам тако. Иако та државна заједница више не постоји. Али, то је моје право. Родио сам се у тој земљи. Али, ако хоћете дубоку интуитивно осећам апсолутну припадност и јеврејском и српском народу.”''</ref><ref name=ejdus3>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 131.<br>''“Ejdus Predrag, glumac, član Jugoslovenskog dramskog pozorišta (od '93). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Mira Erceg]], reditelj<ref name=erceg1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 132.<br>''“Erceg Mira, pozorišni reditelj; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Bekim Fehmiu]], glumac<ref name=fehmiu1>[https://www.vreme.com/nedelja/bekim-fehmiu/ Bekim Fehmiu (1936–2010)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208030139/https://www.vreme.com/nedelja/bekim-fehmiu/ |date=2023-02-08 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''J. Gligorijević; broj 1015, 17.06.2010.''<br>''“Jedan od simbola Jugoslavije iz njenog zlatnog doba, nikada nije, u ime bratstva i jedinstva, a potom jugonostalgije, bežao od svog albanskog porekla, bio je i jedno i drugo: Albanac, Jugosloven, iznad svega umetnik, a pre svega – čovek.”</ref> * [[Dragomir Felba]], glumac<ref name=felba1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 134-135.<br>''“Felba Dragomir, glumac. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Ognjen Glavonić]], redatelj<ref name=glavonic1>[https://www.xxzmagazin.com/film-se-treba-obracati-mladim-fasistima Film se treba obraćati mladim fašistima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114021845/https://www.xxzmagazin.com/film-se-treba-obracati-mladim-fasistima |date=2023-11-14 }} XXZ magazin. ''Jurica Pavičić; 14.05.2018.''<br>''Upravo zato Glavonić napominje da se osjeća kao Jugoslaven i citira Viktora Ivančića: “Budući da živimo u ambijentu gdje je Jugoslavija oglašena kao najgora psovka, upravo jugoslavenska etiketa nudi aktivniju poziciju i obilježava odgovorniji model antinacionalizma”.</ref> * [[Srđan Grahovac]], glumac<ref name=grahovac1>[https://www.pobjeda.me/clanak/udareni-temelji-dubljim-i-slozenijim-projektima Udareni temelji dubljim i složenijim projektima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211012329/https://www.pobjeda.me/clanak/udareni-temelji-dubljim-i-slozenijim-projektima |date=2023-02-11 }} [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]] ''Svetlana Višnjić; 06.05.2022.''<br>''“Saradnjama se uvijek radujem, one su nužne između republika u Jugoslaviji, ja nikada nijesam prestao da budem Jugosloven. Nikada nijesam imao granica, uvijek sam išao dalje. Saradnja i odnosi preko kulture su nužnost, ako mislimo da išta radimo u budućnosti” – rekao je Grahovac.''</ref> * [[Aleksandar Gruden]], glumac<ref name=agruden1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 155.<br>''“Gruden Aleksandar-Saša, glumac i reditelj; šef marketinga pozorišta "Atelje 212", Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Srđan Hadžić]], reditelj, pisac<ref name=hadzic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 160.<br>''“Hadžić Srđan, reditelj i pisac; član Akademije filmske umetnosti i nauke. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Željko Hubač]], dramski pisac<ref name=hubac1>[https://www.kurir.rs/vesti/moja-zivotna-prica/4012971/zeljko-hubac-zivotna-prica Životna priča Željka Hubača: Na ružan način sam saznao da sam usvojen! Muslimanka me je rodila, a odgajili su me Čeh i Srpkinja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230220203017/https://www.kurir.rs/vesti/moja-zivotna-prica/4012971/zeljko-hubac-zivotna-prica |date=2023-02-20 }} Kurir.rs ''Ljubomir Radanov i Andrijana Stojanović; 18.09.2022.''<br>''“Po svom dubokom osećanju sam Jugosloven.”''</ref> * [[Boris Isaković]], glumac<ref name=bisakovic1>[https://gracija.me/boris-isakovic-ako-ne-postujete-publiku-ne-postujete-sebe-i-svoj-rad/ Boris Isaković: Ako ne poštujete publiku, ne poštujete sebe i svoj rad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230103201020/https://gracija.me/boris-isakovic-ako-ne-postujete-publiku-ne-postujete-sebe-i-svoj-rad/ |date=2023-01-03 }} Gracija. ''Mirjana Popović; br. 206 okt. 2022.''<br>''“I dalje voli da se izjašnjava kao Jugosloven, a svoje studente, osim glumačkim vještinama, zajedno sa suprugom, glumicom Jasnom Đuričić, uči tome da u njihovom svijetu nema mjesta mržnji.”''</ref><ref name=bisakovic2>[https://6yka.com/podcast/isak Boris Isaković za BUKU: Katastrofalno je šta se desilo s našim kulturnim bićem dolaskom aktuelne vlasti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230103223056/https://6yka.com/podcast/isak |date=2023-01-03 }} Buka. ''Slađan Tomić; 19.08.2022.''<br>''“Izjašnjava se kao Jugosloven, pa su Sarajevo, Zagreb i ostali gradovi – njegovi gradovi, poput Novog Sada ili Beograda.”''</ref><ref name=bisakovic3>[https://www.kurir.rs/zabava/kultura/3994757/boris-isakovic-intervju Ljudi ne vole da pominju ime Jugoslavije! Boris Isaković o Slobi i novoj ulozi: Bio sam pionir i Jugosloven! Meni je to ostalo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230110012914/https://www.kurir.rs/zabava/kultura/3994757/boris-isakovic-intervju |date=2023-01-10 }} Kurir.rs ''22.08.2022.''<br>''“Bio sam pionir i opredeljivao sam se kao Jugosloven. Meni je to ostalo. Ne mogu protiv toga.”''</ref> * [[Feđa Isović]], scenarista<ref name=fisovic1>[https://ba.n1info.com/vijesti/a255518-fedja-isovic-o-izetu-fazlinovicu/ Isović za N1: Lik Izeta Fazlinovića sam pisao po sebi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221102014830/https://ba.n1info.com/vijesti/a255518-fedja-isovic-o-izetu-fazlinovicu/ |date=2022-11-02 }} N1 BIH. ''N1 BiH; 18.04.2018.''<br>''“Volim i ja Tita, Jugosloven sam po nacionalnosti. Rodio sam se u Jugoslaviji, odgojen sam da je volim.”''</ref><ref name=fisovic2>[https://6yka.com/bih/feda-isovic-hercegovacki-neposrednik-nebojsa-vukanovic Feđa Isović: Hercegovački neposrednik Nebojša Vukanović] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225154249/https://6yka.com/bih/feda-isovic-hercegovacki-neposrednik-nebojsa-vukanovic/ |date=2024-12-25 }} Buka. ''Feđa Isović; 22.02.2020.''<br>''“Ja kao Jugosloven, mada državljanin BiH, ne mogu da se kandidujem na niz funkcija. Kao ni Jevreji, Romi i svi oni „ostali“.”''</ref><ref name=fisovic3>[https://avaz.ba/vijesti/kolumne/529374/nasi-su-ginuli-najvise Naši su ginuli najviše] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101212701/https://avaz.ba/vijesti/kolumne/529374/nasi-su-ginuli-najvise |date=2022-11-01 }} [[Dnevni avaz]]. ''Feđa Isović; 16.11.2019.''<br>''“Kaže mi drug, glumac iz Beograda, kako ne može prežaliti Jugoslaviju. Slušam ga, trajala je ta njegova jadikovka neke tri pive, a onda ga priupitah da mi kaže kako se izjasnio na zadnjem popisu. Kaže: - “Kao Srbin”. - “E vidiš”, rekoh, “ja kao Jugosloven. Nemoj meni da cmizdriš i kenjaš, majke ti!”''</ref><ref name=fisovic4>[https://avaz.ba/vijesti/intervju/383445/scenarist-feda-isovic-za-avaz-desni-i-nacionalni-pokreti-uteg-su-oko-vrata-svakom-narodu Scenarist Feđa Isović za "Avaz": Desni i nacionalni pokreti uteg su oko vrata svakom narodu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231207180457/https://avaz.ba/vijesti/intervju/383445/scenarist-feda-isovic-za-avaz-desni-i-nacionalni-pokreti-uteg-su-oko-vrata-svakom-narodu |date=2023-12-07 }} [[Dnevni avaz]]. ''Edina Bakić; 30.05.2018.''<br>''“Po nacionalnosti sam Jugoslaven i ne vidim kako dva smiješna administrativna okvira, dakle Republika Srpska i Federacija, mogu na bilo koji način utjecati na taj moj osjećaj.”''</ref> * [[Ita Rina]], glumica<ref name=itarina>[https://www.politika.rs/scc/clanak/431870/Ita-Rina-je-bila-i-Beogradanka-Tamara Ита Рина је била и Београђанка Тамара] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221202190529/https://www.politika.rs/scc/clanak/431870/Ita-Rina-je-bila-i-Beogradanka-Tamara |date=2022-12-02 }} [[Politika (novine)|Politika]]. ''Ненад Симић; 15.06.2019.''<br>''“Шездесетих година прошлог века њен супруг и она су саградили кућу у Будви, где је као Српкиња, увек се изјашњавајући као Југословенка, умрла 10. маја 1979. године од напада астме.”''</ref> * [[Davor Janjić]], glumac<ref name=janjic>[https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/u-sarajevu-ukopan-glumac-davor-janjic-spavaj-brate-jer-je-s-tobom-bilo-tako-lijepo/476912 U Sarajevu ukopan glumac Davor Janjić: 'Spavaj, brate. S tobom je bilo tako lijepo'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230126231124/https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/u-sarajevu-ukopan-glumac-davor-janjic-spavaj-brate-jer-je-s-tobom-bilo-tako-lijepo/476912 |date=2023-01-26 }} RadioSarajevo.ba, ''05.12.2022.''<br>''“Zahvaljujući svome porijeklu, tvojima Nadi i Žarku koji su te tako vaspitali, bio si univerzalist, suštinski protivnik nacionalizma, i ateist. Bosanac, Srbin, Hrvat, Slovenac, Jugoslaven, u onom značenju koje znaju samo oni koji istinski i duboko nose taj osjećaj. Oni drugi, koji su prezreli da su to ikada bili – a mnogi od njih su se često zaklinjali u to kad je to bilo kurentno – oni su danas najčešće važne karike u lancima kojima smo ovdje okovani. I koje iz vlastitog kukavičluka i komocije ne možemo prekinuti.”''</ref> * [[Đorđe Kadijević]], redatelj<ref name=kadijevic1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/556598/Dodeljen-Zlatni-pecat-Kinoteke Dodeljen „Zlatni pečat” Kinoteke] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152844/https://www.politika.rs/sr/clanak/556598/Dodeljen-Zlatni-pecat-Kinoteke |date=2024-12-25 }} [[Politika (novine)|Politika]]. ''06.06.2023.''<br>''“Ponosan sam što mi nagradu „Zlatni pečat” dodeljuje ustanova koja nosi i dalje naziv Jugoslovenska kinoteka. Ja sam Jugosloven i to ću biti i ostati do poslednjeg trenutka svog života. Mnogi moji filmovi ili serije su nastajali u zemlji za koju kažu da više ne postoji. A za mene će Jugoslavija uvek postojati i ja ću zauvek biti Jugosloven.”''</ref><ref name=kadijevic2>[https://sibenski.slobodnadalmacija.hr/sibenik/kultura/ostalo/legendarni-redatelj-dorde-kadijevic-otvorio-dusu-za-srpske-medije-procitajte-sto-je-rekao-o-rodnom-sibeniku-arsenu-jugoslaviji-1065670 Legendarni Đorđe Kadijević otvorio dušu za srpske medije: pročitajte što je rekao o rodnom Šibeniku, Arsenu, Jugoslaviji...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014231824/https://sibenski.slobodnadalmacija.hr/sibenik/kultura/ostalo/legendarni-redatelj-dorde-kadijevic-otvorio-dusu-za-srpske-medije-procitajte-sto-je-rekao-o-rodnom-sibeniku-arsenu-jugoslaviji-1065670 |date=2022-10-14 }} Šibenski.hr ''Šibenski.hr; 20.12.2020.''<br>''“Po ocu sam Srbin, po majci Hrvat, a ja sam Južni Sloven, tačnije Jugosloven.”''</ref><ref name=kadijevic3>[https://www.danas.rs/kultura/intervju-djordje-kadijevic-autor-kulte-leptirice-ovde-se-simulira-drustvo-drzava-demokratija/ Intervju – Đorđe Kadijević, autor kultne „Leptirice“: Ovde se simulira društvo, država, demokratija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221125051223/https://www.danas.rs/kultura/intervju-djordje-kadijevic-autor-kulte-leptirice-ovde-se-simulira-drustvo-drzava-demokratija/ |date=2022-11-25 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 14.11.2022.''<br>''“Ja jesam Jugosloven i više sam za bratstvo i jedinstvo nego za ovo pozivanje na obračune onih koji bi trebalo da budu jedinstveni, i mislim da je ta žalosna situacija uzrok jedne, kako bih rekao, likvidirane kohezije čitave kulture koja nema svoju kompaktnost, nema svoju pravu temu, nema paradigmu.”''</ref><ref name=kadijevic4>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 213-214.<br>''“Kadijević Đorđe, filmski i TV reditelj; likovni kritičar NIN-a. […] P: Srbin, Jugosl., […].”''</ref> * [[Rialda Kadrić]], glumica<ref name=kadric1>[https://glossy.espreso.co.rs/poznati/vesti/206350/rialda-kadric-zivotna-prica Umrla je nasred ulice, baš kao njena majka: Glumica koju su generacije Jugoslovena obožavale doživela tešku sudbinu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231026034059/https://glossy.espreso.co.rs/poznati/vesti/206350/rialda-kadric-zivotna-prica |date=2023-10-26 }} Glossy. ''Glossy; 14.06.2022.''<br>''“Rialda se, inače, do kraja života osećala kao Jugoslovenka, pre svega zato što dolazi iz mešovite porodice, baš kao i njen suprug.”''</ref> * [[Stefan Kapičić]], glumac<ref name=kapicic1>[https://avaz.ba/vijesti/173945/stefan-kapicic-odgojen-sam-kao-jugoslaven-i-tako-cu-odgojiti-svoju-djecu Stefan Kapičić: Odgojen sam kao Jugoslaven i tako ću odgojiti svoju djecu] [[Dnevni avaz]]. ''Hajrija Lisić; 19.04.2015.''<br>''“Odgojen sam kao Jugoslaven i tako ću odgojiti svoju djecu” - ističe Kapičić.''</ref> * [[Suada Kapić]], glumica, režiserka, scenaristkinja<ref name=kapic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 218.<br>''“Kapić Suada, reditelj, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=kapic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 198.<br>''“Kapić I. Suada, reditelj, slobodni umetnik (r. 15. II 1952, Sarajevo). Jugoslovenka.”''</ref> * [[Milutin Karadžić]], glumac<ref name=karadzic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 219-220.<br>''“Karadžić Milutin-Mima, glumac. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Mirjana Karanović]], glumica<ref name=mkaranovic1>[https://www.portalnovosti.com/yubilej-ja-sam-jugoslovenka Yubilej: Ja sam Jugoslovenka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221012063031/https://www.portalnovosti.com/yubilej-ja-sam-jugoslovenka |date=2022-10-12 }} Portal Novosti. ''Mirjana Karanović; 30.11.2018.''<br>''“Ja sam rođena u Jugoslaviji. Ja sam Jugoslovenka. […] Ono što danas znam jest da ću, bez ikakvog sentimenta, i dalje u svome biću biti Jugoslovenka. To je upisano u moju duhovnu genetiku i to se neće promeniti sve do moje smrti.”''</ref> * [[Srđan Karanović]], redatelj<ref name=skaranovic1>[https://www.glasistre.hr/knjizevnost/2022/12/03/srdana-karanovic-pisanje-mi-se-osladilo-i-pomislio-sam-kako-je-pisanje-puno-divniji-posao-nego-snim-833295 Srđan Karanović: Pisanje mi se osladilo i pomislio sam kako je pisanje puno divniji posao nego snimanje filmova] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230102051029/https://www.glasistre.hr/knjizevnost/2022/12/03/srdana-karanovic-pisanje-mi-se-osladilo-i-pomislio-sam-kako-je-pisanje-puno-divniji-posao-nego-snim-833295 |date=2023-01-02 }} [[Glas Istre]]. ''Vanesa Begić; 03.12.2022.''<br>''“Karanović je govorio i zašto se na popisu stanovništva izjasnio kao Jugoslaven i zašto ga smeta kada se taj prostor naziva regionom, i bivšom Jugoslavijom, a ne Jugoslavijom, koja je ionako bivša.”''</ref> * [[Miljen Kljaković]], scenarista<ref name=kljakovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 229.<br>''“Kljaković Miljen - Kreka, scenograf; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nada Kokotović]], reditelj<ref name=kokotovic1>[https://migration-audio-archiv.de/nada-kokotovic/ Nada Kokotović - Regisseurin aus Köln] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231119012803/https://migration-audio-archiv.de/nada-kokotovic/ |date=2023-11-19 }} (na njemačkom) migration-audio-archiv e.V.<br>''“Ich habe einen kroatischen Pass, aber ich fühle mich als Jugoslawin.”''</ref><ref name=kokotovic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 234.<br>''“Kokotović Nada, koreograf i reditelj. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Dejan Kosanović]], reditelj<ref name=dkosanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 242.<br>''“Kosanović Dejan, reditelj dokumentarnog filma. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Deana Leskovar]], scenarista, književnik<ref name=leskovar1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 276.<br>''“Leskovar Deana, književnik i filmski scenarista; dramaturg u Redakciji igranog programa TVB (od '90). […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Leon Lučev]], glumac<ref name=lucev1>[https://www.oslobodjenje.ba/vijesti/region/hrvatski-glumac-leon-lucev-osjecam-se-kao-jugoslaven-evo-i-zasto-532772 Hrvatski glumac Leon Lučev: Osjećam se kao Jugoslaven, evo i zašto...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221004013040/https://www.oslobodjenje.ba/vijesti/region/hrvatski-glumac-leon-lucev-osjecam-se-kao-jugoslaven-evo-i-zasto-532772 |date=2022-10-04 }} [[Oslobođenje (list)|Oslobođenje]]. 17.02.2020.</ref> * [[Nikola Majdak]], snimatelj, reditelj<ref name=majdak1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 287.<br>''“Majdak Nikola, filmski reditelj i snimatelj; red. prof. Fakulteta dramskih umetnosti, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Aleksandar Mandić (reditelj)|Aleksandar Mandić]], reditelj<ref name=mandic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 292.<br>''“Mandić Aleksandar, reditelj i scenarista; redovni profesor na Odseku za film i televiziju Univerziteta u Njujorku (od '92). […] P: Srbin - Jugosloven.”''</ref> * [[Milenko Maričić]], reditelj<ref name=maricic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 295.<br>''“Maričić Milenko, pozorišni i TV reditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Gordan Matić]], reditelj<ref name=matic1>[https://prviprvinaskali.com/clanci/recju/autori-ppns/gordan-matic/gordan-matic-od-a-do-z.html Gordan Matić: Od A do Z] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108232946/https://prviprvinaskali.com/clanci/recju/autori-ppns/gordan-matic/gordan-matic-od-a-do-z.html |date=2023-01-08 }} Prvi prvi na skali. ''30.01.2012''<br>''Kulturološki se osećam kao Jugosloven, jer su na mene, između ostalih, uticali pisci Ivo Andrić, Miroslav Krleža, Aleksandar Popović, Dušan Kovačević, muzičari Milan Mladenović, Darko Rundek, Džoni Štulić, Zoran Predin, filmovi “Slučaj Harms”, “Beštije”, “Pad Italije”, “Leptirica”, “Nacionalna klasa”, “Pre kiše”''</ref> * [[Mladen Matičević]], reditelj<ref name=maticevic1>[http://www.blic.rs/Kultura/Vesti/460544/Prica-o-geniju-Arsenu-Dedicu Priča o geniju Arsenu Dediću] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140804121336/http://www.blic.rs/Kultura/Vesti/460544/Prica-o-geniju-Arsenu-Dedicu |date=2014-08-04 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Aleksandar Nikolić; 27.04.2014.''<br>''“Svi su me pitali kako to da srpski reditelj snimi film o Arsenu Dediću? Kazao sam im da sam Jugosloven i da snimam film o jugoslovenskom kantautoru.”''</ref> * [[Irfan Mensur]], glumac<ref name=mensur1>[https://www.blic.rs/kultura/intervju-irfan-mensur-jednostavno-postojim-i-to-je-ono-sto-je-meni-najbitnije/rf034jg Intervju Irfan Mensur: Jednostavno - postojim, i to je ono što je meni najbitnije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230625122425/https://www.blic.rs/kultura/intervju-irfan-mensur-jednostavno-postojim-i-to-je-ono-sto-je-meni-najbitnije/rf034jg |date=2023-06-25 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Tatjana Nježić; 26.04.2023.''<br>''“I prvi intervju koji sam posle povratka iz inostranstva dao bio je veliki intervju u NIN-u, gde sam pričao – iako je to bilo bogohulno - o jugoslovenstvu, da ja ne mogu biti ništa drugo nego Jugosloven i da još verujem u jugoslovenstvo kojeg i dalje ima mnogo na sve strane, ali ljudi su osujećeni da to izgovore.”''</ref><ref name=mensur2>[https://nova.rs/zabava/showbiz/velika-ispovest-irfana-mensura-za-nova-rs/ Velika ispovest Irfana Mensura za Nova.rs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221021051349/https://nova.rs/zabava/showbiz/velika-ispovest-irfana-mensura-za-nova-rs/ |date=2022-10-21 }} Nova.rs ''Nemanja Lisinac; 24.03.2021.''<br>''“Prosto, ta neka multikulturalnost Sarajeva je nešto što me i danas opredeljuje kao jedinu varijantu mog bistvovanja, a to je da sam Jugosloven. Nekada, pre 20 godina, izgovoriti to u Srbiji bilo je bogohulno, ali ja se ni tada nisam odrekao jugoslovenstva i toga da sam Jugosloven, pa čak i po cenu toga da me izbrišu iz enciklopedije 'Ko je ko na Balkanu', što se i dogodilo”, priča Irfan Mensur u velikoj ispovesti za Nova.rs.''</ref><ref name=mensur3>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/intervju-dana/lose-sam-odigrao-principa Irfan Mensur: Loše sam odigrao Principa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020215526/https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/intervju-dana/lose-sam-odigrao-principa |date=2022-10-20 }} [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Tamara Nikčević; 08.08.2014.''<br>''Vidjela sam da ste u jednom intervjuu rekli kako, i nakon svega, ostajete nepopravljivi Jugosloven. Šta to danas znači? - “Jugoslavija i jugoslovenstvo moj su identitet, moja vera. U toj državi sam rođen, tu odrastao; na toj tradiciji sam vaspitavan, tako živeo. I, šta sada?! Uvek sam bio Jugosloven! Moj otac je musliman, majka katolkinja, maćeha pravoslavka; najstarijeg sina Filipa dobio sam u braku sa Ljiljanom Perović; sa Srnom Lango imam Pavla. I, nakon svega, osim Jugosloven, šta bih mogao da budem?! Pa, zar moja porodica nije Jugoslavija u malom?!”''</ref><ref name=mensur4>[https://mnemagazin.me/2015/03/08/irfan-mensur-moja-jugoslavija-jos-postoji/ Irfan Mensur: Moja Jugoslavija još postoji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221022175117/https://mnemagazin.me/2015/03/08/irfan-mensur-moja-jugoslavija-jos-postoji/ |date=2022-10-22 }} MNE magazin. ''Bojana Radonjić; 08.03.2015.''<br>''Rekli ste: “Do dana današnjeg ostao sam Jugosloven”. - “Znate šta, ja sam govorio da sam Jugosloven i u vrijeme kada to nije bilo popularno, kad je pogubno bilo reći da sam jugonostalgičar, ali sam ja uvijek pojašnjavao svoju jugonostalgiju.”''</ref><ref name=mensur5>[https://www.gloria.rs/zvezde/price/132189/irfan-mensur-emotivno-putovanje-kuci Irfan Mensur: Emotivno putovanje kući] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020223450/https://www.gloria.rs/zvezde/price/132189/irfan-mensur-emotivno-putovanje-kuci |date=2022-10-20 }} Gloria. ''Maja Gašić; 24.09.2018.''<br>''“Moram tako da kažem, jer sam ostao Jugosloven do kraja, mada je nekad bilo bogohulno biti jugonostalgičar.”''</ref><ref name=mensur6>[https://www.ekspres.net/pozoriste/intervju-irfan-mensur-kultura-je-vodilja-ka-uspehu-naroda Intervju, Irfan Mensur: Kultura je vodilja ka uspehu naroda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020223500/https://www.ekspres.net/pozoriste/intervju-irfan-mensur-kultura-je-vodilja-ka-uspehu-naroda |date=2022-10-20 }} Ekspres. ''Mirjana Mitrović; 01.06.2017.''<br>''“Mislili su da su veći Srbi od mene i da su zato vredniji kao ljudi, bez obzira na to što je Srbija u mene uložila milione dolara kroz posao i obrazovanje i bez obzira na to što se nikada nisam bavio politikom niti sam se izjašnjavao drugačije sem da sam Jugosloven, ne iz straha, već zato što se tako osećam.”''</ref><ref name=mensur7>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 316.<br>''“Mensur Irfan, glumac i režiser, član Jugoslovenskog dramskog pozorišta, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=mensur8>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 276.<br>''“Mensur M. Irfan, glumac, član Jugoslovenskog dramskog pozorišta u Beogradu (r. 19. I 1952, Sarajevo). Jugosloven.”''</ref> * [[Ognjenka Milićević]], rediteljka<ref name=milicevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 335.<br>''“Milićević Ognjenka, reditelj, teatrolog i prevodilac. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Kokan Mladenović]], redatelj<ref name=kokan1>[http://www.pressonline.rs/sr/vesti/Dnevni_magazin/story/184680/Jugosloveni+su+pro%C5%A1li+kao+Hazari.html Jugosloveni su prošli kao Hazari] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120105030313/http://www.pressonline.rs/sr/vesti/Dnevni_magazin/story/184680/Jugosloveni+su+pro%C5%A1li+kao+Hazari.html |date=2012-01-05 }} Press Online. ''Rade Stanić; 03.11.2011.''</ref><ref name=kokan2>[http://www.novossti.com/2012/10/fasizam-pocinje-od-jednog-prekrsaja/ Fašizam počinje od jednog prekršaja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013163926/http://www.novossti.com/2012/10/fasizam-pocinje-od-jednog-prekrsaja/ |date=2012-10-13 }} Novosti. ''Goran Plavšić; 08.10.2012.''</ref><ref name=kokan3>[http://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:318995-Kokan-Mladenovic-Fajront-u-balkanskoj-krcmi Kokan Mladenović: Fajront u balkanskoj krčmi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221229233204/https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:318995-Kokan-Mladenovic-Fajront-u-balkanskoj-krcmi |date=2022-12-29 }} [[Večernje novosti]]. ''Vukica Strugar; 12.02.2011.''</ref><ref name=kokan4>[http://www.naslovi.net/2011-02-27/blic/kokan-mladenovic-placamo-cenu-estradizacije-nasih-zivota/2363702 Kokan Mladenović: Plaćamo cenu estradizacije naših života]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Naslovi.net ''Aleksandar Nikolić; 27.02.2011.''</ref> * [[Dragana Mrkić]], režiser, ranije glumica<ref name=mrkic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 365.<br>''“Mrkić Dragana, glumica, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ranko Munitić]], filmski kritičar i teoretičar<ref name=munitic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 367.<br>''“Munitić Ranko, filmski i TV scenarista, pisac o filmu i srodnim umetnostima, autor i voditelj radio i TV emisija; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dino Mustafić]], reditelj<ref name=mustafic1>[https://www.telegraf.rs/pop-i-kultura/pozoriste/4081248-dino-mustafic-nakon-premijere-u-bdp-u-meni-je-ostao-neizbrisiv-identitet-jugoslovena Dino Mustafić nakon premijere u BDP: U meni je ostao neizbrisiv identitet Jugoslovena] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250403122425/https://www.telegraf.rs/pop-i-kultura/pozoriste/4081248-dino-mustafic-nakon-premijere-u-bdp-u-meni-je-ostao-neizbrisiv-identitet-jugoslovena |date=2025-04-03 }} [[Telegraf.rs]]. ''J. V.; 30.03.2025.''<br>''“Vrlo često naglašavam da sam u kulturalnom smislu Jugosloven, bez obzira što je ta zemlja geografski i politički nestala".”''</ref><ref name=mustafic2>[https://twitter.com/mdinodino/status/887975511045156864 (Twitter status:) Živeći i radeći na Balkanu uvjerio sam se kako jedino identitarno i politički ima smisla biti Jugosloven!] MdinoDino@Twitter. ''Dino Mustafić; 20.07.2017.''</ref><ref name=mustafic3>[https://www.danas.rs/kultura/dino-mustafic-kod-nas-se-nacionalizam-kao-pantljicara-uspinje-od-portira-do-akademika/ Dino Mustafić: Kod nas se nacionalizam kao pantljičara uspinje od portira do akademika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230101043711/https://www.danas.rs/kultura/dino-mustafic-kod-nas-se-nacionalizam-kao-pantljicara-uspinje-od-portira-do-akademika/ |date=2023-01-01 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 04.12.2022.''<br>''“Moje jugoslovenstvo je kulturni identitet, duhovni prostor kojeg živim intezivno. Ima tu i mog inata prema onim kojim je Jugoslavija postala psovka. Biti Jugoslaven danas nije samo politički stav veći je i etički. Svojevrsni vid otpora nacionalističkom ološu, možda jedna odgovornija forma antinacionalizma. Ako je nekom najvažnije da bude Hrvat ili Srbin ili Bošnjak po liniji svoje nacionalne pripadnosti, onda je potpuno prirodno da možete biti Jugoslaven po liniji svoje nadnacionalne pripadnosti.”''</ref> * [[Goran Paskaljević]], reditelj<ref name=paskaljevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 400.<br>''“Paskaljević Goran, filmski reditelj; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, Srbin.”''</ref><ref name=paskaljevic2>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19920905|page:8 Jedan film dve zastave] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240324152716/https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp{{!}}issue:UB_00064_19920905{{!}}page:8 |date=2024-03-24 }} Nedeljna Borba, ''05/06.09.1992.'', str. 8.<br>''“Ja sam najpre filmadžija, pa Jugosloven, pa Srbin.”''</ref> * [[Borka Pavićević]], dramaturškinja<ref name=pavicevic1>[https://rs.n1info.com/vesti/a497122-odrzana-komemoracija-borki-pavicevic/ Komemoracija Borki Pavićević: Vikala je iz sveg glasa – ne igraj se sa istinom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230103233515/https://rs.n1info.com/vesti/a497122-odrzana-komemoracija-borki-pavicevic/ |date=2023-01-03 }} N1 SRB. ''FoNet; 04.07.2019.''<br>''On je dodao da je Pavićević ostala Jugoslovenka, a da bi se danas u Jugoslaviji slavio Dan boraca i podsetio na stihove “Naša borba zahteva, kad se gine da se peva”.''</ref><ref name=pavicevic2>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/jugoslavija-je-aktuelna-zbog-aktuelnih-politika Borka Pavićević: Jugoslavija je aktuelna zbog aktuelnih politika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221011074946/https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/jugoslavija-je-aktuelna-zbog-aktuelnih-politika |date=2022-10-11 }} [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Tamara Nikčević; 12.04.2017.''<br>''Ipak, kao Jugoslovenka, kao neko ko je rođen i ko je živio u “mraku socijalizma”, možete li zamisliti zajednicu čije bi “rotirajuće predsjedništvo”, pored “kralja ujedinitelja” Aleksandra Vučića, činili Bakir Izetbegović, Đorđe Ivanov, Kolinda Grabar-Kitarović, Filip Vujanović, Borut Pahor? Kakva bi to uopšte država bila? - “Mogu da zamislim samo jednu Jugoslaviju, u kojoj bi se ovi koji danas protestuju na beogradskim ulicama povezali sa ljudima iz kulture koji su svojevremeno potpisivali peticije protiv ministra Hasanbegovića, sa radnicima koji su peške iz Tuzle išli do granice sa Hrvatskom, sa… Ko piše o štrajku radnika u Bosni, taj želi da u Srbiju unese nered. Sećate li se toga? Takve rečenice su u to vreme izgovarali oni koji bi danas da prave nekakvu “staru Jugoslaviju plus Albanija”.”''</ref> * [[Josip Pejaković]], glumac<ref name=pejakovic>[https://avaz.ba/lifestyle/kultura/169689/josip-pejakovic-u-trebinju-izveo-monodramu-ucerivanje Josip Pejaković u Trebinju izveo monodramu "Ućerivanje"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250120050038/https://avaz.ba/lifestyle/kultura/169689/josip-pejakovic-u-trebinju-izveo-monodramu-ucerivanje |date=2025-01-20 }} [[Dnevni avaz]]. ''P.M.; 20.03.2015.''<br>''Pejaković kaže da je monodrama „Ućerivanje“ imala dobar prijem i Hrvatskoj, mada je bilo negativne atmosfere zbog toga što se on izjasnio kao Jugosloven. „Kako neko ko se zove Josip može da se izjašnjava kao Jugosloven. Sve je kulminiralo incidentom tako da je prilikom izvođenja monodrame u Zadru i policija morala da osigurava,“ objasnio je Pejaković.''</ref> * [[Katarina Pejović]], dramaturškinja<ref name=pejovic1>[https://nova.rs/kultura/katarina-pejovic-jedini-nacin-da-iskorenimo-fasizam-je-da-razumemo-te-ljude/ Katarina Pejović: Jedini način da iskorenimo fašizam je da razumemo te ljude] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230130022252/https://nova.rs/kultura/katarina-pejovic-jedini-nacin-da-iskorenimo-fasizam-je-da-razumemo-te-ljude/ |date=2023-01-30 }} Nova.rs. ''Suzana Sudar; 02.01.2022.''<br>''“Kao Stari Grci ili Rimljani, mi koji se osećamo Jugoslovenima smo vrsta u izumiranju.”''</ref> * [[Darko Perić]], glumac<ref name=dperic1>[https://www.b92.net/kultura/vesti.php?nav_category=268&yyyy=2018&mm=09&dd=24&nav_id=1447148 Najpoznatiji glumac iz Srbije u svetu: Samo Đoković i Modrić popularniji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221011233951/https://www.b92.net/kultura/vesti.php?nav_category=268&yyyy=2018&mm=09&dd=24&nav_id=1447148 |date=2022-10-11 }} [[B92]]. ''Tara Tomović; 24.09.2018.''<br>''“Ja sam rođen u Jugoslaviji. Sebe i dalje smatram Jugoslovenom.”''</ref> * [[Vladimir Pogačić]], reditelj<ref name=pogacic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 437.<br>''“Pogačić Vladimir, filmski reditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Radko Polič]], glumac<ref name=polic1>[https://www.blic.rs/zabava/vesti/radko-polic-bice-ponovo-jugoslavije/rpcc88w Radko Polič: Biće ponovo Jugoslavije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126045237/https://www.blic.rs/zabava/vesti/radko-polic-bice-ponovo-jugoslavije/rpcc88w |date=2022-11-26 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Simonida Milojković; 24.11.2013.''<br>''“Ja sam Jugosloven i znam da ćemo nekada, kad-tad, ponovo biti zajedno.”''</ref><ref name=polic2>[https://www.blic.rs/kultura/vesti/radko-polic-ostao-sam-jugosloven/bhgfyf9 Radko Polič: Ostao sam Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221112220630/https://www.blic.rs/kultura/vesti/radko-polic-ostao-sam-jugosloven/bhgfyf9 |date=2022-11-12 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Aleksandar Nikolić; 23.02.2014.''<br>''“Uvek ću govoriti da sam Jugosloven, makar me i vređali zbog toga, kaže slovenački glumac Radko Polič.”''</ref> * [[Mladen Popović]], dramaturg<ref name=mladenpopovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 445.<br>''“Popović Mladen, dramaturg; urednik Filmske redakcije RTS. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nenad Prokić]], dramaturg<ref name=prokic1>[http://www.pobjeda.me/2013/09/02/intervju-nenad-prokic-srbija-je-pocela-da-se-trijezni/#.U8PFGd-KDIU Intervju – Nenad Prokić: Srbija je počela da se trijezni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230226005905/https://www.pobjeda.me/2013/09/02/intervju-nenad-prokic-srbija-je-pocela-da-se-trijezni/#.U8PFGd-KDIU |date=2023-02-26 }} [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]]. ''Dragan Banjac; 02.09.2013.''</ref> * [[Ljubiša Ristić]], režiser<ref name=ristic1>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/22/srpski/P00042103.shtm Ko je ovaj čovek? Ljubiša Ristić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304202521/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/04/22/srpski/P00042103.shtm |date=2016-03-04 }} [[Glas javnosti]]. ''Zorica Vulić; 21.04.2000.''<br>''“Nacionalnost - Jugosloven.”''</ref><ref name=ristic2>[http://www.kurir-info.rs/ljubisa-ristic-trecerazredni-umetnici-su-stubovi-nase-kulture-clanak-1159757 Ljubiša Ristić: Trećerazredni umetnici su stubovi naše kulture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140208091536/http://www.kurir-info.rs/ljubisa-ristic-trecerazredni-umetnici-su-stubovi-nase-kulture-clanak-1159757 |date=2014-02-08 }} Kurir. ''Ljubomir Radanov; 02.01.2014.''<br>''“Ja sam Jugosloven. Dopalo se to nekom ili ne.”''</ref><ref name=ristic3>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 482-483.<br>''“Ristić Ljubiša, pozorišni reditelj; predsednik Jugoslovenske udružene levice - JUL (od '95). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Olga Savić]], glumica<ref name=olgasavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 495.<br>''“Savić Olga, glumica; član Jugoslovenskog dramskog pozorišta, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Egon Savin]], redatelj<ref name=savin1>[https://www.vijesti.me/kultura/632655/jos-zivi-virtuelna-drzava-umjetnika-i-nostalgicara Još živi virtuelna država umjetnika i nostalgičara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230207014024/https://www.vijesti.me/kultura/632655/jos-zivi-virtuelna-drzava-umjetnika-i-nostalgicara |date=2023-02-07 }} [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Jelena Kontić; 29.11.2022.''<br>''“Ja sam Jugosloven po opredjeljenju, jer iako Jugoslavije nema, ja sam još živ”, kazao je u intervjuu za “Vijesti” poznati pozorišni reditelj Egon Savin.''</ref><ref name=savin2>[https://elle.rs/Stav/Intervju/a14679/Egon-Savin-Materijalnim-bogatstvom-smo-opsednuti-toliko-da-preziremo-ljude-koji-nemaju-nista.html?page=2 Egon Savin: Materijalnim bogatstvom smo opsednuti toliko da preziremo ljude koji nemaju ništa!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221011003004/https://elle.rs/Stav/Intervju/a14679/Egon-Savin-Materijalnim-bogatstvom-smo-opsednuti-toliko-da-preziremo-ljude-koji-nemaju-nista.html?page=2 |date=2022-10-11 }} Elle Serbia. ''Tamara Nikčević; 20.11.2016.''<br>''“Jevrejin sam rođen u multietničkom Sarajevu, studirao u multietničkom Beogradu, volim multietnički Njujork i Pariz… Ateista sam, pa šta da budem do – Jugosloven?! Iako te države više nema, ja još – postojim.”''</ref> * [[Žorž Skrigin]], reditelj<ref name=skrigin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 508.<br>''“Skrigin Georgije-Žorž, filmski reditelj i snimatelj; majstor umetničke fotografije; balet majstor; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Gorčin Stojanović]], reditelj<ref name=gstojanovic1>[https://www.novimagazin.rs/vesti/23219-najvise-jugoslovena-u-srbiji Najviše Jugoslovena u Srbiji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107224840/https://www.novimagazin.rs/vesti/23219-najvise-jugoslovena-u-srbiji |date=2023-01-07 }} Novi magazin. ''IJ; 16.09.2012.''<br>''“Beogradski pozorišni i filmski reditelj Gorčin Stojanović takođe se deklariše kao Jugosloven, iako to nije činio kada je ta ideologija bila dominantna: - Ideja jugoslovenstva nije politička, već pre svega kulturna. Bazirana je na povezivanju naroda koji imaju kulturne i jezičke srodnosti. Nema veze sa titoizmom i nije suprotna ni srpstvu, ni hrvatstvu. U pitanju je ideja koja je opstala kroz decenije, jer ne umiru ideje, već države, rekao je Stojanović.”''</ref><ref name=gstojanovic2>[http://www.blic.rs/Komentar/Bez-secera/214220/Iyu-naopako Iyu, naopako!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101031085846/http://www.blic.rs/Komentar/Bez-secera/214220/Iyu-naopako |date=2010-10-31 }} [[Blic (novine)|Blic]]. ''Gorčin Stojanović; 29.10.2010.''<br>''“I, uzgred, ako je kome bitno, potpisnik se deklariše, otkako, hvala Bogu, nema Jugoslavije, kao - Jugosloven. Bez sentimenta, bez žala.”''</ref> * [[Abdurrahman Šalja]], glumac<ref name=salja1>[https://pulse.rs/bekim-fehmiu-blistavo-i-strasno/ Bekim Fehmiu – Blistavo i Strašno] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208034724/https://pulse.rs/bekim-fehmiu-blistavo-i-strasno/ |date=2023-02-08 }} Pulse Magazin. ''Boban Savković; 16.06.2010.''<br>''“Kao i pokojni Abdurahman Šalja bio je Albanac ali i Jugosloven…u onom smislu Kusturičinih likova koji, mrtvi, odlaze nekuda na plutajućem ostrvu.”''</ref> * [[Slavko Štimac]], glumac<ref name=stimac1>[https://www.danas.rs/kultura/slavko-stimac-biografija/#:~:text=Slavko%20%C5%A0timac%20je%20tokom%20cele,tek%20u%20odre%C4%91enim%20okolnostima%20poka%C5%BEu. Slavko Štimac: „Dobar čovek ne može biti lud“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240804003025/https://www.danas.rs/kultura/slavko-stimac-biografija/#:~:text=Slavko%20%C5%A0timac%20je%20tokom%20cele,tek%20u%20odre%C4%91enim%20okolnostima%20poka%C5%BEu. |date=2024-08-04 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''DanasOnline; 13.07.2024.''<br>''“Štimca predstavljaju kao srpsko-hrvatskog glumca, ali on sebe vidi kao Jugoslovena i Ličanina.”''</ref> * [[Feđa Štukan]], glumac<ref name=stukan1>[https://www.danas.rs/kultura/promocija-knjige-blank-glumca-fedje-stukana-u-zrenjaninu/ Promocija knjige „Blank“ glumca Feđe Štukana u Zrenjaninu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221106064842/https://www.danas.rs/kultura/promocija-knjige-blank-glumca-fedje-stukana-u-zrenjaninu/ |date=2022-11-06 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''M. P.; 26.10.2022.''<br>''“Ja se i danas izjašnjavam kao Jugosloven, nemam problem da kažem da sam u Jugoslaviji naučio sve vrednosti kojima se vodim i danas, a na prvom mestu je ljudski kvalitet.”''</ref><ref name=stukan2>[http://www.e-portal.ba/intervjui/7976-feda-stukan-jugosloven-sam-i-ponosim-se-svojom-domovinom Feđa Štukan: Jugosloven sam i ponosim se svojom domovinom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130411160843/http://www.e-portal.ba/intervjui/7976-feda-stukan-jugosloven-sam-i-ponosim-se-svojom-domovinom |date=2013-04-11 }} e-portal.ba ''08.04.2013.''<br>''“Kad već ne mogu da se izjasnim kao stanovnik planete zemlje, shvatio sam da je moja nacionalnost Jugosloven, i nepada mi na pamet da se toga stidim i odričem.”''</ref><ref name=stukan3>[https://rs.n1info.com/kultura/intervju-fedja-stukan-novi-magazin/ Feđa Štukan: Iza podele i mržnje stoji religija i bogati se na našoj nesreći] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221113015556/https://rs.n1info.com/kultura/intervju-fedja-stukan-novi-magazin/ |date=2022-11-13 }} N1 SRB. ''Novi magazin; 09.09.2022.''<br>''“U Jugoslaviji su me naučili da volim sve ljude podjednako zato sa izjašnjavam kao Jugosloven.”''</ref> * [[Jelena Tinska]], glumica<ref name=tinska>[https://twitter.com/JelenaTinska/status/1557072991657369600?cxt=HHwWgIC90dvo6psrAAAA (Twitter status:) ja sam rodjens u zemlji koje vise nema na mapi Ja sam Jugoslovenka i umrecu kao Jugoslovenka Ljupka oko pupka] JelenaTinska@Twitter. ''Jelena Tinska; 09.08.2022.''</ref> * [[Darko Trešnjak]], režiser<ref name=tresnjak1>[https://www.glasamerike.net/a/1936843.html Trešnjak: Bilo bi lepo režirati na Balkanu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230602043134/https://www.glasamerike.net/a/1936843.html |date=2023-06-02 }} Glas Amerike. ''Helena Đorđević; 14.06.2014.''<br>''“Mi smo se preselili ovde 1976. i to je još uvek bila Jugoslavija i tako uvek kada me ljudi pitaju uvek kažem da sam Jugosloven jer je to jedina stvar koju sam znao.”''</ref> * [[Sergej Trifunović]], glumac<ref name=strifunovic1>[https://twitter.com/WhistlerDick/status/1203054199040294914?ref_src=twsrc%5Etfw (Twitter komentar:) Ne. Jugosloven, Levičar, Glumac i Srbin. S nadom da ću postati čovek. Tim redom.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101234715/https://twitter.com/WhistlerDick/status/1203054199040294914?ref_src=twsrc%5Etfw |date=2022-11-01 }} WhistlerDick@Twitter. ''Sergej Trifunović; 06.12.2019.''</ref> * [[Renata Ulmanski]], glumica<ref name=ulmanski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 597.<br>''“Ulmanski Renata, glumica. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Mlađa Veselinović]], glumac<ref name=veselinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 609.<br>''“Veselinović Mladen-Mlađa, glumac i prevodilac. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Volk]], pozorišni i filmski kritičar<ref name=volk1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 619.<br>''“Volk Petar, pozorišni i filmski kritičar, teoretičar i istoričar; profesor Fakulteta dramskih umetnosti, Bg. (za pr. Istorija filma); šef Katedre za teoriju i istoriju. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Stjepan Zaninović]], reditelj<ref name=zaninovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 639.<br>''“Zaninović Stjepan, filmski reditelj i scenarista. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Stevo Žigon]], glumac<ref name=zigon1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 649.<br>''“Žigon Stevo, glumac i reditelj. […] P: Jugosloven; […].”''</ref> * [[Milan Žmukić]], filmski producent, revolucionar<ref name=zmukic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 656.<br>''“Žmukić Milan, predsednik Organizacionog odbora BITEF-a; preds. Organizacionog odbora Filmskog festivala u Herceg Novom. […] P: Jugosloven.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vjekoslav Afrić.jpg|Vjeko Afrić Datoteka:Неда Арнерић.jpeg|Neda Arnerić Datoteka:Ivan Bekjarev 2019.jpg|Ivan Bekjarev Datoteka:Adam i berberin prvi ljudi, Jakova Ignjatovića, SNP, 18.11.1969, Ivan Hajtl kao Maksa Svilokosić i Jelica Bjeli kao Fema.jpg|Jelica Bjeli Datoteka:Dragan Bjelogrlic (cropped).jpg|Dragan Bjelogrlić Datoteka:Tanja Bošković, 1975.jpg|Tanja Bošković Datoteka:Karlo Bulic.jpg|Karlo Bulić Datoteka:Бранко Цвејић.jpeg|Branko Cvejić Datoteka:Svetozar Cvetković crop.jpg|Svetozar Cvetković Datoteka:Borivoj Dovniković Bordo 2017.jpg|Borivoj Dovniković Datoteka:OIFF 2015-07-18 212827 - Srđan Dragojević.jpg|Srđan Dragojević Datoteka:Jasna Đuričić, glumica.jpg|Jasna Đuričić Datoteka:Predrag Ejdus 2021 stamp of Serbia.jpg|Predrag Ejdus Datoteka:Odissea Bekim Fehmiu.jpg|Bekim Fehmiu Datoteka:Greta, stranica 89, drama, Boris Isaković, foto M. Polzović.jpg|Boris Isaković Datoteka:Ita Rina v zrelih letih.jpg|Ita Rina Datoteka:Stefan Kapicic by Gage Skidmore.jpg|Stefan Kapičić Datoteka:Мима Караџић Стара Пазова.png|Mima Karadžić Datoteka:Mirjana Karanović Requiem for Mrs. J. Press Conference Berlinale 2017.jpg|Mirjana Karanović Datoteka:Milenko Maricic 1.jpg|Milenko Maričić Datoteka:Ognjenka Milićević, profesor i dekan FDU.tif|Ognjenka Milićević Datoteka:Ranko Munitic (1943-2009), 1989.jpg|Ranko Munitić Datoteka:Dino Mustafić (cropped).jpg|Dino Mustafić Datoteka:Inaugurazioa (8673787301) (cropped).jpg|Goran Paskaljević Datoteka:Borka Pavićević (34479274674).jpg|Borka Pavićević|Borka Pavićević Datoteka:Darko Peric BW.jpg|Darko Perić Datoteka:Radko Polič 2015.jpg|Radko Polič Datoteka:Portrait of Ljubiša Ristić.jpg|Ljubiša Ristić Datoteka:Egon Savin, foto B. Lučić.jpg|Egon Savin Datoteka:Žorž Skrigin (1943).jpg|Žorž Skrigin Datoteka:Slavko Stimac polovinom 80-ih.jpg|Slavko Štimac Datoteka:Sergej Trifunović.png|Sergej Trifunović Datoteka:Renata Ulmanski, 2019.jpg|Renata Ulmanski Datoteka:Stevo Žigon 1969 1.jpg|Stevo Žigon </gallery> </center> == Fotografija == * [[Ivo Eterović]], fotograf<ref name=eterovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 134.<br>''“Eterović Ivo, fotograf; majstor fotografije FSJ i Hin EFIAP. […] P: Hrvat, Jugosloven.”''</ref> * [[Stevan Kragujević]], fotoreporter<ref name=kragujevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 251.<br>''“Kragujević Stevan, fotograf. […] P: Jugosloven srpske narodnosti, pravosl.”''</ref> * [[Rizo Šurla]], fotograf, partizan<ref name=surla1>[https://www.youtube.com/watch?v=CSM_Fpjh-dI Ljudi - Fotograf Rizo Širla (Ulcinj, 1971.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221019223450/https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=CSM_Fpjh-dI |date=2022-10-19 }} YouTube. ''Srđan Karanović; Jugoslavija 1972.''<br>''“I, da Vam kažem još: sad kad je bio popis stanovništva, pita što osjećam. Ja [se] osjećam kao Jugoslaven, drugo ništa, šta imam da... ostajem Jugoslaven.”''</ref><ref name=surla2>[https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/2700/rts-trezor/4883292/ljudi---fotograf.html Ljudi - Fotograf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111100935/https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/2700/rts-trezor/4883292/ljudi---fotograf.html |date=2023-01-11 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''10.08.2022''<br>''“Jugosloven po ubeđenju, ovaj navijač splitskog Hajduka u emisiji priča o svom životu u Ulcinju.”''</ref><ref name=surla3>[https://slobodnadalmacija.hr/vijesti/regija/rizo-surla-afrojugoslaven-iz-ulcinja-nasa-zemlja-je-sto-se-tice-ravnopravnosti-vjerojatno-jedinstvena-u-svijetu-a-medusobna-mrznja-nedokuciva-je-glupost-1161912 Rizo Šurla, Afrojugoslaven iz Ulcinja: Naša zemlja je što se tiče ravnopravnosti vjerojatno jedinstvena u svijetu, a međusobna mržnja nedokučiva je glupost] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111101941/https://slobodnadalmacija.hr/vijesti/regija/rizo-surla-afrojugoslaven-iz-ulcinja-nasa-zemlja-je-sto-se-tice-ravnopravnosti-vjerojatno-jedinstvena-u-svijetu-a-medusobna-mrznja-nedokuciva-je-glupost-1161912 |date=2023-01-11 }} [[Slobodna Dalmacija]]. ''PSD; 24.01.2022.''<br>''“Rizo Šurla ime je i prezime čovjeka koji se najpreciznije može staviti u grupu Afrojugoslavena, iako se on čitav život osjećao kao Jugoslaven, odnosno Crnogorac koji je rođen u Ulcinju i čitav život je proveo u tome primorskom gradu.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Stevan Kragujević, portret, okt. 1976.jpg|Stevan Kragujević </gallery> </center> == Književnost i pjesništvo== * [[Olja Alvir]], književnica<ref name=alvir1>[https://dunav.at/partizanski-filmovi-poetika-otpora-i-nade/ Partizanski filmovi – poetika otpora i nade] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126234518/https://dunav.at/partizanski-filmovi-poetika-otpora-i-nade/ |date=2022-11-26 }} Dunav.at ''23.10.2019.''<br>''“Jedna od studentica dobro posjećenih predavanja na Bečkom univerzitetu koju je takođe zainteresovala solidarnosti i zajedništvo protagonista partizanskog filma, jeste Olja Alvir. Mlada spisateljica koja u Beču živi od djetinjstva i čiji su roditelji izbjegli iz Bosne, samu sebe naziva Jugoslovenkom i time pokazuje simpatiju za zemlju čija je osnova bilo zajedništvo svih njenih naroda i narodnosti, a koja je, kako se tvrdilo, nastala u antifašističkoj borbi.”''</ref> * [[Ivo Andrić]], književnik i diplomata<ref name=ristic-andric-davico>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 182.<br>''“Poznato mi je da je Marko Ristić javno istupio nakon popisa (u »Politici« 27. IV 1971.) i obrazložio zašto se deklarirao kao Jugoslaven, zbog čega misli da to nije nikakav unitarizam: jer se isto tako osjećao kad je istupao za rješenje hrvatskog pitanja u staroj Jugoslaviji. I Ivo Andrić se tada također upisao kao Jugoslaven. I Oskar Davičo.”''</ref><ref name=andric2>Tošović, Branko: Strane svijeta u Andrićevom životu i stvaralaštvu, u: Kuzmanović, Rajko (ur.): Andrić između Istoka i Zapada. Banja Luka 2022, str. 143.<br>''„Nemamo podataka o tome da li se Andrić konfesionalno izražavao drugačije nego što to nalazimo u njegovim školskim i studentskim dokumentima (kao katolik), ali imamo podataka da se nacionalno drugačije opredjeljuje – od 1951. pa do smrti kao Srbin (u ličnoj karti, vjenčanici, vojnoj knjižici...) i Jugosloven (u popisu stanovništva 1971).“''</ref> * [[Vladimir Arsenijević]], književnik<ref name=arsenijevic1>[http://www.tportal.hr/komentari/komentatori/201171/O-pasosu-i-putovnici.html#CommentPaging,P:1 O pasošu i putovnici] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305011755/http://www.tportal.hr/komentari/komentatori/201171/O-pasosu-i-putovnici.html#CommentPaging,P:1 |date=2016-03-05 }} tportal.hr ''Vladimir Arsenijević; 26.06.2012.''<br>''“Vjerujem da je to razlog zbog kog mi je oduvijek bilo znatno lakše identificirati se kao Jugoslaven.”''</ref> * [[Anton Aškerc]], pesnik<ref name=askerc1>Aškerc, Anton: [https://dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-YNVE4FUC/ecf67f53-f5ca-416a-a350-bc79be7c6661/PDF Hrvaški »Salon«.], u: Ljubljanski zvon, god. 19 br. 2 (1899), str. 132.<br>''“Zakaj nismo vsaj vsi Jugoslovani edini v jeziku, v književnosti in umetnosti? Čemu se cepimo in slabimo sami? Čemu? . . .”''</ref> * [[Goran Babić]], književnik<ref name=babic1>[https://www.portalnovosti.com/povratak-otpisanoga Povratak otpisanoga] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241119022141/https://www.portalnovosti.com/povratak-otpisanoga |date=2024-11-19 }} Portal Novosti. ''Marko Pogačar; 18.11.2024.''<br>''“Babić je, bez obzira na u mladosti kritičan stav prema elementima sistema, pa i efemerne rubno "proljećarske" devijacije, deklarirani Jugoslaven i komunist, viđen kao "zadrti šuvarovac" i partijski element koji se zacrtane politike, bez veće osjetljivosti za detalje, nije libio provoditi u praksi, te je oštar kritičar hrvatskog nacionalizma u najrazličitijim njegovim pojavnim oblicima.”''</ref><ref name=babic2>[https://www.laguna.rs/laguna-bukmarker-goran-babic-ne-verujem-u-sistem-u-kojem-fukara-moze-legalno-unos-21212.html Goran Babić: Ne verujem u sistem u kojem fukara može legalno da pogubi genija] Laguna. ''Branko Rosić; 10.06.2022.''<br>''Meni deluje da ste ostali zauvek Jugosloven iz Hrvatske? - "Pa ja i jesam (ili si tako samo umišljam) daleki nastavljač one hrvatske tradicije koja je u Beogradu vidjela Pijemont, kulu svjetilju južnoga slavenstva, svijetlu tačku na kraju hiljadugodišnjeg tunela kojoj su hrlili ne samo Juraj Križanić („Đuro“ u predratnom izdanju srpske akademije) i onaj Flacijus iz Lobina, koji je svoje protestantske knjige (vidjeti spise Franje Bučara) htio štampati i na ćirilici."''</ref><ref name=babic3>[https://www.telegram.hr/kultura/veliki-povratak-i-autobiografija-gorana-babica-divnog-pjesnika-koji-je-godinama-prije-rata-najavljivao-apokalipsu/ Veliki povratak i autobiografija Gorana Babića, divnog pjesnika i mračnog proroka koji je godinama prije rata najavljivao apokalipsu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221117044942/https://www.telegram.hr/kultura/veliki-povratak-i-autobiografija-gorana-babica-divnog-pjesnika-koji-je-godinama-prije-rata-najavljivao-apokalipsu/ |date=2022-11-17 }} telegram.hr ''Dragan Markovina; 06.06.2022.''<br>''“Goran Babić je čovjek o kojem se u Hrvatskoj temeljito šutjelo godinama. Književnik, ljevičar, pripadnik Šuvarove lijeve frakcije u SKH, divan pjesnik i mračni prorok koji je godinama prije rata najavljivao apokalipsu, glavni urednik umnogome ozloglašenog Oka, Mostarac zavičajem iz Opuzena i doline Neretve, školski drug Slobodana Praljka i uvjereni Jugoslaven, na kraju je početkom 1991. otišao iz Zagreba u Beograd, da se nikad ne vrati.”''</ref><ref name=babic4>[https://www.vijesti.me/kultura/674792/otvoreno-djelo-velikog-pjesnika Otvoreno djelo velikog pjesnika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230926034603/https://www.vijesti.me/kultura/674792/otvoreno-djelo-velikog-pjesnika |date=2023-09-26 }} [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Kultura Vijesti; 23.09.2023.''<br>''“Veliki Jugosloven i antinacionalista početkom ratnih sukoba 1991. napušta Hrvatsku i dolazi u Beograd.”''</ref> * [[Vladislav Bajac]], književnik<ref name=bajac1>[https://kaleidoskop-media.com/knji%C5%BEevnost/Vladislav-Bajac Bajac: Sumnja je moje prirodno stanje] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208072328/https://kaleidoskop-media.com/knji%C5%BEevnost/Vladislav-Bajac |date=2023-02-08 }} Kaleidoskop. ''Jelena Pavlović; 16.03.2017.''<br>''“Nisam nikakav jugonostalgičar niti nostalgičar, ali jesam Jugosloven.”''</ref> * [[Zorica Bajin-Đukanović]], pjesnikinja<ref name=bajindjukanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 30.<br>''“Bajin-Đukanović Zorica, književnik i fotograf; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vjera Benkova]], književnica<ref name=benkova1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 40.<br>''“Benkova Vjera, pisac i književni prevodilac; novinar, saradnik Slovačke redakcije Radio N. Sada (od '80). […] P: Slovakinja jugosl. porekla..”''</ref> * [[Oto Bihalji Merin]], književnik, istoričar umetnosti<ref name=bihalji1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 41.<br>''“Bihalji D. Oto, književnik, istoričar umetnosti (r. 3. I. 1904, Zemun). Jugosloven.”''</ref> * [[Laslo Blašković]], književnik<ref name=blaskovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 48.<br>''“Blašković Laslo, književnik; sekretar Društva književnika Vojvodine. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Milenko Bodirogić]], književnik i izdavač<ref name=bodirogic1>[https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/4/18/bodirogic-zemlje-nastale-raspadom-jugoslavije-prepune-su-mrznje-i-straha Bodirogić: Zemlje nastale raspadom Jugoslavije prepune su mržnje i straha] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020212201/https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/4/18/bodirogic-zemlje-nastale-raspadom-jugoslavije-prepune-su-mrznje-i-straha |date=2022-10-20 }} [[Al Jazeera Balkans]]. ''Nedim Sejdinović; 18.04.2020.''<br>''“Ja sam jednostavno Jugosloven i to je tako, niko ne može iz svoje kože.”''</ref><ref name=bodirogic2>[https://www.vreme.com/vreme/sanjali-najbolji-rasturili-najgori/ Sanjali najbolji, rasturili najgori] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020212819/https://www.vreme.com/vreme/sanjali-najbolji-rasturili-najgori/ |date=2022-10-20 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Nedim Sejdinović; broj 1590, 24.06.2021.''<br>''“Ono za čime žalim jesu procesi i principi na kojima je nastajala ta zemlja, a oni su bili beskompromisno emancipatorski i prvi put su nam se dogodili na ovim prostorima. U tom smislu ja sam naprosto Jugosloven bez Jugoslavije”, kaže Bodirogić.''</ref> * [[Milena Bogavac]], književnica, dramaturškinja<ref name=bogavac1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/kolumne-milene-bogavac-od-6-decembra-svakog-ponedeljka-u-danasu/ Kolumne Milene Bogavac – od 6. decembra svakog ponedeljka u Danasu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230120210820/https://www.danas.rs/vesti/drustvo/kolumne-milene-bogavac-od-6-decembra-svakog-ponedeljka-u-danasu/ |date=2023-01-20 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Danas Online; 05.12.2021.''<br>''“Deklariše se kao feministikinja, antifašistkinja, Jugoslovenka i borkinja za ljudska prava.”''</ref> * [[Nevena Bojičić]], književna kritičarka<ref name=bojicic1>[https://twitter.com/nevenawednesday/status/1122651234312310785 (Twitter status:) JA SAM : ⚪ straight ⚪ gay ⚪ bisexual 🔘 Jugoslovenka] NevenaWednesday@Twitter. ''Nevena Bojičić; 29.04.2019.''</ref> * [[Dušan Cicvara]], književnik i filmski kritičar<ref name=cicvara1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 70.<br>''“Cicvara Dušan, novinar i književnik. […] P: Jugosloven srpskog porekla, […].”''</ref> * [[Milan Ćurčin]], pjesnik<ref name=curcin1>[https://lobisti.rs/2023/08/04/curcin-knjizevnik-i-urednik/ Ćurčin – književnik i urednik] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230816000403/https://lobisti.rs/2023/08/04/curcin-knjizevnik-i-urednik/ |date=2023-08-16 }} Lobisti.rs. ''Miodrag Skundric; 04.08.2023.''<br>''“Znameniti Pančevac, patriota, doktor nauka, liberal, pesnik, diplomata, novinar, Jugosloven.”''</ref> * [[Oskar Davičo]], književnik i pesnik<ref name=ristic-andric-davico/><ref name=davico>[https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:375302-Spomen-ploca-Oskaru-Davicu Spomen ploča Oskaru Daviču] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221117034357/https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:375302-Spomen-ploca-Oskaru-Davicu |date=2022-11-17 }} [[Večernje novosti]]. ''V. N.; 12.04.2012.''<br>''“Ne napuštajući nikad i ni na koji način svoju pripadnost Srbiji, njenom narodu i njenoj literaturi, o čemu ponajbolje svedoči njegova veličanstvena „Srbija“, on je istovremeno bio gorljivi Jugosloven, internacionalista, koji nije podnosio niti jedan od naših brojnih minijaturnih i nepodnošljivih nacionalizama - istakao je Goran Babić.”''</ref> * [[Ivan Ergić]], pjesnik, ranije nogometaš<ref name=ergic1>[http://www.tportal.hr/showtime/tv/338368/Ergic-kod-Stankovica-glas-razuma-usred-euforije.html Ergić kod Stankovića - glas razuma usred euforije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151024062841/http://www.tportal.hr/showtime/tv/338368/Ergic-kod-Stankovica-glas-razuma-usred-euforije.html |date=2015-10-24 }} tportal.hr ''Zrinka Pavlić; 15.06.2014.''<br>''“Em se drznuo kritizirati nogomet u ovo doba koje mnogi doživljavaju kao doba obavezne nacionalne konsolidacije (koja je također predmet Ergićeve kritike), em je s priličnim negodovanjem govorio o uplitanju nacionalizma i religije u sport, em je bez imalo ustezanja izjavio da se izjašnjava kao Jugoslaven.”''</ref><ref name=ergic2>[https://www.novilist.hr/ostalo/kultura/ivan-ergic-katastrofalno-je-sto-su-nogometasi-uzor-mladima/?meta_refresh=true Ivan Ergić: Katastrofalno je što su nogometaši uzor mladima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230110014230/https://www.novilist.hr/ostalo/kultura/ivan-ergic-katastrofalno-je-sto-su-nogometasi-uzor-mladima/?meta_refresh=true |date=2023-01-10 }} [[Novi list]]. ''Ladislav Tomičić; 18.08.2013.''<br>''“Ja jesam Srbin, ali u kulturalnom smislu uvijek ću biti Jugosloven, kao što danas netko drugi pored pripadnosti svojoj naciji takođe može biti europejac ili nešto treće.”''</ref><ref name=ergic3>[https://www.reprezentacija.rs/ivan-ergic-poslednji-koji-je-ugasio-svetlo-i-otpevao-hej-sloveni/ Ivan Ergić, poslednji koji je ugasio svetlo i otpevao “Hej Sloveni”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230110015732/https://www.reprezentacija.rs/ivan-ergic-poslednji-koji-je-ugasio-svetlo-i-otpevao-hej-sloveni/ |date=2023-01-10 }} reprezentacija.rs ''Admin; 18.05.2019.''<br>''“Ja sam po tom pitanju uvek bio ležeran, nisam se smatrao ništa manjim Srbinom ako sam istovremeno i Jugosloven.”''</ref><ref name=ergic4>[https://winestyle.rs/2019/ivan-ergic/ Ivan Ergić, Zanimanje – tragalac] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230922024213/https://winestyle.rs/2019/ivan-ergic/ |date=2023-09-22 }} WineStyle. ''Tamara Marković; 03.11.2019.''<br>''“Kada sam u Švajcarskoj osećam se daleko više kao Jugosloven ili Srbin. A kada sam ovde, nemam takav doživljaj. Recimo da mi se taj osećaj pojača kada sam u nekoj drugoj sredini. Za mene je identitet stvar kulturnog, a ne etničkog konteksta.”''</ref> * [[Zdenka Feđver]], književnica<ref name=fedjver1>[https://www.xxzmagazin.com/jugoslovenka Jugoslovenka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221029220240/https://www.xxzmagazin.com/jugoslovenka |date=2022-10-29 }} XXZ magazin. ''Zdenka Feđver; 25.01.2021.''<br>''Nacionalnost, Jugoslovenka? - “Da.”''</ref> * [[Frida Filipović]], književnik<ref name=filipovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 136.<br>''“Filipović Frida, književnik i književni prevodilac. […] P: Jugoslovenka jevrejskog porekla, […].”''</ref> * [[Hristo Georgijevski]], književnik<ref name=georgijevski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 144-145.<br>''“Georgijevski Hristo, redovni profesor Filološkog fakulteta, Bg. (za pr. Makedonska književnost i Književnost za decu). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vesna Goldsworthy]], književnica<ref name=goldsvorti1>[https://elevate.airserbia.com/Elevate_okt2019/36/?fbclid=IwAR3V0m_NfYZE1g3b5Xc7OSc-eSpHEkzpqBcHmKX4uQzIpzNPxICTw3MGyoQ Bilo jednom u Londonu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101185457/https://elevate.airserbia.com/Elevate_okt2019/36/?fbclid=IwAR3V0m_NfYZE1g3b5Xc7OSc-eSpHEkzpqBcHmKX4uQzIpzNPxICTw3MGyoQ |date=2022-11-01 }} Elevate. ''str. 36/37, oktobar 2019.''<br>''“Panelisti su se takođe dotakli različitih slojeva identiteta, pa je tako književnica Goldsvorti za sebe rekla da je i Srpkinja i Jugoslovenka, kao i Britanka.”''</ref><ref name=goldsvorti2>[https://www.anarussellomaljev.com/post/once-upon-a-time-in-london Once upon a time in London] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330090505/https://www.anarussellomaljev.com/post/once-upon-a-time-in-london |date=2023-03-30 }} (na engleskom) anarussellomaljev.com ''Ana Russell-Omaljev, 12.10.2020.''<br>''“The panellists also touched on different layers of identity, with writer Goldsworthy saying that she is both Serbian and Yugoslav, as well as British.”''</ref> * [[Mustafa Karahasan]], književnik<ref name=karahasan1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 305.<br>''“Karahasan Mustafa, novinar i književnik, član Glavnog odbora SSRN Makedonije, rez. poručnik, r. 1920 u Skoplju, Jugosloven (pripadnik turske manjine).”''</ref> * [[Danilo Kiš]], književnik<ref name=kis1>Popov, Jovan: [https://polja.rs/wp-content/uploads/2016/01/selection11-26.pdf Jež i jorgovan. Skica za uporedni portret Aleksandra Tišme i Danila Kiša] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230202074425/https://polja.rs/wp-content/uploads/2016/01/selection11-26.pdf |date=2023-02-02 }}, u: Polja, br. 416 (2001), str. 67.<br>''“Deceniju i po kasnije, u poslednjoj godini svog života, i jednoj od poslednjih njegove zemlje, on objašnjava zašto se ne izjašnjava kao srpski pisac: »u inostranstvu jedva i to znaju šta je Jugosloven, a kamoli Srbin«. Izgovor je lakonski, a i vreme koje sledi veoma brzo će ga demantovati – Evropa će se naprasno zainteresovati za Srbe, na žalost ne na način na koji bismo voleli. Malo dalje, međutim, Kiš precizira da je nacionalnost Jugosloven »jedina tačna oznaka onoga što jesam«.”''</ref> * [[Božo Koprivica]], književnik<ref name=koprivica1>[https://www.monitor.co.me/u-fudbalu-nema-nacionalizma/ U fudbalu nema nacionalizma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230205195241/https://www.monitor.co.me/u-fudbalu-nema-nacionalizma/ |date=2023-02-05 }} Monitor. ''Nastasja Radović; 16.07.2010.''<br>''Vi ste Jugosloven? - “Bio i ostao.”''</ref><ref name=koprivica2>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/06/16/srpski/I01061501.shtml Ratni i antiratni profiteri kao savest naroda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013000115/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/06/16/srpski/I01061501.shtml |date=2012-10-13 }} [[Glas javnosti]]. ''Radmila Radosavljević; 15.06.2001.''<br>''Još se izjašnjavate kao Jugosloven iz države koja više ne postoji? - “Da. Jer, sve jeste i sve postoji, ako voliš.”''</ref> * [[Miroslav Krleža]], književnik i enciklopedista<ref name=krleza1>Cvitković, Ivan: Krleža, Hrvati i Srbi. Sarajevo 1991, str. 7.<br>''Bio sam dobar Jugoslaven i danas sam to, isticao je 1976. godine.''</ref><ref name=krleza2>Matvejević, Predrag: Granice i sudbine. O jugoslavenstvu prije i poslije Jugoslavije. Zagreb 2015, str. 267.<br>''“Često to meni negiraju, a ja sam Jugoslaven ali ne iz perspektive Aleksandra Karađorđevića ni Pere Živkovića.“''</ref> * [[Zofka Kveder]], književnica<ref name=kveder1>Свирчев, Жарка: [https://journal.knjizenstvo.rs/index.php/knjizenstvo/article/view/271/267 Југославенска жена – форум модерне списатељице], у: Књиженство, год. 5 br. 5 (2015).<br>''“Словенке ме неће више, Хрватице ме не признају још за „своју“, Српкиње такође не. Истина је, да то понекад боли, али ми такође даје снагу да останем што сам: Југославенка.”''</ref> * [[Jožef Levičnik]], književnik, glazbenik<ref name=levicnik1>Levičnik, Jos.: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QaccENhzGg35hRmnb9yFo3SLREBOBqOomsOTGd645l8gUHnwOowaq-Bz9wNiHxHS97720IL1fz_RBRRGlidt4kQeciu7Ox_VSt5uCk5NEhZPhSdtwRX9rMRh92WXgmvc266InpUgvRlGZkSJjLEXCT1MwD0Hym5GEzeuh_aocsT2TydcsZPS0_jHqVOvQaSOTVbdzP7hgANACT37qAJt7N_hgIBYUj9n73fPNaM7G-P_vnRTOFjH0PwYPJ0-VWt4UO6Cj_OvSrlsufnHK5C4cBe3R-jcqzr9mYBwGvJ2rNW1zHbFTKY Kteri narod je najbolj izobražen v Evropi?], u: Novice gospodarske, obertniške in narodne, tečaj XVI. list 49 (08.12.1858), str. 390.<br>''“Mi Jugoslaveni („divji narod“, se vé da!) navadno čakamo, da nas smert sama pokosi.”''</ref> * [[Milenko Maticki]], književnik, novinar<ref name=maticki1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 313.<br>''“Maticki Milenko, književnik; urednik "Politikinog" podlistka "Politika za decu". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Predrag Matvejević]], književnik<ref name=matvejevic1>Majdzik Papić, Katarzyna: [https://books.google.de/books?id=c5udEAAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=Narrative+des+Wandels:+Transformationsprozesse&hl=de&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Zwischen den Welten. Postjugoslawische Literatur im Spannungsfeld der Übersetzung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230106054123/https://books.google.de/books?id=c5udEAAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=Narrative+des+Wandels:+Transformationsprozesse&hl=de&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |date=2023-01-06 }}, u: Dampc-Jarosz, Renata/Kałuża, Anna (ur.): Narrative des Wandels. Transformationsprozesse nach 1989 in den mittel- und osteuropäischen Literaturen. 2022, str. 297 nap. 54. (na nemačkom) <br>''Der Interpretationskontext für Matvejevićs Texte ist in erster Linie der Mittelmeerraum (obwohl der Autor sich selbst als Jugoslawe bezeichnete und notabene in der multiethnischen Stadt Mostar geboren wurde): „Der Horizont der Existenz ist die Identität, die sich aus der Zugehörigkeit zu einer bestimmten Kultur ergibt, die für Matvejević die mediterrane Zivilisation ist.“''</ref><ref name=matvejevic2>[https://ravnododna.com/kome-je-pukla-zica/ Kome je pukla ‘Žica’?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107094902/https://ravnododna.com/kome-je-pukla-zica/ |date=2023-01-07 }} Ravno do dna. ''Jelena Svilar; 08.01.2012.''<br>''“Neobično je, nakon tolikih godina terora raznih promotera vlastitih ega koji navodno djeluju u nacionalnom interesu, u eteru javne televizije čuti intervju s čovjekom zbog kojeg ćete konačno doživjeti stanoviti ushit što pripadate istom narodu, iako je upravo nacionalni identitet ono što Matvejević, kao deklarirani Jugoslaven, nikada nije osjećao imanentnim sebi samom.”''</ref><ref name=matvejevic3>[https://www.portalnovosti.com/borac-protiv-politika-gluposti Borac protiv politika gluposti] Portal Novosti. ''N.J.; 16.02.2017.''<br>''“Predrag Matvejević je bio Jugoslaven, ali nije bio protiv nacionalnih identiteta jer je pomagao i hrvatske disidente, rečeno je na tribini ‘Ostavština Predraga Matvejevića’, održanoj 14. februara u prostorijama ‘Privrednika’ u Zagrebu.”''</ref><ref name=matvejevic4>[https://www.danas.rs/kultura/pisac-i-kriticar-bozo-koprivica-o-mediteranstvu-i-jugoslovenstvu-knjizevnog-velikana-predragu-matvejevicu-se-njegov-rodni-grad-mostar-oduzio-varvarskim-cinom/ Pisac i kritičar Božo Koprivica o mediteranstvu i jugoslovenstvu književnog velikana: Predragu Matvejeviću se njegov rodni grad Mostar odužio varvarskim činom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108022018/https://www.danas.rs/kultura/pisac-i-kriticar-bozo-koprivica-o-mediteranstvu-i-jugoslovenstvu-knjizevnog-velikana-predragu-matvejevicu-se-njegov-rodni-grad-mostar-oduzio-varvarskim-cinom/ |date=2023-01-08 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Radmila Radosavljević; 06.07.2022.''<br>''“Matvejević je bio Jugosloven, njegovo jugoslovenstvo počelo je kada je sa trinaest godina pristupio partizanima. […] On nije prestao da bude Jugosloven ni u najtežim trenucima, kada je HDZ preuzeo vlast u Hrvatskoj i kada je bio progonjen. […] Verujem, nažalost, da bi se nekome ko je ostao Jugosloven kao Matvejević desila ista moralna pizdarija, rušenje rodne kuće, i da je ta kuća bila u Beogradu ili bilo gde drugde na ovom prostoru.”''</ref> * [[Milan Milišić]], pesnik<ref name=milisic1>Kazalište Marin Držić: [https://kmd.hr/wp-content/uploads/2020/02/2015_Kad-je-Bog-stvarao-stvarao-Dubrovnik.pdf Kad je Bog stvarao Dubrovnik.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231004165511/https://kmd.hr/wp-content/uploads/2020/02/2015_Kad-je-Bog-stvarao-stvarao-Dubrovnik.pdf |date=2023-10-04 }} Dubrovnik 2015, str. 22.<br>''“Paradoksalno je da je Milan Milišić koji se osjećao i izjašnjavao kao Jugoslaven, ubijen projektilom Jugoslavenske narodne armije.”''</ref><ref name=milisic2>[http://www.novossti.com/2012/05/beatnici-su-danas-aktualniji-nego-ikad/ Beatnici su danas aktualniji nego ikad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131020073058/http://www.novossti.com/2012/05/beatnici-su-danas-aktualniji-nego-ikad/ |date=2013-10-20 }} Novosti. ''Rade Dragojević; broj 648, 19.05.2012., broj 648''<br>''“Baš kao i Danilo Kiš ili Predrag Matvejević, i Milan Milišić bio je kozmopolita i uvjereni Jugoslaven, ali i Dubrovčanin.”''</ref><ref name=milisic3>[http://www.e-novine.com/drustvo/41119-ivot-slobodu.html Život za slobodu] E-Novine. ''Dragoljub Todorović; 04.10.2010.''</ref> * [[Pero Mužijević]], književni kritičar, univerzitetski profesor<ref name=muzijevic1>[http://www.republika.co.rs/322-323/34.html In memoriam Pero Mužijević (1934-2003)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107102741/http://www.republika.co.rs/322-323/34.html |date=2023-01-07 }} Republika. ''Nastasja Radović, Nebojša Popov; broj 322-323, 01-31.12.2003.''<br>''“Pero Mužijević je bio autentičan Jugosloven, vezan za Bosnu, rođenjem i uspomenama, Beograđanin, bez kojeg se ne može zamisliti priča o našoj književnoj boemiji, nenadmašan kozer, humanista po načinu života a ne parolama, intelektualac, pre svega po osećaju sveta...”.''</ref> * [[Vladimir Nazor]], pjesnik, književnik<ref name=nazor1>Roksandić, Drago: [http://ckhis.ffzg.unizg.hr/files/file/pdf/Desnicini-susreti/DS-2011-pdf/DS-2011-07-Roksandic.pdf Prvi kongres kulturnih radnika Hrvatske (Topusko, 25.–27. lipnja 1944.): iskustvo i aproprijacije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225153912/http://ckhis.ffzg.unizg.hr/files/file/pdf/Desnicini-susreti/DS-2011-pdf/DS-2011-07-Roksandic.pdf |date=2024-12-25 }}, u: Roksandić, Drago/Cvijović Javorina, Ivana (ur.): Intelektualci i rat 1939.–1947. Zbornik radova s međunarodnog skupa Desničini susreti 2011. Zagreb 2012, str. 106.<br>''Nazorov je samostalni poziv bio akt svojevrsne autentične kulturne revolucije. […] On je postavio i ključno pitanje, kao Hrvat i Jugoslaven: “Kako ćemo najuspješnije postići da u našoj federativnoj državi – ne dirajući u značajne osobine pojedinih naroda, koji je grade – gajimo kulturu što više zajedničkog (Nazorov kurziv – D.R.) duha i ideala?”''</ref> * [[Elvedin Nezirović]], književnik<ref name=nezirovic1>[https://www.vijesti.me/kultura/389826/ovdje-je-kultura-izgubila-svoju-prosvjetiteljsku-ulogu Ovdje je kultura izgubila svoju prosvjetiteljsku ulogu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221021193823/https://www.vijesti.me/kultura/389826/ovdje-je-kultura-izgubila-svoju-prosvjetiteljsku-ulogu |date=2022-10-21 }} [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Vujica Ognjenović; 15.06.2019.''<br>''“U tom smislu, ja sam bio i ostao Jugosloven i kao takav duboko sam razočaran stvarnošću u kojoj živim.”''</ref> * [[Andrej Nikolaidis]], književnik i publicist<ref name=nikolaidis>[https://www.portalnovosti.com/andrej-nikolaidis-jugosloven-sam-po-nadi Andrej Nikolaidis: Jugosloven sam po nadi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221009020636/https://www.portalnovosti.com/andrej-nikolaidis-jugosloven-sam-po-nadi |date=2022-10-09 }} Portal Novosti. ''Davor Konjikušić; 17.01.2017.''<br>''Možemo li reći da ste vi zapravo Jugoslaven? - “Ja to nedvojbeno jesam. I po rođenju i po kulturi. I najvažnije: po nadi.”''</ref> * [[Grozdana Olujić]], književnica<ref name=olujic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 389-390.<br>''“Olujić Grozdana, književnik, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Muharem Omerović]], pjesnik<ref name=omerovic1>[https://www.xxzmagazin.com/narodu-nije-nista-a-sve-ga-boli Narodu nije ništa, a sve ga boli] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221031233016/https://www.xxzmagazin.com/narodu-nije-nista-a-sve-ga-boli |date=2022-10-31 }} XXZ magazin. ''Savo Petrović; 28.06.2021.''<br>''“Muharem Omerović se u popisu stanovništva uvijek izjašnjavao kao Musliman govoreći da se on osjeća i kao Jugosloven i da će jednog dana narodi Jugoslavije "ako ne budu imali dovoljno zlata praviti Tita i od blata"!”''</ref> * [[Eliezer Papo]], književnik i rabin<ref name=papo1>[https://javniservis.net/mediji/dnevnici-nedeljnici-mesecnici/novi-magazin/eliezer-papo-naravno-da-sam-jugonostalgican/ Eliezer Papo: Naravno da sam jugonostalgičan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230615235228/https://javniservis.net/mediji/dnevnici-nedeljnici-mesecnici/novi-magazin/eliezer-papo-naravno-da-sam-jugonostalgican/ |date=2023-06-15 }} Javni servis. ''Anđelka Cvijić; 16.09.2022.''<br>''Kažete da ste Sarajlija, Bosanac i Jugosloven. Šta vam je to značilo pre rata, šta znači sada kad Jugoslavije nema? - “Prije rata su sva ta tri pridjeva upućivala na jednu te istu puku realnost, jer tad nisam bio samo IZ Sarajeva/Bosne i Hercegovine/Jugoslavije, nego i U Sarajevu/Bosni i Hercegovini/Jugoslaviji. Danas sva tri označavaju prvenstveno kulturu, mentalitet, pogled na svijet.”''</ref> * [[Siniša Pavić]], scenarista<ref name=pavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 403.<br>''“Pavić Siniša, književnik i scenarista; sudija Okružnog suda u Beogradu (od '66). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Muharem Pervić]], književni kritičar<ref name=pervic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 417.<br>''“Pervić Muharem, književnik; književni i pozorišni kritičar. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Janko Pukmeister]], pjesnik, književnik<ref name=pukmeister1>Vijanski, Janko [Janko Pukmeister (pseudonim)]: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QaccENhzGg35hRmnb9yFo3SLREBOBqOomsOTGd645l8gUHnwOowaq-Bz9wNiHxHS97720IL1fz_RBRRGlidt4kQeciu7Ox_VSt5uCk5NEhZPhSdtwRX9rMRh92WXgmvc266InpUgvRlGZkSJjLEXCT1MwD0Hym5GEzeuh_aocsT2TydcsZPS0_jHqVOvQaSOTVbdzP7hgANACT37qAJt7N_hgIBYUj9n73fPNaM7G-P_vnRTOFjH0PwYPJ0-VWt4UO6Cj_OvSrlsufnHK5C4cBe3R-jcqzr9mYBwGvJ2rNW1zHbFTKY Kako Slovenci kruh čislajo], u: Novice gospodarske, obertniške in narodne, tečaj XVI. list 9 (03.03.1858), str. 67.<br>''“Tudi pri nas Jugoslovanih je ta običaj navaden.”''</ref> * [[Dušan Radović]], književnik<ref name=radovic1>[https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/licni-stav-dusana-petricica-dusko-radovic-je-prezirao-kalkulantski-patriotizam/ Lični stav Dušana Petričića: Duško Radović je prezirao kalkulantski patriotizam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107111056/https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/licni-stav-dusana-petricica-dusko-radovic-je-prezirao-kalkulantski-patriotizam/ |date=2023-01-07 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dušan Petričić; 12.12.2022.''<br>''“Mnogi imaju dilemu, na kojoj strani bi Duško Radović danas bio u ovoj našoj podeljenoj, razorenoj i moralno posrnuloj državi. Znam da je Duško bio iskreni Jugosloven, znam da je bio ateista, znam da je iz dubine duše prezirao lažni i kalkulantski patriotizam i znam za njegov otvoreni i duboki animozitet prema onoj raščupanoj, bradatoj i primitivnoj četničkoj Srbiji.”''</ref> * [[Vujica Rešin Tucić]], književnik<ref name=resintucic1>Milenković, Nebojša: [https://monoskop.org/images/e/e6/Milenkovic_Nebojsa_Vujica_Resin_Tucic_Tradicija_avangarde_The_Tradition_of_Avant-garde_2011.pdf Vujica Rešin Tucić. Tradicija avangarde.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240425054218/https://monoskop.org/images/e/e6/Milenkovic_Nebojsa_Vujica_Resin_Tucic_Tradicija_avangarde_The_Tradition_of_Avant-garde_2011.pdf |date=2024-04-25 }} Novi Sad 2011, str. 64.<br>''“Uprkos brojnim razočarenjima, Rešin Tucić se čitavog života izjašnjavao kao Jugosloven i kao komunista – kao takav, čak i nakon ratnih devedesetih, u svim centrima bivše nam države bio je rado viđen gost.”''</ref><ref name=resintucic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 480.<br>''“Rešin Tucić Vujica, književnik; dramaturg u Radio N. Sadu (od '75). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Marko Ristić]], književnik i diplomata<ref name=ristic-andric-davico/> * [[Izet Sarajlić]], književnik, pjesnik<ref name=sarajlic1>[https://www.xxzmagazin.com/moram-natrag-u-sarajevo-ja-sam-sarajlic Moram natrag u Sarajevo - ja sam Sarajlić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114021846/https://www.xxzmagazin.com/moram-natrag-u-sarajevo-ja-sam-sarajlic |date=2023-11-14 }} XXZ magazin. ''Savo Petrović; 15.03.2019.''<br>''I jednom će negdje kazati: “Ja sam po nacionalnosti Sarajlija i Jugosloven”.''</ref> * [[Bekim Sejranović]], književnik<ref name=sejranovic1>[https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/balkan-i-knjizevnost-bekim-sejranovic-stranac-u-sloveniji-u-hrvatskoj-u-bosni-i-bilo-gde-drugo-na-svetu/ Balkan i književnost: Bekim Sejranović, „stranac u Sloveniji, u Hrvatskoj, u Bosni i bilo gde drugo na svetu“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231004011248/https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/balkan-i-knjizevnost-bekim-sejranovic-stranac-u-sloveniji-u-hrvatskoj-u-bosni-i-bilo-gde-drugo-na-svetu/ |date=2023-10-04 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''BBC News na srpskom; 21.05.2022.''<br>''Njegov odnos prema Bosni teško je opisati, kaže profesor Svan Monsland. „Bio je Bosanac, Hrvat, Jugosloven, Skandinavac, ali se najslobodnije osećao u Rijeci“, dodaje ovaj profesor.''</ref> * [[Dejan Tiago Stanković]], književnik i prevodilac<ref name=tiagostankovic1>[https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/dejan-tiago-stankovic-knjizevna-kometa-i-uvek-odani-nasmejani-prijatelj/ Dejan Tiago Stanković: Književna ‘kometa’ i uvek odani, nasmejani prijatelj] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231221742/https://www.danas.rs/bbc-news-serbian/dejan-tiago-stankovic-knjizevna-kometa-i-uvek-odani-nasmejani-prijatelj/ |date=2022-12-31 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''BBC News na srpskom; 21.12.2022.''<br>''“Tiago Stanković je bio i jedan od potpisnika Deklaracije o zajedničkom jeziku i deklarisao se kao Jugosloven.”''</ref><ref name=tiagostankovic2>[https://www.nin.rs/kultura/vesti/64461/dejan-tiago-stankovic-olicenje-radosti-zivota Dejan Tiago Stanković: Oličenje radosti života] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241226001023/https://www.nin.rs/kultura/vesti/64461/dejan-tiago-stankovic-olicenje-radosti-zivota |date=2024-12-26 }} [[NIN]]. ''Aleksa Anđelić; 21.12.2024.''<br>''“Bio je jedan od potpisnika Deklaracije o zajedničkom jeziku i izjašnjavao se kao Jugosloven.”''</ref> * [[Vlada Stojiljković]], književnik<ref name=stojiljkovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 541.<br>''“Stojiljković Vlada, književnik i književni prevodilac; novinar u Radio Beogradu. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Darko Suvin]], teoretičar, povjesničar i kritičar književnosti i kulture<ref name=suvin1>[https://www.masina.rs/darko-suvin-svaki-malo-bistriji-ekonomist-danas-bi-mogao-ustanoviti-da-se-u-prvih-30-godina-sfrj-zivjelo-materijalno-bolje-nego-danas/ Darko Suvin: „Svaki malo bistriji ekonomist danas bi mogao ustanoviti da se u prvih 30 godina SFRJ živjelo materijalno bolje nego danas“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230227214155/https://www.masina.rs/darko-suvin-svaki-malo-bistriji-ekonomist-danas-bi-mogao-ustanoviti-da-se-u-prvih-30-godina-sfrj-zivjelo-materijalno-bolje-nego-danas/ |date=2023-02-27 }} Mašina. ''Mašina; 27.02.2023.''<br>''Prvo, o nacionalizmu. Dijelim stav Alekse Đilasa u intervjuu 2009, koji je na pitanje „Izjašnjavali ste se kao Jugosloven?“ odgovorio: „To sam i danas. Što ne znači da nisam i Crnogorac i Srbin…. Jugoslavija nije bila veštačka tvorevina i za mene je njen dugi, krvavi raspad, koji se možda još nije završio, upravo dokaz da je ona bila jedino demokratsko rešenje za jugoslovensko nacionalno pitanje.“''</ref> * [[August Šenoa]], književnik<ref name=senoa1>Janjetović, Zoran: [https://hrcak.srce.hr/file/74496 Prilozi o hrvatskoj kulturi na stranicama ''Politikinog zabavnika'' u razdoblju socijalističke Jugoslavije], u: Historijski zbornik, god. 61 br. 2 (2008), str. 382.<br>''“Šenoa je bio i dobar Jugoslaven, što ga je također činilo poželjnim, čak i u vrijeme kad je Jugoslavija prestala postojati.”''</ref><ref name=senoa2>Barac, Antun: August Šenoa. Studija. Zagreb 1926, str. 82.<br>''“[…]: po svome je shvatanju Jugoslaven, ali područje svog rada ograničuje na hrvatstvo, boreći se u njemu za misao kulturnog pridizanja, dižući mu svijest i ponos.”''</ref> * [[Ivana Šćepanović]], književni prevodilac<ref name=scepanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 553.<br>''“Šćepanović Ivana, književni prevodilac; zamenik gl. urednika časopisa za flamansku i holandsku književnost "Erazmo"; urednik IP "Prometej", N. Sad. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Zvonimir Šubić]], književnik<ref name=subic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 710.<br>''“Šubić Zvonimir, književnik, r. 1902 u Srebrenici, Jugosloven.”''</ref> * [[Gvido Tartalja]], književnik<ref name=tartalja1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 719.<br>''“Tartalja Gvido, književnik, urednik Izdavačkog preduzeća »Prosveta«, r. 1899 u Zagrebu, Jugosloven.”''</ref> * [[Slobodan Tišma]], književnik<ref name=stisma1>[https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/6/1/slobodan-tisma-vojvodina-je-izgubila-identitet Slobodan Tišma: Vojvodina je izgubila identitet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230320181732/https://balkans.aljazeera.net/teme/2020/6/1/slobodan-tisma-vojvodina-je-izgubila-identitet |date=2023-03-20 }} [[Al Jazeera Balkans]]. ''Nedim Sejdinović; 01.06.2020.''<br>''“Bio sam Jugosloven i to sam i ostao.”''</ref><ref name=stisma2>[https://cordmagazine.com/sr/zivotna-prica/svako-vreme-ima-svoju-estetiku-i-svoj-moral/ Svako vreme ima svoju estetiku i svoj moral] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221201055415/https://cordmagazine.com/sr/zivotna-prica/svako-vreme-ima-svoju-estetiku-i-svoj-moral/ |date=2022-12-01 }} CorD magazin. ''Zorica Todorović Mirković; 01.10.2021.''<br>''“Novosadjanin od glave do pete, a izjašnjava se kao Jugosloven.”''</ref> * [[Dragan Todorović]], književnik, novinar<ref name=dtodorovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 578-579.<br>''“Todorović Dragan, novinar i rok kritičar, radio i TV voditelj. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Lovro Toman]], pjesnik, političar<ref name=toman1>Matica slovenska v Ljubljani: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5Qacb9UCdkm5brjJ1gUzqcY37J5v9Gvgg-yzkIw0eRpu54k0nI7epR_1opdVzuMQvz4gs233-y2qf1En2JRr4z8nh1KnoDPg2c96a7cAe-DayW2y6sDhqUIUXu6rxYqJA2CCAVrFP59wL4igcVfkDX0XMKJawHWzrHPJqs-ANDz5M8dZ4PmgV9Ut5o70IWDOHuw55CPueza9qmDl0Fd-xHIl_kV-Gd0O_19tkVeel9IWENCxllFHmpZPqqPMyyo6MF7Vw3fMa Dr. Lovro Toman.] Ljubljana 1876, str. 58.<br>''“Ako pa hoče nas še v eno mer na sumu imeti, naj pomisli, da se Jugoslovani tolažimo z zvesto svojo zavestjo in z zgodovino, da so prešla ministerstva: Kavničevo, Meternihovo in Bahovo, – Jugoslovani pa so vendar ostali in da bodo tudi še pretrpeli ministerstvo Schmerlingovo.”''</ref> * [[Marko Tomaš]], pjesnik<ref name=mtomas1>[https://balkans.aljazeera.net/teme/2017/9/23/tomas-bosanstvo-se-negira-jer-podsjeca-na-jugoslovenstvo Tomaš: Bosanstvo se negira jer podsjeća na jugoslovenstvo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221019030251/https://balkans.aljazeera.net/teme/2017/9/23/tomas-bosanstvo-se-negira-jer-podsjeca-na-jugoslovenstvo |date=2022-10-19 }} [[Al Jazeera Balkans]]. ''Jasmin Agić; 23.09.2017.''<br>''“Gledaj, ja sam Jugosloven, i tako sam se izjašnjavao dok se to moglo, a sada sam ostali i nepriznat ukoliko se tako izjašnjavam.”''</ref><ref name=mtomas2>[https://primorski.me/info/marko-tomas-i-djordje-gregovic-gosti-knjizevnog-programa-dublin-pub-a/ Marko Tomaš i Đorđe Gregović gosti književnog programa Dublin Pub-a] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230226015246/https://primorski.me/info/marko-tomas-i-djordje-gregovic-gosti-knjizevnog-programa-dublin-pub-a/ |date=2023-02-26 }} Primorski Portal. ''Primorski Portal; 20.02.2023.''<br>''“Marko Tomaš je pjesnik, boem, meštar od riječi, Jugosloven.”''</ref> * [[Janez Trdina]], književnik<ref name=trdina1>Novak, Viktor: Antologija jugoslovenske misli i narodnog jedinstva (1390-1930). Beograd 1930, str. 302.<br>''“Slovenac Janez Trdina, osvedočeni Jugosloven profesor srpskohrvatskog jezika i književnosti na rečkoj gimnaziji dao je u VIII razredu 1864-1865 pismeni zadatak »Hrvati i Srbi, ljubite se«.”''</ref> * [[Marko Vešović (književnik)|Marko Vešović]], književnik<ref name=mvesovic1>[http://www.vecernji.hr/knjige/snjezana-kordic-zasto-ovdje-nema-prijevoda-ako-govorimo-cetiri-jezika-902954 S. Kordić: Zašto ovdje nema prijevoda ako govorimo četiri jezika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305071039/http://www.vecernji.hr/knjige/snjezana-kordic-zasto-ovdje-nema-prijevoda-ako-govorimo-cetiri-jezika-902954 |date=2016-03-05 }} [[Večernji list]]. ''Denis Derk; 15.11.2013.''<br>''“Na posljednjem popisu stanovništva u Bosni i Hercegovini odgovorio sam da sam Jugoslaven, da mi je materinji jezik srpsko-hrvatski te da sam ateist.”''</ref><ref name=mvesovic2>[https://www.aktuelno.me/kolumne/marko-vesovic-svastara-nesto-kao-dnevnicki-zapisi-3/ Marko Vešović: Nešto kao dnevnički zapisi (3)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108080947/https://www.aktuelno.me/kolumne/marko-vesovic-svastara-nesto-kao-dnevnicki-zapisi-3/ |date=2023-01-08 }} Aktuelno.me ''Marko Vešović; 06.07.2021.''<br>''Sjetih se posljednjeg popisa u BIH, kad sam popisivačima rekao: “Po vjeri sam pravoslavni ateista, jezik mi je srpskohrvatski, po nacionalnosti sam Jugosloven”.''</ref><ref name=mvesovic3>[https://www.aktuelno.me/istaknuto/marko-vesovic-svastara-i-mrznja/ Marko Vešović Svaštara (I): Mržnja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108080944/https://www.aktuelno.me/istaknuto/marko-vesovic-svastara-i-mrznja/ |date=2023-01-08 }} Aktuelno.me ''Marko Vešović; 02.11.2018.''<br>''“Ali moja mržnja je nestala otkako sam po nacionalnosti Jugosloven.”''</ref> * [[Radonja Vešović]], književnik<ref name=rvesovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 610.<br>''“Vešović Radonja, novinar i književnik, akademik. […] P: Crnogorac - Jugosloven.”''</ref><ref name=rvesovic2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 760-761.<br>''“Vešović Radonja: književnik, službenik Ureda za informacije Izvršnog veća NR Crne Gore, urednik književnog časopisa »Susreti«, rez. kapetan, r. 1924 u Rijeci Marinića, Srez invangradski [sic!], Jugosloven.”''</ref> * [[Krinka Vidaković-Petrov]], književnik, direktorica Memorijalnog centra „Staro sajmište"<ref name=vidakovicpetrov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 611.<br>''“Vidaković-Petrov Krinka, književnik i književni prevodilac. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Velimir Visković]], književni kritičar i leksikograf<ref name=viskovic1>[https://www.portalnovosti.com/rat-mir-velimir Rat, mir, Velimir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230105105519/https://www.portalnovosti.com/rat-mir-velimir |date=2023-01-05 }} Portal Novosti. ''Boris Rašeta; 03.07.2022.''<br>''Izrekao je i rečenicu koja se na ovim televizijama nije dugo čula i neće, o tome kako se oduvijek osjećao “i Hrvatom, i Jugoslavenom”.''</ref> * [[Slobodan Zubanović]], književnik<ref name=zubanovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 646.<br>''“Zubanović Slobodan, književnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nina Živančević]], pjesnikinja<ref name=zivancevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 650.<br>''“Živančević Nina, književnik i književni prevodilac; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:S. Kragujevic, Ivo Andric, 1961a 0.jpg|Ivo Andrić Datoteka:Vladimir Arsenijević at Krokodil 04 - cropped.jpg|Vladimir Arsenijević Datoteka:Anton Aškerc.jpg|Anton Aškerc Datoteka:Vladislav Bajac, Studio Babic.jpg|Vladislav Bajac Datoteka:Zorica Bajin Ðukanovic.jpg|Zorica Bajin-Đukanović Datoteka:Stevan Kragujevic, Oto Bihalji Merin, slikar i istoricar umetnosti, 1990s (cropped).jpg|Oto Bihalji-Merin Datoteka:Oskar Davico 1951.jpg|Oskar Davičo Datoteka:Ivan Ergić.jpg|Ivan Ergić Datoteka:Danilo Kiš 2010 Montenegro stamp.jpg|Danilo Kiš Datoteka:Miroslav Krleža 1953 (cropped).jpg|Miroslav Krleža Datoteka:Zofka_Kveder_1920s.jpg|Zofka Kveder Datoteka:Josip Levičnik.jpg|Jožef Levičnik Datoteka:Predrag Matvejević on Subversive Festival 0 (cropped).jpg|Predrag Matvejević Datoteka:Vladimir Nazor 1976 Yugoslavia stamp.jpg|Vladimir Nazor Datoteka:Grozdana Olujic 3.jpg|Grozdana Olujić Datoteka:Marko-ristic-2.jpg|Marko Ristić Datoteka:Izet Sarajlić.jpg|Izet Sarajlić Datoteka:Dejantiagostankovic (cropped).jpg|Dejan Tiago Stanković Datoteka:August Šenoa.jpg|August Šenoa Datoteka:Gvido Tartalja portrait.jpg|Gvido Tartalja Datoteka:Dragan Todorović (writer).jpg|Dragan Todorović Datoteka:Lovro toman.jpg|Lovro Toman Datoteka:Janez Trdina.jpg|Janez Trdina </gallery> </center> == Komedija == * [[Peđa Bajović]], stand-up komičar<ref name=bajovic1>[https://www.index.hr/magazin/clanak/video-pedja-bajovic-u-dusi-sam-jugoslaven-i-ne-mozete-mi-nista-osim-smijati-se/964147.aspx Pedja Bajović: "U duši sam Jugoslaven i ne možete mi ništa - osim smijati se"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126003852/https://www.index.hr/magazin/clanak/video-pedja-bajovic-u-dusi-sam-jugoslaven-i-ne-mozete-mi-nista-osim-smijati-se/964147.aspx |date=2022-11-26 }} index.hr ''18.04.2017.''<br>''“Da, u duši sam Jugoslavenom, ali ne u političkom smislu. Kulturološki se tako osjećam te ne predstavljam nikakvu prijetnju bilo kome.”''</ref><ref name=bajovic2>[https://www.akta.ba/licnosti/kultura-i-sport/48014/peda-bajovic-stand-up-komicarprijelomni-trenutak-je-bio-odlazak-u-seattle Peđa Bajović, stand-up komičar: Prijelomni trenutak je bio odlazak u Seattle] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225152852/https://www.akta.ba/licnosti/kultura-i-sport/48014/peda-bajovic-stand-up-komicarprijelomni-trenutak-je-bio-odlazak-u-seattle |date=2024-12-25 }} akta.ba ''Dnevni list; 19.01.2015.''<br>''“Kroz svoju bio-geografiju sam skupio tri i pol državljanstava i biranje samo jednog od ovih naših identiteta bi bila izdaja ostalih. Kulturološki sam Jugoslaven, a politički sam prilično daleko od toga.”''</ref><ref name=bajovic3>[https://www.ekskluziva.ba/peda-bajovic-u-clubu-monument/20761 Peđa Bajović u Clubu Monument!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126011855/https://www.ekskluziva.ba/peda-bajovic-u-clubu-monument/20761 |date=2022-11-26 }} ekskluziva.ba ''04.01.2016.''<br>''“Jednostavno, kad se ta zemlja raspala, ja sam već imao 20 godina, dakle bio potpuno formirana ličnost. Sve ovo što je uslijedilo kasnije, nije mi se uspjelo primiti u identitet i ako kažem da sam ovo prvo - onda bih poništio ono drugo ili treće, pa čak i četvrto, a koji su sve dio mog identiteta. Zato, ja sam kulturološki Jugosloven, a imam i papire za to u vidu tri i po državljanstva! Usput, živio sam svuda unaokolo i mislim da, ako nisam u pravu, barem ima pravo na takvo mišljenje.”''</ref><ref name=bajovic4>[https://6yka.com/kolumne/peda-bajovic-prema-onima-koji-ne-izlaze-na-glasanje-osjecam-prezir Peđa Bajović: Prema onima koji ne izlaze na glasanje osjećam prezir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126012420/https://6yka.com/kolumne/peda-bajovic-prema-onima-koji-ne-izlaze-na-glasanje-osjecam-prezir |date=2022-11-26 }} Buka. ''10.11.2018.''<br>''“Ja i kulturološki i praktično jesam Jugosloven. Za mene ta nekadašnja tvorevina ni u praktičnom smislu nije prestala da postoji.”''</ref> == Kulinarstvo == * [[Ljubomir Stanišić]], poznati šef kuhinje<ref name=stanisic1>[http://arhiva.superzena.net/kolaz.php?mm=11&nav_id=653173&yyyy=2012 Ljubomir Stanišić - najtraženiji šef kuhinje u Portugalu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221104050126/http://arhiva.superzena.net/kolaz.php?yyyy=2012&mm=11&nav_id=653173 |date=2022-11-04 }} Super žena. ''Patricia Lazarević; 13.11.2012.''<br>''“Ja se ne deklarišem ni kao Srbin, ni kao Bosanac, već kao Jugosloven i tako će biti do moje smrti, zapravo kao Jugosloven sa portugalskim srcem!”''</ref><ref name=stanisic2>[http://de.meetinghalfway.eu/2013/08/kochen-ganz-politisch-unkorrekt/ Kochen, ganz ‘politisch unkorrekt’] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211015945/http://de.meetinghalfway.eu/2013/08/kochen-ganz-politisch-unkorrekt/ |date=2023-02-11 }} (na njemačkom) Meeting Halfway.<br>''“Ich nenne mich ganz offen einen Jugoslawen, denn meine ganze Familie liebt Sex, deshalb ist auch alles vermischt, Kroaten mit Muslimen, Muslime mit Serben… Obwohl mein Name orthodox ist, bin ich kein religiöser Mensch, ich bin Jugoslawe, und werde es immer sein.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Ljubomir Stanisic (Time Out Lisboa).png|Ljubomir Stanišić </gallery> </center> == Ljekarstvo == * [[Ljubica Božinović]], kardiolog<ref name=bozinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 59.<br>''“Božinović Ljubica, kardiolog. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Oliver Dulić]], kirurg, bivši političar<ref name=dulic1>Popadić, Dragan: Building up European Identity: From the Chimney Smoke, u: Psihološka istraživanja, vol. XIII br. 1 (2010), str. 16 nap. 9. (na engleskom)<br>''“Recently, Oliver Dulić, the Speaker of the Serbian Parliament until June 2008, declared his ethnicity as Yugoslav.”''</ref> * [[Slobodanka Gruden]], ljekarka, ranije političar<ref name=sgruden1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 155.<br>''“Gruden Slobodanka, lekar, primarijus; preds. Crvenog krsta Srbije; potpreds. Sekcije za transfuziologiju SLD; predsednik Stručne komisije za transfuziologiju pri Ministarstvu zdravlja SR Srbije; načelnik Službe za transfuziju KBC Zemun. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Nikola Ilanković]], neuropsihijatar, univ. profesor<ref name=ilankovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 167.<br>''“Ilanković Nikola, načelnik Odeljenja za organske moždane bolesti u Institutu za psihijatriju KCS; profesor Medic. fakulteta, Bg.; šef Centra za kliničku neurofiziologiju i poremećaje spavanja; preds. Sekcije za EEG i kliničku neurofiziologiju SLD; osnivač Laboratorije BU za kognitivne neuronauke i neuroinžinjering ('95). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Merima Isaković]], klinički psiholog, bivša glumica<ref name=misakovic1>[https://rs.n1info.com/kultura/merima-isakovic-ja-sam-jugoslovenka-i-dok-ja-postojim-postoji-jugoslavija/ Merima Isaković: Ja sam Jugoslovenka i dok ja postojim – postoji Jugoslavija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020210948/https://rs.n1info.com/kultura/merima-isakovic-ja-sam-jugoslovenka-i-dok-ja-postojim-postoji-jugoslavija/ |date=2022-10-20 }} N1 SRB. ''N1 Beograd; 28.05.2021.''<br>''“Nije tačno da ne postoji Jugoslavija, zemlja postoji dokle ljudi postoje, političke granice su drugo, ali ja sam Jugosloven i dok ja postojim – postoji Jugoslavija, da vas upoznam sa geografskom popravkom”, rekla je ona. […] “[…] Ako ja postojim, a ja sam Jugoslovenka, onda postoji i Jugoslavija, a verujem da nas ima još”, dodala je ona.''</ref> * [[Valentin Janežič]], lekar, pisac<ref name=vjanezic>Janežič, Valentin (Balant): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-TX6C8UZR/fb80cf9c-4262-4b58-b163-3ba39b58d90b/PDF Adam Janoša z Roščiševa Roščiševsky], u: Slovenska bčela, letnik 3, številka 42 (1852), str. 341.<br>''“Gotovo je bila ta prikazen vsim Slovanom, posebno pa nam Jugoslavenom neobičajna in nenadjana, ker se navadno naši žlahtniki svojega naroda sramujejo, ga zapuščajo in mnogokrat […].”''</ref> * [[Dimitrije Juzbašić]], kirurg, univerzitetski profesor<ref name=juzbasic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 297.<br>''“Juzbašić Dimitrije, dr medicine, red. prof. Medicinskog fak. u Zagrebu, upravnik Hirurške klinike Medicinskog fak., r. 1909 u Daruvaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Slavka Morić-Petrović]], neuropsihijatar, univ. profesor, revolucionar<ref name=moricpetrovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 364.<br>''“Morić-Petrović Slavka, neuropsihijatar. […] P: Jugosloven. [sic!].”''</ref> * [[Vukašin Popadić]], ljekar-bakteriolog, političar, revolucionar<ref name=vpopadic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 558.<br>''“Popadić dr Vukašin, lekar-bakteriolog, direktor Centralnog higijenskog zavoda NRM u Skoplju, rez. major, r. 1904 u Glamoču, Jugosloven.”''</ref> * [[Dragan Popović]], medicinar, univerzitetski profesor<ref name=draganpopovic1>Kilibarda, M.: [https://hrcak.srce.hr/en/file/226865 In Memoriam. Prof. dr. sci med. Dragan Popović], u: Arhiv za higijenu rada i toksikologiju, 37 br. 1 (1986), str. 102.<br>''“Kao osvedočeni Jugosloven, učestvovao je u oslobađanju dobrog dela naše zemlje i za to je zaslužio oficirski čin i Medalju zasluga za narod 1946. godine.”''</ref> * [[Igor Radosavljević]], psihijatar<ref name=iradosavljevic1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/srbijo-zbogom-niko-ti-vise-ne-moze-pomoci-zbog-cega-je-psihijatar-dr-igor-radosavljevic-koga-je-i-vucic-nagradio-spreman-da-zauvek-napusti-drzavu/ „Srbijo, zbogom! Niko ti više ne može pomoći“: Zbog čega je psihijatar dr Igor Radosavljević, koga je i Vučić nagradio, spreman da zauvek napusti državu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230521004102/https://www.danas.rs/vesti/drustvo/srbijo-zbogom-niko-ti-vise-ne-moze-pomoci-zbog-cega-je-psihijatar-dr-igor-radosavljevic-koga-je-i-vucic-nagradio-spreman-da-zauvek-napusti-drzavu/ |date=2023-05-21 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''R. Briza/M. Radenković; 28.03.2023.''<br>''“Tamo ću se osećati zaista kao kod kuće jer rodio sam se kao Jugosloven i uvek ću se tako osećati, a Slovenija je isto Jugoslavija, zauvek!”''</ref> * [[Miroslav Simić]], imunolog, univerzitetski profesor<ref name=msimic1>[https://www.miroslavmirkosimic.org/?page_id=17 Kako sam mlatio praznu slamu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225153548/https://www.miroslavmirkosimic.org/?page_id=17 |date=2024-12-25 }} miroslavmirkosimic.org ''Miroslav Mirko Simić; 2004.''<br>''“Oduvek sam se izjašnjavao isključivo kao Jugosloven nikad ne osećajući neku posebnu potrebu da naglasim da sam istovremeno i Srbin po ocu, odnosno Čeh po majci. Pre Drugog svetskog rata nisam s mojim jugoslovenstvom imao nikakvih problema. Docnije, međutim, je komunistička vlast tražila da uz Jugosloven dodam i “neopredeljen” što sam smatrao da je potpuno blesavo, pa sam to uprkos prisili odbijao da činim. Kao vrlo “opredeljen“ Jugosloven naravno da sam odmah čim su krajem osamdesetih počeli da rasparčavaju moju domovinu, činio sve da se tome suprotstavim.”''</ref><ref name=msimic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 503.<br>''“Simić Miroslav, imunolog. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=msimic3>[https://www.slobodnaevropa.org/a/mirko-simic-sanu/28024025.html Mirko Simić: Memorandum SANU, crna tačka srpske istorije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221127043307/https://www.slobodnaevropa.org/a/mirko-simic-sanu/28024025.html |date=2022-11-27 }} [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Branka Mihajlović; 01.10.2016.''<br>''“Kao ubeđeni Jugosloven, bio sam od samog početka protivnik stavova i ideja iznetih u pisaniju nazvanom „Memorandum SANU“.”''</ref><ref name=msimic4>[http://www.miroslavmirkosimic.org/wp-content/uploads/2015/08/%C5%BDivotopis-Miroslava-Mirka-Simi%C4%87a.pdf Životopis Miroslava Mirka Simića] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221127043904/http://www.miroslavmirkosimic.org/wp-content/uploads/2015/08/%C5%BDivotopis-Miroslava-Mirka-Simi%C4%87a.pdf |date=2022-11-27 }} miroslavmirkosimic.org''<br>''“Miroslav Simić, zvani Mirko, rođen je 4. aprila. 1924. godine, i to slučajno u Beogradu, odnosno Srbiji. Stoga je on sasvim slučajno u krštenici zabeležen kao Srbin kakvim se međutim nikad nije osećao, već je uvek govorio da je Jugosloven. ”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Oliver Dulić.jpg|Oliver Dulić Datoteka:Dr. Valentin Janežič Büste, Sankt Jakob im Rosental, Kärnten.jpg|Valentin Janežič Datoteka:Miroslav Simić.jpg|Miroslav "Mirko" Simić </gallery> </center> == Muzika == * [[Ernest Ačkun]], klarinetista<ref name=ackun1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 9.<br>''“Ačkun Ernest, klarinetista; redovni profesor Fakulteta muzičke umetnosti, Bg. (za pr. Kamerna muzika). […] P: Jugosloven, Slovenac.”''</ref><ref name=ackun2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 10.<br>''“Ačkun E. Ernest, klarinetista; redovni profesor Fakulteta muzičke umetnosti u Beogradu; generalni sekretar Saveza udruženja muzičkih umetnika Jugoslavije (r. 27. III 1930, Hrastnik, Slovenija). Jugosloven, Slovenac.”''</ref> * [[Husein Alijević]], pjevač<ref name=alijevic1>[https://www.republika.rs/zabava/estrada/503141/husein-alijevic-husa-film Husa otkrio šokantne detalja o dobijanju uloge u filmu o Džeju: Zapalio sam sveću Svetoj Petki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240116081902/https://www.republika.rs/zabava/estrada/503141/husein-alijevic-husa-film |date=2024-01-16 }} Portal Republika. ''Republika/M.G.; 10.01.2024''<br>''“Kad se Jugoslavija raspadala ja sam bio tinejdžer i ma kako to zvučalo ja sebe smatram Jugoslovenom jer sam dete iz mešanog braka i jer sam rođen tu gde su se spajale različitosti.”''</ref> * [[Šaban Bajramović]], pjevač<ref name=bajramovic1>[https://niskevesti.rs/u-nisu-pocinje-festival-posvecen-kralju-romske-muzike-zauvek-saban-bajramovic/ U Nišu počinje festival posvećen kralju romske muzike – „Zauvek Šaban Bajramović“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230831010327/https://niskevesti.rs/u-nisu-pocinje-festival-posvecen-kralju-romske-muzike-zauvek-saban-bajramovic/ |date=2023-08-31 }} Niške Vesti. ''Violeta Milićević; 01.08.2023''<br>''“On je bio Rom, iako je po duši bio Jugosloven.”''</ref> * [[Bebi Dol]], pevačica<ref name=bebidol1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 552-553.<br>''“Šarić Dragana - Bebi Dol, vokalni solista džez i zabavne muzike; kompozitor i tekstopisac; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Beki Bekić]], pevač<ref name=bekic1>[https://express.ba/naslovnica/473664/beki-bekic-za-express-ne-krijem-svoje-ime-i-prezime-u-beogradu-nemam-problema/ Beki Bekić za “Express”: Ne krijem svoje ime i prezime, u Beogradu nemam problema] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211001138/https://express.ba/naslovnica/473664/beki-bekic-za-express-ne-krijem-svoje-ime-i-prezime-u-beogradu-nemam-problema/ |date=2023-02-11 }} Express.ba ''Arina Hasović; 10.02.2023''<br>''Vi ste Albanac, sa adresom u Beogradu. Jeste li nekada imali problema zbog te činjenice? - “Nikada ništa negativno. Mene su jako dobro prihvatili, a nikada nisam krio ime ni prezime. Čak sam bolje prihvaćen nego neki njihovi pjevači. Narod kao narod, ako si dobar prema ljudima nema veze koje si vjere, to niko ne gleda u Beogradu. Moja žena je pravoslavna, živimo jugoslovenski jer ja sam u duši još uvijek Jugosloven. Ja volim tu zemlju, onu slogu gdje smo svi zajedno se voljeli, uživali. Ono kada dođem iz inostranstva pa uđem u Sloveniju i kažeš sebi „ušao sam u moju državu“.”''</ref> * [[Sergije Beljajev]], dirigent<ref name=beljajev1>[https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/preminuo-sergije-beljajev-osnivac-legendarnog-hora-djevojke-s-neretve/222659 Preminuo Sergije Beljajev, osnivač legendarnog hora 'Djevojke s Neretve'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111110340/https://radiosarajevo.ba/metromahala/lica/preminuo-sergije-beljajev-osnivac-legendarnog-hora-djevojke-s-neretve/222659 |date=2023-01-11 }} RadioSarajevo.ba ''14.04.2016.''<br>''“Sergije Beljajev, Rus po narodnosti, Jugosloven po opredjeljenju, formirao je Djevojke s Neretve krajem šezdesetih godina s namjerom da izvode partizanske, zabavne i narodne pjesme.”''</ref> * [[Bruno Bjelinski]], kompozitor<ref name=bjelinski2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 61.<br>''“Bjesinski [sic!] Bruno, dr prava, kompozitor, vanr. prof. Muzičke akademije u Zagrebu, r. 1909 u Trstu, Jugosloven.”''</ref> * [[Dara Bubamara]], pjevačica<ref name=darabubamara1>[https://avaz.ba/showbiz/jet-set/796483/dara-bubamara-za-avaz-mama-nije-vjerovala-da-cu-voziti-porsea-kao-brena-a-vozila-sam-bolje-automobile Dara Bubamara za "Avaz": Mama nije vjerovala da ću voziti Poršea kao Brena, a vozila sam bolje automobile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231040455/https://avaz.ba/showbiz/jet-set/796483/dara-bubamara-za-avaz-mama-nije-vjerovala-da-cu-voziti-porsea-kao-brena-a-vozila-sam-bolje-automobile |date=2022-12-31 }} [[Dnevni avaz]]. ''N. Varupa; 27.12.2022.''<br>''“Ja jesam Srpkinja ali sam u duši Jugoslovenka.”''</ref> * [[Đorđe Ðogani]], pjevač<ref name=djogani1>[http://star.vecer.com.mk/tekst.asp?tid=21389 Џоле: Со Слаѓа сум во одлични односи!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722215116/http://star.vecer.com.mk/tekst.asp?tid=21389 |date=2011-07-22 }} (na makedonskom) Večer. ''Aleksandra Timkovska; 05.09.2006.''<br>''“Така е бидејќи секогаш се чувствувам како Југословен. Така сум роден, така ќе умрам и тоа е крај.”''</ref> * [[Uroš Dojčinović]], gitarista i kompozitor<ref name=dojcinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 105.<br>''“Dojčinović Uroš, gitarista, kompozitor i publicista; prof. u SMŠ "J. Slavenski", Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Vladimir Furduj]], muzičar<ref name=furduj1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 138.<br>''“Furduj Vladimir, muzičar, bubnjar. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Mirko Glišić]], kompozitor i tekstopisac<ref name=glisic1>[https://www.danas.rs/zivot/crna-dama-je-zaklina-kenedi-onazis-ljudi-secanja-mirko-glisic-tekstopisac-i-kompozitor-hitova-rok-i-folk-muzike/ „Crna dama“ je Žaklina Kenedi Onazis: Ljudi, sećanja – Mirko Glišić, tekstopisac i kompozitor hitova rok i folk muzike] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241108214445/https://www.danas.rs/zivot/crna-dama-je-zaklina-kenedi-onazis-ljudi-secanja-mirko-glisic-tekstopisac-i-kompozitor-hitova-rok-i-folk-muzike/ |date=2024-11-08 }} [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Zoran Mišić; 28.09.2024.''<br>''“Mi Jugosloveni, jer sebe smatram Srbinom i Jugoslovenom smo mnogo ostrašćeni.”''</ref> * [[Zafir Hadžimanov]], pjevač<ref name=hadzimanov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 160-161.<br>''“Hadžimanov Zafir, estradni umetnik, kompozitor, glumac i pesnik. […] P: Makedonac-Jugosloven, […].”''</ref> * [[Bojan Hreljac]], muzičar<ref name=hreljac1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 164.<br>''“Hreljac Bojan, muzičar, estradni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ekrem Jevrić]], pevač<ref name=jevric1>[http://www.vreme.com/cms/view.php?id=942888 Pas do pasa, beton do betona] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100801185254/http://www.vreme.com/cms/view.php?id=942888 |date=2010-08-01 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Jovana Gligorijević; broj 1021, 29.07.2010.''<br>''“Više od dvadeset godina po odlasku iz zemlje koja se tad još zvala Jugoslavija, Ekrem se i dalje izjašnjava kao Jugosloven i dalje radi kao taksista i zidar (u Njujorku gradu).”''</ref> * [[Vladimir Janković]], muzičar<ref name=vjankovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 186.<br>''“Janković Vladimir - Džet, rok muzičar, radio voditelj. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Zoran Kalezić]], pevač<ref name=kalezic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 215-216.<br>''“Kalezić Zoran, estradni umetnik; vokalni solista. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Rastislav Kambasković]], kompozitor<ref name=kambaskovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 217.<br>''“Kambasković Rastislav, kompozitor; vanredni profesor Fakulteta muzičke umetnosti, Bg. (za pr. Muzička teorija); šef Katedre za teorijske predmete. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Boris Kovač]], glazbenik<ref name=bkovac>[https://lupiga.com/intervjui/razgovor-s-glazbenikom-borisom-kovacem-osjecam-se-kao-jugoslaven-i-prihvatio-sam-da-sam-trajni-apatrid Razgovor s glazbenikom Borisom Kovačem: „Osjećam se kao Jugoslaven i prihvatio sam da sam trajni apatrid“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230225234711/https://lupiga.com/intervjui/razgovor-s-glazbenikom-borisom-kovacem-osjecam-se-kao-jugoslaven-i-prihvatio-sam-da-sam-trajni-apatrid |date=2023-02-25 }} Lupiga. ''Boris Pavelić; 03.01.2022.''<br>''“Sve što je bila prednost Jugoslavije kao multietničkog, multireligijskog, multikulturnog prostora - a ja sebe i dalje doživljavam kao Jugoslovena - sistematski je razgrađivano tokom tih decenija..”''</ref> * [[Kornelije Kovač]], muzičar i kompozitor<ref name=kkovac1>[https://www.vreme.com/kultura/sta-sam-dao-muzici-a-sta-ona-meni/ Šta sam dao muzici a šta ona meni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230128021402/https://www.vreme.com/kultura/sta-sam-dao-muzici-a-sta-ona-meni/ |date=2023-01-28 }} [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Tamara Nikčević; broj 1205, 06.02.2014.''<br>''“Dete sam mešanog braka, Jugosloven, pa…”''</ref> * [[Hašim Kučuk Hoki]], pevač<ref name=hoki1>[http://www.nin.co.rs/2002-12/05/26236.html Nazdravite, drugovi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231041248/http://www.nin.co.rs/2002-12/05/26236.html |date=2022-12-31 }} [[NIN]]. ''05.12.2002., broj 2710''<br>''“Bio sam deklarisani Jugosloven, i to sam do danas ostao.”''</ref><ref name=hoki2>[https://bhdani.oslobodjenje.ba/bhdani/arhiva/bilo-jednom-medu-nama Sjećanja: Hašim Kučuk Hoki: Bilo jednom među nama] [[Dani (magazin)|Dani]]. ''Petar Luković; 01.07.2013.''<br>''“Ja sam Jugosloven! Titov vojnik, rođen u Jugoslaviji, položio Titovu zakletvu pod jugoslovenskom zastavom, zakleo se da ću braniti granice ove zemlje i nastaviti tradicije mog oca.”''</ref><ref name=hoki3>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2002/11/28/srpski/K02112701.shtml Najveći roker među narodnjacima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230111115511/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2002/11/28/srpski/K02112701.shtml |date=2023-01-11 }} [[Glas javnosti]]. ''I. S.; 28.11.2002''<br>''“Vaspitan sam tako da ostanem celog života ono što jesam, onaj stari Jugosloven. Ja sam to.”''</ref> * [[Lepa Brena]], pevačica<ref name=brena1>[https://pink.rs/domaci/458058/lepa-brena-progovorila-o-uspehu-sa-'slatkim-grehom'-prisetila-se-devedesetih-godina-pa-otkrila-u-cemu-je-tajna-njenog-sjajnog-osmeha-video Lepa Brena progovorila o uspehu sa 'Slatkim grehom', prisetila se devedesetih godina, pa otkrila u čemu je tajna njenog sjajnog osmeha!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230210023126/https://pink.rs/domaci/458058/lepa-brena-progovorila-o-uspehu-sa-%27slatkim-grehom%27-prisetila-se-devedesetih-godina-pa-otkrila-u-cemu-je-tajna-njenog-sjajnog-osmeha-video |date=2023-02-10 }} pink.rs ''N. Ž.; 13.12.2022.''<br>''“Kako sam bila velika zvezda, ja sam bila i ostala Jugoslovenka.”''</ref><ref name=brena2>[http://www.pressonline.rs/sr/vesti/dzet_set_svet/story/52970/POVRATAK+LEPE+BRENE.html Povratak Lepe Brene] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029202123/http://www.pressonline.rs/sr/vesti/dzet_set_svet/story/52970/POVRATAK+LEPE+BRENE.html |date=2013-10-29 }} Press Online. ''M. Majstorović; 07.12.2008.''<br>''Da li se još deklarišete kao Jugoslovenka? - “Ako neko ima pravo da se deklariše kao Hrvat ili Srbin, i ja imam pravo da budem Jugoslovenka.”''</ref><ref name=brena3>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 179-180.<br>''“Jahić Fahreta - Lepa Brena, estradni umetnik, vokalni solista. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=brena4>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 167-168.<br>''“Jahić A. Fahreta, estradni umetnik (r. 20. X 1960, Tuzla). Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vatroslav Lisinski]], skladatelj<ref name=lisinski1>[http://www.arhivyu.gov.rs/active/sr-latin/home/glavna_navigacija/leksikon_jugoslavije/drzavni_simboli/himna.html Himna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190119121531/http://www.arhivyu.gov.rs/active/sr-latin/home/glavna_navigacija/leksikon_jugoslavije/drzavni_simboli/himna.html |date=2019-01-19 }} Arhiv Jugoslavije<br>''“Pesmu "Hej Sloveni" napisao je u Pragu 1834, u vreme panslavističkog pokreta, Samuel-Samo Tomašik, Slovak po nacionalnosti. […] Pevana je kao himna još na panslovenskom kongresu u Pragu 1848, na kojem se delegat Vatroslav Lisinski izjasnio kao prvi Jugosloven.”''</ref> * [[Aleksandar Lokner]], muzičar<ref name=lokner1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 278.<br>''“Lokner Aleksandar, estradni umetnik; klavijaturista, kompozitor, aranžer, i producent; član grupe "Bajaga i instruktori". […] P: Jugosloven”''</ref> * [[Dženan Lončarević]], pjevač<ref name=loncarevic1>[https://bor-grad.com/dzenan-loncarevic-borska-publika-razume-muziku/ Dženan Lončarević: Borska publika razume muziku] Bor Grad Info. ''Urednik; 14.02.2019.''<br>''“Ja sam okoreli Jugosloven i okoreli titovac tako da mislim da ne postoji čovek u zemlji pa čak i u regionu, odnosno našoj predivnoj bivšoj Jugoslaviji, koji je više zaljubljen u Jugoslaviju i u Tita.”''</ref><ref name=loncarevic2>[https://www.sd.rs/vip/vip/na-kafi-sa-nedom-i-vladom-dzenan-loncarevic-intervju-2018-04-23 Bez dlake na jeziku: Dženan iskreno o kolegama, rijalitijima i potresnom slučaju Nataše Bekvalac] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231235412/https://www.sd.rs/vip/vip/na-kafi-sa-nedom-i-vladom-dzenan-loncarevic-intervju-2018-04-23 |date=2022-12-31 }} Srbija Danas. ''Neda Perišić/Vladimir Janković; 26.04.2018.''<br>''“Pored toga, pošto sam ja i dalje Jugosloven, želeo bih da obiđem našu nekadašnju zemlju u onim okvirima koji su postojali kada sam ja bio Titov pionir.”''</ref> * [[Magnifico]], pjevač<ref name=magnifico1>[https://www.mladina.si/98242/mi-jugoslovani-smo-najbolj-neverjetna-in-po-svoje-napredna-nacija-ceprav-so-nam-izbrisali-drzavo/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230212044848/https://www.mladina.si/98242/mi-jugoslovani-smo-najbolj-neverjetna-in-po-svoje-napredna-nacija-ceprav-so-nam-izbrisali-drzavo/ |date=2023-02-12 }} [https://web.archive.org/web/20080419082022/http://www.mladina.si/tednik/200752/clanek/kul--intervju-max_modic/] Magnifico il Grande. Po domače, car [[Mladina]]. ''Max Modic; broj 52, 04.01.2008./28.12.2007.''<br>''“Mi Jugoslovani smo najbolj neverjetna in po svoje napredna nacija. Čeprav so nam izbrisali državo, še naprej živimo, delamo in ustvarjamo. V bistvu obstajamo na neki višji duhovni stopnji. Z našim življenjem in delom dokazujemo, da ne potrebujemo ne države ne davkov ne politikov ne liderjev.”''</ref><ref name=magnifico2>[http://www.pulsonline.rs/licna-karta/598/robert-pesut-manjifiko Lična karta - Robert Pešut-Manjifiko] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141021003912/http://www.pulsonline.rs/licna-karta/598/robert-pesut-manjifiko |date=2014-10-21 }}. Puls. ''Tatjana Čanak''<br>''“Ali ja sam i sada Jugosloven, bez obzira na sve. Upisan sam kao Jugosloven, služio sam JNA, dao zakletvu i – šta sad?”''</ref> * [[Milivoje Marković]], kompozitor<ref name=mmarkovic-sepe-181>[https://www.nin.rs/arhiva/vesti/12268/humor-jaci-od-svega Humor jači od svega] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225153228/https://www.nin.rs/arhiva/vesti/12268/humor-jaci-od-svega |date=2024-12-25 }} [[NIN]]. ''Radmila Stanković; 20.09.2023.''<br>''“Mojmir je bio i ostao veliki Jugosloven, kao i ja.”''</ref><ref name=mmarkovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 304.<br>''“Marković Milivoje, muzičar, kompozitor; dirigent Džez orkestra RTB; publicista. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Milan Mladenović]], pjevač i muzičar<ref name=mladenovic1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 311.<br>''“Mladenović S. Milan, muzičar, vođa rok grupe Ekatarina Velika (r. 21. IX 1958, Zagreb). Jugosloven, […].”''</ref> * [[Redžo Mulić]], kompozitor<ref name=mulic1>[https://www.pobjeda.me/clanak/tradiciju-preispitivao-sa-strascu-i-velikim-nadahnucem Tradiciju preispitivao sa strašću i velikim nadahnućem] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240120025954/https://www.pobjeda.me/clanak/tradiciju-preispitivao-sa-strascu-i-velikim-nadahnucem |date=2024-01-20 }} [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]]. ''Dragana Erjavšek; 04.01.2024.''<br>''“O ovom važnom kompozitoru koji se, iako albanskog porijekla, uvijek i svuda izjašnjavao kao Crnogorac i Jugosloven, za Pobjedu su govorile njegova kćerka Vesna Mulić i muzikološkinja Sonja Marinković.”''</ref><ref name=mulic2>[https://www.gorazdevac.com/2023/05/10/predavanje-o-redzi-mulicu-ko-je-gusinjski-paganini/ Predavanje o Redži Muliću: Ko je Gusinjski Paganini?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240120035446/https://www.gorazdevac.com/2023/05/10/predavanje-o-redzi-mulicu-ko-je-gusinjski-paganini/ |date=2024-01-20 }} Web portal gorazdevac.com ''Radio Mitrovica sever; 10.05.2023.''<br>''“Iako albanskog porekla, Mulić se uvek i svuda izjašnjavao kao Crnogorac i Jugosloven.”''</ref> * [[Robert Nemeček]], muzičar, TV urednik<ref name=nemecek1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 372-373.<br>''“Nemeček Robert, zamenik glavnog i odgovornog urednika RTV "Pink". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Istra Pečvari]], pijanistkinja<ref name=pecvari1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 409.<br>''“Pečvari Istra, samostalni umetnički saradnik na Fakultetu muzičke umetnosti, Bg. […] P: P: Jugosl., […].”''</ref> * [[Vlastimir Peričić]], kompozitor<ref name=pericic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 412.<br>''“Peričić Vlastimir, muzički pisac i kompozitor; redovni profesor Fakulteta muzičke umetnosti, Bg. (penz.) […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=pericic2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 532.<br>''“Peričić Vlastimir, kompozitor, asistent Muzičke akademije u Beogradu, r. 1927 u Vršcu, Jugosloven.”''</ref> * [[Šako Polumenta]], pevač<ref name=špolumenta1>[https://mondo.rs/Zabava/Zvezde-i-tracevi/a1959748/odgovor-saka-polumente-na-skandalozne-izjave-bebe-rekse.html "Od Srbije sam dobio sve u životu, slavim sve": Šako odgovorio albanskoj pevačici na skandaloznu izjavu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240804002118/https://mondo.rs/Zabava/Zvezde-i-tracevi/a1959748/odgovor-saka-polumente-na-skandalozne-izjave-bebe-rekse.html |date=2024-08-04 }} Mondo. ''01.08.2024.''<br>''“Ja sam veliki Jugosloven pre svega.”''</ref> * [[Esma Redžepova]], pevačica<ref name=eredzepova1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 573.<br>''“Teodosievski-Redžepova Esma, estradni umetnik, vokalni solista, član Predsedništva za kulturu Međunar. unije Roma. […] P: Romkinja, Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Usnija Redžepova]], pjevačica<ref name=uredzepova1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 479.<br>''“Redžepova Usnija, estradni umetnik, vokalni solista. […] P: Romkinja, Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Senidah]], pevačica<ref name=senidah1>[https://nova.rs/zabava/showbiz/senidah-otkrila-zasto-je-neki-ljudi-ne-prihvataju/ „U Sloveniji nikada neću biti prihvaćena zbog prezimena“: Senidah progovorila o svojim korenima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250708194310/https://nova.rs/zabava/showbiz/senidah-otkrila-zasto-je-neki-ljudi-ne-prihvataju/ |date=2025-07-08 }} Nova.rs ''Bojana Krkeljić; 07.07.2025.''<br>''“Volim sav narod, dobre ljude. Imam veze i s Makedonijom i s Hrvatskom. Ja sam tu gde sam i stvarno mogu da kažem da sam rođena u Jugoslaviji i zauvek ću ostati Jugoslovenka.”''</ref> * [[Mojmir Sepe]], kompozitor<ref name=mmarkovic-sepe-181/> * [[Šemsa Suljaković]], pevačica<ref name=suljakovic1>[https://www.kurir.rs/stars/2704633/ekskluzivno-intervju-za-sva-vremena-semsa-suljakovic-zauvek-cu-biti-jugoslovenka Ekskluzivno! Intervju za sva vremena - Šemsa Suljaković: Zauvek ću biti Jugoslovenka!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221102114327/https://www.kurir.rs/stars/2704633/ekskluzivno-intervju-za-sva-vremena-semsa-suljakovic-zauvek-cu-biti-jugoslovenka |date=2022-11-02 }} [[Kurir (novine)|Kurir]]. ''Ljilja Jorgovanović; 27.02.2017.''<br>''“Muslimanka sam oduvijek, takva sam rođena, to sam i sada. Ali sam i Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ivan Švager]], saksofonista<ref name=svager1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 567.<br>''“Švager Ivan, kompozitor i aranžer; vođa sekcije saksofonista i solista u Džez orkestru RTB i "Dzezteta Ivana Švagera". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dado Topić]], pjevač i muzičar<ref name=topic1>[https://www.euronews.rs/kultura/aktuelno-iz-kulture/63374/a-sad-adio-i-muzika-iz-otpisanih-u-becu-odrzan-koncert-muzike-iz-srpske-kinematografije/vest "A sad adio" i muzika iz "Otpisanih": U Beču održan koncert muzike iz srpske kinematografije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221202095615/https://www.euronews.rs/kultura/aktuelno-iz-kulture/63374/a-sad-adio-i-muzika-iz-otpisanih-u-becu-odrzan-koncert-muzike-iz-srpske-kinematografije/vest |date=2022-12-02 }} Euronews. ''Tanjug; 25.09.2022.''<br>''“Rođen sam u Jugoslaviji, uvek bio Jugosloven, iz radničke porodice.”''</ref><ref name=topic2>[https://espona.me/index.php/ex-yu/10641-dado-topic-nisam-jugonostalgicar-vec-jugosloven Dado Topić: Nisam Jugonostalgičar, već Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221116033920/https://espona.me/index.php/ex-yu/10641-dado-topic-nisam-jugonostalgicar-vec-jugosloven |date=2022-11-16 }} espona.me ''03.09.2021.''</ref><ref name=topic3>[https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/22/rts-svet/2690555/balkanskom-ulicom-dado-topic.html Balkanskom ulicom: Dado Topić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221116034617/https://www.rts.rs/page/tv/sr/story/22/rts-svet/2690555/balkanskom-ulicom-dado-topic.html |date=2022-11-16 }} [[Radio-televizija Srbije]]. ''Vesna Dedić; 09.04.2017.''<br>''“Dado Topić, Beograđanin, Jugosloven, legenda rok end rola i nadasve porodičan čovek svojom pričom će sigurno ove nedelje u mnoge domove uneti osećaj da je dobro samo ako ima ljubavi i poštovanja.”''</ref> * [[Bisera Veletanlić]], pjevačica<ref name=bveletanlic1>[https://www.nedeljnik.rs/kako-mi-je-fudbal-pomogao-da-prezivim-devedesete-razgovor-sa-biserom-veletanlic/ Kako mi je fudbal pomogao da preživim devedesete: Razgovor sa Biserom Veletanlić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230504234543/https://www.nedeljnik.rs/kako-mi-je-fudbal-pomogao-da-prezivim-devedesete-razgovor-sa-biserom-veletanlic/ |date=2023-05-04 }} Nedeljnik. ''Branko Rosić; 15.09.2019.''<br>''“Ja sam i danas Jugoslovenka. Pa rodila sam se u Jugoslaviji. Rođena sam u Zagrebu i živim skoro pedeset godina u Beogradu.”''</ref><ref name=bveletanlic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 605.<br>''“Veletanlić Bisera, estradni umetnik, vokalni solista. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=bveletanlic3>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 510.<br>''“Veletanlić M. Bisera, estradni umetnik, vokalni solista (r. 15. IX 1942, Zagreb). Jugoslovenka.”''</ref> * [[Senka Veletanlić]], pevačica<ref name=sveletanlic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 605.<br>''“Veletanlić Senija-Senka, estradni umetnik, vokalni solista džez i zabavne muzike. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=sveletanlic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 510.<br>''“Veletanlić M. Senija - Senka, estradni umetnik, vokalni solista (r. 27. V 1936, Zagreb). Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Bojana Vunturišević]], pevačica i tekstopisac<ref name=vunturisevic1>[https://www.portalnovosti.com/bojana-vunturisevic-verujem-da-i-dalje-mozemo-da-se-volimo Bojana Vunturišević: Verujem da i dalje možemo da se volimo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240524021136/https://www.portalnovosti.com/bojana-vunturisevic-verujem-da-i-dalje-mozemo-da-se-volimo |date=2024-05-24 }} Portal Novosti. ''Katarina Bošnjak; 13.05.2024.''<br>''“I otud moja ljubav za Dalmacijom – zato što je moje političko, nacionalno, ne znam ni ja kakvo sve opredeljenje, to da sam Jugoslovenka.”''</ref> * [[Toma Zdravković]], pjevač<ref name=zdravkovic1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 540.<br>''“Zdravković D. Tomislav - Toma, vokalni solista i kompozitor narodne muzike (r. 20. XI 1938, Aleksinac). Srbin, Jugosloven, […].”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Ernest Ačkun.jpg|Ernest Ačkun Datoteka:Хуса Алијевић 2014.png|Husein Alijević Datoteka:Šaban Bajramović.IMG 3786.jpg|Šaban Bajramović Datoteka:Bebi Dol u Nisu na Letnjoj pozornici 1991 02.jpg|Bebi Dol Datoteka:Bruno_Bjelinski.jpg|Bruno Bjelinski Datoteka:Kornelije Kovač.jpg|Kornelije Kovač Datoteka:Lepa brena.jpg|Lepa Brena Datoteka:Vatroslav Lisinski.jpg|Vatroslav Lisinski Datoteka:Dženan Lončarević (cropped).jpg|Dženan Lončarević Datoteka:Robert Pesut crop.jpg|Magnifico Datoteka:Milan Mladenović.jpg|Milan Mladenović Datoteka:Vlastimir Pericic.jpg|Vlastimir Peričić Datoteka:SakoPolumenta.JPG|Šako Polumenta Datoteka:Есма Реџепова.jpg|Esma Redžepova Datoteka:Usnija Redzepova-mc.rs.jpg|Usnija Redžepova Datoteka:Dado Topić 2007.jpg|Dado Topić Datoteka:Belgrade_Pride_2021_-_Bojana_Vunturišević.jpg|Bojana Vunturišević Datoteka:Toma Zdravković.jpg|Toma Zdravković </gallery> </center> == Nauka == * [[Zlatko Ahmetović]], univerzitetski profesor<ref name=ahmetovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 12.<br>''“Ahmetović Zlatko, profesor Fakulteta za fizičku kulturu, N. Sad; pomoćnik pokrajinskog sekretara za kulturu i obrazovanje. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vjekoslav Babukić]], jezikoslovac<ref name=babukic1>Babukić, Vjekoslav/Karadžić, Vuk Stefanović/Vraz, Stanko: Prijateljski dopisi o pravopisu ćirilskimi i latinskimi pismeni medju Vukom Stefanov. Karadžićem i Věkoslavom Babukićem, u: Kolo (1847), str. 71.<br>''“Kako sada mi (Jugoslavjani) stojimo, razděljeni na iztočni i zapadni věrozakon i obrede […].”''</ref> * [[Jovo Bakić]], sociolog<ref name=bakic1>[https://www.youtube.com/watch?v=ioJg1tUgXDo Jovo Bakić iskreni Jugosloven] YouTube. ''2021.''<br>''“Ovo govorim kao levičar, ali i kao iskreni Jugosloven.”''</ref> * [[Dževad Belkić]], fizičar<ref name=belkic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 39.<br>''“Belkić Dževad, fizičar, naučni savetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dunja Blažević]], istoričarka umetnosti<ref name=blazevic1>[https://www.slobodnaevropa.org/a/intervju-dunja-blazevic/30164157.html Blažević: Izložba Marine Abramović košta koliko i budžet muzeja] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Branka Mihajlović; 14.09.2019.''<br>''“Međutim, ja sam i dalje Jugoslovenka, to može da se nazove jugonostalgičar ili kako god hoćete. Ali ja sam Jugoslovenka i dalje.”''</ref> * [[Slavko Borojević]], agronom, genetičar<ref name=borojevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 56.<br>''“Borojević Slavko, akademik; profesor Poljoprivrednog fakulteta, N. Sad (penz.) […] P: Srbin-Jugosloven.”''</ref> * [[Franjo Bradaška]], historičar<ref name=bradaska1>Bradaška, Franjo: Jugoslovjeni u Turskoj. Narodopisni nacrt od profesora Franje Bradaške, u: Književnik, god. II. sv. 3. (1865), str. 321.<br>''“Ako Turska zanima ostalu Europu, to mora ona tim više zanimati Slovjene, a poimence nas Jugoslovjene.”''</ref> * [[Boris Buden]], filozof<ref name=buden1>[https://www.vijesti.me/zabava/56453/maternji-jezik-je-ideolosko-politicka-konstrukcija Maternji jezik je ideološko-politička konstrukcija] [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Matija Otašević; 12.11.2017.''<br>''“Postoji Jugoslavija uspostavljena 1943. kao emancipacijski projekt, i samo u tom smislu - a ne u smislu nekakvog nacionalnog i kulturnog identiteta, zajedničke historije - ne, već u smislu identifikacije sa jugoslavenskim projektom i mogućnostima njegovog nastavljanja…” - U onom smislu, dakle, u kojem danas u Hrvatskoj djeluje i o kojem piše Viktor Ivančić? - “Apsolutno, moj prijatelj Viktor Ivančić. U tom smislu sam Jugoslaven i krležijanac.”''</ref> * [[Oroslav Caf]], jezikoslovac, duhovnik<ref name=caf1>Caf, Oroslav (Bělankin): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-L3EKLYU5/0eb651f7-e8d8-4182-8297-db73a5a4305a/PDF R ino L sta slavenska vokala], u: Slovenska bčela, letnik 2, številka 23 (1851), str. 181.<br>''“Uže smo si veselo upanje dělali, da se bomo mi Jugoslaveni po navodu slavne […].”''</ref><ref name=caf2>Caf, Oroslav (Bělankin): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-7SVW981B/03fb9f28-9e2b-425a-b964-56a4fc584b38/PDF R ino L sta slavenska vokala], u: Slovenska bčela, letnik 3, številka 25 (1852), str. 205.<br>''“Bodi nam Jugoslavenom tedaj pravilo: I. r med konsonanti ino na kraju […].”''</ref> * [[Ivan Čolović]], etnolog<ref name=icolovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 83.<br>''“Čolović Ivan, književnik, izdavač i književni prevodilac, etnolog, viši naučni saradnik u Etnografskom institutu SANU. […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=colovic2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 76.<br>''“Čolović M. Ivan, književnik, izdavač; viši naučni saradnik u Etnografskom institutu SANU (r. 24. III 1938, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Vladimir Ćorović]], povjesničar<ref name=corovic1>Ćorović, Vladimir: Istorija Jugoslavije. Beograd 1933, str. 655.<br>''“Mi Jugosloveni imamo puno razloga da sa poverenjem gledamo u vremena koja dolaze.”''</ref> * [[Aleksa Đilas]], sociolog<ref name=adjilas1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/507246/I-u-maloj-zemlji-moguce-je-boriti-se-za-velike-ciljeve I u maloj zemlji moguće je boriti se za velike ciljeve] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Aleksandar Apostolovski; 15.05.2022.''<br>''“Ja sam se uvek izjašnjavao kao Jugosloven i to je za mene bilo samo prirodni produžetak toga što sam Srbin i Crnogorac.”''</ref><ref name=adjilas2>[http://www.nspm.rs/prenosimo/mozemo-bez-velikih-sila.html?alphabet=l Možemo bez velikih sila] Nova srpska politička misao. ''Dubravka Vujanović; 16.02.2010.''<br>''“Da, smatram se i dalje Jugoslovenom, ali se time ne odričem srpstva.”''</ref><ref name=adjilas3>[https://www.vreme.com/vreme/nade-i-planovi-zaboravljenih-emigranata/ Nade i planovi zaboravljenih emigranata] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Ljiljana Smajlović; broj 980, 15.10.2009.''<br>''Izjašnjavali ste se kao Jugosloven? - “To sam i danas. Što ne znači da nisam i Crnogorac i Srbin. A takođe i Srbijanac – pa u Beogradu u istom stanu živim od 1954!”</ref><ref name=adjilas4>Djilas, Aleksa: [http://books.google.de/books?id=ZMyZdvTympMC&printsec=frontcover&dq=editions:I4_wUiRXowIC&hl=de&sa=X&ei=24TKULbtHaeE4gSPiIC4BA&ved=0CDQQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false Funeral Oration for Yugoslavia], u: [[Dejan Đokić|Djokić, Dejan]] (izd.): Yugoslavism. Histories of a Failed Idea, 1918 - 1992, London 2003, str. 323.<br>''“Indeed, in the next official population count, I intend to declare myself a Yugoslav. This is what I was in census of 1971, 1981 and 1991; this is what I am in 2001.”''</ref><ref name=djilas5>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 83.<br>''“Đilas Aleksa, istoričar i publicista. […] P: Jugosloven, […].”''</ref><ref name=adjilas6>[http://www.djilas.rs/PITANJE/Posmrtni_govor_Jugoslaviji.html Posmrtni govor Jugoslaviji - jedan zamišljeni dijalog sa zapadnim prijateljima]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Djilas.rs ''Aleksa Đilas''</ref><ref name=adjilas7>[http://www.djilas.rs/PITANJE/Braneci_Zapad.html Braneći Zapad]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Djilas.rs ''Aleksa Đilas''</ref> * [[Dejan Đokić]], historičar<ref name=djokic1>[http://www.opendemocracy.net/people-debate_36/article_325.jsp A farewell to Yugoslavia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170707210022/https://www.opendemocracy.net/people-debate_36/article_325.jsp |date=2017-07-07 }} (na engleskom) openDemocracy. ''Dejan Đokić; 10.04.2002.''<br>''“I usually declared myself a Yugoslav, which had several advantages over being merely a Serb, which I also am, by virtue of being born in Serbia, to Serbian parents. True, by Yugoslav I don't just mean a citizen of a country called Yugoslavia, in Central and Eastern Europe national identities have primarily ethnic and not civic meaning. This effectively means that even though there is no country called Yugoslavia anymore, I can continue to declare myself a Yugoslav. But, I have an(other) ethnic identity, that of a Serb, and anyhow, being Yugoslav always meant something more to me than just a national identification. […] Although, as I already said, I always identified with Yugoslavia, I think I only became a real Yugoslav once the real Yugoslav state disintegrated, when I left Serbia for Britain.”''</ref> * [[Vladimir Dvorniković]], filozof i etnopsiholog<ref name=dvornikovic1>[https://www.dw.com/sr/jugoslovenski-dert/a-44853062 Jugoslovenski dert] [[Deutsche Welle]]. ''Dragoslav Dedović; 28.07.2018.''<br>''“On nije bio samo Jugosloven po nacionalnom opredeljenju. On je o Jugoslovenima izrekao istine koje spadaju u najtačnije i najbolnije spoznaje do kojih je jedan etnopsiholog mogao doći.”''</ref> * [[Egon Fekete]], lingvista<ref name=fekete1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 134.<br>''“Fekete Egon, filolog, serbokroatista, leksikograf; naučni savetnik u Institutu za sh. jezik, Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Ivan Filipović]], pedagog, književnik<ref name=ifilipovic1>Filipović, Ivan (Perić): Pravac naše književnosti, u: Neven, VII. god (1858), str. 73.<br>''“Važnost školskih i pučkih knjižnica uvidjeli su već mnogi narodi, samo mi Jugoslaveni ne.”''</ref> * [[Milutin Garašanin (arheolog)|Milutin Garašanin]], arheolog<ref name=garasanin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 140.<br>''“Garašanin Milutin, arheolog, akademik; preds. Odbora za arheologiju SANU. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Andrej Grubačić]], sociolog<ref name=grubacic1>Grubačić, Andrej: [http://books.google.de/books?id=zFDOQsocASMC&printsec=frontcover&dq=Don%27t+Mourn,+Balkanize!:+Essays+After+Yugoslavia&hl=de&sa=X&ei=Q4bHUYvYK8besgaa5IDoDg&ved=0CDIQ6AEwAA#v=onepage&q=Don%27t%20Mourn%2C%20Balkanize!%3A%20Essays%20After%20Yugoslavia&f=false Don't mourn, balkanize! Essays after Yugoslavia] Oakland 2010, str. 11. {{ISBN|1-60486-470-2}}.<br>''“I grew up in Belgrade—or, more precisely, between Belgrade and Sarajevo—but I always considered myself Yugoslav. I do not see any reason to stop doing so now.”''</ref> * [[Katica Hedrih]], mašinski inženjer, univ. profesorica<ref name=hedrih1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 163.<br>''“Hedrih (Stevanović) Katica, redovni profesor (za pr. Elastidinamika, Otpornost materijala i Teorija nelinearnih oscilacija) i šef Katedre za mehaniku Mašinskog fakulteta, Niš; gl. i odg. urednik časopisa "Facta Universitatis"; nauč. saradnik Matemat. instituta SANU; ekspert Sav. ministarstva za nauku i tehnologiju. […] P: Jugoslovenka, srpske nacionalnosti; […].”''</ref> * [[Fedor Herbut]], fizičar<ref name=herbut1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 163.<br>''“Herbut Fedor, redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF, Bg.; dopisni član SANU. […] P: Rusin, Jugosloven.”''</ref><ref name=herbut2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 152.<br>''“Herbut E. Fedor, redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF u Beogradu; dopisni član SANU (r. 3. V 1932, Novi Vrbas). Rusin, Jugosloven.”''</ref> * [[Fran Ilešič]], književni povjesničar, publicist<ref name=ilesic1>Ilešič, Fr.: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:doc-P2B6NX9A/099c4d73-b7c1-4486-9729-7487689a5bd4/PDF Vse pleše. Balada — ballata.], u: Ljubljanski zvon, god. 19 br. 1 (1899), str. 49.<br>''“Pohlevno nasprotujoč, je nekdo iz ozadja izrekel svoje pomisleke o Čukovem modrovanju, češ, mi Jugoslovani s svojim »kolom« se pač dobro vrtimo v krogu, a naprej ne pridemo, ne napredujemo.”''</ref> * [[Ivan Ivić]], psiholog, univerzitetski profesor<ref name=ivic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 176.<br>''“Ivić Ivan, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (za pr. Razvojna psihologija). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Anton Janežič]], filolog<ref name=janezic1>Prijatelj, Ivan: [http://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:doc-CELRWWCE/29cc0c10-4627-410e-8ce0-7e49e74864a3/PDF Borba za individualnost slovenskega književnega jezika 1848–1857] Ljubljana 1937, str. 109.<br>''“Ti nam pripravljaš pot, da se naj popred Jugoslovani sjedinimo, zraven pa tudi drugim narečjem približamo, da ne zagazimo na stranputice, po kterih žalibog tako radi tumaramo i vagutamo...”''</ref> * [[Božidar Jezernik]], etnolog<ref name=jezernik1>[https://pescanik.net/jugoslavija-zemlja-snova-2/ Jugoslavija, zemlja snova] Peščanik. ''03.12.2018.''<br>''“On je glavni lik Bože Jezernika, jer Boža je integralni Jugosloven i on žali – i to je jedna od teza ove knjige – što, po njegovom mišljenju, u Jugoslaviji, kako on kaže, nije bilo više jugoslovenskog nacionalizma.”''</ref> * [[Đokica Jovanović]], sociolog<ref name=jovanovic1>[https://nova.rs/emisije/zasto-u-srbiji-ima-sve-vise-jugoslovena/ Zašto u Srbiji ima sve više Jugoslovena?] Nova.rs ''TV Nova; 02.05.2023.''<br>''“Sociolog Đokica Jovanović iz Niša na nedavnom popisu izjasnio se kao Jugosloven i to ne prvi put.”''</ref> * [[Damir Kakaš]], univerzitetski profesor, političar<ref name=kakas1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 214.<br>''“Kakaš Damir, potpredsednik Skupštine AP Vojvodine (od '94); potpredsednik Izvršnog odbora Reformske demokratske stranke Vojvodine; redovni profesor Fakulteta tehničkih nauka, N. Sad. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Aleksej Kišjuhas]], sociolog<ref name=kisjuhas1>[https://www.tportal.hr/vijesti/clanak/krenula-kampanja-sve-veci-broj-javnih-osoba-nagovara-gradane-da-se-izjasne-kao-jugoslaveni-20221002 Krenula kampanja: Sve veći broj javnih osoba nagovara građane da se izjasne kao Jugoslaveni] tportal.hr. ''B. Stilin; 02.10.2022.''<br>''“Na njihov poziv prvi se odazvao sociolog, profesor na Sveučilištu u Novom Sadu i kolumnist lista Danas, Aleksej Kišjuhas, koji je na dan početka popisa podržao pokret poveznicom na svoju kolumnu pod naslovom 'Jugoslavija živi'.”''</ref> * [[Ivan Klajn]], jezikoslovac<ref name=klajn1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 228.<br>''“Klajn Ivan, lingvista; redovni profesor Filološkog fakulteta, Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Maja Korać]], sociolog<ref name=korac1> Savić, Svenka/Korać, Maja: Naučnice iz Srbije u svetu: kroz dijalog i refleksiju, u: Prelić, Mladena/Stevanović, Lada/Lukić Krstanović, Miroslava (ur.): [https://etno-institut.co.rs/storage/710/63abe78a83ade_Etnografski-zbornik-2022-PRINT2.pdf Rod, znanje i moć. Istorija, nasleđe i značaj naučnica u Srbiji] Beograd 2022, str. 202.<br>''“Ja sam bila i ostala Jugoslovenka. Da pojasnim, multikulturna Južna Slovenka. To je moje duboko, i pre svega, lično opredeljenje, ne političko. Zasnovano na iskustvu i načinu života moje (primarne) porodice, kao i na istoriji mojih porodičnih predaka.”''</ref> * [[Ana Kotevska]], muzikolog i muzički kritičar<ref name=kotevska1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 246.<br>''“Kotevska Ana, muzikolog i muzički kritičar; glavni i odgovorni urednik muzičkog mesečnika "Bis"; […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Boško Kovačević]], sociolog<ref name=kovacevic1>[https://www.oslobodjenje.ba/vijesti/bih/sjecanje-na-boska-kovacevica-918183 Sjećanje na Boška Kovačevića] [[Oslobođenje (list)|Oslobođenje]]. ''27.12.2023.''<br>''“Za sebe je volio da govori da je Sokolčanin, Subotičanin, Ličanin, Vojvođanin, Srbin, Jugosloven, Evropljanin, Građanin sveta”''</ref> * [[Fran Kovačič]], teolog, historičar<ref name=kovačič1>Kovačič, Fran: [https://books.google.de/books?id=Uuj64Xn6lc0C&newbks=1&newbks_redir=0&printsec=frontcover&hl=de#v=onepage&q&f=false Ob osemstoletnici križarskih vojsk. (1096 – 1896)], u: Katoliški obzornik, letnik I. (1897), str. 162.<br>''“Tem znamenitejše je to vprašanje za nas sedaj ob osemstoletnici križarskih vojsk, ker smo zlasti mi Jugoslovani v neposredni zvezi s križarskimi vojskami in se vprašanje cerkvenega zedinjenja posebno nas tiče.”''</ref> * [[Marija Kraljević-Balalić]], genetičar<ref name=kraljevicbalalic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 252.<br>''“Kraljević-Balalić Marija, dekan i redovni profesor Poljoprivrednog fakulteta, N. Sad (za pr. Genetika, Populaciona genetika i Uvod u metodiku maučnog [sic!] rada). […] P: Jugosl., […].”''</ref> * [[Ivan Kukuljević Sakcinski]], istoričar, književnik, političar<ref name=sakcinski1>I. K. S.: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5Qafecy6iKlcE4GRP36GCRjeS9AYE3ZKN4DtQb8v1YneKWwXP8ld5anxHTN8z7etr5CGTzYs6U5R0JEqz2r57g_dJAvk2YISjAh1_L-8uUNoKGjJ_3-K-qR5N5bwoZVY4HJKGA11VkUXgB6k-VFf_OZXWxAYg6f1kqWue6C8jtlemwhdXfI3_kI6Av7h8auSwL-rXpy_qyGym-ClQYCNiYHRT-RjqAtDzccX_9madJD6_gOeRNLXqDtoCqjO0ZnmjzqOAm-UFFo7e4PDGeFic2zoZak0UvgSC-cFMnrRlriWDKYrRrAM Politička pověstnica], u: Arkiv za pověstnicu jugoslavensku, knjiga II. (1852), str. 1.<br>''“Mi Jugoslaveni neimamo sve dosada našega diplomatara, pa ipak nećemo nikada bez njega moći razsvětliti i kritički napisati razgranjenu historiu našega naroda.”''</ref> * [[Đuro Kurepa]], fizičar<ref name=djkurepa1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 231-232.<br>''“Kurepa R. Đuro, redovni član SANU i ANU-BiH, dopisni član JAZU; profesor univerziteta - u penziji (r. 16. VIII 1907, Majske Poljane, Glina). Srbin-Jugosloven, […]. ”''</ref> * [[Milan Kurepa]], fizičar<ref name=mkurepa1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 263.<br>''“Kurepa Milan, redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF, Bg. (za pr. Fizika molekula i Fizika opšti kurs); naučni savetnik u Institutu za fiziku, Bg.; preds. Nacionalnog komiteta za fiziku Jugoslavije (od '87). […] P: Jugosloven srpsko-jevrejskog porekla.”''</ref><ref name=mkurepa2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 232.<br>''“Kurepa V. Milan, fizičar; redovni profesor Fizičkog fakulteta PMF u Beogradu; predsednik Nacionalnog komiteta za fiziku SFRJ (r. 11. V 1933, Bačka Palanka). Jugosloven, srpsko-jevrejskog porekla.”''</ref> * [[Šime Ljubić]], istoričar, arheolog<ref name=ljubic1>Okuka, Miloš: Eine Sprache - viele Erben. Sprachpolitik als Nationalisierungsinstrument in Ex-Jugoslawien. Klagenfurt 1998, S. 23. (na njemačkom)<br>“»Hej, Ihr Jugoslawenbrüder, seien wir ruhmreich!« So ruft der Kroate Šime Ljubić 1864 in seinem Spiegel der jugoslawischen Literaturgeschichte (Ogledalo književne poviesti Jugoslavjanske na podučavanje mladeži) in der […].</ref> * [[Ivan Macun]], književni povjesničar<ref name=macun1>Macun, Ivan: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-TZWJKXHW/f39ff886-a3b5-4dc5-967b-8f5d499a8755/PDF Cvetje slovenskiga pesničtva.] Trst 1850, str. 4.<br>''“Poglej samo nekaj malo na polje slavjanskih narodnih pesem in boš vidil u Čehih, Poljakih in posebno u nas Jugoslavjanih množinu sadja najlepšega, z katerim bo se težko kater si bodi drugi narod hvaliti zamogel.”''</ref> * [[Vlado Mađarić]], istoričar umetnosti<ref name=madjaric1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 403.<br>''“Mađarić Vlado, direktor Saveznog instituta za zaštitu spomenika kulture u Beogradu, r. 1915 u Ludbregu, Jugosloven.”''</ref> * [[Matija Majar]], etnograf, jezikoslovac<ref name=majar1>Majar, Matija: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-05AJDQXQ/0768df73-0700-4779-81e0-226111bc3825/PDF Naše slovstvo], u: Novice gospodarske, obertnijske in národske, tečaj XV. list 44 (03.06.1857), str. 174.<br>''“Mi Jugoslaveni, imenito Slovenci, smo v takih okolnostih, da moramo to pitanje tako le staviti: Čto moramo činiti, storiti, da se književno slože narečja serbsko, bulgarsko, horvatsko i slovensko?”''</ref> * [[Petar Matković]], geograf<ref name=pmatkovic1>Matković, Petar: Zemljopisni odlomci. Najnovija kartografija o Jugoslovjenskih zemljah, u: Književnik, god. III. sv. 1. (1866), str. 81.<br>''“Vojnički kartografički zavod u Beču, koji si je glede svojih kartografičkih proizvoda slavno ime stekao, objelodani za kratko vrieme koli za znanost u obće, toli za nas Jugoslovjene napose evo već drugu vele znamenitu i krasnu geografičku radnju: Dalmaciju naime, koja poput okvira sa zapada Balkanski poluotok zaprema, i gore navedenu kartu Bosne i Hercegovine, kojom je publikacijom sumnja o tajnom skrivanju kartografičkoga materijala iz političkoga obzira sasvim izčeznula.”''</ref> * [[Fedor Mesinger]], meteorolog, univerzitetski profesor<ref name=mesinger1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 317.<br>''“Mesinger Fedor, meteorolog; redovni profesor PMF, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nada Milašin]], naučnik<ref name=milasin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 328.<br>''“Milašin Nada, viši naučni saradnik u Institutu za arhitekturu i urbanizam Srbije, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vojin Milić]], sociolog<ref name=milic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 334.<br>''“Milić Vojin, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Miljanić]], inženjer elektrotehnike, univ. profesor<ref name=miljanic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 348.<br>''“Miljanić Petar, akademik, sekretar Odeljenja tehničkih nauka SANU, redovni profesor Mašinskog i Elektrotehn. fakulteta, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ivan Navratil]], jezikoslovac<ref name=navratil1>N., J.: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-7IS7KTWC/de1d2076-efac-45c3-b8f8-6afcd0997ccc/PDF Želja jezikoznanska o novem letu vsim Slovencom, posebno pisateljem slovenskim v prevdarek], u: Slovenska bčela, letnik 4, številka 8 (1853), str. 63.<br>''“Tudi govorimo vsi Slovenci in Jugoslovani; Ne dam mu naj manje […].”''</ref> * [[Aleksandar Nikolić (istoričar)|Aleksandar Nikolić]], istoričar, novinar<ref name=anikolic1>[https://boom93.rs/article/54985/jugosloveni-kulturno-povezivanje-trajnije-od-drzavnih-granica Jugosloveni: Kulturno povezivanje trajnije od državnih granica] Radio Boom93. ''Neda Stojićević/Jelena Milenković''.<br>''“Onda je bilo potpuno prirodno da 2022. kažem na popisu ću se izjasniti kao Jugosloven.”''</ref> * [[Viktor Novak]], istoričar<ref name=novak1>[https://www.rts.rs/page/rts/sr/Dijaspora/story/1526/srbija-na-vezi/2091781/-magnum-crimen---bez-cenzure-.html Magnum Crimen - bez cenzure] [[Radio-televizija Srbije]]. ''03.11.2015''<br>''“Prvo izdanje ove kultne knjige, Viktor Novak, Hrvat, ali i integralni Jugosloven, uspeo je da objavi u burnim posleratnim godinama, 1948.”''</ref> * [[Pavel Opavski]], univerzitetski profesor<ref name=opavski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 390.<br>''“Opavski Pavel [sic!], redovni profesor Fakulteta fizičke kulture, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven, […].”''</ref><ref name=opavski2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 334.<br>''“Opavski J. Pavle, redovni profesor Fakulteta za fizičku kulturu u Beogradu (r. 9. XI 1925, Stara Pazova). Jugosloven.”''</ref> * [[Milenko Panić]], univerzitetski profesor<ref name=panic1>[https://www.rts.rs/page/tv/ci/story/19/rts-svet/1290146/evropa-i-srbi-milenko-panic.html Европа и Срби: Миленко Панић] [[Радио-телевизија Србије]]. ''Војислав Лалетин; 26.03.2013.''<br>''“Премда је Југославија разбијена, он се и даље, с пуно разлога, осећа и понаша као Југословен.”''</ref><ref name=panic2>[https://www.youtube.com/watch?v=VZzu-CMhDjA Evropa i Srbi: Milenko Panić] [[YouTube]]. ''RTS Obrazovno-naučni program - Zvanični kanal; 22.08.2016.''<br>''“Pa, moram Vam reći da ovaj, ja sam uvijek bio, i odgojen, i… i ostao jugoslovenski orijentisan. […] Ali, ja sam se osjećao Jugosloven, i dalje se osjećam Jugosloven.”''</ref> * [[Zlatica Pavlovski]], naučni savjetnik iz područja živinarstva<ref name=pavlovski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 409.<br>''“Pavlovski Zlatica, upravnik Zavoda za živinarstvo u Institutu za stočarstvo, Zemun. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Stevan K. Pavlowitch]], historičar<ref name=pavlowitch1>[https://www.bbc.com/serbian/lat/srbija-60401608 Srbija i Velika Britanija: Ko je bio istoričar Stevan K. Pavlović - kosmopolita i džentlmen srpskog porekla] BBC na srpskom. ''Dejan Đokić; 25.02.2022.''<br>''“Istoričar Stevan K. Pavlović bio je kosmopolita i Evropljanin koji je govorio da je Jugosloven po rođenju, Srbin po porodičnom poreklu, Britanac po državljanstvu i Francuz po kulturnom afinitetu.”''</ref> * [[Miljenko Perić]], fizikohemičar<ref name=mperic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 413.<br>''“Perić Miljenko, redovni profesor Fakulteta za fizičku hemiju PMF, Bg. (za pr. Kvantna hemija i molekulske strukture); šef Katedre za molekulske strukture; prodekan za nastavu. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vesna Pešić]], sociološkinja<ref name=vpesic1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/dragoslav-petrovic-jugoslavija-ce-se-vracati-zazivece-u-novim-formama/ Dragoslav Petrović: Jugoslavija će se vraćati, zaživeće u novim formama] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Beta; 15.11.2024.''<br>''“Ali, ja sam i danas ostala Jugoslovenka.”''</ref> * [[Nebojša Popov]], sociolog<ref name=popov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 439.<br>''“Popov Nebojša, sociolog; viši naučni saradnik u Institutu za filozofiju i društveni teoriju, Bg. (od '81); odgovorni urednik lista "Republika" (od '91); član Saveta Beogradskog univerziteta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Tomislav Popović]], ekonomista, univerzitetski profesor<ref name=tpopovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 447-448.<br>''“Popović Tomislav, naučni savetnik, redovni profesor univerziteta. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dušan Puhalo]], anglista<ref name=puhalo1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 455.<br>''“Puhalo Dušan, književni prevodilac; redovni profesor Filološkog fakulteta, Bg. (penz.) […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Franjo Rački]], historičar, političar, katolički svećenik<ref name=racki1>Novak, Viktor: Franjo Rački u govorima i raspravama. Zagreb 1925, str. 126.<br>''“Naš ugovor ima se navlaš na to obazrijeti, da smo Jugoslovjeni, da nam je bolja budućnost samo u Jugoslovjenstvu.”''</ref><ref name=racki2>Novak, Grga (i drugi) (ur.): Spomenica. Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti 1866-1966. Zagreb 1966, str. 14.<br>''“Rački je bio ne samo velik učenjak nego i velik patriot u najširem smislu te riječi: Hrvat, Jugoslaven, Slaven.”''</ref><ref name=strossmayer-racki/><ref name=racki31>Novak, Viktor: Antologija jugoslovenske misli i narodnog jedinstva (1390-1930). Beograd 1930, str. 216.<br>''“Mi Jugoslovjeni razdijeljeni smo jezikom, ovom pravom dušom naroda, glavnim, često i jedinim sidrom narodnosti.”''</ref> * [[Ivan Radetić]], jezikoslovac<ref name=radetic1>Radetić, Ivan: Pregled hrvatske tradicionalne književnosti. Senj 1879, str. 199.<br>''“Ovo obće jamstvo ili poručanstvo počelo je kod zapadnih Slovjena; Čeha, Poljaka i Pomorana padati već XIII. vieka, dočim se kod nas Jugoslovjena imenice Hrvata i Srba po zakonu vinodolskom i Dušanovom još u XIV. vieku nalazilo, a gdješto se i do dana današnjega sačuvalo.”''</ref> * [[Božo Radman]], agronom<ref name=radman1>[https://www.glassrpske.com/lat/plus/teme/in-memoriam-mr-bozo-radman-do-posljednjeg-daha-posvecen-nauci-i-pravdi/348739 In memoriam - mr Božo Radman: Do posljednjeg daha posvećen nauci i pravdi] Glas Srpske. ''Mladen Karić; 30.01.2021.''<br>''“Ja sam univerzalista i kosmopolita. Nacionalno se osjećam kao Jugosloven. Ako me neko detaljnije pita, ja sam Bosanac. Ako ide još detaljnije, ja sam Krajišnik. Najdetaljnije, ja sam Banjalučanin. Nakon toga, nemojte me dalje pitati!”''</ref> * [[Duško Radosavljević]], politolog i predsjednik Saveza antifašista Vojvodine<ref name=dradosavljevic>[https://sav-ns.wixsite.com/sav2017/struktura-sav-a Struktura i rukovodstvo SAV-a] SAV - Savez antifašista Vojvodine.<br>''“Sremac, Srbin, Vojvođanin, Jugosloven i Evropljanin.”''</ref> * [[Ljubiša Rajić]], lingvist<ref name=rajic1>[http://www.slobodnaevropa.org/content/sta_znaci_multikulturalnost/2276177.html Šta znači multikulturalnost] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Biljana Jovićević; 16.01.2011.''<br>''“Ja sam rođen u Jugoslaviji, tu sam odrastao, obrazovao se, oženio i dobio djecu. Nisam mogao biti ništa drugo nego Jugosloven, bez obzira što su moj otac i majka bili Srbi.”''</ref><ref name=rajic2>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 471.<br>''“Rajić Ljubiša, vanredni profesor za skandinavske jezike i književnosti na Filološkom fakultetu, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Slobodan Ribnikar]], fizikohemičar<ref name=sribnikar1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 481.<br>''“Ribnikar Slobodan, akademik; redovni profesor Prirodno-matematičkog fakulteta, Bg. (za pr. Nuklearna hemija i Fadiohemija). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nikola Rot]], profesor psihologije<ref name=rot1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 487-488.<br>''“Rot Nikola, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Obrad Savić]], filozof<ref name=obradsavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 495.<br>''“Savić Obrad, viši predavač na Katedri za društvene nauke Tehnološko-metalurškog fakulteta, Bg.; generalni sekretar Beogradskog kruga i gl. urednik časopisa "The Belgrade circle". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Svenka Savić]], psihološkinja, lingvistkinja<ref name=ssavic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 496.<br>''“Savić Svenka, redovni profesor Filozofskog fakulteta, N. Sad (za pr. Psiholingvistika, Analiza diskursa i Uvod u lingvistiku). […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Ljubica Simaković]], univerzitetska profesorica<ref name=simakovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 500.<br>''“Simaković Ljubica, redovni profesor Ekonomskog fakulteta, Kragujevac (za pr. Ekonomska filozofija i politika). […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Đorđe Stanković]], povjesničar<ref name=djstankovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 521.<br>''“Stanković Đorđe, redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (za pr. Istorija Jugoslavije); šef Katedre za istoriju Jugoslavije. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dubravka Stojanović]], povjesničarka<ref name=dstojanovic1>[https://www.danas.rs/vesti/politika/demostat/dubravka-stojanovic-nismo-u-hladnom-ratu-vucic-nije-tito-a-ni-srbija-nije-jugoslavija/ Dubravka Stojanović: Nismo u Hladnom ratu, Vučić nije Tito, a ni Srbija nije Jugoslavija] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Demostat/Ivana Petronijević Terzić; 21.12.2022.''<br>''“Ni ja ne želim Jugoslaviju, ja jesam Jugoslovenka, ali ne želim Jugoslaviju zato što mislim da je njeni narodi nisu dorasli.”''</ref><ref name=dstojanovic2>[https://www.slobodnaevropa.org/a/most-nasledje-latinka-perovic-istorija-balkan-jugoslavija/32723484.html Latinka Perović - u Srbiji ignorisana i napadana, u regionu poštovana] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Omer Karabeg; 10.12.2023.''<br>''“Tek sam kasnije kroz duge razgovore s njom shvatila tu njenu poziciju bez obzira što se s njom na tom pitanju nisam slagala i ostala sam Jugoslovenka.”''</ref> * [[Svetomir Škarić]], profesor ustavnog prava<ref name=skaric1>[http://www.dnevnik.mk/?ItemID=969BE953C56D4D4294BC6BE9769FDB93 Пратениците-торбеши бараат третман на помала етничка заедница]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (na makedonskom) Dnevnik. ''Tatjana Popovska; 18.09.2011.''</ref><ref name=skaric2>[http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=121810833459&id=9&setIzdanie=22161 Ин мемориам]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (na makedonskom) Nova Makedonija. ''Svetomir Škarić; 18.12.2010.''</ref> * [[Slobodan Šoja]], historičar<ref name=soja1>[https://unaworld.tv/video/reaktor-bih-jugonostalgija Jugonostalgija] Una televizija, emisija ''Reaktor BiH''. ''04.12.2023.''<br>''“Pa znate šta, ja mislim da je bolje reći da... da sam Jugosloven nego jugonostalgičar.”''</ref> * [[Jorjo Tadić]], istoričar<ref name=jtadic1>Тадић, Јорјо: [https://books.google.de/books?id=bzCZCgAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=de&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Сабласти круже Југославијом...], у: Историјски часопис, књ. 18 (1971), str. 48.<br>''“А још више зато што је мени лично сасвим свеједно да ли се нешто назива хрватским или српским, јер су за мене Срби и Хрвати један народ, без обзира што се о томе мислило или данас мисли, пише и прописује. Као Југословен, али не по линији државне већ по свом дубоком националном опредељењу, а и научном уверењу, јер сам то био и онда када смо о југословенској држави само сањали, сматрам да је ненаучно и смешно сврставати старе Дубровчане у Србе или Хрвате, а њихова културна дела, посебно књижевност, резервисати искључиво за једне или друге.“''</ref><ref name=tadic2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 715-716.<br>''“Tadić Jorjo, dr filozofije, red. prof. Filozofskog fakulteta u Beogradu za Opštu istoriju Novoga veka, dopisni član Srpske akademije nauka u Beogradu, dopisni član Jugoslavenske akademije znanosti i umjetnosti u Zagrebu, r. 1899 u Starom Gradu, Srez hvarski, Jugosloven.”''</ref> * [[Nevenka Tadić]], neuropsihijatar<ref name=ntadic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 568.<br>''“Tadić Nevenka, neuropsihijatar. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Nikola Tesla]], izumitelj<ref name=tesla1>[https://www.slobodnaevropa.org/a/nikola-tesla/30612584.html Svi hoće Nikolu Teslu] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Mila Đurđević/Una Čilić''.<br>''“Zbog toga, braćo i sestre, kao najstariji Srbin, Jugoslaven, Amerikanac naše krvi u Sjedinjenim Državama, upućujem vam ovo pismo moleći vas da se odazovete pozivu predsjednika Roosevelta.”''</ref> * [[Rajko Tomović]], naučnik, robotičar<ref name=tomovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 585.<br>''“Tomović Rajko, akademik; direktor (sa N. Uzungoluom) Centra za multidisciplinarno praćenje pravaca razvoja informatike, Atina (od '96). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ljubinka Trgovčević-Mitrović]], povjesničarka<ref name=trgovcevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 590.<br>''“Trgovčević Ljubinka, viši nauč. saradnik u Istorijskom institutu SANU, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref><ref name=trgovcevic2>[https://www.danas.rs/kultura/vece-secanja-na-ljubinku-trgovcevic-1948-2022-istoricarka-putnica-zena-nadasve-prijateljica/ Veče sećanja na Ljubinku Trgovčević (1948-2022): Istoričarka, putnica, žena, nadasve prijateljica] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''J. J.; 06.03.2023.''<br>''“Rođena u njenom središtu, u Bosni, u Sarajevu, ostala je Jugoslovenka do kraja.”''</ref> * [[Milan Trtanj]], fizikohemičar<ref name=trtanj1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 593-594.<br>''“Trtanj Milan, rukovodilac Laboratorije za hemijsku dinamiku i permanentno obrazovanje Instituta za nuklearne nauke "Vinca". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Vladeta Urošević]], fizičar<ref name=urosevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 598.<br>''“Urošević Vladeta, osnivač i direktor preduzeća "Metrologia". […] P: Srbin, Jugosloven.”''</ref> * [[Ivan Vejvoda]], politikolog<ref name=vejvoda1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 605.<br>''“Vejvoda Ivan, politikolog; profesor na Syssex [sic!] University, Engleska (od '93). […] P: Jugosloven.”''</ref><ref name=vejvoda2>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 510.<br>''“Vejvoda I. Ivan, politikolog; istraživač u Institutu za evropske studije u Beogradu (r. 27. XII 1949, Beograd). Jugosloven.”''</ref> * [[Vuk Vernić]], sociolog, revolucionar<ref name=vernic1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 65.<br>''“Vernić Vuk, borac u prištapskim jedinicama VŠ, neutvrđenog mesta rođenja, profesor na Pravnom fakultetu u Zagrebu, Jugosloven, u NOV došao krajem marta 1943. iz ustaškog logora Jasenovac razmenom za zarobljene Nemce.”''</ref> * [[Radina Vučetić]], historičarka<ref name=vucetic1>[https://www.pressreader.com/serbia/nin/20200806/281706912025220][http://www.nin.co.rs/pages/article.php?id=102354064] Неорадикалски рикверц води у провалију [[НИН]]. ''Радмила Станковић; 06.08.2020.''<br>''“Радина Вучетић је имала ту срећу: предмет њеног научног интересовања је превасходно Југославија, Краљевина и она социјалистичка, а за себе једнако каже да је Југословенка јер је рођена и васпитана у тој земљи, јер је формирана у југословенском духу и не може за првих двадесет година свог живота да каже „пуј, пике, више не важи“.”''</ref><ref name=vucetic2>[https://www.youtube.com/watch?v=Icqc0scR63Q Prostori slobode - Radina Vučetić] YouTube. ''Remarker Media; 01.07.2020.''<br>''Jesi ti Jugoslovenka? - “Jesam, da. To moram da pomenem.”''</ref> * [[Sreten Vujović]], sociolog<ref name=svujovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 628.<br>''“Vujović Sreten, sociolog; redovni profesor Filozofskog fakulteta, Bg. (od '92); član Malog veća Beogradskog kruga. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Emir Zelenhasić]], univerzitetski profesor<ref name=zelenhasic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 643-644.<br>''“Zelenhasić Emir, redovni profesor Građevinskog fakulteta, Subotica (za pr. Hidrologija i Osnovi hidrotehnike); šef Katedre za hidrotehniku. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vjekoslav Babukić.jpg|Vjekoslav Babukić Datoteka:Jovo Bakic-mc.rs.jpg|Jovo Bakić Datoteka:Franjo Bradaška.jpg|Franjo Bradaška Datoteka:Jurij Caf.jpg|Oroslav Caf Datoteka:Vladimir Ćorović.jpg|Vladimir Ćorović Datoteka:Dejan Djokic LMU Book presentation.jpg|Dejan Đokić Datoteka:Ivan Filipović 1892 Mayerhofer.png|Ivan Filipović Datoteka:Andrej Grubačić at the SF anarchist bookfair 2010 (cropped).jpg|Andrej Grubačić Datoteka:Fran Ilešič.jpg|Fran Ilešič Datoteka:JanezicAnton.jpg|Anton Janežič Datoteka:Ivan Klajn.jpg|Ivan Klajn Datoteka:Fran Kovačič.jpg|Fran Kovačič Datoteka:Ivan Kukuljevic Sakcinski 1889 Mukarovsky.png|Ivan Kukuljević Sakcinski Datoteka:Kurepa georg2 (cropped).jpg|Đuro Kurepa Datoteka:Sime Ljubic 1885 Mayerhofer.png|Šime Ljubić Datoteka:MacunIvan.jpg|Ivan Macun Datoteka:Matija Majar (2).jpg|Matija Majar Datoteka:Vojinmilic.jpg|Vojin Milić Datoteka:Ivan Navratil.jpg|Ivan Navratil Datoteka:Nebojsa Popov-mc.rs.jpg|Nebojša Popov Datoteka:Božidar Jezernik 02.jpg|Božidar Jezernik Datoteka:Franjo_Rački_1897_Th._Mayerhofer.png|Franjo Rački Datoteka:Ljubiša Rajić.jpg|Ljubiša Rajić Datoteka:Dubravka Stojanović.jpg|Dubravka Stojanović Datoteka:Nevenka Tadić.jpg|Nevenka Tadić Datoteka:Tesla circa 1890.jpeg|Nikola Tesla Datoteka:Rajko Tomovic.jpg|Rajko Tomović Datoteka:Ivan Vejvoda - July 2015 (cropped).jpg|Ivan Vejvoda </gallery> </center> == Novinarstvo i publicistika == * [[Mihailo Bjelica]], novinar, univ. profesor<ref name=bjelica1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 45.<br>''“Bjelica Mihailo, naučni savetnik u Institutu za političke studije, Bg.; redovni profesor Fakulteta političkih nauka, Bg. (za pr. Istorija novinarstva). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Olga Božičković]], novinarka<ref name=bozickovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 45.<br>''“Božičković Olga, slobodni novinar. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Nikola Burzan]], novinar<ref name=burzan1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 68.<br>''“Burzan Nikola, novinar; urednik-komentator u Spoljno-političkoj rubrici "Naše Borbe". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Angelina Čakširan]], novinarka<ref name=caksiran1>[https://www.mojnovisad.com/gradske-face/angelina-caksiran-novinar-i-urednik-pisanje-mora-imati-svrhu-i-poruku-jer-to-je-pravo-novinarstvo-id43596.html Angelina Čakširan, novinar i urednik: Pisanje mora imati svrhu i poruku jer to je pravo novinarstvo] mojnovisad.com ''Aleksandar Jovanović; 12.11.2021.''<br>''“Kao Jugoslovenka, što sam ostala do danas, prezirala sam svaki nacionalizam, srpski, hrvatski, bilo koji. To nas je i dovelo do raspada zemlje koja je definitivno bila najlepša na svetu. U svakom pogledu.”''</ref> * [[Đorđe Dragojlović]], novinar<ref name=dragojlovic1>[http://www.index.hr/vijesti/clanak/sto-ce-kerum-na-ovo-reci-vojvodjanski-novinar-osniva-nacionalno-vijece-jugoslavena/462207.aspx Što će Kerum na ovo reći: Vojvođanski novinar osniva Nacionalno vijeće Jugoslavena] Index. ''27.11.2009.''</ref> * [[Milovan Đilas]], publicista, politički disident, političar, revolucionar<ref name=mdjilas1>[https://www.bbc.com/serbian/lat/balkan-53066157 Milovan Đilas: „Crnogorac, Srbin i Jugosloven koji po značaju daleko prevazilazi jugoslovenske okvire“] BBC na srpskom. ''Dejan Đokić; 17.07.2020.''<br>''“Đilas je bio Crnogorac, Srbin i Jugosloven. Ali je po svom značaju daleko prevazilazio jugoslovenske okvire, pa iako zvuči kao kliše, može se reći da je bio građanin sveta, pre svega onog sveta koji se borio za slobodu, pravdu i društvenu jednakost.”''</ref> * [[Jug Grizelj]], novinar<ref name=grizelj1>Đoković, Momir (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji 1991. Leksikon. Beograd 1991, str. 144.<br>''“Grizelj, I. Jug, novinar (r. 2. VIII 1926, Vrlika). Jugosloven.”''</ref><ref name=grizelj2>[https://www.vreme.com/vreme/jug-grizelj-1926-1991/ Venci i reči za velikana novinarstva] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Živorad Kovaćević; br. 12, 14.01.1991.''<br>''“Jug Girzelj je bio Jugosloven u najboljem smislu te reči Zato je toliko voleo Beograd — onaj široki, neuskogrudi, neprovincijalni, tolerantni, kosmopolitski Beograd. Bio je ponosan što je Beograđanin. Njegov zvezdani čas je bio kad su kolege odlučile da on, po krvi Hrvat i Italijan, po ljudskom opredeljenju Jugosloven, bude predsednik Udruženja novinara Srbije.”''</ref> * [[Dinko Gruhonjić]], novinar i univerzitetski profesor<ref name=gruhonjic1>[https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/a-vi-sto-biste-da-nas-koljete-vi-ste-dinko-sakic-autorski-tekst-dinka-gruhonjica-o-tome-sta-je-zaista-rekao-u-dubrovniku/ A vi, što biste da nas koljete, vi ste Dinko Šakić: Dinko Gruhonjić za Danas o tome šta je zaista rekao u Dubrovniku] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dinko Gruhonjić; 25.03.2024.''<br>''“Ja sam dete bratstva i jedinstva, moja jedina domovina bila je i ostala Jugoslavija, a ja sam Jugosloven, Bosanac i Vojvođanin. Nikada nisam prestao da verujem u bratstvo i jedinstvo naših naroda i narodnosti.”''</ref><ref name=gruhonjic2>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/hulje-vrebaju-iz-mraka-i-krecu-se-u-coporima/ Hulje vrebaju iz mraka i kreću se u čoporima] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dinko Gruhonjić; 05.12.2020.''<br>''“Ja sam Jugosloven, dakle apatrid. Ali, odavno sam shvatio da je Jugoslavija bila prirodna tvorevina, a da su ove banane u kojima živimo totalno neprirodne.”''</ref><ref name=gruhonjic3>[https://autonomija.info/dinko-gruhonjic-danas-je-sveti-avnoj-ideja-jugoslavije-je-ideja-slobode/ Dinko Gruhonjić: Danas je sveti AVNOJ – ideja Jugoslavije je ideja slobode] Autonomija. ''Dinko Gruhonjić; 29.11.2021.''<br>''“Kao Jugosloven, kažem da Jugoslavija nije bila savršena. Ali se mogla “popraviti”. A ovo, ovo što su nam servirale ubice Jugoslavije kao “novu normalnost”, e to je potpuno nepopravljivo!”''</ref> * [[Zdravko Huber]], novinar, urednik<ref name=huber1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 165.<br>''“Huber Zdravko, novinar, urednik u "Našoj Borbi". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Dejan Ilić]], izdavač i urednik<ref name=dilic1>[https://pescanik.net/razgovor-u-jajcu/ Razgovor u Jajcu] Peščanik. ''Dejan Ilić; 26.07.2017.''<br>''“Da li to što sam Jugosloven isključuje mogućnost da budem Srbin?”''</ref> * [[Viktor Ivančić]], novinar<ref name=ivancic1>[https://www.021.rs/story/Info/Srbija/260982/Dezulovic-To-sto-radi-Vesic-moze-i-Baka-Prase.html Dežulović: To što radi Vesić može i Baka Prase] Portal 021. ''Danas; 15.12.2020.''<br>''“Inače, taj princip, da dobri Hrvati iz srpske perspektive smeju da seru samo po Hrvatskoj i njenim gradovima, i obratno, da je dobrim Srbima iz hrvatske perspektive dopušteno da seru isključivo po Srbiji i njenim gradovima, za mene je nakaradan. Ja se kao Jugosloven zalažem za to da svi seremo po svima, slobodno, velikodušno, bez kočnica i ustezanja.”''</ref> * [[Željko Ivanović]], novinar<ref name=zivanovic1>[https://www.nedeljnik.rs/priblizite-mi-to-kako-se-covek-oseca-ko-crnogorac-zeljko-ivanovic-u-novom-nedeljniku/ „Približite mi to, kako se čovek oseća ko Crnogorac?“ Željko Ivanović u novom Nedeljniku] Nedeljnik. ''Veljko Miladinović; 13.01.2024.''<br>''“Ja sam bio Jugosloven. I danas sam u kulturološkom smislu Jugosloven.”''</ref> * [[Josip Kirigin]], novinar, publicist, revolucionar<ref name=kirigin1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 317.<br>''“Kirigin Josip, novinar, šef dopisništva zagrebačkog Vjesnika u Beogradu, rez. kapetan, r. 1918 u Australiji, Jugosloven.”''</ref> * [[Ferdo Kočevar]], publicist<ref name=kocevar1>Žavčanin, K. [Ferdo Kočevar (pseudonim)]: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QafI8q6cWMCSYx5DASe5f4K9LHOzIvL2AH58YK0c7JYOkjJ7oZB_OTlRLbYsgT45Daa8UMBStsfx3pi2R9XZ7VFaUKFuoXfoeB2HQLn2j4NThGNY-GJv5JNACbJCNEhYJrBiCsAH9AQDPYDdn1be2GLBSUNd5tP1cFAY5VS6-FfgGs4mJiar0TuMEbqaYjlaWHj3R3SIm_8EUuu3jtoEpL2YMm_-8bETpnDxn990Z8ZR92XZcOJrRiwvfQ9Mob_AcKF4R4vM6KinlM9V2sgsh4VeP5LR10FjGptp9KroUmjhDomEeJw Jugoslavenska akademija], u: Novice gospodarske, obertniške in narodne, tečaj XIX. list 19 (08.05.1861), str. 150.<br>''“Mi Jugoslovani smo v tem obziru v dosta hujem položaji. […] Naravno je tedaj, da so zadobile te sosedne slovstva pretežni upljiv v nas Jugoslovane in sicer na veliko škodo in nevarnost za našo narodnost.”''</ref> * [[Mahmud Konjhodžić]], novinar, publicist<ref name=konjhodzic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 331.<br>''“Konjhodžić Mahmud, novinar, r. 1905 u Ljubuškom, srez Mostar, Jugosloven.”''</ref> * [[Anton Kos]], publicist<ref name=kos1>A[nton]. K[os]. Cestnikov: [http://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-I14QC4EA/fa8e646f-84d3-473a-9ea7-ebcbed6d420a/PDF Poljodelstvo in kemija], u: Novice gospodarske, obertnijske in národske, tečaj XV. list 53 (04.07.1857), str. 210.<br>''“Tudi mi Jugoslovani se moremo sponašati z možem, ki po vsej pravici zaslužuje, da ga v vesrto Mezzofantov vredimo.”''</ref> * [[Boro Krivokapić]], novinar<ref name=krivokapic1>[https://www.xxzmagazin.com/boro-krivokapic-poslednji-jugosloven Boro Krivokapić, poslednji Jugosloven] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208063744/https://www.xxzmagazin.com/boro-krivokapic-poslednji-jugosloven |date=2023-02-08 }} XXZ magazin. ''Milivoj Bešlin; 28.11.2018.''<br>''“Ja sam bio i ostao prije svega Jugosloven”, neretko je ponavljao.''</ref> * [[Sergije Lukač]], novinar, univ. profesor<ref name=lukac1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 281.<br>''“Lukač Sergije, novinar; redovni profesor FPN, Bg. (penz.). […] P: Jugosloven-Srbin, […].”''</ref> * [[Svetlana Lukić]], novinarka<ref name=lukic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 283.<br>''“Lukić Svetlana, novinar; zamenik glavnog i odgovornog urednika za program Radija "B-92" (od '96). [...] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Petar Luković]], novinar<ref name=lukovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 284.<br>''“Luković Petar, novinar; zamenik glavnog i odgovornog urednika lista "Vreme". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Tomislav Marković (novinar)|Tomislav Marković]], novinar i književnik<ref name=tmarkovic1>[https://balkans.aljazeera.net/opinions/2022/10/21/budimo-jugosloveni-iako-smo-srbi Budimo Jugosloveni iako smo Srbi] [[Al Jazeera Balkans]]. ''Tomislav Marković; 21.10.2022.''<br>''“Izjašnjavajući se kao Jugosloveni po nacionalnosti podrivamo totalitarnu ideju nacionalnog identiteta, a o njenoj totalitarnosti dovoljno govori masovna histerija protiv jugoslovenstva kojoj svedočimo. […] Budimo Jugosloveni, iako smo Srbi.”''</ref> * [[Rusko Matulić]], publicista<ref name=matulic1>[https://www.vreme.com/vreme/poslednji-odlazak-jugoslovenskog-emigranta/ Poslednji odlazak jugoslovenskog emigranta] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Petar Lađević; broj 1283, 06.08.2015.''<br>''“Tridesetog jula ove godine u Nju Džersiju je umro veliki Jugosloven, istinski borac za ljudska prava, najbliži saradnik pokojnog Mihajla Mihajlova, saradnik i prijatelj Saveza Oslobođenje i jedan od najrespektabilnijih izučavalaca i sakupljača različitih izvora za stvaranje celovite slike o demokratskoj Jugoslaviji; politički emigrant koji je čitav život posvetio intelektualnoj i ljudskoj borbi za demokratsku Jugoslaviju.”''</ref> * [[Mihajlo Mihajlov]], publicista, politički disident<ref name=mihajlov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 321.<br>''“Mihajlov Mihai [sic!], publicista; viši naučni saradnik u Elliott Schoo [sic!] of International Affairs, Vašington (od '94); član Centralnog komiteta Socijaldemokrata Amerike. […] Rus po rođenju, Jugosl. po opredeljenju; […]”''</ref> * [[Živko Milić]], novinar, publicista<ref name=milic>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 452.<br>''“Milić Živko, novinar, urednik «Borbe», član upravnog odbora Saveza novinara Jugoslavije, rez. kapetan, r. 1923 u Zagrebu, Jugosloven.”''</ref> * [[Avdo Mujčinović]], novinar i pozorišni kritičar<ref name=mujcinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 366.<br>''“Mujčinović Avdo, pozorišni kritičar u listu "Politika ekspres", Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Ivan Rizinger]], novinar<ref name=rizinger1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 485.<br>''“Rizinger Ivan, muzički urednik Radio Kruševca (od '89), revije "Pobeda" (od '90) i diskografske kuće "Take It Or Leave It", Bg. (od '95). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Teofil Pančić]], novinar<ref name=pancic1>[https://karakter.rs/intervju/post/teofil-pancic-za-karakter-srbi-i-hrvati-su-u-kulturnom-smislu-jedan-narod/ Teofil Pančić za Karakter: Moja lista pet najboljih novinara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221203054707/https://karakter.rs/intervju/post/teofil-pancic-za-karakter-srbi-i-hrvati-su-u-kulturnom-smislu-jedan-narod/ |date=2022-12-03 }} Karakter. ''Karakter; 03.12.2021.''<br>''“Aludirate na moj tekst u kome sam objasnio da su entiteti složeniji i da ne mora da bude samo jedan, jer sam ja celog života i Srbin i Vojvođanin i Jugosloven i da ne vidim u čemu je tu problem. Na popisima sam se uvek izjašnjavao kao Srbin, ali sad dolazim u iskušenje da se pomalo iz inata izjasnim kao Vojvođanin. Ako nacionalistima to već toliko smeta, onda malo da ih iritiram.”''</ref><ref name=pancic2>[https://slobodnarec.rs/2021/08/31/teofil-pancic-srpstvo-vojvodjanstvo-i-ostale-koske/ Srpstvo, vojvođanstvo... i ostale koske] Slobodna reč. ''Teofil Pančić; 31.08.2021.''<br>''“A identiteti mogu da budu složeni, višestruki i isprepleteni, sve u jednom čoveku, i to ne nužno zato što ovaj ima „mešano poreklo“ po oveštalim etnocentričnim standardima. Evo, znam po sebi: u svakoj bih prilici mogao reći za sebe, i na svakom bih se popisu stanovnišva – ako se takvo izjašnjavanje već traži – mogao izjasniti i kao Srbin i kao Vojvođanin i kao Jugosloven, i ne bih nikada slagao baš ništa.”''</ref> * [[Vlado Ribnikar]], novinar, političar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Milorad Roganović]], novinar<ref name=roganovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 485.<br>''“Roganović Milorad, novinar. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dževad Sabljaković]], novinar i književnik<ref name=sabljakovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 490.<br>''“Sabljaković Dževad, književnik, književni kritičar i novinar. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Dragoslav Simić]], novinar<ref name=dsimic1>[https://portalforum.rs/blog/2022/10/12/bez-jugoslovena-na-popisu/ Bez Jugoslovena na popisu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014223724/https://portalforum.rs/blog/2022/10/12/bez-jugoslovena-na-popisu/ |date=2022-10-14 }} Forum - Portal građanske Srbije. ''D. B.; 12.10.2022.''<br>''“Redakciji Portala Forum javio se kolega Dragoslav Simić (Radio Beograd) i rekao da mu je pre dva dana došla popisivačica kojoj je na pitanje o nacionlanosti odgovorio da je Jugosloven.”''</ref> * [[Tamara Skrozza]], novinarka<ref name=skrozza1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/nazalost-jedinica-sam-tamara-skrozza-o-odrastanju-u-somboru-i-tome-kako-je-posao-birao-nju-a-ne-ona-njega/ „Nažalost, jedinica sam“: Tamara Skrozza o odrastanju u Somboru i tome kako je posao birao nju, a ne ona njega] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Rade Radovanović; 16.04.2023.''<br>''“Dete sam iz mešovitog braka, nisam krštena, vaspitavana sam i uvek sam se izjašnjavala kao Jugoslovenka.”''</ref> * [[Karel Slanc]], publicista, političar<ref name=slanc1>Slanc, Karel: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-S4HN0TV0/959837c4-8301-4745-ada5-32ea3243c15d/PDF Avstrijski Jugoslovani in morje.] Gorica 1912, str. 11.<br>''“Zdaj, ko ste Avstriji priklopljeni Bosna in Hercegovina, nas je v državi precej Jugoslovanov.”''</ref> * [[Jelena Sofronijevic]], novinarka<ref name=sofronijevic1>[https://vittles.substack.com/p/yugonostalgic-cuisine Yugonostalgic Cuisine] (na engleskom) Vittles. ''Natasha Tripney; 23.08.2021.''<br>''“Sofronijevic regards herself as Yugoslav, though she was born in the UK in 1998.”''</ref> * [[Grujica Spasović]], novinar, urednik<ref name=spasovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 514.<br>''“Spasović Grujica, novinar; dopisnik Švedskog radija (od '89). […] P: Jugosloven, […].''</ref> * [[Gordana Suša]], novinarka<ref name=susa1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 549.<br>''“Suša Gordana, novinar i komentator; novinar u listu "Naša Borba"; urednik Video nedeljnika "VIN"; član Izvršnog odbora Nezavisnog udruženja novinara Srbije i Malog veća Beogradskog kruga. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Hari Štajner]], novinar<ref name=stajner1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 562-563.<br>''“Štajner Hari, novinar; spoljnopolitički komentator lista "Vreme"; direktor "Medija centra", Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Zaharije Trnavčević]], novinar<ref name=trnavcevic1>[http://www.danas.rs/dodaci/nedelja/mogu_li_jugosloveni_postati_etnicka_zajednica.26.html?news_id=272880 Mogu li Jugosloveni postati etnička zajednica?] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Katarina Živanović; 13.12.2013.''<br>''“Trnavčević se, inače, izjašnjava kao Jugosloven. Jedan je od 23.303 koliko ih po poslednjem popisu ima u Srbiji.”''</ref> * [[Pavel Turner]], publicist<ref name=turner1>Turner, Pavel (Dr. Ahasverus): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-FNQV7UL2/a4dbb24c-fb60-4883-89f7-5642a8a8d5d0/PDF Beseda o jugoslovanskih razmerah], u: Kres, godina 1 br. 7 (1881), str. 396.<br>''“Mi Jugoslovani bi se vselej morali naravno najbližje rodne brate čutiti in po tem čutenji bi se moralo naše strmljenje in občenje med seboj ravnati, pa je li tako?”''</ref> * [[Boris Varga]], novinar, politolog<ref name=varga1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/boris-varga-privilegija-je-danas-biti-u-manjini/ Boris Varga: Privilegija je danas biti u manjini] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Rade Radovanović; 29.09.2019.''<br>''“U Ukrajini sam među majdanistima kao neko ko se deklariše među ostalom i kao Jugosloven, Rusin i ukrajinski levičar, što je prema uspostavljenim tamošnjim stereotipima skoro sve do ekscesa potpuno isključivo.”''</ref> * [[Vekoslav Vakaj]], publicist<ref name=vakaj1>Vakaj, Vekoslav: [https://dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-RSB1W1PC/7e8d6513-919f-4967-b288-eaa869d44904/PDF Jugoslovani v zlati Pragi in slavnem Velegradu. Potopisne črtice.] Maribor 1886, str. 58.<br>''“Jugoslovani smo obljubili tukaj pri altarju slovanske vzajemnosti: da se hočemo napiti tukaj slovanskega rodo- in domoljubja.''</ref> * [[Gordana Vujović]], novinarka, književnica<ref name=gvujovic1>[https://primorski.me/info/kultura/gordana-vujovic-jugoslovenka-zivi-u-meni-srcem-sam-pisala-tako-je-bilo-napisano-u-libru/ Gordana Vujović: Jugoslovenka živi u meni, srcem sam pisala “Tako je bilo napisano u libru”] Primorski Portal. ''Biljana Dabić; 10.09.2024.''<br>''“U duši sam bila i ostala Jugoslovenka i umrjeću kao Jugoslovenka.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Stevan Kragujevic, Milovan Djilas,1950.JPG|Milovan Đilas Datoteka:Dinko Gruhonjić.jpg|Dinko Gruhonjić Datoteka:ViktorIvancic.jpg|Viktor Ivančić Datoteka:Ferdo Kočevar.jpg|Ferdo Kočevar Datoteka:Anton Kos Cestnikov.jpg|Anton Kos Datoteka:Petar lukovic gm.jpg|Petar Luković Datoteka:Mihajlo Mihajlov wiki photo.jpg|Mihajlo Mihajlov Datoteka:Teofil Pancic-mc.rs.jpg|Teofil Pančić Datoteka:Karel Slanc.jpg|Karel Slanc Datoteka:Gordana Susa-mc.rs.jpg|Gordana Suša Datoteka:Zaharije Trnavčević.jpg|Zaharije Trnavčević </gallery> </center> == Obaveštajstvo == * [[Vojin Đurašinović]], obavještajac, revolucionar<ref name=djurasinovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 166.<br>''“Đurašinović Vojin-Kostja, inspektor u Državnom sekretarijatu za unutrašnje poslove NR Srbije, r. 1919 u Bastaji, srez Daruvar, Jugosloven.”''</ref> == Odvjetništvo == * [[Srđa Popović (advokat)|Srđa Popović]], advokat, borac za ljudska prava<ref name=spopovic1>Stehlík, Petr: Jugoslavenstvo Srđe Popovića kao temelj suvremenog promišljanja jedne naizgled umirovljene ideje, u: Štěpánek, Václav (ur.): Савремена српска и чешка славистичка истраживања. Реферати са Kолоквијума Београд–Брно одржаног 21. октобра 2021. на Филoлошком факултету Универзитета у Београду./Současná srbská a česká slavistická bádání. Příspěvky z Kolokvia Brno–Bělehrad, které se konalo 21. října 2021 na Filologické fakultě Univerzity v Bělehradě. Edice Brno–Bělehrad, sv. 2. Brno 2021, str. 73.<br>''“Oduvek sam bio Jugosloven. Prvo što sam u životu naučio bilo je kako se zovem, u kojoj ulici stanujem i to da sam Jugosloven. Druga stvar je bio režim prema kome sam bio vrlo kritičan. Najveći problem Jugoslavije bio je u tome što ona nije mogla da postane demokratska država. Desimir Tošić je to jednom lepo rekao: ‚Ideja Jugoslavije je bila velika, ali smo mi, nažalost, bili mali’.”''</ref><ref name=spopovic2>[https://www.vreme.com/vreme/advokat-od-lika-i-dela/ Advokat od lika i dela] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Aleksandar Ćirić; 02.12.2010.''<br>''“Neočekivano za mnoge, Srđa Popović otkriva da je oduvek bio Jugosloven, mada je imao problem "s tom vrstom identifikacije".”''</ref><ref name=spopovic3>[http://pescanik.net/2013/10/srda-popovic-intervju/ Srđa Popović – intervju] [[Peščanik]]. ''Esquire; 19.10.2013.''<br>''“Srđa Popović nikada nije odustao od svog opredeljenja da se izajšnjava kao Jugosloven, ali ni tome ne prilazi olako, jednostrano.”''</ref><ref name=spopovic4>[https://www.monitor.co.me/sra-popovi-i-tadeu-mazovjecki-odlazak-boraca-za-ljudska-prava/ Srđa Popović i Tadeuš Mazovjecki, odlazak boraca za ljudska prava] Monitor. ''Tamara Kaliterna; 01.11.2013.''<br>''“Srđa Popović se do kraja izjašnjavao kao Jugosloven.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Srđa Popović advokat.jpeg|Srđa M. Popović </gallery> </center> == Politika == === 21. vijek === * [[Miroslav Kopečni]], političar, bivši diplomat<ref name=kopecni1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 239.<br>''“Kopečni Miroslav, direktor Instituta za nuklearne nauke "Vinča". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Đorđe Subotić]], politički aktivista<ref name=subotic1>[https://www.danas.rs/dijalog/licni-stavovi/ni-od-mramora-ni-od-gvozdja-vec-covek-od-principa/ Ni od mramora, ni od gvožđa, već čovek od principa] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Duško Radosavljević; 10.12.2019.''<br>''“Po svome ličnom opredeljenju, i to je stalno naglašavao, Đorđe je bio Rumljanin, Sremac, Vojvođanin i Jugosloven. To je ono što ga je određivalo, činilo njegovu ličnost, opredeljivalo stavove i ponašanje.”''</ref> === 20. vek === * [[Božidar Adžija]], političar, revolucionar, publicist<ref name=adzija1>Prpić, Ivan (ur.): Komunisti o fašizmu (1919-1940). Zagreb 1976, str. 25.<br>''“Ali budući da talijanski fašizam postaje sve više predstavnikom službene Italije i kao takav ulazi u redove organizirane svjetske reakcije, koja se u unutarnjoj politici svake pojedine države svojim socijalnoreakcionarnim ciljevima i tendencijama, a u vanjskoj politici svojim imperijalističkim težnjama, sprema na jaku ofenzivu protiv općeg mira i demokracije, to je potrebno, naročito nama Jugoslavenima, da budnim okom pratimo razvoj fašističkog pokreta u Italiji, jer on može sutra-prekosutra, pobratimljen sa Horthyjevim »probuđenim Mađarima«, ugroziti mirni razvoj našeg državnog života.”''</ref> * [[Milka Agbaba]], političarka, revolucionar<ref name=agbaba1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 63.<br>''“Agbaba T. Milka (Izborni srez begejski, APV – NRS), politički radnik, rođena u siromašnoj seljačkoj porodici 24-XI-1921 godine u Banatskom Karađorđevu, APV – NRS. Jugoslovenka.”''</ref><ref name=agbaba2>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 11.<br>''“Agbaba Milka, nar. poslanik Savezne narodne skupštine za Srez begejski, član CK SK Srbije, pretsednik Saveza društava prijatelja dece i omladine za APV, r. 1921 u Banatskom Karađorđevu, Jugoslovenka.”''</ref> * [[Džemal Bijedić]], političar, revolucionar<ref name=bijedic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 57.<br>''“Bijedić Džemal, nar. posl. Republičkog veća Narodne skupštine NR BiH, član Izvršnog veća NR BiH, pretsednik Sreskog NO u Mostaru, član CK SK BiH, član Saveznog odbora Saveza boraca NOR, član Pretsedništva [sic!] Glavnog odbora SSRN BiH, rez. potpukovnik, r. 1917 u Mostaru, Jugosloven.”''</ref> * [[Josip Broz Tito]], državnik, revolucionar, vojskovođa<ref name=Tito1>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 179-180.<br>''“Tito je bio Jugoslaven na jedan novi način, i kao državnik, i kao politički čovjek, i naprosto kao čovjek. […] Za vrijeme rata ustaše su nastojali prikriti Titovo hrvatsko porijeklo. On sam ga nije krio: kad je došao u oslobođeni Beograd svi su znali koje je nacionalnosti. Nije to previše isticao niti je smatrao da je to najvažnije. U nekim je prilikama ipak govorio o tome: i o svojoj nacionalnosti i o jugoslavenstvu. Postoje tri njegove veće izjave kojima se može poslužiti na različite načine. Prva je negdje s kraja pedesetih ili početka šezdesetih godina (objavio ju je zagrebački tjednik »Danas« na Titov devedeseti rođendan, 25. V 1982, bez preciznije datacije): »Tko hoće da bude Jugoslaven, neka bude Jugoslaven, kome to smeta. Ne smije se, naravno, to forsirati, na isti način kao što se tome ne treba ni suprotstavljati. I važno je da se zna da to ne može biti nacionalno opredjeljenje. I ja kažem da sam Jugoslaven. I to ću uvijek kazati, što ne znači da sam zaboravio da sam rođen u Zagorju, da sam po nacionalnosti Hrvat. Bitno je što radim i čemu težim«... 1. marta 1971. dao je još jednu izjavu o tome, koja, ako se ne varam, tada nije odmah puštena u javnost: »Ja sam protiv svakog pritiska u pogledu nacionalnog opredjeljenja, tj. da se ljudi moraju izjašnjavati da pripadaju ovoj ili onoj naciji. Ima čitav niz ljudi kojima to smeta. Dobro je da se ljudi, opredjeljuju, jer se od toga ne može pobjeći. Ja sam rođen u Hrvatskoj, kao i moji preci, u Zagorju. To svi znaju. Ali, ja sam Jugosloven, po svojoj funkciji, po svemu. I ne samo to. Ja sam internacionalista.« (navedeno prema »Politici«, Beograd 4. V 1982). Treća izjava, kojom se najviše operira, izgovorena je vrlo spontano, možda čak s ljutnjom, u jeku najveće poslijeratne međunacionalne krize u nas: u ljeto 1971, na manevrima »Sloboda 71«. Ona se u ponečem razlikuje od prve te se obično i citira s različitom namjerom: »Bilo je slučajeva da se počelo zaboravljati da smo mi Jugoslavija. Govorilo se o republici, a o Jugoslaviji se ćutalo. Bilo je skoro sramota da se prizna da si Jugosloven. Ja za sebe kažem: ja sam Jugosloven i ništa drugo ne mogu biti. Ja sam Jugosloven i po svojim obavezama, po svom položaju a i po svom duhu. Ali, ja nisam zatajio ni da sam rođen u Hrvatskoj. Zašto da sada ističem da sam Hrvat. Ja sam odrastao u Jugoslaviji u sredini radničke klase. A takvih ima stotine hiljada.« Razlika između prve i treće izjave posve je razumljiva: kad je zajedništvo dovedeno u pitanje, pogotovo kad je u krizi, Titu je jugoslavenstvo važnije nego nacionalnost. Da to nije bilo tako, zar bi bila moguća 1941, NOB, AVNOJ i sve drugo.”''</ref><ref name=Tito2>Ičević, Dušan: Savremeni smisao jugoslovenstva, u: Socijalizam, god. 30 br. 10 (1987), str. 57.<br>''Prigovara što se tada, 1969. godine, sve manje čuje riječ Jugoslavija, a piše i govori pretežno o federaciji: »Mi moramo jače isticati Jugoslaviju. Mi smo Slovenci, Hrvati, Srbi, Makedonci, Crnogorci i drugi, ali smo svi ujedno i Jugosloveni, svi smo građani socijalističke Jugoslavije... […].''«</ref> * [[Vice Buljan]], političar, revolucionar<ref name=buljan1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 92.<br>''“Buljan Vice, nar. posl. Saveznog veća Savezne narodne skupštine za srez Sinj, r. 1905 u Sinju, Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181>Matvejević, Predrag: Jugoslavenstvo danas. Pitanja kulture. Zagreb 1982, str. 180-181.<br>''“Uostalom, on nije bio jedini koji se u presudnim trenucima naše historije iskazao kao Jugoslaven. To je slučaj velikog broja njegovih najbližih drugova i suboraca koji su se u raznim prilikama u ratu i poratnim godinama, izjasnili na isti način: Kosta Nađ, Koča Popović, Svetozar Vukmanović-Tempo, Petar Drapšin, Peko Dapčević, Ivan Gošnjak, Vice Buljan, Vicko Krstulović, Avdo Humo, Osman Karabegović, Vlado Popović, Rato Dugonjić, Ivo i Jurica Ribar, dr Ivan Ribar, Grga Jankes, Zaim Šarac, Vlado Ribnikar, Šefket Maglajlić, Uglješa Danilović, Veljko Vlahović i mnogi drugi.”''</ref> * [[Uglješa Danilović]], političar, revolucionar<ref name=danilovic1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 95.<br>''“Danilović J. ing. Uglješa (poslanik Veća naroda iz NR BiH), inženjer agronomije, rođen 7-II-1913 god. u selu Gnionici, srez Modriča, NR BiH. Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Peko Dapčević]], političar, diplomata, general-pukovnik, revolucionar<ref name=dapcevic1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 96.<br>''“Dapčević J. Peko (Izborni srez žički, NRS), general-pukovnik, rođen 25-VI-1913 god. u Ljubotinju, kraj Cetinja, NR CG. Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Drapšin]], revolucionar, general-lajtnant<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Ratomir Dugonjić]], političar, revolucionar<ref name=dugonjic1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 102.<br>''“Dugonjić I. Ratomir (poslanik Veća naroda iz NR BiH), pravnik, rođen 10-I-1916 god. u Trebinju, NR BiH. Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Avdo Humo]], političar, revolucionar, general-major u rezervi<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Sava Kosanović]], političar, diplomata<ref name=skosanovic1>Привремена народна скупштина ДФЈ: [https://www.sistory.si/media/legacy/publikacije/58001-59000/58139/III_zasedanje_Avnoj_1945_zvezek_III_A.pdf Треће заседање Антифашистичког већа народног ослобођења Југославије и заседање Привремене народне скупштине. 7—26 август 1945. Стенографске белешке] Београд 1945, str. 410-411.<br>''“Данас кад побеђује принцип самоодређења народа, када је тај принцип постављен за темељ Уједињених нација, када се уклања супремација оних који мисле да су супериорни, у томе часу ми Југословени, без разлике, Срби, Хрвати, Словенци, Македонци, ми Југословени не можемо да вјерујемо, да се народу који je политички зрео, који je цивилизован, који je показао и крвавим жртвама и крвавом борбом вољу своју да се уједини ca својом целином националном, да се томе народу та воља не испуни.”''</ref> * [[Hinko Krizman]], političar<ref name=krizman1>Привремена народна скупштина ДФЈ: [https://www.sistory.si/media/legacy/publikacije/58001-59000/58139/III_zasedanje_Avnoj_1945_zvezek_III_A.pdf Треће заседање Антифашистичког већа народног ослобођења Југославије и заседање Привремене народне скупштине. 7—26 август 1945. Стенографске белешке] Београд 1945, str. 71.<br>''“Moja vjera kao Hrvata, Jugoslovena, kao samostalnog demokrate bila je uvijek da jedinstvo Jugoslavije leži u demokratskoj i socijalnoj pravdi.”''</ref> * [[Vicko Krstulović]], političar, revolucionar, general<ref name=krstulovic1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 48.<br>''“Krstulović Marka Vicko, komandant rasformirane 9. dalmatinske divizije, na raspoloženju u VŠ, rođen 1905, Split, radnik, Jugosloven, u NOB od 1941, član KPJ od 1922, član CK KPJ od 1940, većnik Prvog i Drugog zasedanja AVNOJ-a, krajem rata ministar u vladi NR Hrvatske.”''</ref><ref name=krstulovic2>Mihaljević, Josip: Dometi i granice kritičke misli u KPJ (SKJ) - Slučaj Vicko Krstulović, u: Republika, br. 480–483 (2010), str. 15-26. ''<br>''“Stoga, iako je etnički bio Hrvat, u nacionalnom smislu smatrao se Jugoslavenom.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Grga Jankes]], političar, revolucionar<ref name=jankes1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 270.<br>''“Jankes Grga, nar. poslanik Saveznog veća Savezne nar. skupštine, pretsednik Odbora za pritužbe i žalbe, član Centralnog odbora Saveza ratnih vojnih invalida, r. 1906 u Ivanskoj, srez Bjelovar, Jugoslovan [sic!].”''</ref><ref name=jankes2>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 122.<br>''“Jankes Đ. Grga (Izborni srez Bjelovar NRH), politički radnik, rođen 12-III-1906 u Ivanskoj, Srez bjelovarski, NRH. Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Šefket Maglajlić]], političar, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Romano Moric]], političar, revolucionar<ref name=moric1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 613.<br>''“Romano Moric, ekonomista, nar. posl. Republičkog veća Narodnog sobranja NR Makedonije, član Izvršnog veća NR Makedonije, član CK SK Makedonije, član pretsedništva Glavnog odbora SSRN Makedonije, rez. poručnik, r. 1921 u Bijeljini, NR BiH, Jugosloven.”''</ref> * [[Radovan Papić]], političar, revolucionar<ref name=rpapic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 518.<br>''“Papić Radovan, nar. poslanik Savezne narodne skupštine, posl. Veća Naroda za NR BiH, nar. posl. Republičkog veća Narodne skupštine NR BiH, sekretar Sekretarijata za socijalnu zaštitu Saveznog izvršnog veća, član Izvršnog komiteta CK Saveza komunista BiH, član Centralne revizione komisije Saveza komunista Jugoslavije, član Pretsedništva Glavnog odbora SSRN BiH, rez. pukovnik, r. 1910 u Vlahinji, srez Bileća, Jugosloven.”''</ref> * [[Puniša Perović]], političar, revolucionar<ref name=perovic1>VII Kongres Saveza Komunista Jugoslavije. Ljubljana 22–26 aprila 1958. Stenografske beleške. Beograd 1958, str. 668.<br>''“Ustvari, radi se o neuspjeloj odbrani ideološkog monopola, istog onog monopola koji je godinama carovao u komunističkom pokretu i sa kojim smo mi Jugosloveni imali gorka iskustva.”''</ref> * [[Nikola I Petrović Njegoš]], knez i kralj Crne Gore<ref>''[[Glas Crnogorca]]'', br. 56 od ponedeljka 8. oktobra 1918. ([[:sr:s:Краљевска прокламација од 20. октобра 1918.|Wikisource]] i [[:c:File:List Glas Crnogoraca LVI broj.pdf|Wikimedia Commons]]), proklamacija kralja Nikole Jugoslovenima: „Kad sam, krajem jula 1914., objavio rat Austriji, rekao sam: „Tržem mač za ujedinjenje Jugoslovena“. [...] Jugoslavija ne može se zamisliti bez svih Slovenaca, Hrvata i Srba. U našoj Crnoj Gori, dobro znate, od davnina žive najbolji Srbi i Jugosloveni. [...] Pozdrav svoj dragoj braći Jugoslovenima od strane dugonapaćenog, a danas najsrećnijeg i najradosnijeg Jugoslovenina — Kralja Crne Gore.”</ref><ref>''[[Glas Crnogorca]]'', br. 62 od ponedeljka 2. januara 1919. ([[:sr:s:Краљевска прокламација од 15. јануара 1919.|Wikisource]]), proklamacija kralja Nikole Crnogorcima: „Od zvanične Srbije i njenih agenata optuživan sam kao protivnik jugoslovenskog jedinstva. Međutim, nijedan pojedinac u Srpstvu i Jugoslovenstvu nije više radio na njemu od mene, nastavljajući u tome djelo mojih besmrtnih predaka. [...] Ni ja ni moja kuća nijesmo se popeli i držali na prijesto Crne Gore silom; nećemo na njega ni ostati, ako to zahtijevaju interesi Crne Gore i jugoslovenskog naroda.”</ref> * [[Moša Pijade]], političar, revolucionar<ref name=pijade1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 57.<br>''“Pijade Samuila Moša Čiča Janko, načelnik odseka VŠ za vojne vlasti u pozadini i član CK KPJ, rođen 1890, Beograd, akademski slikar i novinar, Jugosloven, u NOB od 1941, član KPJ od 1920, bio član ilegalnog Izvršnog odbora KPJ od 1922, izdržao četrnaest godina robije, većnik Prvog i Drugog zasedanja AVNOJ-a.”''</ref> * [[Svetozar Pribićević]], političar<ref name=pribicevic1>Pribićević, Svetozar: Diktatura Kralja Aleksandra. II izdanje. Beograd 1953, str. 128.<br>''“Mi, Jugosloveni, ne bismo mogli da idemo za primerom Nemačke, pre svega, zato što u njoj vlada načelo da pravo države ima prvenstvo nad pravom zemalja koje sačinjavaju državu; a zatim, posle gorkog iskustva u četrnaestogodišnjem postojanju države, mi moramo da budemo načisto s tim: šta pripada zajedničkoj državi, a šta pripada državama ili samoupravnim jedinicima.”''</ref> * [[Gavrilo Princip]], revolucionar<ref name=princip1>Grujičić, Nebojša: Da je skrlet kao što je kuvet bio bi ibret, u: Bazdulj, Muharem/Grujičić, Nebojša (ur.): Stogodišnji rat. Sarajevski atentat i tumačenja. Beograd 2015, str. 74.<br>''Govoreći u ovom kontekstu o Mladoj Bosni, sociolog Todor Kuljić je napisao neveliki tekst koji zaslužuje da se ovde ponovi: “[…] Doduše, neki Principa i brane. To danas čine pretežno srpski istoričari. Zašto? Utisak je da to ne čine zbog solidarnosti sa težnjama sunarodnika (uostalom Gavrilo se izjašnjavao kao Jugosloven i to jeste bio njegov istinski identitet), nego više stoga što se time opiru demonizovanju vlastite nacije […].”''</ref><ref name=princip2>[https://www.politika.rs/sr/clanak/270960/Princip-bez-advokata Princip bez advokata] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Todor Kuljić; 23.09.2013.''<br>''“Doduše, neki Principa i brane. To danas čine pretežno srpski istoričari. Zašto? Utisak je da to ne čine zbog solidarnosti sa težnjama sunarodnika (uostalom Gavrilo se izjašnjavao kao Jugosloven i to jeste bio njegov istinski identitet), nego više stoga što se time opiru demonizovanju vlastite nacije.”''</ref><ref name=princip3>[http://www.slobodnaevropa.org/content/jugoslovenstvo-gavrila-principa/25296984.html Povodom predstave "Mali mi je ovaj grob": Jugoslovenstvo Gavrila Principa] [[Radio Slobodna Evropa]]. ''Branka Mihajlović; 14.03.2014.''<br>''Autorka teksta Biljana Srbljanović primećuje “da se istoričari utrkuju, otimajući se oko identiteta čoveka koji se vrlo jasno, na nekoliko zvaničnih mesta, potpisano i pisano, izjašnjavao o sopstvenom identitetu kao jugoslovenske nacionalnosti, vrlo nereligiozan čovek, koji nema nikakve veze sa velikosrpskom idejom.”''</ref> * [[Vaso Radić]], političar, revolucionar<ref name=vradic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 584.<br>''“Radić Vaso, narodni poslanik Saveznog veća Savezne narodne skupštine, član Revizione komisije CK SK BiH, član Glavnog odbora SSRN BiH i Vazduhoplovnog saveza BiH, rez. major, r. 1923 u Vlahinju, srez Visoko, Jugosloven.”''</ref> * [[Aleksandar Ranković]], političar, revolucionar<ref name=rankovic1>VII Kongres Saveza Komunista Jugoslavije. Ljubljana 22–26 aprila 1958. Stenografske beleške. Beograd 1958, str. 250.<br>''“Mi moramo o svemu tome razmisliti, jer se ne radi samo o našoj zemlji i našem Savezu komunista, o nama Jugoslovenima nego o čitavom radničkom pokretu.”''</ref> * [[Ivan Ribar]], državnik, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/><ref name=ivanribar1>Novak, Viktor: Antologija jugoslovenske misli i narodnog jedinstva (1390-1930). Beograd 1930, str. LXII.<br>''“Jedan narod, iako sa raznim plemenskim imenima i u zajedničkoj državi, nije u Ustavotvornoj skupštini, (kojoj je bio pretsednik Hrvat i osvedočeni Jugosloven Ivan Ribar), na žalost pod navalom gentilnog instinkta, u Ustavu dobio ni […].”''</ref> * [[Ivo Lola Ribar]], revolucionar, političar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Jurica Ribar]], revolucionar, slikar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/><ref name=jribar1>Petričević, Jozo: Jurica Ribar. Slikar i revolucionar. Zagreb 1988, str. 115.<br>''Jurica je umro na rukama Steve Dobrkovića. Njegovom susretljivošću uspio sam utvrditi točan datum Juričine smrti. “[…] Ovako nesvjesan živio je još oko dva sata kada ga je izdala i posljednja snaga i kada je zauvijek prestalo kucati mladenačko srce - divnog druga i borca Četvrte proleterske brigade, rođenog sina iz bratske Hrvatske i velikog Jugoslavena Jurice Ribara.”''</ref><ref name=jribar2>Petričević, Jurica Ribar, str. 99.<br>''“Iako je kasnije, u više navrata imao poći na novu dužnost, ostao je sa Crnogorcima. Nikako ih nije htio ostaviti. Crnogorce je volio neograničeno. S njima se toliko saživio. Juricu je kao Hrvata, odnjihao slobodarski Beograd, a Četvrta ga je sudbinski, trajno, zanavijek povezala za Crnu Goru i on ništa manje nije bio Crnogorac - bio je u stvari Jugoslaven. […] ...” (Dr Ivan Ribar).''</ref> * [[Paško Romac]], političar, revolucionar<ref name=romac1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 612-613.<br>''“Romac Paško, nar. poslanik Saveznog veća Savezne narodne skupštine, pretsednik Glavnog zadružnog saveza FNRJ, član CK SKH i CK SKS, organizacioni sekretar Pokrajinskog komiteta SKS za Vojvodinu, član Glavnog odbora SSRNS, sekretar Pokrajinskog odbora SSRNS, član Glavnog odbora Saveza boraca Srbije, rez. pukovnik, r. 1915 u Vukšiću, srez Benkovac, Jugosloven.”''</ref> * [[Frano Supilo]], političar<ref name=supilo1>Boban, Branka: [https://hrcak.srce.hr/file/333440 Stavovi hrvatske političke elite prema stvaranju jugoslavenske države], u: Tragovi, god. 2 br. 2 (2019), str. 41.<br>''“Govorim kao slobodan, uvjeren, a i informiran narodni čovjek. Govorim kao Hrvat slobodnih misli, Jugoslaven, ali – last but not least – kao Dubrovčanin.”''</ref> * [[Zaim Šarac]], političar<ref name=sarac1>Greble, Emily: Muslims and the making of modern Europe. New York 2021, str. 239. (na engleskom)<br>''“Šarac was a lifelong, self-identified Yugoslav who abhorred the fascists and had been among those responsible for spearheading the Muslim cultural association, Preporod.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Pero Šoć]], političar, književnik<ref name=soc1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 701.<br>''“Šoć Pero, dr književnosti, ministar Crne Gore u penziji, r. 1884 u Ljubotinju, Srez cetinjski, Jugosloven.”''</ref> * [[Veljko Vlahović]], političar, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/><ref name=vlahovicl>Vlahović, Veljko: Radnička klasa, samoupravljanje, međunacionalni odnosi, omladina. Beograd 1981, str. 32.<br>''“Nama, Jugoslovenima, često se prebacuje što proces svog razvitka karakterišemo borbom za razvitak socijalističke demokratije.”''</ref> * [[Nemanja Vlatković]], političar, revolucionar<ref name=vlatkovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 769.<br>''“Vlatković Nemanja, učitelj, nar. posl. Republičkog veća Narodne skupštine NR BiH, član glavnog odbora Saveza boraca BiH, r. 1914 u Lješljanima, Srez bosansko-novski, Jugosloven.”''</ref> * [[Svetozar Vukmanović]], političar, revolucionar, general-pukovnik u rezervi<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Gregor Žerjav]], političar<ref name=zerjav1>[https://kaldrma.rs/slovenac-koji-je-stitio-siromasne-beogradske-radnike/ Slovenac koji je štitio siromašne beogradske radnike] Kaldrma. ''Kaldrma; 01.05.2023.''<br>''“Slovenac po rođenju, Jugosloven po uverenju, čovek zanimljive biografije, političar, i nadasve neko ko je u opustošenom Beogradu posle Prvog svetskog rata imao itekako sluha za nevolje onih koji su u prestonom gradu nove države Srba, Hrvata i Slovenaca tražeći posao u nemaštini lutali ulicama.”''</ref> === 19. vijek === * [[Andrej Einspieler]], političar, publicist<ref name=einspieler1>Einspieler, Andrej: Kaj storiti, da dobimo ilirskoslavenski jezik, u: Slovenska bčela, II. tečaj/svezak (1851), str. 10.<br>''“Kaj je pa storiti, da se serbsko, horvatsko in slovensko podnarečje složi u ilirsko narečje, da mi Jugoslaveni dobimo ilirskoslavenski jezik ?”''</ref> * [[Janez Bleiweis]], političar, publicist<ref name=bleiweis1>Zajc, Marko: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:doc-EIPXXE4I/008b176a-dc1f-4503-8b43-3a155cb1de75/PDF Kje se slovensko neha in hrvaško začne. Slovensko-hrvaška meja v 19. in na začetku 20. stoletja.] Ljubljana 2006, str. 145.<br>''Ponovil je tezo o neprofitnosti slovenskega založništva, izpostavil primer jezikovno združenih Nemcev, Italijanov in Francozov, »ki imajo podnarečij še več kot mi Jugoslovani« in zaključil v apatičnem tonu: »Kaj čmo mi s svojo pohlevno slovenščino terdovratniki biti! To ni sedanjemu času več primerno /…/.«''</ref> * [[Josip Jelačić]], državnik, general<ref name=jelacic1>Šidak, Jaroslav: [https://hrcak.srce.hr/file/76682 Prilozi hrvatskoj povijesti za revolucije 1848.], u: Radovi Zavoda za hrvatsku povijest, knj. 9, br. 1 (1976), str. 60.<br>''“Pri okolnostima takovim dakle, samo ako mi Jugoslaveni budemo složni i jedan drugoga budemo pomagali, naša pravedna stvar mora srećnim uspěhom uvienčana biti.”''</ref> * [[Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak]], političar, publicist<ref name=ljubusak1>Kapetanović-Ljubušak, Mehmed-beg: [https://books.google.de/books?id=JmsWAAAAYAAJ&pg=PR7&dq=istocno+blago+ljubusak&hl=de&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwje8p-rgvSAAxVMZ_EDHek-A60Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q&f=false Istočno blago. Svezak I: Turske, arapske i perzijske poslovice i mudre rečenice.] Sarajevo 1896, str. 76.<br>''“Mi Jugoslaveni kao poznati gostoljubivi narod sa ovom se turskom poslovicom ni najmanje ne možemo složiti, već se držimo onoga, kao što veli naš narod: »Kako kojeg gosta, tako ga je i dosta«”''</ref> * [[Lovro Monti]], političar<ref name=monti1>Milutinović, Kosta: Vojvodina i Dalmacija 1760-1914. Novi Sad 1973, str. 288.<br>''“Možda baš zbog italijanskog porekla po ocu i srpsko-hrvatske simbioze po majci, Monti se osećao kao Jugosloven i najoštrije osuđivao ekstremiste na jednoj i na drugoj strani, a naročito klerikalce.”''</ref> * [[Radoslav Razlag]], političar, pisac<ref name=razlag1>Razlag, Radoslav: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-G4OT3B43/b07a49de-7e6e-4a69-b332-12a2554c89ee/PDF Vseučilišče jugoslavensko], u: Slovenska bčela, letnik 1, številka 4 (1850), str. 126.<br>''“Osobito je kod nas Jugoslavenah već najnuždnie, da se jednom probudimo, da već ozbiljno počnemo naslědovati bratre Ćese, koji nas u vsakoj struci daleko nadkriliše, jer kod nas neima one gvoždene dělavnosti i nevěrojetne uzterpljivosti kako kod njih.”''</ref> * [[Valentin Zarnik]], političar, odvjetnik, književnik<ref name=zarnik1>Zarnik, Valentin: [https://books.googleusercontent.com/books/content?req=AKW5QaeTxxosvosIUzL7hulhDWeL5IR37J32bzf08UScB9V8hJnmxS0V-lghCjpeqM_jr0rUUwHeFfArHmuOKakypp23WEavFbqa8w3eaMBDEoe2A7rYM0tc33MehF_6Ge87367e3GAxU0i1LdYQf_Ts1WZ2QvY4cxsozAG_9uO33svgDB-Bqi9Dt1nqliAWt6NB8A6YhoB3wJYS7j83NMzOiLwBtues3VkPYc6PjsGDYc2rrIqCaMHhfYVzhJaoGKwZsAO2Adg735yW56Rhb_H1vsU4Ij0KyAjC-Lgj1qxwfOH-VA0-JeA Originali iz domačega življenja], u: Novice gospodarske, obrtniške in narodne, tečaj XX. list 20 (14.05.1862), str. 155.<br>''“Slovenci in sploh Jugoslovani še dosedaj nimamo svojega domačega narodnega vseučilišča, in toraj se naša po znanostih hrepeneča mladež že od nekdaj večidel na Dunaj (Beč) podaja, ter v Gradcu komaj tretjina ostaja.”''</ref><ref name=zarnik2>Zarnik, Valentin: [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-E23ULBE5/f9350d9e-a1b9-472f-8e9a-73b048b28801/PDF Zbrani spisi Dr. V. Zarnika. I. zvezek: Pripovedni spisi.] Ljubljana 1888, str. 149-150.<br>''“Na tak način bi bili mi avstrijski Jugoslovani popolnoma od morja ločeni in kupčijski razvitek našega naroda uničen.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Božidar_Adžija.jpg|Božidar Adžija Datoteka:Milka Agbaba Crna grob (cropped).JPG|Milka Agbaba Datoteka:Visit of Džemal Bijedić, Yougoslav Prime Minister, to the CEC (cropped).jpg|Džemal Bijedić Datoteka:Portret Janeza Bleiweisa.jpg|Janez Bleiweis Datoteka:Marshal Tito (cropped).jpg|Josip Broz Tito Datoteka:Peko Dapčević1.jpg|Peko Dapčević Datoteka:Petar Drapšin 1944.jpg|Petar Drapšin Datoteka:Ratomir Dugonjić.jpg|Rato Dugonjić Datoteka:Andrej Einspieler (2).jpg|Andrej Einspieler Datoteka:Ban-josip-jelacic.jpg|Josip Jelačić Datoteka:Mehmed-beg Kapetanovic Ljubusak.jpg|Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak Datoteka:Vicko Krstulović (1).jpg|Vicko Krstulović Datoteka:Lovro-Monti.jpg|Lovro Monti Datoteka:Nicholas I of Montenegro.jpg|Nikola I Petrović Njegoš Datoteka:Moša Pijade.jpg|Moša Pijade Datoteka:Svetozar Pribićević (1).jpg|Svetozar Pribićević Datoteka:Gavrilo Princip young.jpg|Gavrilo Princip Datoteka:Aleksandar Ranković (1).jpg|Aleksandar Ranković Datoteka:Razlag Radoslav.jpg|Radoslav Razlag Datoteka:Ivan Ribar (1995x2048) (cropped).png|Ivan Ribar Datoteka:Ivo Lola Ribar.jpg|Ivo Lola Ribar Datoteka:Jurica Ribar.jpg|Jurica Ribar Datoteka:Paško Romac.jpg|Paško Romac Datoteka:Frano Supilo rat.jpg|Frano Supilo Datoteka:Pero Šoć 2021 stamp of Montenegro.jpg|Pero Šoć Datoteka:Veljko Vlahović crop.jpg|Veljko Vlahović Datoteka:Stevan Kragujevic, Svetozar Vukmanovic, Tempo.jpg|Svetozar Vukmanović Datoteka:Valentin Zarnik4.jpg|Valentin Zarnik Datoteka:Gregor Zerjav.jpg|Gregor Žerjav </gallery> </center> == Privreda == * [[Dejan Cvetković]], inženjer elektrotehnike, direktor tehnološkog razvoja Microsoft razvojnog centra u Srbiji<ref name=dcvetkovic1>[https://www.akta.ba/licnosti/privreda-i-politika/72855/dejan-cvetkovic-uz-cvrstu-odluku-i-fokus-ostvarit-cete-sve-sto-zelite Dejan Cvetković: Uz čvrstu odluku i fokus ostvarit ćete sve što želite] Akta.ba ''Ivana Mihajlović; 27.12.2016.''<br>''“Dejan Cvetković za sebe voli reći da je nepopravljivi Jugosloven.”''</ref><ref name=ajosipovic2>[http://www.nadlanu.com/pocetna/zabava/celebrity/Aleksandar--Josipovic-Odbio-sam-srpske-umetnice.a-236537.305.html Aleksandar Josipović: Odbio sam srpske umetnice] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140527214340/http://www.nadlanu.com/pocetna/zabava/celebrity/Aleksandar--Josipovic-Odbio-sam-srpske-umetnice.a-236537.305.html |date=2014-05-27 }} Nadlanu. ''Marija Milenković; 26.05.2014.''<br>''“Aleksandar za sebe kaže da je Jugosloven. Iz mešovitog je braka i jako je ponosan na svoje poreklo.”''</ref> * [[Vane Ivanović]], poslovni čovjek, politički aktivista<ref name=vivanovic1>Djokić, Dejan: A concise history of Serbia. London 2023, str. 447. (na engleskom)<br>''“The Serb democratic emigres, whose unofficial mentor was Božidar Vlajić (1888–1974), one of the leading members of the pre-war Democratic Party, campaigned for a democratic alternative to the communist government in Yugoslavia, together with their Bosnian (Adil Zulfikarpašić), Croat (Ilija Jukić, Branko Pešelj), Slovene (Nace Čretnik, Ljubo Sirc) and 'declared' Yugoslav (Vane Ivanović) colleagues.”''</ref><ref name=vivanovic2>[http://pescanik.net/2009/04/mini-manjina-vane-ivanovic/ Mini manjina – Vane Ivanović] Peščanik. ''Dejan Đokić; 04.04.2009.''<br>''“Vane je svakako sebe video pre svega kao Jugoslovena, pošto, kako je govorio, Jugoslavija nije bila teniski klub pa da bi mogao da promeni članstvo.”''</ref><ref name=vivanovic3>[http://www.vane.hr/Obituaries.htm Vane Ivanovic (1913-1999)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151104060200/http://www.vane.hr/Obituaries.htm |date=2015-11-04 }} Vane.hr ''Nenad V. Petrovic''<br>''“U nedelju 4. aprila, na katolicki Uskrs, prestalo je da kuca srce jednog retko plemenitog coveka koji je sebe smatrao integralnim Jugoslovenom, Vaneta Ivanovica, brodovlasnika i pisca, politickog ideologa i pocasnog konzula Knezevine Monako u Londonu, velikog dobrotvora i poznatog sportiste, coveka izvanredne inteligencije i prefinjenog duha.”''</ref> * [[Aleksandar Josipović]], konsultant i direktor marketinga, bivši plesač<ref name=aleksandarjosipovic1>[http://wannabemagazine.com/wannabe-intervju-aleksandar-josipovic/ Wannabe intervju: Aleksandar Josipović] Wannabe Magazine. ''Marina Gusev; 15.08.2011.''<br>''“Ja se nikada nisam deklarisao kao Srbin, uvek za sebe kažem da sam Jugosloven, ili jugoslovenskog porekla.”''</ref><ref name=ajosipovic2/> * [[Milan Popović]], poduzetnik<ref name=milanpopovic1>[https://portalnovosti.com/milan-popovic-donirao-100-000-eura-za-kupnju-25-kontejnera Milan Popović donirao 100.000 eura za kupnju 25 kontejnera] Portal Novosti. ''G. Borković; 29.01.2021.''<br>''“Ja sam u duši još uvek Jugoslaven i to je za mene human i normalan gest. Ko će kome da pomogne ako neće komšija komšiji ili susjed susjedu. Govorim to posebno zato šta smo godinama zajedno sarađivali i živeli u istoj državi. Mi bi trebali svi jedni druge da pomažemo. Kažem to kao Jugoslaven, odnosno kao jugonostalgičar” – rekao je Popović za Novosti.''</ref> * [[Petar Tutavac]], privrednik<ref name=tutavac1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 595.<br>''“Tutavac Petar, privrednik. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Boris Vukobrat]], poslovni čovjek i humanista<ref name=vukobrat1>[http://www.audioifotoarhiv.com/knjige%20koje%20govore/knjige/vukobrat.html Boris Vukobrat] Audio i foto arhiv Simić.<br>''“Boris Vukobrat je rođen 1940. godine u Zagrebu. Po nacionalnosti je Jugosloven.”''</ref><ref name=vukobrat2>[http://fondmir.com/sr/knjige/87-govor-borisa-vukobrata-o-svojoj-knjizi Govor Borisa Vukobrata o svojoj knjizi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230108085334/http://fondmir.com/sr/knjige/87-govor-borisa-vukobrata-o-svojoj-knjizi |date=2023-01-08 }} Fondacija za mir i rešavanje kriza. ''06.06.2012.''<br>''“Ja sam Jugosloven, rođen u Zagrebu u srpskoj porodici.”''</ref> * [[Zvonimir Šimunec]], poslovni čovjek<ref name=šimunec1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 558.<br>''“Šimunec Zvonimir, novinar; urednik Zabavnog programa i predstavnik TV Beograd u Atini (razmena programa); predsednik Udruženja propagandista Srbije. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Dejan Cvetkovic proposal.png|Dejan Cvetković Datoteka:Aleksandar Josipović at Amsterdam fashion Week, July 2014.jpg|Aleksandar Josipović </gallery> </center> == Religija == * [[Hamdija Jusufspahić]], vjerski poglavar<ref name=jusufspahic1>[https://www.vreme.com/vreme/musliman-jugosloven-i-levicar/ Musliman, Jugosloven i levičar] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]] ''Dragoslav Grujić i Dokumentacioni centar "Vreme"; broj 844, 08.03.2007.''<br>''“Ja sam i sada Jugosloven, neki kažu jugonostalgičar. Jesam, iskreno. […] Mnogi su insistirali da izjavim kako se osećam Srbinom. Ja nikada nisam rekao ni da sam Srbin ni da sam Hrvat. Ja sam Jugosloven, Bosanac, musliman.”''</ref><ref name=jusufspahic2>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/05/20/srpski/I01051902.shtml Braća po krvi i jeziku] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101182733/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/05/20/srpski/I01051902.shtml |date=2022-11-01 }} [[Glas javnosti]]. ''Slavica Jovović; 19.05.2001.''<br>''“Ja sam i dalje Jugosloven i ostajem u svim svojim političkim orijentacijama za Jugoslaviju. Mi smo svi bili Sloveni, oni koji su bili bliži istoku postali su pravoslavci, a oni koji su bili bliži rimskom carstvu prihvatili su katolicizam. Kada su došli Turci, prihvaćen je islam. Svi govorimo istim jezikom ali različitim narječjima. Mi smo svi braća po krvi i jeziku.”''</ref> * [[Nedeljko Kačavenda]], pastor<ref name=kacavenda1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 213.<br>''“Kačavenda Nedeljko, pastor Pastoralnog okruga, Niš (od '95); adventista sedmog dana. […] P: Srbin-Jugosloven.”''</ref> * [[Dragotin Simandl]], kaplan, gramatičar<ref name=simandl1>Simandl, Dragotin (Rěsanski): [https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-ZIF65GOO/cfb6bc21-c07f-47c8-a77d-8ced1f2cee3a/PDF Zmes], u: Slovenska bčela, letnik 3, številka 5 (1852), str. 39.<br>''“Stezo, po kteroj hoditi, je nam Jugoslavenom pokazal g. Majar v svojih: Pravilih, kterih cěno bo šele prihodnost prav spoznala.”''</ref> * [[Josip Juraj Strossmayer]], biskup, političar<ref name=strossmayer1>Ćorić, Boris: Fra Grgo Martić i njegova saradnja u sarajevskoj »Nadi« (1895–1903), u: Radovi, knj. VI (1970-1971), str. 227.<br>''“Dva velikana jugoslavenskih naroda – veliki Jugoslaven i još veći mecena hrvatskog naroda J. J. Strossmayer i veliki književni povjesničar Antun Barac – težinom svoje riječi i svoga ugleda obilježili su ga biljegom koji nije uklonjen do danas.”''</ref><ref name=strossmayer2>Боровњак, Т.: [https://www.uzzpro.gov.rs/doc/biblioteka/digitalna-biblioteka/Jugoslovenska%20misao%20znano-voljeno.pdf Југословенска мисао. „Знано-вољено.“] Београд 1936, str. 24.<br>''“У ствари био је овај велики Југословен некрунисани краљ југословенске мисли више од пола века.”''</ref><ref name=strossmayer-racki>Ćorović, Vladimir: Istorija Jugoslavije. Beograd 1933, str. 555.<br>''“Koliko je, međutim, to sumnjičenje iskrenosti pokreta bilo nepravedno svedoči danas najbolje nedavno objavljena prepiska između biskupa i F. Račkoga, koja nije bila namenjena javnosti, nego nosi intiman i čisto privatan karakter i koja nam otkriva do sitnica sve motive i akcije ove dvojice ljudi, istinskih Jugoslovena po njihovom najdubljem ličnom ubeđenju.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Josip_Juraj_Strossmayer2.jpg|Josip Juraj Strossmayer </gallery> </center> == Sport == * [[Amir Alagić]], fudbalski stručnjak<ref name=alagic1>[https://sportklub.rs/blog/blog-ostalo/od-verdera-do-sri-lanke-17-zemalja-5-kontinenata/ Od Verdera do Šri Lanke: 17 zemalja, 5 kontinenata...] Sport Klub. ''Bojan Marinković; 17.12.2020.''<br>''“Poreklom je iz Bihaća, sebe smatra Jugoslovenom, a loša situacija posle raspada nekadašnje države navela ga je da se otisne u pečalbu.”''</ref> * [[Radmilo Armenulić]], teniski stručnjak, bivši teniser<ref name=armenulic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 22.<br>''“Armenulić Radmilo, savezni kapiten Davis-cup reprezentacije Jugoslavije; šef Odseka za tenis na Fakultetu za fizičku kulturu, Bg. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Marijan Beneš]], boksač<ref name=benes1>[https://www.vreme.com/vreme/simbol-jugoslavije/ Simbol Jugoslavije] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Tanja Topić; broj 1445, 13.09.2018.''<br>''“Uprkos opštem nacionalističkom ludilu Marijan Beneš je do poslednjeg daha ostao Jugosloven.”''</ref><ref name=benes2>[https://ba.n1info.com/sport-klub/ostali-sportovi/marijan-benes-banjalucka-celicna-pesnica/ Marijan Beneš – banjalučka čelična pesnica] N1 BIH. ''Snežana Mitrović; 21.09.2022.''<br>''“Bio je i ostao Jugoslaven do kraja života.”''</ref><ref name=benes3>[https://sportal.blic.rs/ostali-sportovi/borilacki-sportovi/peca-popovic-pise-za-blic-ljuba-vrapce-moga-doba/2022042205421797665 Peca Popović piše za "Blic" Ljuba Vrapče moga doba] Sportal.rs ''Peca Popović; 09.09.2018.''<br>''“Stisnut, pola veka kasnije, između obostranog ekstremizma u svojoj Banjaluci, Beneš će kao žrtva međunacionalnih nesporazuma, odbačenosti i samoće ponavljati: Ja sam sve, Srbin i Hrvat i musliman. Jugosloven. Pacifista, čovekoljubac.”''</ref> * [[Stjepan Bobek]], fudbaler<ref name=bobek1>[https://www.rtv.rs/sr_ci/sport/fudbal/oprostaj-od-stjepana-bobeka_208573.html Опроштај од Стјепана Бобека] Радио-телевизија Војводине. ''ФоНет; 27.08.2010.''<br>''“Караџић је рекао да је Бобек, сумирајући утиске о животу, најближим пријатељима говорио да је рођени Загрепчанин, срцем Београђанин, делимично и Атињанин, по осећају Југословен и, захваљујући фудбалу, грађанин света.”''</ref> * [[Miodrag Božović]], nogometni trener<ref name=bozovic1>[https://www.vijesti.me/tag/7164/miodrag-bozovic Grof Božović: Bio sam i ostao Jugosloven] [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Vijesti sport; 19.08.2022.''<br>''“I dalje se osjećam i smatram Jugoslovenom.”''</ref><ref name=bozovic2>[https://informer.rs/sport/fudbal/408521/bozovic-ocrnio-orlove-srbija-gora-nego-pre-mundijala-milivojevic-rekao-istinu Božović ocrnio "orlove": Srbija je gora nego pre Mundijala, Milivojević je rekao istinu!] [[Informer (novine)|Informer]]. ''informer.rs; 17.11.2018.''<br>''“Rođen sam u Juguslaviji. Bio sam i ostao Jugosloven.. Takav mi je osećaj. Ne mogu drugačije, niti da zaboravljam detinjstvo.”''</ref> * [[Dejan Damjanović]], bivši nogometaš<ref name=damjanovic1>[https://www.glassrpske.com/lat/sport/fudbal/ispovijest-dejana-damjanovica-nesudjenog-clana-najveceg-partizanovog-paketa-za-glas-umjesto-u-humsku-skrenuo-u-koreju/605666 Ispovijest Dejana Damjanovića, nesuđenog člana najvećeg Partizanovog "paketa", za "Glas": Umjesto u Humsku, skrenuo u Koreju] Glas Srpske. ''Dejan Kondić; 10.11.2025.''<br>''“Ja sebe smatram Jugoslovenom.”''</ref> * [[Vladimir Gudelj]], fudbalski funkcioner, ranije nogometaš<ref name=gudelj1>[https://www.lavozdegalicia.es/noticia/ourense/o-carballino/2019/11/29/llegue-contrato-gente-lado-huian-guerra/00031575029961280295542.htm «Yo llegué con un contrato y gente a mi lado. Ellos huían de la guerra»] (na španskom) La Voz de Galicia. ''Pablo Varela; 29.11.2019.''<br>''“Yo soy de Tito, me considero yugoslavo.”''</ref> * [[Borislav Ivkov]], šahovski igrač i trener<ref name=ivkov1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 177.<br>''“Ivkov Borislav, šahovski velemajstor (od '55); selektor Jugoslovenske šahovske reprezentacije. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Anton Josipović]], bokser<ref name=antonjosipovic1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/8360/Sport/Od-sampiona-do-drzavnika Od šampiona do državnika] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Slavko Trošelj; 02.12.2007.''<br>''“Nastavio sam da treniram i boksujem širom Jugoslavije, a onda su stigle devedesete... Mirisalo je na rat... Pri popisu stanovništva u rubriku "nacionalnost" upisao sam – Japanac, mada sam uvek bio Jugosloven i srcem i dušom. Da su svi tako učinili možda rata ne bi bilo.”''</ref><ref name=antonjosipovic2>[https://www.rtvbn.com/380937/Intervju--Anton-Josipovic-Holifild-mi-je-nudio-pomoc Intervju - Anton Josipović: Holifild mi je nudio pomoć...!] [[Radio-televizija BN]]. ''08.04.2016.''<br>''Brzo mu je u olimpijskom selu "skrenuta" pažnja, iako je nebrojeno puta tokom našeg razgovora naglasio da je još Jugosloven, a kamoli tada. […] Otišao je u Švajcarsku, putovao po cijeloj Evropi, živio i u Zagrebu, gdje je imao priliku da postane predsjednik Bokserskog saveza Hrvatske, ali se ipak odlučio na povratak u Banjaluku. “Nudili su mi za vrijeme Franje Tuđmana da budem predsjednik, ali nisam mogao, jer sam bio i ostao Jugosloven. Moje mišljenje se oko toga ni sada nije promijenilo. Zato ne mogu da shvatim ove današnje političare kako promijene po desetak različitih političkih opcija”, dodao je olimpijski šampion, koji živi od nacionalne penzije.''</ref> * [[Nikola Karabatić]], bivši rukometaš<ref name=karabatic1>[https://www.tportal.hr/sport/clanak/karabatic-otkrio-bilicu-ponosan-sam-na-hrvatske-i-srpske-korijene-20250415 Karabatić otkrio Biliću: 'Ponosan sam na hrvatske i srpske korijene'] tportal.hr ''A. H.; 15.04.2025.''<br>''“Uvijek smo bili vrlo ponosni na naše korijene. Bivša Jugoslavija, Hrvatska, Srbija… ali u isto vrijeme je tata bio ponosan kada smo dobili državljanstvo…nikada se nisam osjećao kao stranac. Uvijek kao Francuz. Pola Francuz, pola Jugoslaven.”''</ref> * [[Milivoj Karakašević]], stonoteniser<ref name=karakasevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 220.<br>''“Karakašević Milivoj, trener i kapiten stonoteniske reprezentacije Jugoslavije. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Stanislav Karasi]], bivši fudbalski trener i igrač<ref name=karasi1>[https://www.dan.co.me/sport/fudbal/legende-za-sva-vremena-5210766 Legende za sva vremena] Dan. ''D.K./D.P.; 28.11.2023.''<br>''“Ja sam još Jugosloven i otvoren čovjek i radim kako moja glava misli” - kazao je Karasi za "Dan".''</ref> * [[Dane Korica]], atletičar<ref name=korica1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 241.<br>''“Korica Daniel Dane, šef Stručnog štaba Atletskog saveza Jugoslavije; kapiten atletske reprezentacije Jugoslavije; član Predsedništva AK "Crvena zvezda", Bg.; prof. fizičke kulture. […] P: Jugosloven.''</ref> * [[Refik Kozić]], bivši nogometaš<ref name=kozic1>[https://www.zurnal.rs/sr/clanak/179640/fudbal/partizan/igrao-sam-ostro-ali-nisam-bio-grubijan “Igrao sam oštro, ali nisam bio grubijan”] [[Sportski žurnal]]. ''Slađan Jeremić; 23.03.2024.''<br>''“Dolazim do Srbije i ostalih novostvorenih zemalja makar jedan put godišnje. Ostao sam veliki Jugosloven. Odem do Sarajeva, Banjaluke, u Pulu gde sam odrastao. Po Beogradu potrošim najviše vremena.”''</ref> * [[Ivan Matošević]], reli vozač<ref name=matosevic1>[https://www.automotorevija.rs/rubrike/zemunski-bard-jugoslovenskih-gugutka Zemunski bard jugoslovenskih trka] Auto moto revija. ''AMR; 27.08.2022.''<br>''“Za sebe kaže da je Jugosloven i zakleti Zemunac, gde je odrastao i gde i danas živi.”''</ref> * [[Franjo Mihalić]], atletičar<ref name=mihalic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 323.<br>''“Mihalić Franja [sic!], trener u atletskom klubu "Partizan". […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Predrag Mijatović]], fudbalski funkcioner, ranije nogometaš<ref name=mijatovic1>[https://www.novosti.rs/sport/fudbal/1222121/sam-jugosloven-pedja-mijatovic-otvorio-dusu-spancima "Ja sam Jugosloven": Peđa Mijatović otvorio dušu Špancima] [[Večernje novosti]]. ''Novosti online; 31.03.2023.''<br>''“Zato moram da kažem da sam još uvek Jugosloven. Ja sam Crnogorac i Španac, ali deo mene je i dalje Jugosloven”''</ref> * [[Nikola Nikić]], nogometni trener, ranije igrač<ref name=nikic1>[https://www.youtube.com/watch?v=SzYynxlLrCQ Face to Face] YouTube. ''10.05.2025.''<br>''“Ne da mi fali Jugoslavija, nego sam bio, ostao i umrijet ću kao Jugosloven.”''</ref> * [[Ivica Osim]], nogometaš i fudbalski trener<ref name=osim1>[https://www.novosti.rs/vesti/sport.294.html:529442-Ivica-Osim-Velika-Jugoslavija-je-mnogima-smetala-ali-se-od-proslosti-ne-zivi Ivica Osim: Velika Jugoslavija je mnogima smetala, ali se od prošlosti ne živi] [[Večernje novosti]]. ''Predrag Vasiljević; 17.01.2015.''<br>''Ostali ste, čini se, poslednji nepopravljivi Jugosloven? - “Jesam, i ponosim se time.”''</ref><ref name=osim2>[https://www.alo.rs/sport/fudbal/625315/ivica-osim-jugoslavija-argentina-viski/vest "Pijanac", penali protiv Argentine i viski umesto vode - Ko je bio Ivica Osim, legendarni selektor Jugoslavije?] Alo. ''Alo/M.M.; 01.05.2022.''<br>''Moglo bi se reći da je porodica Osim Evropa u malom, jer su mu deda i baka s očeve strane Slovenac i Nemica, a s majčine Poljak i Čehinja. On za sebe kaže da je Jugosloven.”''</ref> * [[Blagoje Paunović]], fudbaler i fudbalski trener<ref name=paunovic1>[https://www.telegraf.rs/sport/fudbal/3186341-emotivna-prica-veljka-paunovica-o-ocu-teskim-danima-u-partizanu-i-triku-za-osvajanje-svetskog-trona Kakva priča Veljka Paunovića: O ocu, teškim danima u Partizanu i triku za osvajanje svetskog trona] [[Telegraf.rs]]. 06.05.2020.<br>''“Otac mi je uvek govorio o Jugoslaviji, umro je osećajući se kao Jugosloven, ali je uvek bio veoma ponosan što je Srbin i to je sada moja zemlja.”''</ref> * [[Marko Pešić]], generalni direktor [[FC Bayern München (košarka)|KK FC Bayern München-a]]<ref name=mpesic>[https://www.glassrpske.com/lat/sport/sp-svijet/marko-pesic-generalni-menadzer-bajerna-za-glas-srspke-lucic-je-kao-levandovski/393996 Marko Pešić, generalni menadžer Bajerna za “Glas Srspke”: Lučić je kao Levandovski] Glas Srpske. ''Dušan Repija; 17.01.2022.''<br>''“Odrastao sam kao Jugosloven i tako se osećam, mada to možda nije ni popularno u ova vremena. Tri decenije sam u Nemačkoj, ali se osećam onako kako sam odgojen u porodici. Igrao sam za Nemačku, ali priznajem da sam sanjao dres Jugoslavije - rekao je Pešić.”''</ref> * [[Svetislav Pešić]], košarkaški trener<ref name=spesic1>[https://www.kurir.rs/sport/kosarka/1693560/svetislav-pesic-nostalgican-i-dalje-sam-jugosloven Svetislav Pešić nostalgičan: I dalje sam Jugosloven] [[Kurir (novine)|Kurir]]. ''01.03.2015.''<br>''“Rođen sam u Srbiji, ali sebe sam uvek smatrao Jugoslovenom, iako je sad na tom prostoru napravljeno više država. Za mene taj osećaj i dalje postoji. Osećam tu pripadnost, ali to ne znači da je moj dom samo jedno mesto.”''</ref><ref name=spesic2>[https://www.b92.net/sport/kosarka/vesti.php?yyyy=2005&mm=01&dd=19&nav_id=160246 Pešić će pomagati Obradoviću] [[B92]]. ''B92, fibaeurope.com; 19.01.2005.''<br>''“Ja sam Jugosloven i učiniću sve da pomognem jugoslovenskoj košarci i Obradoviću kako bi stigli do evropskog zlata.”''</ref><ref name=spesic3>[https://www.tz.de/sport/fcb-basketball/svetislav-pesic-zuhause-zr-4751962.html "Ich bleibe Jugoslawe!"] (na njemačkom) tz. ''Lena Mayer; 20.02.2015''<br>''“Ich selbst bin in Serbien geboren, habe mich aber immer generell als Jugoslawe gefühlt und bezeichnet. Und das tue ich auch weiterhin – auch, wenn es Jugoslawien politisch gesehen nicht mehr gibt. Für mich existiert dieses Gemeinschaftsgefühl noch immer.”''</ref><ref name=spesic4>[https://www.elmundo.es/deportes/baloncesto/2019/02/14/5c642dbb21efa0f7638b45d8.html Pesic: "Hay dos cosas que me faltan en la vida: mis padres y mi Yugoslavia"] (na španjolskom) El Mundo. ''Francisco Cabezas; 14.02.2019.''<br>''“Aunque yo nací en Novi Sad, ahora Serbia, yo me siento todavía yugoslavo.”''</ref> * [[Velimir Petković]], rukometni trener<ref name=petkovic1>[https://www.svijet-rukometa.com/velimir-petkovic-i-za-njemce-kultni-trener/ Velimir Petković i za Njemce kultni trener] Svijet Rukometa. ''B. Božin; 01.02.2018.''<br>''“Pravi sam Jugosloven, što danas nije popularno. Vidim i pratim sve, bez obzira na to što sam 26 godina u Nemačkoj. Najlepša sećanja imam za taj period, iz igračkog i postigračkog vremena, privatnog života, i sve lepo sam imao u toj zemlji. Ni danas ne krijem ako sam u Beogradu, Zagrebu, Skoplju, a to potenciram i ovde u Berlinu. Tako da ko ima problem sa tim – ima problem sa samim sobom.”''</ref> * [[Dušan Popović (vaterpolista)|Dušan Popović]], vaterpolista<ref name=dusanpopovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 442.<br>''“Popović Dušan, vaterpolista, majstor sporta. […] P: Srbin-Jugosloven”''</ref> * [[Dževad Prekazi]], fudbaler<ref name=prekazi1>[https://www.bbc.com/serbian/lat/srbija-48368957 Zašto je Arton Zekaj izabrao fudbalsku reprezentaciju Kosova, a ne Srbije] BBC News na srpskom. ''Marko Protić; 22.05.2019.''<br>''“Dževad Prekazi je rođeni Albanac iz Kosovske Mitrovice, za sebe kaže da je Jugosloven, a značajan deo fudbalske karijere proveo je u Partizanu u kojem trenutno radi sa mlađim kategorijama.”''</ref><ref name=prekazi2>[https://www.vesti-online.com/dzevad-prekazi-decu-danas-uce-lap-top-strucnjaci/ Dževad Prekazi: Decu danas uče lap-top stručnjaci!] Vesti online. ''Srđan Antić; 12.09.2020.''<br>''“Zaljubljen sam u Jugoslaviju. Nacionalna pripadnost mi nikada nije bila bitna. Raspad Jugoslavije, najlepše zemlje na svetu mi je teško pao. Uvek ću biti Jugosloven.”''</ref> * [[Goran Rađenović]], predsjednik VK Budva, ranije vaterpolista<ref name=radjenovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 469.<br>''“Rađenović Goran, vaterpolista; član VK "Roma" (od '92). […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Monika Seleš]], bivša tenisačica<ref name=seles1>[https://stil.kurir.rs/celebrities/153921/monika-seles-nesreca-nikad-ne-dolazi-sama-tragedija-koja-je-sunovratila-njen-zivot Monika Seleš: Nesreća nikad ne dolazi sama! Tragedija koja je sunovratila njen život!] Stil. ''Stil/story.rs; 25.06.2021.''<br>''“Dodala je i da se oseća kao Jugoslovenka, Mađarica i Amerikanka, kao i da nikada ne bi mogla da se odrekne svog porekla jer bi na taj način porekla ono što zapravo jeste.”''</ref> * [[Zoran Slavnić]], bivši košarkaš i košarkaški trener<ref name=slavnic1>[https://sportal.blic.rs/kosarka/domaca-kosarka-i-aba/kosarkaski-bum-moke-slavnica-za-blic-bertomeu-je-separatista-evroliga-je-privatna-liga/2022042211290884632 Košarkaški bum Moke Slavnića za "Blic": Bertomeu je separatista, Evroliga je privatna liga] Sportal.rs ''Časlav Vuković/Miodrag Dimitrijević; 07.07.2018.''<br>''“Ja sam još uvek Jugosloven, a pošto sada imamo samo jednu našu zemlju, a to je Srbija, žao mi je što sve manje naših sportista odlazi u Španiju.”''</ref> * [[Aleksandar Šoštar]], vaterpolo trener, ranije vaterpolista<ref name=sostar1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 561.<br>''“Šoštar Aleksandar, vaterpolista, član VK "Barselona", Barselona. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Bogdan Tanjević]], košarkaški trener<ref name=tanjevic1>[http://www.novosti.rs/vesti/sport.295.html:451849-Tanjevic-Srbija-kao-2009-Zeljko-ce-da-napravi-dar-mar-u-Evroligi Tanjević: Srbija kao 2009, Željko će da napravi dar-mar u Evroligi!] [[Večernje novosti]]. ''D. Kontić; 01.09.2013.''<br>''“Bogdan Tanjević, koji, inače, za sebe kaže da je Jugosloven, ima neviđen dar, zračenje jačine nuklearne elektrane, ali pozitivno..”''</ref><ref name=tanjevic2>[https://reprezentacija.me/bogdan-tanjevic-nepopravljivi-jugosloven-1/ Bogdan Tanjević – Nepopravljivi Jugosloven] Reprezentacija.me ''Ognjen; 07.09.2017.''<br>''“Poznato je da je Tanjević nepopravljivi Jugosloven.”''</ref><ref name=tanjevic3>[https://tacno.net/bogdan-tanjevic-kad-ti-emerik-blum-drzi-leda-mozes-biti-prvak-evrope/ Bogdan Tanjević: Kad ti Emerik Blum drži leđa, možeš biti prvak Evrope] [[Tačno.net]]. ''Amer Obradović; 07.12.2023.''<br>''“O košarci zna sve. O književnosti, filmu i muzici skoro sve. Mada nije nikada postao svjetski košarkaški prvak Boša Tanjević je bez dvojbe svjetski šampion u šarmu. Boša – Crnogorac, Sarajlija, Italijan, Turčin ali prije svega Jugosloven – gost je nove episode Mikrofonije sa Amerom.”''</ref><ref name=tanjevic4>[http://www.pobjeda.me/2013/06/27/intervju-bogdan-tanjevic-navijam-za-sve-nase/#.UzhpaVcjyZE Intervju – Bogdan Tanjević: Navijam za sve naše] [[Pobjeda (novine)|Pobjeda]]. ''Ana Marković; 27.06.2013.''</ref> * [[Aleksandar Tirnanić]], fudbalski igrač i trener<ref name=tirnanic>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 725.<br>''“Tirnanić Aleksandar, savezni kapiten Fudbalskog saveza Jugoslavije, r. 1910 u Krnjevu, srez Veliko Orašje, Jugosloven.”''</ref> * [[Petar Trifunović]], šahist<ref name=ptrifunovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 736.<br>''“Trifunović Petar, dr prava, šahovski velemajstor, rez. kapetan, r. 1910 u Dubrovniku, Jugosloven.”''</ref> * [[Eleonora Vild]], košarkašica<ref name=vild1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 637.<br>''“Wild Eleonora, košarkašica, član KK "Vemeks", Berlin. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Duško Vujošević]], košarkaški trener<ref name=vujosevic1>[http://www.novosti.rs/vesti/sport.295.html:438989-Vujosevic-I-Dzajic-je-morao-da-pretuce-svog-coveka-srecan-sam-sto-nisam-uhapsen Vujošević: I Džajić je morao da pretuče svog čoveka, srećan sam što nisam uhapšen...] [[Večernje novosti]]. ''Tanjug; 14.06.2013.''<br>''“Ja sam Jugosloven, partizanovac i Beograđanin.”''</ref><ref name=vujosevic2>[https://www.novosti.rs/vesti/sport.295.html:551240-Vujosevic-U-medijima-se-pezorativno-nazivam-crnogorskim-strucnjakom-a-prvo-sam-Jugosloven Vujošević: U medijima se pežorativno nazivam crnogorskim stručnjakom, a prvo sam Jugosloven] [[Večernje novosti]]. ''Tanjug; 03.06.2015.''<br>''“Ja se u medijima pežorativno nazivam crnogorskim sručnjakom, a prvo sam Jugosloven, dok se za Radonjića nije reklo da je Crnogorac”, zaključio je Vujošević.''</ref><ref name=vujosevic3>[http://sportskenovosti.rs/102383/vujosevic-naravno-da-hocemo-da-platimo-porez/ Vujošević: Naravno da hoćemo da platimo porez]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Sportske novosti. ''14.06.2013.''</ref> * [[Veselin Vujović]], rukometni trener<ref name=vvujovic1>[https://lobsport.me/rukomet/veselin-vujovic-za-lob-sport-crna-goro-od-srca-ti-zelim-pobjedu-a-fer-plej-bas-me-briga-za-to/ Veselin Vujović za Lob Sport: Crna Goro, od srca ti želim pobjedu, a fer-plej – baš me briga za to] Lob sport. ''Aleksandar Popović; 11.01.2024.''<br>''“Ja se osjećam Jugoslovenom.”''</ref><ref name=vvujovic2>[https://narod.hr/sport/veselin-vujovic-jugoslaven-danas-cujem-himnu-hej-sloveni-produ-me-trnci Veselin Vujović: Jugoslaven sam. I danas kada čujem himnu ‘Hej Sloveni’ prođu me trnci] Narod.hr. ''Miroslav Herceg; 02.01.2018.''</ref><ref name=vvujovic3>[https://www.marca.com/balonmano/europeo/2016/01/18/569cd4e522601dcf118b467f.html Veselin Vujovic, yugoslavo de corazón] (na španjolskom) Marca. ''Javier Romano; 18.01.2016.''<br>''“Yo soy montenegrino, estuve cinco años en Macedonia, he sido seleccionador serbio, ahora lo soy esloveno, trabajo en Croacia, pero me siento siempre yugoslavo”, desgrana Vujo en el fluido español que conserva.''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Benes (cropped).jpg|Marijan Beneš Datoteka:S. Kragujević, Sjepan Bobek, fudbaler, 21. 8. 1949.jpg|Stjepan Bobek Datoteka:Miodrag Božović 2021.jpg|Miodrag Božović Datoteka:데얀 2018년.jpg|Dejan Damjanović Datoteka:Vladimir_Gudelj.JPG|Vladimir Gudelj Datoteka:Ivkov,Borislav 1998 Grieskirchen.jpeg|Borislav Ivkov Datoteka:NikolaKarabatic.jpg|Nikola Karabatić Datoteka:Dane Korica.jpg|Dane Korica Datoteka:Franjo Mihalić.jpg|Franjo Mihalić Datoteka:Predrag Mijatović 2007 b.jpg|Predrag Mijatović Datoteka:Ivica Osim - SK Sturm (1999) (cropped).jpg|Ivica Osim Datoteka:Svetislav Pešić (cropped).jpg|Svetislav Pešić Datoteka:Velimir Petkovic 01.jpg|Velimir Petković Datoteka:Cevad Prekazi.jpg|Dževad Prekazi Datoteka:Горан Рађеновић.jpeg|Goran Rađenović Datoteka:Monica Seles 1991.jpg|Monika Seleš Datoteka:Aleksandar Šoštar 01.jpg|Aleksandar Šoštar Datoteka:BogdanTanjevic.jpg|Bogdan Tanjević Datoteka:Aleksandar Tirnanić (1).jpg|Aleksandar Tirnanić Datoteka:Petar Trifunović 1962.jpg|Petar Trifunović Datoteka:Duško Vujošević.jpg|Duško Vujošević Datoteka:Veselin Vujović 2017.jpg|Veselin Vujović </gallery> </center> == Televizija i radio == * [[Sanja Kužet]], televizijska voditeljka<ref name=kuzet1>[https://gracija.me/sanja-kuzet-djeca-su-me-ojacala/ Sanja Kužet: Djeca su me ojačala] Gracija. ''Svetlana Peruničić; 20.07.2018.''<br>''“Majka nije nikada živjela u Crnoj Gori, tata je iz Dalmacije, tako da je, što se mene tiče, bio neki interesantan miks (smijeh). Majka je rođena u Makedoniji, gdje je provela dio života, jer je otac bio vojno lice, a onda je došla u Beograd, gdje je rođen i moj otac, a kasnije i ja. Zato stalno kažem, iako ta država ne postoji, da sam Jugoslovenka.”''</ref><ref name=kuzet2>[https://poslovnidnevnik.ba/2018/02/02/ocarala-dekolteom-sanja-kuzet-u-najprovokativnijem-izdanju-do-sada-pogledajte-sta-je-izludilo-muskarce/ Očarala dekolteom| Sanja Kužet u najprovokativnijem izdanju do sada: pogledajte šta je izludilo muškarce] Poslovnidnevnik.ba ''02.02.2018.''<br>''“Za sebe često voli da istakne da je jedna „prava Jugoslovenka“, jer joj je otac Milovan poreklom iz Dalmacije, a majka Verica je iz Crne Gore.”''</ref> * [[Daško Milinović]], radijski voditelj<ref name=milinovic1>[https://www.danas.rs/svet/region/i-kraljevinu-i-republiku-ubijaju-zar-ne-jugoslovensko-nasledje-u-postjugoslovenskim-zemljama/ I kraljevinu i republiku ubijaju, zar ne?: Jugoslovensko nasleđe u postjugoslovenskim zemljama] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Matea Jerković/Srdan Kosović/Jelka Jovanović/Denis Romac; 19.06.2023.''<br>''Saglasan je i novosadski novinar Daško Milinović, deklarisani antifašista – zbog čega je i fizički napadan – ali i jedan od 23.303 građana/ki koji su se na Popisu 2022. izjasnili kao Jugosloveni. „Mi smo jedina etnička grupa koja je zabeležila rast“, kaže sa Milinović, inicijator stvaranja nacionalnog saveta jugoslovenske manjine.''</ref><ref name=milinovic2>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/sve-vise-jugoslovena-u-srbiji-u-novom-sadu-ih-cak-30-odsto-vise-podnose-zahtev-za-registraciju-svog-nacionalnog-saveta/ Sve više Jugoslovena u Srbiji, u Novom Sadu ih čak 30 odsto više: Podnose zahtev za registraciju svog Nacionalnog saveta] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''A. Latas; 30.04.2023.''<br>''“Da li se rodio koji Jugosloven ili su se neki setili da su Jugosloveni, a na prošlom popisu to nisu bili, nije bitno. Mi smo jedina prirodno rastuća zajednica u Srbiji“, kazao je jedan od najpoznatijih Jugoslovena u našoj zemlji.''</ref><ref name=milinovic3>[https://www.tportal.hr/vijesti/clanak/krenula-kampanja-sve-veci-broj-javnih-osoba-nagovara-gradane-da-se-izjasne-kao-jugoslaveni-20221002 Krenula kampanja: Sve veći broj javnih osoba nagovara građane da se izjasne kao Jugoslaveni] tportal.hr. ''B. Stilin; 02.10.2022.''<br>''“Nedugo zatim na Twitteru se oglasio popularni radijski voditelj Daško Milinović, koji često sarkastično tvita s računa po imenu Uspeh Petrović. On je objavio da se radi na osnivanju Nacionalnog vijeća Jugoslavena u Srbiji, po uzoru na druge manjinske zajednice poput Roma, koje nemaju svoju matičnu državu. Dakako, za osnivanje manjinske zajednice koja bi uživala manjinska prava potrebno je da takva zajednica ima određenu brojnost.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:EXIT 2012 Red Union.jpg|Daško Milinović </gallery> </center> == Umetnost == * [[Marina Abramović]], umjetnica performansa<ref name=abramovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 9.<br>''“Abramović Marina, slikar, multimedijalni umetnik; profesor na Likovnoj akademiji, Hamburg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Stevan Aleksić]], vizuelni umjetnik, scenograf<ref name=aleksic1>[https://www.instagram.com/p/DDPpnQctnSy/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA%3D%3D Drugarica Brena i moja malenkost. (…) Jugosloven, rame uz rame sa Jugoslovenkom, (…).] [[Instagram]]. ''stevan_aleksic_art; 06.12.2024.''</ref> * [[Mrđan Bajić]], vajar<ref name=mbajic1>[https://www.harpersbazaar.rs/kultura/umetnost-knjige-muzika/ne-propustite-poslednje-javno-vodenje-kroz-izlozbu-mrdana-bajica Ne propustite: Poslednje javno vođenje kroz izložbu Mrđana Bajića] Harper’s Bazaar. ''Milena Kitić; 19.01.2023.''<br>''“Nikakvo idealizovanje nije u pitanju i stalno ponavljam da nisam jugonostalgičan, već sam zapravo i Jugosloven, pored toga što sam i Srbin.”''</ref><ref name=mbajic2>[http://www.tanjug.rs/full-view.aspx?izb=753923 Mrđan Bajić za Tanjug: Spomenik Đinđiću mora biti postavljen] [[Tanjug]] ''15.10.2022.''<br>''“Vajar i konceptualni umetnik Mrđan Bajić kaže da nikada nije imao tako veliku i zahtevnu izložbu kao što je postavka "Nepouzdani pripovedač", da nije jugonostalgičan iako se smatra Jugoslovenom, i da očekuje da će njegova najbolja skulptura spomenik Zoranu Đinđiću jednom konačno biti postavljen na pravom mestu.”''</ref><ref name=mbajic3>[https://www.politika.rs/sr/clanak/521814/U-lokalnom-i-globalnom-dvoumlju U lokalnom i globalnom dvoumlju] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Marija Đorđević; 21.10.2022.''<br>''“Dakle nisam jugonostalgičan, ja sam naprosto i Jugosloven, poreklom, svetonazorom, poimanjem jezika, ljudi, zavičajnosti i kulturnih kodova.”''</ref> * [[Danica Basta]], slikarka<ref name=basta1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 35.<br>''“Basta Danica, slikar; profesor u Višoj školi likovnih i primenjenih umetnosti, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vjera Biller]], slikarica<ref name=biller1>Голубовић, Видосава/Суботић, Ирина: [https://monoskop.org/images/e/e6/Milenkovic_Nebojsa_Vujica_Resin_Tucic_Tradicija_avangarde_The_Tradition_of_Avant-garde_2011.pdf Зенит 1921–1926] Београд, 2008, str. 298.<br>''Из писама се види да јој је отац Аустријанац Емилио, да има аустријско држављанство, „али ипак, ја сам у ствари Југословенка, пошто сам рођена у... Хрватској и мој први језик је био хрватски; моја мајка Малвина Куглер, је такође Југословенка“</ref> * [[Ema Bregović]], vizuelna umjetnica<ref name=ebregovic1>[https://www.kurir.rs/zabava/pop-kultura/3708363/ema-bregovic-dela-stvaram-uz-burek-i-cevape Dela stvaram uz burek i ćevape: Ema Bregović za Kurir: Odrasla sam kao Jugoslovenka i to će tako ostati] [[Kurir (novine)|Kurir]]. ''Kurir/Lj. Radanov; 14.06.2021.''</ref><ref name=ebregovic2>[https://www.ekspres.net/scena/ne-treba-traziti-nove-razloge-za-podjele-8-7-2021 Intervju Ema Bregović - "Ne treba tražiti nove razloge za podjele"] Ekspres. ''Mihailo Paunović; 08.07.2021.''<br>''“Rođena je u Parizu, ali sebe smatra Jugoslovenkom što je direktna posledica nasleđa koje je, u istim tim koferima, ponela iz kuće.”''</ref><ref name=ebregovic3>[https://www.blic.rs/zabava/ema-bregovic-izlozba-otac-goran-beograd/j0ydxtb (Video) Roditelji nisu došli da je podrže - Ćerka Gorana Bregovića o svom poslu i poznatom ocu! "Ja sam Jugoslovenka", a evo šta misli o Beogradu] [[Blic (novine)|Blic]]. ''F.J.; 12.06.2021.''<br>''“Ja se osjećam kao Jugoslovenka, jer ja nemam taj nacionalistički stav.”''</ref> * [[Eduard Čehovin]], grafički dizajner<ref name=cehovin1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 80.<br>''“Čehovin Eduard, grafički dizajner. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Božidar Damjanovski]], slikar<ref name=damjanovski1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 92.<br>''“Damjanovski Božidar, slikar, slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Evgenija Demnievska]], likovni umjetnik<ref name=demnievska1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 97.<br>''“Demnievska Evgenija, slikar, slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Emir Dragulj]], grafičar<ref name=dragulj1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 109.<br>''“Dragulj Emir, slikar i grafičar; redovni profesor Fakulteta likovnih umetnosti, Bg. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nikola Džafo]], slikar<ref name=dzafo1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 114.<br>''“Džafo Nikola, slikar, slobodni umetnik; likovni urednik lista "Republika". […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Branko Gavrić]], grafički dizajner<ref name=gavric1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 142.<br>''“Gavrić Branko, grafički dizajner; vlasnik i direktor firme "Total Design" DOO. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Nandor Glid]], vajar<ref name=glid1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 145-146.<br>''“Glid Nandor, vajar; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, Jevrejin.”''</ref> * [[Đorđe Ilić]], slikar, univ. profesor<ref name=djilic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 168.<br>''“Ilić Đorđe, slikar; redovni profesor Arhitektonskog fakulteta, Bg. (penz.) […] P: Srbin-Jugosloven, […].”''</ref> * [[Darija Kačić]], slikarka<ref name=kacic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 213.<br>''“Kačić Darija, slikar; docent na Fakultetu likovnih umetnosti, Bg. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Nikola Kostandinović]], grafički dizajner<ref name=kostandinovic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 242.<br>''“Kostandinović Nikola, grafički dizajner; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Pjer Križanić]], slikar-karikaturista<ref name=krizanic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 358.<br>''“Križanić Pjer, slikar-karikaturista, novinar, r. 1890 u Mečenčanu, srez Glina, Jugosloven.”''</ref> * [[Ankica Oprešnik]], slikarica i grafičarka<ref name=opresnik1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 390-391.<br>''“Oprešnik Ankica, slikar i grafičar; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka, […].”''</ref> * [[Gradimir Pankov]], balet majstor<ref name=pankov1>[http://www.politika.rs/rubrike/Kultura/Moja-trupa-mora-uvek-da-iznenadi.lt.html Моја трупа мора увек да изненади] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Биљана Лијескић; 11.12.2013.''<br>''“То ми много значи, јер никада нисам изгубио везу са простором одакле сам дошао, иако живим у иностранству годинама. Имам обичај да кажем, са саркастичним хумором, да сам Југословен са канадским и америчким пасошем! Али, чак иако сам канадски и амерички држављанин, остајем Југословен у срцу и никада нећу заборавити своју матичну земљу.”''</ref> * [[Dragan Papić]], multimedijalni umjetnik<ref name=dpapic1>[https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:155431-Darovi-sa-buvljaka Darovi sa buvljaka] [[Večernje novosti]]. ''A. Šerer, N. Smiljić; 24.02.2004.''<br>''“Ipak, najviše volim da izlažem u našoj zemlji, pred domaćom publikom. Za sebe volim da kažem da sam prvo Beograđanin, pa Jugosloven.”''</ref> * [[Ljuba Popović]], slikar<ref name=ljpopovic1>[https://www.vreme.com/kultura/slikarstvo-je-muzika-za-oci/ Slikarstvo je muzika za oči] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Dragan Todorović; 30.10.2014.''<br>''“On lično je 51 godinu tamo, kad ga pitaju ko je, odgovara, Jugosloven, srpskog porekla, da pripada srpskom plemenu…”''</ref> * [[Verica Rakočević]], modna dizajnerka<ref name=rakocevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 473.<br>''“Rakočević Verica, modni kreator. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ivan Rendić]], kipar<ref name=rendic1>Kečkemet, Duško: Ivan Rendić: Život i djelo. Supetar 1969, str. 47.<br>''Rendić pisao je u starosti: »On me je uputio da moram biti svijestan, da sam Hrvat, dakle Jugoslaven.« Dalje veli da mu je knjige, iz kojih je učio naš jezik, slao također Strossmayer. I taj Strossmayerov kredo »Hrvat, dakle Jugoslaven« postaje otada i Rendićev kredo, kojeg se držao i za koji se borio dosljedno sve do smrti, u toku čitavog svog dugog i napornog rada i burnog života.''</ref> * [[Mateja Rodiči]], slikar<ref name=rodici1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 485.<br>''“Rodiči Mateja, slikar i grafički dizajner; slobodni umetnik. […] P: Jugosloven, […].”''</ref> * [[Anđelka Slijepčević]], modni kreator, univ. profesor<ref name=aslijepcevic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 509.<br>''“Slijepčević Anđelka, redovni profesor Fakulteta primenjenih umetnosti i dizajna, Bg.; potpredsednik Saveta Univerziteta umetnosti. […] P: Jugoslovenka, Srpkinja, […].”''</ref> * [[Marija Tišma]], slikarka<ref name=mtisma1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 577.<br>''“Tišma Marija, slikar; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Emma Varga]], dizajner stakla<ref name=varga-marodic1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 308.<br>''“Marodić Emilija, dizajner stakla; slobodni umetnik. […] P: Jugoslovenka.”''</ref> * [[Vladimir Veličković]], slikar<ref name=velickovic1>[https://nova.rs/kultura/najbolji-izdanak-gradanskog-secanje-na-vladu-velickovica/ Najbolji izdanak građanskog – sećanje na Vladu Veličkovića] Nova.rs. ''Radmila Stanković; 29.08.2020.''<br>''“Ja sam duboko ukorenjen kao Jugosloven i takav ću ostati do kraja života. Dubokih korena sam i Beograđanin, što podrazumeva i da sam Srbin.”''</ref><ref name=velickovic2>[https://www.vesti-online.com/ostajem-jugosloven/ Ostajem Jugosloven] Vesti online. ''02.11.2014.''<br>''“Ja sam veoma privržen toj Srbiji, Beogradu, ja sam pre svega Beograđanin, naravno sa plemenitom idejom da ostajem Jugosloven, ono što mi se negde i zamera, a negde mi se i ne oprašta.”''</ref> * [[Sonja Vukićević]], koreografkinja, glumica, balerina<ref name=vukicevic1>[https://www.vijesti.me/zabava/19258/sonja-vukicevic-politicari-su-postali-i-glumci-i-reditelji Sonja Vukićević: Političari su postali i glumci i reditelji] [[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]. ''Jelena Kontić; 23.09.2018.''<br>''“Ja sam Jugoslovenka i van granica Jugoslavije, a danas sam Jugoslovenka i van granica bivše Jugoslavije.''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Marina Abramović. The Cleaner (45524492341).jpg|Marina Abramović Datoteka:Ljuba Popovic-mc.rs.jpg|Ljuba Popović Datoteka:Ivan Rendić 1885 Th. Mayerhofer.jpg|Ivan Rendić Datoteka:Velickovic Zarko-Vijatovic (cropped).jpg|Vladimir Veličković </gallery> </center> == Vojska == * [[Vicko Antić]], general-pukovnik, revolucionar<ref name=antic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 22.<br>''“Antić Vicko, generalmajor avijacije JNA, r. 1912 u Selcu, srez Crikvenica, Jugosloven.”''</ref> * [[Tomo Buzov]], oficir, poznat po herojskom činu za vreme bratoubilačkog rata 1993. godine<ref name=buzov1>[https://www.nin.rs/english/news/50784/darko-buzov-my-father-was-murdered-because-he-didnt-want-to-stay-silent Darko Buzov for NIN: My father was murdered because he didn’t want to stay silent] (na engleskom) [[NIN]]. ''Tanja Nikolić Đaković; 06.06.2024.''<br>''“And my father never thought of himself as a Croat. He was, as I said, a Yugoslav, a JNA officer. For years after the abduction in Štrpci, various NGOs contacted us, they wanted us to insist on the idea that the Serbs killed my father because he was a Croat. And the truth is that my father was a Yugoslav.”''</ref><ref name=buzov2>[https://n1info.rs/vesti/bio-je-covek-i-jugosloven-tomo-buzov-dao-je-svoj-za-zivot-mladica-u-vozu-u-strpcima/ „Bio je čovek i Jugosloven“: Tomo Buzov, dao je svoj za život mladića u vozu u Štrpcima] N1 SRB. ''Sonja Kamenković; 31.05.2024.''<br>''On kaže da ima posebnu obavezu da naglasi da je Tomo Buzov bio oficir JNA, ali pre svega čovek i Jugosloven. „Bio je oficir JNA, učinio je taj gest koji mnogi nikada ne bi, ali presudno je bilo upravo to što je Toma bio Jugosloven i nije delio ljude po nacionalnosti. On je spasio mladića koji je pošao tim vozom u Bar. Tomo je umesto tog mladića izašao iz voza, važno je reći da nije ubijen kao Hrvat kako su to neki govorili, već kao Jugosloven.“''</ref> * [[Ivan Gošnjak]], general, političar, revolucionar<ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Nikola Karanović]], general-pukovnik, revolucionar<ref name=nkaranovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 307-308.<br>''“Karanović Nikola-Karan, generalpotpukovnik JNA, r. 1914 u Prkosima, srez Bosanski Petrovac, Jugosloven.”''</ref> * [[Mirko Matković]], general-major, revolucionar<ref name=mmatkovic1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 431.<br>''“Matković Mirko, pukovnik JNA, r. 1915 u Podima, srez Hercegnovi, Jugosloven.”''</ref> * [[Kosta Nađ]], general, političar, revolucionar<ref name=nadj1>Nešović, Slobodan/Mitrović, Živan: Savezna narodna skupština: izabrana 22 i 24 novembra 1953 godine. Beograd 1955, str. 173.<br>''“Nađ S. Kosta (Izborni srez Zrenjanin, APV – NRS), general-pukovnik, rođen 15-V-1911 god. u Petrovaradinu, srez Novi Sad, APV – NRS, Jugosloven.”''</ref><ref name=jugoslavenstvodanas180-181/> * [[Rudolf Primorac]], general, diplomata, revolucionar<ref name=primorac>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_8.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 102.<br>''“Primorac Antuna Rudolf, načelnik Štaba divizije, rođen 1904, Sutomore, Bar, major jugoslovenske vojske, Jugosloven, u NOB od 1941, član KPJ od oktobra 1942, krajem rata šef Jugoslovenske vojne misije u SSSR-u.”''</ref> * [[Velimir Radičević]], general-potpukovnik, narodni heroj<ref name=radicevic1>[https://www.danas.rs/vesti/drustvo/zaboravljeni-devedesetogodisnjaci/ Zaboravljeni devedesetogodišnjaci] [[Danas (dnevnik)|Danas]]. ''Dragoljub Petrović; 26.12.2011.''<br>''“Ja sam internacionalac bio ceo život. I Jugosloven.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Vicko Antić.jpg|Vicko Antić Datoteka:Memorial plaque for captain Tomo Buzov in New Belgrade.jpg|reljef Tome Buzova na spomen-ploči Datoteka:Ivan Gošnjak (1).jpg|Ivan Gošnjak Datoteka:Nikola Karanović.jpg|Nikola Karanović Datoteka:Kosta Nađ.jpg|Kosta Nađ Datoteka:Rudolf Primorac.jpg|Rudolf Primorac </gallery> </center> == Druge oblasti == * [[Sonja Biserko]] aktivistica za ljudska prava, bivši diplomat<ref name=biserko1>Pavelić, Boris: [https://www.kucaljudskihprava.hr/wp-content/uploads/2019/12/Kad-glave-igraju__.pdf Kad glave igraju.] Zagreb 2019, str. 118.<br>''“Moji su živeli u tom jugoslovensko-dalmatinskom krugu. Tu sam i ja odrasla, pa nemam nacionalnost u smislu u kojem se danas govori o njoj: Beograđanka sam, Dalmatinka, Jugoslovenka. To je moj osećaj, ne mogu to da menjam.” - Osjećaj identiteta Sonje Biserko jasan je i osviješten – jugoslavenstvo koje ne negira nijednu svoju sastavnicu, od etničke preko regionalne do vjerske - ali danas, doslovno opasan. - “Biti Jugosloven i kosmopolita, to je danas proterana populacija.”''</ref><ref name=biserko2>Perović, Latinka: [https://www.helsinki.org.rs/serbian/doc/Ziveti%20svoje%20ideale.pdf U ogledalu vremena. Skica za biografiju Sonje Biserko, s povodom.], u: Stanojlović, Seška/Kisić, Izabela (ur.): Živeti svoje ideale. Sonja Biserko, skice za portret. Beograd 2018, str. 33.<br>''“Samozatajna po prirodi, Sonja Biserko je, po svom tačnom samorazumevanju, ličnost sa složenim identitetom. Jugoslovenka, Beograđanka, Dalmatinka, Mediteranka, Evropljanka, kosmopolitkinja… Antifašizam i ideje jednakosti i solidarnosti levice utemeljene su u njenom porodičnom vaspitanju.”''</ref> * [[Aida Ćorović]], aktivistica za ljudska prava, novinarka<ref name=acorovic1>[https://nova.rs/vesti/politika/aida-corovic-grigorije-jedini-moze-da-ujedini-gradane/ Ćorović: Grigorije može da nas spasi od Vučića] Nova.rs ''Vojislav Milovančević; 09.07.2020.''<br>''“I neka mu se kaže da ja, Jugoslovenka, levičarka, feministkinja…mislim da je Srbiji potrebna njegova pomoć.”''</ref><ref name=corovic2>[https://balkans.aljazeera.net/opinions/2024/7/14/novi-sad-antifa-grad-ustase-i-cetnici-zajedno-ste Novi Sad antifašistički grad: Ustaše i četnici, zajedno ste bježali] [[Al Jazeera Balkans]]. ''Aida Ćorović; 14.07.2024.''<br>''“Mirovna i građanska aktivistkinja od početka ratova '90-ih, antifašistkinja, feministkinja i braniteljka ljudskih prava. Kosmopolitkinja. Jugoslovenka.”''</ref> * [[Ervina Dabižinović]], aktivistkinja za ženska prava, psihološkinja<ref name=dabizinovic1>Domović Bulut, Senka: [https://www.faktcg.org/wp-content/uploads/2020/10/final-publikacija.pdf Ženske stvari. Women matters.] Herceg Novi 2018, str. 60.<br>''“Ja sam se osjećala, i osjećam se i danas, Jugoslovenkom.”''</ref> * [[Herta Haas]], službenica, revolucionarka<ref name=haas1>Kučan, Viktor: [https://znaci.org/00001/129_5.pdf Borci Sutjeske.] Beograd 1996, str. 44.<br>''“Has Herta, borac u službi veze VŠ, rođena 1917, Maribor, studentkinja, Jugoslovenka, u NOB od 1941. godine, član KPJ.”''</ref> * [[Eduard Ille]], kulturni funkcioner<ref name=ille1>Kovačević, Irena (i drugi) (ur.): Ko je ko u Srbiji '96. Intelektualna, umetnička, politička, finansijska, vojna, sportska elita Srbije. Biografski leksikon. Beograd 1996, str. 171.<br>''“Ille Eduard, direktor "Jugokoncerta", Bg. (od '86). […] P: Jugosloven.”''</ref> * [[Ivan Kostrenčić]], knjižničar<ref name=kostrencic1>Korunić, Petar: [https://hrcak.srce.hr/file/314359 Prilog poznavanju jugoslavenske ideje u hrvatskoj politici 1868–1874], u: [[Časopis za suvremenu povijest]], sv. 12 br. 3 (1980), str. 78.<br>''“Koji može nas Jugoslavenah konačni cilj biti, koji odgovara posve našoj naravi, našim narodnim zahtjevom?”''</ref> * [[Ljubica Krnjaić]], inženjer protivpožarne zaštite<ref name=krnjajic1>[https://zenskimuzejns.org.rs/tag/ljubica-krnjajic/ Vatrogastvo i ženska emancipacija] ŽeNSki muzej. ''Vesna Nedeljković Angelovska; 21.12.2023.''<br>''“Za sebe kaže da je Jugoslovenka. Ima kritički stav prema politici savremenog društva ali smatra da je socijalistički poredak Jugoslavije bio najhumaniji poredak.”''</ref> * [[Ašok Murti]], poznati stilista<ref name=murti1>[http://www.blic.rs/Intervju/160207/Ostao-sam-ovde-iz-inata- Ostao sam ovde iz inata] Blic Online. ''Žiža Antonijević; 23.03.2008.''<br>''“Nemam nikakav stid i sram da izgovorim da ću ja zauvek ostati Jugosloven i da je to jedino s čime mogu da se identifikujem.”''</ref><ref name=murti2>[http://www.pulsonline.rs/licna-karta/228/asok-murti/biografija Ašok Murti - Biografija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110325002131/http://www.pulsonline.rs/licna-karta/228/asok-murti/biografija |date=2011-03-25 }} Puls Online<br>''“Ja sam Jugosloven, ali indijskog porekla, to je identitet koga se nikada neću odreći. Moja intimna istorija ne poklapa se sa opštom, a naročito ne sa geografijom. Nisam jugonostalgičar, to je kulturni i emotivni, ne geografski prostor.”''</ref> * [[Bosiljka Schedlich]], kulturni radnik<ref name=schedlich1>[https://balkandiskurs.com/2018/05/19/prelazeci-granice-dio-ii/ Prelazeći granice: bosanske migracije u Njemačkoj (Dio II)] Balkan Diskurs. ''Dženeta Karabegović; 19.05.2018.''<br>''“SüdOst centar, ili “südost Europa Kultur e.V.” osnovala je Bosiljka Schedlich, rođena u Hrvatskoj, koja se udomaćila u Njemačkoj, a sebe smatra Jugoslovenkom.”''</ref> * [[Jagoda Slijepčević]], popularna, dugogodišnja radnica JAT-a<ref name=jslijepcevic1>[https://www.politika.rs/sr/clanak/453773/Odlazak-stjuardese Odlazak stjuardese] [[Politika (novine)|Politika]]. ''Jovo Simišić; 08.05.2020.''<br>''“Bila je entuzijasta i velika Jugoslovenka.”''</ref> * [[Maja Veseli]], kulturni radnik<ref name=veseli1>Janković, Slavko/Milanović, Mihajlo (ur.): Ko je ko u Jugoslaviji. Biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Prvo izdanje. Beograd 1957, str. 759.<br>''“Veseli Maja, profesor, sekretar Saveta za prosvetu, nauku i kulturu NR Hrvatske, član Glavnog odbora SSRNS Hrvatske, član Saveza ženskih društava NR Hrvatske, r. 1908 u Irigu, Jugoslovenka.”''</ref> <center> <gallery perrow=6> Datoteka:Sonja Biserko.jpg|Sonja Biserko Datoteka:Aida Ćorović 2011-mc.rs.jpg|Aida Ćorović Datoteka:Herta Has.jpg|Herta Haas </gallery> </center> == Povezano == * [[Jugoslaveni]] * [[Jugoslavenstvo]] == Reference == {{reflist|colwidth=30em}} [[Kategorija:Biografije, Jugoslavija|*]] [[Kategorija:Liste osoba|Jugoslaveni]] 1zr56725mgeta25xmhf5z76s6e3ce7a 0 4677220 42662115 41374321 2026-07-31T03:00:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Južni Tutchone]] 42662115 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Južni Tutchone]] sf1bwglg4e9rlbqvob5hbuldlh0lwjz 0 4678235 42661770 41407697 2026-07-31T02:03:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Hronologija FNR Jugoslavije]] 42661770 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Hronologija FNR Jugoslavije]] q0fsqrh4rwarrax8q2robor36ti06n8 0 4680423 42662053 41440866 2026-07-31T02:50:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Californiji]] 42662053 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Californiji]] kpusbri9wsh2vlvbisbm89m9hf98vbj 0 4680424 42662054 41440868 2026-07-31T02:50:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Californiji, Berkeley]] 42662054 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Californiji, Berkeley]] 0gqrl5eqxf0xlz89sd8zeda9y90nb6j 0 4680425 42662055 41440870 2026-07-31T02:50:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Californiji, Davis]] 42662055 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Californiji, Davis]] rg45qa7gnlvo5tcv2jfvrdf93do4qze 0 4680427 42662056 41440874 2026-07-31T02:50:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Californiji, Los Angeles]] 42662056 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Californiji, Los Angeles]] avz5ugt86hatyd13pap0acd8ahck2cc 0 4680428 42662057 41440876 2026-07-31T02:50:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Californiji, Riverside]] 42662057 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Californiji, Riverside]] 4jbnnbnbu3o6btvob5xue5haedrs47c 0 4680429 42662058 41440878 2026-07-31T02:51:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Californiji, San Francisco]] 42662058 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Californiji, San Francisco]] bonrjqpqbjkcm6247gqu4glco2j8le1 0 4680430 42662059 41440880 2026-07-31T02:51:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u Californiji, Santa Barbara]] 42662059 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Californiji, Santa Barbara]] gp1kyi2aobj2cqx0888vaqo14zq7a7u 10 4681495 42662165 41537069 2026-07-31T03:08:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Zastava/Eurosong]] 42662165 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Zastava/Eurosong]] t4r1lunj4uc1oewhnevijsx7fojq6yu 0 4681677 42661732 41530782 2026-07-31T01:56:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Dječji Eurosong]] 42661732 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Dječji Eurosong]] do1diysfhkej16o9h22auovmc3nu79q 0 4681678 42661731 41530789 2026-07-31T01:56:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Dječji Eurosong]] 42661731 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Dječji Eurosong]] do1diysfhkej16o9h22auovmc3nu79q 0 4681679 42661734 41530796 2026-07-31T01:57:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Dječji Eurosong]] 42661734 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Dječji Eurosong]] do1diysfhkej16o9h22auovmc3nu79q 10 4681689 42662162 41537049 2026-07-31T03:08:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Zastava/Eurosong]] 42662162 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Zastava/Eurosong]] t4r1lunj4uc1oewhnevijsx7fojq6yu 10 4681753 42662171 41579233 2026-07-31T03:09:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Infokutija Eurosong pjesma]] 42662171 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Infokutija Eurosong pjesma]] dtliqcoi27i32kse458v47czp618xk4 10 4681754 42662170 41579232 2026-07-31T03:09:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Infokutija Eurosong pjesma]] 42662170 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Infokutija Eurosong pjesma]] dtliqcoi27i32kse458v47czp618xk4 10 4681815 42662183 41556024 2026-07-31T03:11:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Sjeverna Makedonija na Eurosongu]] 42662183 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Sjeverna Makedonija na Eurosongu]] db4m99wsgdf3fopne25fgfk51o7aoz3 10 4681816 42662177 41556025 2026-07-31T03:10:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Sjeverna Makedonija na Eurosongu]] 42662177 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Sjeverna Makedonija na Eurosongu]] db4m99wsgdf3fopne25fgfk51o7aoz3 10 4681817 42662161 41556027 2026-07-31T03:07:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Bosna i Hercegovina na Eurosongu]] 42662161 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Bosna i Hercegovina na Eurosongu]] n3gt9fpnavrwygsw2lhjy5a08x4nl0x 10 4681967 42662164 41558749 2026-07-31T03:08:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Zastava/Eurosong]] 42662164 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Zastava/Eurosong]] t4r1lunj4uc1oewhnevijsx7fojq6yu 0 4681971 42662090 41558767 2026-07-31T02:56:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Eurosong]] 42662090 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Eurosong#Velika četvorka/petorka]] mskib5hph6fumwwaqb2uiddwxnvimu8 10 4683276 42662163 41576842 2026-07-31T03:08:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Države na Eurosongu/lista]] 42662163 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Države na Eurosongu/lista]] 87f658zfzt1nhounihvsy77v5he2nie 10 4683277 42662174 41576845 2026-07-31T03:10:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Izdanja Eurosonga/lista]] 42662174 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Izdanja Eurosonga/lista]] 1o8yissrsfxe7y0vlx0pbngackvkcic 10 4683386 42662180 41577504 2026-07-31T03:11:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Pobjednici Eurosonga]] 42662180 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Pobjednici Eurosonga]] 6tz8489j798ph5gaeqix1iazqhqdpb2 10 4683427 42662173 41579235 2026-07-31T03:09:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Infokutija Eurosong pjesma]] 42662173 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Infokutija Eurosong pjesma]] dtliqcoi27i32kse458v47czp618xk4 10 4683532 42662182 41578814 2026-07-31T03:11:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Pobjedničke pjesme Eurosonga]] 42662182 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Pobjedničke pjesme Eurosonga]] kao1pwg02sikxv8lnun26fiattkr6gc 10 4683533 42662168 41578816 2026-07-31T03:09:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Infokutija Eurosong pjesma]] 42662168 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Infokutija Eurosong pjesma]] dtliqcoi27i32kse458v47czp618xk4 10 4683534 42662169 41578818 2026-07-31T03:09:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Infokutija Eurosong pjesma/dok]] 42662169 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Infokutija Eurosong pjesma/dok]] c5jjrokfdc88co7dccfqmx82xagjj0e 828 4683558 42661599 41579340 2026-07-30T16:23:11Z Edgar Allan Poe 29250 42661599 Scribunto text/plain require('strict'); local getArgs = require ('Module:Arguments').getArgs; local amendment_pattern = '%s*%(amended version of (%d%d%d%d) assessment%)'; local errata_pattern = '%s*%(errata version published in (%d%d%d%d)%)'; --[[--------------------------< I U C N _ I D E N T I F I E R S _ G E T >-------------------------------------- cs1|2 templates cite single sources; when the identifiers in |doi=, |id=, and |page= are different from each other then the template is attempting to cite multiple sources. This function evaluates the identifier portions of these parameters. returns seven values: identifyier parts (or nil when parameter not used) and a message (nil on success, error message else) the identifier portions of the several parameters must be properly formed ]] local function iucn_identifiers_get (args) local doi_taxon_ID, doi_assesment_ID local page_taxon_ID, page_assesment_ID local url_taxon_ID, url_assesment_ID local msg if args.doi then local lang_tag doi_taxon_ID, doi_assesment_ID, lang_tag = args.doi:match ('[Tt](%d+)[Aa](%d+)%.(%l%l)$') if not doi_taxon_ID or not ({['en'] = true, ['es'] = true, ['fr'] = true, ['pt'] = true})[lang_tag] then msg = 'malformed |doi= identifier' end end if args.page then page_taxon_ID, page_assesment_ID = args.page:match ('^[eE]%.[Tt](%d+)[Aa](%d+)$') if not page_taxon_ID then msg = 'malformed |page= identifier' end end if args.url then if args.url:match ('https://www.iucnredlist.org/species/') then -- must be a 'new-form' url url_taxon_ID, url_assesment_ID = args.url:match ('/species/(%d+)/(%d+)') if not url_taxon_ID then msg = 'malformed |url= identifier' end end end if not msg then if doi_taxon_ID and page_taxon_ID then if (doi_taxon_ID ~= page_taxon_ID or ((doi_assesment_ID ~= page_assesment_ID) and not args.errata)) then msg = '|doi= / |page= mismatch' end end if doi_taxon_ID and url_taxon_ID then if (doi_taxon_ID ~= url_taxon_ID or ((doi_assesment_ID ~= url_assesment_ID) and not args.errata)) then msg = '|doi= / |url= mismatch' end end if page_taxon_ID and url_taxon_ID then if (page_taxon_ID ~= url_taxon_ID or ((page_assesment_ID ~= url_assesment_ID) and not args.errata)) then msg = '|page= / |url= mismatch' end end end if msg then msg = '<span class="error" style="font-size:100%">{{cite iucn}}: error: ' .. msg .. ' ([[Template:Cite iucn|help]])</span>' end return doi_taxon_ID, doi_assesment_ID, page_taxon_ID, page_assesment_ID, msg end --[[--------------------------< I U C N _ V O L U M E _ C H E C K >-------------------------------------------- compares volume in |volume= (if present) against year in |date= or |year= (if present) against volume in |doi= (if present) returns nil if all that are present are correct; message else ]] local function iucn_volume_check (args) local vol = args.volume; local date = args.date or args.year; local doi = args.doi and args.doi:match ('[Ii][Uu][Cc][Nn]%.[Uu][Kk]%.(%d%d%d%d)') local msg if vol and date then msg = (vol ~= date) and '|volume= / |date= mismatch' or msg end if vol and doi then msg = ((vol ~= doi) and not args.amends) and '|volume= / |doi= mismatch' or msg end if date and doi then msg = ((doi ~= date) and not args.amends) and '|date= / |doi= mismatch' or msg end return msg end --[[--------------------------< C I T E >---------------------------------------------------------------------- Wraps {{cite journal}}: takes cite journal parameters but updates old style url using electronic page number page should be in format e.T13922A45199653 the url uses 13922/45199653 so we need to extract the number between T and A (taxon ID) and the number after A (assessment ID) the target url is https://www.iucnredlist.org/species/13922/45199653 usage: {{#invoke:iucn|cite}} template: {{Template:Cite iucn}} ]] local function cite (frame) local error_msgs = {}; -- holds error messages for rendering local maint_msgs = {}; -- holds hidden maint messages for rendering local namespace = mw.title.getCurrentTitle().namespace; -- used for categorization local args = getArgs (frame); -- local copy of template arguments local missing_title = not args.title -- special case that results from script writing {{cite iucn}} template from bare iucn url -- don't duplicate cs1|2 error message; don't duplicate {{cite iucn}} error cat -- TODO: remove this when the error category has been cleared of missing title errors if args.title and (args.title:match (errata_pattern) or args.title:match (amendment_pattern)) then table.insert (maint_msgs, 'title has extraneous text'); -- announce that this template has has errata or amendment text end local doi_taxon_ID, doi_assesment_ID -- all of these contain the same identifying info in slightly local page_taxon_ID, page_assesment_ID -- different forms. when any combination of these is present, local msg -- this holds error messages; nil on success doi_taxon_ID, doi_assesment_ID, page_taxon_ID, page_assesment_ID, msg = iucn_identifiers_get (args); if msg then table.insert (error_msgs, msg); -- malformed or mismatched identifiers end args.id = nil -- unset; not supported local url_taxon_ID = page_taxon_ID or doi_taxon_ID; -- select for use in url that we will create local url_assesment_ID = page_assesment_ID or doi_assesment_ID local url = args.url if url then if url:find ('iucnredlist.org/details/', 1, true) then -- old-form url if url_taxon_ID then -- when there is an identifier url = nil -- unset; we'll create new url below else -- here when old-form but no identifier that we can use to create new url args.url = args.url:gsub ("http:", "https:") -- sometimes works with redirect on iucn site end table.insert (maint_msgs, 'old-form url') -- announce that this template has has an old-form url elseif url:find ('iucnredlist.org/species/', 1, true) then -- new-form url -- table.insert (maint_msgs, 'new-form url') --TODO: restore this line when most new-form urls have been removed from article space -- announce that this template has has an new-form url else table.insert (maint_msgs, 'unknown url') -- announce that this template has has some sort of url we don't recognize end end if not url then -- when no url or unset old-form url if url_taxon_ID then args.url = "https://www.iucnredlist.org/species/" .. url_taxon_ID .. '/' .. url_assesment_ID else table.insert (maint_msgs, 'no identifier') -- TODO: raise this to error status? end end -- add journal if not provided (TODO decide if this should override provided value) if not args['journal'] and not args['work'] then args['journal'] = "[[IUCN Red List|IUCN Red List of Threatened Species]]" end msg = iucn_volume_check (args); -- |volume=, |year= (|date=), |doi= must all refer to the same volume if msg then table.insert (maint_msgs, msg); end if not args.volume and (args.year or args.date) then args.volume = args.year or args.date end if args.errata then args['orig-date'] = 'errata version of ' .. (args.year or args.date or args.volume) .. ' assessment'; args.date = args.errata; -- update publication data to errata year args.year = nil; -- unset these as no longer needed args.errata = nil; elseif args.amends then args['orig-date'] = 'amended version of ' .. args.amends .. ' assessment'; args.amends = nil; -- unset as no longer needed end -- add free-to-read icon to mark a correctly formed doi args['doi-access'] = args.doi and args.doi:match ('10%.2305/[Ii][Uu][Cc][Nn].+[Tt]%d+[Aa]%d+%.[Ee][NnSs]') and 'free' or nil return frame:expandTemplate{ title = 'cite journal', args = args } .. -- the template (((0 == #error_msgs) and missing_title) and ('[[Category:cite IUCN errors]]') or '') .. -- special case to not duplicate cs1|2 err msg or cite iucn error cat ((0 < #error_msgs) and table.concat (error_msgs, ', ') or '') .. -- the error messages (((0 < #error_msgs) and (0 == namespace)) and ('[[Category:cite IUCN errors]]') or '') .. -- error category when in mainspace ((0 < #maint_msgs) and ('<span class="citation-comment" style="display: none; color: #33aa33; margin-left: 0.3em;">' .. table.concat (maint_msgs, ', ') .. '</span>') or '') .. -- the maint messages (((0 < #maint_msgs) and (0 == namespace)) and ('') or '') -- maint category when in mainspace end --[=[-------------------------< E T _ A L _ P A T T E R N S >-------------------------------------------------- This adapted from Module:Citation/CS1/Configuration This table provides Lua patterns for the phrase "et al" and variants in a name. ]=] local et_al_patterns = { "[;,]? *[\"']*%f[%a][Ee][Tt]%.? *[Aa][Ll][%.;,\"']*$", -- variations on the 'et al' theme "[;,]? *[\"']*%f[%a][Ee][Tt]%.? *[Aa][Ll][Ii][AaIi][Ee]?[%.;,\"']*$", -- variations on the 'et alia', 'et alii' and 'et aliae' themes (false positive 'et aliie' unlikely to match) "[;,]? *%f[%a]and [Oo]thers", -- an alternative to et al. } --[[---------------------< N A M E _ H A S _ E T A L >-------------------------- This adapted from Module:Citation/CS1 Evaluates the content of a name for variations on the theme of et al. If found, returns true; nil else ]] local function name_has_etal (name) local etal; if name then -- name can be nil in which case just return name = name:gsub ('%b<>', ''); -- remove any html markup (typically <i>...</i>) for _, pattern in ipairs (et_al_patterns) do -- loop through all of the patterns if name:match (pattern) then -- if this 'et al' pattern is found in name return true; -- has etal, so return true end end end end --[[--------------------------< A U T H O R _ L I S T _ M A K E >---------------------------------------------- creates a list of individual |authorn= parameters from the list of names provided in the raw iucn citation. names must have the form: Surname, I. (more than one 'I.' pair allowed but no spaces between I. pairs) assumes that parenthetical text at the end of the author-name-list is a collaboration Name, I.I., & Name, I.I. (Colaboration name) assumes that <i>et al.</i> is the last name in a list of names ]] --local function author_names_get (raw_iucn_cite) local function author_names_get (raw_iucn_cite, params_t) -- EXPERIMENT local list = {}; -- table that holds name list parts local author_names = raw_iucn_cite:match ('^([^%d]-)%s+%d%d%d%d'); -- extract author name-list from raw iucn citation local collaboration = author_names:match ('%s*(%b())$'); -- get collaboration name if it exists if collaboration then -- when there is a colaboration collaboration = collaboration:gsub ('[%(%)]', ''); -- remove bounding parentheses author_names = author_names:gsub ('%s*(%b())$', ''); -- and remove collaboration from author-name-list end local names = author_names:gsub ('%.?,?%s+&%s+', '.|'); -- replace 'separators' (<optional dot><optional comma><space><ampersand><space>) with <dot><pipe> names = names:gsub ('%.,%s*', '.|'); -- replace 'separators' (<dot><comma><optional space>) with <dot><pipe> names = names:gsub ('(%.%u),', '%1.|'); -- special case for when last initial is missing its trailing dot list = mw.text.split (names, '|'); -- split the string on the pipes into entries in list{} if 0 == #list then params_t['author'] = author_names; -- EXPERIMENT return table.concat ({'|author=', author_names}), params_t; -- EXPERIMENT -- no 'names' of the proper form; return the original as a single |author= parameter -- return table.concat ({'|author=', author_names}) -- no 'names' of the proper form; return the original as a single |author= parameter else for i, name in ipairs (list) do -- spin through the list and if name_has_etal (name) then -- if this name has some form of 'et al' params_t['display-authors'] = 'etal'; -- EXPERIMENT list[i] = '|display-authors=etal'; -- add |dispaly-authors=etal parameter and break; -- assume that the etal was the last 'name' so stop processing names else params_t['author' .. i] = name; -- EXPERIMENT list[i] = table.concat ({'|author', (i == 1) and '' or i, '=', name}); -- add |authorn= parameter names; create |author= instead of |author1= end end if collaboration then params_t['collaboration'] = collaboration; -- EXPERIMENT table.insert (list, table.concat ({'|collaboration', '=', collaboration})); -- add |collaboration= parameter end return table.concat (list, ' '); -- make a big string and return that end end --[[--------------------------< T I T L E _ G E T >------------------------------------------------------------ extract and format citation title; attempts to get the italic right ''binomen'' (amended or errata title) ''binomen'' ''binomen'' ssp. ''subspecies'' ''binomen'' subsp. ''subspecies'' ''binomen'' var. ''variety'' ''binomen'' subvar. ''subvariety'' all of the above may have trailing amended or errata text in parentheses TODO: are there others? ]] local function title_get (raw_iucn_cite) local title = raw_iucn_cite:match ('%d%d%d%d%.%s+(.-)%s*%. The IUCN Red List of Threatened Species'); local patterns = { -- tables of string.match patterns [1] and string.gsub patterns [2] {'(.-)%sssp%.%s+(.-)%s(%b())$', "''%1'' ssp. ''%2'' %3"}, -- binomen ssp. subspecies (zoology) with errata or amended text {'(.-)%sssp%.%s+(.+)', "''%1'' ssp. ''%2''"}, -- binomen ssp. subspecies (zoology) {'(.-)%ssubsp%.%s+(.-)%s(%b())$', "''%1'' subsp. ''%2'' %3"}, -- binomen subsp. subspecies (botany) with errata or amended text {'(.-)%ssubsp%.%s+(.+)', "''%1'' subsp. ''%2''"}, -- binomen subsp. subspecies (botany) {'(.-)%svar%.%s+(.-)%s+(%b())$', "''%1'' var. ''%2'' %3"}, -- binomen var. variety (botany) with errata or amended text {'(.-)%svar%.%s+(.+)', "''%1'' var. ''%2''"}, -- binomen var. variety (botany) {'(.-)%ssubvar%.%s+(.-)%s(%b())$', "''%1'' subvar. ''%2'' %3"}, -- binomen subvar. subvariety (botany) with errata or amended text {'(.-)%ssubvar%.%s+(.+)', "''%1'' subvar. ''%2''"}, -- binomen subvar. subvariety (botany) {'(.-)%s*(%b())$', "''%1'' %2"}, -- binomen with errata or amended text {'(.+)', "''%1''"}, -- binomen } for i, v in ipairs (patterns) do -- spin through the patterns if title:match (v[1]) then -- when a match title = title:gsub (v[1], v[2]); -- add italics break; -- and done end end -- return table.concat ({' |title=', title}); -- return the |title= parameter return title; -- return the formatted title end --[[--------------------------< M A K E _ C I T E _ I U C N >-------------------------------------------------- parses apart an iucn-format citation copied from their webpage and reformats that into a {{cite iucn}} template for substing automatic substing by User:AnomieBOT/docs/TemplateSubster ]] local function make_cite_iucn (frame) local args_t = getArgs (frame); local raw_iucn_cite = args_t[1]; local template_t = {'{{cite iucn '}; -- sequence that holds the {{cite iucn}} template as it is being assembled; for nowiki'd output local params_t = {}; -- table of parameter/value pairs for substing local year, volume, page, doi, accessdate; year = raw_iucn_cite:match ('^%D+(%d%d%d%d)'); volume, page = raw_iucn_cite:match ('(%d%d%d%d):%s+(e%.T%d+A+%d+)%.%s'); doi = raw_iucn_cite:match ('10%.2305/IUCN%.UK%.[%d%-]+%.RLTS%.T%d+A%d+%.e[ns]'); accessdate = raw_iucn_cite:match ('Accessed on (.-)%.?$') or raw_iucn_cite:match ('Downloaded on (.-)%.?$'); -- 'Downloaded' → 'Accessed' change occured December 2021; accessdate = accessdate:gsub ('^0', ''); -- strips leading 0 in day 01 January 2020 -> 1 January 2020 table.insert (template_t, author_names_get (raw_iucn_cite, params_t)); -- add author name parameters; as a single string to <template_t>; as individual entries to <params_t> table.insert (template_t, table.concat ({' |year=', year})); -- add formatted year params_t.year = year; local title = title_get (raw_iucn_cite); local errata = title:match (errata_pattern); -- nil unless IUCN citation has errata annotation; else year that this errata published (|date=) if errata then table.insert (template_t, table.concat ({' |errata=', errata})); -- add formatted errata params_t.errata = errata; title = title:gsub (errata_pattern, ''); -- remove errata annotation end local amends = title:match (amendment_pattern); -- nil unless IUCN citation has amendment annotation; else year that this assessment amends (|orig-date=) if amends then table.insert (template_t, table.concat ({' |amends=', amends})); -- add year of assessment that this assessment amends params_t.amends = amends; title = title:gsub (amendment_pattern, ''); -- remove amendment annotation end table.insert (template_t, table.concat ({' |title=', title})); -- add formatted title params_t.title = title; table.insert (template_t, table.concat ({' |volume=', volume})); -- add formatted volume params_t.volume = volume; table.insert (template_t, table.concat ({' |page=', page})); -- add formatted page params_t.page = page; table.insert (template_t, table.concat ({' |doi=', doi})); -- add formatted doi params_t.doi = doi; table.insert (template_t, table.concat ({' |access-date=', accessdate})); -- add formatted access-date params_t['access-date'] = accessdate; table.insert (template_t, '}}'); -- close the template if args_t[2] then -- if anything in args_t[2], write a nowiki'd version that editors can copy into <ref> tags return frame:preprocess (table.concat ({'<syntaxhighlight lang="wikitext" inline="1">', table.concat (template_t), '</syntaxhighlight>'})); -- caveat lector: if left long enough anomiebot will subst this end if args_t['ref'] then -- enable subst of ref tags with name return frame:preprocess ('<ref name=' .. args_t['ref'] .. '>' .. table.concat (template_t) .. '</ref>') end return frame:preprocess (table.concat (template_t)); -- render {{cite iucn}} template; substable end --[[--------------------------< E X P O R T E D F U N C T I O N S >------------------------------------------ ]] return { cite = cite, make_cite_iucn = make_cite_iucn, } gxa63z0u49bhxstj33cfh7brsy9vijp 10 4684021 42662186 41582689 2026-07-31T03:12:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Zastava/Eurosong]] 42662186 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Zastava/Eurosong]] t4r1lunj4uc1oewhnevijsx7fojq6yu 0 4689970 42661775 41876094 2026-07-31T02:04:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Zlatna žaba]] 42661775 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Zlatna žaba]] b01gzvpmsbyaj983f3ylbzjc1wmuuuf 0 4690422 42661769 41896430 2026-07-31T02:03:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Himna FNR Jugoslavije]] 42661769 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Himna FNR Jugoslavije]] k7q63ct071psr2a28l1xcq8dvkad92t 0 4690706 42661890 41910983 2026-07-31T02:23:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Split (1943.)]] 42661890 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Split (1943.)]] 8hxk8anxeg90zzkzefgxfodfgn7trzs 0 4690714 42661984 41911298 2026-07-31T02:38:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[1. šumadijska brigada]] 42661984 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[1. šumadijska brigada]] gq0fo4ittijpd9g6opn69oic7cv1wab 0 4690718 42661985 41911057 2026-07-31T02:38:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[1. šumadijska brigada]] 42661985 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[1. šumadijska brigada]] gq0fo4ittijpd9g6opn69oic7cv1wab 0 4690744 42661875 41911345 2026-07-31T02:20:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Narodnooslobodilačka borba]] 42661875 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Narodnooslobodilačka borba]] e9t7d197oa32m9zu8emwfttm2o1vyn7 0 4690963 42662105 41913890 2026-07-31T02:58:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[4. srpska brigada]] 42662105 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[4. srpska brigada]] p94h0fw2cuz06i06okbm1p9vhyuk3gm 0 4691217 42661905 42104883 2026-07-31T02:25:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Borbe za Čazmu (1944.)]] 42661905 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Borbe za Čazmu (1944.)]] as9cogw51dk8pk91b3hbq6v09tpmz33 0 4691218 42661915 42096904 2026-07-31T02:27:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Borbe za Čazmu (1944.)]] 42661915 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Borbe za Čazmu (1944.)]] as9cogw51dk8pk91b3hbq6v09tpmz33 0 4691219 42661852 42097147 2026-07-31T02:16:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Borbe za Čazmu (1944.)]] 42661852 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Borbe za Čazmu (1944.)]] as9cogw51dk8pk91b3hbq6v09tpmz33 0 4691222 42661914 42099428 2026-07-31T02:27:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Veliku Kladušu (juni 1943.)]] 42661914 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Veliku Kladušu (juni 1943.)]] 7ncbjrdt53zvrfy5jf4nl60fe3f5m13 0 4691240 42661742 42104496 2026-07-31T01:58:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[4. srpska brigada]] 42661742 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[4. srpska brigada]] p94h0fw2cuz06i06okbm1p9vhyuk3gm 0 4691244 42661700 42104600 2026-07-31T01:51:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Gračac (1943.)]] 42661700 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Gračac (1943.)]] 61x8m555zyaskqz3u8zia0wlf0rkrvk 0 4691270 42661979 42105185 2026-07-31T02:37:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Prozor (1943.)]] 42661979 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Prozor (1943.)]] 1tev5915upi9vp3pfn5w14zs7lppvqr 0 4691335 42661825 42129407 2026-07-31T02:12:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Glinu (1943.)]] 42661825 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Glinu (1943.)]] keq8gcp7lzglgbllbdwanm23tkiiv8e 0 4691355 42662005 42191082 2026-07-31T02:42:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Brigade Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]] 42662005 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Brigade Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]] gz33j2ffk8gaccbyexkim9l89mklq4v 0 4691433 42661763 42130002 2026-07-31T02:02:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka na Drini (1943.)]] 42661763 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka na Drini (1943.)]] fuocbif3ngw4xf1pqm1xuj8h14gjwpd 0 4691458 42661976 42130059 2026-07-31T02:37:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Prodor Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije u Crnu Goru (1943.)]] 42661976 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Prodor Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije u Crnu Goru (1943.)]] swli6i2ltqeql66ijmvmne8qwx1sgie 0 4691502 42662006 42130233 2026-07-31T02:42:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Lista načelnika Generalštaba Jugoslavenske narodne armije]] 42662006 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Lista načelnika Generalštaba Jugoslavenske narodne armije]] bshh9swyzryj1v9dpmdwdl8dgbwyeir 0 4691512 42662008 42130264 2026-07-31T02:42:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Lista okruga Južne Caroline]] 42662008 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Lista okruga Južne Caroline]] 3yo59lkkslftncxf9qrzzhp2bc4xuvl 0 4691513 42662009 42130266 2026-07-31T02:42:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Lista okruga Californije]] 42662009 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Lista okruga Californije]] 0d99b615ar1900bnabm6iyrwpb1wd1n 0 4691518 42662010 42130279 2026-07-31T02:43:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Lista okruga Texasa]] 42662010 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Lista okruga Texasa]] 45i20nlj6le4umy2q4a2tj4he085dr0 0 4691559 42662011 42130378 2026-07-31T02:43:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Lista saveznih država i teritorija Sjedinjenih Američkih Država po broju stanovnika]] 42662011 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Lista saveznih država i teritorija Sjedinjenih Američkih Država po broju stanovnika]] iinbii1wkq7t1pr3x6pdohj0uy7gh5h 0 4691588 42662016 42130450 2026-07-31T02:44:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] 42662016 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Lista članova Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije]] n0m5wdp38xzydvc2cxt9mgpege16kyx 0 4692012 42661922 42492753 2026-07-31T02:28:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Operacija protiv Užičke Republike]] 42661922 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Operacija protiv Užičke Republike]] mq5o2vru2ed7j1qlpya1sj18pgum1ef 0 4692022 42661768 42492754 2026-07-31T02:02:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Operacija protiv Užičke Republike]] 42661768 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Operacija protiv Užičke Republike]] mq5o2vru2ed7j1qlpya1sj18pgum1ef 0 4692461 42661767 42492755 2026-07-31T02:02:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Operacija protiv Užičke Republike]] 42661767 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Operacija protiv Užičke Republike]] mq5o2vru2ed7j1qlpya1sj18pgum1ef 0 4692575 42662098 42502507 2026-07-31T02:57:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini u istočnoj Bosni (1944.)]] 42662098 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini u istočnoj Bosni (1944.)]] pl435h7eb549fowz8m5ndpkygw1q7nk 0 4692666 42662042 42159876 2026-07-31T02:48:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[3. bosanski korpus]] 42662042 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[3. bosanski korpus]] ehiq5bql1ogrgkd3iosvivvhp2dbhw5 0 4693116 42661837 42165755 2026-07-31T02:14:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka za Ivanjicu (januar 1944.)]] 42661837 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Ivanjicu (januar 1944.)]] h7h0aec70v607lvkf5v45jy90t6l1ji 0 4693167 42661986 42166365 2026-07-31T02:39:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[3. bosanski korpus]] 42661986 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[3. bosanski korpus]] ehiq5bql1ogrgkd3iosvivvhp2dbhw5 0 4693195 42661740 42166605 2026-07-31T01:58:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[2. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 42661740 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[2. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 0fah2wcvpm0elx1tx1bx0nedv66atr0 0 4693196 42662040 42166606 2026-07-31T02:48:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[3. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 42662040 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[3. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 3dou2lwyrpe891b98ucvub545kj1so8 0 4693197 42662103 42166607 2026-07-31T02:58:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[4. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 42662103 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[4. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] hdsbh74zsak5g39tj1pvsmt6fjl16zp 0 4693201 42661688 42166691 2026-07-31T01:49:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini (1943.)]] 42661688 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini (1943.)]] ffcxkbpq60snx6klzkiee8q7m8s03kq 0 4693381 42661936 42190250 2026-07-31T02:30:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[8. srpska brigada]] 42661936 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[8. srpska brigada]] 8zfa3iytvb50xj0rnsy8q3t1o3jc5uf 0 4693383 42661679 42190296 2026-07-31T01:48:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[8. srpska brigada]] 42661679 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[8. srpska brigada]] 8zfa3iytvb50xj0rnsy8q3t1o3jc5uf 0 4693384 42662112 42190307 2026-07-31T02:59:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[8. srpska brigada]] 42662112 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[8. srpska brigada]] 8zfa3iytvb50xj0rnsy8q3t1o3jc5uf 0 4693385 42661678 42190320 2026-07-31T01:47:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[8. srpska brigada]] 42661678 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[8. srpska brigada]] 8zfa3iytvb50xj0rnsy8q3t1o3jc5uf 0 4693386 42661804 42191036 2026-07-31T02:08:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Brigade Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]] 42661804 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Brigade Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]] gz33j2ffk8gaccbyexkim9l89mklq4v 0 4693409 42661942 42193633 2026-07-31T02:31:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Brigade Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]] 42661942 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Brigade Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]] gz33j2ffk8gaccbyexkim9l89mklq4v 0 4693470 42661722 42194165 2026-07-31T01:55:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Brigade Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]] 42661722 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Brigade Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]] gz33j2ffk8gaccbyexkim9l89mklq4v 0 4693484 42661889 42194352 2026-07-31T02:22:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Kostajnički Majur (decembar 1942.)]] 42661889 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Kostajnički Majur (decembar 1942.)]] e38tt355f0519k83ct8t7vik14wr46e 0 4693863 42662146 42199839 2026-07-31T03:05:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet Yeshiva]] 42662146 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet Yeshiva]] 4htwizh2kic2ivekgwdxi0zzz3ltl1r 0 4700516 42662123 42213225 2026-07-31T03:01:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Klaonica]] 42662123 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Klaonica]] q1muszet4sv2f3jc9vj647ugsxcoyhg 0 4700769 42662147 42213731 2026-07-31T03:05:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Holikachuk]] 42662147 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Holikachuk]] oybtybh1iarq5qtqoi8g67ekitvc00z 0 4700975 42661689 42215206 2026-07-31T01:49:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Antipartizanska ofanziva u Crnoj Gori (1942.)]] 42661689 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Antipartizanska ofanziva u Crnoj Gori (1942.)]] 92zus3h8jo0pqvihzva29ovnhm8r7mq 0 4701046 42662017 42215811 2026-07-31T02:44:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Štab Majevičkog partizanskog odreda]] 42662017 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Štab Majevičkog partizanskog odreda]] 66zbpw57vr0wl1lfvys2ddyb4dip9pf 0 4701047 42661865 42215854 2026-07-31T02:18:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Štab Majevičkog partizanskog odreda]] 42661865 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Štab Majevičkog partizanskog odreda]] 66zbpw57vr0wl1lfvys2ddyb4dip9pf 0 4701048 42662101 42215856 2026-07-31T02:58:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Štab Majevičkog partizanskog odreda]] 42662101 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Štab Majevičkog partizanskog odreda]] 66zbpw57vr0wl1lfvys2ddyb4dip9pf 0 4701435 42661897 42218856 2026-07-31T02:24:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Prodor Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije u Hercegovinu]] 42661897 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Prodor Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije u Hercegovinu]] 3upcook1ouhksqru3y0dvedferif2ig 0 4701458 42661673 42218972 2026-07-31T01:47:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[3. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 42661673 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[3. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 3dou2lwyrpe891b98ucvub545kj1so8 0 4701459 42661677 42218973 2026-07-31T01:47:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[4. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 42661677 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[4. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] hdsbh74zsak5g39tj1pvsmt6fjl16zp 0 4701494 42661665 42219163 2026-07-31T01:45:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[1. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 42661665 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[1. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] izsz7i0kna6v5yuklad9edby995k495 0 4702309 42662083 42229917 2026-07-31T02:55:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ustav Jugoslavije iz 1931.]] 42662083 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ustav Jugoslavije iz 1931.]] i3n4fgo5ge74sr4emoo9o0kzpvbtot2 0 4705936 42661764 42326545 2026-07-31T02:02:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Grb SFR Jugoslavije]] 42661764 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Grb SFR Jugoslavije]] 10e7fpb3pndypnpu9fa3wrt3zb3oxzz 0 4706829 42661692 42471391 2026-07-31T01:50:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Antipartizanska ofanziva u istočnoj Bosni (proljeće 1944.)]] 42661692 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Antipartizanska ofanziva u istočnoj Bosni (proljeće 1944.)]] 0wiuuyqotsvw0n4i99okp4cw8q5oma1 0 4711371 42662102 42395466 2026-07-31T02:58:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[14. kongres Saveza komunista Jugoslavije]] 42662102 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[14. kongres Saveza komunista Jugoslavije]] eni1komrp3e0ik149s23k2uqv8anypj 0 4713513 42661762 42438185 2026-07-31T02:01:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bitka na Drini (1943.)]] 42661762 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka na Drini (1943.)]] fuocbif3ngw4xf1pqm1xuj8h14gjwpd 0 4713845 42662136 42440932 2026-07-31T03:03:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[New Mexico]] 42662136 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[New Mexico]] cfte5zkqol6gtsp5wjaoke0weuax02o 0 4713847 42662116 42440934 2026-07-31T03:00:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[New Mexico]] 42662116 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[New Mexico]] cfte5zkqol6gtsp5wjaoke0weuax02o 0 4714577 42661841 42455235 2026-07-31T02:14:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Lazarevac (1943.)]] 42661841 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Lazarevac (1943.)]] 4h1jljc7vksoxqz0cz8vl6gwa9td23w 0 4714578 42661826 42455237 2026-07-31T02:12:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Aranđelovac (1943.)]] 42661826 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Aranđelovac (1943.)]] 3bglsw58mtg88wamt60ycvs8yxy9ah4 0 4716249 42661691 42471263 2026-07-31T01:50:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Antipartizanska ofanziva u istočnoj Bosni (proljeće 1944.)]] 42661691 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Antipartizanska ofanziva u istočnoj Bosni (proljeće 1944.)]] 0wiuuyqotsvw0n4i99okp4cw8q5oma1 0 4716522 42661941 42492756 2026-07-31T02:31:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Operacija protiv Užičke Republike]] 42661941 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Operacija protiv Užičke Republike]] mq5o2vru2ed7j1qlpya1sj18pgum1ef 0 4716539 42661714 42492749 2026-07-31T01:53:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Antipartizanska ofanziva u Srbiji (mart 1942.)]] 42661714 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Antipartizanska ofanziva u Srbiji (mart 1942.)]] hkl321jx6mo629z4ogt9jnt1worhr2z 0 4717121 42661970 42489522 2026-07-31T02:36:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Prateći bataljon Vrhovnog štaba Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]] 42661970 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Prateći bataljon Vrhovnog štaba Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]] t7rzdj8yh9qbdpqk0mpljqt3rzdyka8 0 4717123 42661969 42489526 2026-07-31T02:36:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Prateći bataljon Vrhovnog štaba Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]] 42661969 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Prateći bataljon Vrhovnog štaba Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]] t7rzdj8yh9qbdpqk0mpljqt3rzdyka8 0 4717204 42661766 42584521 2026-07-31T02:02:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Operacija protiv Užičke Republike]] 42661766 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Operacija protiv Užičke Republike]] mq5o2vru2ed7j1qlpya1sj18pgum1ef 0 4717206 42661690 42492639 2026-07-31T01:49:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Antipartizanska ofanziva u Srbiji (mart 1942.)]] 42661690 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Antipartizanska ofanziva u Srbiji (mart 1942.)]] hkl321jx6mo629z4ogt9jnt1worhr2z 0 4717351 42661815 42495294 2026-07-31T02:10:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[32. srpska brigada]] 42661815 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[32. srpska brigada]] o3hl4hsj2pnb2uqkp9rotimd87vlux5 0 4717653 42661657 42502297 2026-07-30T23:01:21Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661657 wikitext text/x-wiki {{italic title}} {{Infobox book | name = Pariz u dvadesetom vijeku | title_orig = Paris au XX^e siècle | translator = Richard Howard | image = [[file:Paris in the 20th Century (book cover).jpg|240px]] | caption = Naslovnica francuskog izdanja knjige Pariz u 20. vijeku, inspirisana dizajnom knjiga s početka 20. vijeka. | author = [[Jules Verne]] | country = Francuska | language = Francuski | series = | genre = [[naučna fantastika|Naučno-fantastični]] [[roman]] | publisher = [[Hachette]] | release_date = 1994 | english_release_date = 1996 | media_type = Štampa | pages = | isbn = | preceded_by = | followed_by = }} '''''Pariz u dvadesetom vijeku''''' (fr. '''''Paris au XX^e siècle''''') je 64. i posljednji [[roman]] [[Jules Verne|Julesa Vernea]]. On prikazuje [[Pariz]] u augustu 1960. godine, 97 godina u Verneovoj budućnosti, kada društvo pridaje vrijednost samo biznisu i tehnologiji. Napisan 1863. godine,<ref>Michaël Lacroix, '' ''Paris au XXe siècle'' ou la révolte de la sensibilité'' in ''Bulletin de la Société Jules Verne'', juin 2007, p.41-56</ref> ali prvi put objavljen 1994. godine, roman prati mladića koji se bezuspješno bori da živi u tehnološki naprednom, ali kulturno zaostalom svijetu. Djelo slika sumoran, [[distopija|distopijski]] pogled na tehnološku civilizaciju. Mnoga Vernova predviđanja su izuzetno tačna. Međutim, njegov izdavač, [[Pierre-Jules Hetzel]], nije prihvatio knjigu jer je smatrao da je previše nevjerovatna i da će njeni prodajni izgledi biti lošiji od onih Verneovog prethodnog djela, ''[[Pet sedmica u balonu]]''. == Sažetak == Glavni lik romana je šesnaestogodišnji Michel Dufrénoy, koji diplomira književnost i klasičnu književnost, ali shvata da su zaboravljeni u futurističkom svijetu u kojem se cijene samo biznis i tehnologija. Michel, čiji je otac bio muzičar, pjesnik je koji je rođen prekasno. Michel živi sa svojim uglednim ujakom, gospodinom Stanislasom Boutardinom, i njegovom porodicom. Dan nakon diplomiranja, Boutardin kaže Michelu da će početi raditi u bankarskoj firmi. Boutardin sumnja da Michel može išta postići u poslovnom svijetu. Ostatak tog dana, Michel traži literaturu klasičnih pisaca 19. stoljeća, poput [[Victor Hugo|Hugoa]] i [[Honoré de Balzac|Balzaca]]. U knjižarama se ne može pronaći ništa osim knjiga o tehnologiji. Michelovo posljednje utočište je Carska biblioteka. Ispostavilo se da je bibliotekar njegov dugo skrivani ujak, gospodin Huguenin. Huguenin, koji još uvijek radi u umjetnosti, smatra se "sramotom" za ostatak porodice, te mu je stoga zabranjeno prisustvovati Michelovim rođendanima, diplomama i drugim porodičnim događajima, iako je pratio Michelov život - iz daljine. Ovo je prvi put da se lično susreću. Na svom novom poslu, Michel ne uspijeva sa svakim zadatkom u Casmodage and Co. Bank sve dok ne bude raspoređen u Knjigovodstvo, gdje Michel diktira račune za gospodina Quinsonnasa. Quinsonnas, srodna duša od 30 godina, piše knjigovodstvene podatke za taj odjel. Quinsonnas kaže Michelu da je ovo posao koji može raditi kako bi jeo, imao stan i izdržavao se dok nastavlja raditi na misterioznom muzičkom projektu koji će mu donijeti slavu i bogatstvo. Michelov strah od nepripadanja je riješen; on može biti čitalac i dalje raditi na svom pisanju nakon posla. Par posjećuje ujaka Huguenina, a pridružuju im se i drugi posjetioci, Michelov bivši učitelj, gospodin Richelot, i Richelotova unuka, gospođica Lucy. Quinsonnas upoznaje Michela sa svojim prijateljem, Jacquesom Aubanetom, koji sanja da postane vojnik – san koji je nemoguć, jer je ratovanje postalo toliko naučno zasnovano da više nema potrebe za vojnicima. Samo hemičari i mehaničari mogu upravljati mašinama za ubijanje, a ova profesija je čak i njima uskraćena, jer su "mašine rata" postale toliko efikasne da je rat nezamisliv i sve zemlje su u stalnoj pat poziciji. Ubrzo nakon toga, Michel i Lucy se zaljube. Michel razgovara o ženama s Quinsonnasom, koji mu tužno objašnjava da ono što se nekada smatralo ženom više ne postoji: zbog besmislenog, repetitivnog rada u fabrici i pažljive pažnje prema finansijama i nauci, većina žena su postale cinične, ružne, neurotične žene od karijere. U bijesu, Quinsonnas prolijeva tintu po glavnoj knjizi, te on i Michel bivaju odmah otpušteni. Quinsonnas odlazi u Njemačku. U društvu bez rata, muzičkog i umjetničkog napretka, nema vijesti, tako da Michel ne može ni postati novinar. Završi živeći u praznom stanu Quinsonnasa dok piše vrhunsku poeziju, ali živi u takvom siromaštvu da mora jesti sintetičku hranu dobivenu iz uglja. Na kraju piše knjigu poezije pod naslovom ''Nade'' koju odbijaju svi izdavači u Parizu. Kako se bliži kraj 1961. godine, cijela Evropa ulazi u zimu neviđene žestine. Sva poljoprivreda je ugrožena, a zalihe hrane uništene, što rezultira masovnom glađu. Temperatura pada na trideset stepeni ispod nule, a sve rijeke u Evropi se smrzavaju. U očaju, Michel troši posljednji novac na ljubičice za Lucy, ali otkriva da je ona nestala iz svog stana, deložirana kada je njen djed izgubio posao posljednjeg profesora [[retorika|retorike]] na univerzitetu. Ne može je pronaći među hiljadama izgladnjelih ljudi u Parizu. Cijelu večer provodi lutajući Parizom u delirijumu. Michel postaje uvjeren da ga progoni Demon Elektriciteta, ali gdje god da ide, ne može pobjeći od njegovog prisustva. U vrhuncu priče, slomljenog srca, Michel, lišen prijatelja i voljenih, luta kroz smrznuta, mehanizirana, električna čuda Pariza. Subjektivna naracija postaje sve nadrealnija dok umjetnik koji pati, u posljednjem napadu očaja, nesvjesno kruži oko starog groblja i konačno pada u komu u snijeg. == Predviđanja za 1960. godinu == Opis tehnologije iz 1960-ih u knjizi je u nekim aspektima izuzetno blizak stvarnoj tehnologiji 1960-ih. Knjiga detaljno opisuje napredak poput automobila pokretanih [[Motor s unutrašnjim sagorijevanjem|motorima s unutrašnjim sagorijevanjem]] ("kočije na plin"), zajedno s potrebnom pratećom infrastrukturom poput [[benzinska stanica|benzinskih pumpi]] i [[asfalt|asfaltiranih puteva]]; nadzemnih i podzemnih putničkih vozova i [[voz velikih brzina|brzih vozova]] pokretanih [[Maglev|magnetizmom]] i komprimiranim zrakom; [[neboder]]a; električnih svjetala koja noću osvjetljavaju cijele gradove; [[faks]]ova ("slikovni telegrafi"); [[lift]]ova; primitivnih računara koji mogu slati poruke jedni drugima u [[Kompjuterska mreža|mreži]] koja donekle podsjeća na internet (opisanih kao sofisticiranih mehaničkih kalkulatora na električni pogon koji mogu slati informacije jedni drugima na ogromne udaljenosti); [[Energija vjetra|energije vjetra]]; automatiziranih sigurnosnih sistema; [[električna stolica|električne stolice]]; i sistema oružja na daljinsko upravljanje, kao i [[Osigurano uzajamno uništenje|oružja dovoljno razorna da rat učini nezamislivim]]. Knjiga također predviđa rast [[predgrađe|predgrađa]] i masovnog [[visoko obrazovanje|visokog obrazovanja]] (uvodna scena prikazuje Dufrénoya kako prisustvuje maturi 250.000 studenata), [[Robna kuća|robnih kuća]] i ogromnih hotela. Pojavila se i verzija [[feminizam|feminizma]], sa ženama koje se zapošljavaju i porastom broja vanbračne djece. Također daje tačna predviđanja [[Muzika 20. vijeka|muzike 20. vijeka]], predviđa uspon [[Elektronska muzika|elektronske muzike]], opisuje muzički instrument sličan [[sintisajzer]]u i ocrtava zamjenu klasičnih muzičkih izvedbi snimljenom muzikom. Predviđa da će industrijom zabave dominirati lascivne pozorišne predstave, često uključujući golotinju i seksualno eksplicitne scene. == Odgođeno objavljivanje == Izdavač Julesa Vernea, [[Pierre-Jules Hetzel]], smatrao je da će pesimizam te knjige naštetiti Verneovom tadašnjem procvatu karijere i predložio mu je da pričeka 20 godina s objavljivanjem. Hetzel je pisao Verneu o nacrtu romana koji je upravo bio pregledao: :„Nisam očekivao savršenstvo - da ponovim, znao sam da pokušavate nemoguće - ali sam se nadao nečemu boljem.“ Hetzel je također kritizirao Vernea što romanom nije pokrio nove teme: :„U ovom djelu nema ni jednog pitanja koje se tiče stvarne budućnosti koje je pravilno riješeno, nema kritike koja već nije bila iznesena i prerađena ranije. Iznenadili ste me... [ono je] bez sjaja i beživotno.“ Nakon toga, Verne je odložio rukopis. Izvorni francuski tekst objavljen je 1994. godine, a engleski prijevod [[Richard Howard|Richarda Howarda]] objavio je [[Random House]] 1996. godine. == Književni značaj i kritika == Pojava Vernovog izgubljenog romana izazvala je pometnju među modernim kritičarima, koji su uglavnom toplo primili knjigu, pozdravljajući je kao "proročansku i uvjerljivu".<ref>{{cite web |url = http://andresvaccari.net/1998/04/05/paris-in-the-twentieth-century |title = Paris in the Twentieth Century |author = Andres Vaccari |date = 1 April 1998 |access-date = 2008-07-27 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20090213163418/http://andresvaccari.net/1998/04/05/paris-in-the-twentieth-century/ |archive-date = 13 February 2009 }}</ref> S druge strane, neki su smatrali tu knjigu jednako nepotrebno pesimističnom u pogledu budućnosti kao i Vernov izdavač.<ref>Schellenberg, James, [http://www.challengingdestiny.com/reviews/paris20th.htm Science Fiction and Fantasy Reviews], ''[[Challenging Destiny]]'', June 21, 1998</ref> Ta knjiga je bila bestseler u Francuskoj, gdje je bila snažno promovirana prije objavljivanja. Neke kritičare je odbila izdavačeva pompa oko nje, iako je većina lako priznala da je to "djelo od neprocjenjivog historijskog značaja".<ref name="taves">Taves, Brian, [http://jv.gilead.org.il/sfs/taves.71.html Books in Review], ''Science-Fiction Studies'', XXIV #71 (March 1997): 133-138.</ref> Jedna kritičarka, [[Evelyn C. Leeper]], sugerirala je da bi Verne mogao biti dobar kandidat za [[Nagrada Hugo za najbolji roman|Hugo nagradu za najbolji roman]] 1996. godine i napisala da te godine nije pročitala mnogo romana koji su bili mnogo bolji od njegovog djela.<ref>Leeper, Evelyn C. [https://web.archive.org/web/19990922054540/http://www.geocities.com/Athens/4824/rev-v.htm Reviews by Evelyn C. Leeper], ''MT Void'', 12/09/2005</ref> Hugo nagrada se dodjeljuje svake godine u čast najbolje naučne fantastike prethodne godine. Roman je također važan za poznavaoce Vernovih književnih dostignuća, od kojih su neki dugo tvrdili da ni jedno njegovo djelo nikada nije ni blizu proricanju budućnosti cijele civilizacije.<ref>Evans, Arthur B. [http://jv.gilead.org.il/evans/thenewjv.html The “New” Jules Verne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200820112935/http://jv.gilead.org.il/evans/thenewjv.html |date=2020-08-20 }}, ''Science-Fiction Studies'', XXII:1 #65 (March 1995): 35-46.</ref> == Reference == {{Reflist}} == Vanjske poveznice == * [http://www.unmuseum.org/verne.htm Jules Verne: Autor prije svog vremena?] * [http://www.stevenhsilver.com/verne.html Recenzija na ''Silver Reviews''] * [http://www.julesverne.ca/vernebooks/jvbkparis.html Različita izdanja tog djela] {{Jules Verne}} [[Kategorija:Djela Julesa Vernea]] gy94cvt089c9prxl624x4r7nms9n0sf 0 4717666 42661895 42502479 2026-07-31T02:23:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini u istočnoj Bosni (1944.)]] 42661895 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ofanziva Jugoslovenske vojske u otadžbini u istočnoj Bosni (1944.)]] pl435h7eb549fowz8m5ndpkygw1q7nk 0 4718237 42661623 42652178 2026-07-30T17:29:26Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661623 wikitext text/x-wiki {{Heroj M |didaskalija=Oton Krstanović | slika = Oton krstanović.png | opis_slike= | datum_rođenja =[[22. oktobar]] [[1899]]. | mesto_rođenja =[[Gornji Vakuf]] | država_rođenja ={{zastava|Austrougarska}} | datum_smrti =[[29. jula]] [[1941]]. ('''41''' god.) | mesto_smrti =[[Beograd]] | država_smrti =[[Image:Flag of Serbia (1941–1944).svg|20px|border]] [[Nedićeva Srbija|Područje Vojnog zapovednika Srbije]] |profesija=novinar |SKOJ=[[1920]]. |KPJ=[[1922]]. |supruga=Božana Ružičić }} '''Oton Krstanović''' ([[ćirilica]]: Отон Крстановић; [[Gornji Vakuf]], [[22. oktobra]] [[1899]]. – [[Beograd]], [[29. jula]] [[1941]].) bio je istaknuti jugoslovenski [[revolucionar]] i novinar, osnivač [[SKOJ|SKOJ-a]] i dugogodišnji član [[Komunistička partija Jugoslavije|Komunističke partije Jugoslavije]]. Bio je novinar [[Politika (novine)|Politike]] i jedan od osnivača [[NIN|NIN-a]]. Streljan je u Beogradu od strane okupatorskih vlasti u leto 1941. godine. == Biografija == Oton Krstanović rođen je u Gornjem Vakufu u centralnoj [[Bosna (regija)|Bosni]], a odrastao je u [[Bugarska|Bugarskoj]]. [[1920]]. godine učestvovao je kao delegat na Osnivačkom kongresu Saveza komunističke omladine Jugoslavije u Beogradu.<ref>"Ko su delegati Prvog kongresa SKOJ-a?", ''Komunist: organ Saveza komunista Jugoslavije'' godina XVII, broj 66 (18. decembar 1958), str. 8.</ref> Rodom iz siromašne porodice, u Beogradu je mogao da upiše samo studije tehničkih nauka, a nakon [[Obznana|Obznane]] odlazi u [[Frankfurt]] na studije ekonomije. Narednih godina, živeće naizmenično na relaciji između Frankfurta, Beograda i [[Beč|Beča]]. Već početkom [[1921]]. godine pominje se kao aktivan član jugoslovenskog Kluba studenata marksista u Beču.<ref>Lavoslav Kraus, ''Susreti i sudbine: Sjećanja iz jednog aktivnog života'' (Osijek: Glas Slavonije, 1973), 160–161.</ref> Bio je član komunističke jugoslovenske grupe u Frankfurtu zajedno sa [[Milan Volner|Milanom Volnerom]] i [[Momčilo Đorđević|Momčilom Đorđevićem]]. Pored studija, mladi jugoslovenski komunisti uspostavili su veze sa jugoslovenskim imigrantima [[Rudar|rudarima]] u [[Ruhr|Rurskoj oblasti]], pomagali im u sindikalnom organizovanju i pisali članke o njihovom položaju za novine [[Organizovani radnik]].<ref>Stamenko Radojković, "S rudarima u Ruru", u: Pero Morača (ur.), ''Četrdeset godina: zbornik sećanja aktivista jugoslovenskog revolucionarnog radničkog pokreta, Prvi tom, 1917-1929'' (Beograd: Kultura, 1960), 400.</ref> U Frankfurtu se druži i sa par godina mlađim [[Veselin Masleša|Veselinom Maslešom]], koji takođe dolazi u Frankfurt na studije ekonomije [[1925]]. godine. Krstanović je doktorirao [[1926]]. godine sa disertacijom pod naslovom "Ekonomska struktura Jugoslavije. Ekonomska studija strukture i razvoja Jugoslavije sa posebnim osvrtom na Srbiju, Bosnu i Hercegovinu".<ref>''Die Wirtschaftsgestaltung Jugoslawiens . Eine wirtschaftswissenschaftliches Abhandlung der Gestaltung und Entwicklung Jugoslawiens unter besonderer Berücksichtigung Serbiens , Bosniens und der Herzegowina''. v. Anton Scherer, ''Südosteuropa-Dissertationen, 1918-1960. Eine Bibliographie deutscher, österreichischer und schweizerischer Hochschulschriften'' (Keln: Böhlau, 1968), 87.</ref> Tokom studija, Krstanović u Beogradu uređuje partijske novine ''Naši dani'' i ''Istina''. Obe novine su trajale svega oko mesec dana krajem [[1924]]. i početkom 1925. godine, da bi ih policija potom zabranila.<ref>[https://www.pisi.co.rs/h-content/uploads/2020/01/Revolucionarna---tampa-u-Kraljevini-Srba-Hrvata-i-Slovenaca-1918-1929-pisi.pdf Milan Vesović, ''Revolucionarna štampa u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca'' (Beograd: Institut za savremenu istoriju, Narodna knjiga, 1979), 122, 158.]</ref> Posle završenih doktorskih studija ekonomije, Krstanović se na neko vreme nastanio u Beču. Postao je ponovo aktivan u jugoslovenskom Klubu studenata marksista i pokrenuo je novine [[Srp i čekić (novine)|Srp i čekić]]. U Beogradu, Krstanović je bio blizak sa vođom zemljoradničke levice [[Dragoljub Jovanović|Dragoljubom Jovanovićem]] i pisao, kao predstavnik komunista, za novine ''Rad'', koje je izdavala Jovanovićeva Grupa za socijalnu i kulturnu akciju. U grupi se zbližio sa [[Otokar Keršovani|Otokarom Keršovanijem]], jednim od najistaknutijih intelektualaca zemljoradničke levice, koji će od [[1927]]. godine i sam postati komunista.<ref>Nadežda Jovanović, "Grupa za socijalnu i kulturnu akciju", ''Zbornik Matice srpske za istoriju'' 53 (1996), 150, 153.</ref><ref>[https://hrcak.srce.hr/file/315746 Miroslav Vaupotić, "Nepoznata bibliografija Otokara Keršovanija", ''Časopis za suvremenu povijest, 7/2 (1975), 235–237.]</ref> Navodno je jedno kratko vreme radio u [[SSSR|sovjetskoj]] ambasadi u [[Berlin|Berlinu]].<ref name="milivojević">Dragoljub Milivojević, "Težak, svetao put", ''Politika'' br. 225268 (10. februar 1984), 13.</ref> Tridesetih godina, Krstanović postaje novinar "Politike", jednog od najuglednijih dnevnih listova u državi. "Politika" ga uzima jer je bio "vrstan ekonomski komentator i publicista" sa dugogodišnjim novinarskim iskustvom.<ref name="milivojević"></ref> Piše i za nedeljni list "Narodno blagostanje", za "Trgovinski glasnik" i za "Novu literaturu" [[Pavle Bihali|Pavla Bihalija]], pod pseudonimom "M. Kuzmić".<ref>Miloš Stambolić (ur.), ''Izdavač Pavle Bihali'' (Beograd: Nolit, 1978), 135.</ref> Krstanović postaje aktivni član [[Udruženje novinara Srbije|Udruženja novinara Srbije]]. Od [[1934]]. godine, bio je član njegovog Upravnog odbora, kao i Izvršnog odbora za izgradnju novinarskog doma, čija izgradnja na [[Vračar|Vračaru]] je završena godinu dana kasnije.<ref>[https://www.uns.org.rs/o-nama/istorijat.html "Istorijat", ''Udruženje novinara Srbije'']</ref> Sa grupom prijatelja komunista, [[26. 1.|26. januara]] [[1935]]. godine pokreće novi nedeljnik, nazvan "Nedeljne informativne novine". NIN će biti zabranjen već u septembru, a nastaviće da izlazi tek nakon [[Drugi svjetski rat|rata]]. Krstanović je, zajedno sa [[Božidar Adžija|Božidarom Adžijom]], bio autor većine uvodnika NIN-a.<ref>Ljuba Popović, "NIN pre 35 godina", ''Nedeljne informativne novine'' br. 986, 30.11.1969, 8–9.</ref> U NIN-u sa Krstanovićem sarađuju još i Masleša, [[Jovan Popović]], [[Vojislav Vučković]], [[Đorđe Andrejević Kun]], [[Aleksandar Vučo]] i [[Oto Bihalji Merin]]. [[Datoteka:Dom novinara.jpg|thumb|250px|Dom Udruženja novinara Srbije u Resavskoj 28 na Vračaru, izgrađen na incijativu Otona Krstanovića.]] Iste godine, Krstanović je radio za Komunističku partiju polulegalno, po liniji [[Narodni front|Narodnog fronta]], sa ciljem ostvarenja akcionog jedinstva komunista, socijalista, demokrata i levice [[Zemljoradnička stranka (Jugoslavija)|Zemljoradničke stranke]]. Kako je zemljoradničku levicu već predvodio njegov blizak saradnik Dragoljub Jovanović, zemljoradnici su bili prijemčiviji za ideju saveza s komunistima, te su zajedno organizovali Prvu konferenciju Narodnog fronta u junu [[1936]]. godine. Tokom narednih par meseci, pod rukovodstvom Jovanovića i Krstanovića, u drugoj polovini 1936. godine održaće se ukupno još tri konferencije sa ciljem formiranja Narodnog fronta, kojima će prisustvovati još i [[Socijalistička partija Jugoslavije]], predstavljena od strane [[Živko Topalović|Živka Topalovića]], [[Demokratska stranka (Jugoslavija)|Demokratska stranka]] koju je predstavljao dr [[Ivan Ribar]], te [[Samostalna demokratska stranka]]. Komuniste su, pored Krstanovića, predstavljali Masleša i [[Pavle Pavlović]]. Na kraju nije došlo do formiranja široke antifašističke koalicije, ali je postavljena osnova za dalju političku saradnju.<ref>[https://kok.memoryoftheworld.org/Dusan%20Zivkovic/Narodni%20front%20Jugoslavije%201935-1945%20(813)/Narodni%20front%20Jugoslavije%201935-1945%20-%20Dusan%20Zivkovic.pdf Dušan Živković, ''Narodni front Jugoslavije 1935–1945'' (Beograd: Institut za suvremenu istoriju i Narodna knjiga, 1978), 86–90.]{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Krstanović je bio izrazito aktivan i u akcijama podrške [[Druga Španska Republika|Španskoj Republici]] za vreme [[Španski građanski rat|Španskog građanskog rata]]. Bio je potpisnik "Pozdrava intelektualaca Jugoslavije španskom narodu".<ref>{{Cite web |url=https://rizospastis.memoryoftheworld.org/Cedo%20Kapor/Spanija%205_%20zbornik%20secanja%20jugoslov%20(271)/Spanija%205_%20zbornik%20secanja%20jugo%20-%20Cedo%20Kapor.pdf |title=Čedo Kapor (ur.), ''Španija 1936-1939: Zbornik sećanja jugoslovenskih dobrovoljaca u Španskom građanskom ratu'', Tom 5 (Beograd: Vojnoizdavaĉki zavod, 1971), 271. |access-date=2025-11-21 |archive-date=2025-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125095149/https://rizospastis.memoryoftheworld.org/Cedo%20Kapor/Spanija%205_%20zbornik%20secanja%20jugoslov%20(271)/Spanija%205_%20zbornik%20secanja%20jugo%20-%20Cedo%20Kapor.pdf |url-status=dead }}</ref> Pored toga, pisao je afirmativne članke o Republici u "Politici" i u humorističkim novinama "Ošišani jež".<ref>{{Cite web |url=https://rizospastis.memoryoftheworld.org/Cedo%20Kapor/Spanija%205_%20zbornik%20secanja%20jugoslov%20(271)/Spanija%205_%20zbornik%20secanja%20jugo%20-%20Cedo%20Kapor.pdf |title=Čedo Kapor (ur.), ''Španija 1936-1939: Zbornik sećanja jugoslovenskih dobrovoljaca u Španskom građanskom ratu'', Tom 5 (Beograd: Vojnoizdavaĉki zavod, 1971), 391. |access-date=2025-11-21 |archive-date=2025-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125095149/https://rizospastis.memoryoftheworld.org/Cedo%20Kapor/Spanija%205_%20zbornik%20secanja%20jugoslov%20(271)/Spanija%205_%20zbornik%20secanja%20jugo%20-%20Cedo%20Kapor.pdf |url-status=dead }}</ref> Zbog pozitivnog pisanja o Španiji, Krstanović je, po nalogu jugoslovenske vlade, otpušten iz "Politike" 1. maja [[1937]]. godine.<ref>[http://inisdr.bg.ac.rs/671/1/Antifasizam.pdf Olga Manojlović Pintar, "Španija kao paradigma antifašizma", u: ''Antifašizam pred izazovima savremenosti'', ur. Milivoj Bešlin, Petar Atanacković (Novi Sad: AKO, 2012), 27.]</ref> Krstanović je bio i [[Sindikat|sindikalno]] aktivan u Savezu bankovnih osiguravajućih, trgovačkih i industrijskih činovnika Jugoslavije (SBOTIČJ). Od maja [[1939]]. godine, kada su komunisti i antifašisti ostvarili uverljivu kontrolu nad sindikatom, Krstanović je izabran za zameničkog člana Upravnog odbora SBOTIČ-a.<ref>Vanja Graovac (ur.), ''Zbornik SBOTIČJ: prilozi za povijest, sjećanja'' (Zagreb: Republički odbor Sindikata radnika u upravi, pravosuđu i financijskim organizacijama Hrvatske, 1985), 60.</ref> [[Okupacija Jugoslavije u Drugom svetskom ratu|Okupacija Jugoslavije]] dočekala je Krstanovića teško bolesnog nakon operacije [[Žučni mjehur|žučne kese]]. Uprkos tome, u njegov stan u Ulici Vojvode Šupljikca 6 u maju [[1941]]. godine upadaju agenti Specijalne policije predvođeni [[Đorđe Kosmajac|Đorđem Kosmajcem]] i odvode ga u zatvor.<ref>Vasko Ivanović, "Ocu i sinu: Na izgled obična priča", ''Politika'' br. 22372 (18. januar 1976), 10.</ref> Streljan je u Beogradu, u [[Koncentracijski logor Banjica|Banjičkom logoru]], 29. jula 1941. godine, zajedno sa [[Mustafa Golubić|Mustafom Golubićem]], kojeg je poznavao i s kojim je sarađivao još u Beču. Po sećanju preživelog logoraša dr Ljubomira Živkovića, Golubić je pred streljanje potapšao Krstanovića po ramenu i rekao mu "Samo hrabro i hladnokrvno".<ref>Sead Trhulj, ''Mustafa Golubić, čovjek konspiracije'' (Beograd: BIGZ, 1986), 177–178.</ref> == Porodica == Oton Krstanović bio je oženjen Božanom Ružičić (rođ. [[25. decembra]] [[1905]]. godine u Beogradu), aktivistkinjom [[Antifašistički front žena|Antifašističkog fronta žena]]. Oton i Božana imali su sina Slobodana, rođenog [[16. avgusta]] [[1930]]. godine. Slobodan Krstanović krenuo je očevima stopama, te postao novinar i komunista. Već od [[1944]]. godine bio je član SKOJ-a, kojeg je njegov otac osnovao. Bio je novinar [[Borba (novine)|Borbe]] i [[Radio-televizija Srbije|Televizije Beograd]]. Preminuo je mlad, [[13. decembra]] [[1964]]. godine, u 35. godini života.<ref>"Umro Slobodan Krstanović, urednik "Borbe", ''Politika'' br. 18389 (14. decembar 1964), 10.</ref> == Reference == {{reflist|2}} {{lifetime|1899|1941|Krstanović, Oton}} [[Kategorija:Jugoslavenski komunisti]] [[Kategorija:Jugoslavenski novinari]] [[Kategorija:Srpski komunisti]] [[Kategorija:Ličnosti radničkog pokreta Jugoslavije]] ghecpxodb04blvkfgjcau89v951vwdq 10 4719543 42661622 42661376 2026-07-30T17:02:37Z Aca 108187 42661622 wikitext text/x-wiki {{dokumentacijska podstranica}} == TemplateData == {{Upozorenje|Ovaj odjeljak sadrži konfiguracijske podatke koje koriste alati za uređivanje i automatizirani botovi. Izmjene podataka mogu uzrokovati neželjene efekte širokih razmjera.}} {{TemplateData zaglavlje}} <templatedata>{ "description": "Formatira referencu na knjigu pomoću pruženih podataka (npr. ime autora i naslov)", "format": "{{_ |_=_}}", "maps": { "citoid": { "edition": "edition", "title": "title", "bookTitle": "title", "publicationTitle": "title", "url": "url", "publisher": "publisher", "date": "date", "place": "location", "ISSN": [ "issn" ], "ISBN": [ "isbn" ], "oclc": "oclc", "PMCID": "pmc", "PMID": "pmid", "pages": "pages", "volume": "volume", "series": "series", "DOI": "doi", "language": "language", "translator": [ [ "translator-first", "translator-last" ], [ "translator-first2", "translator-last2" ], [ "translator-first3", "translator-last3" ], [ "translator-first3", "translator-last3" ], [ "translator-first4", "translator-last4" ], [ "translator-first5", "translator-last5" ], [ "translator-first6", "translator-last6" ], [ "translator-first7", "translator-last7" ], [ "translator-first8", "translator-last8" ], [ "translator-first9", "translator-last9" ] ], "contributor": "others", "author": [ [ "first", "last" ], [ "first2", "last2" ], [ "first3", "last3" ], [ "first4", "last4" ], [ "first5", "last5" ], [ "first6", "last6" ], [ "first7", "last7" ], [ "first8", "last8" ], [ "first9", "last9" ] ], "editor": [ [ "editor-first", "editor-last" ], [ "editor-first2", "editor-last2" ], [ "editor-first3", "editor-last3" ], [ "editor-first4", "editor-last4" ], [ "editor-first5", "editor-last5" ], [ "editor-first6", "editor-last6" ], [ "editor-first7", "editor-last7" ], [ "editor-first8", "editor-last8" ], [ "editor-first9", "editor-last9" ] ] } }, "paramOrder": [ "last", "first", "author-link", "date", "year", "title", "title-link", "url", "vauthors", "last2", "first2", "author-link2", "last3", "first3", "author-link3", "last4", "first4", "author-link4", "last5", "first5", "author-link5", "last6", "first6", "author-link6", "last7", "first7", "author-link7", "last8", "first8", "author-link8", "last9", "first9", "author-link9", "collaboration", "work", "publisher", "others", "isbn", "editor-last", "editor-first", "editor-link", "editor-mask", "veditors", "edition", "series", "volume", "location", "publication-place", "publication-date", "page", "pages", "at", "language", "translator-last", "translator-first", "script-title", "trans-title", "chapter", "script-chapter", "trans-chapter", "type", "format", "asin", "asin-tld", "bibcode", "biorxiv", "citeseerx", "doi", "eissn", "hdl", "ismn", "issn", "jfm", "jstor", "lccn", "mr", "oclc", "ol", "osti", "pmc", "pmid", "rfc", "ssrn", "zbl", "id", "quote", "ref", "mode", "postscript", "author-mask", "author-mask2", "author-mask3", "author-mask4", "author-mask5", "author-mask6", "author-mask7", "author-mask8", "author-mask9", "display-authors", "access-date", "orig-date", "editor-last2", "editor-first2", "editor-link2", "editor-mask2", "editor-last3", "editor-first3", "editor-link3", "editor-mask3", "editor-last4", "editor-first4", "editor-link4", "editor-mask4", "editor-last5", "editor-first5", "editor-link5", "editor-mask5", "editor-last6", "editor-first6", "editor-link6", "editor-mask6", "editor-last7", "editor-first7", "editor-link7", "editor-mask7", "editor-last8", "editor-first8", "editor-link8", "editor-mask8", "editor-last9", "editor-first9", "editor-link9", "editor-mask9", "display-editors", "translator-last2", "translator-first2", "translator-last3", "translator-first3", "translator-last4", "translator-first4", "translator-last5", "translator-first5", "translator-last6", "translator-first6", "translator-last7", "translator-first7", "translator-last8", "translator-first8", "translator-last9", "translator-first9", "translator-link", "translator-link2", "translator-link3", "translator-link4", "translator-link5", "translator-link6", "translator-link7", "translator-link8", "translator-link9", "chapter-url", "chapter-format", "doi-broken-date", "url-access", "archive-url", "archive-date", "archive-format", "url-status", "name-list-style", "via", "bibcode-access", "doi-access", "hdl-access", "jstor-access", "ol-access", "osti-access", "issue", "department", "df" ], "params": { "url": { "label": "URL", "description": "Veb-adresa stranice gdje se nalazi tekst izvora. Zahtijeva prefiks \"https://...\" ili \"//...\".", "type": "url", "aliases": [ "URL" ], "example": "https://books.google.com/books?id=…" }, "title": { "label": "Naslov", "description": "Naslov knjige. Prikazuje se ukošenim slovima.", "type": "line", "required": true }, "last": { "label": "Prezime", "description": "Prezime autora. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'author-link'. Napišite broj iza naziva parametra za dodatne autore.", "aliases": [ "author", "author-last", "surname", "subject", "last1", "author1", "author1-last", "author-last1", "surname1", "subject1" ], "suggested": true, "type": "line", "example": "Petrović" }, "first": { "label": "Ime", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali autora. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'author-link'. Napišite broj iza naziva parametra za dodatne autore.", "aliases": [ "given", "author-first", "first1", "given1", "author-first1", "author1-first" ], "suggested": true, "type": "line", "example": "Petar" }, "last2": { "label": "Prezime 2", "description": "Prezime drugog autora. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'author-link2'.", "aliases": [ "author2", "surname2", "author-last2", "author2-last", "subject2" ], "type": "line" }, "first2": { "label": "Ime 2", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali drugog autora. Ne postavljajte wikivezu.", "aliases": [ "given2", "author-first2", "author2-first" ], "type": "line" }, "last3": { "label": "Prezime 3", "description": "Prezime trećeg autora. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'author-link3'.", "aliases": [ "author3", "surname3", "author-last3", "author3-last", "subject3" ], "type": "line" }, "first3": { "label": "Ime 3", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali trećeg autora. Ne postavljajte wikivezu.", "aliases": [ "given3", "author-first3", "author3-first" ], "type": "line" }, "last4": { "label": "Prezime 4", "description": "Prezime četvrtog autora. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'author-link4'.", "aliases": [ "author4", "surname4", "author-last4", "author4-last", "subject4" ], "type": "line" }, "first4": { "label": "Ime 4", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali četvrtog autora. Ne postavljajte wikivezu.", "aliases": [ "given4", "author-first4", "author4-first" ], "type": "line" }, "last5": { "label": "Prezime 5", "description": "Prezime petog autora. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'author-link5'.", "aliases": [ "author5", "surname5", "author-last5", "author5-last", "subject5" ], "type": "line" }, "first5": { "label": "Ime 5", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali petog autora. Ne postavljajte wikivezu.", "aliases": [ "given5", "author-first5", "author5-first" ], "type": "line" }, "last6": { "label": "Prezime 6", "description": "Prezime šestog autora. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'author-link6'.", "aliases": [ "author6", "surname6", "author-last6", "author6-last", "subject6" ], "type": "line" }, "first6": { "label": "Ime 6", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali šestog autora. Ne postavljajte wikivezu.", "aliases": [ "given6", "author-first6", "author6-first" ], "type": "line" }, "last7": { "label": "Prezime 7", "description": "Prezime sedmog autora. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'author-link7'.", "aliases": [ "author7", "surname7", "author-last7", "author7-last", "subject7" ], "type": "line" }, "first7": { "label": "Ime 7", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali sedmog autora. Ne postavljajte wikivezu.", "aliases": [ "given7", "author-first7", "author7-first" ], "type": "line" }, "last8": { "label": "Prezime 8", "description": "Prezime osmog autora. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'author-link8'.", "aliases": [ "author8", "surname8", "author-last8", "author8-last", "subject8" ], "type": "line" }, "first8": { "label": "Ime 8", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali osmog autora. Ne postavljajte wikivezu.", "aliases": [ "given8", "author-first8", "author8-first" ], "type": "line" }, "last9": { "label": "Prezime 9", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali devetog autora. Ne postavljajte wikivezu. Ako navedete devet autora, samo će se osam autora prikazati, dok će tekst 'i dr.' biti ispisan umjesto posljednjeg autora.", "aliases": [ "author9", "surname9", "author-last9", "author9-last", "subject9" ], "type": "line" }, "first9": { "label": "Ime 9", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali devetog autora. Ne postavljajte wikivezu.", "aliases": [ "given9", "author-first9", "author9-first" ], "type": "line" }, "date": { "label": "Datum", "description": "Datum kad je izvor izdan. Ne postavljajte wikiveze.", "type": "date", "suggested": true }, "work": { "label": "Djelo", "description": "Naziv djela u kome se nalazi citirani tekst knjige. Ovaj parametar nije podržan u ovom šablonu. Nemojte ga koristiti.", "type": "line", "aliases": [ "journal", "website", "newspaper", "magazine" ], "deprecated": "Ovaj parametar nije podržan u ovom šablonu. Nemojte ga koristiti." }, "publisher": { "label": "Izdavač", "description": "Naziv izdavača. Može imati wikivezu. Prikazuje se nakon naslova.", "type": "line", "suggested": true, "aliases": [ "institution" ], "example": "[[HarperCollins]]" }, "others": { "label": "Ostale zasluge", "description": "Koristi se za bilježenje drugih (neautorskih) doprinosa djelu, npr. ''Ilustrovao John Smith'' ili ''Preveo John Smith''. Dopušten je samo jedan parametar 'others': npr. ''Ilustrovala Jane Doe. Preveo John Smith''.", "type": "line" }, "year": { "label": "Godina izdavanja", "description": "Godina kad je izvor izdan. Koristite parametar 'date' kad god je to moguće.", "type": "line", "suggested": true }, "isbn": { "label": "ISBN", "description": "Međunarodni standardni knjižni broj. Koristite 13-cifreni ISBN kad god je to moguće.", "type": "line", "suggested": true, "aliases": [ "ISBN" ] }, "editor-last": { "label": "Prezime urednika", "description": "Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'editor-link'. Napišite broj iza naziva parametra za dodatne urednike.", "type": "line", "aliases": [ "editor", "editor-surname", "editor-last1", "editor-surname1", "editor1", "editor1-last", "editor1-surname" ] }, "editor-first": { "label": "Ime urednika", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali urednika. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'editor-link'. Napišite broj iza naziva parametra za dodatne urednike.", "type": "line", "aliases": [ "editor-given", "editor-first1", "editor-given1", "editor1-first", "editor1-given" ] }, "editor-link": { "label": "Veza ka uredniku", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o uredniku. Napišite broj iza naziva parametra za dodatne urednike.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "editor-link1", "editor1-link" ] }, "editor-mask": { "label": "Maska urednika", "description": "Zamjenjuje ime prvog urednika em-crtama ili tekstom. Postavite na numeričku vrijednost 'n' da crta bude široka 'n' em-razmaka. Postavite tekstualnu vrijednost da se prikaže tekst bez pratećeg separatora urednika, npr. 'sa'.", "type": "line", "aliases": [ "editor1-mask", "editor-mask1" ] }, "edition": { "label": "Izdanje", "description": "Za slučajeve kad publikacija ima više izdanja. Tekst koji unesete dobija sufiks ' izd.'.", "type": "line", "example": "2.", "suggested": true }, "series": { "label": "Identifikator serije", "description": "Koristite kad je izvor dio neke serije, npr. serije knjiga ili časopisa.", "aliases": [ "version" ], "type": "line" }, "volume": { "label": "Tom", "description": "Za publikaciju izdanu u više tomova. Unesite samo broj bez riječi ''tom''.", "type": "line", "example": "3" }, "location": { "label": "Lokacija izdavanja", "description": "Geografsko mjesto izdavanja. Ne postavljajte wikiveze. Izostavite ako naziv publikacije već sadrži mjesto.", "aliases": [ "place" ], "type": "line", "suggested": true }, "publication-place": { "label": "Mjesto izdavanja", "description": "Prikazuje se poslije naslova. Ako je zadan i parametar 'place' ili 'location', to mjesto prikazat će se prije naslova uz prefiks 'napisano u'.", "type": "line" }, "publication-date": { "label": "Datum izdavanja", "description": "Koristite ako se razlikuje od datuma kad je djelo napisano. Ne postavljajte wikiveze.", "type": "date", "suggested": true }, "page": { "label": "Stranica", "description": "Stranica u izvoru koja potkrepljuje sadržaj. Prikazuje se nakon skraćenice \"str.\". Koristite ili 'page' ili 'pages', ali nemojte oba parametra istovremeno.", "type": "line", "aliases": [ "p" ] }, "pages": { "label": "Stranice", "description": "Stranice u izvoru koje potkrepljuju sadržaj. Prikazuju se nakon skraćenice \"str.\". Koristite ili 'page' ili 'pages', ali nemojte oba parametra istovremeno.", "type": "line", "suggested": true, "aliases": [ "pp" ], "example": "5–11" }, "at": { "label": "Na", "description": "Može se koristiti umjesto parametra 'page' ili 'pages' kad broj stranice nije odgovarajući ili nije dovoljan za identifikaciju.", "type": "line" }, "language": { "label": "Jezik", "description": "Jezik na kome je izvor napisan ako nije srpskohrvatski. Koristite dvoslovni ISO 639-1 jezički kod ili puni naziv jezika. Ne koristite ni ikone ni šablone.", "type": "line", "suggested": true }, "script-title": { "label": "Naslov na izvornom pismu", "description": "Za naslove na jezicima koji ne koriste latinicu ili ćirilicu (arapski, kineski, grčki, hebrejski, japanski, korejski itd.). Prvo napišite dvoslovni ISO 639-1 jezički kod i dvotačku, a zatim naslov. Na primjer, za japanski koristite: |script-title=ja:...", "type": "line" }, "trans-title": { "label": "Prevedeni naslov", "description": "Naslov na srpskohrvatskom ako je izvor na stranom jeziku. Preporučuje se i upotreba parametra 'language'.", "type": "line", "suggested": true }, "chapter": { "label": "Poglavlje", "description": "Naslov poglavlja izvora. Može imati ili wikivezu ili URL preko parametra 'chapter-url', ali nikako oboje.", "type": "line", "aliases": [ "contribution", "entry", "article", "section" ] }, "trans-chapter": { "label": "Prevedeno poglavlje", "description": "Naslov poglavlja na srpskohrvatskom ako je izvor na stranom jeziku. Preporučuje se i upotreba parametra 'language'.", "type": "line" }, "type": { "label": "Vrsta", "description": "Dodatne informacije o vrsti multimedijalnog sadržaja izvora. Započnite velikim slovom.", "type": "line", "aliases": [ "medium" ] }, "format": { "label": "Format", "description": "Format djela na koje se odnosi 'url'. Ne navodite HTML.", "type": "line", "example": "PDF" }, "asin": { "label": "ASIN", "description": "Amazonov standardni identifikacijski broj, 10 znakova.", "type": "line", "aliases": [ "ASIN" ] }, "asin-tld": { "label": "ASIN TLD", "description": "ASIN domena najvišeg nivoa za Amazonove sajtove van SAD-a.", "type": "line" }, "bibcode": { "label": "Bibcode", "description": "Bibliografski referentni kod (REFCODE), 19 znakova.", "type": "line" }, "biorxiv": { "label": "biorXiv", "description": "biorXiv identifikator, 6 cifara.", "type": "line" }, "citeseerx": { "label": "CiteSeerX", "description": "CiteSeerX identifikator. Nalazi se poslije parametra 'doi='.", "type": "line" }, "doi": { "label": "DOI", "description": "Digitalni identifikator objekta. Počinje sa '10.'.", "type": "line", "aliases": [ "DOI" ] }, "issn": { "label": "ISSN", "description": "Međunarodni standardni serijski broj, 8 znakova. Pomoću crtice može se podijeliti u dve grupe od po četiri znaka.", "type": "line", "aliases": [ "ISSN" ] }, "jfm": { "label": "jfm", "description": "Jahrbuch über die Fortschritte der Mathematik klasifikacijski kod.", "type": "line" }, "jstor": { "label": "JSTOR", "description": "Identifikator JSTOR-a.", "type": "line", "aliases": [ "JSTOR" ] }, "lccn": { "label": "LCCN", "description": "Kontrolni broj Kongresne biblioteke.", "type": "line", "aliases": [ "LCCN" ] }, "mr": { "label": "MR", "description": "Mathematical Reviews identifikator.", "type": "line", "aliases": [ "MR" ] }, "oclc": { "label": "OCLC", "description": "Broj Online Computer Library Centera.", "type": "line", "aliases": [ "OCLC" ] }, "ol": { "label": "OL", "description": "Identifikator Open Libraryja. Ne uključujte \"OL\" na početku identifikatora.", "type": "line", "aliases": [ "OL" ] }, "osti": { "label": "OSTI", "description": "Identifikator Ureda za naučne i tehnološke informacije.", "type": "line", "aliases": [ "OSTI" ] }, "pmc": { "label": "PMC", "description": "Broj članka na PubMed Centeru.", "type": "line" }, "pmid": { "label": "PMID", "description": "Jedinstveni identifikator PubMeda.", "type": "line", "aliases": [ "PMID" ] }, "rfc": { "label": "RFC", "description": "Broj za Request for Comments.", "type": "line" }, "ssrn": { "label": "SSRN", "description": "Social Science Research Network.", "type": "line" }, "zbl": { "label": "Zbl", "description": "Zentralblatt MATH identifikator časopisa.", "type": "line" }, "id": { "label": "id", "description": "Jedinstveni identifikator koji se koristi kad nijedan od specijaliziranih nije primjenljiv.", "type": "line", "aliases": [ "ID" ] }, "quote": { "label": "Citat", "description": "Odgovarajući tekst citiran iz izvora. Prikazuje se na kraju pod navodnicima. Mora sadržati završnu interpunkciju.", "type": "string", "aliases": [ "quotation" ] }, "ref": { "label": "Ref", "description": "Identifikator sidra. Može se koristiti kad želite nadovezati reference pomoću šablona sfn. Vrijednost 'harv' stvara sidro koje se može koristiti sa šablonom harv.", "type": "line" }, "mode": { "label": "Stil navođenja izvora", "description": "Postavlja separator i završnu interpunkciju na navedeni stil. Dopuštene vrijednosti su 'cs1' i 'cs2'.", "type": "line", "suggestedvalues": [ "cs1", "cs2" ] }, "postscript": { "label": "Postskriptum", "description": "Završni interpunkcijski znak za citat. Ignorira se ako je definiran u parametru 'quote'. Unesite 'none' za uklanjanje.", "type": "line", "default": "." }, "author-mask": { "label": "Maska autora", "description": "Zamjenjuje ime prvog autora em-crtama ili tekstom. Postavite na numeričku vrijednost 'n' da crta bude široka 'n' em-razmaka. Postavite tekstualnu vrijednost da se prikaže tekst bez pratećeg separatora autora, npr. 'sa'.", "type": "line", "aliases": [ "author1-mask", "author-mask1" ] }, "author-mask2": { "label": "Author mask 2", "description": "Replaces the name of the second author with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing author separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "author2-mask" ] }, "author-mask3": { "label": "Author mask 3", "description": "Replaces the name of the third author with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing author separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "author3-mask" ] }, "author-mask4": { "label": "Author mask 4", "description": "Replaces the name of the fourth author with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing author separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "author4-mask" ] }, "author-mask5": { "label": "Author mask 5", "description": "Replaces the name of the fifth author with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing author separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "author5-mask" ] }, "author-mask6": { "label": "Author mask 6", "description": "Replaces the name of the sixth author with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing author separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "author6-mask" ] }, "author-mask7": { "label": "Author mask 7", "description": "Replaces the name of the seventh author with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing author separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "author7-mask" ] }, "author-mask8": { "label": "Author mask 8", "description": "Replaces the name of the eighth author with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing author separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "author8-mask" ] }, "author-mask9": { "label": "Author mask 9", "description": "Replaces the name of the ninth author with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing author separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "author9-mask" ] }, "display-authors": { "label": "Display authors", "description": "number of authors to display before 'et al.' is used", "type": "number" }, "author-link": { "label": "Veza ka autoru", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o autoru. Napišite broj iza naziva parametra za dodatne autore.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "author-link1", "author1-link", "subject-link", "subject-link1", "subject1-link" ] }, "author-link2": { "label": "Veza ka autoru 2", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o drugom autoru.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "author2-link", "subject-link2", "subject2-link" ] }, "author-link3": { "label": "Veza ka autoru 3", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o trećem autoru.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "author3-link", "subject-link3", "subject3-link" ] }, "author-link4": { "label": "Veza ka autoru 4", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o četvrtom autoru.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "author4-link", "subject-link4", "subject4-link" ] }, "author-link5": { "label": "Veza ka autoru 5", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o petom autoru.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "author5-link", "subject-link5", "subject5-link" ] }, "author-link6": { "label": "Veza ka autoru 6", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o šestom autoru.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "author6-link", "subject-link6", "subject6-link" ] }, "author-link7": { "label": "Veza ka autoru 7", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o sedmom autoru.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "author7-link", "subject-link7", "subject7-link" ] }, "author-link8": { "label": "Veza ka autoru 8", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o osmom autoru.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "author8-link", "subject-link8", "subject8-link" ] }, "author-link9": { "label": "Veza ka autoru 9", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o devetom autoru.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "author9-link", "subject-link9", "subject9-link" ] }, "access-date": { "label": "URL access date", "description": "The full date when the original URL was accessed; do not wikilink", "type": "date" }, "orig-date": { "label": "Original date", "description": "Original date of publication; provide specifics", "type": "line" }, "editor-last2": { "label": "Editor last name 2", "description": "The surname of the second editor; don't wikilink, use 'editor2-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-surname2", "editor2", "editor2-last", "editor2-surname" ] }, "editor-first2": { "label": "Editor first name 2", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the second editor; don't wikilink, use 'editor2-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-given2", "editor2-first", "editor2-given" ] }, "editor-link2": { "label": "Editor link 2", "description": "Title of existing Wikipedia article about the second editor", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "editor2-link" ] }, "editor-mask2": { "label": "Editor mask 2", "description": "Replaces the name of the second editor with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing editor separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "editor2-mask" ] }, "editor-last3": { "label": "Editor last name 3", "description": "The surname of the third editor; don't wikilink, use 'editor3-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-surname3", "editor3", "editor3-last", "editor3-surname" ] }, "editor-first3": { "label": "Editor first name 3", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the third editor; don't wikilink, use 'editor3-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-given3", "editor3-first", "editor3-given" ] }, "editor-link3": { "label": "Editor link 3", "description": "Title of existing Wikipedia article about the third editor", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "editor3-link" ] }, "editor-mask3": { "label": "Editor mask 3", "description": "Replaces the name of the third editor with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing editor separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "editor3-mask" ] }, "editor-last4": { "label": "Editor last name 4", "description": "The surname of the fourth editor; don't wikilink, use 'editor4-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-surname4", "editor4", "editor4-last", "editor4-surname" ] }, "editor-first4": { "label": "Editor first name 4", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the fourth editor; don't wikilink, use 'editor4-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-given4", "editor4-first", "editor4-given" ] }, "editor-link4": { "label": "Editor link 4", "description": "Title of existing Wikipedia article about the fourth editor", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "editor4-link" ] }, "editor-mask4": { "label": "Editor mask 4", "description": "Replaces the name of the fourth editor with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing editor separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "editor4-mask" ] }, "editor-last5": { "label": "Editor last name 5", "description": "The surname of the fifth editor; don't wikilink, use 'editor5-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-surname5", "editor5", "editor5-last", "editor5-surname" ] }, "editor-first5": { "label": "Editor first name 5", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the fifth editor; don't wikilink, use 'editor5-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-given5", "editor5-first", "editor5-given" ] }, "editor-link5": { "label": "Editor link 5", "description": "Title of existing Wikipedia article about the fifth editor", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "editor5-link" ] }, "editor-mask5": { "label": "Editor mask 5", "description": "Replaces the name of the fifth editor with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing editor separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "editor5-mask" ] }, "editor-last6": { "label": "Editor last name 6", "description": "The surname of the sixth editor; don't wikilink, use 'editor6-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-surname6", "editor6", "editor6-last", "editor6-surname" ] }, "editor-first6": { "label": "Editor first name 6", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the sixth editor; don't wikilink, use 'editor6-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-given6", "editor6-first", "editor6-given" ] }, "editor-link6": { "label": "Editor link 6", "description": "Title of existing Wikipedia article about the sixth editor", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "editor6-link" ] }, "editor-mask6": { "label": "Editor mask 6", "description": "Replaces the name of the sixth editor with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing editor separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "editor6-mask" ] }, "editor-last7": { "label": "Editor last name 7", "description": "The surname of the seventh editor; don't wikilink, use 'editor7-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-surname7", "editor7", "editor7-last", "editor7-surname" ] }, "editor-first7": { "label": "Editor first name 7", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the seventh editor; don't wikilink, use 'editor7-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-given7", "editor7-first", "editor7-given" ] }, "editor-link7": { "label": "Editor link 7", "description": "Title of existing Wikipedia article about the seventh editor", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "editor7-link" ] }, "editor-mask7": { "label": "Editor mask 7", "description": "Replaces the name of the seventh editor with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing editor separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "editor7-mask" ] }, "editor-last8": { "label": "Editor last name 8", "description": "The surname of the eighth editor; don't wikilink, use 'editor8-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-surname8", "editor8", "editor8-last", "editor8-surname" ] }, "editor-first8": { "label": "Editor first name 8", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the eighth editor; don't wikilink, use 'editor8-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-given8", "editor8-first", "editor8-given" ] }, "editor-link8": { "label": "Editor link 8", "description": "Title of existing Wikipedia article about the eighth editor", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "editor8-link" ] }, "editor-mask8": { "label": "Editor mask 8", "description": "Replaces the name of the eighth editor with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing editor separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "editor8-mask" ] }, "editor-last9": { "label": "Editor last name 9", "description": "The surname of the ninth editor; don't wikilink, use 'editor9-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-surname9", "editor9", "editor9-last", "editor9-surname" ] }, "editor-first9": { "label": "Editor first name 9", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the ninth editor; don't wikilink, use 'editor9-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-given9", "editor9-first", "editor9-given" ] }, "editor-link9": { "label": "Editor link 9", "description": "Title of existing Wikipedia article about the ninth editor", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "editor9-link" ] }, "editor-mask9": { "label": "Editor mask 9", "description": "Replaces the name of the ninth editor with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing editor separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "editor9-mask" ] }, "chapter-url": { "label": "Chapter URL", "description": "The URL of the online location where the text of the chapter can be found", "aliases": [ "contribution-url", "section-url" ], "type": "url" }, "doi-broken-date": { "label": "DOI broken date", "description": "The date that the DOI was determined to be broken", "type": "date" }, "archive-url": { "label": "Archive URL", "description": "The URL of an archived copy of a web page, if or in case the URL becomes unavailable; requires 'archivedate'", "type": "url" }, "archive-date": { "label": "Archive date", "description": "Date when the original URL was archived; do not wikilink", "type": "date" }, "url-status": { "label": "URL status", "description": "If set to 'live', the title display is adjusted; useful for when the URL is archived preemptively but still live. Set to \"dead\" or 'usurped' for broken links. Entering 'unfit' or 'usurped' makes the original link not appear at all.", "type": "line", "default": "dead", "suggestedvalues": [ "dead", "live", "unfit", "usurped" ] }, "name-list-style": { "label": "Name list style", "description": "Set to 'amp' or 'and' to change the separator between the last two names of the name list to ' & ' or ' and ', respectively. Set to 'vanc' to display name lists in Vancouver style.", "type": "line", "suggestedvalues": [ "amp", "and", "vanc" ] }, "via": { "description": "Aggregate or database provider, when different from the Publisher. Typically used for Ebooks.", "example": "[[Open Edition]], [[JSTOR]]", "type": "line" }, "url-access": { "label": "URL access level", "description": "Classification of the access restrictions on the URL ('registration', 'subscription' or 'limited')", "type": "line", "suggestedvalues": [ "registration", "subscription", "limited" ] }, "bibcode-access": { "label": "Bibcode access level", "description": "If the full text is available from ADS via this Bibcode, type 'free'.", "type": "line", "autovalue": "free" }, "doi-access": { "label": "DOI access level", "description": "If the full text is free to read via the DOI, type 'free'.", "type": "line", "autovalue": "free" }, "hdl-access": { "label": "HDL access level", "description": "If the full text is free to read via the HDL, type 'free'.", "type": "line", "autovalue": "free" }, "jstor-access": { "label": "Jstor access level", "description": "If the full text is free to read on Jstor, type 'free'.", "type": "line", "autovalue": "free" }, "ol-access": { "label": "OpenLibrary access level", "description": "If the full text is free to read on OpenLibrary, type 'free'.", "type": "line", "autovalue": "free" }, "osti-access": { "label": "OSTI access level", "description": "If the full text is free to read on OSTI, type 'free'.", "type": "line", "autovalue": "free" }, "ismn": { "aliases": [ "ISMN" ], "label": "ISMN", "description": "Međunarodni standardni muzički broj. Koristite ISMN koji je stvarno odštampan na djelu. Crtice ili razmaci u ISMN-u nisu obavezni.", "type": "line", "example": "979-0-9016791-7-7" }, "eissn": { "aliases": [ "EISSN" ], "label": "EISSN", "description": "Međunarodni standardni serijski broj (elektronički), 8 znakova. Pomoću crtice može se podijeliti u dve grupe od po četiri znaka.", "example": "2009-0048", "type": "line" }, "translator-last": { "label": "Prezime prevodioca", "description": "Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'translator-link'. Napišite broj iza naziva parametra za dodatne prevodioce.", "aliases": [ "translator", "translator-last1", "translator1", "translator1-last" ], "type": "line" }, "translator-first": { "label": "Ime prevodioca", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali prevodioca. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'translator-link'. Napišite broj iza naziva parametra za dodatne prevodioce.", "aliases": [ "translator1-first", "translator-first1" ], "type": "line" }, "translator-link": { "label": "Translator link", "description": "Title of existing Wikipedia article about the translator; can suffix with a numeral to add additional translators.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "translator-link1", "translator1-link" ] }, "translator-last2": { "label": "Translator last name 2", "description": "The surname of the second translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator2", "translator2-last" ], "type": "line" }, "translator-first2": { "label": "Translator first name 2", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the second translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator2-first" ], "type": "line" }, "translator-last3": { "label": "Translator last name 3", "description": "The surname of the third translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator3", "translator3-last" ], "type": "line" }, "translator-first3": { "label": "Translator first name 3", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the third translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator3-first" ], "type": "line" }, "translator-last4": { "label": "Translator last name 4", "description": "The surname of the fourth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator4", "translator4-last" ], "type": "line" }, "translator-first4": { "label": "Translator first name 4", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the fourth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator4-first" ], "type": "line" }, "translator-last5": { "label": "Translator last name 5", "description": "The surname of the fifth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator5", "translator5-last" ], "type": "line" }, "translator-first5": { "label": "Translator first name 5", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the fifth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator5-first" ], "type": "line" }, "translator-last6": { "label": "Translator last name 6", "description": "The surname of the sixth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator6", "translator6-last" ], "type": "line" }, "translator-first6": { "label": "Translator first name 6", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the sixth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator6-first" ], "type": "line" }, "translator-last7": { "label": "Translator last name 7", "description": "The surname of the seventh translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator7", "translator7-last" ], "type": "line" }, "translator-first7": { "label": "Translator first name 7", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the seventh translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator7-first" ], "type": "line" }, "translator-last8": { "label": "Translator last name 8", "description": "The surname of the eighth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator8", "translator8-last" ], "type": "line" }, "translator-first8": { "label": "Translator first name 8", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the eighth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator8-first" ], "type": "line" }, "translator-last9": { "label": "Translator last name 9", "description": "The surname of the ninth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator9", "translator9-last" ], "type": "line" }, "translator-first9": { "label": "Translator first name 9", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the ninth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator9-first" ], "type": "line" }, "translator-link2": { "label": "Translator link 2", "description": "Title of existing Wikipedia article about the second translator.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "translator2-link" ] }, "translator-link3": { "label": "Translator link 3", "description": "Title of existing Wikipedia article about the third translator.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "translator3-link" ] }, "translator-link4": { "label": "Translator link 4", "description": "Title of existing Wikipedia article about the fourth translator.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "translator4-link" ] }, "translator-link5": { "label": "Translator link 5", "description": "Title of existing Wikipedia article about the fifth translator.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "translator5-link" ] }, "translator-link6": { "label": "Translator link 6", "description": "Title of existing Wikipedia article about the sixth translator.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "translator6-link" ] }, "translator-link7": { "label": "Translator link 7", "description": "Title of existing Wikipedia article about the seventh translator.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "translator7-link" ] }, "translator-link8": { "label": "Translator link 8", "description": "Title of existing Wikipedia article about the eighth translator.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "translator8-link" ] }, "translator-link9": { "label": "Translator link 9", "description": "Title of existing Wikipedia article about the ninth translator.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "translator9-link" ] }, "vauthors": { "label": "Autori u vankuverskom stilu", "description": "Lista imena autora odvojenih zarezima u vankuverskom stilu. Korporativne ili institucionalne autore stavite u dvostruke zagrade.", "example": "Smythe JB, ((Megabux Corporation))", "type": "line" }, "issue": { "label": "Issue", "description": "Issue number. This parameter is not supported by and should generally not be used with cite book. Consider that a different cite template may be more appropriate, such as cite magazine or cite journal. See Help:Citation_Style_1#Pages.", "type": "line", "aliases": [ "number" ], "example": "3" }, "display-editors": { "label": "Display Editors", "description": "Controls the number of editor names that are displayed when a citation is published. To change the displayed number of editors, set display-editors to the desired number. For example, |display-editors=2 will display only the first two editors in a citation. By default, all editors are displayed. |display-editors=etal displays all editors in the list followed by et al.", "type": "line" }, "veditors": { "label": "Urednici u vankuverskom stilu", "description": "Lista imena urednika odvojenih zarezima u vankuverskom stilu. Korporativne ili institucionalne autore stavite u dvostruke zagrade.", "example": "Smythe JB, ((Megabux Corporation))", "type": "string" }, "chapter-format": { "aliases": [ "contribution-format", "section-format" ], "label": "Format of Chapter URL", "type": "line", "description": "Format of the work referred to by chapter-url; displayed in parentheses after chapter. HTML is implied and should not be specified.", "example": "PDF, DOC, or XLS" }, "title-link": { "label": "Veza ka knjizi", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o knjizi. Ne koristite URL. Ne postavljajte wikivezu.", "type": "wiki-page-name" }, "collaboration": { "label": "Saradnja", "description": "Ime grupe autora ili saradnika. Zahtijeva da parametar 'author', 'last' ili 'vauthors' navodi jednog primarnog autora ili više njih. Slijedi nakon liste autora. Dodaje tekst \"i dr.\" listi autora.", "type": "string" }, "script-chapter": { "label": "Poglavlje na izvornom pismu", "description": "Za naslove poglavlja na jezicima koji ne koriste latinicu ili ćirilicu (arapski, kineski, grčki, hebrejski, japanski, korejski itd.). Prvo napišite dvoslovni ISO 639-1 jezički kod i dvotačku, a zatim naslov poglavlja. Na primjer, za japanski koristite: |script-title=ja:...", "example": "ja:東京タワー", "type": "line" }, "department": { "label": "Department", "description": "Unusual in cite book." }, "hdl": { "aliases": [ "HDL" ], "label": "HDL", "description": "Handle System identifikator, 9–11 znakova.", "type": "line" }, "archive-format": { "label": "Archive Format", "description": "Format of the Archive", "type": "line" }, "df": { "label": "Date format", "description": "Sets rendered dates to the specified format", "type": "line" } } }</templatedata> <includeonly>{{igralište-drugo|| <!-- Kategorije idu ispod ove linije --> }}</includeonly> iinolhz9wtt01buvpan3ek9fkjbe7om 42661624 42661622 2026-07-30T18:06:57Z Aca 108187 + 42661624 wikitext text/x-wiki {{dokumentacijska podstranica}} == TemplateData == {{Upozorenje|Ovaj odjeljak sadrži konfiguracijske podatke koje koriste alati za uređivanje i automatizirani botovi. Izmjene podataka mogu uzrokovati neželjene efekte širokih razmjera.}} {{TemplateData zaglavlje}} <templatedata>{ "description": "Formatira referencu na knjigu pomoću pruženih podataka (npr. ime autora i naslov)", "format": "{{_ |_=_}}", "maps": { "citoid": { "edition": "edition", "title": "title", "bookTitle": "title", "publicationTitle": "title", "url": "url", "publisher": "publisher", "date": "date", "place": "location", "ISSN": [ "issn" ], "ISBN": [ "isbn" ], "oclc": "oclc", "PMCID": "pmc", "PMID": "pmid", "pages": "pages", "volume": "volume", "series": "series", "DOI": "doi", "language": "language", "translator": [ [ "translator-first", "translator-last" ], [ "translator-first2", "translator-last2" ], [ "translator-first3", "translator-last3" ], [ "translator-first3", "translator-last3" ], [ "translator-first4", "translator-last4" ], [ "translator-first5", "translator-last5" ], [ "translator-first6", "translator-last6" ], [ "translator-first7", "translator-last7" ], [ "translator-first8", "translator-last8" ], [ "translator-first9", "translator-last9" ] ], "contributor": "others", "author": [ [ "first", "last" ], [ "first2", "last2" ], [ "first3", "last3" ], [ "first4", "last4" ], [ "first5", "last5" ], [ "first6", "last6" ], [ "first7", "last7" ], [ "first8", "last8" ], [ "first9", "last9" ] ], "editor": [ [ "editor-first", "editor-last" ], [ "editor-first2", "editor-last2" ], [ "editor-first3", "editor-last3" ], [ "editor-first4", "editor-last4" ], [ "editor-first5", "editor-last5" ], [ "editor-first6", "editor-last6" ], [ "editor-first7", "editor-last7" ], [ "editor-first8", "editor-last8" ], [ "editor-first9", "editor-last9" ] ] } }, "paramOrder": [ "last", "first", "author-link", "date", "year", "title", "title-link", "url", "vauthors", "last2", "first2", "author-link2", "last3", "first3", "author-link3", "last4", "first4", "author-link4", "last5", "first5", "author-link5", "last6", "first6", "author-link6", "last7", "first7", "author-link7", "last8", "first8", "author-link8", "last9", "first9", "author-link9", "collaboration", "work", "publisher", "others", "isbn", "editor-last", "editor-first", "editor-link", "editor-mask", "veditors", "edition", "series", "volume", "location", "publication-place", "publication-date", "page", "pages", "at", "language", "translator-last", "translator-first", "script-title", "trans-title", "chapter", "script-chapter", "trans-chapter", "type", "format", "asin", "asin-tld", "bibcode", "biorxiv", "citeseerx", "doi", "eissn", "hdl", "ismn", "issn", "jfm", "jstor", "lccn", "mr", "oclc", "ol", "osti", "pmc", "pmid", "rfc", "ssrn", "zbl", "id", "quote", "ref", "mode", "postscript", "author-mask", "author-mask2", "author-mask3", "author-mask4", "author-mask5", "author-mask6", "author-mask7", "author-mask8", "author-mask9", "display-authors", "access-date", "orig-date", "editor-last2", "editor-first2", "editor-link2", "editor-mask2", "editor-last3", "editor-first3", "editor-link3", "editor-mask3", "editor-last4", "editor-first4", "editor-link4", "editor-mask4", "editor-last5", "editor-first5", "editor-link5", "editor-mask5", "editor-last6", "editor-first6", "editor-link6", "editor-mask6", "editor-last7", "editor-first7", "editor-link7", "editor-mask7", "editor-last8", "editor-first8", "editor-link8", "editor-mask8", "editor-last9", "editor-first9", "editor-link9", "editor-mask9", "display-editors", "translator-last2", "translator-first2", "translator-last3", "translator-first3", "translator-last4", "translator-first4", "translator-last5", "translator-first5", "translator-last6", "translator-first6", "translator-last7", "translator-first7", "translator-last8", "translator-first8", "translator-last9", "translator-first9", "translator-link", "translator-link2", "translator-link3", "translator-link4", "translator-link5", "translator-link6", "translator-link7", "translator-link8", "translator-link9", "chapter-url", "chapter-format", "doi-broken-date", "url-access", "archive-url", "archive-date", "archive-format", "url-status", "name-list-style", "via", "bibcode-access", "doi-access", "hdl-access", "jstor-access", "ol-access", "osti-access", "issue", "department", "df" ], "params": { "url": { "label": "URL", "description": "Veb-adresa stranice gdje se nalazi tekst izvora. Zahtijeva prefiks \"https://...\" ili \"//...\".", "type": "url", "aliases": [ "URL" ], "example": "https://books.google.com/books?id=…" }, "title": { "label": "Naslov", "description": "Naslov knjige. Prikazuje se ukošenim slovima.", "type": "line", "required": true }, "last": { "label": "Prezime", "description": "Prezime autora. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'author-link'. Napišite broj iza naziva parametra za dodatne autore.", "aliases": [ "author", "author-last", "surname", "subject", "last1", "author1", "author1-last", "author-last1", "surname1", "subject1" ], "suggested": true, "type": "line", "example": "Petrović" }, "first": { "label": "Ime", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali autora. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'author-link'. Napišite broj iza naziva parametra za dodatne autore.", "aliases": [ "given", "author-first", "first1", "given1", "author-first1", "author1-first" ], "suggested": true, "type": "line", "example": "Petar" }, "last2": { "label": "Prezime 2", "description": "Prezime drugog autora. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'author-link2'.", "aliases": [ "author2", "surname2", "author-last2", "author2-last", "subject2" ], "type": "line" }, "first2": { "label": "Ime 2", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali drugog autora. Ne postavljajte wikivezu.", "aliases": [ "given2", "author-first2", "author2-first" ], "type": "line" }, "last3": { "label": "Prezime 3", "description": "Prezime trećeg autora. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'author-link3'.", "aliases": [ "author3", "surname3", "author-last3", "author3-last", "subject3" ], "type": "line" }, "first3": { "label": "Ime 3", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali trećeg autora. Ne postavljajte wikivezu.", "aliases": [ "given3", "author-first3", "author3-first" ], "type": "line" }, "last4": { "label": "Prezime 4", "description": "Prezime četvrtog autora. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'author-link4'.", "aliases": [ "author4", "surname4", "author-last4", "author4-last", "subject4" ], "type": "line" }, "first4": { "label": "Ime 4", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali četvrtog autora. Ne postavljajte wikivezu.", "aliases": [ "given4", "author-first4", "author4-first" ], "type": "line" }, "last5": { "label": "Prezime 5", "description": "Prezime petog autora. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'author-link5'.", "aliases": [ "author5", "surname5", "author-last5", "author5-last", "subject5" ], "type": "line" }, "first5": { "label": "Ime 5", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali petog autora. Ne postavljajte wikivezu.", "aliases": [ "given5", "author-first5", "author5-first" ], "type": "line" }, "last6": { "label": "Prezime 6", "description": "Prezime šestog autora. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'author-link6'.", "aliases": [ "author6", "surname6", "author-last6", "author6-last", "subject6" ], "type": "line" }, "first6": { "label": "Ime 6", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali šestog autora. Ne postavljajte wikivezu.", "aliases": [ "given6", "author-first6", "author6-first" ], "type": "line" }, "last7": { "label": "Prezime 7", "description": "Prezime sedmog autora. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'author-link7'.", "aliases": [ "author7", "surname7", "author-last7", "author7-last", "subject7" ], "type": "line" }, "first7": { "label": "Ime 7", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali sedmog autora. Ne postavljajte wikivezu.", "aliases": [ "given7", "author-first7", "author7-first" ], "type": "line" }, "last8": { "label": "Prezime 8", "description": "Prezime osmog autora. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'author-link8'.", "aliases": [ "author8", "surname8", "author-last8", "author8-last", "subject8" ], "type": "line" }, "first8": { "label": "Ime 8", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali osmog autora. Ne postavljajte wikivezu.", "aliases": [ "given8", "author-first8", "author8-first" ], "type": "line" }, "last9": { "label": "Prezime 9", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali devetog autora. Ne postavljajte wikivezu. Ako navedete devet autora, samo će se osam autora prikazati, dok će tekst 'i dr.' biti ispisan umjesto posljednjeg autora.", "aliases": [ "author9", "surname9", "author-last9", "author9-last", "subject9" ], "type": "line" }, "first9": { "label": "Ime 9", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali devetog autora. Ne postavljajte wikivezu.", "aliases": [ "given9", "author-first9", "author9-first" ], "type": "line" }, "date": { "label": "Datum", "description": "Datum kad je izvor izdan. Ne postavljajte wikiveze.", "type": "date", "suggested": true }, "work": { "label": "Djelo", "description": "Naziv djela u kome se nalazi citirani tekst knjige. Ovaj parametar nije podržan u ovom šablonu. Nemojte ga koristiti.", "type": "line", "aliases": [ "journal", "website", "newspaper", "magazine" ], "deprecated": "Ovaj parametar nije podržan u ovom šablonu. Nemojte ga koristiti." }, "publisher": { "label": "Izdavač", "description": "Naziv izdavača. Može imati wikivezu. Prikazuje se nakon naslova.", "type": "line", "suggested": true, "aliases": [ "institution" ], "example": "[[HarperCollins]]" }, "others": { "label": "Ostale zasluge", "description": "Koristi se za bilježenje drugih (neautorskih) doprinosa djelu, npr. ''Ilustrovao John Smith'' ili ''Preveo John Smith''. Dopušten je samo jedan parametar 'others': npr. ''Ilustrovala Jane Doe. Preveo John Smith''.", "type": "line" }, "year": { "label": "Godina izdavanja", "description": "Godina kad je izvor izdan. Koristite parametar 'date' kad god je to moguće.", "type": "line", "suggested": true }, "isbn": { "label": "ISBN", "description": "Međunarodni standardni knjižni broj. Koristite 13-cifreni ISBN kad god je to moguće.", "type": "line", "suggested": true, "aliases": [ "ISBN" ] }, "editor-last": { "label": "Prezime urednika", "description": "Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'editor-link'. Napišite broj iza naziva parametra za dodatne urednike.", "type": "line", "aliases": [ "editor", "editor-surname", "editor-last1", "editor-surname1", "editor1", "editor1-last", "editor1-surname" ] }, "editor-first": { "label": "Ime urednika", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali urednika. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'editor-link'. Napišite broj iza naziva parametra za dodatne urednike.", "type": "line", "aliases": [ "editor-given", "editor-first1", "editor-given1", "editor1-first", "editor1-given" ] }, "editor-link": { "label": "Veza ka uredniku", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o uredniku. Napišite broj iza naziva parametra za dodatne urednike.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "editor-link1", "editor1-link" ] }, "editor-mask": { "label": "Maska urednika", "description": "Zamjenjuje ime prvog urednika em-crtama ili tekstom. Postavite na numeričku vrijednost 'n' da crta bude široka 'n' em-razmaka. Postavite tekstualnu vrijednost da se prikaže tekst bez pratećeg separatora urednika, npr. 'sa'.", "type": "line", "aliases": [ "editor1-mask", "editor-mask1" ] }, "edition": { "label": "Izdanje", "description": "Za slučajeve kad publikacija ima više izdanja. Tekst koji unesete dobija sufiks ' izd.'.", "type": "line", "example": "2.", "suggested": true }, "series": { "label": "Identifikator serije", "description": "Koristite kad je izvor dio neke serije, npr. serije knjiga ili časopisa.", "aliases": [ "version" ], "type": "line" }, "volume": { "label": "Tom", "description": "Za publikaciju izdanu u više tomova. Unesite samo broj bez riječi ''tom''.", "type": "line", "example": "3" }, "location": { "label": "Lokacija izdavanja", "description": "Geografsko mjesto izdavanja. Ne postavljajte wikiveze. Izostavite ako naziv publikacije već sadrži mjesto.", "aliases": [ "place" ], "type": "line", "suggested": true }, "publication-place": { "label": "Mjesto izdavanja", "description": "Prikazuje se poslije naslova. Ako je zadan i parametar 'place' ili 'location', to mjesto prikazat će se prije naslova uz prefiks 'napisano u'.", "type": "line" }, "publication-date": { "label": "Datum izdavanja", "description": "Koristite ako se razlikuje od datuma kad je djelo napisano. Ne postavljajte wikiveze.", "type": "date", "suggested": true }, "page": { "label": "Stranica", "description": "Stranica u izvoru koja potkrepljuje sadržaj. Prikazuje se nakon skraćenice \"str.\". Koristite ili 'page' ili 'pages', ali nemojte oba parametra istovremeno.", "type": "line", "aliases": [ "p" ] }, "pages": { "label": "Stranice", "description": "Stranice u izvoru koje potkrepljuju sadržaj. Prikazuju se nakon skraćenice \"str.\". Koristite ili 'page' ili 'pages', ali nemojte oba parametra istovremeno.", "type": "line", "suggested": true, "aliases": [ "pp" ], "example": "5–11" }, "at": { "label": "Na", "description": "Može se koristiti umjesto parametra 'page' ili 'pages' kad broj stranice nije odgovarajući ili nije dovoljan za identifikaciju.", "type": "line" }, "language": { "label": "Jezik", "description": "Jezik na kome je izvor napisan ako nije srpskohrvatski. Koristite dvoslovni ISO 639-1 jezički kod ili puni naziv jezika. Ne koristite ni ikone ni šablone.", "type": "line", "suggested": true }, "script-title": { "label": "Naslov na izvornom pismu", "description": "Za naslove na jezicima koji ne koriste latinicu ili ćirilicu (arapski, kineski, grčki, hebrejski, japanski, korejski itd.). Prvo napišite dvoslovni ISO 639-1 jezički kod i dvotačku, a zatim naslov. Na primjer, za japanski koristite: |script-title=ja:...", "type": "line" }, "trans-title": { "label": "Prevedeni naslov", "description": "Naslov na srpskohrvatskom ako je izvor na stranom jeziku. Preporučuje se i upotreba parametra 'language'.", "type": "line", "suggested": true }, "chapter": { "label": "Poglavlje", "description": "Naslov poglavlja izvora. Može imati ili wikivezu ili URL preko parametra 'chapter-url', ali nikako oboje.", "type": "line", "aliases": [ "contribution", "entry", "article", "section" ] }, "trans-chapter": { "label": "Prevedeno poglavlje", "description": "Naslov poglavlja na srpskohrvatskom ako je izvor na stranom jeziku. Preporučuje se i upotreba parametra 'language'.", "type": "line" }, "type": { "label": "Vrsta", "description": "Dodatne informacije o vrsti multimedijalnog sadržaja izvora. Započnite velikim slovom.", "type": "line", "aliases": [ "medium" ] }, "format": { "label": "Format", "description": "Format djela na koje se odnosi 'url'. Ne navodite HTML.", "type": "line", "example": "PDF" }, "asin": { "label": "ASIN", "description": "Amazonov standardni identifikacijski broj, 10 znakova.", "type": "line", "aliases": [ "ASIN" ] }, "asin-tld": { "label": "ASIN TLD", "description": "ASIN domena najvišeg nivoa za Amazonove sajtove van SAD-a.", "type": "line" }, "bibcode": { "label": "Bibcode", "description": "Bibliografski referentni kod (REFCODE), 19 znakova.", "type": "line" }, "biorxiv": { "label": "biorXiv", "description": "biorXiv identifikator, 6 cifara.", "type": "line" }, "citeseerx": { "label": "CiteSeerX", "description": "CiteSeerX identifikator. Nalazi se poslije parametra 'doi='.", "type": "line" }, "doi": { "label": "DOI", "description": "Digitalni identifikator objekta. Počinje sa '10.'.", "type": "line", "aliases": [ "DOI" ] }, "issn": { "label": "ISSN", "description": "Međunarodni standardni serijski broj, 8 znakova. Pomoću crtice može se podijeliti u dve grupe od po četiri znaka.", "type": "line", "aliases": [ "ISSN" ] }, "jfm": { "label": "jfm", "description": "Jahrbuch über die Fortschritte der Mathematik klasifikacijski kod.", "type": "line" }, "jstor": { "label": "JSTOR", "description": "Identifikator JSTOR-a.", "type": "line", "aliases": [ "JSTOR" ] }, "lccn": { "label": "LCCN", "description": "Kontrolni broj Kongresne biblioteke.", "type": "line", "aliases": [ "LCCN" ] }, "mr": { "label": "MR", "description": "Mathematical Reviews identifikator.", "type": "line", "aliases": [ "MR" ] }, "oclc": { "label": "OCLC", "description": "Broj Online Computer Library Centera.", "type": "line", "aliases": [ "OCLC" ] }, "ol": { "label": "OL", "description": "Identifikator Open Libraryja. Ne uključujte \"OL\" na početku identifikatora.", "type": "line", "aliases": [ "OL" ] }, "osti": { "label": "OSTI", "description": "Identifikator Ureda za naučne i tehnološke informacije.", "type": "line", "aliases": [ "OSTI" ] }, "pmc": { "label": "PMC", "description": "Broj članka na PubMed Centeru.", "type": "line" }, "pmid": { "label": "PMID", "description": "Jedinstveni identifikator PubMeda.", "type": "line", "aliases": [ "PMID" ] }, "rfc": { "label": "RFC", "description": "Broj za Request for Comments.", "type": "line" }, "ssrn": { "label": "SSRN", "description": "Social Science Research Network.", "type": "line" }, "zbl": { "label": "Zbl", "description": "Zentralblatt MATH identifikator časopisa.", "type": "line" }, "id": { "label": "id", "description": "Jedinstveni identifikator koji se koristi kad nijedan od specijaliziranih nije primjenljiv.", "type": "line", "aliases": [ "ID" ] }, "quote": { "label": "Citat", "description": "Odgovarajući tekst citiran iz izvora. Prikazuje se na kraju pod navodnicima. Mora sadržati završnu interpunkciju.", "type": "string", "aliases": [ "quotation" ] }, "ref": { "label": "Ref", "description": "Identifikator sidra. Može se koristiti kad želite nadovezati reference pomoću šablona sfn. Vrijednost 'harv' stvara sidro koje se može koristiti sa šablonom harv.", "type": "line" }, "mode": { "label": "Stil navođenja izvora", "description": "Postavlja separator i završnu interpunkciju na navedeni stil. Dopuštene vrijednosti su 'cs1' i 'cs2'.", "type": "line", "suggestedvalues": [ "cs1", "cs2" ] }, "postscript": { "label": "Postskriptum", "description": "Završni interpunkcijski znak za citat. Ignorira se ako je definiran u parametru 'quote'. Unesite 'none' za uklanjanje.", "type": "line", "default": "." }, "author-mask": { "label": "Maska autora", "description": "Zamjenjuje ime prvog autora em-crtama ili tekstom. Postavite na numeričku vrijednost 'n' da crta bude široka 'n' em-razmaka. Postavite tekstualnu vrijednost da se prikaže tekst bez pratećeg separatora autora, npr. 'sa'.", "type": "line", "aliases": [ "author1-mask", "author-mask1" ] }, "author-mask2": { "label": "Maska autora 2", "description": "Zamjenjuje ime drugog autora em-crtama ili tekstom. Postavite na numeričku vrijednost 'n' da crta bude široka 'n' em-razmaka. Postavite tekstualnu vrijednost da se prikaže tekst bez pratećeg separatora autora, npr. 'sa'.", "type": "line", "aliases": [ "author2-mask" ] }, "author-mask3": { "label": "Maska autora 3", "description": "Zamjenjuje ime trećeg autora em-crtama ili tekstom. Postavite na numeričku vrijednost 'n' da crta bude široka 'n' em-razmaka. Postavite tekstualnu vrijednost da se prikaže tekst bez pratećeg separatora autora, npr. 'sa'.", "type": "line", "aliases": [ "author3-mask" ] }, "author-mask4": { "label": "Maska autora 4", "description": "Zamjenjuje ime četvrtog autora em-crtama ili tekstom. Postavite na numeričku vrijednost 'n' da crta bude široka 'n' em-razmaka. Postavite tekstualnu vrijednost da se prikaže tekst bez pratećeg separatora autora, npr. 'sa'.", "type": "line", "aliases": [ "author4-mask" ] }, "author-mask5": { "label": "Maska autora 5", "description": "Zamjenjuje ime petog autora em-crtama ili tekstom. Postavite na numeričku vrijednost 'n' da crta bude široka 'n' em-razmaka. Postavite tekstualnu vrijednost da se prikaže tekst bez pratećeg separatora autora, npr. 'sa'.", "type": "line", "aliases": [ "author5-mask" ] }, "author-mask6": { "label": "Maska autora 6", "description": "Zamjenjuje ime šestog autora em-crtama ili tekstom. Postavite na numeričku vrijednost 'n' da crta bude široka 'n' em-razmaka. Postavite tekstualnu vrijednost da se prikaže tekst bez pratećeg separatora autora, npr. 'sa'.", "type": "line", "aliases": [ "author6-mask" ] }, "author-mask7": { "label": "Maska autora 7", "description": "Zamjenjuje ime sedmog autora em-crtama ili tekstom. Postavite na numeričku vrijednost 'n' da crta bude široka 'n' em-razmaka. Postavite tekstualnu vrijednost da se prikaže tekst bez pratećeg separatora autora, npr. 'sa'.", "type": "line", "aliases": [ "author7-mask" ] }, "author-mask8": { "label": "Maska autora 8", "description": "Zamjenjuje ime osmog autora em-crtama ili tekstom. Postavite na numeričku vrijednost 'n' da crta bude široka 'n' em-razmaka. Postavite tekstualnu vrijednost da se prikaže tekst bez pratećeg separatora autora, npr. 'sa'.", "type": "line", "aliases": [ "author8-mask" ] }, "author-mask9": { "label": "Maska autora 9", "description": "Zamjenjuje ime devetog autora em-crtama ili tekstom. Postavite na numeričku vrijednost 'n' da crta bude široka 'n' em-razmaka. Postavite tekstualnu vrijednost da se prikaže tekst bez pratećeg separatora autora, npr. 'sa'.", "type": "line", "aliases": [ "author9-mask" ] }, "display-authors": { "label": "Broj prikazanih autora", "description": "Broj autora za prikaz prije nego što se upotrijebi 'i dr.'.", "type": "number" }, "author-link": { "label": "Veza ka autoru", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o autoru. Napišite broj iza naziva parametra za dodatne autore.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "author-link1", "author1-link", "subject-link", "subject-link1", "subject1-link" ] }, "author-link2": { "label": "Veza ka autoru 2", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o drugom autoru.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "author2-link", "subject-link2", "subject2-link" ] }, "author-link3": { "label": "Veza ka autoru 3", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o trećem autoru.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "author3-link", "subject-link3", "subject3-link" ] }, "author-link4": { "label": "Veza ka autoru 4", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o četvrtom autoru.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "author4-link", "subject-link4", "subject4-link" ] }, "author-link5": { "label": "Veza ka autoru 5", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o petom autoru.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "author5-link", "subject-link5", "subject5-link" ] }, "author-link6": { "label": "Veza ka autoru 6", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o šestom autoru.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "author6-link", "subject-link6", "subject6-link" ] }, "author-link7": { "label": "Veza ka autoru 7", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o sedmom autoru.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "author7-link", "subject-link7", "subject7-link" ] }, "author-link8": { "label": "Veza ka autoru 8", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o osmom autoru.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "author8-link", "subject-link8", "subject8-link" ] }, "author-link9": { "label": "Veza ka autoru 9", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o devetom autoru.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "author9-link", "subject-link9", "subject9-link" ] }, "access-date": { "label": "Datum pristupa URL-u", "description": "Datum kad je pristupljeno prvobitnom URL-u. Ne postavljajte wikiveze.", "type": "date" }, "orig-date": { "label": "Prvobitni datum", "description": "Prvobitni datum izdavanja. Pružite detalje.", "type": "line" }, "editor-last2": { "label": "Editor last name 2", "description": "The surname of the second editor; don't wikilink, use 'editor2-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-surname2", "editor2", "editor2-last", "editor2-surname" ] }, "editor-first2": { "label": "Editor first name 2", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the second editor; don't wikilink, use 'editor2-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-given2", "editor2-first", "editor2-given" ] }, "editor-link2": { "label": "Editor link 2", "description": "Title of existing Wikipedia article about the second editor", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "editor2-link" ] }, "editor-mask2": { "label": "Editor mask 2", "description": "Replaces the name of the second editor with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing editor separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "editor2-mask" ] }, "editor-last3": { "label": "Editor last name 3", "description": "The surname of the third editor; don't wikilink, use 'editor3-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-surname3", "editor3", "editor3-last", "editor3-surname" ] }, "editor-first3": { "label": "Editor first name 3", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the third editor; don't wikilink, use 'editor3-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-given3", "editor3-first", "editor3-given" ] }, "editor-link3": { "label": "Editor link 3", "description": "Title of existing Wikipedia article about the third editor", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "editor3-link" ] }, "editor-mask3": { "label": "Editor mask 3", "description": "Replaces the name of the third editor with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing editor separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "editor3-mask" ] }, "editor-last4": { "label": "Editor last name 4", "description": "The surname of the fourth editor; don't wikilink, use 'editor4-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-surname4", "editor4", "editor4-last", "editor4-surname" ] }, "editor-first4": { "label": "Editor first name 4", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the fourth editor; don't wikilink, use 'editor4-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-given4", "editor4-first", "editor4-given" ] }, "editor-link4": { "label": "Editor link 4", "description": "Title of existing Wikipedia article about the fourth editor", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "editor4-link" ] }, "editor-mask4": { "label": "Editor mask 4", "description": "Replaces the name of the fourth editor with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing editor separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "editor4-mask" ] }, "editor-last5": { "label": "Editor last name 5", "description": "The surname of the fifth editor; don't wikilink, use 'editor5-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-surname5", "editor5", "editor5-last", "editor5-surname" ] }, "editor-first5": { "label": "Editor first name 5", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the fifth editor; don't wikilink, use 'editor5-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-given5", "editor5-first", "editor5-given" ] }, "editor-link5": { "label": "Editor link 5", "description": "Title of existing Wikipedia article about the fifth editor", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "editor5-link" ] }, "editor-mask5": { "label": "Editor mask 5", "description": "Replaces the name of the fifth editor with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing editor separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "editor5-mask" ] }, "editor-last6": { "label": "Editor last name 6", "description": "The surname of the sixth editor; don't wikilink, use 'editor6-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-surname6", "editor6", "editor6-last", "editor6-surname" ] }, "editor-first6": { "label": "Editor first name 6", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the sixth editor; don't wikilink, use 'editor6-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-given6", "editor6-first", "editor6-given" ] }, "editor-link6": { "label": "Editor link 6", "description": "Title of existing Wikipedia article about the sixth editor", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "editor6-link" ] }, "editor-mask6": { "label": "Editor mask 6", "description": "Replaces the name of the sixth editor with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing editor separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "editor6-mask" ] }, "editor-last7": { "label": "Editor last name 7", "description": "The surname of the seventh editor; don't wikilink, use 'editor7-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-surname7", "editor7", "editor7-last", "editor7-surname" ] }, "editor-first7": { "label": "Editor first name 7", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the seventh editor; don't wikilink, use 'editor7-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-given7", "editor7-first", "editor7-given" ] }, "editor-link7": { "label": "Editor link 7", "description": "Title of existing Wikipedia article about the seventh editor", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "editor7-link" ] }, "editor-mask7": { "label": "Editor mask 7", "description": "Replaces the name of the seventh editor with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing editor separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "editor7-mask" ] }, "editor-last8": { "label": "Editor last name 8", "description": "The surname of the eighth editor; don't wikilink, use 'editor8-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-surname8", "editor8", "editor8-last", "editor8-surname" ] }, "editor-first8": { "label": "Editor first name 8", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the eighth editor; don't wikilink, use 'editor8-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-given8", "editor8-first", "editor8-given" ] }, "editor-link8": { "label": "Editor link 8", "description": "Title of existing Wikipedia article about the eighth editor", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "editor8-link" ] }, "editor-mask8": { "label": "Editor mask 8", "description": "Replaces the name of the eighth editor with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing editor separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "editor8-mask" ] }, "editor-last9": { "label": "Editor last name 9", "description": "The surname of the ninth editor; don't wikilink, use 'editor9-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-surname9", "editor9", "editor9-last", "editor9-surname" ] }, "editor-first9": { "label": "Editor first name 9", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the ninth editor; don't wikilink, use 'editor9-link'", "type": "line", "aliases": [ "editor-given9", "editor9-first", "editor9-given" ] }, "editor-link9": { "label": "Editor link 9", "description": "Title of existing Wikipedia article about the ninth editor", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "editor9-link" ] }, "editor-mask9": { "label": "Editor mask 9", "description": "Replaces the name of the ninth editor with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing editor separator; for example, 'with' instead", "type": "line", "aliases": [ "editor9-mask" ] }, "chapter-url": { "label": "Chapter URL", "description": "The URL of the online location where the text of the chapter can be found", "aliases": [ "contribution-url", "section-url" ], "type": "url" }, "doi-broken-date": { "label": "Datum neispravnog DOI-ja", "description": "Datum kad je utvrđeno da DOI ne radi.", "type": "date" }, "archive-url": { "label": "URL arhive", "description": "URL arhivirane kopije veb-stranice ako URL izvora postane nedostupan. Zahtijeva parametar 'archive-date'.", "type": "url" }, "archive-date": { "label": "Datum arhive", "description": "Datum kad je prvobitni URL arhiviran. Ne postavljajte wikiveze.", "type": "date" }, "url-status": { "label": "Status URL-a", "description": "Postavite na ''live'' za URL koji je arhiviran, a i dalje ispravan. Koristite ''dead'' ili ''usurped'' za neispravne veze. Unesite ''unfit'' ili ''usurped'' da sakrijete URL.", "type": "line", "default": "dead", "suggestedvalues": [ "dead", "live", "unfit", "usurped" ] }, "name-list-style": { "label": "Stil liste imena", "description": "Postavite na 'amp' ili 'and' da promijenite separator između posljednja dva imena na listi u ' & ' odnosno ' i '. Postavite na 'vanc' za prikaz liste imena u vankuverskom stilu.", "type": "line", "suggestedvalues": [ "amp", "and", "vanc" ] }, "via": { "description": "Dostavljač knjige (ne izdavač), obično agregator knjiga ili repozitorij (baza podataka). Obično se koristi za e-knjige.", "example": "[[JSTOR]]", "type": "line", "label": "Dostavljač sadržaja" }, "url-access": { "label": "Nivo pristupa URL-u", "description": "Klasifikacija ograničenja pristupa URL-u.", "type": "line", "suggestedvalues": [ "registration", "subscription", "limited" ] }, "bibcode-access": { "label": "Nivo pristupa Bibcodeu", "description": "Ako je cijeli tekst dostupan preko ADS-a putem ovog Bibcodea, unesite 'free'.", "type": "line", "autovalue": "free" }, "doi-access": { "label": "Nivo pristupa DOI-ju", "description": "Ako je cijeli tekst slobodan za čitanje preko DOI-ja, unesite 'free'.", "type": "line", "autovalue": "free" }, "hdl-access": { "label": "Nivo pristupa HDL-u", "description": "Ako je cijeli tekst slobodan za čitanje preko HDL-a, unesite 'free'.", "type": "line", "autovalue": "free" }, "jstor-access": { "label": "Nivo pristupa JSTOR-u", "description": "Ako je cijeli tekst slobodan za čitanje na JSTOR-u, unesite 'free'.", "type": "line", "autovalue": "free" }, "ol-access": { "label": "Nivo pristupa OpenLibraryju", "description": "Ako je cijeli tekst slobodan za čitanje na OpenLibraryju, unesite 'free'.", "type": "line", "autovalue": "free" }, "osti-access": { "label": "Nivo pristupa OSTI-ju", "description": "Ako je cijeli tekst slobodan za čitanje na OSTI-ju, unesite 'free'.", "type": "line", "autovalue": "free" }, "ismn": { "aliases": [ "ISMN" ], "label": "ISMN", "description": "Međunarodni standardni muzički broj. Koristite ISMN koji je stvarno odštampan na djelu. Crtice ili razmaci u ISMN-u nisu obavezni.", "type": "line", "example": "979-0-9016791-7-7" }, "eissn": { "aliases": [ "EISSN" ], "label": "EISSN", "description": "Međunarodni standardni serijski broj (elektronički), 8 znakova. Pomoću crtice može se podijeliti u dve grupe od po četiri znaka.", "example": "2009-0048", "type": "line" }, "translator-last": { "label": "Prezime prevodioca", "description": "Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'translator-link'. Napišite broj iza naziva parametra za dodatne prevodioce.", "aliases": [ "translator", "translator-last1", "translator1", "translator1-last" ], "type": "line" }, "translator-first": { "label": "Ime prevodioca", "description": "Ime, srednja imena ili inicijali prevodioca. Ne postavljajte wikivezu, nego koristite parametar 'translator-link'. Napišite broj iza naziva parametra za dodatne prevodioce.", "aliases": [ "translator1-first", "translator-first1" ], "type": "line" }, "translator-link": { "label": "Translator link", "description": "Title of existing Wikipedia article about the translator; can suffix with a numeral to add additional translators.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "translator-link1", "translator1-link" ] }, "translator-last2": { "label": "Translator last name 2", "description": "The surname of the second translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator2", "translator2-last" ], "type": "line" }, "translator-first2": { "label": "Translator first name 2", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the second translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator2-first" ], "type": "line" }, "translator-last3": { "label": "Translator last name 3", "description": "The surname of the third translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator3", "translator3-last" ], "type": "line" }, "translator-first3": { "label": "Translator first name 3", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the third translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator3-first" ], "type": "line" }, "translator-last4": { "label": "Translator last name 4", "description": "The surname of the fourth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator4", "translator4-last" ], "type": "line" }, "translator-first4": { "label": "Translator first name 4", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the fourth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator4-first" ], "type": "line" }, "translator-last5": { "label": "Translator last name 5", "description": "The surname of the fifth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator5", "translator5-last" ], "type": "line" }, "translator-first5": { "label": "Translator first name 5", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the fifth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator5-first" ], "type": "line" }, "translator-last6": { "label": "Translator last name 6", "description": "The surname of the sixth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator6", "translator6-last" ], "type": "line" }, "translator-first6": { "label": "Translator first name 6", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the sixth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator6-first" ], "type": "line" }, "translator-last7": { "label": "Translator last name 7", "description": "The surname of the seventh translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator7", "translator7-last" ], "type": "line" }, "translator-first7": { "label": "Translator first name 7", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the seventh translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator7-first" ], "type": "line" }, "translator-last8": { "label": "Translator last name 8", "description": "The surname of the eighth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator8", "translator8-last" ], "type": "line" }, "translator-first8": { "label": "Translator first name 8", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the eighth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator8-first" ], "type": "line" }, "translator-last9": { "label": "Translator last name 9", "description": "The surname of the ninth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator9", "translator9-last" ], "type": "line" }, "translator-first9": { "label": "Translator first name 9", "description": "Given or first name, middle names, or initials of the ninth translator; don't wikilink, use 'translator-link'.", "aliases": [ "translator9-first" ], "type": "line" }, "translator-link2": { "label": "Translator link 2", "description": "Title of existing Wikipedia article about the second translator.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "translator2-link" ] }, "translator-link3": { "label": "Translator link 3", "description": "Title of existing Wikipedia article about the third translator.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "translator3-link" ] }, "translator-link4": { "label": "Translator link 4", "description": "Title of existing Wikipedia article about the fourth translator.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "translator4-link" ] }, "translator-link5": { "label": "Translator link 5", "description": "Title of existing Wikipedia article about the fifth translator.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "translator5-link" ] }, "translator-link6": { "label": "Translator link 6", "description": "Title of existing Wikipedia article about the sixth translator.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "translator6-link" ] }, "translator-link7": { "label": "Translator link 7", "description": "Title of existing Wikipedia article about the seventh translator.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "translator7-link" ] }, "translator-link8": { "label": "Translator link 8", "description": "Title of existing Wikipedia article about the eighth translator.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "translator8-link" ] }, "translator-link9": { "label": "Translator link 9", "description": "Title of existing Wikipedia article about the ninth translator.", "type": "wiki-page-name", "aliases": [ "translator9-link" ] }, "vauthors": { "label": "Autori u vankuverskom stilu", "description": "Lista imena autora odvojenih zarezima u vankuverskom stilu. Korporativne ili institucionalne autore stavite u dvostruke zagrade.", "example": "Smythe JB, ((Megabux Corporation))", "type": "line" }, "issue": { "label": "Broj časopisa", "description": "Ovaj parametar nije podržan u ovom šablonu. Nemojte ga koristiti. Razmotrite upotrebu drugog šablona za formatiranje reference, npr. cite magazine ili cite journal.", "type": "line", "aliases": [ "number" ], "example": "3" }, "display-editors": { "label": "Display Editors", "description": "Controls the number of editor names that are displayed when a citation is published. To change the displayed number of editors, set display-editors to the desired number. For example, |display-editors=2 will display only the first two editors in a citation. By default, all editors are displayed. |display-editors=etal displays all editors in the list followed by et al.", "type": "line" }, "veditors": { "label": "Urednici u vankuverskom stilu", "description": "Lista imena urednika odvojenih zarezima u vankuverskom stilu. Korporativne ili institucionalne autore stavite u dvostruke zagrade.", "example": "Smythe JB, ((Megabux Corporation))", "type": "string" }, "chapter-format": { "aliases": [ "contribution-format", "section-format" ], "label": "Format of Chapter URL", "type": "line", "description": "Format of the work referred to by chapter-url; displayed in parentheses after chapter. HTML is implied and should not be specified.", "example": "PDF, DOC, or XLS" }, "title-link": { "label": "Veza ka knjizi", "description": "Naslov postojećeg članka na Wikipediji o knjizi. Ne koristite URL. Ne postavljajte wikivezu.", "type": "wiki-page-name" }, "collaboration": { "label": "Saradnja", "description": "Ime grupe autora ili saradnika. Zahtijeva da parametar 'author', 'last' ili 'vauthors' navodi jednog primarnog autora ili više njih. Slijedi nakon liste autora. Dodaje tekst \"i dr.\" listi autora.", "type": "string" }, "script-chapter": { "label": "Poglavlje na izvornom pismu", "description": "Za naslove poglavlja na jezicima koji ne koriste latinicu ili ćirilicu (arapski, kineski, grčki, hebrejski, japanski, korejski itd.). Prvo napišite dvoslovni ISO 639-1 jezički kod i dvotačku, a zatim naslov poglavlja. Na primjer, za japanski koristite: |script-title=ja:...", "example": "ja:東京タワー", "type": "line" }, "department": { "label": "Odjel", "description": "Obično se ne koristi za knjige." }, "hdl": { "aliases": [ "HDL" ], "label": "HDL", "description": "Handle System identifikator, 9–11 znakova.", "type": "line" }, "archive-format": { "label": "Format arhive", "type": "line" }, "df": { "label": "Format datuma", "description": "Mijenja prikaz datuma u navedeni format", "type": "line" } } }</templatedata> <includeonly>{{igralište-drugo|| <!-- Kategorije idu ispod ove linije --> }}</includeonly> 7b3ws39knbdalc7z8ain9emgwq1g571 0 4722204 42661820 42598448 2026-07-31T02:11:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Zlatna žaba]] 42661820 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Zlatna žaba]] b01gzvpmsbyaj983f3ylbzjc1wmuuuf 0 4722205 42661821 42598449 2026-07-31T02:11:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Zlatna žaba]] 42661821 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Zlatna žaba]] b01gzvpmsbyaj983f3ylbzjc1wmuuuf 0 4722206 42661680 42598451 2026-07-31T01:48:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Zlatna žaba]] 42661680 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Zlatna žaba]] b01gzvpmsbyaj983f3ylbzjc1wmuuuf 0 4722207 42661681 42598452 2026-07-31T01:48:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Zlatna žaba]] 42661681 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Zlatna žaba]] b01gzvpmsbyaj983f3ylbzjc1wmuuuf 0 4722208 42661723 42598477 2026-07-31T01:55:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Zlatna žaba]] 42661723 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Zlatna žaba]] b01gzvpmsbyaj983f3ylbzjc1wmuuuf 0 4722209 42661771 42598476 2026-07-31T02:03:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Zlatna žaba]] 42661771 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Zlatna žaba]] b01gzvpmsbyaj983f3ylbzjc1wmuuuf 0 4722211 42661869 42598474 2026-07-31T02:19:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Zlatna žaba]] 42661869 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Zlatna žaba]] b01gzvpmsbyaj983f3ylbzjc1wmuuuf 0 4722414 42662052 42601943 2026-07-31T02:50:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[UDBA]] 42662052 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[UDBA]] bwkstdd2lf9y9xz96yvqdcq2sw6ezl8 0 4722461 42661834 42602159 2026-07-31T02:13:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Glinu (1943.)]] 42661834 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Glinu (1943.)]] keq8gcp7lzglgbllbdwanm23tkiiv8e 0 4722462 42661833 42602161 2026-07-31T02:13:32Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Glinu (1942.)]] 42661833 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Glinu (1942.)]] b2demoiv8eap1a9rtnwqhdvse5r6ef3 0 4722470 42661739 42602200 2026-07-31T01:58:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[4. kongres Komunističke partije Jugoslavije]] 42661739 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[4. kongres Komunističke partije Jugoslavije]] 1xkeyx6z2pix42o2mij7met86w8ua0a 0 4722474 42661696 42602236 2026-07-31T01:50:52Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[3. kongres Komunističke partije Jugoslavije]] 42661696 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[3. kongres Komunističke partije Jugoslavije]] 4p4tqps9fwkx3fl64kd2jd15ts0cge0 0 4722478 42662092 42602244 2026-07-31T02:56:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[2. kongres Socijalističke radničke partije Jugoslavije (komunista)]] 42662092 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[2. kongres Socijalističke radničke partije Jugoslavije (komunista)]] 24xmot9opr217x35ut6hq4ca4b3qxey 0 4722488 42661932 42602267 2026-07-31T02:30:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[8. sjednica Centralnog komiteta Saveza komunista Srbije]] 42661932 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[8. sjednica Centralnog komiteta Saveza komunista Srbije]] ime0n94s2x5ajt0np74tiqll51enps9 0 4722491 42661982 42602301 2026-07-31T02:38:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[1. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 42661982 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[1. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] izsz7i0kna6v5yuklad9edby995k495 0 4722492 42661741 42602303 2026-07-31T01:58:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[2. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 42661741 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[2. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 0fah2wcvpm0elx1tx1bx0nedv66atr0 0 4722493 42662041 42602305 2026-07-31T02:48:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[3. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 42662041 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[3. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 3dou2lwyrpe891b98ucvub545kj1so8 0 4722494 42662104 42602307 2026-07-31T02:58:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[4. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] 42662104 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[4. armija (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije)]] hdsbh74zsak5g39tj1pvsmt6fjl16zp 0 4722497 42661671 42602313 2026-07-31T01:46:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[2. udarni korpus]] 42661671 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[2. udarni korpus]] 3z879zshx8owz923v0ke78mkno60m6a 0 4722590 42661641 42602761 2026-07-30T21:10:07Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42661641 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Bokser | ime = Panama Al Brown | slika = Panama Al Brown Portrait BNF.jpg | opis = Panama Al Brown ([[1926.]]) | datum_rođenja = {{Datum rođenja|hr=da|1902|7|5}} | mjesto_rođenja = {{flagicon|PAN}} [[Colón (Panama)|Colón]], [[Panama]] | datum_smrti = {{Datum smrti i dob|1951|4|11|1902|7|5|hr=da}} | mjesto_smrti = {{nowrap|{{flagicon|SAD|1912}} [[New York City|New York]], [[New York (savezna država)|NY]], [[SAD|Sjedinjene Države]]}} | počivalište = | nacionalnost = | državljanstvo = | nadimci = {{ubl|Panama Al|Kid Teophilo}} | supružnik = | djeca = | država = {{flag|Panama}} | pro_karijera = [[1922.]] – [[1942.]] | visina = 175 cm | raspon = 184 cm | kategorija = {{hlist|muha|bantam|pero}} | stav = ljevostrani | pro_titule = {{ubl|NYSAC prvak (bantam)|NBA (WBA) prvak (bantam) (×2)|''Ringov'' prvak (bantam)|Europski prvak (bantam) (×2)|Neosporeni prvak (bantam) (×2)}} | amaterske_titule = | boks_statistike = da | pro_borbe = 163 | pro_pobjede = 131 | pro_KO = 59 | pro_porazi = 20 | pro_neriješeno = 12 | pro_bez = 0 | ama_borbe = | ama_pobjede = | ama_KO = | ama_porazi = | ama_neriješeno = | ama_bez = | medalje = }} '''Alfonso Teofilo Brown''' ([[Colón (Panama)|Colón]], [[5. srpnja]] [[1902.]] – [[New York City|New York]], [[New York (savezna država)|NY]], [[11. travnja]] [[1951.]]), poznatiji kao '''Panama Al Brown''', bio je [[panama|panamski]] profesionalni boksač. Brown je najpoznatiji po tome što je bio prvi Latinoamerikanac s naslovom svjetskog prvaka u [[boks]]u te se danas smatra jednim od najboljih boksača bantam kategorije svih vremena.<ref name="Friedman p. 19">[[#Friedman|Friedman]], p. 19.</ref><ref>Hudson, David (2009). ''Combat Sports: An Encyclopedia of Wrestling, Fighting, and Mixed Martial Arts'', p. 37. Greenwood Press, Westport. {{ISBN|978-0-313-34383-4}}.</ref> Rođen je [[1902.]] godine u [[Colón (Panama)|Colónu]] u obitelji afrokaripskih imigranata.<ref name="IBHOF/Panama Al Brown">[http://www.ibhof.com/brown.htm IBHOF/Panama Al Brown] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071231122333/http://www.ibhof.com/brown.htm |date=December 31, 2007}}, IBHOF.com, Retrieved on 1-6-08</ref> Njegov otac Horace Brown umro je kada je Alu bilo 13 godina, a njegova majka Esther Lashley radila je kao čistačica.<ref name="Al Brown: Strikes Again">{{cite web|url=https://www.panorama2go.com/en/al-brown-strikes-again/|title=Al Brown: Strikes Again|publisher=Panorama|date=2018|accessdate=October 31, 2018|archive-date=2018-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20181109112039/https://www.panorama2go.com/en/al-brown-strikes-again/|url-status=dead}}</ref><ref name="The Secret Story of the Groundbreaking Boxing Champ Who Lost His Title — Because He Was Gay">{{cite web|url=https://narratively.com/the-secret-story-of-the-groundbreaking-boxing-champ-who-lost-his-title-because-he-was-gay/|title=The Secret Story of the Groundbreaking Boxing Champ Who Lost His Title — Because He Was Gay|publisher=narratively.com|date=June 15, 2017|accessdate=October 5, 2018}}</ref> Prvi doticaj s boksom imao je dok je radio kao mladi namještenik u [[Zona Panamskog kanala|Zoni Panamskog kanala]] te je gledao američke mornare kako se boksaju.<ref name="IBHOF/Panama Al Brown"/> Profesionalnu karijeru započeo je [[1922.]] godine pod vodstvom menadžera Davea Lumianskog. Godine [[1929.]] osvojio je NYSAC-ovu i linearnu titulu u bantam kategoriji nakon pobjede nad [[Gregorio Vidal|Gregoriom Vidalom]]. Već sljedeće godine osvojio je i NBA te IBU naslove u bantam kategoriji, pobijedivši [[Johnny Erickson|Johnnyja Ericksona]], odnosno [[Eugène Huat|Eugènea Huata]]. Brown se tada borio u [[Pariz]]u, gradu koji mu se toliko svidio da se odlučio trajno preseliti tamo. Bio je poznat po elegantnom stilu odijevanja te uživanju u noćnom životu, često posjećujući barove i [[jazz]] klubove. Uz to, bio je otvoreno [[Homoseksualnost|gay]] te je bio u ozbiljnoj ljubavnoj vezi sa slavnim piscem [[Jean Cocteau|Jeanom Cocteauom]].<ref name="The Secret Story of the Groundbreaking Boxing Champ Who Lost His Title — Because He Was Gay"/><ref>[http://www.thejazzintersection.org/index.php?option=com_content&view=article&id=4&Itemid=5 Mara Rosenbloom pt1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120302035222/http://www.thejazzintersection.org/index.php?option=com_content&view=article&id=4&Itemid=5 |date=March 2, 2012 }}, Harber's History, The Jazz Intersection (video)</ref><ref>[http://www.espn.com/sports/boxing/news/story?id=3586234 ESPN.com] ''The first Hispanic world boxing champion''. September 15, 2008. Retrieved March 3, 2018</ref> Imao je i nekoliko sportskih automobila.<ref name="Stovall p. 68">[[#Stovall|Stovall]], p. 68.</ref> Kasnije se pridružio timu predstave ''[[La Revue nègre]]'' koju je vodila [[Josephine Baker]], isprva kao step plesač, a kasnije je debitirao i u [[kabaret]]u.<ref>Shack, William (2001). ''Harlem in Montmarte: A Paris Jazz Story Between the Great Wars'', p. 39. University of California Press Ltd, California. {{ISBN|0520225376}}.</ref> Početkom [[1930-e|1930-ih]] godina obolio je od [[sifilis]]a, od kojega je imao rane na leđima. Iako se uspio oporaviti dovoljno da nastavi boksačku karijeru, kako nije imao pristup [[antibiotik|antibioticima]] ostaje upitno koliko se uspješno zaliječio.<ref name="The Secret Story of the Groundbreaking Boxing Champ Who Lost His Title — Because He Was Gay"/> Njegova američka karijera bila je obilježena problemima zbog njegove boje kože.<ref>Zabel, Barbara (2004). ''Assembling Art: The Machine and the American Avant-Garde'', p. 176. University Press of Mississippi. {{ISBN|157806595X}}.</ref> Do [[1934.]] godine oduzete su mu i NYSAC i NBA titule, a IBU titulu izgubio je [[1935.]] godine od [[Baltasar Sangchili|Baltasara Sangchilija]]. Godine [[1938.]] ponovo se borio protiv Sangchilija za IBU-ov naslov prvaka te je dobio na bodove. Pred početak [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]], Brown se preselio u [[Harlem]] te je pokušao pronaći posao u kabaretu, ali bez uspjeha, tako da je bio prisiljen vratiti se boksu. Boksao je do [[1942.]] godine, ali nije bio ni blizu ponavljanja ranijih uspjeha.<ref name="Al Brown: Strikes Again"/> Nedugo nakon toga uhvaćen je s [[kokain]]om te je deportiran na godinu dana,<ref name="Friedman p. 19"/> a po povratku u [[New York City|New York]] radio je kao sparing partner i primao batine za jedan dolar po rundi. U travnju [[1951.]] godine srušio se u [[42. ulica (New York)|42. ulici]]. Policajci koji su ga pronašli mislili su da je pijan te su ga odveli u postaju, ali je ubrzo prebačen u [[Bolnica Seaview|bolnicu Seaview]]. Tamo je preminuo [[11. travnja]] [[1951.]] godine od posljedica [[tuberkuloza|tuberkuloze]], sam i bez novca, ne znajući da su jedne pariške novine u to vrijeme pisale o organiziranju fonda da se plati njegov povratak kući.<ref name="Friedman p. 19"/> Godine [[2002.]], časopis ''[[The Ring (časopis)|The Ring]]'' imenovao ga je na popisu 80 najboljih boraca u prethodnih 80 godina,<ref>{{cite web|url=http://boxing.about.com/od/history/a/ring_80_best.htm|title=About.com: Boxing|website=Boxing.about.com|accessdate=October 21, 2018|archive-date=January 8, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170108035508/http://boxing.about.com/od/history/a/ring_80_best.htm|url-status=dead}}</ref> a trenutno je peti na [[BoxRec]]ovoj listi najboljih boraca bantam kategorije u historiji.<ref>{{cite web|url=http://boxrec.com/en/ratings?ZtQ%5Bcountry%5D=&ZtQ%5Bdivision%5D=Bantamweight&ZtQ%5Bsex%5D=M&ZtQ%5Bstance%5D=&ZtQ%5Bstatus%5D=&r_go=|title=BoxRec|website=boxrec.com}}</ref> Posthumno je primljen u [[Međunarodna boksačka kuća slavnih|Međunarodnu boksačku kuću slavnih]].<ref name=ESPN>William Dettloff, [https://www.espn.com/espn/hispanicheritage2008/news/story?id=3588817 "The first Hispanic world boxing champion,"] [[ESPN]] September 15, 2008.</ref> == Reference == {{reflist}} == Literatura == * {{cite book |ref=Friedman |last=Friedman |first=Ian |title=Latino Athletes |date=2007 |publisher=Infobase Publishing |isbn=978-0-8160-6384-0 |url=https://archive.org/details/latinoathletesat00ianc }} * {{cite book |ref=Stovall |last=Stovall |first=Tyler |title=Paris noir: African Americans in the City of Light |url=https://archive.org/details/parisnoirafrican00stov |url-access=registration |date=1996 |publisher=Houghton Mifflin |isbn=1469909065}} * {{cite book |ref=Arnaud |last=Arnaud |first=Claude |author-link=Claude Arnaud |title=[[Jean Cocteau: A Life]] |date=2003 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-17057-3}} == Vanjske veze == * {{Boxrec|id=8994}} *[http://www.cyberboxingzone.com/boxing/brown-pa.htm Panama Al Brown - CBZ Profile] {{Authority control}} {{Životni vijek|1902|1951|Brown, Al}} [[Kategorija:Panamski bokseri]] [[Kategorija:Svjetski prvaci]] [[Kategorija:Panamski glumci]] [[Kategorija:LGBT sportisti i sportistkinje]] [[Kategorija:LGBT osobe iz Paname]] k4i732k7zmphvko7jdvllmmnp370331 0 4722679 42661828 42603269 2026-07-31T02:12:42Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napad na Bosiljevo (juni 1944.)]] 42661828 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napad na Bosiljevo (juni 1944.)]] 3seaw2xv1r019atsgc7e9h5zxfrtz4n 0 4722689 42662024 42603285 2026-07-31T02:45:22Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Univerzitet u New Mexicu]] 42662024 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u New Mexicu]] 96ucj41jaad550br36yhlr0dphctadp 0 4722698 42661848 42603311 2026-07-31T02:16:02Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Napadi Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije na Teslić (januar 1943.)]] 42661848 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Napadi Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije na Teslić (januar 1943.)]] c22nzgmqv6ol14r3iszi2pv4s0amb49 0 4722699 42661975 42603313 2026-07-31T02:37:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Prodor Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije u Hercegovinu]] 42661975 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Prodor Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije u Hercegovinu]] 3upcook1ouhksqru3y0dvedferif2ig 0 4722791 42661698 42603989 2026-07-31T01:51:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Bijeg iz koncentracijskog logora Kerestinec]] 42661698 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bijeg iz koncentracijskog logora Kerestinec]] kiu4ffil3h3nafcmtm0cusoayf05pye 0 4722799 42661716 42604009 2026-07-31T01:54:12Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Borbe za istočnu Bosnu (1942.)]] 42661716 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Borbe za istočnu Bosnu (1942.)]] pmpz8iuvympl0yc98phgxov6e67d1ad 0 4723056 42661607 42651544 2026-07-30T16:33:46Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha|Fudbaleri Middlesbrougha]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42661607 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Folarin Balogun | slika = Folarin Balogun Australia v USA 19 June 2026-64.jpg | slika_širina = | punoime = Folarin Jerry Balogun | nadimak = | datumrođenja = {{Datum rođenja i dob|hr=da|2001|7|3}} | rodnigrad = {{flagicon|SAD}} [[New York (grad)|New York]], [[New York (savezna država)|NY]] | rodnadržava = [[Sjedinjene Države]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = [[Nigerijci|Nigerijac]] | državljanstvo = {{flagicon|SAD}} [[SAD|američko]]<br>{{flagicon|UK}} [[UK|britansko]] | visina = 1.78 m | pozicija = napadač | trenutniklub = {{flagicon|Monako}} [[AS Monaco|Monaco]] | brojnadresu = 9 | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = {{nowrap|2020 – 2023&nbsp;&nbsp;&nbsp;}} | klubovi1 = {{flagicon|ENG}} [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | nastupi(golovi)1 = 2 (0) | godine2 = 2022 | klubovi2 = → {{flagicon|ENG}} [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]] | nastupi(golovi)2 = 18 (3) | godine3 = 2022 – 2023 | klubovi3 = → {{flagicon|FRA}} [[Stade de Reims|Reims]] | nastupi(golovi)3 = 37 (21) | godine4 = 2023 – | klubovi4 = {{flagicon|Monako}} [[AS Monaco|Monaco]] | nastupi(golovi)4 = 72 (24) | godine5 = | klubovi5 = | nastupi(golovi)5 = | godine6 = | klubovi6 = | nastupi(golovi)6 = | godine7 = | klubovi7 = | nastupi(golovi)7 = | godine8 = | klubovi8 = | nastupi(golovi)8 = | godine9 = | klubovi9 = | nastupi(golovi)9 = | godine10 = | klubovi10 = | nastupi(golovi)10 = | godine11 = | klubovi11 = | nastupi(golovi)11 = | godine12 = | klubovi12 = | nastupi(golovi)12 = | godine13 = | klubovi13 = | nastupi(golovi)13 = | godine14 = | klubovi14 = | nastupi(golovi)14 = | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2023 – | nacionalneekipe1 = {{nowrap|{{NogRep|SAD}}}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 28 (11) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 13.6.2026 }} '''Folarin Jerry Balogun''' ([[New York (grad)|New York]], [[New York (savezna država)|NY]], [[3. srpnja]] [[2001.]]), [[SAD|američki]] nogometaš i reprezentativac koji igra kao napadač. Roditelji su mu [[Nigerijci]], a iako je rođen u [[New York (grad)|New Yorku]], roditelji su se preselili u [[London]] kada je Balogun bio samo mjesec dana star tako da je odrastao u [[London]]u. Produkt je [[Arsenal F.C.|Arsenalove]] omladinske škole, ali je za prvu momčad nastupao sporadično pa je od [[2022.]] do [[2023.]] godine bio na posudbama, prvo u [[Middlesbrough F.C.|Middlesbroughu]], a onda i u [[Stade de Reims|Reimsu]]; u Francuskoj je u svojoj prvoj sezoni postigao 22 gola, više od ijednog drugog američkog igrača u nekoj od liga petice. U kolovozu [[2023.]] napustio je Arsenal i potpisao za [[AS Monaco|Monaco]], gdje je [[2026.]] godine proglašen igračem sezone. Balogun je u omladinskim uzrastima predstavljao i [[Engleska|Englesku]] i [[SAD|Sjedinjene Američke Države]], ali je u svibnju [[2023.]] godine odlučio igrati za [[Fudbalska reprezentacija Sjedinjenih Američkih Država|seniorsku reprezentaciju Sjedinjenih Država]]. Na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2026.|FIFA Svjetskom prvenstvu 2026.]] godine postao je prvi igrač na turniru koji je postigao više od jednog gola na istoj utakmici. Na istom prvenstvu, u utakmici šesnaestine finala protiv [[Fudbalska reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosne i Hercegovine]], Balogun je postao dio male skupine igrača koji su na istoj utakmici Svjetskog prvenstva postigli gol i dobili crveni karton. Međutim, iako je Balogun trebao biti suspendiran na jednu utakmicu zbog grubog starta, [[FIFA]] je neobjašnjivo pretvorila kaznu u uvjetnu kaznu s rokom kušnje od godinu dana, što je Balogunu omogućilo da igra dvoboj osmine finala protiv [[Fudbalska reprezentacija Belgije|Belgije]]. Situacija je postala tim kontroverznija nakon što se otkrilo da je [[Donald Trump]] osobno kontaktirao predsjednika FIFA-e, [[Gianni Infantino|Giannija Infantina]], oko crvenog kartona, čime je – unatoč Infantinovim izgovorima – stvorena impresija da je Trump politički utjecao na to da Balogun može igrati, što je izazvalo oštre reakcije saveza, sportaša i javnosti, koji su svi redom smatralo ovakav način ophođenja skandaloznim. Iako je Balogun na kraju igrao, Sjedinjene su Države teško poražene od Belgije u osmini finala 1:4 i tako su završile svoj nastup na turniru. {{Sastav SAD 2026 SP}} {{Authority control}} {{Životni vijek|2001||Balogun, Folarin}} [[Kategorija:Američki fudbal]] [[Kategorija:Engleski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Arsenala]] [[Kategorija:Fudbaleri Monaca]] [[Kategorija:Biografije, New York]] [[Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha]] r5hyf1ab7j0rqavyes8xlk1btm238rf 0 4723448 42661605 42647335 2026-07-30T16:31:35Z Edgar Allan Poe 29250 42661605 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Sebastian Berhalter | slika = Sebastian Berhalter Australia v USA 19 June 2026-218.jpg | slika_širina = | punoime = Sebastian Matthew Berhalter | nadimak = | datumrođenja = {{Datum rođenja|2001|5|10|hr=da}} | rodnigrad = {{nowrap|{{flagicon|UK}} [[London]], [[Ujedinjeno Kraljevstvo]]}} | rodnadržava = | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = | državljanstvo = | visina = 1.75 m | pozicija = vezni igrač | trenutniklub = {{flagicon|ENG}} [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]] | brojnadresu = | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = {{nowrap|2020 – 2021&nbsp;&nbsp;&nbsp;}} | klubovi1 = {{flagicon|SAD}} [[Columbus Crew]] | nastupi(golovi)1 = 9 (0) | godine2 = 2021 | klubovi2 = → {{flagicon|SAD}} [[Austin FC]] | nastupi(golovi)2 = 18 (0) | godine3 = 2022 – 2026 | klubovi3 = {{nowrap|{{flagicon|KAN}} [[Vancouver Whitecaps FC|Vancouver Whitecaps]]}} | nastupi(golovi)3 = 120 (14) | godine4 = 2026 – | klubovi4 = {{flagicon|ENG}} [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]] | nastupi(golovi)4 = 0 (0) | godine5 = | klubovi5 = | nastupi(golovi)5 = | godine6 = | klubovi6 = | nastupi(golovi)6 = | godine7 = | klubovi7 = | nastupi(golovi)7 = | godine8 = | klubovi8 = | nastupi(golovi)8 = | godine9 = | klubovi9 = | nastupi(golovi)9 = | godine10 = | klubovi10 = | nastupi(golovi)10 = | godine11 = | klubovi11 = | nastupi(golovi)11 = | godine12 = | klubovi12 = | nastupi(golovi)12 = | godine13 = | klubovi13 = | nastupi(golovi)13 = | godine14 = | klubovi14 = | nastupi(golovi)14 = | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2025 – | nacionalneekipe1 = {{nowrap|{{NogRep|SAD}}}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 18 (2) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 30.7.2026 }} '''Sebastian Matthew Berhalter''' ([[London]], [[10. svibnja]] [[2001.]]), [[SAD|američki]] nogometaš i reprezentativac koji igra kao vezni igrač. Trenutno igra za [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]]. Rođen u [[London]]u, gdje je njegov otac [[Gregg Berhalter|Gregg]] igrao nogomet za [[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]], Berhalter je [[2025.]] godine debitirao za [[Fudbalska reprezentacija Sjedinjenih Američkih Država|američku reprezentaciju]], s kojom je sudjelovao na nekoliko međunarodnih natjecanja. {{Sastav SAD 2026 SP}} {{Authority control}} {{Životni vijek|2001||Berhalter, Sebastian}} [[Kategorija:Američki fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Middlesbrougha]] [[Kategorija:Biografije, London]] h3wkxejwo90jcue7n0alrjvq2pq5udu 0 4724156 42662200 42661526 2026-07-31T05:53:46Z Duma 16555 42662200 wikitext text/x-wiki [[File:Candida Gram stain.jpg|thumb|right|[[Gramova metoda bojenja]], ''Candide albicans'' iz vaginalnog brisa, koja prikazuje hife i hlamidospore, koje su promjera 2-4 [[mikrometar|μm]].]] '''Hlamidospora''' je debelozidna velika [[spora u mirovanju|spora u stanju mirovanja]] nekoliko vrsta [[gljiva]], uključujući pripadnike [[Ascomycota]] poput ''[[Kandida (rod)|Candide]]'',<ref>{{Cite journal | pmid = 17302741 | year = 2007 | last1 = Staib | first1 = P | last2 = Morschhäuser | first2 = J | title = Chlamydospore formation in Candida albicans and Candida dubliniensis--an enigmatic developmental programme | volume = 50 | issue = 1 | pages = 1–12 | doi = 10.1111/j.1439-0507.2006.01308.x | journal = Mycoses | s2cid = 7387908 }}</ref> [[Basidiomycota]] poput roda ''[[Panus]]'',<ref>{{Cite journal | pmid = 17742734 | year = 1969 | last1 = Dennis | first1 = R. L. | title = Fossil mycelium with clamp connections from the middle pennsylvanian | volume = 163 | issue = 3868 | jstor = 1726335 | pages = 670–1 | doi = 10.1126/science.163.3868.670 | journal = Science | bibcode = 1969Sci...163..670D | s2cid = 206566719 }}</ref> i razne vrste iz skupine [[Mortierellales]].<ref name="Wagner2013">{{cite journal | last1=Wagner | first1=L. | last2=Stielow | first2=B. | last3=Hoffmann | first3=K. | last4=Petkovits | first4=T. | last5=Papp | first5=T. | last6=V | first6=C. | title=A comprehensive molecular phylogeny of the Mortierellales (Mortierellomycotina) based on nuclear ribosomal DNA | journal=Persoonia | volume=30 | issue=1 | year=2013 | pages=77–93 | doi=10.3767/003158513x666268 | doi-access=free| pmid=24027348 | pmc=3734968 }}</ref> To je životni stadij koji preživljava u nepovoljnim uvjetima, poput sušnih ili vrućih godišnjih doba. ''[[Fusarium oxysporum]]'', koji uzrokuje biljnu bolest [[fuzarijsko venuće]], formira hlamidospore kao odgovor na stresove poput iscrpljivanja hranjivih tvari. [[Micelij]] patogena tako može preživjeti i [[klijanje|klijati]] u povoljnim uvjetima. Hlamidospore su obično tamne boje, [[sfera|sfernog]] oblika i imaju glatku (neukrašenu) površinu. [[višećelijski organizam|Višećelijske]] su, sa ćelijama povezanim porama u [[septum|septama]] između ćelija. Hlamidospore nastaju [[bespolno razmnožavanje|bespolnim razmnožavanjem]] (u kom slučaju su to [[konidij]]i koji se nazivaju '''hlamidokonidiji''') ili spolnim razmnožavanjem (rijetko). [[teliospora|Teliospore]] su posebna vrsta hlamidospora koje formiraju [[Pucciniales|hrđe]] i [[snijeti|čađi]]. <gallery mode=packed heights=190> File:Candida pseudohyphae, chlamydospores, blastospores.png|Pseudohife, hlamidospore i blastospore kvasca roda ''[[Candida]]''. Image:C albicans en.jpg|Hlamidospore kvasca ''[[Candida albicans]]'' </gallery> == Povezano == * [[Konidij]] * [[Spora u mirovanju]] * [[Zigospora]] == Reference == {{reflist}} [[Kategorija:Germinativne ćelije]] [[Kategorija:Mikologija]] lxcx30e60z0gffgrmabjap6aldei8pa 14 4724162 42661606 2026-07-30T16:32:33Z Edgar Allan Poe 29250 Nova stranica: [[Kategorija:Fudbaleri po klubovima u Engleskoj|Middlesbrough]] 42661606 wikitext text/x-wiki [[Kategorija:Fudbaleri po klubovima u Engleskoj|Middlesbrough]] jx5hkr1gal64k0cgsrj6edhwyc0wk92 0 4724163 42662207 2026-07-31T06:06:09Z Duma 16555 Preusmjereno na [[Ćelijsko jedro]] 42662207 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ćelijsko jedro]] qsizt46mtnxrwatizqkb3oefhvta17f 0 4724164 42662209 2026-07-31T06:08:02Z Duma 16555 Nova stranica: [[File:Two-celled teliospore of Gymnosporangium globosum.jpg|thumb|Dvoćelijska teliospora vrste ''[[Gymnosporangium globosum]]'']] '''Teliospora''' (ponekad zvana '''teleutospora''') je debelozidna [[spora u mirovanju|spora u stanju mirovanja]] kod nekih [[gljiva]] ([[Pucciniales|rđe]] i [[snijeti|čađi]]), iz koje nastaje [[bazidij]]. == Razvoj == Razvijaju se u ''[[telij]]ima'' (jedan naziv: ''telium'' ili ''teliosorus''). Telijalni domaćin je primarni domaćin kod he... 42662209 wikitext text/x-wiki [[File:Two-celled teliospore of Gymnosporangium globosum.jpg|thumb|Dvoćelijska teliospora vrste ''[[Gymnosporangium globosum]]'']] '''Teliospora''' (ponekad zvana '''teleutospora''') je debelozidna [[spora u mirovanju|spora u stanju mirovanja]] kod nekih [[gljiva]] ([[Pucciniales|rđe]] i [[snijeti|čađi]]), iz koje nastaje [[bazidij]]. == Razvoj == Razvijaju se u ''[[telij]]ima'' (jedan naziv: ''telium'' ili ''teliosorus''). Telijalni domaćin je primarni domaćin kod heteroecioznih vrsta hrđe. Ecijalni domaćin je alternativni domaćin (vidjeti [[Pikniospora|pikniju]] i [[Eciospora|eciju]]). Ovi termini se primjenjuju kada su heteroecioznoj gljivici hrđe potrebna dva domaćina kako bi završila svoj životni ciklus. == Morfologija == Teliospore se sastoje od jedne, dvije ili više [[Dikarion|dikariotskih ćelija]]. Teliospore su često tamne boje i debelih zidova, posebno kod vrsta kod kojih prezimljuju (djelujući kao [[hlamidospora|hlamidospore]]). Dvoćelijske teliospore su ranije definirale rod ''[[Puccinia]]''. Kod njih je zid naročito debeo na vrhu terminalne ćelije, koja se kod nekih vrsta proteže u kljun. Teliospore se sastoje od [[Dikarion|dikariotskih ćelija]]. Kako ćelije teliospora klijaju, [[ćelijsko jezgro|jezgra]] prolaze kroz [[kariogamija|kariogamiju]], a zatim [[mejoza|mejozu]], što dovodi do nastanka četveroćelijskog [[bazidij]]a sa [[ploidija|haploidnim]] [[bazidiospora]]ma. == Povezano == * [[Eciospora]] * [[Hlamidospora]] * [[Pikniospora]] * [[Pucciniales|Gljivice i spore hrđe]] * [[Urediniomycetes]] * [[Urediniospora]] * [[Ustilaginomycetes]] == Reference == * C.J. Alexopolous, Charles W. Mims, M. Blackwell, ''Introductory Mycology, 4th ed.'' (John Wiley and Sons, Hoboken NJ, 2004) {{ISBN|0-471-52229-5}} [[Kategorija:Basidiomycota]] [[Kategorija:Germinativne ćelije]] [[Kategorija:Mikologija]] 08fb2rjnwrvzndfelmw20eiqqi1jmed 0 4724165 42662210 2026-07-31T06:08:13Z Duma 16555 Preusmjereno na [[Teliospora]] 42662210 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Teliospora]] 257dt17368oc7p9upbzh9m9zbu9ez0m 0 4724166 42662215 2026-07-31T06:23:36Z Duma 16555 Preusmjereno na [[Teliospora]] 42662215 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Teliospora]] 257dt17368oc7p9upbzh9m9zbu9ez0m 0 4724167 42662217 2026-07-31T06:23:51Z Duma 16555 Preusmjereno na [[Teliospora]] 42662217 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Teliospora]] 257dt17368oc7p9upbzh9m9zbu9ez0m 0 4724168 42662253 2026-07-31T10:11:15Z IvanSoldo92 379610 Nova stranica: Marijana Soldo (rođena 12. prosinca 1994. u Širokom Brijegu, Bosna i Hercegovina) akademska je slikarica, profesorica likovne kulture i pjevačica. Djeluje u području likovne umjetnosti i glazbe, a u svom radu povezuje sakralnu tematiku, emociju i umjetnički izričaj.<ref>{{Cite web |title=Google |url=https://www.google.com/?gws_rd=ssl |access-date=2026-07-31 |website=www.google.com}}</ref> Biografija Marijana Soldo od ranog djetinjstva pokazuje interes za crtanje i sli... 42662253 wikitext text/x-wiki Marijana Soldo (rođena 12. prosinca 1994. u Širokom Brijegu, Bosna i Hercegovina) akademska je slikarica, profesorica likovne kulture i pjevačica. Djeluje u području likovne umjetnosti i glazbe, a u svom radu povezuje sakralnu tematiku, emociju i umjetnički izričaj.<ref>{{Cite web |title=Google |url=https://www.google.com/?gws_rd=ssl |access-date=2026-07-31 |website=www.google.com}}</ref> Biografija Marijana Soldo od ranog djetinjstva pokazuje interes za crtanje i slikarstvo. Prve značajnije uspjehe ostvarila je tijekom osnovnog obrazovanja, kada je njezin likovni rad na međunarodnoj izložbi dječjih radova u Trstu proglašen najboljim u kategoriji do 14 godina. (SB Periskop) Nakon završene srednje škole u Širokom Brijegu upisala je Akademiju likovnih umjetnosti Sveučilišta u Mostaru u Širokom Brijegu, smjer slikarstvo. Studij je završila 2018. godine te stekla akademski naziv magistrice slikarstva i profesorice likovne kulture. (SB Periskop) Likovno stvaralaštvo U svom slikarskom radu Marijana Soldo najčešće se izražava kroz tehniku ulja na platnu i motive povezane s duhovnošću, vjerom, obitelji i ljudskim emocijama. Posebno mjesto u njezinu opusu zauzimaju sakralne teme i prikazi kršćanske simbolike. Svoja djela predstavlja publici kroz izložbe, umjetničke projekte i digitalne platforme. Njezin umjetnički rad usmjeren je prema stvaranju djela koja povezuju vizualnu estetiku i osobni doživljaj promatrača. O njezinu umjetničkom radu pisali su regionalni mediji, koji su je predstavili kao akademsku slikaricu iz Širokog Brijega. (SB Periskop) Glazbena karijera Uz slikarstvo, Marijana Soldo djeluje i kao pjevačica. Glazbeni put razvija kroz autorske pjesme i javne nastupe, spajajući iskustvo umjetnice i interpretatorice. Objavila je autorske pjesme među kojima se ističu „Vrati mi ljubav“ i „Nedostajem sebi“. Pjesma „Nedostajem sebi“ predstavljena je 2026. godine, a njezino glazbeno stvaralaštvo zabilježili su regionalni mediji. (BosnaInfo) Godine 2026. sudjelovala je na regionalnom glazbenom festivalu Biser Jadrana u Tivtu s pjesmom „Dušo moja“. Pjesma je izabrana među finalistima trećeg izdanja festivala, nakon selekcije u kojoj je između 164 pristigle skladbe odabrano 25 finalista. (vijesti.me) Umjetnički izričaj Marijana Soldo svoj umjetnički rad gradi kroz dva područja – slikarstvo i glazbu. U oba izraza naglašava emociju, duhovnost i komunikaciju s publikom. Njezino stvaralaštvo povezuje vizualnu i glazbenu umjetnost, pri čemu teme ljubavi, vjere i osobnih životnih iskustava zauzimaju važno mjesto. Medijski nastupi O radu Marijane Soldo izvještavali su regionalni mediji kroz priloge i intervjue posvećene njezinu slikarskom i glazbenom djelovanju. (SB Periskop) Izvori ● Intervju i predstavljanje umjetničkog rada Marijane Soldo – SB Periskop. (SB Periskop) ● Vrisak.info – članak o umjetničkom radu Marijane Soldo. (Vrisak.info) ● BosnaInfo – predstavljanje pjesme „Nedostajem sebi“. (BosnaInfo) ● Vijesti – objava finalista festivala „Biser Jadrana“. (vijesti.me) grlci1eb7rso33a70rhq6kiegqotaci 0 4724169 42662257 2026-07-31T10:23:37Z Aca 108187 Nova stranica: {{DISPLAYTITLE:''Copycat'' zločin}} {{radovi u toku}} '''''Copycat'' zločin''' jest krivično djelo koje je oblikovano prema prethodnom [[zločin]]u ili je njime nadahnuto. Počinitelji obično počine ''copycat'' zločin nakon što su bili izloženi medijskom izvještavanju o izvornom zločinu ili nakon što su mu sami svjedočili. Prema jednom istraživanju, ''copycat'' zločin društveni je fenomen koji traje i dovoljno je rasprostranjen da utiče na cjelokupni kriminal... 42662257 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Copycat'' zločin}} {{radovi u toku}} '''''Copycat'' zločin''' jest krivično djelo koje je oblikovano prema prethodnom [[zločin]]u ili je njime nadahnuto. Počinitelji obično počine ''copycat'' zločin nakon što su bili izloženi medijskom izvještavanju o izvornom zločinu ili nakon što su mu sami svjedočili. Prema jednom istraživanju, ''copycat'' zločin društveni je fenomen koji traje i dovoljno je rasprostranjen da utiče na cjelokupni kriminalni pejzaž, prvenstveno uticanjem na taktiku zločina, a ne na motive ili pojavu kriminalnih obilježja.<ref name="auto">{{Cite web |title=Estimating the Magnitude and Mechanisms of Copycat Crime (From The Media and Criminal Justice Policy, pp. 87–101, 1990, Ray Surette, ed. – See NCJ-125773) {{!}} Office of Justice Programs |url=https://www.ojp.gov/ncjrs/virtual-library/abstracts/estimating-magnitude-and-mechanisms-copycat-crime-media-and |access-date=2023-09-03 |website=www.ojp.gov}}</ref> == ''Copycat'' efekt == ''Copycat'' efekt navodna je sklonost da senzacionalistički publicitet o nasilnim ubistvima ili samoubistvima dovede do novih slučajeva iste vrste putem oponašanja (odnosno [[Imitacija|imitacije]]).<ref name="books.google.com">{{cite book |last=Coleman |first=Loren |author-link=Loren Coleman |title=The Copycat Effect: How the Media and Popular Culture Trigger the Mayhem in Tomorrow's Headlines |title-link=The Copycat Effect|publisher=[[Paraview Pocket Books]] |year=2004 |isbn=978-0-7434-8223-3 |language=en}}</ref> Izraz je prvi put skovan početkom 20. stoljeća, nakon zločina nadahnutih [[Jack Trbosjek|Jackom Trbosjekom]]. Zbog porasta broja oponašanih zločina, [[kriminologija|kriminolozi]] su ubrzo počeli vjerovati da medijsko izvještavanje ima ulogu u podsticanju drugih kriminalaca da počine zločin na sličan način, pa čak i da navede osobe bez krivičnog dosjea da ih počnu činiti iako to inače možda ne bi učinile.<ref>{{cite web|title=C is for Copycat Effect|url=http://hunteremkay.com/2012/04/c-is-for-copycat-effect/|website=Hunteremkay|access-date=August 10, 2014}}</ref> Knjiga ''[[The Copycat Effect]]'' iz 2004. autora [[Loren Coleman|Lorena Colemana]] opisuje efekt koji mediji imaju na zločine ili samoubistva nadahnuta zločinima o kojima se opširno izvještavalo u medijima. Prema Colemanovom gledištu, stalno izvještavanje o takvim događajima, umjesto o događajima s pozitivnom porukom, daje počiniteljima određenu vrstu slave. Značajno medijsko pokriće, knjiga ili film posvećen počinitelju zločina može motivirati druge osobe koje imaju sklonost sličnom ponašanju. Coleman piše da upravo zbog takve vrste slave dolazi do "''copycat'' efekta".<ref name="books.google.com"/> Američka dokumentarna televizijska serija ''[[CopyCat Killers]]'' (2016–2020) istražuje ubistva za koja se čini da su zasnovana na holivudskim filmovima. == Reference == {{reflista}} ltvvi6lei86swweb888g3smd9pp4ypn 42662259 42662257 2026-07-31T10:24:53Z Aca 108187 42662259 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Copycat'' zločin}} {{radovi u toku}} '''''Copycat'' zločin''' jest krivično djelo koje je oblikovano prema prethodnom [[zločin]]u ili je njime nadahnuto. Počinitelji obično počine ''copycat'' zločin nakon što su bili izloženi medijskom izvještavanju o prvobitnom zločinu ili nakon što su mu sami svjedočili. Prema jednom istraživanju, ''copycat'' zločin društveni je fenomen koji traje i dovoljno je rasprostranjen da utiče na cjelokupni kriminalni pejzaž, prvenstveno uticanjem na taktiku zločina, a ne na motive ili pojavu kriminalnih obilježja.<ref name="auto">{{Cite web |title=Estimating the Magnitude and Mechanisms of Copycat Crime (From The Media and Criminal Justice Policy, pp. 87–101, 1990, Ray Surette, ed. – See NCJ-125773) {{!}} Office of Justice Programs |url=https://www.ojp.gov/ncjrs/virtual-library/abstracts/estimating-magnitude-and-mechanisms-copycat-crime-media-and |access-date=2023-09-03 |website=www.ojp.gov}}</ref> == ''Copycat'' efekt == ''Copycat'' efekt navodna je sklonost da senzacionalistički publicitet o nasilnim ubistvima ili samoubistvima dovede do novih slučajeva iste vrste putem oponašanja (odnosno [[Imitacija|imitacije]]).<ref name="books.google.com">{{cite book |last=Coleman |first=Loren |author-link=Loren Coleman |title=The Copycat Effect: How the Media and Popular Culture Trigger the Mayhem in Tomorrow's Headlines |title-link=The Copycat Effect|publisher=[[Paraview Pocket Books]] |year=2004 |isbn=978-0-7434-8223-3 |language=en}}</ref> Izraz je prvi put skovan početkom 20. stoljeća, nakon zločina nadahnutih [[Jack Trbosjek|Jackom Trbosjekom]]. Zbog porasta broja oponašanih zločina, [[kriminologija|kriminolozi]] su ubrzo počeli vjerovati da medijsko izvještavanje ima ulogu u podsticanju drugih kriminalaca da počine zločin na sličan način, pa čak i da navede osobe bez krivičnog dosjea da ih počnu činiti iako to inače možda ne bi učinile.<ref>{{cite web|title=C is for Copycat Effect|url=http://hunteremkay.com/2012/04/c-is-for-copycat-effect/|website=Hunteremkay|access-date=August 10, 2014}}</ref> Knjiga ''[[The Copycat Effect]]'' iz 2004. autora [[Loren Coleman|Lorena Colemana]] opisuje efekt koji mediji imaju na zločine ili samoubistva nadahnuta zločinima o kojima se opširno izvještavalo u medijima. Prema Colemanovom gledištu, stalno izvještavanje o takvim događajima, umjesto o događajima s pozitivnom porukom, daje počiniteljima određenu vrstu slave. Značajno medijsko pokriće, knjiga ili film posvećen počinitelju zločina može motivirati druge osobe koje imaju sklonost sličnom ponašanju. Coleman piše da upravo zbog takve vrste slave dolazi do "''copycat'' efekta".<ref name="books.google.com"/> Američka dokumentarna televizijska serija ''[[CopyCat Killers]]'' (2016–2020) istražuje ubistva za koja se čini da su zasnovana na holivudskim filmovima. == Reference == {{reflista}} 11m3dxmqvy6sbr5xpeta4j3edtu4zlc